1.1 Onderzoek verkeer binnenstad
Tekst van het document
RAPPORTAGE
ONDERZOEK VERKEER BINNENSTAD IJSSELSTEIN
OPDRACHTGEVER: Gemeente IJsselstein
PROJECTNUMMER: 51033213
DATUM: 8 juni 2022
Bezoekadres Kroezenhoek 8 7683 PM Den Ham Postadres Postbus 12 7683 ZG Den Ham T +31 (0) 546 67 88 88 E info@roelofsgroep.nl Tevens vestigingen in Stadskanaal Sneek Steenwijk
PROJECTGEGEVENS: Naam: Onderzoek verkeer binnenstad IJsselstein Nummer: 51033213 Documentnr: R01-D05-51033213-NLS Status: Definitief Datum: 8 juni 2022 Auteur: ing. N. Lamers
OPDRACHTGEVER: Gemeente IJsselstein Overtoom 1 3401BK IJsselstein
1
AUTORISATIE Naam: Handtekening:
Biem Troost
Datum:
8-6-2022
R01-D05-51033213-NLS
Veenendaal Spijkenisse Weesp
INHOUD
2
1.
Inleiding
2.
Onderzoeken 6 2.1 Onderzoeksvraag ...............................................................................................................................................6 2.2 Inventarisatie .......................................................................................................................................................6 2.2.1 Weersomstandigheden .....................................................................................................................7 2.2.2 Bijzonderheden ....................................................................................................................................7 2.3 Parkeeronderzoek..............................................................................................................................................8 2.4 Verkeerstellingen ...............................................................................................................................................8 2.5 Participatie ............................................................................................................................................................9 2.6 Onderzoek Overtoom ......................................................................................................................................9
3.
Verkeerscirculatie 10 3.1 Verkeersstromen ............................................................................................................................................. 10 3.2 Inrichting binnenstad .................................................................................................................................... 11 3.3 Verkeersborden ............................................................................................................................................... 12 3.4 Vrachtverkeer ................................................................................................................................................... 13 3.4.1 Circulatie vrachtverkeer ................................................................................................................. 13 3.5 Autoverkeer....................................................................................................................................................... 14 3.5.1 Circulatie autoverkeer..................................................................................................................... 16 3.5.2 Parkeerplaatsen .................................................................................................................................
17 3.6 Fietsers ................................................................................................................................................................ 19 3.6.1 Circulatie fietsers .............................................................................................................................. 19 3.7 Voetgangers ..................................................................................................................................................... 20 3.7.1 Circulatie voetgangers ................................................................................................................... 20 3.7.2 Begrenzing voetgangerszone...................................................................................................... 20
4.
Parkeeronderzoek 21 4.1 Resultaten .......................................................................................................................................................... 21 4.1.1 Motorvoertuigen .............................................................................................................................. 21 4.1.2 Gebruik Laad- en losplaatsen ...................................................................................................... 23 4.1.3 Parkeersituatie fietsen .................................................................................................................... 23
5.
Verkeerstellingen 24 5.1 Lusmetingen ..................................................................................................................................................... 24 5.2 Knip in Jan van der Heijdenlaan ............................................................................................................... 27
6.
Participatie 28 6.1 Gesprekken stakeholders ............................................................................................................................ 28 6.2 Inloopmiddag/-avond .................................................................................................................................. 29 6.3 Online enquête ................................................................................................................................................ 30 6.4 Uitkomst ............................................................................................................................................................. 31
7.
ONDERZOEK OVERTOOM 33 7.1 ONDERZOEK OVERTOOM ........................................................................................................................... 33 7.1.1 Shared space karakter behouden .............................................................................................. 34 7.1.2 Share space karakter niet behouden ........................................................................................ 35 7.1.3 Nieuwe brug ....................................................................................................................................... 35
8.
NIEUWE BRUG
R01-D05-51033213-NLS
4
36
8.1 8.2
8.3 8.4
8.5 9.
3
Aanleiding .......................................................................................................................................................... 36 Gebruikers van de binnenstad ................................................................................................................... 37 8.2.1 Bewoners ............................................................................................................................................. 37 8.2.2 Ondernemers en werknemers, leveranciers/pakketbezorgdiensten ........................... 37 8.2.3 Bezoekers winkels, horeca en theater ...................................................................................... 37 8.2.4 Doorgaande fietsers en voetgangers ....................................................................................... 38 Invloedsgebied nieuw brug ........................................................................................................................ 38 Een nieuwe brug: wat lost die op? ........................................................................................................... 39 8.4.1 Oplevering woningen Schuttersgracht en Molenstraat met eigen parkeergelegenheid .......................................................................................................................
40 8.4.2 Herinrichting Schuttersgracht ..................................................................................................... 40 8.4.3 Herinrichting Koningshof .............................................................................................................. 41 8.4.4 Herinrichting Molenstraat ............................................................................................................. 42 8.4.5 Bevoorrading Action ....................................................................................................................... 43 8.4.6 Verschuiving van de markt richting Overtoom .................................................................... 44 8.4.7 Onderzoek verkeersveiligheid Overtoom ............................................................................... 44 8.4.8 Draagkracht bruggen ..................................................................................................................... 44 8.4.9 Bereikbaarheid Nicolaasstraat tijdens markt ......................................................................... 44 8.4.10 Doorgaande fietsroute ................................................................................................................... 45 8.4.11 Afmetingen autoverkeer ................................................................................................................
45 Resumee ............................................................................................................................................................. 46
Conclusie en aanbeveling 47 9.1 Verkeerscirculatie ............................................................................................................................................ 48 9.2 Parkeren.............................................................................................................................................................. 51 9.3 Participatie ......................................................................................................................................................... 52 9.4 Nieuwe brug en Overtoom ......................................................................................................................... 53
R01-D05-51033213-NLS
1. INLEIDING De binnenstad van IJsselstein is de afgelopen 20 à 30 jaar in verschillende stappen gewijzigd als gevolg van autonome trends en diverse stedenbouwkundige of verkeerskundige ingrepen. In 2001 is het project Verbeterde binnenstad gestart. Hieruit voorvloeiend zijn verschillende beleidsdocumenten opgesteld, zoals in 2004 een beeldkwaliteitsplan binnenstad, in 2007 het parkeerbeleidsplan, in 2011 een uitwerking autoluwe binnenstad en is vanaf 2013 gewerkt aan de Schuttersgracht 1e fase en Schuttersgracht/Molenstraat 2e fase als onderdeel van het project Verbeterde binnenstad. Op diverse plekken zijn bouwwerkzaamheden geweest, zoals bij het Kronenburgplantsoen, hoek Hogebiezen/Overtoom, parkeergarage Overtoom en parkeergarage Eiteren. Wat korter geleden is de bebouwing van de Schuttersgracht en een deel van de Molenstraat. Hier is de bestaande bebouwing gesloopt en vervangen door nieuwbouw. In dezelfde periode zijn de Vingerhoekhof en Koningshof opnieuw ingericht. Vanwege de bouwwerkzaamheden is een tijdelijke brug over de gracht neergelegd, die naast het bouwverkeer soms ook voor het gewone verkeer beschikbaar was. Na afronding van de werkzaamheden is het plan om de brug weer te ontmantelen.
figuur 1: Toegang binnenstad IJsselstraat
Vergeleken met vroeger heeft de binnenstad meer appartementen en is het zwaartepunt van de winkels bij de Benschopperstraat komen te liggen. De supermarkten hebben zich buiten de binnenstad gevestigd. Door de bouw van de twee parkeergarages, het verminderen van het aantal parkeerplekken in de binnenstad en de instelling van een voetgangerszone is de verkeersfunctie van de binnenstad gewijzigd. Ook is het winkelaanbod veranderd en kleiner geworden en zal vanwege de internetwinkels verder afnemen, terwijl het aantal horecagelegenheden met terrassen is toegenomen. Dat heeft 4
R01-D05-51033213-NLS
consequenties voor de bevoorrading en waar mensen hun auto willen parkeren of hun fiets willen stallen. Via differentiatie in de tarieven is het parkeren in de garages aantrekkelijker gemaakt ten opzichte van het parkeren op straat. Naast deze grote ingrepen zijn er ook meer kleinschalige ingrepen in de binnenstad gedaan, zoals het plaatsen van (verzinkbare) paaltjes, plaatsen fietsklemmen of het aanpassen van de rijrichting. Tevens hebben autonome trends zoals de introductie van de E-fiets (waardoor de snelheid van fietsers is vergroot) invloed op het gebruik van de binnenstad.
