Voorjaarsnota 2024
Tekst van het document
Voorjaarsnota 2024
Aan de gemeenteraad aangeboden op 4 juli 2024
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst INHOUDSOPGAVE
INLEIDING............................................................................................................ 3 MEICIRCULAIRE 2024 ............................................................................................... 4 PERSPECTIEVENNOTA 2024 EN VERDER.......................................................................... 6 BUDGETTAIRE EFFECTEN ......................................................................................... 12 ACTUALISATIE DEKKINGSPLAN 2024-2027 ...................................................................... 15 PROGRAMMA'S...................................................................................................... 18 PROGRAMMA 01 BESTUUR EN VEILIGHEID ...................................................................... 19 PROGRAMMA 02 VERKEER, VERVOER EN OPENBARE RUIMTE ................................................ 28 PROGRAMMA 03 ECONOMISCHE STRUCTUUR EN TOERISME .................................................. 29 PROGRAMMA 04 ONDERWIJS EN KINDEROPVANG .............................................................. 33 PROGRAMMA 05 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE ............................................................ 35 PROGRAMMA 06 SOCIAAL DOMEIN ...............................................................................
37 PROGRAMMA 07 MILIEU ........................................................................................... 43 PROGRAMMA 08 RUIMTE EN WONEN ............................................................................ 45 PARAGRAFEN ....................................................................................................... 54 PARAGRAAF BEDRIJFSVOERING .................................................................................. 55 PARAGRAAF VERBONDEN PARTIJEN ............................................................................. 58 PARAGRAAF LOKALE HEFFINGEN ................................................................................ 59 UITGANGSPUNTEN BEGROTING 2025 EN MEERJARENRAMING 2026-2028 .................................. 67 OVERZICHT INVESTERINGEN ..................................................................................... 70
-2-
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst
INLEIDING Met de Voorjaarsnota 2024 wordt een eerste aanzet gegeven om een doorkijk te geven naar de begroting in meerjarenperspectief. Doel is uiteraard om dit meerjarenperspectief tenminste structureel sluitend te houden. In de voorliggende Voorjaarsnota wordt op een zevental onderwerpen ingegaan: 1. Perspectievennota; 2. Stand van zaken begroting 2024; 3. Samenvatting mutaties; 4. Meicirculaire 2024; 5. Stand van zaken dekkingsplan 2024-2027; 6. Voorgesteld financieel beleid voor komende jaren; 7. Uitgangspunten begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028. 1. Perspectievennota In de perspectievennota zal beknopt worden ingegaan op een aantal macro-ontwikkelingen welke de komende jaren mogelijk van invloed zullen gaan zijn op het gemeentelijk financieel beleid en de budgettaire mogelijkheden. 2. Stand van zaken begroting 2024 In deze Voorjaarsnota zijn de financiële mutaties tot en met april 2024 verwerkt. Het betreft dus een prognose op basis van het eerste vier maanden van 2024 doorgerekend voor een geheel jaar. Het saldo van alle mutaties in deze Voorjaarsnota bedraagt afgerond ruim € 441.000 voordelig. 3. Samenvatting mutaties Onder het hoofdstuk Budgettaire effecten Voorjaarsnota 2024 wordt een toelichting gegeven op de mutaties die hebben geleid tot het genoemd saldo.
Tevens wordt een overzicht gegeven van de mutaties op de stelpost Nader te concretiseren beleidsvoornemens en welke budgetten met de reserves worden verrekend. Ook in de begrotingswijziging is een overzicht opgenomen van de mutaties op de diverse reserves en op welke programma’s deze zijn ingezet. 4. Meicirculaire 2024 In deze Voorjaarsnota wordt in detail uitgewerkt wat de financiële gevolgen zijn van de meicirculaire 2024. Voor een gedetailleerde toelichting verwijzen wij u naar het hoofdstuk “Meicirculaire 2024”. 5. Stand van zaken dekkingsplan 2024-2027 In dit hoofdstuk worden de gevolgen voor het Dekkingsplan 2024-2027 van de mutaties uit deze Voorjaarsnota in beeld gebracht. De meicirculaire 2024 laat voor de algemene uitkering in de komende jaren een positieve ontwikkeling ten opzichte van de meicirculaire 2023 zien voor de jaren 2025-2027. Hierdoor zou er bij voortzetting van het huidige beleid en handhaving van de reeds opgenomen maatregelen in het oorspronkelijk dekkingsplan 2024-2027 de verwachte tekorten vanaf 2026 halveren. Inclusief de verwachte dividendopbrengsten van ZEH ontstaan er echter positieve saldi. Wel blijven de verwachte structurele baten lager dan de structurele lasten in de jaren 2026-2028. 6.
Voorgesteld financieel beleid voor komende jaren In het bestuursakkoord 2022-2026 "...op koers naar 2026" is afgesproken om in het licht van een sluitende meerjarenbegroting de belastingen gematigd te laten stijgen, met inachtneming van de landelijke ontwikkelingen, zoals in de begroting 2024 in meerjarig perspectief is vastgesteld. Verder is afgesproken dat de afvalstoffenheffing en rioolheffing kostendekkend horen te zijn, waarbij de uitgaven kritisch worden gemonitord teneinde de woonlasten niet onevenredig te laten stijgen. Het College zal voorstellen doen om voor de meerjarenbegroting 2025-2028 een sluitende begroting aan te bieden. 7. Uitgangspunten begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 Elk jaar wordt van de toezichthouder (Gedeputeerde Staten van de provincie Zeeland) een begrotingscirculaire ontvangen waarin de richtlijnen voor het repressief toezicht worden toegelicht. Een van de belangrijkste richtlijnen is een programmabegroting met een structureel sluitend dekkingsplan. Op basis van de ontvangen richtlijnen van de toezichthouder worden de voorlopige uitgangspunten voor de nieuwe begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 uitgewerkt. Deze uitgangspunten zullen mede de basis vormen voor de ontwerpbegroting 2025 welke u in de werkvergadering van 17 oktober 2024 zal worden aangeboden om daarna in de raadsvergadering van 14 november 2024 te worden vastgesteld.
-3-
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst
MEICIRCULAIRE 2024 Op 27 mei is de meicirculaire gemeentefonds 2024 gepubliceerd. De gevolgen daarvan worden in de begroting 2024, 2025 en in de meerjarenraming 2026-2028 worden verwerkt. Daarnaast moeten de gevolgen uit de septembercirculaire 2023 en de decembercirculaire 2023 nog worden verwerkt, aangezien de begroting 2024 gebaseerd was op cijfers in de meicirculaire 2023. De belangrijkste onderwerpen die in deze circulaires verwerkt zijn, hebben betrekking op: 1. 2. 3. 4. 5.
Accres BTW compensatiefonds Jeugd Participatie Diverse taakmutaties
1. Accressen De afspraken over de nieuwe financieringssystematiek zijn in de septembercirculaire 2023 en meicirculaire 2024 in het gemeentefonds verwerkt. De volumeontwikkeling van het accres wordt voortaan geïndexeerd op basis van de ontwikkeling van het bruto binnenlands product (BBP). Het volume accres wordt hierdoor vanaf 2024 gebaseerd op een 8-jaars historisch gemiddelde (t-9 t/m t-2) van de ontwikkeling van het bbp. Daardoor staat de (volume)accres-ontwikkeling voortaan vast voor de hele meerjarenraming. De index voor loon-prijsontwikkeling werd altijd gebaseerd op de CPB-raming van de loonvoet sector overheid, index materiële overheidsconsumptie en overheidsinvesteringen (met een verdeling van 60% loonontwikkeling, 20% consumptie en 20% investeringen; deze index sloot altijd redelijk aan bij de loon- en prijsontwikkelingen bij gemeenten). De indexatie voor loon- en prijsontwikkeling vanaf 2024 wordt gebaseerd op de prijs bruto binnenlandse product (bbp). Door deze nieuwe berekeningsmethode vallen de accressen fors lager uit dan in de oude 'trap-op-trap-af' systematiek. Door het laten vervallen van de opschalingskorting en een incidentele compensatie wordt de schade gecompenseerd. In de meerjarenraming is er per saldo door het vervallen van de opschalingskorting en de compensatie een structureel voordelig effect.
