Raadsinformatiebrief netcongestie bijlage Congestieonderzoek Zeeland
Tekst van het document
DATUM REFERENTIE PAGINA
10 juni 2024 PU-AMT 24-98 28 van 43
5. TECHNISCHE ANALYSE Netbeheerders zijn verplicht om waar mogelijk congestiemanagement toe te passen tot aan de financiële of technische grens. De technische grens wordt bepaald door de aanwezige transportcapaciteit en het aanwezige regelbare vermogen. De technische grens bedraagt minimaal 100% van de aanwezige transportcapaciteit en kan met het aanwezige regelbaar vermogen verhoogd worden tot maximaal 150% van de aanwezige transportcapaciteit (zie Netcode artikel 9.10, lid 2 onderdeel d).
5.1 Aanwezig regelbaar vermogen Tijdens de looptijd van dit onderzoek is de Netcode gewijzigd, waarmee onder andere de definitie van regelbaar vermogen voor afname-congestie is gewijzigd. De gewijzigde definitie van regelbaar vermogen voor afname-congestie betreft nu: “Vermogen dat overeenkomstig artikel 9.31, eerste lid, van de Netcode elektriciteit voor inzet beschikbaar is”. Dit betreft vermogen dat TenneT contracteert heeft bij klanten en/of CSPs, ofwel in de vorm van redispatch contracten (bijlage 11) ofwel capaciteitsbeperkingscontracten (bijlage 12). In de huidige werkwijze van TenneT worden er pas na afloop/publicatie van een congestierapport contracten afgesloten met klanten en/of CSPs. Het regelbaar vermogen dat strikt genomen voldoet aan de nieuwe definitie is derhalve nihil, aangezien TenneT de benodigde contracten met klanten nog niet afgesloten heeft. Indien regelbaar vermogen voor afname-congestie in ruimere zin wordt uitgelegd, veronderstelt TenneT vermogen als regelbaar indien dat vermogen naar verwachting beschikbaar komt door contractering. In de marktanalyse heeft TenneT de omvang van het vermogen bepaald dat naar verwachting beschikbaar kan komen via contracten (conform bijlagen 11 en 12 van de Netcode).
Het gaat hierbij om het regelvermogen dat geleverd kan worden in de juiste energierichting, op de juiste geografische locatie en op de verwachte congestiemomenten. In de provincie Zeeland heeft TenneT per hoogspanningsstation geanalyseerd hoe groot het potentiële regelbaar vermogen is dat beschikbaar zou kunnen komen via contracten met aangeslotenen of via Congestion Service Providers. Deze omvang is bepaald op basis van de marktanalyse, waarbij ook partijen op de wachtlijst de mogelijkheid hebben gehad flexibiliteit aan te bieden. Het potentiële aanwezige regelbare vermogen door middel van contracten is in deze situatie geanalyseerd voor alle stations in de provincie Zeeland. Daarbij is het totale potentiële regelbare vermogen vastgesteld op 863MW (895MVA). Dit getal is vastgesteld op basis van het aangeboden (piek)vermogen en representeert dus niet per definitie het daadwerkelijk beschikbare regelbaar vermogen op ieder benodigd moment in de tijd. Het potentiële regelbare vermogen in de provincie Zeeland bestaat grotendeels uit batterijen en waterstoffabrieken. Al het potentiële regelbaar vermogen wat op het 150kV-netwerk is aangesloten ten noorden van de Westerschelde, heeft geen of slechts minimale impact op het capaciteitsknelpunt in de beperkende netcomponenten richting Zeeuws-Vlaanderen. Dit betekent dat de hoeveelheid inzetbaar
DATUM REFERENTIE PAGINA
10 juni 2024 PU-AMT 24-98 29 van 43
regelbaar vermogen voor de congestie in Zeeuws-Vlaanderen kleiner is ten opzichte van de hoeveelheid inzetbaar regelbaar vermogen voor de congestie in de provincie Zeeland. De verdeling van het potentiële regelbare vermogen is weergeven in Tabel 5-1. Tabel 5-1. Overzicht regelbaar vermogen in Zeeland ten behoeve van congestiemanagement. Type regelbaar vermogen
Inzetbaar regelbaar vermogen voor Zeeland (MW)
Inzetbaar regelbaar vermogen voor Zeeuws-Vlaanderen (MW)
BESS-en
604
0
Waterstoffabrieken
258
191
Overige
1
0
Een thermische productie-eenheid in Zeeuws-Vlaanderen is niet als regelbaar vermogen beschouwd in dit congestieonderzoek. Continuering van elektriciteitsproductie middels deze centrale strookt niet met een capaciteitsaanvraag op de wachtlijst. Deze capaciteitsaanvraag maakt onderdeel uit van de maatwerkaanpak die het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat overeenkomt met grote industriële partijen. Ter mitigatie van de verwachte congestie, willen TenneT, het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat en de eigenaar van de thermische productie-eenheid op basis van de uitkomsten van dit congestieonderzoek nader onderzoeken of er toch regelbaar vermogen beschikbaar gesteld kan worden voor congestiemanagement. Mocht het antwoord hierop positief zijn, dan zal onderhavig rapport op dit punt worden herijkt.