figuur 2 Verkeerscirculatie volgens uitwerking autoluwe binnenstad IJsselstein uit 2011
Al deze grote en kleine ingrepen in de binnenstad, hebben effect op het functioneren en gebruik van de binnenstad. Na al die jaren is het goed om de verkeerscirculatie nog eens tegen het licht te houden. Is deze nog logisch en passend? Zijn er optimalisaties mogelijk? Is de tijdelijke brug een verbetering in het systeem? Of kunnen we het beter bij het oude laten? Deze vragen vormen de aanleiding om Roelofs opdracht te verlenen om een analyse te maken van de huidige verkeerscirculatie in de binnenstad. De onderzoeksvraag hierbij is dan of de huidige verkeerscirculatie nog toekomstig bestendig is.
5
R01-D05-51033213-NLS
2. ONDERZOEKEN 2.1
ONDERZOEKSVRAAG
De te beantwoorden vraag is of de huidige verkeerscirculatie toekomst bestendig is? En zijn eventuele aanpassingen wenselijk. Om hier antwoord op te kunnen geven zijn de volgende onderzoeken uitgevoerd: • Inventarisatie openbare ruimte op verkeersaspecten; • Parkeeronderzoek; • Verkeerstellingen; • Participatie; • Onderzoek Overtoom. Het onderzoeksgebied is te zien in figuur 3.
figuur 3: Onderzoeksgebied
De verkeerskundige onderzoeken hebben in september 2021 plaatsgevonden. Dat geldt niet voor het onderzoek Overtoom. Dit heeft in het voorjaar van 2021 plaatsgevonden. 2.2
INVENTARISATIE
Tijdens de inventarisatie is er gekeken naar diverse aspecten in de binnenstad, onderverdeeld in 4 thema’s: • Vrachtverkeer (bezorgers); • Autoverkeer; • Fietsers; • Voetgangers. Er is gekeken hoe de weggebruikers zich door de binnenstad bewegen, denk hierbij aan de diverse geldende geboden/verboden. Ook de locaties van (verzinkbare) palen is geïnventariseerd, omdat deze de circulatie van het vracht-/ autoverkeer beïnvloeden.
6
R01-D05-51033213-NLS
De inventarisatie is uitgevoerd op de volgeden twee dagen: • Dinsdag 21 september 2021; • Zaterdag 25 september 2021. De dinsdag is gekozen omdat dit een representatieve werkdag is, de zaterdag omdat dit de maatgevende winkeldag is.
2.2.1
Weersomstandigheden
Tabel 1 geeft een indruk van de weersomstandigheden tijdens de uitvoering van de inventarisatie en het onderzoek. De weersomstandigheden waren normaal voor de tijd van het jaar en hebben geen invloed gehad op de resultaten. Datum
Max temperatuur
Min temperatuur
Neerslag
21-sep-2021
21.4 ͦ C
15.8 ͦC
0.0 mm
25-sep-2021
18.8 ͦ C
8.4 ͦC
0.0 mm
Tabel 1: Weersomstandigheden
2.2.2
Bijzonderheden
Ten tijde van het onderzoek was sprake van Covid-19 situatie met bijbehorende maatregelen. • 1,5 meter afstand; • Restaurants en cafés sluiten om 12 uur ’s nachts; • Festivals en sportwedstrijden buiten zijn toegestaan en hebben geen maximumaantal bezoekers of bepaalde sluitingstijd; • Thuis werken als het kan, werken op kantoor mag als dat nodig is. Gedurende het onderzoek zijn er bouwwerkzaamheden. In verband met deze werkzaamheden is een groot deel van de Molenstraat afgezet, figuur 4. In deze afzetting zijn ook diverse parkeerplaatsen ten behoeve van auto’s komen te vervallen (19 st).
figuur 4: Afsluiting Molenstraat
Door deze afzetting was de Schuttersgracht alleen nog bereikbaar via de tijdelijke aangelegde stalen noodbrug, zie figuur 5.
7
R01-D05-51033213-NLS
figuur 5: Locatie werkzaamheden en tijdelijke brug
2.3
PARKEERONDERZOEK
Het parkeeronderzoek is op dezelfde dagen uitgevoerd als dat de inventarisatie is verricht. De resultaten van het onderzoek zijn weergegeven in de rapportage “ N01-D01-51033213-Parkeeronderzoek binnenstad IJsselstein” van 03-12-2021. Hierbij is gekeken naar de parkeerdruk in het centrum van IJsselstein ofwel de hoeveelheid parkeerplaatsen, die er zijn (totale capaciteit) en de hoeveelheid parkeerplaatsen die gebruikt worden. Deze tellingen zijn gehouden op verschillende tijden op dezelfde dagen als de inventarisatie. De resultaten van het parkeeronderzoek staan beschreven in hoofdstuk 4.
2.4
VERKEERSTELLINGEN
Door het Verkeershuis zijn in opdracht van de gemeente IJsselstein in de binnenstad tellussen geplaatst voor het tellen van zowel gemotoriseerd verkeer als de (brom)fietsers. Deze tellussen hebben in de periode van 1 september tot en met dinsdag 28 september in de binnenstad gelegen. In hoofdstuk 5 wordt nader ingegaan op deze tellingen.
8
R01-D05-51033213-NLS
2.5
PARTICIPATIE
Naast de verkeerskundige onderzoeken is ook nadrukkelijk aandacht besteed aan het aspect participatie. Dit is uitgevoerd door de gemeente IJsselstein waarvan de resultaten integraal zijn opgenomen in deze rapportage. Binnen dit aspect is invulling gegeven aan het volgende: • Gesprekken stakeholders Deze gesprekken zijn gehouden in de periode 15 september tot en met 5 oktober 2021 en gevoerd met ondernemers, Koninklijke Horeca Nederland, Politie, Handhaving, BIZ-E en BIZ IJsselstein (BIJ). • Inloopmiddag/-avond De inloopmiddag/-avond is gehouden op 2 november 2021 van 16:30 tot 20:00 uur. De inloop werd bezocht door 40 personen. • Online enquête In periode half oktober begin november 2021 heeft er een online enquête gestaan op de site van de gemeente IJsselstein. Via de social media en de pers werden mensen uitgenodigd deze enquête in te vullen. Dit hebben 165 personen gedaan. In hoofdstuk 6 wordt nader ingegaan op de resultaten van de participatie.
2.6
ONDERZOEK OVERTOOM
Er komen bij de gemeente IJsselstein veel klachten binnen over de verkeersveiligheid op de Overtoom. Daartoe heet de gemeente aan XTNT gevraagd om met oplossingsmogelijkheden te komen om de verkeerssituatie te verbeteren met behoud van de huidige functies op het plein. Tevens is gevraagd te kijken naar de functie van de tijdelijke brug tussen de Schuttersgracht en de Hogebiezen. In het rapport “Overtoom IJsselstein, Advies veiligere inrichting” worden de resultaten van dit onderzoek uiteen gezet. De resultaten van dit onderzoek zijn integraal in deze rapportage opgenomen in hoofdstuk 7.
