Voorjaarsnota 2023 (definitief)

Voorjaarsnota 2023

Aan de gemeenteraad aangeboden op 13 juli 2023

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst INHOUDSOPGAVE

INLEIDING............................................................................................................ 3 MEICIRCULAIRE 2023 ............................................................................................... 4 PERSPECTIEVENNOTA 2023 EN VERDER.......................................................................... 6 BUDGETTAIRE EFFECTEN ......................................................................................... 11 ACTUALISATIE DEKKINGSPLAN 2023-2026 ...................................................................... 14 PROGRAMMA'S...................................................................................................... 16 PROGRAMMA 01 BESTUUR EN VEILIGHEID ...................................................................... 17 PROGRAMMA 02 VERKEER, VERVOER EN OPENBARE RUIMTE ................................................ 24 PROGRAMMA 03 ECONOMISCHE STRUCTUUR EN TOERISME .................................................. 26 PROGRAMMA 04 ONDERWIJS EN KINDEROPVANG .............................................................. 29 PROGRAMMA 05 SPORT, CULTUUR EN RECREATIE ............................................................ 32 PROGRAMMA 06 SOCIAAL DOMEIN ...............................................................................

35 PROGRAMMA 07 MILIEU ........................................................................................... 42 PROGRAMMA 08 RUIMTE EN WONEN ............................................................................ 49 PARAGRAFEN ....................................................................................................... 57 PARAGRAAF BEDRIJFSVOERING .................................................................................. 58 PARAGRAAF VERBONDEN PARTIJEN ............................................................................. 61 PARAGRAAF LOKALE HEFFINGEN ................................................................................ 62 UITGANGSPUNTEN BEGROTING 2024 EN MEERJARENRAMING 2025-2027 .................................. 69 OVERZICHT INVESTERINGEN ..................................................................................... 72

-2-

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst

INLEIDING Met de Voorjaarsnota 2023 wordt een eerste aanzet gegeven om een doorkijk te geven naar de begroting in meerjarenperspectief. Doel is uiteraard om dit meerjarenperspectief tenminste structureel sluitend te houden. In de voorliggende Voorjaarsnota wordt op een zevental onderwerpen ingegaan: 1. Perspectievennota; 2. Stand van zaken begroting 2023; 3. Samenvatting mutaties; 4. Meicirculaire 2023; 5. Stand van zaken dekkingsplan 2023-2026; 6. Voorgesteld financieel beleid voor komende jaren; 7. Uitgangspunten begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027. 1. Perspectievennota In de perspectievennota zal beknopt worden ingegaan op een aantal macro-ontwikkelingen welke de komende jaren mogelijk van invloed zullen gaan zijn op het gemeentelijk financieel beleid en de budgettaire mogelijkheden. In dit kader wordt ingegaan op de herijking en meerjarige ontwikkeling van het gemeentefonds, de ontwikkelingen binnen het Sociaal Domein en dan met name de Jeugdzorg, de Omgevingswet, duurzaamheid en klimaatbeleid, de gemeentelijke belastingen en heffingen, de bedrijfsvoering en het voorgestelde financieel beleid in de komende jaren. 2. Stand van zaken begroting 2023 In deze Voorjaarsnota zijn de financiële mutaties tot en met april 2023 verwerkt. Het betreft dus een prognose op basis van het eerste vier maanden van 2023 doorgerekend voor een geheel jaar.

Het saldo van alle mutaties in deze Voorjaarsnota bedraagt afgerond ruim € 41.000 nadelig. 3. Samenvatting mutaties Onder het hoofdstuk Budgettaire effecten Voorjaarsnota 2023 wordt een toelichting gegeven op de mutaties die hebben geleid tot het genoemd saldo. Tevens wordt een overzicht gegeven van de mutaties op de stelpost Nader te concretiseren beleidsvoornemens en welke budgetten met de reserves worden verrekend. Ook in de begrotingswijziging is een overzicht opgenomen van de mutaties op de diverse reserves en op welke programma’s deze zijn ingezet. 4. Meicirculaire 2023 In deze Voorjaarsnota wordt in detail uitgewerkt wat de financiële gevolgen zijn van de meicirculaire 2023. Voor een gedetailleerde toelichting verwijzen wij u naar het hoofdstuk “Meicirculaire 2023”. 5. Stand van zaken dekkingsplan 2023-2026 In dit hoofdstuk worden de gevolgen voor het Dekkingsplan 2023-2026 van de mutaties uit deze Voorjaarsnota in beeld gebracht. De meicirculaire 2023 laat voor de algemene uitkering in de komende jaren een negatieve ontwikkeling ten opzichte van de meicirculaire 2022 zien voor de jaren 2025-2027. Hierdoor zou er bij voortzetting van het huidige beleid en handhaving van de reeds opgenomen maatregelen in het oorspronkelijk dekkingsplan 2023-2026 jaarlijks een tekort ontstaan vanaf 2026.

Inclusief de hogere indexering van de OZB, zoals in de perspectievennota aangekondigd voor 2024, zou het tekort in 2027 uitkomen op ruim € 1.000.000. 6. Voorgesteld financieel beleid voor komende jaren In het bestuursakkoord 2022-2026 "...op koers naar 2026" is afgesproken om in het licht van een sluitende meerjarenbegroting de belastingen gematigd te laten stijgen, met inachtneming van de landelijke ontwikkelingen, zoals in de begroting 2023 in meerjarig perspectief is vastgesteld. Verder is afgesproken dat de afvalstoffenheffing en rioolheffing kostendekkend horen te zijn, waarbij de uitgaven kritisch worden gemonitord teneinde de woonlasten niet onevenredig te laten stijgen. Het College zal voorstellen doen om voor de meerjarenbegroting 2024-2027 een sluitende begroting aan te bieden. 7. Uitgangspunten begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 Elk jaar wordt van de toezichthouder (Gedeputeerde Staten van de provincie Zeeland) een begrotingscirculaire ontvangen waarin de richtlijnen voor het repressief toezicht worden toegelicht. Een van de belangrijkste richtlijnen is een programmabegroting met een structureel sluitend dekkingsplan. Op basis van de ontvangen richtlijnen van de toezichthouder worden de voorlopige uitgangspunten voor de nieuwe begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 uitgewerkt.

Deze uitgangspunten zullen mede de basis vormen voor de ontwerpbegroting 2024 welke u in de werkvergadering van 5 oktober 2023 zal worden aangeboden om daarna in de raadsvergadering van 9 november 2023 te worden vastgesteld.

-3-

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst

MEICIRCULAIRE 2023 Op 31 mei is de meicirculaire gemeentefonds gepubliceerd. De gevolgen daarvan moeten in de begroting 2023 en 2024 en in de meerjarenraming 2025-2027 worden verwerkt. Daarnaast moeten de gevolgen uit de septembercirculaire 2022 en de decembercirculaire 2022 nog worden verwerkt. De belangrijkste onderwerpen die in deze circulaires verwerkt zijn, hebben betrekking op: 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7.

Accres BTW compensatiefonds Financieringssystematiek Jeugd WMO Loon- en prijsstijgingen Diverse taakmutaties

1. Accressen De compensatie voor loon- en prijsstijgingen 2022 van € 300 miljoen, die volgens de berichtgeving vorig jaar zou worden toegevoegd, is vastgesteld op € 127 miljoen. De prijsbijstelling heeft ook op de accressen voor 2023 en volgende een positief effect. De structurele doorwerking loopt verder op tot € 1.147 miljoen in 2027. Het volume deel van het accres is conform de afspraken gelijk gebleven. 2. BTW compensatiefonds In de meicirculaire wordt de afrekening van het BTW compensatiefonds (BCF) verwerkt. Deze valt iets lager uit dan in de septembercirculaire was verwerkt. De maximale stelpost uitkering BCF kan op grond van deze uitkering voor Hulst opnieuw worden berekend voor 2024 en volgende jaren op € 507.000. Wij gaan uit van een maximale uitkering van de ruimte onder het BCF plafond van 75 % ofwel € 380.000. (Dit is € 20.000 lager dan in de begroting 2023 was opgenomen). 3. Financieringssystematiek Vooruitlopend op de nieuwe financieringssystematiek medeoverheden (de vervanger van de “samen-de-trap-open-af” systematiek) is in 2026 een toevoeging gedaan aan het gemeentefonds van € 1 miljard. Vanaf 2027 zal deze toevoeging structureel worden gemaakt. Een gedeelte van deze toevoeging aan het gemeentefonds zal in de septembercirculaire worden overgeheveld naar het BCF. Hiervoor hebben we al een bedrag gereserveerd.