5.2 Technische grens Op basis van het voorwaardelijk vastgestelde regelbaar vermogen en de aanwezige transportcapaciteit, zijn de technische grenzen van de provincie Zeeland en het deelnet Zeeuws-Vlaanderen bepaald. Deze zijn vermeld in Tabel 5-2 en Tabel 5-3 op pagina 31. De technische grens is echter niet zo eenduidig vast te stellen of toe te passen in het vermaasde netwerk van TenneT. Dit komt vanwege gelijktijdigheidsfactoren (is flexibel vermogen op het juiste moment inzetbaar?) en locatiefactoren (welk effect heeft het in een vermaasd netwerk). In Tabel 5-2 is bij de ‘berekende maximaal te faciliteren gevraagde transportcapaciteit’ de waarde weergegeven die volgt uit gedetailleerde berekeningen waarin deze effecten wel zijn meegenomen. Hiertoe is voor alle netwerkelementen in vermogensstroomberekeningen eerst getoetst aan het uiterste van de technische grens (150%). Een overschrijding van deze norm leidt ertoe dat de hoeveelheid vermogen, dat additioneel aangesloten zou worden onder toepassing van congestiemanagement, sowieso gelimiteerd dient te worden.
Vervolgens is getoetst of de belasting op de 380/150kV-koppeltransformatoren van 380kV-station Borssele (capaciteitsknelpunt provincie Zeeland) en in de 150kV-verbindingen richting Zeeuws-Vlaanderen (additioneel capaciteitsknelpunt Zeeuws-Vlaanderen) met afroep van het regelbare vermogen aan de netontwerpcriteria voldoet. Met deze toetsing wordt het regelvermogen op accurate wijze meegenomen in het analyseren van de technische grens. Deze toetsing is van belang omdat bij overschrijdingen op 380koppeltransformatoren het regelbare vermogen namelijk op een specifieke locatie in het netwerk aanwezig dient te zijn om de overbelasting te reduceren én op specifieke momenten inzetbaar dient te zijn. Om de
DATUM REFERENTIE PAGINA
10 juni 2024 PU-AMT 24-98 30 van 43
leveringszekerheid te waarborgen, dient dat een bedrijfsveilige netsituatie te zijn. Technische grens 150kV-netwerk provincie Zeeland Het congestiegebied Zeeland wordt beperkt door de aanwezige transportcapaciteit van de 380/150kVkoppeltransformatoren op 380kV-station Borssele. In de vermogensstroomberekeningen is getoetst of de 380/150kV-koppeltransformatoren niet tot boven de van toepassing zijnde technische limiet van 100% worden belast. Uit de vermogensstroomberekeningen is af te leiden dat de aanwezige transportcapaciteit samen met het potentiële regelbaar vermogen (863MW) voor de provincie Zeeland volledig wordt benut en daarbij de technische grens van 150% bereikt in 2030, wanneer 425MW van de wachtlijst wordt gefaciliteerd. Nadat de vierde 380/150kV-koppeltransformator op 380kV-station Borssele in bedrijf komt, ontstaat er meer transportcapaciteit. Hierdoor daalt de technische grens naar een waarde van 116% tussen 2031-2033. Door de uit bedrijf name van de kerncentrale Borssele na 2033, zal de technische grens stijgen tot een waarde van 134% tussen 2034-2035. De gevraagde transportcapaciteit die hiermee kan worden gefaciliteerd is 2669MW in 2035. De maximale technische grens van 150% wordt na het plaatsen van de vierde 380/150kVkoppeltransformator op 380kV-station Borssele in 2031 niet bereikt.
Vanwege het ontbreken van voldoende regelbaar vermogen is de beschikbare ruimte van de technische grens vanaf 2031 niet volledig te benutten. Indien additioneel regelbaar vermogen beschikbaar komt, kan op basis van nieuwe load-flow berekeningen opnieuw worden bepaald of de technische grens wordt bereikt. Technische grens 150kV-netwerk Zeeuws-Vlaanderen Het congestiegebied Zeeuws-Vlaanderen wordt beperkt door de vier 150kV-verbindingen komend vanaf de 150kV-stations Borssele en Goes de Poel. In de vermogensstroomberekeningen is getoetst of de 150kVverbindingen niet tot boven de van toepassing zijnde technische limiet van 100% worden belast. Uit de vermogensstroomberekeningen is af te leiden dat wanneer de aanwezige transportcapaciteit samen met het potentiële regelbaar vermogen (191MW) voor Zeeuws-Vlaanderen volledig wordt benut, de technische grens 118% bedraagt in 2035, waarmee 120MW van de wachtlijst kan worden gefaciliteerd. De totale gevraagde transportcapaciteit die hiermee kan worden gefaciliteerd is 797MW. Vanwege het ontbreken van voldoende regelbaar vermogen is de beschikbare ruimte van de technische grens niet volledig te benutten. Indien additioneel regelbaar vermogen beschikbaar komt, kan op basis van nieuwe load-flow berekeningen opnieuw worden bepaald of de technische grens wordt bereikt.
