MIDDProgrammabegroting 2022 (Definitief)
Tekst van het document
PROGRAMMABEGROTING 2022
Aan de gemeenteraad aangeboden op 11 november 2021
Programmabegroting 2022 Gemeente Hulst
Pagina 2 van 171
Programmabegroting 2022 Gemeente Hulst
INHOUDSOPGAVE Inleiding ....................................................................................................................... 5 Missie .......................................................................................................................... 7
BEGROTING IN HOOFDLIJNEN ..................................................................................... 8 Uitgangspunten begroting 2022 en meerjarenraming 2023 t/m 2025 ............................................... 10 Voorgesteld dekkingsplan .................................................................................................. 13 Incidentele baten en lasten ............................................................................................... 20 Verschillenanalyse begroting 2021-2022 ................................................................................. 22
PROGRAMMA'S...................................................................................................... 23 Programma 01 Bestuur en Veiligheid ..................................................................................... 24 Programma 02 Verkeer, vervoer en openbare ruimte ................................................................. 33 Programma 03 Economische structuur en toerisme .................................................................... 37 Programma 04 Onderwijs en kinderopvang ............................................................................. 44 Programma 05 Sport, cultuur en recreatie .............................................................................. 49 Programma 06 Socaal domein ............................................................................................. 56 Programma 07 Milieu ....................................................................................................... 65 Programma 08 Ruimte en wonen ......................................................................................... 74 Algemene dekkingsmiddelen en onvoorzien ............................................................................ 86 Beleidsindicatoren bestuur en organisatie ..............................................................................
94 Begrotingsresultaat na bestemming ...................................................................................... 95
RESERVES ........................................................................................................... 96 PARAGRAFEN ....................................................................................................... 97 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .................................................................. 98 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ............................................................................... 104 Paragraaf Financiering ................................................................................................... 116 Paragraaf Bedrijfsvoering ................................................................................................ 120 Paragraaf Verbonden partijen .......................................................................................... 127 Paragraaf Grondbeleid ................................................................................................... 137 Paragraaf Lokale heffingen .............................................................................................. 139 Paragraaf Informatiebeveiliging en privacy ........................................................................... 150
FINANCIËLE BEGROTING 2022 ................................................................................. 152 Overzicht van baten en lasten 2022 .................................................................................... 153 Geprognosticeerde meerjarige balans 2022-2025 .................................................................... 155
BIJLAGEN ......................................................................................................... 165 Bijlage 1: Overzicht taakvelden per programma ..................................................................... 166 Bijlage 2: Meerjarig investeringsschema .............................................................................. 169 Bijlage 3: Overzicht verloop reserves en voorzieningen ............................................................. 170
Pagina 3 van 171
Programmabegroting 2022 Gemeente Hulst
Pagina 4 van 171
Programmabegroting 2022 Gemeente Hulst INLEIDING
Met terugkijken op het verleden wordt het zicht op de toekomst ontnomen. Ondanks dat het zicht van de gemeente Hulst op de toekomst is gericht, is het in dit jaar voor de aankomende gemeenteraadsverkiezingen goed om allereerst ook te reflecteren op de afgelopen jaren. De afgelopen jaren die gekenmerkt werden door onder andere oplopende kosten binnen het sociaal domein, de economische en maatschappelijke impact van corona, de ontstane zorg rondom stikstof en een toenemende behoefte aan woningen. Slechts een greep van ontwikkelingen die van invloed zijn en zullen zijn op het handelen in het verleden maar ook in de komende jaren. Gemeente Hulst heeft de afgelopen jaren hard gewerkt aan de leefbaarheid binnen de kernen en de zorg rondom haar inwoners. Het coalitie-akkoord "de Kracht van Samen" is grotendeels uitgevoerd en er is, daar waar noodzakelijk, daadkrachtig opgetreden om de impact van bovenstaande ontwikkelingen zo goed mogelijk op te vangen. Zo is de egalisatiereserve voor het Sociaal Domein in stand gehouden en waar mogelijk versterkt bijvoorbeeld via het rekeningsaldo 2019. Verder zijn tijdens de coronacrisis verenigingen/ondernemers pro-actief financieel ondersteund en zijn bouwinitiatieven voor woningen en overige voorzieningen binnen de mogelijkheden die er zijn ondersteund.