Vanaf 2027 zal het gemeentefonds worden geïndexeerd op basis van de ontwikkeling van het BBP. 4. Jeugd In de meicirculaire zijn toevoegingen gedaan voor de tekorten op jeugdzorg van € 2,1 miljoen in 2024 en € 1,3 miljoen in 2025. Voor 2026 en volgende jaren zijn nog steeds geen structurele budgetten beschikbaar. In de meerjarenraming 2025-2026 hadden wij een stelpost opgenomen in het dekkingsplan voor de tekorten op de jeugdzorg van € 1,7 miljoen. Hierbij gingen wij er vanuit dat de extra middelen die aan het gemeentefonds zouden worden toegevoegd in combinatie met de resultaten van de hervormingsagenda per saldo een daling van het tekort van € 1,7 miljoen mogelijk zouden maken. Voor zover de werkelijk te ontvangen middelen hoger zijn dan de stelpost worden deze gereserveerd/ wordt een bezuinigingstaakstelling opgenomen. Aangezien er nog geen concrete plannen liggen om de bezuinigingen te realiseren is in het meerjarenoverzicht geen stelpost bezuinigingen meer opgenomen en hebben we voor de extra middelen die we op grond van de hervormingsagenda zouden mogen verwachten is (conform de provinciale richtlijnen) een stelpost van 75% opgenomen in 2026 en 2027. 5. WMO Het abonnementstarief wordt afgeschaft voor alle WMO voorzieningen waarop dit momenteel van toepassing is.

In verband hiermee wordt een toevoeging gedaan aan het gemeentefonds om de wegvallende inkomsten te compenseren. Tevens wordt een toevoeging gedaan (in het kader van het Integraal Zorgakkoord) om de extra WMO uitgaven na invoering van het abonnementstarief te compenseren. In verband met de herinvoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de WMO 2015 is vanaf 2026 een uitname uit het gemeentefonds gedaan. 6. Compensatie loon- en prijsstijgingen De loon- en prijsstijgingen van de gemeente dienen te worden gedekt uit de toevoegingen aan het accres. Aangezien er voor een aantal onderdelen (participatie, Jeugdhulp, Voogdij 18+) nog geen middelen in de algemene uitkering zaten bij het bepalen van de accressen, wordt nog éénmalig een bedrag toegevoegd voor loon- en prijsstijgingen. Door het verschuiven van het basisjaar van 2023 naar 2024 zal uit de meicirculaire ook een bedrag moeten worden gereserveerd om de loon-en prijsstijgingen in 2024 te dekken. De hiervoor toegevoegde middelen bedragen ruim € 2 miljoen. We verwachten dat deze middelen, tezamen met de middelen die hiervoor in de meerjarenraming al waren opzij gezet, zullen volstaan om de loon- en prijsstijgingen te dekken. 7. Diverse taakmutaties

-4-

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst De middelen die voor nieuwe taken/ wijzigingen in taken zijn toegevoegd, zullen worden gereserveerd voor dit doel. Het gaat met name om middelen voor: • Éénmalige middelen voor inburgering en maatschappelijke begeleiding van asielzoekers, flankerend beleid energie-armoede, verbetering dienstverlening gemeenten bij de aanpak van armoede en schulden, leerlingenvervoer Oekraïne, taal voor ontheemden uit Oekraïne; • Implementatie en uitvoering Wet goed verhuurderschap; • Overheveling van de Brede impuls combinatiefuncties naar een specifieke uitkering; • Wet kwaliteitsborging bouw; • Armoedebestrijding kinderen; • Bijstelling middelen WSW. Financiële consequenties In de onderstaande tabel zijn de resultaten uit de september- en decembercirculaire 2022 en de meicirculaire 2023 opgeteld verwerkt. Dit geeft het verschil weer ten opzichte van de stand zoals deze in de begroting 2023 was verwerkt.

-5-

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst

PERSPECTIEVENNOTA 2023 EN VERDER Notitie uitgangspunten begroting 2024 en meerjarenbegroting 2025-2027: De huidige tijd laat zich moeilijk in een aantal woorden beschrijven. Crisis volgen elkaar op en hebben veelal cumulatieve gevolgen op onder andere maatschappij, natuur en economie. Als gemeente ondervinden we momenteel dagelijks de impact van de diverse crises en zien we de gevolgen hiervan op onze inwoners, bedrijven en organisaties. Zorgen over koopkracht, voortbestaan van bedrijfsvoering, goede betaalbare huisvesting en toenemende polarisatie dragen bij aan toenemende onzekerheid over de toekomst van onze huidige samenleving, welke mede gefundeerd is op zorg en aandacht voor elkaar. Incidentele ingrepen nemen kortstondig zorgen weg maar zijn geen oplossing voor de structurele gevolgen/invloeden van mondiale en landelijke crises. Dit alles vraagt daadkrachtig bestuur van Rijk maar ook gemeenten. Daadkrachtig bestuur dat veelal ook (structurele) financiële armslag vraagt. Aan de hand van onderstaande perspectievennota is naar de huidige inzichten een beeld geschetst van de toekomstige gemeentelijke financiële armslag. 1.

UITGANGSPUNTEN TOEZICHTHOUDER/BEGROTINGSCIRCULAIRE: Jaarlijks verstrekt de provinciaal toezichthouder de begrotingscirculaire waarin informatie wordt verstrekt waarmee rekening dient te worden gehouden bij het samenstellen van de begroting en de meerjarenraming. Deze informatie vormt de kaderstelling op grond waarvan de toezichthouder haar wettelijke taak uitvoert, nl. het financieel toezicht. De uitgangspunten voor provinciaal toezicht zijn vastgelegd in het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader 2020 Gemeenten. In de basis heeft iedere gemeente de verantwoordelijkheid om een begroting vast te stellen die structureel en reëel in evenwicht is. De provinciaal toezichthouder evenals het IPO heeft tot op heden nog niet aangegeven hoe men omgaat met de huidige inperking van de financiële ruimte van gemeenten in het jaar 2026, maar inmiddels ook 2027. Ontwikkelingen die voor de begroting 2024 en meerjarenraming 2025-2027 relevant zijn en als zodanig dan ook opgenomen zijn, worden in deze notitie kort nader toegelicht. 2. (HERIJKING) GEMEENTEFONDS: A. Herverdeeleffect: Vanaf 1 januari 2023 is het verdeelmodel van het gemeentefonds herzien. Gemeenten groeien via een ingroeipad naar de nieuwe verdeling, waarbij tot en met 2025 het voordeel of nadeel is gemaximeerd op € 37,50 per inwoner.

Let wel op grond van de nieuwe berekeningssystematiek op grond van de herziene objectieve maatstaven heeft de gemeente Hulst eigenlijk recht op een voordeel van € 186,00 per inwoner. Het herziene model is geen eindstation en zal continu onderhoud en aandacht vragen. Eind 2025 wordt de invoering van het nieuwe model geëvalueerd. Gedurende de periode tot en met 2025 zal aan de hand van de onderzoeksagenda gemeentefonds. Deze onderzoeksagenda is voorgesteld door de Raad voor het Openbaar Bestuur (verder: ROB) en heeft als basis de door het ROB gedane aanbevelingen. Voor de periode 2023-2025 gaat het om de volgende aanbevelingen/onderzoeken: 1. Starten met een gedegen onderhoudsagenda, waarbij de kosten van specifieke groepen gemeenten zoals industriesteden, universiteitssteden, instellingsgemeenten, de G4, toeristengemeenten en dergelijke goed in kaart worden gebracht; 2. Kosten van de actualisatie en transformatie van het sociaal domein en met name de gevolgen van de hervormingsagenda Jeugd mee te nemen en direct te verwerken; 3. De kosten voor Bestuur en Ondersteuning nader te onderzoeken en de investeringsgerelateerde uitgaven op het terrein van infrastructuur, milieu en woningbouw, dit mede gelet op de grote opgaven, in beeld te brengen; 4. Te werken aan een beter onderbouwde objectieve verdeling van de eigen inkomsten (m.n. belastingen) van gemeenten.