DATUM REFERENTIE PAGINA
10 juni 2024 PU-AMT 24-98 31 van 43
Tabel 5-2. Overzicht technische grens provincie Zeeland Overzicht ontwikkeling technische grens provincie Zeeland Jaartal (netsituatie)
2023-2030
2031-2033
2034-2035
Aanwezige transportcapaciteit (MW)
1200
1716
1870
Regelbaar vermogen (MW)
863 8
863
863
Technische grens (maximaal 150%) (MW)
1800 9
2574 9
2733 9
2118
2171
2669
150%
116%
134%
2023-2024
2025
2026-2035
Aanwezige transportcapaciteit (MW)
367
526
652
Regelbaar vermogen (MW)
0
0
191
367 9
526 9
843 9
87
132
797
24%
23%
118%
Berekende maximaal te faciliteren gevraagde transportcapaciteit (MW) Berekende technische grens met inzet van regelbaar vermogen (%)
Tabel 5-3. Overzicht technische grens Zeeuws-Vlaanderen Overzicht ontwikkeling technische grens provincie Zeeuws-Vlaanderen Jaartal (netsituatie)
Technische grens tot maximaal 150% (MW) Berekende maximaal te faciliteren gevraagde transportcapaciteit (MW) Berekende technische grens met inzet van regelbaar vermogen (%)
8 Het regelbaar vermogen komt naar verwachting tussen 2023-2030 gefaseerd beschikbaar, wanneer nieuwe klantaansluitingen in
bedrijf worden gesteld. In 2025 is het regelbaar vermogen 5MW, in 2026 is het regelbaar vermogen 625MW, in 2027 is het regelbaar vermogen 757MW en vanaf 2028 is het regelbaar vermogen 863MW. 9 Doordat het 150kV-netwerk vermaasd is, resulteert een bepaalde hoeveelheid regelbaar vermogen niet één-op-één in eenzelfde
hoeveelheid vermogen van de wachtlijst dat extra kan worden toegelaten. Conclusies kunnen daarom niet op basis van een optelling van de aanwezige transportcapaciteit met het potentiële regelbaar vermogen worden getrokken, maar zijn afhankelijk van gedetailleerde loadflow berekeningen.
10 juni 2024 PU-AMT 24-98 32 van 43
DATUM REFERENTIE PAGINA
Gefaciliteerde transporten provincie Zeeland De
verwachte
jaarlijkse
hoeveelheid
getransporteerde
elektriciteit
zonder
toepassing
van
congestiemanagement is 7.925.000MWh in 2035. Dit betreft de transporten in de situatie waarin enkel de benodigde transportcapaciteit wordt gefaciliteerd. Overschrijdingen boven de 100% in deze situatie zijn hierin niet meegerekend. Door toepassing van congestiemanagement wordt er naar verwachting 1.989.000MWh extra getransporteerd in 2035. Dit betreft de transporten in de situatie waarin – conform de resultaten van dit onderzoek – een deel van de wachtlijst wordt gefaciliteerd. Overschrijdingen boven de 100% in deze situatie zijn hierin niet meegerekend. Dit betreft immers het volume aan benodigde congestiemanagementmaatregelen. Het totale volume aan benodigde congestiemanagementmaatregelen zijn opgenomen in de laatste regel van Tabel 5.4. Tabel 5-4. Overzicht gefaciliteerde transporten Getransporteerde elektriciteit provincie Zeeland Jaartal
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
N.v.t.
4959
4376
4814
4237
4638
5750
5807
6297
6365
6422
7788
7925
0
0
0
0
0
5479
6816
6879
7700
7778
7843
9718
9914
0
0
0
0
0
842
1066
1072
1403
1413
1421
1930
1989
Getransporteerde elektriciteit (in GWh) zonder toepassing van congestiemanagement Getransporteerde elektriciteit (in GWh) door toepassing van congestiemanagement Verwachte volume aan ingezette congestiemanagement maatregelen (in GWh)
Gefaciliteerde transporten Zeeuws-Vlaanderen De
verwachte
jaarlijkse
hoeveelheid
getransporteerde
elektriciteit
zonder
toepassing
van
congestiemanagement is 3.591.000MWh in 2035. De verwachte jaarlijkse hoeveelheid niet getransporteerde elektriciteit zonder toepassing van congestiemanagement is 605.000MWh in 2035. Dit is berekend aan de hand van te verwachten afname van de volledige wachtlijst (290MW) vermenigvuldigd met een passend profiel, aangezien dit vermogen zonder toepassing van congestiemanagement niet gefaciliteerd kan worden op het elektriciteitsnetwerk. Met toepassing van congestiemanagement bij een additioneel gefaciliteerde capaciteit van 120MW wordt naar verwachting 854.000MWh extra getransporteerd in 2035.
10 juni 2024 PU-AMT 24-98 33 van 43
DATUM REFERENTIE PAGINA
Tabel 5-5. Overzicht gefaciliteerde transporten Getransporteerde elektriciteit Zeeuws-Vlaanderen Jaartal
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
N.v.t.