In 2025 hebben deze maatregelen echter een negatief effect. We hebben de reservering voor loon en prijsstijgingen in de meerjarenraming ook voor de toekomst gebaseerd op de oude samengestelde CPB index, die hoger is dan de index op basis van de prijs bbp. Tevens is in de meerjarenraming een reservering voor volume-ontwikkeling opgenomen, omdat er geen toevoegingen meer komen in toekomstige circulaires om deze op te vangen. De volume index staat nu voor de komende jaren vast. 2. BTW compensatiefonds Het BTW-Compensatiefonds (BCF) heeft een plafond. Gemeenten zijn in 2023 € 573 miljoen onder dit plafond gebleven met declaraties. Op basis van de ruimte onder het plafond van het jaar 2023 van € 573 miljoen, wat overeenkomt met ongeveer 19 punten van de uitkeringsfactor, mag je in de begroting 2025 een structurele stelpost opnemen die overeenkomt met de laatst vastgestelde uitkering van de ruimte onder het plafond. Voor Hulst zou dit een uitkering van ruim € 900.000 betekenen. Gezien de forse schommelingen in deze uitkering wordt de geraamde stelpost in de meerjarenraming gelijk gehouden op € 380.000 wat neerkomt op een stelpost uitkering BCF van ongeveer 40%. Voor 2024 betekent de hogere uitkering een incidentele extra ruimte van € 330.000. 3.
Jeugd Aangezien er (landelijk) nog geen grote stappen zijn gezet in de uitvoering van de hervormingsagenda Jeugd, en ook de extra Rijksbezuiniging van € 500 miljoen niet is ingevuld, is opnieuw een incidentele toevoeging van middelen gedaan in 2025 van ruim € 800.000 voor Hulst. Wij gaan er in de meerjarenraming nog steeds vanuit dat het effect van de hervormingsagenda budgettair neutraal zal verlopen. Voor werkdrukverlaging in de jeugdzorg en door de vrijval van gereserveerde middelen voor de compensatieregeling Voogdij 18+ wordt structureel ongeveer € 100.000 toegevoegd voor de jeugdzorg. 4. Participatie In verband met toevoegingen voor de bijzondere WML-verhoging, tegemoetkoming sociaal ontwikkelbedrijven, rijksbijdrage beschut werk en loon- en prijsbijstellingen t.b.v. de integratie-uitkeringen wordt de integratieuitkering Participatie hoger. Deze middelen worden t.b.v. deze taken ook gereserveerd zodat het budgettair effect per saldo nul is. 5. Diverse taakmutaties De meeste toevoegingen die zijn gedaan t.b.v. taakmutaties hebben betrekking op de bijstelling van budgetten voor taakmutaties die al eerder zijn gedaan. Daarnaast is een toevoeging gedaan voor de dienstverlening van
-4-
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst gemeenten bij de aanpak van armoede en schulden van ongeveer € 40.000. De middelen die zijn toegevoegd t.b.v. taakmutaties worden hiervoor gereserveerd. Financiële consequenties In de onderstaande tabel zijn de resultaten uit de september- en decembercirculaire 2023 en de meicirculaire 2024 opgeteld verwerkt. Dit geeft het verschil weer ten opzichte van de stand zoals deze in de begroting 2023 was verwerkt.
-5-
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst
PERSPECTIEVENNOTA 2024 EN VERDER Notitie uitgangspunten begroting 2025 en meerjarenbegroting 2026-2028: Om een perspectief voor de komende jaren te kunnen schetsen is het vereist dat er enig zicht is op hetgeen de komende jaren op het pad van de gemeente komt. Er is nog steeds sprake van een grote teruggang in financiële middelen in 2026, het financiële "ravijn". Zonder rijksmaatregelen zijn gemeenten richting toekomst mogelijk genoodzaakt keuzes te maken die ingrijpen op ambities en/of reguliere taken. Ten aanzien van dit laatste zijn echter de mogelijkheden beperkt, zo niet onwenselijk. Gemeenten hebben te maken met een groot aantal door het Rijk opgelegde taken. Dit beperkt hun ruimte om keuzes te maken. Daar komt bij dat gemeenten niet alleen gehouden zijn aan wet- en regelgeving, maar dat ze ook rekenschap moeten geven van maatschappelijke normen. Zo is er in theorie beleidsvrijheid in het sociaal domein, maar maatschappelijk gezien worden verschillen hier veel minder geaccepteerd dan in andere domeinen. Er bestaat dan ook geen absoluut objectieve maat voor het vaststellen van de mate van beleidsvrijheid. Ook de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) erkent dit. De ROB heeft in een adviesrapport een analyse gemaakt van het gemeentelijke takenpakket en daarbij ook inzichtelijk gemaakt welke factoren de mate van beleidsvrijheid bepalen.
Vertalen we de lijn uit dit rapport door naar de begrotingscijfers van nu, dan komen we uit op een vrije beleidsruimte van ongeveer € 13 tot € 14 miljard. Dat is nog geen 20% van de totale uitgaven van gemeenten. Na verwerking van dit hoofdlijnenakkoord moet er nog steeds een kwart van de vrije beleidsruimte worden ingeleverd. Voor gemeentebesturen is dit een forse opgave. 1. UITGANGSPUNTEN TOEZICHTHOUDER/BEGROTINGSCIRCULAIRE: Jaarlijks verstrekt de provinciaal toezichthouder de begrotingscirculaire waarin informatie wordt verstrekt waarmee rekening dient te worden gehouden bij het samenstellen van de begroting en de meerjarenraming. Deze informatie vormt de kaderstelling op grond waarvan de toezichthouder haar wettelijke taak uitvoert, nl. het financieel toezicht. Ook voor de gemeenteraad wordt onder meer hiermee richting gegeven aan haar controlerende taak. De uitgangspunten voor provinciaal toezicht zijn vastgelegd in het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader 2020 Gemeenten. In de basis heeft iedere gemeente de verantwoordelijkheid om een begroting vast te stellen die structureel en reëel in evenwicht is. Ontwikkelingen die voor de begroting 2025 en meerjarenraming 2026-2028 relevant zijn en als zodanig dan ook opgenomen zijn, worden in deze notitie kort nader toegelicht. 2. GEMEENTEFONDS: A.
Herverdeeleffect: Vanaf 1 januari 2023 is het verdeelmodel van het gemeentefonds herzien. Gemeenten groeien via een ingroeipad naar de nieuwe verdeling, waarbij tot en met 2025 het voordeel of nadeel is gemaximeerd op € 37,50 per inwoner. Let wel op grond van de nieuwe berekeningssystematiek op grond van de herziene objectieve maatstaven heeft de gemeente Hulst eigenlijk recht op een voordeel van € 186,00 per inwoner. Het herziene model is geen eindstation en zal continu onderhoud en aandacht vragen. Eind 2025 wordt de invoering van het nieuwe model geëvalueerd. De herverdeeleffecten zijn gedurende de periode 2023-2025 positief voor de gemeente Hulst, alhoewel deze minder positief zijn dan uit het herijking in eerste instantie bleek. Na 2025 dient te worden afgewacht of de onderzoeksagenda een positief dan wel negatief effect heeft op de huidige gevolgen van de herijking. Op basis van de Financiële Verhoudingswet wordt gestreefd naar een gelijkwaardige financiële uitgangspositie voor gemeenten. De invoering van de nieuwe herverdeling van het gemeentefonds was hiervoor een eerste stap. In de afgelopen periode maar ook de komende tijd wordt landelijk nog nader onderzoek gedaan naar zaken die er toch toe kunnen leiden dat er onwenselijke verschillen tussen gemeenten ontstaan.