Voor de periode na 2026 wordt met name gekeken naar de verdeling en bekostiging van het sociaal domein, waarbij vooral de aandacht zou moeten komen op risicofactoren van huishoudens, zijnde de kans dat huishoudens een beroep doen op ondersteuning van de gemeente. De herverdeeleffecten zijn gedurende de periode 2023-2025 positief voor de gemeente Hulst, alhoewel deze minder positief zijn dan uit het herijking in eerste instantie bleek. Na 2025 dient te worden afgewacht of de onderzoeksagenda een positief dan wel negatief effect heeft op de huidige gevolgen van de herijking. B. Opschalingskorting: Sinds 2015 worden gemeenten geconfronteerd met een korting op het gemeentefonds. De opschalingskorting is opgelegd omdat gemeenten door gedwongen opschaling kosten zouden besparen. In het regeerakkoord Rutte II stond namelijk de ambitie om door opschaling te komen tot gemeenten met meer dan 100.000 inwoners. Dit zou

-6-

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst leiden tot besparingen op apparaatskosten, vereenvoudiging van regelgeving en minder dubbeling van taken. De verplichte opschaling is er niet gekomen maar de opschalingskorting is wel gehandhaafd. In de afgelopen jaren en gedurende deze kabinetsperiode is evenwel de opschalingskorting tijdelijk geschrapt. Vanaf 2026 is er wel weer sprake van deze korting welke een negatief effect heeft op de begrotingsruimte 2026 en verdere jaren. C. Nieuwe financieringssystematiek: Vanaf 2026 moest er een nieuwe financieringssystematiek voor gemeenten van kracht worden. Dit is als zodanig ook vastgelegd in het nieuwe coalitieakkoord Rutte IV "Omzien naar elkaar, vooruit kijken naar de toekomst". Inmiddels is dit een jaar opgeschoven naar 2027. Vooruitlopend hierop heeft het Rijk de reguliere systematiek van 'samen trap op/samen trap af' buiten werking gesteld met de nodige financiële gevolgen vanaf 2026. Voor 2026 is er, ondanks een extra toevoeging aan het gemeentefonds van € 1 miljard, nog steeds sprake van een 'ravijn'. Landelijk bedraagt de terugval in 2026 € 3,4 miljard ten opzichte van 2025. De toegezegde extra toevoeging voor 2026 zal vanaf 2027 structureel worden voortgezet. Onderdeel van een mogelijk nieuwe financieringssystematiek is de verruiming van het gemeentelijk belastinggebied.

Een eventuele verruiming als onderdeel van de nieuwe financieringssystematiek stond gepland voor 2026. In de voorjaarsnota 2023 kondigt het kabinet een nieuwe manier van indexeren aan. Het betreft een voorstel waarop nog geenszins overeenstemming is. Als zodanig zijn dus de eerste contouren van een nieuwe financieringssystematiek zichtbaar. De voorgestelde systematiek houdt evenwel in onvoldoende mate rekening met de ontwikkeling van de kosten van gemeenten voor bijvoorbeeld zorg, beheer en onderhoud. Daarnaast wil men de systematiek laten ingaan met 2027, terwijl de oude systematiek al eerder is losgelaten. Er heerst momenteel dan ook nog teveel onduidelijkheid omtrent de structurele middelen vanaf 2026. Dit geldt evenzeer voor de verruiming van het gemeentelijk belastinggebied dat mede gelet op het hieraan ten grondslag liggende besluitvormingsproces niet vóór 2027 zijn beslag zal krijgen. 3. VOORJAARSNOTA RIJK: Op 28 april publiceerde het kabinet de Voorjaarsnota 2023. Een moment waarop werd gewacht teneinde meer duidelijkheid te krijgen over de financiële toekomst. Zoals eerder vermeld zijn de onzekerheden die er voordien waren niet weggenomen. Met ingang van 2026 is er nog steeds sprake van een grote terugval van middelen in het gemeentefonds.

Hierbij wordt gesproken over het financiële "ravijn" wat voor de gemeente Hulst neerkomt op een geschatte teruggang in 2026 met € 2 miljoen. Lokaal is er derhalve structureel minder beschikbaar voor het uitvoeren van gemeentelijke taken en biedt daarnaast het accres vanaf 2027 te weinig vergoeding voor het opvangen van de autonome groei van zorgtaken. De voorjaarsnota biedt dan ook niet de gewenste financiële zekerheid voor gemeente waar vooraf op gehoopt werd. Als gemeente baseren we onze begroting op een vooruitzicht van 4 jaar. Als er in jaar 3 en 4 onvoldoende c.q. substantieel minder structurele middelen beschikbaar zijn, moeten ambities hierop worden aangepast. Structurele verplichtingen die in jaar 1 en 2 zouden worden aangegaan komen in de daaropvolgende jaren in het gedrang. Nu reeds ontstaat een disbalans tussen taken, uitdagingen en ambities van rijk en gemeenten enerzijds en de beschikbare middelen anderzijds. Momenteel acteert het kabinet op ad hoc basis met veelal incidentele middelen. Grote opgaven op het gebied van wonen, klimaat en landelijk gebied worden incidenteel via transitiefondsen (tijdelijk) gedekt. Veelal vloeien hier echter ook structurele kosten uit voort, zoals onderhoudskosten en personele lasten.

Zonder structurele financiële zekerheid worden gemeenten in een lastig parket 'geduwd' om investeringen te doen die noodzakelijk zijn om mede grote maatschappelijke opgaven vorm te geven. 4. SOCIAAL DOMEIN: 4.1

Jeugdzorg:

Gemeenten en Rijk hebben een principeakkoord bereikt over het financiële kader voor de Hervormingsagenda Jeugd. Ook over de inhoud van de Hervormingsagenda is inmiddels een principeakkoord bereikt. Financieel kader: Uitgangspunt voor de financiële afspraken in de Hervormingsagenda is het advies van de Commissie van Wijzen. Op grond van dit advies moeten inhoudelijke maatregelen met een financiële reeks met extra gelden voor de jeugdzorg en besparingen een bedrag opleveren van oplopend tot € 1 miljard. Van dit bedrag is € 650 miljoen goed onderbouwd, terwijl een bedrag van € 380 miljoen meer onzekerheid in zich heeft. Het Rijk heeft toegezegd dat het ingroeipad, om te komen tot een besparing van € 1 miljard, zal worden verzacht met € 285 miljoen.

-7-

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst In het coalitieakkoord van het kabinet is een aanvullende besparing op de jeugdzorg opgenomen van € 511 miljoen vanaf 2025. Het betreft hier een aanvullende besparing bovenop de besparing voortvloeiende uit de Hervormingsagenda. Gelet op het besluitvormingstraject rondom de Hervormingsagenda is de verwachting dat de aanvullende besparing voor 2024 niet zal worden gehaald. Het Rijk stelt hiervoor 100 miljoen ter beschikking. In totaal betekent dit een tijdelijke verlichting van de besparingsopgave van € 385 miljoen. Dit laat onverlet dat er structureel een aanzienlijke opgave ligt om de vereiste besparing te gaan halen. De Hervormingsagenda bepaalt de koers voor komende vijf jaar tot en met 2028. Gedurende deze periode zal er frequent op de realisatie van de gestelde doelen worden gemonitord. Ook zal tweemaal een commissie van deskundigen een zwaarwegend advies geven over stand van zaken, of de afgesproken acties ook worden uitgevoerd en hoe de uitgaven zich ontwikkelen. Inhoudelijk kader: Het principeakkoord omtrent de inhoud van de Hervormingsagenda strekt zich uit over een zestal implementatielijnen waarin de gemaakte afspraken in samenhang worden uitgewerkt en uitgevoerd. Het gaat hierbij om de volgende zes implementatielijnen: 1. 2. 3. 4. 5. 6.

Afbakenen en verduidelijken wat jeugdzorg is; Stevige lokale teams (incl. een steviger verbinding aan aanpalende domeinen); Terugdringen residentiële jeugdhulp: zo thuis mogelijk Kwaliteitsverbetering en blijvend leren; Regionale en landelijke inkoop en organisatie van de specialistische zorg; Verbeteren inzicht in het functioneren van het jeugdstelsel met data en monitoring.

Aan de hand van deze implementatielijnen zal inhoud en uitvoering worden gegeven aan de opgaven die Rijk, gemeenten (VNG), zorgaanbieders, professionals en cliëntorganisaties overeen zijn gekomen. Gelet op de ontwikkelingen in het kader van de Jeugdzorg binnen de gemeente Hulst is het zeer de vraag welke maatregelen genomen kunnen worden om de beoogde bezuinigingsoperatie 'succesvol' te laten zijn, zonder daarop de Jeugdzorg te laten inboeten. Streven is om in de ALV van 14 juni de Hervormingsagenda definitief vast te stellen. Voor gemeente Hulst betekent dit dat richting 2027 het budget rondom Jeugdzorg met € 2,2 miljoen verlaagd moet worden middels bezuinigingsmaatregelen. 4.2 WMO Het gebruik van de huishoudelijke hulp onder midden- en hoge inkomens is door de invoering van het abonnementstarief gestegen. Landelijk werd een stijging verwacht, doch deze blijkt groter dan in eerste instantie werd aangenomen. De beschikbaarheid van voorzieningen onder de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015 (Wmo) is hierdoor onder druk gekomen. Daar waar in algemeenheid druk op voorzieningen leidt tot bezuinigingen of wachtlijsten worden kwetsbare burgers die niet zelf hulp kunnen betalen het hardst geraakt. In het coalitieakkoord is opgenomen dat het kabinet daarom werkt naar een eerlijkere eigen bijdrage voor de huishoudelijke hulp (hh).