9
R01-D05-51033213-NLS
3. VERKEERSCIRCULATIE 3.1
VERKEERSSTROMEN
De wegenstructuur van het gemotoriseerd verkeer is weergegeven in figuur 6. De wegenstructuur is onderverdeeld in vijf categorieën: • Straten waarbij beide richtingen ingereden kan worden; • Straten die doodlopend zijn; • Straten waarbij er maar in één richting gereden mag worden; • Straten waarbij volgens bebording alleen aanwonenden en bedienend verkeer mag rijden; • Voetgangerszone, alleen toegestaan voor ontheffingshouders en laad- en losverkeer in venstertijden. Fietsers en voetgangers zijn niet gebonden aan de regelgeving van het gemotoriseerd verkeer. Deze kunnen zich vrij bewegen door het gebied, met als uitzondering de voetgangerszone. Fietsersverkeer is altijd toegestaan in de voetgangerszone behalve op bepaalde tijden op vrijdag en zaterdag. Voor het bevoorradingsverkeer gelden venstertijden.
figuur 6: Wegenstructuur binnenstad (situatie september 2021)
De verkeerscirculatie bestaat uit vrachtverkeer, autoverkeer, fietsverkeer en voetgangersverkeer. De waarneming en verkeerscirculatie van deze diverse verkeersstromen zijn beschreven in onderstaande paragrafen.
10
R01-D05-51033213-NLS
3.2
INRICHTING BINNENSTAD
In de binnenstad van IJsselstein zijn diverse (verzinkbare) palen geplaatst, zodat gemotoriseerd verkeer niet in de voetgangerszone kan komen. Op diverse locaties staan palen die handmatig kunnen worden verwijderd. Ook is er een route, waarbij gemotoriseerd verkeer niet fysiek belemmerd wordt, maar enkel door bebording wordt gewaarschuwd. Daarnaast is geconstateerd, dat palen niet altijd op de juiste tijd worden teruggeplaatst. Laad- en losverkeer wordt daardoor niet fysiek gedwongen om zich aan de venstertijden te houden, zie figuur 7. Er is opgemerkt dat ook de pakketbezorgers zich in de voetgangerszone begeven buiten de aangegeven venstertijden. Er is geen handhaving waargenomen om deze verkeersbewegingen te voorkomen of tegen te gaan.
figuur 7: Toegang tot voetgangerszone gemotoriseerd verkeer
Verder is er geen zichtbare invulling gegeven aan de gewenste rijrichting voor laden en lossen in het voetgangersgebied. Borden die de gewenste (verplichte) rijrichting aangeven ontbreken.
11
R01-D05-51033213-NLS
3.3
VERKEERSBORDEN
Verkeersbord C01 Het bord C01, inclusief onderbord, komt in de binnenstad van IJsselstein bij meerdere straten voor: de Voorstraat, Kerkstraat, Walkade en Havenstraat, zie figuur 8. Dit bord heeft de betekenis van ‘’Gesloten in beide richtingen voor voertuigen, ruiters en geleiders van rij- of trekdieren of vee’’. Dit houdt in dat er ook geen fietsers gebruik mogen maken van deze straat. Bij de Walkade en Havenstraat staat in het onderbord de benaming ‘’bedienend verkeer’’, echter wordt deze benaming niet erkend door de Reglement verkeersregels en verkeerstekens (RVV). Hierdoor kan het onderbord zorgen voor verwarring bij de weggebruikers. Mensen zijn niet algemeen figuur 8: Borden C01 bekend met de betekenis van bedienend verkeer, dit zorgt voor onduidelijkheid. Bestemmingsverkeer wordt wel erkend door de RVV. Verkeersbord G05 Een specifiek deel van de Walkade is toegekend als erf, met behulp van verkeersbord G05, zie figuur 9. Het is onbekend waarom de regels van een erf gelden op dit gedeelte. De wegindeling varieert namelijk niet met de rest van de straat. Hierdoor kan verwarring ontstaan bij de weggebruikers. In figuur 9 is een gele arcering aangegeven, er is onbekend welke verkeersregels hier gelden.
Op het moment dat de straat ingereden wordt vanuit de linkerkant (rood) gelden de verkeersregels van bord C01 Echter staat het bord G06, einde erf, als de straat ingereden wordt vanuit de rechterkant (grijs gestippeld). Hierdoor is het onbekend welke verkeersregels gelden. Dit zorgt voor verwarring bij de weggebruikers.
figuur 9: Onbekende verkeersregels
12
R01-D05-51033213-NLS
3.4
VRACHTVERKEER
Voor de binnenstad geldt dat deze alleen toegankelijk is voor vrachtverkeer met een maximale lengte van 10 meter. Voor langere voertuigen is een ontheffing noodzakelijk. De Action op de Schuttersgracht heeft een dergelijke ontheffing. Het vrachtverkeer wat in de binnenstad van IJsselstein aanwezig was, bestond tijdens de inventarisatie uit laad- en losverkeer. Dit varieerde van een pakketbezorger tot een groothandel, die etenswaren bezorgt aan een horecagelegenheid. Het aantal bezorgers in de binnenstad varieerde aanzienlijk op de dinsdag en zaterdag. Dit heeft te maken met de venstertijden waarin laad en losverkeer is toegestaan in de voetgangerszone, zie figuur 10. De venstertijden van laad- en losverkeer is ma t/m do van 08-12h. Het meeste vrachtverkeer in de binnenstad is waargenomen op de dinsdag tussen 10 en 13h. Ook zijn leveringen waargenomen aan de bakker en de bloemenwinkel op dinsdagochtend tussen 06 en 08h. De pakketbezorgers zijn zowel waargenomen op dinsdag als zaterdag over de gehele dag, ook buiten de aangewezen venstertijden.
3.4.1
figuur 10: Onderbord vrachtverkeer
Circulatie vrachtverkeer
Tijdens de inventarisatie is opgemerkt dat het meeste vrachtverkeer de binnenstad binnenkomt en verlaat via de Kloosterstraat (1) en Weidstraat (2). Ook is het mogelijk dat het vrachtverkeer via de Benschopperstraat (3) en IJsselstraat (4) de voetgangerszone binnenkomt en verlaat. In figuur 11 worden de routes voor het vrachtverkeer om de voetgangerszone binnen te komen en te verlaten weergegeven. In figuur 12 is een foto weergegeven van de situatie in de Weidstraat.
figuur 11: Routes vrachtverkeer naar voetgangerszone
figuur 12: Vrachtverkeer Weidstraat
13
R01-D05-51033213-NLS
De hiervoor genoemde routes (figuur 11) kunnen tijdens de venstertijden in twee richtingen worden bereden. Een andere bevoorradingsroute is de Schuttersgracht en Voorstraat. Deze wordt alleen in één richting bereden, maar is wel continu beschikbaar. De Action is gevestigd aan de Schuttersgracht. De Schuttersgracht is een éénrichtingsweg en via de noodbrug vanaf de Hogebiezen bereikbaar. De Action wordt met voertuigen langer dan 10 meter bevoorraad. Door de geplaatste Amsterdammertjes en de beperkte breedte van de rijbaan van de Schuttersgracht kan het laden en lossen hier voor belemmeringen zorgen voor het overige verkeer. In verband met een goede doorstroming is het noodzakelijk dat de Action op het trottoir laadt en lost, hiervoor dienen er dan wel Amsterdammertjes even verwijderd te worden, figuur 12. Deze laad- en losmanoeuvre is niet waargenomen tijdens de metingen. In de praktijk parkeert de vrachtwagen in de vroege ochtend op de straat en blokkeert daardoor de straat.
figuur 13: Openbare ruimte action
Op vrijdag is er markt in de binnenstad. Deze stond in september in verband met de Corona nog op de Overtoom en het Podium. Inmiddels is deze weer verplaatst naar Benschopperstraat en Utrechtsestraat. Dit betekent dat de bevoorradingsmogelijkheden op die dag logischerwijs worden beperkt. Incidentele bereikbaarheid IJsselstein heeft een oude binnenstad die bestaat uit smalle straten. Op het moment dat bewoners gaan verhuizen of aan het verbouwen zijn, kunnen straten (kortstondig) geblokkeerd worden. De voertuigen zorgen in zo’n geval dat de straat wordt geblokkeerd. In verband met oproepen van hulpdiensten, dient er een ontheffing aangevraagd te worden voor voertuigen, die incidenteel zorgen voor een opstopping. Zo kan bij het plannen van de route van de hulpdiensten hier rekening mee worden gehouden. 3.5
AUTOVERKEER
De binnenstad van IJsselstein is door de gemeente in 2011 autoluw gemaakt. Hiervoor is de binnenstad ingedeeld in vier sectoren. Verkeer kan via één van de vier toegangen een bepaald deel van de binnenstad bereiken, maar kan niet van de ene naar de andere sector rijden. Zo zijn alle bestemmingen bereikbaar, maar is doorgaand verkeer niet mogelijk. Om dit af te dwingen is op een aantal doorgaande wegen afsluitingen geplaatst die in de grond kunnen zakken om, indien noodzakelijk, het verkeer door te laten (deze afsluitingen worden bollards genoemd). Een duidelijke definitie van autoluw is niet beschreven. Het Koningshof en Vingerhoekhof zijn recent opnieuw ingerichte hofjes, om die reden vroeg de gemeente zich af hoe de openbare ruimte nu wordt gebruikt. Tijdens de inventarisatie is er gelet op de verkeersbewegingen van het autoverkeer rondom en in deze hofjes, zie figuur 14.