Dit geldt zowel voor de uitgavenkant (kostenbepalende structuurkenmerken van een gemeente) als inkomstenkant (eigen inkomstencapaciteit). In dit kader vormen de Overige Eigen Middelen (OEM) momenteel een onderzoeksgebied. Bij de OEM moet vooral worden gedacht aan gemeentelijke belastingen, vermogensbeheer en grondexploitaties. Het onderzoek richt zich met name op de mogelijkheid tot verevening dan wel alternatieve oplossingen die eventuele verschillen tussen gemeenten kunnen wegnemen. B. Opschalingskorting: Sinds 2015 worden gemeenten geconfronteerd met een korting op het gemeentefonds. De opschalingskorting is opgelegd omdat gemeenten door gedwongen opschaling kosten zouden besparen. In het regeerakkoord Rutte II stond namelijk de ambitie om door opschaling te komen tot gemeenten met meer dan 100.000 inwoners. Dit zou leiden tot besparingen op apparaatskosten, vereenvoudiging van regelgeving en minder dubbeling van taken. De
-6-
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst verplichte opschaling is er niet gekomen maar de opschalingskorting is wel gehandhaafd. In de afgelopen jaren en gedurende deze kabinetsperiode is evenwel de opschalingskorting tijdelijk geschrapt. In de voorjaarsnota van het demissionaire kabinet zijn ten aanzien van de opschalingskorting echter betekenisvolle stappen gezet. Zie hieronder bij voorjaarsnota Rijk. C. Nieuwe financieringssystematiek: Accresstanden voor 2022 t/m 2025 veranderen alleen door loon- en prijsontwikkelingen (LPO). Na besluit van Rijk om vanaf 2026 jaarlijks 1 mrd extra aan gemeenten beschikbaar te stellen, staat het volumedeel t/m 2026 vast. Oorspronkelijk zou vanaf 2027 het volumedeel worden gebaseerd op de (gemiddelde) ontwikkeling van het bruto binnenlands product van de afgelopen 8 jaar. De LPO wordt geïndexeerd door prijsontwikkeling bbp lopende jaar. Bij de voorjaarsnota is besloten om de nieuwe financieringssystematiek voor gemeenten al vanaf 2024 in te voeren, voor meer stabiliteit. 3. VOORJAARSNOTA RIJK: Het demissionaire kabinet heeft eerder dit jaar de voorjaarsnota 2024 gepresenteerd. Uit deze voorjaarsnota blijkt dat de opschalingskorting met ingang van 2026 wordt geschrapt. In structurele zin is dit een goede en eigenlijk zeer realistische ingreep die gelet op de aanleiding van de opschalingskorting onvermijdelijk is.
Binnen het gemeentefonds betekent dit dat de korting van € 675 mln. wordt geschrapt. Hiervoor moet echter wel eenmalig in 2025 een gelijk kortingsbedrag incidenteel worden geaccepteerd. Verder onderkent het demissionaire kabinet de vergrijzing van Nederland de komende jaren. Inherent hieraan stijgen ook de zorgkosten voor de gemeenten voor de uitvoering van de WMO. In de voorjaarsnota zijn hiervoor extra middelen gereserveerd. In dit kader heeft het demissionaire kabinet ook aangekondigd om voorstellen te doen om een deel van het gemeentefonds af te zonderen voor de financiering van de WMO. Hiervoor zullen nog afzonderlijke financieringsafspraken worden gemaakt. Er wordt een soortgelijke situatie gecreëerd zoals deze nu van toepassing is op de financiering van de bijstand. De voorgenomen bezuiniging op de jeugdzorg van ruim 500 miljoen in 2025 gaat niet door. Vanaf 2026 is er nog wel een bezuiniging van 511 miljoen gepland. Vraag zal zijn of het nieuwe kabinet deze bezuiniging gaat doorzetten. Een en ander zal wellicht mede afhankelijk zijn van de doorrekening van het hoofdlijnenakkoord en daarmee de financiële haalbaarheid ervan. De sector zelf is fel gekant tegen de invoering van een eventuele eigen bijdrage voor de jeugdzorg om de beoogde besparing te realiseren. Het mijden van zorg wordt als belangrijkste reden hiervoor genoemd.
Gemeenten krijgen in de periode tussen 2025 en 2034 600 miljoen om sociaal ontwikkelbedrijven beter te organiseren. Streven is om met deze middelen gemeenten de financiële handvaten te geven om de lokale sociale infrastructuur duurzaam in te richten en ruimte te creëren voor het realiseren van 10.000 extra banen voor mensen die tijdelijk of langdurig moeten terugvallen op sociaal ontwikkelbedrijven. 4. HOOFDLIJNENAKKOORD: Op donderdag 16 mei 2024 presenteerden de onderhandelaars van de formerende partijen een hoofdlijnenakkoord. Dit hoofdlijnenakkoord moet de basis vormen voor een nieuw te vormen kabinet. Dat dit akkoord op hoofdlijnen ook gevolgen heeft voor de gemeentefinanciën is inmiddels ook duidelijk. Het feit dat de financieringssystematiek is aangepast van "trap op, trap af" naar ontwikkeling van het Bruto Binnenlands Product resulteert wel in een mindere afhankelijkheid van de inhoud van het regeerakkoord maar betekent niet dat er geen gevolgen zijn. Aangezien het om een hoofdlijnenakkoord gaat zijn de exacte gevolgen op lokaal niveau lastig te duiden. Het is voor gemeenten op dit moment vooral acteren tussen "Hoop en Vrees", het tonen van "Lef" voor behoud van de leefbaarheid binnen de gemeente en "Trots" zijn op hetgeen je als gemeente kunt realiseren zonder extra afhankelijkheid van het rijk. a.
Specifieke uitkeringen In de afgelopen jaren is het aantal specifieke uitkeringen (SPUK) gestegen van 16 in 2018 naar 137 in 2022. Dit heeft beperkende gevolgen op de mogelijkheden van gemeenten om autonome beleidskeuzes te maken. De SPUK zijn namelijk niet vrij besteedbaar en er moet hierover apart verantwoording worden afgelegd. Deze regelingen kennen de nodige administratieve- en controlelasten, waarbij ook de accountant elke specifieke uitkering moet controleren. In het hoofdlijnenakkoord staat dat er voor een bedrag van ruim € 6 miljard wordt overgeheveld naar het gemeente- en het provinciefonds. Deze overheveling zal gepaard gaan met een korting van 10%. De gevolgen per individuele gemeente kunnen verschillen afhankelijk van al dan niet deelname aan een SPUK in relatie tot de wijze waarop de korting wordt ingezet. Uiteindelijk kan dit betekenen dat enerzijds een besparing van de verantwoordingslast wordt behaald maar dat anderzijds door de korting structureel minder middelen worden ontvangen.
-7-
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst b. Budgetverlaging bijstand Het hoofdlijnenakkoord zet in op een beperking van de asielinstroom. De beschikbare middelen voor de bijstand worden daarom met ingang van 2027 met € 100 miljoen verlaagd. c. Beperking woonlastenstijging In de afgelopen jaren is frequent gesproken over het financiële "ravijn". Terugloop in financiële middelen van gemeenten door ingrepen vanuit het Rijk. Nog steeds vinden er landelijk tussen Rijk en VNG gesprekken plaats om het "ravijn" te dempen. Zolang er geen sprake is van een compensatie vanuit het Rijk zullen gemeenten zelf in de structurele dekking van hun meerjarenbegroting moeten voorzien. Naast ombuigingen in medebewinds- en autonome taken wordt hierbij ook gekeken naar de inkomstenkant, zijnde de heffing van de onroerendezaakbelasting. Deze mogelijkheid wordt in het hoofdlijnenakkoord beperkt via een maximering van de stijging van de ozb. d. Extra investeringen woningbouw en infrastructuur Voor de regionale aanpak van de woningbouwopgave is voor de komende jaren € 5 miljard extra beschikbaar. Het gaat hierbij om de ontwikkeling van nieuwe woningbouwlocaties. Deze € 5 miljard wordt gespreid over 5 jaar. Parallel hieraan wordt er gedurende 5 jaar € 0,5 miljard per jaar beschikbaar gestel voor het ontsluiten van nieuwe woningbouwlocaties. e.
Terugdraaien bonus Spreidingswet
Deze voorgenomen maatregel heeft in beginsel geen effect op de gemeente Hulst aangezien in de begroting geen rekening is gehouden met een bonus mocht hier al sprake van zijn. Met het schrappen van de spreidingswet komt echter de bonus per definitie te vervallen. f.