Het besluit passende bijdrage huishoudelijke hulp tot wijziging van het Uitvoeringsbesluit WMO 2015 is nu in procedure (consultatieronde was eind 2022). De besluit bevat regels over de nieuw in te voeren eigen bijdrage systematiek voor de huishoudelijke hulp, waaronder regels over de hoogte van de eigen bijdrage en de wijze waarop het inkomen en vermogen wordt betrokken. Verwachte effecten van de regeling voor de doelgroepen (Wmo-cliënten, Gemeenten, het CAK, hh-aanbieders) zijn: • Huishoudens met hh vanuit de Wmo 2015 gaan vanaf een bijdrageplichtig inkomen van 185% van het sociaal minimum een hogere bijdrage betalen. Naar verwachting zullen huishoudens met een hoger inkomen vanwege de hogere bijdrage minder snel een beroep doen op huishoudelijke hulp; • Aanbieders van huishoudelijke hulp in de Wmo 2015 zullen naar verwachting een afname of minder grote stijging van het beroep op huishoudelijke hulp ervaren; • Als gevolg van deze maatregel zal er naar verwachting een minder groot beroep worden gedaan op de Wmo-voorziening huishoudelijke hulp en zullen de inkomsten van gemeenten uit eigen bijdragen toenemen; • Het CAK zal de nieuwe eigen bijdragesystematiek moeten inregelen in de eigen organisatie. De verduidelijking van het start- en pauzemoment leidt er naar verwachting toe dat gemeenten hier gelijk mee omgaan.

In de meicirculaire 2022 heeft het Rijk aangekondigd dat de aanpassing vanaf 2025 dient te leiden tot een taakstellende besparing van € 95 miljoen en dat de algemene uitkering vanaf 2025 met dit bedrag wordt verlaagd. Echter bij de voorjaarsnota is de datum van invoering opgeschoven naar 2026.

-8-

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst

5. OPENBARE RUIMTE: 5.1 Omgevingswet: De invoering van de Omgevingswet staat na diverse malen van uitstel nu definitief gepland voor 1 januari 2024. Met het oog op de voorbereidende kosten verbonden aan de implementatie van de Omgevingswet heeft het Rijk gemeenten hiervoor gecompenseerd. Voor 2022 ging het hierbij om een bedrag van € 150 miljoen. Ook in de komende jaren zal er nog compensatie vanuit het rijk ontvangen. Het gaat hierbij om bedragen van € 110 miljoen, € 70 miljoen en € 80 miljoen over de jaren 2023, 2024 en 2025. Het Integraal Financieel Beeld (IFB) Omgevingswet 2021 is geactualiseerd. Dat was nodig door het uitstel van inwerkingtreding, voortschrijdend inzicht van de effecten en om effecten bij verbonden partijen zoals de Omgevingsdiensten te kunnen meenemen. De VNG raadpleegt in juni gemeenten hierover. De verwachting en toezegging is dat de minister vóór 1 juli 2023 met de actualisatierapportage richting Tweede Kamer komt. 5.2 Klimaat: Gemeenten hebben zich gecommitteerd aan een ‘klimaatbestendig en waterrobuust’ Nederland in 2050, via het Deltaprogramma Ruimtelijke Adaptatie (hierna: DPRA). Dat betekent dat gemeenten hun inwoners en bedrijven helpen zich aan te passen aan het veranderende klimaat en door hen beleefde problemen in de openbare ruimte aan te pakken. Daarmee wordt tegelijk de leefomgeving van de inwoners aantrekkelijker en gezonder.

Een klimaatadaptieve gemeente vraagt om passende structurele financiële arrangementen. Deze financiële arrangementen zijn de kaders waarbinnen gemeenten kunnen werken. Het is de randvoorwaarde. Gemeenten hebben tot op heden geen structurele financiering voor klimaatadaptatie, maar dat hebben ze wel nodig vanuit het rijk om een klimaatbestendig Nederland in 2050 te realiseren. Structurele financiering is nodig voor versterking van de regionale uitvoeringskracht. Idealiter komen structurele middelen vanuit het rijk ongelabeld naar gemeenten, zodat zij zelf een lokale en gebiedsgerichte afweging kunnen maken. Naast structurele financiering is de inzet van de VNG onder meer ontschotting van bestaande rijksbudgetten en bij regionale partijen zoals waterschappen. Door bundeling van de budgetten wordt de slagkracht groter. Nederland in 2050 klimaatbestendig lukt niet binnen de huidige financiële kaders. Willen we echt in 2050 klimaatbestendig zijn dan zullen we moeten versnellen. Aan versnellen hangt een prijskaartje. Versnellen houdt in intensivering van budgetten en structurele budgetten. 6. BEDRIJFSVOERING: 6.1 Digitalisering/zaakgericht werken/optimalisering informatiehuishouding In toenemende mate werken we toe naar een informatiesamenleving. Informatie moet tijdig, volledig en actueel beschikbaar zijn.

Met verdergaande digitalisering is dit ook mogelijk, echter momenteel bevindt de overheid zich nog in een overgangssituatie van een samenleving die voornamelijk gestoeld was op analoge informatie naar steeds meer een digitale samenleving. Met de digitale agenda 2024 tracht de overheid invulling te geven aan de uitdagingen op het gebied van digitalisering van gemeentelijke dienstverlening en bedrijfsvoering. De Wet Open Overheid (Woo), deels in werking per 1 mei 2022, de aankomende Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (voorlopig 01-01-2024), maar ook o.a. de Omgevingswet, moeten een impuls geven aan het verder optimalisering van de informatiehuishouding binnen de overheid in het algemeen en gemeenten in het bijzonder. Het rijk heeft voor de implementatie voor onder meer de Woo en Omgevingswet structurele en incidentele middelen ter beschikking gesteld. Niet onderkend dient echter te worden dat digitalisering ook een keerzijde kent. Risico's op en impact van cyberincidenten worden steeds groter en dientengevolge dienen ook steeds meer ingrijpende maatregelen te worden genomen. Maatregelen niet uitsluitend van technisch aard maar ook met gevolgen voor de organisatie. Dit leidt ook tot een toename van het aantal procedures en hieraan gerelateerde rechtmatigheidsonderzoeken en audits.

Dit vraagt van gemeentelijke organisaties extra capaciteit waarvoor binnen de begroting niet (altijd) ruimte is en waarvoor ook in vele gevallen geen rijksmiddelen tegenover staan. 6.2 Arbeidsmarkt Op dit moment heerst er een krapte op de arbeidsmarkt. Krapte die impact heeft op de economie maar lokaal ook op de wijze waarop werkzaamheden uitgevoerd worden. Inzet van duurdere externe krachten leiden tot een grotere financiële last. Verder is eveneens een trend zichtbaar waarbij taken van gemeenten worden toebedeeld die een tijdelijk meerjarig karakter hebben. Middelen worden hiervoor beschikbaar gesteld doch dit vraagt afweging om of hiervoor externe krachten in te zetten dan wel hiervoor structureel personeel te werven. In dit laatste geval wordt de gemeentelijke begroting belast met structurele lasten, welke "slechts" gedekt worden met incidentele middelen. Alternatief hiervoor is dus inhuur van personeel doch dit is een duurdere variant waarvan kosten niet altijd volledig gedekt worden. 7. FINANCIËN:

-9-

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst 7.1 Gemeentelijke financiën: De afgelopen jaren is een bestendige lijn gevolgd betreffende de gemeentelijke financiën. Dit heeft geresulteerd in een gezond financieel fundament. Een bestendige lijn die kijkende naar de structurele gemeentelijke begroting sterk onder druk is komen te staan door de gevolgen voortkomende uit mondiale en landelijke crises. Gevolgen zichtbaar in sterke inflatie en inmiddels ook al enige tijd oplopende rentepercentages. In het afgelopen jaar en ook voor het komend jaar zijn de vooruitzichten zodanig dat sterke prijsstijgingen meer regel dan uitzondering zullen zijn. Daar waar in 2022 sprake was van een inflatie van ca. 10%, laat inmiddels 2023 ook al weer een inflatie van 6% (mei 2023) zien, terwijl het CPI over een gemiddelde inflatie spreekt van 6,6%. Ten aanzien van de rente wordt een potentiële rentedaling in de eurozone pas in 2025 verwacht, terwijl de komende tijd nog een stijging van de rente is te verwachten. Geplande c.q begrote investeringen worden duurder en ook de gemeentelijke lopende exploitatie ondervindt veel last van prijsstijgingen. Rentestijging en inflatie liggen mede ten grondslag aan de substantiële begrotingswijzigingen van de gemeenschappelijke regelingen (GR) en samenwerkingsverbanden. Echter ook beleidswijzigingen en organisatorische ingrepen binnen GR'en zijn hier debet aan.