14
R01-D05-51033213-NLS
Bij het Koningshof en het Vingerhoekhof is geen autoverkeer waargenomen die de hofjes inrijden en binnen vijf minuten het hof weer verlaten. Er wordt hieruit verondersteld dat de hofjes voornamelijk gebruikt worden door bewoners, de waarnemingen zijn echter momentopnames.
figuur 14: Routes autoverkeer
Twee jaar geleden is het verkeersbesluit genomen om een gedeelte van de Schuttersgracht van een tweerichtingsstraat naar een éénrichtingsstraat te brengen, geel gearceerd in figuur 14. Vanuit het Koningshof is het momenteel wel toegestaan om de binnenstad te verlaten via de Schuttersgracht, Molenstraat en Benschopperpoort naar de Hogebiezen. Tijdens de inventarisatie is er waargenomen, dat automobilisten die geparkeerd staan op de Schuttersgracht, zich houden aan de geldende rijrichting en rijden weg via de Doelenstraat richting de Mr. Abbink Spainkstraat. Er is tijdens de inventarisatie één auto opgemerkt, die parkeerde op de Schuttersgracht en die met een moeilijke draai tegen de éénrichtingsweg inreed om het gebied via de tijdelijke brug te verlaten.
15
R01-D05-51033213-NLS
3.5.1
Circulatie autoverkeer
In verband met bouwwerkzaamheden is de binnenstad tijdens het onderzoek voor autoverkeer bereikbaar via 5 bruggen. Een tijdelijke noodbrug (oranje gearceerd) zorgt voor de 5e verbinding in dit geval tussen de Hogebiezen en de Schuttersgracht. In figuur 15 zijn de rijstromen weergeven van de binnenstad. In het figuur is te zien dat er bij drie van de vijf bruggen geen mogelijkheid is om de binnenstad te verlaten via een andere brug. Het betreft de bruggen van de IJsselstraat, Kloosterstraat en Benschopperstraat. Op het moment dat autoverkeer het gebied wil verlaten zullen ze moeten keren en via dezelfde brug teruggaan. Doorgaand verkeer wordt op deze wijze voor het grootste deel voorkomen en een dergelijke opzet past in de gedachte om de binnenstad verkeersluw te maken. Voor bevoorradingsverkeer geldt een ander regime. Zij kunnen tijdens venstertijden wel doorgaande bewegingen via de voetgangerszone maken.
figuur 15: Verkeersbewegingen auto’s per brug, tijdelijke brug gearceerd
16
R01-D05-51033213-NLS
3.5.2
Parkeerplaatsen
De route vanuit de uitvalswegen, Baronieweg en Utrechtseweg, naar de binnenstad is door woonwijken en over fietsstraten. De parkeerplaatsen in de binnenstad, die makkelijk toegankelijk zijn, zijn geel gearceerd in figuur 16. Op het moment dat iemand niet goed bekend is in het gebied, zijn deze parkeerplaatsen niet vanzelfsprekend, omdat ze niet bewegwijzerd zijn. Dit past ook bij de gedachtengang van de gemeente om meer mensen gebruik te laten maken van de parkeergarages.
figuur 16: Makkelijk toegankelijk parkeerplaatsen
Daarentegen zijn er twee parkeergarages die wel goed bereikbaar en bewegwijzerd zijn. Deze parkeergarages liggen op loopafstand van de binnenstad. In figuur 17 is een mogelijke route vanuit de uitvalswegen naar de parkeergarages weergegeven met blauwe lijnen.
figuur 17: Route parkeergarages vanuit uitvalswegen
17
R01-D05-51033213-NLS
Bewegwijzering De parkeergarages zijn beide goed weergegeven op de bewegwijzering. Alleen de bewegwijzering op Achtersloot voor de parkeergarage Overtoom mag wel wat forser worden weergegeven, zie figuur 18. Ook de combinatie met het bord van doodlopende weg kan tot verwarring leiden.
figuur 18: Onduidelijke bewegwijzering aan de Achtersloot parkeergarage Overtoom
Eiteren De gemeente heeft een ‘’knip’’ geplaatst in de straat Eiteren. Dit zorgt ervoor dat autoverkeer komende vanuit de Panoven de parkeergarage Eiteren niet meer kan bereiken, zie figuur 19. Dit verkeer moet al in een eerder stadium besluiten de route via de Utrechtsestraat te kiezen. De parkeerdruk op de parkeerplaats aan het Kronenburgerplantsoen is hoog. Daaruit mag worden afgeleid dat de “knip” nog niet direct tot het gewenste effect heeft geleid, namelijk het verhogen van de bezetting van de parkeergarage Eiteren en het beperken van het autoverkeer in de binnenstad. Overigens wordt de druk mede veroorzaakt doordat de parkeerplaats één van drie locaties is, waar je met een werkvergunning mag parkeren. Wel is het aannemelijk dat de druk op de parkeerplaats zonder “knip” zal toenemen.
figuur 19: Knip Eiteren 18
R01-D05-51033213-NLS
3.6
FIETSERS
De mens is een “gemaksdier”. Parkeervoorzieningen voor fietsen (klemmen/vakken) zijn vaak erg smal. Hierdoor zetten mensen de fietsen naast of voor een stalling in verband met de krappe ruimte. De fietsen staan gestald in de zijstraten van de winkelstraat, buiten de voetgangerszone. Op het moment dat er geen ruimte meer in de stalling is, worden de fietsen naast of in de buurt van de stalling geplaatst, figuur . Er zijn geen fietsenstallingen aanwezig die voorzien zijn van een oplaadpunt voor elektrische fietsen. Fietsen staan ook voor winkels in de voetgangerszone, waarschijnlijk zo dicht mogelijk bij de bestemming van de fietser. De fietsen die in de voetgangerszone staan zorgen niet voor een onveilige situatie, maar wel voor een rommelig wegbeeld. Fietsen zijn niet de enige objecten die zorgen voor een rommelig wegbeeld, dit wordt ook veroorzaakt door containers, reclameborden, etc. figuur 20: Stallingen fietsen Kloosterstraat 3.6.1
Circulatie fietsers
Zoals te zien is in figuur 21 zijn fietsen toegestaan in de voetgangerszone met uitzondering op vrijdag 9-22h en zaterdag 9-18h in verband een drukkere voetgangerszone. Het gewenste gedrag van de fietser wordt niet gecommuniceerd, bijvoorbeeld ‘’fietsers te gast’’. Fietsers fietsen met diverse snelheden door de winkelstraat, echter zijn de snelheden niet gemeten dus kan er geen uitspraak gedaan worden of fietsers ‘’te hard’’ door de voetgangerszone fietsen. Waargenomen is dat doorgaand fietsverkeer gebruik maakt van de winkelstraat binnen de toegestane uren, zie figuur 20. Bij drukte van voetgangers en op de vrijdag en zaterdag wordt er gebruik gemaakt van de Schuttersgracht, Voorstraat en IJsselstraat (weergeven met de blauwe lijn in figuur 21). Hier is het rustiger en veiliger om te fietsen, niettemin blijven enkele fietsers gebruik maken van de winkelstraat buiten toegestane uren, dit zijn voornamelijk jongvolwassenen.
figuur 21: Onderbord fietsers 19
R01-D05-51033213-NLS
figuur 20: Circulaie fietsers
Advies Geadviseerd wordt om in de binnenstad een doorgaande fietsroute via de Schuttersgracht en Voorstraat te bewegwijzeren.