Regiodeals
In het hoofdlijnenakkoord staat dat er wordt geïnvesteerd in structurele samenwerking met de regio’s. De bestaande regiodeals worden in overleg met het bedrijfsleven, kennisinstellingen en decentrale overheden uitgebouwd tot strategische investeringsagenda’s met afspraken over wonen, bereikbaarheid, onderwijs en economie. Belangrijke gezamenlijke programma’s, zoals het Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid en ‘Elke Regio Telt’, worden doorgezet. 5. BEDRIJFSVOERING: 5.1 Digitalisering/zaakgericht werken/optimalisering informatiehuishouding In toenemende mate werken we toe naar een informatiesamenleving. Informatie moet tijdig, volledig en actueel beschikbaar zijn. Met verdergaande digitalisering is dit ook mogelijk, echter momenteel bevindt de overheid zich nog in een overgangssituatie van een samenleving die voornamelijk gestoeld was op analoge informatie naar steeds meer een digitale samenleving. Met de digitale agenda 2024 tracht de overheid invulling te geven aan de uitdagingen op het gebied van digitalisering van gemeentelijke dienstverlening en bedrijfsvoering. De Wet Open Overheid, deels in werking per 1 mei 2022, de aankomende Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (voorlopig 01-01-2025), maar ook o.a.
de Omgevingswet, moeten een impuls geven aan het verder optimalisering van de informatiehuishouding binnen de overheid in het algemeen en gemeenten in het bijzonder. Het rijk heeft voor de implementatie voor onder meer de Woo en Omgevingswet structurele en incidentele middelen ter beschikking gesteld. Niet onderkend dient echter te worden dat digitalisering ook een keerzijde kent. Risico's op en impact van cyberincidenten worden steeds groter en dientengevolge dienen ook steeds meer ingrijpende maatregelen te worden genomen. Maatregelen niet uitsluitend van technisch aard maar ook met gevolgen voor de organisatie. Dit leidt ook tot een toename van het aantal procedures en hieraan gerelateerde rechtmatigheidsonderzoeken en audits. Dit vraagt van gemeentelijke organisaties extra capaciteit waarvoor binnen de begroting niet (altijd) ruimte is en waarvoor ook in vele gevallen geen rijksmiddelen tegenover staan. Verder vraagt een verdere digitalisering en automatisering van de gemeentelijke bedrijfsvoering om verscherpte aandacht voor de risico's die dagelijks worden gelopen. In toenemende mate zal een volledig risicomanagement onderdeel gaan uitmaken van de gemeentelijke bedrijfsvoering en daarmee ook de P&C-cyclus. Een volledig risicomanagement dat niet uitsluitend ziet op financiële risico's maar zich ook steeds meer richt op juridisch en maatschappelijke risico's.
In dit kader zijn niet alleen de cyberrisico's een zorggebied maar kan ook gedacht worden aan risico's op het gebied van klimaatverandering en maatschappelijke ontwrichting als gevolg van de verschillende crises en de onvrede die hieruit kan voortvloeien. 5.2 Arbeidsmarkt Op dit moment heerst er een krapte op de arbeidsmarkt. Krapte die impact heeft op de economie maar lokaal ook op de wijze waarop werkzaamheden uitgevoerd worden. Inzet van duurdere externe krachten leiden tot een
-8-
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst grotere financiële last. Verder is eveneens een trend zichtbaar waarbij taken van gemeenten worden toebedeeld die een tijdelijk meerjarig karakter hebben. Middelen worden hiervoor beschikbaar gesteld doch dit vraagt afweging om of hiervoor externe krachten in te zetten dan wel hiervoor structureel personeel te werven. In dit laatste geval wordt de gemeentelijke begroting belast met structurele lasten, welke "slechts" gedekt worden met incidentele middelen. Alternatief hiervoor is dus inhuur van personeel doch dit is een duurdere variant waarvan kosten niet altijd volledig gedekt worden. 6. FINANCIËN: 6.1 Gemeentelijke financiën: De afgelopen jaren is een bestendige lijn gevolgd betreffende de gemeentelijke financiën. Dit heeft geresulteerd in een gezond financieel fundament. Een bestendige lijn die kijkende naar de structurele gemeentelijke begroting sterk onder druk is komen te staan door de gevolgen voortkomende uit mondiale en landelijke crises. Op dit moment is er nog steeds sprake van onzekerheid omtrent de structurele financiële positie van de gemeente. Enerzijds zijn er behoudens beperkte toezeggingen vanuit het rijk geen concrete toezeggingen dat de ontvangsten vanuit het gemeentefonds zich herstellen tot het niveau 2025.
Het structurele financiële ravijn blijft ondanks het wegvallen van de opschalingskorting, alhoewel minder diep, toch aanwezig. Anderzijds liggen er vele taken en uitdagingen, naast de eigen ambities, op het bordje van de gemeente. Hierbij valt onder meer te denken aan de ontwikkelingen binnen gemeenschappelijke regelingen, de toenemende kosten binnen de jeugdzorg, de gevolgen voortkomende uit het verplichte Integraal Huisvestingsplan, verdere uitwerking van de Dullaertvisie (IKC), het accommodatiebeleid en te nemen klimaat- en energiemaatregelen. Het is hierbij van belang om de beschikbare middelen hiervoor zo optimaal mogelijk in te zetten met aandacht voor de hiervoor benodigde capaciteit. Van belang is wel om te onderkennen dat met SPUK's maar ook in algemeenheid de omvang van incidentele middelen sterk toeneemt. Zoals eerder gemeld zijn SPUK's niet vrij besteedbaar en verbonden aan een bepaald doel. Echter komen er voor de gemeente Hulst op korte termijn omvangrijke middelen beschikbaar in de vorm van dividend. 6.2 Dividend: Al geruime tijd wordt gesproken over het ZEH-dividend (Zeeuwse Energie Houdstermaatschappij). Na vele jaren waarin nagenoeg geen dvidend is ontvangen, zal op grond van de huidige inzichten de komende jaren een significant bedrag aan dividend worden ontvangen.
Afhankelijk van de prijzen op de energiemarkt gaat het tot en met 2028 om een bedrag van in totaal circa € 32,7 mln.. In dit bedrag is ook een kleine component GBE Aqua dividend opgenomen van jaarlijks ca. € 207.000. Vanaf 2027 is de inschatting dat jaarlijks € 100 mln. aan ZEH dividend zal worden uitgekeerd. Dit tot en met 2033. Voor de gemeente Hulst betekent dit vanaf 2027 een bedrag van € 3,4 mln.. Hiervan mag volgens de richtlijnen van de provinciaal toezichthouder maximaal 50% structureel worden ingezet. Nogmaals hierbij wel in de wetenschap dat dit eindigt aan het eind van 2023. Verder behoudt de provinciaal toezichthouder het recht om jaarlijks van de richtlijn van 50% af te wijken indien veranderingen op de energiemarkt hiertoe aanleiding vormen. Voorzichtigheidshalve wordt in de meerjarenraming van de gemeentelijke begroting rekening gehouden met een structurele inzet van deze middelen van 25%. In het eerder aangehaalde bedrag van € 32,7 mln. is tevens het zgn. "superdividend" over 2023 opgenomen. Voor 2024 betekent dit dat in totaal een bedrag van ca. € 11 mln. aan ZEH-dividend zal worden ontvangen. In de aandeelhoudersvergadering van 19 juni 2024 wordt over de dividenduitkering besloten. Naast het ZEH-dividend ontvangt de gemeente zoals eerder gemeld ook een dividenduitkering van GBE Aqua. In structurele zin gaat het hier om een bedrag van € 207.000.
Aangezien deze dividenduitkering ook reeds in eerdere jaren heeft plaatsgevonden, is deze al in de begroting opgenomen en heeft dit geen financiële gevolgen. Ook hiervoor geldt dat jaarlijks de provinciaal toezichthouder de richtlijnen omtrent de structurele inzet kan aanpassen. In tegenstelling tot het ZEH-dividend is er, behoudens wijzigingen in de energiemarkt, geen eindigheid aan het GBE aqua dividend. 6.3
Gemeentelijke belastingen:
Kijkende naar de toekomstige ontwikkelingen van het gemeentelijk belastinggebied dan wordt allereerst uitgegaan van een indexering van de gemeentelijke belastingtarieven. Over wordt naar de huidige inzichten over 2024 een inflatie verwacht van 2,9%. Richting opmaak van de begroting 2025 zal rekening worden gehouden met een indexering van de belasting tarieven van 3%. Dit mede om richting toekomst in structurele zin een bestendige lijn te hanteren waarbij grote schommelingen in tarieven zoveel als mogelijk worden voorkomen. Landelijk is eerder gesproken over herziening van het gemeentelijk belastinggebied. Dit is een discussie die momenteel meer naar de achtergrond is verdreven en zeker niet in de komende jaren tot stand zal gaan komen. Op grond van het Hoofdlijnenakkoord bestaat wel de kans dat de stijging van de ozb richting toekomst gemaximeerd zal gaan worden. Verder wordt in het hoofdlijnenakkoord ook de mogelijkheid aangedragen voor
-9-
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst het invoeren van een zogenaamde planbatenheffing. Dit zou een heffing moeten worden die plaatsvindt naar aanleiding van een bestemmingsplanwijziging waardoor voor een bepaald perceel een waardevermeerdering ontstaat. Hoe deze heffing concreet zou moeten uitzien, is op dit moment nog niet bekend noch wat de financiële gevolgen ervan zijn. Onroerende-zaakbelasting (ozb): In de meerjarenraming bij de begroting 2024 is ten aanzien van de onroerendezaakbelasting (verder: OZB) rekening gehouden met een indexering van 3% voor woningen respectievelijk 7% voor niet-woningen in 2025 en daaropvolgende jaren eveneens 3%. Met het oog op de programmabegroting 2025 en meerjarenraming tot en met 2028 wordt een nadere indexering niet als noodzakelijk gezien. Dit mede in afwachting van dan wel afhankelijk van rijksmaatregelen ter demping van de terugval in middelen met ingang van 2026. Afvalstoffenheffing: Ten aanzien van de afvalstoffenheffing wordt kostendekkendheid op ramingsbasis aangehouden. Dit betekent dat kosten verband houdende met de inzameling en verwerking van huishoudelijk afval worden doorberekend in de tarieven van de afvalstoffenheffing. Dit inclusief de kosten verbonden aan de instandhouding van de milieustraat. De afvalmarkt is aan prijsveranderingen onderhevig zowel aan de kosten- als aan de opbrengstenkant (vb.