700
543
476
2625
3299
3327
3363
3402
3449
3490
3539
3591
0
0
0
0
0
0
3711
3747
4246
4286
4321
4356
4445
0
0
0
0
0
0
384
384
844
837
828
817
854
Getransporteerde elektriciteit (in GWh) zonder toepassing van congestiemanagement Getransporteerde elektriciteit (in GWh) door toepassing van congestiemanagement Verwachte volume aan ingezette congestiemanagement maatregelen (in GWh)
5.3 Kortsluitvermogen Naast de technische grens is er ook geanalyseerd of de toepassing van congestiemanagement zou leiden tot overschrijdingen van het toegestane kortsluitvermogen. Deze toets is uitgevoerd bij het referentiescenario van het laatst gepubliceerde Investeringsplan. De berekeningen laten geen additionele overschrijdingen van de kortsluitvastheid zien specifiek door het toepassen van congestiemanagement, echter ontstaat er door het plaatsen van een vierde 380/150kV-koppeltransformator op station Borssele wel een overschrijding van het toegestane kortsluitvermogen op 150kV-station Goes de Poel. Parallel aan het uitbreidingsproject op station Borssele dient daarom de 150kV-installatie van 150kV-station Goes de Poel te worden vervangen. Hiervoor heeft TenneT inmiddels een project opgestart “A-1000317 GSP150 vervanging installatie”, welke opgenomen zal worden in het eerst volgende Investeringplan (IP2026) van TenneT.
5.4 Technische maatregelen benodigd voor toepassen van congestiemanagement Voor de toepassing van congestiemanagement moet rekening gehouden worden met de operationele veiligheidsgrenzen. TenneT heeft de verantwoordelijkheid om de veiligheid en betrouwbaarheid van de netten en van het transport van elektriciteit over de netten te waarborgen. Om congestiemanagement in dit gebied uit te voeren, zijn enkele maatregelen benodigd. Maatregel: herstel van bedoelde bedrijfsvoeringssituatie deelnet Zeeland. Om voldoende transformatorcapaciteit beschikbaar te hebben in de provincie Zeeland is het belangrijk dat beide 380/150kV-koppeltransformatoren van station Rilland worden ingezet voor Zeeland, waarbij een
DATUM REFERENTIE PAGINA
10 juni 2024 PU-AMT 24-98 34 van 43
netsplitsing wordt aangebracht tussen 150kV-station Rilland en 150kV-station Woensdrecht. Momenteel wordt regelmatig één transformator ingezet ter ondersteuning van het Noord-Brabantse 150kV-netwerk. Begin 2027 (eerste kwartaal), voordat de fysieke congestie zich in Zeeland voordoet, dienen beide 380/150kVkoppeltransformatoren van station Rilland op Zeeland te worden ingezet. Dit betreft de oorspronkelijke ontworpen netconfiguratie. Hierbij wordt op dit moment nog nader onderzoek gedaan naar eventuele effecten op spanningsasymmetrie. Zodra dit onderzoek is afgerond (eind 2024) kan definitief worden aangegeven of deze netschakeling “deelnet Zeeland” zonder verdere aanpassingen in het 150kV-netwerk kan worden toegepast. In dit onderzoek is het uitgangspunt genomen dat dit (eventueel met behulp van mitigerende maatregelen) geen effect heeft op de toepasbaarheid van de ontworpen netconfiguratie, en daarmee geen effect heeft de congestiesituatie. Technische maatregel: operationeel gebruik 150kV-condensatorbank Borssele. Naast de jaarrondberekeningen heeft TenneT voor een geselecteerd aantal uren van het jaar aanvullende berekeningen uitgevoerd. Vanwege het zeer inductieve karakter en de relatief lage arbeidsfactor van industriële partijen is het namelijk relevant om te kijken naar het getransporteerde blindvermogen in het 150kVnetwerk.
Door het inschakelen van de condensatorbank op Borssele wordt het inductieve karakter van de aangeslotenen gecompenseerd. De arbeidsfactor van het transport door de 380/150kV-koppeltransformatoren gaat hierdoor dichter naar 1. De 380/150kV-koppeltransformatoren kunnen daardoor met dezelfde hoeveelheid stroom meer werkzaam vermogen (P) transporteren in plaats van blindvermogen (Q). De inzet van de condensatorbank is afhankelijk van het spanningsniveau in het landelijke 380kV-netwerk en het 150kVnetwerk wel of niet inzetbaar. Hierdoor kan het zijn dat tijdens piekmomenten het inzetten van de condensatorbank niet wenselijk is.