3.7
VOETGANGERS
Tijdens de inventarisatie is op de zaterdag een drukkere voetgangerssituatie waargenomen dan op de dinsdag. De winkelstraat is gesitueerd in de Benschopperstraat, de Utrechtsestraat en Kerkstraat. Deze bevinden zich dan ook in de voetgangerszone. In de voetgangerszone zijn enkele uitzonderingen op overig verkeer, zie figuur 22. Vanuit een lokale brasserie wordt er vanaf circa 12h een (illegaal) bord geplaatst midden op de doorgaande weg in de voetgangerszone, met de tekst verboden te fietsen, zie figuur 23. Dit bord zorgt echter voor veel onduidelijkheden. Het staat er namelijk ook als er wel door de voetgangerszone mag worden gefietst. 3.7.1
figuur 22: Zonebord
Circulatie voetgangers
In figuur 24 is het winkelgebied met behulp van een gele arcering weergegeven. De lijnen geven de voetgangersbewegingen aan binnen/buiten de voetgangerszone. De binnenstad is zo ontworpen dat motorvoertuigen zoveel mogelijk gescheiden zijn van de voetgangers. De blauwe lijn in figuur 24 is de enige winkelstraat, de Schuttersgracht, waarbij gemotoriseerd verkeer bij winkels toegestaan is. Om een prettige situatie te creëren voor voetgangers is het trottoir voorzien van palen, zodat er een afscheiding van het rijdend verkeer is en zodat er geen auto’s op het trottoir kunnen parkeren, zie figuur 25. 3.7.2
figuur 23: Illegaal zonebord
Begrenzing voetgangerszone
Tijdens de observatie is ook gekeken naar de begrenzing van het voetgangersgebied. Deze is logisch gekozen met een duidelijk herkenbaar begin en eind. Hier is geen aanleiding deze aan te passen. figuur 24: Voetgangerszone
figuur 25: Straatbeeld Schuttersgracht 20
R01-D05-51033213-NLS
4. PARKEERONDERZOEK Het parkeeronderzoek is op dezelfde dagen uitgevoerd als dat de inventarisatie is verricht. De resultaten van het onderzoek zijn weergegeven in de rapportage “ N01-D01-51033213-Parkeeronderzoek binnenstad IJsselstein” van 03-12-2021. Hierbij is gekeken naar de parkeerdruk in het centrum van IJsselstein ofwel de hoeveelheid parkeerplaatsen, die er zijn (totale capaciteit) en de hoeveelheid parkeerplaatsen die gebruikt worden. Deze tellingen zijn gehouden op verschillende tijden op dezelfde dagen als de inventarisatie. Het parkeeronderzoek geeft inzicht in: • Parkeersituatie motorvoertuigen; • Gebruik laad- en losplaatsen; • Parkeersituatie fietsen. 4.1
RESULTATEN
Uit het parkeeronderzoek R01-D05-51033213-NLS’’ is gebleken dat dinsdag 20h en zaterdag 10h de drukste parkeermomenten zijn. Van het totaal aantal parkeerplaatsen in de binnenstad, is er een bezetting van 84%. In tabel 2 is een onderscheid gemaakt tussen de verschillende categorieën van de parkeerplaatsen. 10:00
20:00
Dinsdag (21-09)
-
Standaard parkeerplaatsen
-
Mindervalide parkeerplaatsen
-
Elektrische parkeerplaatsen
-
Laad en los parkeerplaatsen
-
84% 88% 14% 50% 67%
Zaterdag (25-09) Standaard parkeerplaatsen Mindervalide parkeerplaatsen Elektrische parkeerplaatsen Laad en los parkeerplaatsen
83% 86% 29% 67% 100%
-
tabel 2: Categorieën parkeerplaatsen bezetting
In figuur 26 is de conclusie van het parkeeronderzoek weergegeven. Als per cluster wordt gekeken naar de nadeligste situatie van alle metingen, is er in totaal behoefte aan 33 extra parkeerplaatsen om een parkeerdruk tussen de 50-85% te behalen (dit wordt als acceptabel gezien voor een binnenstad situatie). 4.1.1
Motorvoertuigen
Uit het parkeeronderzoek blijkt dat de parkeerdruk door motorvoertuigen gemiddeld gezien onder de 85% blijft. Dit betekent dat de parkeersituatie als gemiddeld kan worden beschouwd en dat het treffen van maatregelen niet nodig zou zijn. De binnenstad, de parkeerterreinen en de parkeergarages net daar buiten kunnen echter niet als een geheel worden gezien. Het is namelijk niet mogelijk van de ene locatie zonder omrijden naar een andere locatie te rijden. Om die reden is nader gefocust op de diverse secties. Het resultaat hiervan is dat er wel degelijk parkeerdruk in de binnenstad is te constateren en dat geldt ook voor de noordelijke Poortdijk. In de binnenstad en de Poortdijk zou de parkeerdruk tot tussen 50-85% kunnen worden verlaagd door 33 respectievelijk 7 parkeerplaatsen aan te leggen. Hiervoor ontbreekt echter beschikbare openbare ruimte om dit te kunnen realiseren. 21
R01-D05-51033213-NLS
figuur 26: Uitkomsten parkeeronderzoek
De grote parkeerterreinen, Podium en Hazenveld, kennen daarentegen een rustige parkeersituatie. Na een analyse van de parkeercijfers van de parkeergarages Eiteren en Overtoom blijkt ook hier dat de parkeersituatie rustig dan wel gemiddeld is. Om de parkeerdruk in de binnenstad naar beneden te krijgen zijn er drie mogelijke oplossingsrichtingen: 1. Parkeergarages (nog) aantrekkelijker maken om te parkeren voor bezoekers en bewoners; 2. Parkeren in de binnenstad voor vergunninghouders en kortparkeerders (kortparkeerders dienen betaald te parkeren op basis van kentekenregistratie met een maximale duur van 2 uur); 3. Parkeren in de binnenstad voor alleen vergunninghouders. Advies Uitgaan van het huidig aantal parkeerplaatsen. In de binnenstad beginnen met oplossingsrichting 1. Mocht dat onvoldoende effect hebben kunnen oplossingsrichtingen 2 en daarna 3 geïmplementeerd worden. Met betrekking tot het noordelijk gedeelte van de Poortdijk dient te worden overwogen dit onderdeel uit te laten maken van het gereguleerd (betaald) parkeergebied. Verder kan overwogen worden om de aanrijdroutes parkeergarage Overtoom te optimaliseren. De parkeergarage Overtoom heeft twee toegangen: één is toegankelijk via de Hogebiezen en één is toegankelijk via de Benschopperweg. Beide routes hebben nog een flinke afstand tot de wijkontsluitingswegen Utrechtseweg of Baronieweg (figuur 28).