Begrotingswijzigingen waarvan de financiële gevolgen in belangrijke mate volledig worden doorgeschoven naar de deelnemers. Voor de gemeente Hulst zijn we inmiddels geconfronteerd met een verhoging van de deelnemersbijdragen van afgerond € 1 miljoen structureel (begroting 2023 vs. begroting 2024). 7.2

Gemeentelijke belastingen:

Een gematigde indexering van de belastingen van 2 tot 3% zoals voorgaande jaren is slechts ten dele afdoende om aan de lopende verplichtingen uit de begroting te kunnen blijven voldoen. Hierbij nog geen rekening houdend met volume-ontwikkeling en loon-prijsontwikkeling (LPO) die ook slechts deels door het rijk wordt gecompenseerd. Van de zijde van de gemeente vraagt dit ook structurele noodzakelijke ingrepen die ertoe bijdragen dat de gemeentelijke begroting niet verder onder druk komt te staan dan wel dat geplande investeringen en/of lopende verplichtingen heroverwogen dienen te worden. Richting begroting 2024 willen we aansluiten op de huidige landelijke indexeringscijfers voor wat betreft de indexering van de opbrengst onroerendezaakbelasting en dientengevolge de hieraan gerelateerde belastingtarieven. Dit resulteert in een opbrengststijging van 6,6% en van gelijke aard ook een dergelijke stijging van de belastingtarieven. Ook voor de forensenbelasting en hondenbelasting wordt voorgesteld een gelijke tred te houden met de landelijke inflatiecijfers en deze als zodanig eveneens te corrigeren met 6,6%. Voor de afvalstoffenheffing en de riool- en waterzorgheffing geldt nog immer als belangrijkste uitgangspunt volledige kostendekkendheid.

Ter zake van de riool- en waterzorgheffing wordt richting 2024 nog bezien in hoeverre een andere wijze van heffing wenselijk is gelet op de (ver-)brede zorgplicht inzake gemeentelijk waterbeheer zoals vastgelegd in de nieuwe Omgevingswet. Het tarief van de toeristenbelasting zal overeenkomstig het meerjarig dekkingsplan 2023-2026, zoals opgenomen in de begroting 2023, worden verhoogd met € 0,15 tot € 0,95 per overnachting in 2024. Hulst, mei 2023

- 10 -

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst

BUDGETTAIRE EFFECTEN Naast diverse verschuivingen tussen de programma’s is er in deze Voorjaarsnota een nadelig saldo te constateren van € 41.000 (afgerond). Dit saldo is ontstaan binnen de volgende programma’s: Programma

Bedrag Effect

01 Bestuur en Veiligheid

€ -28.000 nadeel

02 Verkeer, vervoer en openbare ruimte

€ -218.000 nadeel

03 Economische structuur en toerisme

€-

04 Onderwijs en kinderopvang

€-

05 Sport, cultuur en recreatie

€ -99.000 nadeel

06 Sociaal domein

€ -58.000 nadeel

07 Milieu

€ -20.000 nadeel

08 Ruimte en wonen

€ 350.000 voordeel

09 Algemene dekkingsmiddelen

€ 32.000 voordeel

Totaal

€ -41.000 nadeel

Hieronder worden de mutaties toegelicht die tot bovenstaand saldo hebben geleid. Voorts zijn er nog mutaties doorgevoerd die leiden tot verschuivingen tussen programma’s. Daarnaast zijn er mutaties doorgevoerd die worden gedekt door de stelpost Nader te concretiseren beleidsvoornemens onder de Algemene Dekkingsmiddelen of door de daarvoor ingestelde reserves. 01 Bestuur en veiligheid: Hogere opbrengst secretarieleges door grotere afnamen reisdocumenten (voordeel € 21.500); Hogere contributie samenwerkingsverband grote plattelandsgemeenten P10 (nadeel € 7.500); Extra onderhoud waterleidingen brandweerkazerne (nadeel € 15.000); Hogere bijdrage dierenbescherming voor de vogelopvang (nadeel € 2.000); In de raadsvergadering van april 2023 is bij de vaststelling van de Inclusieagenda 2023-2024 een motie aangenomen om bij het Anti Discriminatie Bureau Zeeland aan te sluiten bij het LHBTI-project als Regenbooggemeente. Voorlopig wordt hiervoor een budget opgenomen om beleid te formuleren (nadeel € 10.000); De Zeeuws-Vlaamse gemeenten werken sinds enkele jaren samen met triple helix partners aan de Strategische Regiovisie Zeeuws-Vlaanderen en de daarbij horende werkagenda. Met de visie schetsen we toekomstopgaven en kansen als richting voor bestuurlijke keuzes, gericht op een toekomstbestendige regio. We creëren focus op gezamenlijke opgaven en kansen met de werkagenda.

Dit sluit aan bij de gemaakte afspraken in het Bestuursakkoord, zoals dat we samenwerken als het een meerwaarde heeft en dat we zoeken naar nieuwe vormen van samenwerking en bestuur die passen bij een nieuwe tijd. Voor de coördinatie op deze samenwerking en de uitvoering van de werkagenda stelden de drie ZeeuwsVlaamse gemeenten een programmamanager aan. De gemeenten bekostigen deze inzet gezamenlijk. Daarvoor is in de begroting 2023 al een bedrag van € 15.000 (Onvoorzien NTC) opgenomen. De insteek is om in het eerste jaar ervaring op te doen en op basis van de geboekte voortgang te beoordelen of de inzet van de programmamanager meerjarig een meerwaarde biedt. Het gereserveerde budget is ontoereikend. Daarnaast is voor de uitvoering en het organiseren van diverse activiteiten, onderzoek, lobby en bijeenkomsten gericht op samenwerking is een uitvoeringsbudget nodig. We nemen hiervoor structureel een additioneel bedrag van € 15.000 op bij “Bestuurlijke samenwerking” (nadeel € 15.000). 02 Verkeer, vervoer en openbare ruimte: Hogere bijdrage wegenonderhoud door waterschap (nadeel € 80.000); Aanpassing kruispunt Oceanië-Australiëweg (nadeel € 32.000); Hogere energielasten openbare verlichting (nadeel € 56.000); Prijsstijging Dethon voor onderhoud openbaar groen (nadeel € 50.000).

05 Sport, cultuur en recreatie: Hogere bijdrage Muziekschool Zeeland door hogere structurele bijdrage en tekorten in 2022 en 2023 (nadeel € 79.000); Prijsstijging Dethon voor onderhoud groene sportaccommodaties (nadeel € 20.000). 06 Sociaal domein: Hogere energielasten gemeenschapscentrum Den Dullaert (nadeel € 31.000); Indexering subsidies/bijdragen aan Hulst voor Elkaar (nadeel € 27.000).

- 11 -

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst

07 Milieu: Hogere bijdrage aan de RUD (nadeel € 20.000); 08 Ruimte en wonen: Hogere opbrengst leges omgevingsvergunningen (voordeel € 350.000); 09 Algemene dekkingsmiddelen: Hoger dividend BNG (voordeel € 24.000); Verkoop materialen (voordeel € 16.000); In de meicirculaire 2023 is een hogere algemene uitkering uit het gemeentefonds opgenomen (voordeel € 861.000); Bijdrage aan giro 555 voor de slachtoffers van de aardbeving in Turkije en Syrië (nadeel € 28.000); Verbouwingen, vernieuwingen meubilair en schilderwerk stadhuis (nadeel € 57.000); De budgetten voor kabinetszaken en representatie zijn niet meer toereikend door o.a. prijsstijgingen en meer bijeenkomsten (nadeel € 14.000); Hogere energielasten gemeentelijke gebouwen (nadeel € 15.000); Hogere onderhoudskosten materieel door langere levertijden voor nieuw materieel (nadeel € 50.000); Hogere bijdrage Sabewa (nadeel € 109.000); Hogere salariskosten personeel door nieuwe CAO gemeenten 2023 (nadeel € 597.000). Stelpost Nader te concretiseren beleidsvoornemens (NTC) Voorts wordt van de stelposten op Nader te concretiseren beleidsvoornemens (NTC) een bedrag van € 262.000 ingezet op de verschillende programma’s. Het extra benodigde budget van € 597.000 door de vaststelling van de CAO gemeenten 2023 wordt voorlopig toegevoegd aan de reeds opgenomen stelpost, waarna deze in de Najaarsnota wordt verdeeld over de programma's.