DATUM REFERENTIE PAGINA
10 juni 2024 PU-AMT 24-98 35 van 43
6. FINANCIËLE ANALYSE Netbeheerders zijn verplicht om waar mogelijk congestiemanagement toe te passen tot aan de financiële of technische grens. Netbeheerders hoeven geen congestiemanagement toe te passen om transporten te faciliteren waarmee de ingeschatte kosten van congestiemanagement de vastgestelde financiële grens overschrijden. Zodra de gevraagde transportcapaciteit groter is dan de aanwezige transportcapaciteit, leidt het aansluiten van additioneel vermogen tot verdere congestie. Dit kan uitgedrukt worden in een jaarvolume van congestie (in MWh) bij aansluiting van een bepaalde hoeveelheid additioneel vermogen (in MW). Als onderdeel van de financiële analyse wordt een inschatting gemaakt van de kosten voor het uitvoeren van congestiemanagement (€/MWh). Hiermee kan vervolgens berekend worden tot welke kosten het aansluiten van een bepaalde hoeveelheid additioneel vermogen naar verwachting zullen leiden. In de analyse wordt vervolgens berekend hoeveel vermogen (transportcapaciteit) toegevoegd kan worden totdat de financiële grens overschreden wordt. Dit vormt een bovengrens aan het toe te voegen vermogen door toepassing van congestiemanagement. Of het ook mogelijk is tot aan deze bovengrens additioneel vermogen aan te sluiten is afhankelijk van de technische- en marktanalyse.
De financiële analyse is een vooraf bepaalde kosteninschatting en vormt niet het budget waarmee netbeheerders congestiemanagement uitvoeren. 6.1 Financiële grens De financiële grens bedraagt €1,02 per MWh van de hoeveelheid elektriciteit die met de aanwezige transportcapaciteit kan worden getransporteerd in het congestiegebied gedurende de periode waarvoor het congestiegebied is aangewezen. De aanwezige transportcapaciteit is in paragraaf 3.1 voor de provincie Zeeland vastgesteld op 1200MW tot 2031, 1716MW tot 2034 en 1870MW vanaf 2034 tot en met 2035. De aanwezige transportcapaciteit wordt vermenigvuldigd met het aantal uren per jaar (8760) en de in de Netcode vastgestelde parameter (1,02 €/MWh). Cumulatief bedraagt de financiële grens daarmee €159,8 miljoen. Gezien de meerjarige duur van de congestie, wordt er gerekend met een financiële grens (en ingeschatte kosten voor congestiemanagement) per kalenderjaar. In Tabel 6-1 is een overzicht te vinden van de financiële grens per jaar binnen de verwachte congestieperiode.
10 juni 2024 PU-AMT 24-98 36 van 43
DATUM REFERENTIE PAGINA
Tabel 6-1. Overzicht financiële grens Overzicht financiële grens Jaartal
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
1200
1200
1200
1200
1200
1200
1200
1200
1716
1716
1716
1870
1870
5,36
10,72
10,72
10,72
10,72
10,72
10,72
10,72
15,33
15,33
15,33
16,71
16,71
Aanwezige transportcapaciteit Financiële grens (per jaar in miljoenen €) Financiële grens (miljoenen €)
159,8
Voor Zeeuws-Vlaanderen is tevens de aanwezige transportcapaciteit bepaald in paragraaf 3.1, vanwege het onderliggende capaciteitsknelpunt in het 150kV-verbindingen. Zeeuws-Vlaanderen is onderdeel van het congestiegebied Zeeland, daarmee is de financiële grens van Zeeuws-Vlaanderen onderdeel van de totale financiële grens van de provincie Zeeland en telt niet op bij de bepaalde grens van €159,8 miljoen. De aanwezig transportcapaciteit is bepaald op 367MVA voor de jaren 2023-2024, 526MVA voor 2025 en 652MVA voor 2026-2035. De aanwezige transportcapaciteit van Zeeuws-Vlaanderen wordt vermenigvuldigd met het aantal uren per jaar (8760) en de in de Netcode vastgestelde parameter (1,02 €/MWh). Cumulatief bedraagt de financiële grens daarmee €67,9 miljoen, specifiek voor het toepassen van congestiemanagement in Zeeuws-Vlaanderen. Zoals eerder aangegeven is deze €67,9 miljoen onderdeel van de totale financiële grens van €159,8 miljoen.