22
R01-D05-51033213-NLS
figuur 27: Aanrijdroutes parkeergarage Overtoom
Door een nieuwe ontsluiting van de parkeergarage Overtoom aan de zuidzijde richting Baronieweg te creëren kunnen de bestaande twee toegangen vervallen. Dit vermindert het verkeer over de Overtoom en voorkomt de verleiding om met de auto de binnenstad in te rijden. Er wordt geadviseerd om bij de visie op het Podium te onderzoeken of op termijn een toegang tot de parkeergarage aan de zuidzijde inpasbaar is. 4.1.2
Gebruik Laad- en losplaatsen
In de binnenstad zijn drie laad- en losplaatsen gesitueerd. Geconstateerd is dat deze plaatsen meer gebruikt worden als parkeerplaats dan als laad- en losplaats. Wel is waargenomen dat het laden en lossen vooral voor de deur (op de rijbaan of het voetgangersgedeelte) gebeurt. De specifieke laad-en losplaatsen lijken dan overbodig. Advies Geadviseerd wordt de laad- en losplaatsen op te heffen of als gewone parkeerplaats in te richten. 4.1.3
Parkeersituatie fietsen
Uit het parkeeronderzoek fietsen blijkt heel duidelijk dat er sprake is van een overbelaste parkeersituatie. Een en ander leidt niet direct tot een verkeersonveilige of onwenselijke situatie, maar wel tot een rommelig straatbeeld en vormen ze een belemmering voor voetgangers en/of rolstoelen, scootmobielen en kinderwagens. Advies Om een toegankelijker en rustiger straatbeeld te creëren wordt geadviseerd meer stallingen te realiseren. Aandachtspunt daarbij is dan wel dat het stallen van een fiets ook comfortabeler (ruimer van opzet en eventueel overkapt) wordt gemaakt!
23
R01-D05-51033213-NLS
5. VERKEERSTELLINGEN 5.1
LUSMETINGEN
In opdracht van de gemeente IJsselstein heeft Het Verkeershuis in de maand september tellussen geplaatst om het aantal motorvoertuigen per etmaal te meten in de binnenstad. De locaties van de tellussen zijn weergegeven in figuur 28. De lussen op de bruggen vormen gezamenlijk het buitenkordon. Om inzicht te krijgen hoe het verkeer zich in de binnenstad verspreidt, is ook een binnenkordon gevormd.
figuur 28: Locatie tellussen
De gemiddelde verkeersbewegingen van de bruggen per dag zijn weergegeven in percentages, zie figuur . Hierbij is de drukste dag (vrijdag) op 100% gezet.
figuur 30: Percentage verkeersbewegingen 24
R01-D05-51033213-NLS
Uit de metingen is gebleken dat de vrijdagen (markt) zorgen voor de hoogst gemeten etmaal piek. In verband met Corona was markt tijdelijk verplaatst naar het Podium en de Overtoom. Inmiddels staat de markt weer in de Benschopperstraat en Utrechtsestraat. De gemiddelden van de gemeten vrijdagen zijn weergegeven in figuur 29.De donkere getallen geven het gemeten gemiddelde mvt/etm aan. De lichte getallen zijn aangenomen hoeveelheden. Deze zijn bepaald aan de hand van: • Mogelijke verkeerscirculatie; • Wegfunctie; • Locatie, in verband met nabijgelegen winkels, parkeerplaatsen etc.
figuur 29: Motorvoertuigen per etmaal
De hoogste gemeten tellus bevindt zich bij de brug van de Kasteellaan. Gemiddeld gaan hier op een vrijdag 1630 mvt/etm overheen. Dit zijn circa 70 bewegingen in het drukste uur ofwel net iets meer dan 1 auto per minuut. Voor een binnenstad zullen deze hoeveelheid bewegingen niet direct leiden tot ongewenste verkeerssituaties. De 50 voertuigbewegingen die zijn toebedeeld rond de St. Nicolaasbaseliek hebben te maken met het niet terugplaatsen van de uitneembare paal, waardoor deze verbinding beschikbaar was. Zie ook paragraaf 3.2.
25
R01-D05-51033213-NLS
De andere bruggen kenden lagere intensiteiten, namelijk: • • • •
IJsselstraat Mr. Abbinck Spainkstraat Noodbrug tussen Hogebiezen en Schuttersgracht Benschopperstraat
12251 mvt/etm; 1.250 mvt/etm; 1.040 mvt/etm; 560 mvt/etm.
Het relatief lage aantal voertuigbewegingen op de Benschopperstraat is te verklaren doordat de Molenstraat was afgesloten in verband met bouwwerkzaamheden. Desondanks zijn er wel enkele punten die vragen oproepen. 1. De brug van de Benschopperstraat meet gemiddeld 560 mvt/etm, zie figuur 30. Er is vanuit gegaan dat: • 50 voertuigen van en naar de Nicolaasbasiliek rijden; • 5 voertuigen komen, keren en rijden weer terug; • 5 voertuigen afslaan naar de Molenstraat in verband met de werkzaamheden en weer terugkomen. Volgens deze denkwijze betekent het dat er circa 440 voertuigen in en uit het voetgangersgebied komen. Dit is een groot aantal in verhouding tot de figuur 30: Intensiteiten Benschopperbrug andere ingangen van het voetgangersgebied. 2. Op de brug van de Hogebiezen naar de Schuttersgracht zijn 1040 bewegingen gemeten in het etmaal, zie figuur 31. Hiervan zijn 350 bewegingen die van de Schuttersgracht teruggaan over de brug naar de Hogebiezen. Op het einde van de Schuttersgracht zijn 520 bewegingen gemeten. Aangenomen wordt dat in verband met de aanwezige particuliere parkeergarage er 300 bewegingen gemaakt worden in het Koningshof. Hierdoor gaan er 220 motorvoertuigen over de Havenstraat, dit zijn circa negen bewegingen per uur, één beweging elke zeven minuten. Voor de inrichting van de Havenstraat is dit een (te) grote hoeveelheid, zie figuur 32.
Nader onderzoek kan meer duidelijkheid opleveren.
figuur 31: Intensiteiten Havenstraat
figuur 32: Havenstraat De uitkomsten nabij de IJsselstraat zijn gecorrigeerd. Lusmetingen kennen foutmarges waardoor er onderlinge verschillen kunnen ontstaan. 1
26
R01-D05-51033213-NLS
5.2
KNIP IN JAN VAN DER HEIJDENLAAN
Op de Mr. Abbink Spainkstraat zijn 1250 bewegingen gemeten, dit zijn ca. 700 bewegingen die de binnenstad verlaten en ca. 550 bewegingen die de binnenstad ingaan. Verkeer over de Mr. Abbink Spainkbrug kan gebruik maken van drie wegen, Aleida van Culemborgstraat, Panoven en de Jan van der Heydenweg. De gemeente overweegt om de Jan van de Heydenlaan ‘’op te knippen’’, figuur 33. Deze knip zal waarschijnlijk een minimaal effect leveren op de verkeersintensiteiten, die de binnenstad in-/uitgaan via de Mr. Abbink Spainkbrug. Echter, op het moment dat de Jan van de Heydenlaan wordt ‘’opgeknipt’’, gaat het verkeer een andere route zoek. De meest voor de hand liggende alternatieven zijn de routes via de Aleida van Culemborgstraat en de route Panoven, Jolandeplantsoen, Vrouw Baertestraat. Deze straten worden extra belast. Met name de Vrouw Baertestraat en Jolandeplantsoen zijn minder geschikt voor de verwerking van extra verkeer. De straten zijn echt ingericht als woonstraten. Naast het autoverkeer dient ook het vrachtverkeer een andere route te kiezen. Advies Geadviseerd wordt geen “knip” aan te brengen in de Jan van der Heydenweg.