Daarnaast wordt een bedrag van € 403.000 toegevoegd als gevolg van taakmutaties uit de meicirculaire 2023. Nader te concretiseren beleidsvoornemens Programma

Onderwerp: (-/- = onttrekking)

Bedrag

09 Alg.dekk.

Beginstand t/m wijziging 2023-08

01 Bestuur

Uitvoering werkagenda Strategische Regiovisie

€ -15.000

01 Bestuur

Cofinanciering bijdrage Leadersubsidie

€ -16.600

01 Bestuur

Hogere bijdrage EGTS

€ -6.000

05 Sport

Onderhoud recreatiestrandjes

€ -39.800

06 Sociaal Domein

Volwassenenfonds Sport & Cultuur

€ -18.100

06 Sociaal Domein

Indexering subsidies/ bijdragen Hulst voor Elkaar

€ -75.345

08 Ruimte

Uitbreiding BOA's

€ -20.000

08 Ruimte

Bijdrage Expatcenter

€ -25.000

09 Alg.dekk.

Vervanging machines/gereedschappen

€ -10.339

09 Alg.dekk.

Bewustwordingscampagne informatiebeveiliging en privacy

€ -8.900

09 Alg.dekk.

Pilot hondenspeelweide Beneluxweg

€ -26.500

09 Alg.dekk.

Nieuwe CAO gemeenten 2023

€ 596.837

09 Alg.dekk.

Taakmutaties AU/GF uit meicirculaire 2023

€ 403.335

€ 3.055.884

Restant 2023

€ 3.794.472

Na deze mutaties stijgt het budget op de stelpost NTC van € 3.055.884 naar € 3.794.472 voor o.a. (fysieke) leefbaarheid, bouw werkplaats/carnavalsloods, nieuwbouw Reynaertcollege, toeristisch ontwikkelingsplan, taakmutaties AU, vervangingsinvesteringen en de ontwikkelingen uit het bestuursakkoord 2022-2026. Onvoorzien Algemeen In deze Voorjaarsnota is geen beroep gedaan op de post onvoorzien algemeen, waardoor dit budget van € 137.000 voorlopig beschikbaar blijft.

- 12 -

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst Mutaties reserves In het volgende overzicht worden de budgetten weergegeven die worden verrekend met de reserves. Reserve

Omschrijving (-/- storting)

Bedrag

Algemene reserve

Gemeentewinkel splitsing en beveiliging (claim)

€ 30.359

Algemene reserve

Uitgestelde onderhoudswerken wegen (claim)

€ 119.660

Algemene reserve

Uitgesteld onderhoud openbaar groen

€ 25.850

Algemene reserve

POK Ondersteuning kwetsbare burgers (claim)

Algemene reserve

Restant energietoeslag (claim)

Algemene reserve

Doorgeschoven cultuursubsidies (claim)

Algemene reserve

Bottom-up duurzaamheidsinitiatieven (claim)

€ 54.003

Algemene reserve

Onderhoud en advisering haven Walsoorden (claim)

€ 171.938

Algemene reserve

Koplopertraject cliëntondersteuning (claim)

€ 556.372

Algemene reserve

Kerkenvisie en omgevingswet (claim)

€ 25.238

Algemene reserve

Ondersteuning klimaatinitiatieven (claim)

€ 72.675

Algemene reserve

Comp. verduurz.energie verenigingen/sticht. (claim)

€ 250.000

Algemene reserve

Uitkijktoren grens (claim)

€ 25.000

Algemene reserve

ICT infrastructuur (claim)

€ 120.000

Algemene reserve

Onderhoud zwembad Reynaertland (claim)

€ 60.000

Algemene reserve

Versterking participatie energiebesparing (claim)

Algemene reserve

Restant vergoeding opvang ontheemden

Reserve MIP-wegen

Degeneratievergoeding glasvezel Kloosterzande

€ -98.880

Reserve vastgoed

Onderhoud/renovatie bruggen (claims)

€ 15.000

Reserve vastgoed

Onderhoud gemeentelijke gebouwen (claims)

€ 91.059

Reserve vastgoed

Onderhoud zwembad Kloosterzande (claims)

€ 20.911

Reserve vastgoed

Onderhoud streekmuseum (claims)

€ 23.468

Reserve vastgoed

Onderhoud Hontenissehal/Binnendeur (claims)

€ 88.213

Reserve vastgoed

Onderhoud carnavalsloods (claims)

Reserve vastgoed

Onderhoud gemeenschapscentra (claims)

€ 103.292

Reserve vastgoed

Onderhoud monumenten (claims)

€ 140.547

€ 34.034 € 1.177.811

Totaal

€ 49.400

€ 8.750 € -2.800.000

€ 3.025

€ 367.725

- 13 -

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst

ACTUALISATIE DEKKINGSPLAN 2023-2026 In onderstaande tabel is weergegeven een verkorte versie van het bij de Programmabegroting 2023 vastgestelde structurele dekkingsplan 2023-2026. De tot op heden door de gemeenteraad vastgestelde begrotingswijzigingen hebben nog niet geleid tot mutaties hierop. Voor een gedetailleerd overzicht met de daarin opgenomen maatregelen verwijzen wij u naar de Programmabegroting 2023. DEKKINGSPLAN MEERJARENRAMING 2023-2026 Nr.

Onderwerp (-/-=nadeel):

2023

2024

2025

2026

1.672.000

3.423.000

4.790.000

Gemeentefonds (meicirc.2022)

-153.000

1.801.000

-4.403.000

Taakmutaties (met name jeugdzorg)

2.126.000

-159.000

-463.000

Voorjaarsnota 2022

2.579.000

Verschil met ontwerpbegroting 2023

-318.000

Structureel begrotingssaldo ontwerp-begroting 2023

2.261.000

Maatregelen in primitieve begroting 2023 Bedrijfsvoering (Nr. 15)

-325.000

-75.000

0

0

Beheer (Nrs. 8, 11, 17 en 18)

-133.000

-50.000

-410.000

-50.000

Belastingen (Nrs. 6, 7 en 10)

0

173.000

135.000

135.000

Beleid (Nrs. 9, 12, 13, 14 en 16)

-131.000

-270.000

0

0

Nieuw structureel begrotingssaldo (-/- = nadeel)

1.672.000

3.423.000

4.790.000

9.000

-1.653.000

-3.405.000

-4.680.000

0

19.000

18.000

110.000

9.000

Incidentele lasten/baten: Saldo incidenteel Nieuw incidenteel saldo (-/- = nadeel) Saldo begroting betreffend jaar (-/- = nadeel)

- 14 -

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst Mutaties structureel dekkingsplan In onderstaande tabel geven wij de structurele mutaties uit deze Voorjaarsnota 2023 weer. Deze mutaties zijn toegelicht in het hoofdstuk “Budgettaire effecten” waar de mutaties zonder dekkingsmogelijkheden zijn toegelicht. Voor een toelichting op de ontwikkeling van de algemene uitkering uit het Gemeentefonds verwijzen wij u naar het hoofdstuk "Meicirculaire 2023". In deze tabel is het meerjarig netto structureel effect weergegeven. Het effect voor de verschillende onderdelen op de taakvelden zal nader worden uitgewerkt in de op te stellen Programmabegroting 2024. Nieuw structureel dekkingsplan Nr. Onderwerp:

2024

2025

2026

2027

(+=voordeel) Structureel saldo obv dekkingsplan 2023-2026 (begroting 2023) Structurele wijzigingen werkend vanaf 2024

3.423.000

4.790.000

9.000

9.000

358.000

358.000

358.000

-663.000

-663.000

Structurele wijzigingen werkend vanaf 2025 Structurele wijzigingen werkend vanaf 2026

-206.000

A Structureel saldo

3.423.000

5.148.000

-296.000

-502.000

0

0

0

236.000

-663.000

-206.000

-434.000

470.000

-663.000

-206.000

-434.000

3.781.000

4.485.000

-502.000

-936.000

Mutaties begrotingswijzigingen 2023 Geen structurele mutaties uit reeds vastgestelde begrotinswijzigingen Structurele mutaties uit voorjaarsnota 2023 Meicirculaire 2023 Gemeentefonds (jaarschijf 2023)