6.2 Geschatte kosten van congestiemanagement Om te bepalen hoeveel congestiemanagement toegepast kan worden op basis van de financiële grens, is het nodig een schatting te maken van de te verwachte kosten voor het uitvoeren van congestiemanagement. Deze schatting is gebaseerd op het verwachte congestievolume, de verwachte kosten per eenheid van regelvolume en factoren voor de efficiëntie van inkoop en redispatch. De kosteninschatting is afhankelijk van aannames gebaseerd op analyses van in het verleden toegepaste redispatch. De markt voor congestiemanagement is nog in ontwikkeling. Indien de kosten bij het toepassen van congestiemanagement in de bedrijfsvoering significant afwijken van de gehanteerde inschattingen, zal TenneT opnieuw evalueren in welke mate congestiemanagement toegepast kan worden onder de financiële grens. Op basis van het aanwezige potentiële regelbaar vermogen is in paragraaf 5.2 bepaald dat door het toepassen van congestiemanagement voorwaardelijk maximaal 425MW aan aanvullende transportcapaciteit van de wachtlijst te faciliteren is in de provincie Zeeland (inclusief Zeeuws-Vlaanderen). De kosten voor het toepassen van congestiemanagement voor deze 425MW zijn circa €75,5 miljoen. De totale gevraagde additionele
10 juni 2024 PU-AMT 24-98 37 van 43
DATUM REFERENTIE PAGINA
transportcapaciteit is 715MW. Het faciliteren van het totale gevraagde transportcapaciteit door middel van congestiemanagement leidt naar verwachting niet tot overschrijding van de financiële grens, maar TenneT heeft zoals eerder aangeven nog geen contracten getekend tijdens de loopduur van het CM onderzoek. Indien meer regelbaar vermogen wordt gevonden zal met nieuwe berekeningen moeten worden aangetoond in hoeverre het faciliteren van een groter deel van de wachtlijst past binnen de financiële grens. Tabel 6-2. Benutting financiële grens Overzicht financiële grens Jaartal
2023
2024
2025
2026
2027
2028
2029
2030
2031
2032
2033
2034
2035
0
0
0
0
0
0,3
12,9
13,8
1
1,5
2,2
20,7
23,1
0
0
0
0
0
0,3
13,2
27
28
29,5
31,7
52,4
75,5
0%
0%
0%
0%
0%
0,2%
8%
17%
18%
18%
20%
33%
47%
Geschatte kosten (per jaar in miljoenen €) Cumulatieve kosten (miljoenen €) Benutting totale financiële grens (miljoenen €)
10 juni 2024 PU-AMT 24-98 38 van 43
DATUM REFERENTIE PAGINA
7. CONCLUSIE Op basis van de uitgevoerde analyses in dit onderzoek concludeert TenneT dat de benodigde transportcapaciteit, van zowel de provincie Zeeland als Zeeuws-Vlaanderen, volledig te faciliteren is met toepassing van congestiemanagement. Tevens concludeert TenneT dat de gevraagde transportcapaciteit van partijen op de wachtlijst, zoals in april 2024 bekend bij Stedin en TenneT, niet volledig gefaciliteerd kan worden met toepassing van congestiemanagement. Door toepassing van congestiemanagement kan voorwaardelijk 425MW (van de in totaal 715MW) van transportaanvragen op de wachtlijst van transportcapaciteit worden voorzien. Voor de regio’s SchouwenDuiveland, Tholen, Sint-Philipsland, Walcheren, Noord Beveland en Zuid Beveland kan het overgrote deel van de wachtlijst voorwaardelijk worden gefaciliteerd: dit betreft 119 klantaanvragen en 305MW van de 121 klantaanvragen en 425MW. Voor Zeeuws-Vlaanderen kan slechts een beperkt deel van de wachtlijst worden gefaciliteerd, dit is 1 klantaanvraag en 120MW van de 29 klantaanvragen en 290MW. In Tabel 7-1 is een overzicht weergeven van de resultaten van het congestiemanagementonderzoek (CMO). In totaal kan 290MW van de gevraagde transportcapaciteit momenteel niet worden gefaciliteerd.
Dit betekent dat ook alle nieuwe aanvragen voor transportcapaciteit moeten worden geweigerd en op de wachtlijst worden geplaatst, totdat de capaciteit van het hoogspanningsnetwerk uitgebreid is of additioneel regelbaar vermogen is gevonden. Daarnaast zal TenneT contracten voor bijlage 11 en/of 12 de komende periode moeten gaan sluiten om de hierboven weergegeven conclusies daadwerkelijk te kunnen effectueren. Tabel 7-1. Overzicht resultaten congestiemanagementonderzoek (CMO) in het laatste jaar van de congestieperiode (2035). Overzicht resultaten CMO Zeeland in het jaar 2035
Provincie Zeeland
Walcheren, N & Z Beveland
Zeeuws-Vlaanderen
Vermogen in MW
Vermogen in MW
Vermogen in MW
Aanwezige capaciteit
1870
1870
652
Benodigde capaciteit
2244
1567
677
Vermogen op wachtlijst*
715
425
290
Gevraagde capaciteit
2959
1992
967
Regelbaar vermogen
863
672
191
Te faciliteren vermogen wachtlijst*
425
305
120
Provincie Zeeland
Walcheren, N & Z Beveland
Zeeuws-Vlaanderen
Aantal klanten
Aantal klanten
Aantal klanten
150
121
29
120
119
1**
Aantal klanten op wachtlijst* Aantal te faciliteren klanten wachtlijst*
* Wachtlijst van 22 april 2024. ** Klantvraag kan deels in vermogen worden gefaciliteerd. In totaal is 863MW aan potentieel regelbaar vermogen gevonden voor het 150kV-netwerk van Zeeland, waarvan 191MW aan potentieel regelbaar vermogen inzetbaar is voor Zeeuws-Vlaanderen. Met dit potentieel
DATUM REFERENTIE PAGINA
10 juni 2024 PU-AMT 24-98 39 van 43
aan regelbaar vermogen is bepaald of de maximale technische grenzen worden bereikt. De maximale technische grens van 150% van het congestiegebied Zeeland wordt bereikt in 2030, echter doordat TenneT begin 2031 een extra vierde 380/150kV-koppeltransformator op 380kV-station Borssele verwacht in bedrijf te kunnen stellen zal de technische grens na 2030 onder de 150% komen te liggen (134% in 2035). De technische grens voor Zeeuws-Vlaanderen is berekend op maximaal 118%. Het 150kV-netwerk van ZeeuwsVlaanderen is aangesloten achter de 380/150kV-koppeltransformatoren van 380kV-station Borssele en wordt daardoor tevens tot en met 2030 beperkt. De financiële grens van €159,8 miljoen wordt niet bereikt, vanwege de omvang van de verwachte hoeveelheid aan potentieel regelbaar vermogen. De geschatte kosten voor het toepassen van congestiemanagement zijn over de gehele congestieperiode €75,5 miljoen. Indien additioneel regelbaar vermogen wordt gevonden, kan op basis van nieuwe analyses door TenneT worden bepaald hoeveel vermogen van de wachtlijst aanvullend na 2030 te faciliteren is. Hierbij dient opnieuw getoetst te worden op de technische en financiële grens en zullen ook actuele projectplanningen worden beschouwd. Dit aanvullende regelbaar vermogen kan ook aangeboden worden door partijen op de wachtlijst zelf.