oud papier) waarbij lokale/regionale omstandigheden van belang zijn. Echter ook mondiale ontwikkelingen hebben hierop invloed. Kijkende naar de huidige inzichten zal in tariefsvoorstellen richting begroting 2025 rekening worden gehouden met een indexering van 3%. Een dergelijke stijging ligt lager dan de huidige inflatie (mei 2024: 2,7%). Rioolrecht: Het rioolrecht is eveneens een heffing die uitgaat van kostendekkendheid. De meerjarige kosten verbonden aan de instandhouding van de huidige riolering maar ook nieuwe zorgtaken op het gebied van waterbeheer worden vastgelegd in het verbreed gemeentelijke rioleringsplan (vGRP). Het gaat om een verbreed plan aangezien de gemeentelijke taken rondom waterbeheer zich niet meer uitsluitend beperken tot riolering. Richting toekomst ligt er een belangrijke verantwoordelijkheid om balans te houden tussen de te nemen maatregelen ter voorkoming van wateroverlast/-tekort en de beheersbaarheid van kosten. Dit laatste ook gerelateerd aan de tarieven voor het rioolrecht of een toekomstige waterzorgheffing. Voor 2025 wordt nog vastgehouden aan de tariefsaanpassing zoals deze ook in voorgaande jaren is toegepast, zijnde een verhoging met € 6,00 per aansluiting en een indexering van 3%. Haven-/Kaai- en liggelden: De huidige exploitatie van de haven van Walsoorden kent momenteel een tekort van € 232.000,00.
Op 8 mei 2024 is besloten tot aankoop, sanering en opknappen van de haven. Dit met het oog op het belang voor de regionale economie en de leefbaarheid van het dorp Walsoorden. Dit komt mede voort uit het feit dat gebruikers veel waarde hechten aan de instandhouding ervan. Ondanks dat de exploitatie van de haven als vele jaren verlieslatend is, zijn de tarieven nimmer aangepast. Dit noch om het tekort geheel af te dekken noch om het verlies te beperken. De gemeentelijke begroting heeft het tekort te allen tijde opgevangen. Nu de gemeente aan de vooravond staat van een forse investering in de haven is een herziening van de tarieven voor haven-, kaai- en liggelden realistisch. Momenteel is er nog sprake van (zeer) lage tarieven, welke bezien in het licht van de huidige staat van de haven verklaarbaar zijn. Richting begroting 2025 zullen de tarieven worden beoordeeld naar de toekomstige voorgenomen noodzakelijke exploitatie van de haven. Bij het samenstellen van de begroting 2025 zal uitgegaan worden van een verdubbeling van de opbrengst aan haven-/kaai- en liggelden in 2025. Toeristenbelasting: Eerder is besloten tot een geleidelijke stijging van de toeristenbelasting met € 0,15 per overnachting tot uiteindelijk € 1,25. In de afgelopen jaren is gebleken dat op toeristisch gebied de gemeente Hulst goed aan de weg heeft getimmerd.
Het aantal toeristische overnachtingen is gestegen en ook de toename van het aantal toeristische verblijfsmogelijkheden laat de veerkracht van Hulst na coronatijd op dit gebied zien. De geleidelijke stijging van de toeristenbelasting is vooralsnog geen reden gebleken om de gemeente Hulst in dit kader te mijden. Dit zal mede zijn ingegeven door het feit dat het tarief voor de toeristenbelasting in Hulst nog altijd (veel) lager ligt dan in de ons omringende gebieden. Overige heffingen: In de begroting 2025 zal verder rekening worden gehouden met een indexering van de honden- en forensenbelasting van 3%. Ook de leges zullen met 3% worden geïndexeerd waarbij wel rekening wordt gehouden met het feit dat kostendekkendheid ook voor de leges wordt nagestreefd.
Hulst, mei 2024
- 10 -
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst
- 11 -
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst
BUDGETTAIRE EFFECTEN Naast diverse verschuivingen tussen de programma’s zijn de verschillende mutaties in de baten en lasten in deze Voorjaarsnota tot een voordelig saldo van € 441.000 (afgerond). De mutaties op de verschillende programma’s zijn als volgt: Programma
Bedrag Effect
01 Bestuur en Veiligheid
€ -20.000 nadeel
02 Verkeer, vervoer en openbare ruimte
€ -30.000 nadeel
03 Economische structuur en toerisme
€ 31.000 voordeel
04 Onderwijs en kinderopvang
€-
05 Sport, cultuur en recreatie
€ 47.000 voordeel
06 Sociaal domein
€ -32.000 nadeel
07 Milieu
€-
08 Ruimte en wonen
€ 100.000 voordeel
09 Algemene dekkingsmiddelen
€ 345.000 voordeel
Totaal
€ 441.000 voordeel
Hieronder worden de mutaties toegelicht die tot bovenstaande verschillen hebben geleid. Voorts zijn er nog mutaties doorgevoerd die leiden tot verschuivingen tussen programma’s. Daarnaast zijn er mutaties doorgevoerd die worden gedekt door de stelpost Nader te concretiseren beleidsvoornemens onder de Algemene Dekkingsmiddelen of door de daarvoor ingestelde reserves. Deze tabellen met mutaties zijn na de toelichting van de verschillen opgenomen. 01 Bestuur en veiligheid: Uitbreiding uren BOA's (nadeel € 20.000); 02 Verkeer, vervoer en openbare ruimte: Huur veegmachine voor onderhoud wegen (nadeel € 30.000); Diverse extra lasten onderhoud groen, waaronder schadeherstel en bestrijding Japanse duizendknoop (nadeel € 75.000); Hogere opbrengst parkeerbelastingen (voordeel € 75.000). 03 Economische structuur en toerisme: Ontvangen vergoeding werkzaamheden voor Hogeweg V (voordeel € 30.000); Ontvangen SPUK sport voor recreatieve voorzieningen (voordeel € 2.000) Hogere kapitaallasten krediet Regionale Impuls Emmadorp (nadeel € 1.400. 04 Onderwijs en kinderopvang: Geen mutaties op dit programma. 05 Sport, cultuur en recreatie: Ontvangen SPUK sport voor diverse voorzieningen (voordeel € 72.000); Deelname aan het platform Cultural Board Zeeland (nadeel € 2.200); Verlaging van de geraamde inkomsten voor het streekmuseum, alsmede verhoging van de beheersvergoeding (nadeel € 23.100).
06 Sociaal domein: Lagere bijdrage voor het tekort in 2024 van Dethon (voordeel € 2.400). Verder is slechts € 500.000 van onze bijdrage in het nadelig saldo van € 603.000 van Dethon structureel in de gemeentebegroting opgenomen. Het meerdere (€ 103.000) is als incidentele last in de begroting 2024 opgenomen. Omdat in de begroting 2025 van Dethon de bijdrage in het tekort voor de jaren 2025-2028 steeds verder boven € 500.000 stijgt, wordt deze nu volledig structureel geraamd (zie ook de tabel in de paragraaf Verbonden Partijen); Aanvullende vergoeding aan stichting dorpshuis Brandershole voor verbouwing voormalig bankgebouw (nadeel € 40.000); Ontvangen SPUK sport voor diverse gemeenschapscentra € (voordeel € 6.000). 07 Milieu: Geen mutaties op dit programma.