914.000

CAO-gemeenten 2023

-597.000

Hogere energielasten

-102.000

Prijsstijgingen onderhoud groen (Dethon)

-70.000

Hogere bijdrage onderhoud wegen (Waterschap)

-80.000

Bijdragen diverse GR'en

-113.000

Bijdragen bestuurlijke samenwerking (o.a. strategische regiovisie) Bijdrage Hulst voor Elkaar

-23.000

Diverse bedrijfsvoeringslasten

-14.000

B Totaal jaarlijkse structurele wijzigingen vanaf 2023

-27.000

-112.000

Belastingmaatregelen Perspectievennota Verhoging tarieven naar 6,6% voor OZB, Forensenbelasting en Hondenbelasting

234.000

Meicirculaire 2023 Voorlopige effecten meicirculaire 2023 jaarschijven 20242027 C Totaal jaarlijkse structurele wijzigingen vanaf 2024 D Nieuw structureel saldo (A+B+C)

- 15 -

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst

PROGRAMMA'S Op de volgende pagina's wordt de voortgang van de speerpunten per programma weergegeven met een korte toelichting. De status van de voortgang wordt per speerpunt aangeduid met een vlaggetje in verschillende kleuren. De betekenis daarvan is als volgt: Status

Toelichting Gerealiseerd. Op koers. Bijsturen. Niet haalbaar. Niet van toepassing.

- 16 -

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst

PROGRAMMA 01 BESTUUR EN VEILIGHEID

VOORTGANG SPEERPUNTEN Duidelijke Taal.

Status

Wat gaan we ervoor doen: Vervolg traject Duidelijke Taal - organisatie breed.

Toelichting In de eerste helft van 2023 organiseerden we schrijftrainingen voor alle afdelingen.

Planning:

In 2023 verdere inbedding in organisatie en dagdagelijks werk.

Indicator:

Leesbaarheid communicatie gemeente (brieven, e-mails, publicaties, raadstukken, etc). Vergelijking maken met voorgaande jaren.

Per half jaar toetsen we brieven adhv de 'Duidelijke Taal-meetlat' ; eerstvolgende meting is in juli 2023

Financiële middelen:

€ 5.000.

Binnen budget

Risico's:

-

--

Positief imago.

Status

Wat gaan we ervoor doen: Berichtgeving positief insteken. Goede van onze gemeente belichten; uitdragen waar we trots op zijn. Kapstokken: gemeente is woon- en werkgemeente; fiets- en wandelgemeente; één van de best bewaarde vestingsteden van Nederland; gemeente heeft unieke uitstraling; in onze gemeente gaan ruimte voor historie, cultuur en natuur goed samen met wonen en werken.

Toelichting Berichten met positieve toon nemen toe. Doch vraagt nog meer aandacht en tijd.

Planning:

2023.

Indicator:

Acties / reacties op sociale media ; hoe is toon van de reacties ; tevredenheid, trots, positief kritisch – wordt nagestreefd.

Naast reacties op socials berichten tegen het licht houden om te beoordelen of deze positief geformuleerd zijn.

Financiële middelen:

-

--

Risico's:

-

--

- 17 -

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst Verhogen van de klanttevredenheid over de dienstverlening. Wat gaan we ervoor doen:

•

•

• • Planning:

Indicator:

•

Status

Verbeteren van de bereikbaarheid van de organisatie. Bereikbaarheid houdt in dat de medewerker wordt gesproken, dan wel binnen 2 werkdagen terugbelt. (uit onderzoek Telan 2020 en Rekenkamer Terneuzen Hulst 2021 blijkt dat verbetering hiervan leidt tot hogere klanttevredenheid). Alle kanalen (fysiek, telefoon, digitaal) open houden. Motto is ‘klant kiest kanaal’. Om het interne proces zo efficiënt mogelijk te maken wel sturen op digitaal in lijn met in werking treden van Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer (gepland voor 1 januari 2023). Training medewerkers structureel inbedden. Onderzoek klanttevredenheid gemeentewinkel laten uitvoeren.

•

Sturen op verhogen bereikbaarheid (met name nakomen terugbelafspraken) continu het hele jaar. Onderzoek klanttevredenheid gemeentewinkel Q2.

• • •

Tijdig terugbellen > 90% (bron: KCS). Training: minimaal 1 training op jaarbasis voor KCC. Klanttevredenheid gemeentewinkel: nulmeting.

Financiële middelen:

Terugbelverzoeken: € 0,00. Training: € 5.000. Gemeentewinkel: € 6.000.

Risico's:

Eventuele nieuwe corona-maatregelen kunnen de realisatie van het tevredenheidsonderzoek in de gemeentewinkel frustreren.

- 18 -

Toelichting •

•

•

De implementatie van Djuma heeft ervoor gezorgd dat het tijdig terugbellen beter op het netvlies ligt. Omdat er momenteel geen gedetailleerde managementinfo voorhanden is kan er geen percentage op geplakt worden. Met Djuma worden steeds meer producten en diensten ook digitaal beschikbaar. Per 1 juli sluiten we ook aan bij Digitaal Aanvragen Rijbewijzen (DAR). M.b.t. klanttevredenheid meten vinden momenteel gesprekken plaats.

Zie hierboven.

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst

Herinrichting archiefbewaarplaats bouwvergunningen en aanpassen inventarissen. Wat gaan we ervoor doen: Herinrichting archiefbewaarplaats bouwvergunningen en aanpassen inventarissen. Planning: • Herinrichting archiefbewaarplaats en aanpassen inventarissen. Start Q4 2023, afgerond Q4 2025. Looptijd 2 jaar. • Opstellen plan van aanpak voor herindeling archiefbewaarplaats (nieuwe indeling per rechtsvoorganger), Q2 2023. • Opschonen archieven per rechtsvoorganger, bewerking opmaken inventaris, Q4 2023 – Q4 2025. • Blijvend te bewaren serie terugplaatsen in bewaarplaats, Q4 2023 – Q4 2025. Indicator: Ieder volgend jaar meten hoever we hier mee staan. Dit aangeven in een percentage wat reeds uitgevoerd is en wat nog moet gebeuren. Financiële middelen: Risico's:

€ 0,00. •

•

Status

Toelichting

Afronding plan van aanpak herindeling bewaarplaats eind 2023.

Nog niet gestart.

Nog niet gestart. Zonder nieuwe herinrichting en opstellen van nieuwe inventarissen zal het risico op niet tijdig of compleet kunnen aanleveren van bouwvergunningen en overige dossiers blijven voortbestaan. Herinrichting en opstellen nieuwe inventaris zal door 1 persoon worden gedaan i.v.m. personele bezetting. Risico dat alle informatie bij 1 persoon zit en voortgangsrisico bij ziekte of andere omstandigheden.

- 19 -

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst

Digitalisering bouw- en omgevingsvergunningen, resterende circa 320 strekkende meter.

Status

Toelichting

Wat gaan we ervoor doen: Digitalisering bouw- en omgevingsvergunningen. Planning:

• • • • •

Digitalisering bouwtekeningen, doorlopend proces. Start Q4 2021, afgerond Q4 2025. Resterende looptijd 4 jaar. Opschonen dossiers t.b.v. aanlevering, 2023 – Q4 2025. Digitaliseren dossiers 2023 – Q4 2025. Kwaliteitscontrole en herstel van eventuele fouten 2023 – Q4 2025.

Indicator:

Na een succesvolle pilot is er in het afgelopen jaar 80 strekkende meter gedigitaliseerd. Voortgang: 20%/100%.

Financiële middelen:

€ 80.000 per jaar, periode 2023-2025. Circa € 750 per strekkende meter voor all-in digitalisering.

Risico's:

•

•

Vertraging van het digitaliseringstraject bouwvergunningen zal, door de huidige analoge werkwijze, een verdere belasting op het team veroorzaken. Dit zal effect hebben op de mogelijkheden tot o.a. het wegwerken van (digitale) achterstanden. Er dient een sluitende controle op wijze van aanleveren (brondocumenten), wijze van digitaliseren (juiste resolutie, goed ontsloten, juiste metadata, etc.) en terugplaatsen van documenten in dossiers na digitaliseren te zijn.

- 20 -

Batch 2 inmiddels gedigitaliseerd en afgehandeld. Tussentijdse opdracht voor voormalige gemeente Hontenisse uitgezet, in afwachting van nieuwe financiële middelen (boekjaar 2024 en verder).

Geen lopende risico's. Project is onder controle.

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst

Marktverkenning e-depot, voorbereidingen (pr)e-depot t.b.v. duurzame toegankelijkheid.