Hierbij is wel relevant te vermelden dat de technische grens t/m 2030 bereikt wordt, de verwachte congestie veelvuldig optreedt (meer dan 15% van het jaar) en een behoorlijk grillig patroon kent (weer- en marktgedreven).
7.1 Synthese uitgevoerde analyses De conclusie dat congestiemanagement deels kan worden toegepast ter facilitering van de gevraagde transportcapaciteit volgt uit de bepaling van de omvang van congestie en de technische-, financiële- en marktanalyse. Deze deelconclusies worden hier volledigheidshalve nogmaals behandeld. De grootste beperking in het 150kV-netwerk van de provincie Zeeland is de technische grens tot en met 2030, omdat deze in 2030 de 150% bereikt wanneer 425MW van de wachtlijst wordt gefaciliteerd. In het congestiemanagement-onderzoek is aangenomen dat de vierde 380/150kV-koppeltransformator op 380kVstation Borssele in bedrijf is gesteld op 1 januari 2031 en het kortsluitknelpunt op 150kV-station Goes de Poel is gemitigeerd. Op basis van dit uitgangspunt verwacht TenneT dat de technische grens vanaf 2031 ruimte biedt om klanten van de wachtlijst te faciliteren indien additioneel regelbaar vermogen beschikbaar komt. Bij het faciliteren van de volledig gevraagde transportcapaciteit zal nader bepaald moeten worden of de financiële grens is bereikt. Met name in de laatste twee jaar van de congestieperiode worden naar verwachting de meeste kosten gemaakt, omdat TenneT als uitgangspunt heeft gehanteerd dat de kerncentrale na 2033 niet meer operationeel is conform vigerende wetgeving.
Indien is aangetoond dat de levensduur van de kerncentrale Borssele technisch en economisch haalbaar is en de levensduurverlenging juridisch geborgd is tot na einde van de congestieperiode, zullen de totale congestiemanagement kosten in de jaren 2034 en 2035 dalen met circa €36 miljoen. De financiële grens vormt in die situatie een minder grote beperkende rol ten opzichte van de technische grens. Indien de inbedrijfname van de vierde 380/150kV-koppeltransformator en/of de vervanging van 150kV-station Goes de Poel vertraagt nemen de kosten voor congestiemanagement toe. Voor elk jaar waarin vertraging optreedt zal circa €14 miljoen tot €15 miljoen euro aan extra congestiemanagementkosten worden gemaakt ten opzichte van het congestiemanagement-onderzoek, voor de inzet van regelbaar vermogen. Een vertraging voorbij 2031 kan leiden tot het overschrijden van de
DATUM REFERENTIE PAGINA
10 juni 2024 PU-AMT 24-98 40 van 43
aanwezige transportcapaciteit en technische grens van 150% door het ontbreken van voldoende regelbaar vermogen. Indien deze situatie zich voordoet zal te zijner tijd additioneel regelbaar vermogen beschikbaar moeten komen. De grootste beperking in het 150kV-netwerk van Zeeuws-Vlaanderen is het ontbreken van voldoende regelbaar vermogen, waardoor maximaal 120MW van de wachtlijst kan worden gefaciliteerd (onderdeel van de totale 425MW van te faciliteren vermogen van de wachtlijst). Daardoor wordt de technische grens benut tot maximaal 118%. Tevens wordt Zeeuws-Vlaanderen tot tenminste 2030 beperkt door het bereiken de maximale technische grens (150%) van het congestiegebied Zeeland. Indien de vierde 380/150kV-koppeltransformator op 380kV-station Borssele in 2031 in bedrijf is gesteld biedt de technische grens van het congestiegebied Zeeland, naast de technische grens van Zeeuws-Vlaanderen, vanaf 2031 ruimte om klanten van de wachtlijst te faciliteren indien additioneel regelbaar vermogen beschikbaar komt. Omvang congestie De gevraagde transportcapaciteit is groter dan de aanwezige transportcapaciteit. Daarmee is vastgesteld dat er sprake van congestie is en dat deze naar verwachting ook meerjarig optreedt tot het moment dat geplande netwerkuitbreidingen gerealiseerd zijn.