- 12 -
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst
08 Ruimte en wonen: Hogere opbrengst leges omgevingsvergunningen (voordeel € 100.000). 09 Algemene dekkingsmiddelen: Diverse extra lasten representatie, waaronder relatiegeschenken, organisatie ledenvergadering VZG (nadeel € 30.000); Hogere exploitatielasten voor de taveerne (nadeel € 17.500); De CAO Gemeenten 2024-2025 die eind 2023 is vastgesteld is hoger dan waarmee rekening is gehouden in de primitieve begroting 2024. In de begroting is rekening gehouden met een verhoging van 4%, de verhoging is echter 4,75% vanaf januari en nogmaals 1,25% daarbovenop vanaf oktober 2024, structureel dus ruim 6%. Dit betekent structureel een hogere last van € 461.000 (nadeel in 2024 € 308.000); Breed participatietraject dorpen en wijken Inulst (nadeel € 25.000); Hoger dividend 2023 van de Bank Nederlandse Gemeenten (BNG) (voordeel € 18.000); Te hoog opgenomen stelpost voor de bouw van de carnavalsloods in Walsoorden (voordeel € 26.000); In de meicirculaire 2024 is een hogere algemene uitkering uit het gemeentefonds opgenomen (voordeel € 682.000). Stelpost Nader te concretiseren beleidsvoornemens (NTC) Voorts wordt van de stelposten op Nader te concretiseren beleidsvoornemens (NTC) een bedrag van afgerond € 656.000 ingezet op de verschillende programma’s.
Het extra benodigde budget van € 308.000 door de vaststelling van de CAO gemeenten 2024-2025 wordt voorlopig toegevoegd, waarna deze in de Najaarsnota 2024 wordt verdeeld over de programma's. Daarnaast wordt een bedrag van ruim € 545.000 toegevoegd als gevolg van taakmutaties uit de meicirculaire 2024. Nader te concretiseren beleidsvoornemens Programma
Onderwerp: (-/- = onttrekking)
Bedrag
09 Alg.dekk.
Beginstand t/m wijziging 2024-13
€ 5.827.812
Diverse
Verhoging subsidieplafonds
€ -213.922
01 Bestuur
Ondersteuning openbare orde en veiligheid
€ -75.000
02 Verkeer
Verkeersremmers Ossenhoek
€ -8.500
03 Economie
Opstellen economisch beleidsplan
€ -30.000
05 Sport
Participatie aan de Baloise Ladies Tour
€ -7.500
05 Sport
Onderzoek sport-/cultuurhart Kloosterzande
€ -20.000
05 Sport
Hogere bijdrage Zeeuwse Muziekschool
€ -19.476
07 Milieu
Hogere bijdrage RUD Zeeland
€ -36.600
09 Alg.dekk.
Hertaxaties gemeentelijk vastgoed
€ -24.950
09 Alg.dekk.
Diverse reparaties materieel wijktreams
€ -75.000
09 Alg.dekk.
Ondersteuning rechtmatigheidscontr.Sisa en jaarrekening
€ -50.000
09 Alg.dekk.
Hogere bijdrage Sabewa Zeeland
€ -68.574
09 Alg.dekk.
Stelpost carnavalsloods dubbel opgenomen in begroting 2024
€ -26.500
09 Alg.dekk.
Stelpost hogere CAO-verplichtingen (6% ipv 4%)
€ 308.000
09 Alg.dekk.
Taakmutaties meicirculaire 2024
€ 545.233
Restant 2024
€ 6.025.023
Na deze mutaties stijgt het budget op de stelpost NTC van afgerond € 5.828.000 naar € 6.025.000 voor o.a. (fysieke) leefbaarheid, bouw werkplaats, Versterk de Scheldekust, diverse projectplannen w.o. visie Dullaertwijk, aanjaaggelden, vervangingsinvesteringen en overige ontwikkelingen uit het bestuursakkoord 20222026. Onvoorzien Algemeen In deze Voorjaarsnota is geen beroep gedaan op de post onvoorzien algemeen, waardoor dit budget van € 140.000 voorlopig beschikbaar blijft.
- 13 -
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst Mutaties reserves In het volgende overzicht worden de budgetten weergegeven die worden verrekend met de reserves. Reserve
Omschrijving (-/- storting)
Bedrag
Reserve sociaal domein
Afrekening Jeugdzorg 2023
€ 400.000
Reserve vastgoed
Onderhoud gemeentelijke gebouwen (claim)
€ 177.003
Reserve vastgoed
Onderhoud bruggen (claim)
Reserve vastgoed
Onderhoud zwembad de Honte (claim)
€ 110.911
Reserve vastgoed
Onderhoud streekmuseum Hulst (claim)
€ 23.468
Reserve vastgoed
Onderhoud Hontenissehal (claim)
€ 9.479
Reserve vastgoed
Onderhoud carnavalsloods (claim)
Reserve vastgoed
Onderhoud gemeenschapscentra (claim)
€ 208.397
Reserve vastgoed
Onderhoud monumenten
€ 126.031
Algemene reserve
Bottom-up duurzaamheidsinitiatieven (claim)
€ 54.003
Algemene reserve
Inventaris stadhuis/splitsen gemeentewinkel (claim)
€ 51.340
Algemene reserve
Verwijderen bomen Wilhelminastraat (claim)
€ 17.300
Algemene reserve
Stimulering sport en cultuur (claim)
€ 40.692
Algemene reserve
Vervanging cv-ketels vv Hontenisse (claim)
€ 4.810
Algemene reserve
Doorgeschoven cultuursubsidies (claim)
€ 40.000
Algemene reserve
Afrekeningen 2023 gemeensch.regelingen (claim)
€ 134.682
Algemene reserve
Onderzoek zwembad Reynaertland (claim)
€ 42.886
Algemene reserve
Uitkijktoren grens (claim)
€ 25.000
Algemene reserve
Restant energietoeslag (claim)
€ 749.990
Algemene reserve
Nagekomen lasten schuldhulpverlening
€ 55.199
Algemene reserve
Restant POK-middelen 2023 lager (claim)
€ -41.978
Algemene reserve
Vervanging cv-ketels gem.schapscentra (claim)
€ 15.190
Algemene reserve
Div.lasten gezondheidszorg (claim)
€ 47.000
Algemene reserve
Fonds ondersteuning klimaatinitiatieven (claim)
€ 245.525
Algemene reserve
Opleidingen omgevingswet (claim)
€ 72.736
Algemene reserve
Onderst. toezicht/handhaving omgevingswet (claim)
€ 50.000
Algemene reserve
Kerkenvisie (claim)
€ 8.693
€ 5.759
Totaal
€ 3.025
€ 2.677.141
- 14 -
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst
ACTUALISATIE DEKKINGSPLAN 2024-2027 In onderstaande tabel is weergegeven een verkorte versie van het bij de Programmabegroting 2024 vastgestelde structurele dekkingsplan 2024-2027. Voor een gedetailleerd overzicht met de daarin opgenomen maatregelen verwijzen wij u naar de Programmabegroting 2024. De tot op heden door de gemeenteraad vastgestelde begrotingswijzigingen hebben geleid tot 1 mutatie op het begrotingssaldo, namelijk wijziging 2024-04 waarin het budget voor aankoop van de aandelen Stedin is verwerkt. Deze zijn verwerkt als investering waaraan jaarlijks rente wordt toegerekend. Deze rente is ten laste gebracht van het begrotingssaldo. DEKKINGSPLAN MEERJARENRAMING 2024-2027 Nr.