Met deze begroting wordt allereerst voortgeborduurd op het bestendige financiële beleid zoals dit in het verleden is ingezet. Met oog voor ontwikkelingen met (mogelijk) financiële gevolgen is er evenals voorgaande jaren ruimte voor investeringen en volstaat een trendmatige stijging van de gemeentelijke lasten als gevolg van inflatiecorrectie. De toezegging vanuit het Rijk voor incidentele middelen ter compensatie van de lasten verbonden aan de Jeugdzorg geeft enig financiële ademruimte. Echter het op termijn vrijelijk kunnen ademhalen is nog immer niet aan de orde. Stijgende lasten en teruglopende extra bijdrage vanuit het Rijk alsmede onzekerheid over het structurele karakter van de extra middelen, vraagt om versterking van het weerstandsvermogen. In 2022 zal een bedrag van € 300.000 hiervoor worden aangewend. Het jaar 2022 zal verder in het teken staan van de implementatie van de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouwen. De impact van beide wetten laat zich vergelijken met de decentralisaties in het Sociaal Domein. Voor zowel gemeente als haar inwoners zal dit gevolgen gaan hebben. Inmiddels zijn de nodige voorbereidingen in gang gezet om (voorlopig) op 1 juli 2022 met beide wetten van start te kunnen gaan.
In financiële zin zijn er incidentele middelen door het Rijk ter compensatie toegezegd, echter voor de langere termijn bestaat er nog de nodige onduidelijkheid wat de financiële impact gaat zijn en hoe het Rijk hiermee om wenst te gaan. Voor 2022 worden de legesopbrengsten nog nagenoeg gelijk aan voorgaande jaren geraamd, aangezien deze nog een grote mate onder het "oude regime" zullen vallen. Op het gebied van de bedrijfsvoering en dienstverlening wordt landelijk de laatste jaren sterk ingezet op digitalisering. Komende jaren wordt digitalisering in toenemende mate de norm. Gemeente Hulst hecht echter grote waarde aan het persoonlijk contact zodat de ontwikkeling op digitaal gebied niet ten koste mag gaan van de minder digivaardige inwoner en/of ondernemer. Met de komst van de Digitale Agenda 2024 en de Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer komt het digitale contact wel in een stroomversnelling en zal er geïnvesteerd moeten worden in onder meer software en opleiding om de digitale informatiehuishouding zodanig in te richten dat digitaal werken en diensten verlenen zo efficiënt mogelijk verloopt. Ook de komst van de wet Open Overheid vraagt om verdergaande digitalisering en herinrichting van processen teneinde de beoogde transparantie van de bestuurlijke besluitvorming te kunnen realiseren.
Om deze digitale omslag te kunnen vormgeven, wordt een structureel bedrag van € 200.000 voor dit doel aangewend. Naast de hiervoor genoemde aandachtsgebieden zal ook duurzaamheid en de klimaattransitie een steeds urgenter vraagstuk worden. Binnen de mogelijkheden die gemeente Hulst heeft, wordt er momenteel reeds geïnvesteerd in duurzaamheidsmaatregelen voor onder meer gemeentelijke gebouwen, gemeenschapshuizen en sportaccommodaties. Regionale initiatieven worden ondersteund en beheerplannen worden geactualiseerd onder meer in verband met klimaatmaatregelen. In deze begroting en meerjarenraming is verder financiële ruimte gecreëerd voor investeringen in voorzieningen in kernen. Het gebouw van de scouting 't Jagertje in Hulst is verouderd en bevat asbest, waardoor gehoor wordt gegeven aan een dringend verzoek tot vervanging. In lijn met eerdere uitbreidingen van dorpshuizen zal ook het dorpshuis "de Binnendéur" in Kloosterzande worden uitgebreid met een opslagruimte voor onder meer instrumenten van koninklijke harmonie St. Cecilia. De komende vier jaar zal verder circa 25 miljoen euro worden geïnvesteerd in riolering en wegen, waarvan reeds 9 miljoen euro staat geraamd in 2022. Investeringen staan gepland in onder andere de kernen Kloosterzande, Vogelwaarde, Hulst, Kapellebrug en Hengstdijk.
Pagina 5 van 171
Programmabegroting 2022 Gemeente Hulst Met de komst van de bioscoop in deelgebied 2 en de invulling van de deelgebieden 4 en 8 komt het plan Bierkaai in 2022 in de afrondende fase. Ook de realisering van het museum in 2022 draagt bij aan de aantrekkelijkheid van het gehele gebied rondom de Bierkaai om te wonen, cultureel te verblijven en bourgondisch te genieten. In 2022 zullen verdere stappen worden gezet in de realisering van nieuwbouwlocaties, waarbij Hof te Zandeplein in Kloosterzande en Groote Kreek II in Hulst op dit moment het meest in het oog springend zijn. Bouwmogelijkheden binnen kernen zullen binnen de door de provincie Zeeland gestelde kaders verder worden bezien en met een positieve grondhouding worden beoordeeld. Ondanks de voorgenomen grote investeringen kan er meerjarig een sluitende begroting worden gepresenteerd, waarin ook oog en financiële ruimte is voor de kwetsbare groep inwoners. De noodzakelijke dekkingsmaatregelen zijn verder dusdanig dat dit niet resulteert in onevenredig stijgende lasten. Ten slotte lijkt het resultaat van de herijking van het gemeentefonds voor Hulst positief uit te vallen. Dit resultaat is vooralsnog niet in de begroting opgenomen aangezien definitieve besluitvorming nog dient plaats te vinden. De huidige tijd en nabije toekomst is onderhevig aan grote veranderingen en onzekerheden omtrent zaken die op ons af komen.