De congestieproblematiek in Zeeland wordt opgelost zodra het nieuwe 380kV-netwerk richting Zeeuws-Vaanderen in bedrijf is gesteld en het 150kV-netwerk van Zeeuws-Vlaanderen hierop is overgezet. Naar verwachting zal eind 2035 de congestie volledig zijn opgelost. Een uitzondering hierop zijn de regio’s Schouwen-Duiveland, Tholen en Sint Philipsland, deze worden tussen 2029-2030 overgezet op een nieuw 150kV-netwerk, welke is aangesloten op een nieuw 380/150kV-station nabij Halsteren. Na deze overzetting is de congestie in deze regio’s opgelost. Marktanalyse In de marktconsultatie is een reactie ontvangen van 22 klanten. TenneT heeft hierbij een inschatting gemaakt van het regelbaar vermogen dat naar verwachting voor inzet beschikbaar zal komen bij contractering. Vooruitlopend op deze contractering, is daarmee het regelbaar vermogen voorwaardelijk vastgesteld. Technische analyse Uit de technische analyse, zoals beschreven in Hoofdstuk 5, blijkt dat de benodigde en gevraagde transportcapaciteit leidt tot overschrijdingen van de aanwezige transportcapaciteit. Deze overschrijdingen vinden plaats op de 380/150kV-koppeltransformatoren op 380kV-station Borssele (knelpunt provincie Zeeland) en de vier 150kV-verbindingen richting Zeeuws-Vlaanderen (knelpunt Zeeuws-Vlaanderen).
Voor beide knelpunten zijn de overschrijdingen, welke ontstaan door de benodigde transportcapaciteit, met behulp van potentieel regelbaar vermogen weg te regelen. Overschrijdingen welke ontstaan door het faciliteren van de volledige gevraagde transportcapaciteit zijn niet volledig weg te regelen vanwege onvoldoende beschikbaar regelbaar vermogen op de juiste locatie. In het congestiemanagement-onderzoek is getoetst op het toegestane kortsluitvermogen. Uit deze analyse blijkt dat de toetsing
op kortsluitvastheid
geen belemmering vormt
voor de toepassing van
congestiemanagement, tenzij het 150kV-station Goes de Poel niet tijdig vervangen is (voor inbedrijfname van
DATUM REFERENTIE PAGINA
10 juni 2024 PU-AMT 24-98 41 van 43
de vierde 380/150kV-koppeltransformator op station Borssele). TenneT heeft hiervoor een project opgestart. Om de netveiligheid te garanderen heeft TenneT aanvullende analyses gedaan waarbij gekeken is naar enkele maatregelen. Met behulp van deze maatregelen kan de netveiligheid bij enkelvoudige storing naar verwachting worden gegarandeerd. De inzet van de condensatorbank op 150kV-station Borssele bij hooglasturen leidt niet direct tot meer beschikbare transportcapaciteit, omdat deze niet jaarrond inzetbaar is. Financiële analyse Op basis van de financiële analyse, zoals beschreven in Hoofdstuk 6, blijkt dat het toepassen van congestiemanagement momenteel niet leidt tot overschrijding van de financiële grens. Indien meer regelbaar vermogen beschikbaar komt dat effectief kan worden ingezet, zullen nieuwe analyses moeten aantonen of de congestiemanagementkosten binnen de financiële grens blijven. Zoals eerder is aangegeven zijn de congestiemanagementkosten mede afhankelijk van de inbedrijfname van enkele netuitbreidingen en van de levensduurverlenging van de kerncentrale Borssele.
7.2 Aanvullende acties Uit de voornoemde conclusies blijkt dat TenneT de benodigde transportcapaciteit en een deel van de gevraagde transportcapaciteit enkel kan faciliteren met behulp van voldoende regelbaar vermogen. Deze flexibiliteit zal door TenneT de komende periode moeten worden gecontracteerd. Om na 2030 meer klanten van de wachtlijst te kunnen faciliteren is er behoefte aan aanvullende flexibiliteit. TenneT zal zich daarom blijven inspannen om meer regelbaar vermogen te betrekken in de toepassing van congestiemanagement. Bij een significante vergroting van het beschikbare regelbaar vermogen, kan TenneT opnieuw onderzoeken of dit leidt tot aanvullende ruimte voor partijen op de wachtlijst.
DATUM REFERENTIE PAGINA
10 juni 2024 PU-AMT 24-98 42 van 43
8. NAWOORD TenneT zal dit onderzoek herzien bij significante ontwikkelingen in het congestiegebied, waaronder netuitbreidingen en gewijzigde marktomstandigheden. In dit onderzoek heeft TenneT op basis van huidige informatie de meest realistische inschatting van de toekomstige situatie gemaakt. Bij wijzigingen zal TenneT te allen tijde de veiligheid en leveringszekerheid van elektriciteit vooropstellen en zich daarbinnen maximaal inspannen om gevraagde transporten te faciliteren. Dit is een publieke versie van het onderzoeksrapport. Gedetailleerde informatie die ten grondslag ligt aan de analyses wordt niet in dit rapport of bijlagen vermeld in verband met de vertrouwelijkheid van deze gegevens.
DATUM REFERENTIE PAGINA
10 juni 2024 PU-AMT 24-98 43 van 43