Onderwerp (-/-=nadeel):
2024
2025
2026
2027
3.390.250
4.231.250
-884.750
979.000
-5.072.000
-434.000
0
-320.000
-70.000
0
-788.000
-113.000
-113.000
-223.000
Belastingen (Nrs. 6, 7, 8, 9 en 11)
62.000
295.000
195.000
170.000
Beleid (Nrs. 15, 16, 17, 18, 19, 23 en 24)
-42.750
0
-56.000
-230.000
3.390.250
4.231.250
-884.750
-1.601.750
Saldo incidenteel
-3.390.250
-4.231.250
-125.000
-125.000
Nieuw incidenteel saldo (-/- = nadeel)
-3.390.250
-4.231.250
-125.000
-125.000
0
0
-1.009.750
-1.726.750
Voorjaarsnota 2023
3.781.000
Verschil met ontwerpbegroting 2024
378.000
Structureel begrotingssaldo ontwerp-begroting 2024
4.159.000
Gemeentefonds (meicirc.2023) en taakmutaties Maatregelen in primitieve begroting 2024 Bedrijfsvoering (Nrs. 20 en 25) Beheer (Nrs. 10, 12, 13, 14, 21 en 22)
Nieuw structureel begrotingssaldo (-/- = nadeel) Incidentele lasten/baten:
Saldo begroting betreffend jaar (-/- = nadeel)
- 15 -
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst Mutaties structureel dekkingsplan In onderstaande tabel geven wij de structurele mutaties uit deze Voorjaarsnota 2024 weer. Deze mutaties zijn toegelicht in het hoofdstuk “Budgettaire effecten” waar de mutaties zonder dekkingsmogelijkheden zijn toegelicht. Voor een toelichting op de ontwikkeling van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds verwijzen wij u naar het hoofdstuk "Meicirculaire 2024". In deze tabel is het meerjarig netto structureel effect weergegeven. Het effect voor de verschillende onderdelen op de taakvelden zal nader worden uitgewerkt in de op te stellen Programmabegroting 2024. Nieuw structureel dekkingsplan Nr. Onderwerp:
2025
2026
2027
2028
(+=voordeel) Structureel saldo obv dekkingsplan 2024-2027 (begroting 2024)
4.231.250
-884.750
-1.601.750
-1.601.750
-1.643.500
-1.643.500
-1.643.500
1.564.500
1.564.500
-2.528.250
-1.680.750
-963.750
0
0
0
-615.000
1.564.500
717.000
12.000
C Totaal jaarlijkse structurele wijzigingen vanaf 2025
-1.965.000
1.564.500
717.000
12.000
D Nieuw structureel saldo (A+B+C)
2.587.750
-963.750
-963.750
-951.750
E
Inc. Lasten dekkingsplan 2024-2027 (begroting 2024)
-4.231.250
-125.000
-125.000
0
Begrotingssaldo
-1.643.500
-1.088.750
-1.088.750
-951.750
Mogelijk dekkingsmiddel Dividend ZEH *
3.400.000
3.400.000
3.400.000
3.400.000
Structurele wijzigingen werkend vanaf 2025 Structurele wijzigingen werkend vanaf 2026 Structurele wijzigingen werkend vanaf 2027
717.000
A Structureel saldo
4.231.250
Mutaties begrotingswijzigingen 2024 Verwerving aandelen Stedin (wijziging 2024-04)
-9.000
Structurele mutaties uit voorjaarsnota 2024 Uitbreiding uren BOA's
-20.000
Lagere inkomsten, hogere beheerskosten streekmuseum
-23.000
Bestrijding Japanse duizendknoop
-40.000
Bijdrage Dethon volledig structureel
-103.000
Exploitatielasten taveerne stadhuis
-10.000
Stelpost carnavalsloods Walsoorden dubbel opgenomen
26.000
Breed participatietraject Inulst
-25.000
Regionale Impuls Emmadorp en deelname Cultural Board
-3.500
Hogere stijging CAO-gemeenten 2024-2025
-461.000
Meicirculaire gemeentefonds 2024 (jaarschijf 2024)
990.000
B Totaal jaarlijkse structurele wijzigingen vanaf 2024
321.500
Wijzigingen vanaf 2025: Griffie, Bedrijfsvoering (formatie)
-300.000
Gemeenschappelijke regelingen (begroting 2025)
-300.000
Prognosemodel Jeugdzorg zorg in natura
-750.000
Meicirculaire 2023 Voorlopige effecten meicirculaire 2024 jaren 2025-2028
* Dit betreft niet het superdividend, maar het verwachte dividend t/m 2033. Dit is niet gegarandeerd. De provincie staat toe maximaal 50% van dit bedrag structureel in te zetten. Voorzichtigheidshalve zou kunnen worden gekozen om dit middel voor 25% als structureel dekkeingsmiddel in te zetten.
- 16 -
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst Verwachte ontwikkelingen In bovenstaand bijgewerkt dekkingsplan zijn de structurele mutaties uit de voorjaarsnota 2024 meegenomen. Daarna is reeds rekening gehouden met een formatie-uitbreiding voor o.a. griffie en bedrijfsvoering. De door de gemeenschappelijke regelingen aangeboden begrotingen 2025 leiden vooralsnog tot aanvullende bijdragen van in totaal circa 300.000 euro. Ook is alvast rekening gehouden met een stijging van de lasten jeugdzorg (zorg in natura). Het inkoopbureau Jeugdhulp Zeeland heeft een prognosemodel ontwikkeld. Met dit prognosemodel wordt nu al een aantal jaren gewerkt. Uit het model wordt een aanzienlijke stijging van lasten verwacht. Deze stijging wordt met name veroorzaakt door prijsstijgingen bij zorgaanbieders. Naast deze onderwerpen heeft het college van B&W aandacht voor andere ontwikkelingen. Deze ontwikkelingen zijn nog niet gekwantificeerd in het dekkingsplan. Bij deze ontwikkelingen kan onder andere gedacht worden aan: • Gemeenschappelijke regelingen (o.a. robuust worden RUD en huisvesting VRZ/GGD; • Accommodatiebeleid / Sporthart Kloosterzande; • Dullaertvisie; • Reynaertland; • Actualiseren van beheerplannen (Wegen, Groen, Vastgoed, Openbare verlichting); • Flexibele opvanglocatie Spoorweg; • Integraal Huisvestingsplan (IHP) • Integraal Kindcentrum (IKC) • Landelijke hoofdlijnenakkoord; • etc.
Deze ontwikkelingen, mogelijk nog aangevuld met andere ontwikkelingen, zullen onderdeel worden van de besprekingen welke zullen volgen voor de opmaak van de begroting 2025.
- 17 -
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst
PROGRAMMA'S Op de volgende pagina's wordt de voortgang van de speerpunten per programma weergegeven met een korte toelichting. De status van de voortgang wordt per speerpunt aangeduid met een vlaggetje in verschillende kleuren. De betekenis daarvan is als volgt: Status
Toelichting Gerealiseerd. Op koers. Bijsturen. Niet haalbaar. Niet van toepassing.
- 18 -
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst
PROGRAMMA 01 BESTUUR EN VEILIGHEID Naast de klassieke bestuurscomponenten zoals de kosten voor College van B&W, gemeenteraad, raadscommissies, griffie, secretaris enzovoorts vallen onder het programma bestuur ook interne en externe communicatie, een optimale klantvriendelijke dienstverlening en persoonsinformatievoorziening. Ook valt veiligheid zoals de integrale veiligheid, politie, brandweer, rampenbestrijding en crisisbeheersing en verkeersveiligheid onder dit programma. De budgetten voor verkeersveiligheid vallen onder dit programma, maar inhoudelijk is er een relatie met programma 2 Verkeer, Vervoer en Openbare Ruimte. Ook in andere programma’s zoals bijvoorbeeld 7 Milieu (overlast drugs) zijn raakvlakken te vinden met veiligheid.
VOORTGANG SPEERPUNTEN Duidelijke Taal.
Status
Toelichting
Wat gaan we ervoor doen: Vervolg traject Duidelijke Taal - aanpak per afdeling. Planning:
In 2024 verdiepingsslag maken.
Indicator:
Leesbaarheid communicatie gemeente ; brieven e-mails, publicaties, raadstukken – middels meetinstrument vergelijk maken met voorgaande jaren
Financiële middelen:
€ 5.000.
Risico's:
Stagneren vooruitgang door gebrek aan tijd/inzien belang.
Communicatiemiddelen waarmee we de diverse doelgroepen bereiken.
We willen nu een omslag maken; van het aanpassen van teksten naar het in basis goed aanpakken. Dit vraagt meer coaching en aandacht.
We intensiveren de rol van de taalambassadeurs. Idem voor de sturende rol van leidinggevenden. Status
Wat gaan we ervoor doen: Enquête/onderzoek naar onze communicatiemiddelen uitvoeren; bereiken we onze inwoners; sluiten onze middelen aan op de behoeften van onze inwoners. Aan hand van de resultaten aanpassingen doorvoeren. Planning:
2024
Indicator:
Resultaten van de enquête/onderzoek.
Toelichting Voorbereidingen zijn gaande. Onderzoek zetten we tweede helft 2024 uit ; onder andere via Doemee.inulst.nl
Financiële middelen: Risico's:
Te lage respons bij enquête/onderzoek.
Positief imago.
Status
- 19 -
Toelichting
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst Wat gaan we ervoor doen: • Positieve ondertoon bij berichtgeving/brieven. • Uitdragen van het goede en de sterkten van onze gemeente. • Open en transparant communiceren. Planning: 2024. Indicator: Financiële middelen:
Acties /reacties van onze inwoners in het algemeen en op sociale media in het bijzonder. Hoe is de toon? -
Risico's:
-
Burgerparticipatie bevorderen.
Duidelijke taal brengt ook met zich mee dat de teksten vriendelijker en menselijk zijn. Dit project vraagt nog extra inzet en coaching.
Status
Wat gaan we ervoor doen: We onderzoeken nieuwe instrumenten die kunnen bijdragen aan het bevorderen van burgerparticipatie; dit om afstand tussen inwoners en gemeente/bestuur te verkleinen.