Ontwikkelingen volgen elkaar snel op en landelijk blijft daadkrachtig besluiten als gevolg van langdradige formatie-onderhandelingen achter. De gewenste duidelijkheid is op verschillende dossiers niet altijd aanwezig. Het vasthouden aan de ingezette lokale koers is dan ook zonder meer een vereiste om de gemeente Hulst financieel gezond te houden en om leefbaarheid en woongenot te bieden aan al haar inwoners. Terugkijkend vormen het in het verleden gevoerde financiële beleid in combinatie met uitgevoerde lokale initiatieven en projecten een goede basis voor een solide toekomst van gemeente Hulst. Een toekomstige gemeente die uniek is en uitgaat van eigen kracht, nl. "de kracht van samen". Hulst, oktober 2021
Pagina 6 van 171
Programmabegroting 2022 Gemeente Hulst MISSIE De gemeente Hulst streeft naar: “Een uitstekend woonklimaat in een open en landschappelijk waardevol Oost-Zeeuws-Vlaanderen waarin het lokale bedrijfsleven, toerisme, recreatie en landbouw zich in evenwicht met natuur en landschap kunnen ontwikkelen. De gemeente zorgt via beleid en organisatie voor een evenwichtige ontwikkeling van de vestingstad Hulst en landelijke kernen waarbij kwaliteit voor kwantiteit gaat en waarbij het bedienen van de burger in brede zin de centrale doelstelling van de gemeente vormt.”
Pagina 7 van 171
Programmabegroting 2022 Gemeente Hulst
BEGROTING IN HOOFDLIJNEN Omzet De omzet van de begroting 2022 ligt op een niveau van afgerond € 76,5 miljoen. In de volgende grafieken geven wij een overzicht van het totaal van de lasten en de baten per programma. Baten De verdeling van de baten naar programma’s wordt in onderstaande grafiek zichtbaar gemaakt:
Hieruit blijkt dat de meeste baten voortkomen uit de programma’s: • Algemene dekkingsmiddelen (75%), o.a. Algemene uitkering uit het gemeentefonds; Uitkering sociaal domein (jeugd)zorg; Integratie-uitkering WMO; Uitkering sociaal domein participatie; Belastingopbrengsten. • Milieu (10%), o.a.: Opbrengst afvalstoffenheffing; Opbrengst rioolrechten. • Sociaal Domein (8%), o.a.: Eigen bijdragen WMO; Rijksbijdrage BUIG. • Ruimte en Wonen (4%), o.a.: Opbrengst grondexploitatie; Opbrengst bouwleges.
Pagina 8 van 171
Programmabegroting 2022 Gemeente Hulst Lasten De verdeling van de lasten naar programma’s wordt in onderstaande grafiek zichtbaar gemaakt:
Hieruit blijkt dat de meeste lasten voortkomen uit de taakvelden op de programma’s: Sociaal Domein (41%): • Bijstandsverlening; • WMO, huishoudelijke hulpverlening en individuele voorzieningen; • WMO, begeleiding en ondersteuning zorgtaken hulpbehoevenden; • Jeugd- en ouderenzorg; • Jeugdwerk en ouderenwerk; • Maatschappelijke hulpverlening; • Activering en uitstroom; • Sociale werkvoorziening; • Minimabeleid en schuldhulpverlening. Algemene dekkingsmiddelen (19%): • Overhead; • Belastingheffing. Verkeer, vervoer en openbare ruimte (10%): • Onderhoud wegen; • Onderhoud openbaar groen; • Parkeren. Milieu (9%): • Rioolbeheer; • Afvalverwerking; • Regionale Uitvoeringsdienst (RUD) milieutaken.