figuur 33: Knip Jan van der Heijdenlaan
27
R01-D05-51033213-NLS
6. PARTICIPATIE Naast de verkeerskundige onderzoeken is ook nadrukkelijk aandacht besteed aan het aspect participatie. Binnen dit aspect is invulling gegeven aan het volgende: • Gesprekken stakeholders Deze gesprekken zijn gehouden in de periode 15 september tot en met 5 oktober 2021 en gevoerd met ondernemers, Koninklijke Horeca Nederland, Politie, Handhaving, BIZ-E en BIZ IJsselstein (BIJ). • Inloopmiddag/-avond De inloopmiddag/-avond is gehouden op 2 november 2021 van 16:30 tot 20:00 uur. De inloop werd bezocht door ± 40 personen. • Online enquête In periode half oktober begin november 2021 heeft er een online enquête gestaan op de site van de gemeente IJsselstein. Via de social media en de pers werden mensen uitgenodigd deze enquête in te vullen. Dit hebben 165 personen gedaan. 6.1
GESPREKKEN STAKEHOLDERS
In de periode 15 september tot en met 5 oktober 2021 zijn gesprekken gevoerd met ondernemers, Koninklijke Horeca Nederland, Politie, Handhaving, BIZ-E en BIZ IJsselstein (BIJ). Door de stakeholders zijn de diverse aspecten meerdere keren aangereikt. Deze aspecten komen in deze rapportage ook aan de orde. Het zijn: • Vingerhoekhof Door diverse stakeholders is aangegeven dat er wat dient te gebeuren op het Vingerhoekhof. Dit varieerde van onduidelijke parkeersituatie, opheffen parkeerplaatsen en laad- en losplaatsen, onduidelijkheid door doodlopende weg tot autoluw maken. • Parkeergarage Eiteren De bereikbaarheid van de parkeergarage Eiteren per auto, van bijvoorbeeld het Kronenburgplantsoen, wordt als onvoldoende beoordeeld. • Noodbrug De stakeholders zijn hier eensgezind over; de noodbrug moet een permanente brug worden. In combinatie hiermee kan de Benschopperbrug een langzaam verkeerroute worden, welke aansluit op het Basiliekpad. In samenhang hiermee wordt ook het fietsvrij maken van de voetgangerszone genoemd. • Laden en lossen Gesteld wordt dat de venstertijden toch wel erg vrijblijvend worden geïnterpreteerd. Het wordt wenselijk gevonden een strakker regime te hanteren. Tevens wordt voorgesteld de laad- en losplaatsen op te heffen. • Bebording De bebording in de binnenstad wordt niet altijd als logisch ervaren.
• Schuttersgracht De situatie op de Schuttersgracht dient te worden gehandhaafd. Wel wordt voorgesteld de paaltjes door te trekken tot aan het kruispunt met de Weidstraat. • Fietsparkeren Voorgesteld wordt het aantal fietsparkeerplaatsen uit te breiden, locaties te heroverwegen, zoals de steeg tussen Vingerhoekhof en Utrechtsestraat. Tevens wordt voorgesteld bij de uitbreiding van het aantal plaatsen ook overdekt parkeren te overwegen.
28
R01-D05-51033213-NLS
•
Overig Onder Overig worden de aspecten genoemd die een meer algemeen karakter hebben of waar in de rapportage niet specifiek aandacht aan wordt besteed. Dit betreft de volgende aspecten: De Sint Nicolaasstraat (voetgangerspad) achter de kerk wordt ook door auto’s gebruikt; Zoveel mogelijk autoluw maken van de binnenstad; Er dient aandacht te zijn voor de nieuwe inrichting van de Molenstraat na de bouwwerkzaamheden; Parkeren bewoners in de binnenstad en/of buiten; In de binnenstad dient vooral flits parkeren te zijn; Op de locatie van het oude politiebureau (Jan van der Heydenweg) dient een parkeerplaats te komen; De ontsluiting van de kern IJsselstein dient onder de loep te worden genomen;
Naast de hiervoor genoemde aspecten zijn er ook aspecten genoemd, die niet direct te maken hebben met de verkeerscirculatie. In deze rapportage wordt hier geen nadere aandacht aan besteed. Dit betreft: • Voor verschillende locaties wordt voorgesteld de bestrating te verbeteren. Het betreft de Koningshof, Agterhof (verouderde inrichting); • De Benschopperbrug dient geschikt te worden gemaakt voor de onderdoorgang van sloepjes; • (illegale) Olifantenpaadjes dienen zoveel mogelijk worden voorkomen; • Abonnementen verzorgingshuis voor de parkeergarage Eiteren. 6.2
INLOOPMIDDAG/-AVOND
De inloopmiddag/-avond is gehouden op 2 november 2021 van 16:30 tot 20:00 uur. De inloop werd bezocht door ± 40 personen. Zij hebben voor een groot aantal aspecten aandacht gevraagd. Over diverse aspecten is men eensgezind, maar over een aantal andere zeker niet. Ook worden standpunten ingenomen die heel begrijpelijk zijn vanuit het oogpunt van de bewoner en de ondernemer uit de binnenstad, maar die niet altijd het algemeen belang zullen dienen. De aspecten worden, zoveel mogelijk geordend, in het hierna volgende weergegeven. Het betreft: • Laden en lossen (vrachtverkeer) Over het laden lossen werden er verschillende opmerkingen gemaakt: Laden en lossen alleen in de ochtenduren; Weren grote vrachtauto’s; Duidelijkere venstertijden laden en lossen; Laden en lossen alleen kleine en/of elektrische voertuigen; Geen laden en lossen op de Kronenburgplantsoen; Aandacht voor vrachtverkeer van Kroneburgplantsoen richting Kloosterhof; Ook een richtingsverkeer voor RMN vuilinisauto’s. • Autovrije binnenstad Over de binnenstad werd door diverse personen aangegeven dat deze geheel autovrij zou moeten zijn met mogelijk pasjes voor bewoners en ondernemers van de binnenstad. Verder werd gesteld dat er teveel auto’s in de Kapellestraat komen.
• Parkeren Over het parkeren werden de volgende opmerkingen gemaakt: Parkeervergunning alleen voor bewoners; Meer parkeergelegenheid voor bewoners; Het aantal parkeerplaatsen beperken en meer groen; Bereikbaarheid parkeergarage Eiteren; Verdiepen van de parkeerplaatsen aan het Kronenburgplantsoen; 29
R01-D05-51033213-NLS
•
•
• •
•
24 uur parkeergeld in voeren; Geen parkeerplaatsen op het Vingerhoekhof. Noodbrug Hier waren de mening verschillend over. De één was een groot voorstander voor handhaven van de noodbrug, maar wel op een wijze die past bij de karakteristieke en historische binnenstad. De ander is echter fervent tegenstander van het handhaven van een brugvoorziening. Fietsers en scooters Men heeft vooral zorgen geuit over het rijgedrag van scooters in de voetgangerszonen en ook in de Voorstraat. Tevens wordt gesteld de voetgangerszone fietser- en scootervrij te maken. Voetgangerszone Over de voetgangerszone werd aangegeven dat deze beter ingericht en fietsvrij dient te worden. Onderhoud Er werden ook opmerkingen gemaakt over het onderhoud of over de toepassing van materialen. Zo werd gesteld dat er veel schade is aan de openbare verlichting en het wegdek. Verder is opgemerkt dat door gebruik van klinkers de wegen niet altijd even toegankelijk zijn voor invaliden en dat de natuurstenen bestrating ter hoogte van de Benschopperbrug glad is. Ook kan in dit kader genoemd worden dat de bollard in de Kerkstraat hersteld of vervangen door een camera moet worden. En waarschijnlijk kan de opmerking dat er meer ruimte dient te komen voor invaliden op het Kronenburgplantsoen ook als een gebrek aan onderhoud worden uitgelegd.
Verkeersveiligheid Er is aangegeven dat de huidige situatie op de Overtoom als onveilig wordt aangegeven. Dit geldt ook voor een tweetal locaties die buiten de binnenstad liggen, namelijk aan de Hegsestraat en Nieuwpoort.