Toelichting Begin februari 2024 lanceerden we het online participatieplatform Doemee.inulst.nl. In het voorjaar 2024 is er de Tour Inulst. Daarin vragen we onze inwoners mee te kijken naar de kansen en mogelijkheden voor hun woonomgeving voor de toekomst. Voor het project ‘Tijdelijke huisvestingslocatie Spoorweg Hulst’ kozen we bij de participatie voor onafhankelijke, externe begeleiding. De begeleiders maken gebruik van de methode ‘De Nieuwe Route’.
Planning:
2024.
Indicator:
Aantal projecten waarbij burgerparticipatie is ingezet en met name de participatietrajecten zonder wettelijke grondslag.
Op Doemee.inulst.nl voegden we in de eerste maanden zes projecten toe. De Tour inulst is tweeledig. Enerzijds via Doemee.inulst.nl. Anderzijds omvat deze tour tien fysieke avonden. Bij het project ‘Tijdelijke huisvestingslocatie Spoorweg Hulst’ was sprake van startbijeenkomsten met een klankbordgroep. Daarna volgden meerdere voorbereidingsgesprekken met tenslotte een integrale plandag.
Financiële middelen:
- 20 -
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst Risico's:
Participatie kan leiden tot een tragere besluitvorming; doch ook tot een betere en ook snellere besluitvorming.
Zonder nieuwe herinrichting en opstellen van nieuwe inventarissen zal het risico op niet tijdig of compleet kunnen aanleveren van bv bouwvergunningen en overige dossiers blijven voortbestaan. Herinrichting en opstellen nieuwe inventaris met inzet van externe partij, onder begeleiding door eigen personeel i.v.m. personele bezetting.
De gemeente Hulst maakt onderdeel uit van diverse netwerken waardoor we in samenwerking met andere partijen de brede welvaart in onze gemeente en regio kunnen versterken. Wat gaan we ervoor doen: Samen met onze samenwerkingspartners actief inzetten op samenwerking en belangenbehartiging voor de gemeente en de regio. We zijn onderdeel van diverse netwerken, die we kunnen inzetten voor de lobby naar het Rijk en Europa. Zowel met andere Zeeuwse en Vlaamse overheden als met de plattelandsgemeenten in de P10. Goede bestuurlijke samenwerking is essentieel om samen doelen te bereiken. We kiezen voor samenwerking als het een meerwaarde heeft. Wij benutten hierbij o.a. het rapport ‘Elke regio telt!’ om de belangen van onze gemeente te behartigen. Eén van de belangrijkste conclusies van het rapport is dat het huidige rijksbeleid, met de inzet op doelmatigheid en de beleidsfocus op sterke regio’s, leidt tot verschraling van voorzieningen in de (plattelands)regio’s. Er is onvoldoende aandacht voor specifieke opgaven in grensregio’s. Daarnaast zijn rijksondersteuningsprogramma’s vaak te kort van duur en te kleinschalig. We hebben behoefte aan structurele afspraken om structureel aan onze samenleving te kunnen bouwen.
- 21 -
Status
Toelichting
In het eerste half jaar 2024 werkten wij samen met het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK), de Provincie Zeeland, de gemeenten Sluis en Terneuzen en diverse stakeholders vanuit het bedrijfsleven en het maatschappelijke domein aan de uitwerking van het rapport Elke regio telt. Op 7 en 8 maart 2024 vonden dialoogsessies plaats en op 16 mei 2024 bracht Minister Hugo de Jonge een werkbezoek aan Zeeuws-Vlaanderen. Wij borduren in de regio voort op de Strategische Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen. Het doel van het programma Elke regio telt is het versterken van de relatie tussen rijk en regio. In ons geval is Zeeuws-Vlaanderen aangewezen als regio. Het doel is het tegengaan van de spiraal van verschraling en het versterken van de brede welvaart. Daarvoor brengt het Rijk in beeld wat de onwenselijke gevolgen zijn van beleid- en investeringslogica en hoe dat in de toekomst kan verbeteren. Een voorbeeld is dat een gemeente
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst alleen subsidie voor woningbouw kan aanvragen als er een minimaal aantal woningen gebouwd wordt. Niet alle volume-eisen zijn haalbaar voor (plattelands)gemeenten. Ook grensvraagstukken komen aan de orde. De verwachting is dat de Minister van BZK rond de zomer van 2024 met een brief naar de Tweede Kamer komt waarin een voorstel staat voor een langjarige aanpak. Het is afhankelijk van de keuzes van het nieuwe kabinet in hoeverre nadere uitwerking plaats gaat vinden.
Planning:
Doorlopend.
Indicator:
• •
Doorlopend
We investeren samen met de gemeenten Sluis en Terneuzen in de uitvoering van de Strategische Regiovisie ZeeuwsVlaanderen. We zijn actief in samenwerkingen binnen Zeeland en met Vlaamse partners. Zoals de Strategische Regiovisie ZeeuwsVlaanderen, het Overleg Zeeuwse Overheden (OZO), de VZG, de VNG, de P10 en de grensoverschrijdende EGTS Linieland van Waas en Hulst.
Financiële middelen:
€ 30.000 (conform voorjaarsnota 2023).
Risico's:
Samenwerken is geen doel op zich, maar een middel om onze doelen beter te kunnen bereiken. Daarbij zijn we ook afhankelijk van de inzet van andere partijen.
Herinrichting archiefbewaarplaats bouwvergunningen en aanpassen inventarissen. Wat gaan we ervoor doen: Herinrichting archiefbewaarplaats en aanpassen inventarissen. Planning:
- 22 -
Status
Toelichting
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst •
Indicator:
Herinrichting archiefbewaarplaats en aanpassen inventarissen. Start Q2 2024, afgerond Q3 2026. Looptijd 2 jaar. • Opstellen plan van aanpak voor herindeling archiefbewaarplaats (nieuwe indeling per rechtsvoorganger), Q2 2024. • Opschonen archieven per rechtsvoorganger, bewerking opmaken inventaris, Q2 2024 – Q3 2026. • Blijvend te bewaren serie terugplaatsen in bewaarplaats, Q2 2024 – Q3 2026. Ieder volgend jaar meten hoever we hier mee staan. Dit aangeven in een percentage wat reeds uitgevoerd is en wat nog moet gebeuren.
Financiële middelen:
€ 0,-.
Risico's:
•
•
Zonder nieuwe herinrichting en opstellen van nieuwe inventarissen zal het risico op niet tijdig of compleet kunnen aanleveren van bv bouwvergunningen en overige dossiers blijven voortbestaan. Herinrichting en opstellen nieuwe inventaris met inzet van externe partij, onder begeleiding door eigen personeel i.v.m. personele bezetting.
Digitalisering bouw- en omgevingsvergunningen, resterende circa 220 strekkende meter.
Status
Toelichting
Wat gaan we ervoor doen: Digitalisering bouw- en omgevingsvergunningen. Planning:
• • • • •
Indicator:
Na een succesvolle pilot van 80 m1, is er in het afgelopen jaar opnieuw ca 100 strekkende meter gedigitaliseerd. Voortgang: 45%/100%.
Voortgang ca. 65%/100%
Financiële middelen:
€ 80.000 per jaar, periode 2023-2025. Circa € 750,- per strekkende meter voor all-in digitalisering.
Strekkende meter prijs aanpassen naar ca. € 950,-, in verband met toegankelijkheid en staat analoge archief (meer bewerking nodig voor scanproces). Budget (80k) hoeft niet aangepast te worden.
Digitalisering bouwtekeningen, doorlopend proces. Start Q4 2021, afgerond Q4 2025. Resterende looptijd 4 jaar. Opschonen dossiers t.b.v. aanlevering, 2023 – Q4 2025. Digitaliseren dossiers 2023 – Q4 2025. Kwaliteitscontrole en herstel van eventuele fouten 2023 – Q4 2025.
Risico's:
- 23 -
Voorjaarsnota 2024 Gemeente Hulst •
•
Vertraging van het digitaliseringstraject bouwvergunningen zal, door de huidige analoge werkwijze, een verdere belasting op het team veroorzaken. Dit zal effect hebben op de mogelijkheden tot o.a. het wegwerken van (digitale) achterstanden. Er dient een sluitende controle op wijze van aanleveren (brondocumenten), wijze van digitaliseren (juiste resolutie, goed ontsloten, juiste metadata, etc.) en terugplaatsen van documenten in dossiers na digitaliseren te zijn.