Status

Toelichting

Wat gaan we ervoor doen: Marktverkenning e-depot, voorbereidingen (pr)e-depot t.b.v. duurzame toegankelijkheid. Planning: • Samenstellen projectteam Q1 2025. • Vaststellen bewaar-, beheer- en preservatiestrategie, Q2 2025. • Opstellen stappenplan, Q2 - Q3 2025. • Marktverkenning leveranciers, inventariseren kern- en aanvullende functionaliteiten, Q3 - Q4 2025. • (voorlopige) afweging e-depot oplossing of bewaren bij de bron, Q4 2025. • Voorbereiding (pr)e-depot: Informatieanalyse inhoud en structuur van dataset t.b.v. risico’s op gebied van duurzame toegankelijkheid, samenhang en essentiële eigenschappen, Q3 2022 -Q4 2023. • Analyse metadata mapping met TMLO, opschoonactie/aanvullen metadata (gap-analyse), Q3 2022 – Q3 2023.

Marktverkenning nog niet gestart i.v.m. werkzaamheden voor komst nieuw zaaksysteem.

Indicator:

Vergelijking maken met voorgaande jaren wat we gerealiseerd hebben en wat er nog moet gebeuren de komende jaren.

Nog niet gestart ivm nieuw zaaksystem

Financiële middelen:

€ 0,00.

Nog niet gestart ivm nieuw zaaksystem

Risico's:

•

• • • •

De komst van de nieuwe Archiefwet kan aansluiting op edepot of bewaren bij de bron mogelijk verplicht stellen. Momenteel is data verspreid over DMS/Zaaksysteem/Taak Specifieke Applicaties(TSA)/mailboxen, et cetera. Om overdracht vanuit TSA te realiseren zullen koppelvlakken, API’s nodig zijn. In geval van SaaS oplossing zal gemeente Hulst zelf het functioneel beheer op zich moeten nemen. Meeste e-depots zijn nog niet (goed) ingericht voor Common Ground. Kan het verschil tussen daadwerkelijk aanwezige metadata en wenselijk aanwezige metadata geautomatiseerd worden aangevuld of moet dit handmatig gebeuren? Aansluiting van e-depot vraagt specifieke kennis, voorbereiding en tijd.

- 21 -

Nog niet gestart ivm nieuw zaaksystem

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst Burgerparticipatie bevorderen.

Status

Toelichting

Status

Toelichting

Wat gaan we ervoor doen: We gaan verder met het uitzetten van de handreiking burgerparticipatie intern. Inwoners worden betrokken bij het burgerparticipatieproject en krijgen duidelijke kaders waarbinnen zij kunnen participeren We gaan verder met het faciliteren en stimuleren van initiatieven en leefbaarheidsplannen waarbij een financieel budget beschikbaar stellen. De mogelijkheid om financiering voor een initiatief aan te vragen wordt gedigitaliseerd. Planning:

Hele jaar door.

Indicator:

Minimaal 5 binnengekomen burgerinitiatieven Succesverhalen en leermomenten, is er een groei te zien in aantal succesverhalen t.o.v. vorig jaar? Vergelijking van tevredenheidsindicator bij inwoners d.m.v. enquête t.o.v. voorgaande jaren. > zelfde gebleven of verbeterd.

Financiële middelen:

Stimuleringsbudget leefbaarheid ad €25.000,-

Risico's:

Burgerparticipatie neemt de overhand waardoor projecten worden tegengehouden en er vertragingen ontstaan. Er ontstaat een kloof tussen inwoners en gemeente door te veel tegenstand.

Positioneren van wijk- en dorpsraden. Wat gaan we ervoor doen: Wijk- en dorpsraden wordt gevraagd in welke mate en op welke manier zij willen participeren. Wijk- en dorpsraden zal worden gevraagd om een jaarplanning te maken. Planning: Indicator:

Start uitvoeringsplan visie burgerparticipatie in het 4e kwartaal van 2021 en loopt voort in de komende jaren. In gesprek blijven gaan met wijk- en dorpsraden

Financiële middelen:

Stimuleringsbudget leefbaarheid ad €25.000,-

- 22 -

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst Risico's:

• • •

Wijk- en dorpsraden houden op te bestaan Wijk- en dorpsraden willen niet meedoen met de nieuwe ontwikkelingen. Kloof tussen wijk- en dorpsraden en gemeente wordt groter.

Stimuleren van inwoners met burgerinitiatieven.

Status

Toelichting

Status

Toelichting

Wat gaan we ervoor doen: Het stimuleringsbudget leefbaarheid wordt ook vrij toegankelijk voor individuele bewoners en stichtingen/ verenigingen. Voor toegang tot aanvraag van deze incidentele vergoeding wordt een formulier ingericht via het online loket waar ook de andere incidentele subsidies aangevraagd kunnen worden Planning: Per subsidiejaar 2023. Indicator:

Verhoging van het aantal (individuele) burgerinitiatieven t.o.v. het jaar ervoor.

Financiële middelen:

Stimuleringsbudget leefbaarheid ad €25.000,-.

Risico's:

Precedentwerking bij bepaalde aanvragen.

Veilige omgeving. Wat gaan we ervoor doen: Het stimuleringsbudget leefbaarheid wordt ook vrij toegankelijk voor individuele bewoners en stichtingen/ verenigingen. Voor toegang tot aanvraag van deze incidentele vergoeding wordt een formulier ingericht via het online loket waar ook de andere incidentele subsidies aangevraagd kunnen worden. Planning: Start 2022 en heel 2023. Indicator:

Veiligheidsmonitor (cijfers subjectieve veiligheid), criminaliteit cijfers politie, Monitor Integrale Veiligheid

Financiële middelen:

Indien financiële middelen voor een speerpunt/onderwerp nodig zijn wordt dit in het jaarlijks uitvoeringsplan (of in dat jaar) aan de raad of college gevraagd.

Risico's:

Capaciteitsproblemen AOV'ers (laatste jaren veel inzet voor crisissen (Corona en Vluchtelingen).

- 23 -

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst

PROGRAMMA 02 VERKEER, VERVOER EN OPENBARE RUIMTE

VOORTGANG SPEERPUNTEN Openbaar groen voldoet aan norm.

Status

Toelichting

Wat gaan we ervoor doen: Het structureel onderhoud van het openbare groen door de wijkteams, met de ondersteuning van Dethon en extra ingehuurde specialisten. We laten elk kwartaal een controle laten uitvoeren door een (onafhankelijk) bureau volgens de CROW systematiek. Planning: Doorlopend.

Controle op de kwaliteit zal door onze eigen dienst volgens dezelfde CROW-systematiek worden uitgevoerd i.p.v. door een extern bedrijf.

Indicator:

Rapportage onafhankelijk bedrijf die de controles uitvoert.

Rapportage zal door onze eigen dienst worden opgesteld i.p.v. door een extern bedrijf.

Financiële middelen:

Zijn opgenomen in de begroting.

Risico's:

In principe geen risico’s.

- 24 -

Voorjaarsnota 2023 Gemeente Hulst

Verkeersveiligheid verhogen.

Status

Wat gaan we ervoor doen: Aanleg van een Landbouwweg aan de oostkant van Vogelwaarde om het zware doorgaande landbouw- en vrachtverkeer over de Rapenburg te weren. Ook persoonsvervoer mag van de Landbouwweg gebruik maken.

Planning:

• • • • • •

Bestemmingsplanprocedure doorlopen (2020-2022) Overeenkomst met hoefijzerfabriek getekend (2018) Gronden verwerven (met twee van de vier akkoord. Andere twee worden de overeenkomsten in augustus 2022 gesloten). Start voorbelasting tracé (fundering) in oktober 2022. Start aanleg weg circa 6 tot 9 maanden na voorbelasting (april- juni 2023). Landbouwweg afgerond begin 2024.

Toelichting Aanleg van een Landbouwweg aan de oostkant van Vogelwaarde om het zware doorgaande landbouw- en vrachtverkeer over de Rapenburg te weren. Ook persoonsvervoer mag van de Landbouwweg gebruik maken. • • • • • •

Indicator:

• •

Financiële middelen:

Risico's:

Aantal passerende voertuigen (zowel zwaar verkeer, landbouwverkeer als personenverkeer) over de Landbouwweg in relatie tot de Rapenburg. Minder klachten over geluidsoverlast of verkeersonveiligheid op de Rapenburg.

De gemeenteraad heeft budget beschikbaar gesteld voor de Landbouwweg. Dit bedrag is toereikend voor de grondverwerving, planologische procedure, advisering van derden en de voorbelasting. De laatste ramingen laten zien dat dit bedrag ontoereikend is voor de aanleg, waardoor de raad aanvullend krediet beschikbaar moet stellen. • • • •