Als laatste kan worden genoemd de opmerking over de situatie op de Walkade in verband met de PPIJ (Psychologen Praktijk IJsselstein). Hier dient de huidige situatie te worden gehandhaafd. 6.3
ONLINE ENQUÊTE
In periode half oktober begin november 2021 heeft er een online enquête gestaan op de site van de gemeente IJsselstein. Via de social media en de pers werden mensen uitgenodigd deze enquête in te vullen. Dit hebben 165 personen gedaan. In deze enquête zijn 7 vragen gesteld. Per vraag worden de hoogste percentage weergegeven van de beantwoording. •
•
30
Vraag 1: Wij willen graag weten of u deze enquête invult als bewoner, bezoeker of als ondernemer? Antwoord: Bewoner 61,6% Bezoeker 22,6% Vraag 2: Als u onze binnenstad inloopt wat vindt u dan lastig? Antwoord: Scooters in het voetgangersgebied 56,1% Fietsers in het voetgangersgebied 40,9% Andere weggebruikers, die zich niet aan de verkeersregels houden 36,0% Geparkeerde auto’s 35,4%
R01-D05-51033213-NLS
•
•
•
•
•
6.4
Vraag 3: En als u door onze binnenstad fietst. Wat vindt u dan lastig? Antwoord: Geparkeerde auto’s op plaatsen waar het niet mag 35,4% Andere weggebruikers die zich niet aan de verkeersregels houden 33,5% Het aantal mogelijkheden om de fiets te stallen 26,8% Laden en lossen 15,2% Een fietsverbod in het voetgangersgebied 12,2% Vraag 4: En als u met de auto door onze binnenstad rijdt? Wat vindt u dan lastig? Antwoord: Het “onnodig” omrijden om op de plaats van bestemming te komen 32,3% Geparkeerde auto’s op plaatsen waar het niet mag 29,9% Andere weggebruikers die zich niet aan de verkeersregels houden 26,2% Het aantal parkeerplaatsen 25,0% Vraag 5: Winkels en horeca moeten bevoorraad worden. Waar heeft u het meeste last van bij het laden en lossen? Antwoord: De (grote) vrachtwagens 42,1% De busjes van de bezorgdiensten 24,4% De snelheid van (vracht)verkeer 24,4% Over het voetgangersgebied de stoep rijden 20,7% Vraag 6: We willen met elkaar kijken hoe we de verkeerssituatie in de binnenstad kunnen verbeteren.
Wat is uw belangrijkste tip? Antwoord: Duidelijke routes 19,5% Duidelijke bebording 18,9% Vraag 7: Als de gemeente extra geld kan uitgeven om de verkeerssituatie te verbeteren waar kunnen we dit dan het best aan besteden? Antwoord: Het handhaven van de noodbrug 51,2% Het realiseren van meer autovrijgebieden 34,8% De aanleg van meer fietsenstallingen 31,1% De aanleg van meer parkeerplaatsen 25,0%
UITKOMST
Er is op drie manieren invulling gegeven aan participatie. De vraag die nu kan worden gesteld is: wat is nu de uitkomst van de participatie? Daar is niet direct een concreet antwoord op te geven. Wel is het mogelijk de uitkomst van de verschillende manieren van participatie met elkaar te vergelijken op de verschillende aspect en te bepalen welke overeenkomsten dan wel tegenstellingen er zijn. • Verkeer Uit de participatie komt naar voren dat de binnenstad zoveel mogelijk autoluw moeten worden. Ook wordt geopperd de binnenstad autovrij te maken, maar dit lijkt niet breed gedragen te worden. Tevens worden opmerkingen gemaakt over het parkeren. Er wordt gesproken over zowel meer als minder parkeerplaatsen. Daarnaast worden er ook over het parkeerbeleid opmerkingen gemaakt, zoals alleen parkeren voor bewoners in de binnenstad of vooral flits parkeren in de binnenstad. Meest opvallende voorstel was om het parkeerterrein aan het Kronenburgplantsoen te verdiepen. 31
R01-D05-51033213-NLS
•
•
•
•
•
•
•
•
32
Laden en lossen In zijn algemeenheid vindt men dat het laden en lossen niet goed is geregeld. Enerzijds heeft dit met het niet strikt handhaven van de venstertijden te maken en anderzijds met de grootte van de vrachtwagens en de vele busjes van de bezorgdiensten. Bebording Gesteld kan worden dat de duidelijkheid van de bebording te wensen overlaat. In combinatie met de bebording wordt ook de routering niet altijd even logisch gevonden (veel omrijden). Tijdelijke brug Over het handhaven van de tijdelijke brug is geen eensgezindheid. De stakeholders geven aan dat de brug permanent moet worden, maar tijdens de inloopmiddag/-avond waren er naast voorstanders er ook fervente tegenstanders. Uit de enquête kwam naar voren dat het verbeteren van de verkeerssituatie in de binnenstad het best kan worden gedaan door het permanent maken van de noodbrug. Overtoom De veiligheid op de Overtoom dient te worden verbeterd. Het creëren van een duidelijke langzaam verkeer route tussen het Basiliekpad en Benschopperstraat wordt daarbij als mogelijke oplossing aangedragen. Eiteren De bereikbaarheid van de parkeergarage wordt ter discussie gesteld. Met name de verbinding Kronenburgplantsoen met de parkeergarage wordt gemist. Fietsers Het gedrag van fietsers en vooral scooters in de voetgangerszone wordt als negatief ervaren.
Dit is dan waarschijnlijk ook de belangrijkste reden om voor te stellen de voetgangerszone 24 uur en 7 dagen per week verboden te verklaren voor fietsers en scooters. Verder wordt aangereikt om het aantal fietsparkeerplaatsen uit te breiden, met aandacht voor comfort en het overdekken van de stalling. Voetgangerszone Men is kennelijk tevreden over de huidige voetgangerszone. Er zijn geen opmerkingen gemaakt over het vergroten of verkleinen van de zone. Wel zijn er opmerkingen gemaakt over de voetgangerszone zelf. Het betreft dan het gedrag van fietsers en scooters. Ook blijkt dat diverse weggebruikers zich niet aan de regels houden, wat leidt tot onder andere fout (op de stoep) parkeren. Tevens wordt voorgesteld de inrichting te verbeteren. Vingerhoekhof Het Vingerhoekhof is bij de inloopmiddag/-avond en de enquête niet specifiek benoemd. Daarentegen is deze wel nadrukkelijk aan orde gekomen bij de stakeholders. Zij hebben aangegeven dat de situatie aangepast dient te worden.
R01-D05-51033213-NLS
7. ONDERZOEK OVERTOOM 7.1
ONDERZOEK OVERTOOM
Hoewel ernstige ongelukken zelden plaatsvinden, voelen mensen zich niet veilig op de Overtoom; het plein voor het stadhuis. Het betreft een shared space gebied, waar iedere gebruiker rekening met elkaar moet houden. Het ontbreken van afgebakende plekken voor wandelaars, fietsers en autoverkeer moet zorgen voor een extra attentieniveau om zo ongelukken te voorkomen. Er zijn verschillende verkeersstromen die elkaar kruisen of samen mengen. Het meeste verkeer betreft fietsers en voetgangers, maar ook het autoverkeer van en naar de binnenstad en het bevoorradingsverkeer rijden over de Overtoom. Sommige bezoekers zijn recreant en hebben geen haast, terwijl andere gebruikers dagelijks van de Overtoom gebruikmaken en zich met een hogere snelheid tussen de mensen door laveren. Het plein heeft weinig obstakels en wordt flexibel gebruikt voor kraampjes met eten bij de markt, de carnavalsoptocht, een podium bij een optreden, het plaatsen van de kerstboom, bij trouwerijen en andere evenementen. Het plein heeft dus een belangrijke verblijfsfunctie. De subjectieve verkeersveiligheid op het plein is slecht. In een inventarisatie van onveilige verkeerssituaties door RTV Utrecht kwam de Overtoom naar voren als locatie met veel klachten over de verkeerssituatie en ook de gemeente ontvangt regelmatig klachten over deze locatie.
Om deze reden heeft de gemeente IJsselstein adviesbureau XTNT gevraagd om een onderzoek uit te voeren hoe de (ervaren) verkeersveiligheid verbeterd kan worden. Het onderzoek gaat ervan uit dat de huidige functies ook bij een andere inrichting allemaal mogelijk moeten blijven. In het onderzoek zijn diverse opties aan de orde geweest. Na toetsing blijven in feite twee opties over, namelijk: • shared space karakter behouden; • shared space karakter niet behouden. In de volgende paragrafen worden deze kort toegelicht. In het XTNT rapport “Overtoom IJsselstein, Advies veiligere inrichting” van 23 juli 2021 zijn de volledige resultaten en bevindingen terug te lezen.
33
R01-D05-51033213-NLS
7.1.1
Shared space karakter behouden
figuur 34: Shared space karakter (deels) behouden