Pagina 9 van 171
Programmabegroting 2022 Gemeente Hulst UITGANGSPUNTEN BEGROTING 2022 EN MEERJARENRAMING 2023 T/M 2025 Bij het opstellen van de begroting 2022 en de meerjarenraming 2023-2025 zijn de onderstaande uitgangspunten en richtlijnen in acht genomen. Deze waren opgenomen in de Voorjaarsnota 2021. Algemeen De (gewijzigde) begroting 2021 is het uitgangspunt voor de begroting 2022. Er wordt uitgegaan van de nullijn, dat wil zeggen geen hogere ramingen ten opzichte van de begroting 2021. De geactualiseerde stand van zaken van de budgetten 2021, vertaald in de Voorjaarsnota 2021, wordt verwerkt in de begroting 2022. Daar waar kan worden volstaan met een lagere raming, dient een verlaging ten opzichte van de (gewijzigde) raming 2021 te worden aangehouden. Bezuinigingsmaatregelen/taakstellingen De begroting 2022 dient structureel en reëel in evenwicht te zijn of als dat niet het geval is, dient de meerjarenraming aannemelijk te maken dat dit evenwicht uiterlijk in 2025 tot stand zal worden gebracht. Met het vaststellen van de begroting 2022 dient de gemeente Hulst de meerjarenraming 2023 tot en met 2025 sluitend te maken met bezuinigingsmaatregelen c.q. taakstellingen. Voor de bepaling van de financiële positie worden alle in de begroting opgenomen bezuinigingsmaatregelen op hardheid en haalbaarheid door de Provincie beoordeeld.
Daarbij dienen de te treffen bezuinigingsmaatregelen concreet op programmaniveau te zijn ingevuld. Er zal hiervan een overzicht worden opgenomen aangevuld met eventuele stelposten, taakstellingen en eventuele reserveringen voor toekomstige financiële onzekerheden die verspreid in de begroting op programmaniveau zijn opgenomen om een duidelijk inzicht in de financiële positie van de gemeente te geven. Met andere woorden: er dient sprake te zijn van een reëel perspectief, waarbij de financiële gevolgen van maatregelen die tot een herstel van het evenwicht moet leiden, met besluitvorming door de gemeenteraad zijn onderbouwd (Gemeenschappelijk toezichtskader). Deltadividend Er wordt voor de komende jaren geen dividenduitkering van PZEM meer geraamd. Een eventuele dividenduitkering wordt als incidentele bate pas geraamd in het jaar van de vaststelling van het dividend. Gemeenschappelijke regelingen De toegestane inflatiecorrectie voor de begroting 2022 van GR-en bedraagt 0,9% (VZG-richtlijnen voor de begroting 2022). Voor de gemeenschappelijke regelingen is voor 2022 geen bezuinigingsrichtlijn vastgesteld. Verder is de maximum-norm voor reservevorming door GR-en vastgesteld op 5% van alle baten van de desbetreffende gemeenschappelijke regeling. Het meerdere moet in maximaal 5 jaar worden uitgekeerd aan de deelnemers.
Negatieve resultaten moeten in eerste instantie uit de reserves worden afgedekt. Subsidies Met de vaststelling van het nieuwe subsidiebeleid vanaf het subsidiejaar 2021 is bepaald, dat indexering van de subsidies van professionele organisaties eveneens conform de VZG-richtlijnen wordt vastgesteld en bedraagt zoals genoemd 0,9% voor 2022. Voor vrijwilligersorganisaties worden de subsidies één keer per bestuursperiode (om de 4 jaar) geïndexeerd conform de prijsontwikkeling. Autonome groei De financiële ontwikkelingen die een gevolg zijn van een wijziging van o.a. het aantal inwoners, woningen, bijstandsgerechtigden etc. zullen in de begroting worden opgenomen. In 2022-2025 wordt voor wat betreft het aantal inwoners uitgegaan van een daling van het huidige aantal inwoners (werkelijk 1-1-2021: 27.576) naar 27.500 in 2022 door met name migratie (afnemend aantal jongeren en stijging aantal ouderen/senioren). Voor het begrotingsjaar 2022 gaan we uit van een lichte stijging van het aantal woonruimten (inclusief recreatiewoningen) in 2021, namelijk van 13.617 naar 13.630 (stand 1-1-2022). Voor de jaren daarna wordt uitgegaan van een gelijkblijvend aantal inwoners en woonruimten.
Personeelskosten In de begroting 2022 wordt de loonsom gebaseerd op de loonsom behorende bij de formatie per 1 april 2021 van het ambtelijk apparaat (inclusief vacatures) en de laatst vastgestelde CAO geldend voor de periode 1-10-2019 tot 1-1-2021. Op dit moment is er nog geen zicht op de ontwikkeling vanaf 2021. In de begroting 2021 zijn we uitgegaan van een totale stijging van 2,5% (inclusief pensioenpremies). Vooralsnog gaan we voor 2022 uit van een verdere stijging met 1,5%, gebaseerd op de verwachte loonontwikkelingen in de meicirculaire van het ministerie van Binnenlandse Zaken. Deze stijging wordt als aparte stelpost onder de Overheadkosten (P&O) opgenomen. De salarislasten worden evenals voorgaande jaren rechtstreeks op verschillende taakvelden verantwoord. Prijsniveau (prijspeil) Voor het opstellen van de budgetten dient te worden uitgegaan van de z0genaamde nullijn, dat wil zeggen geen hogere ramingen ten opzichte van de begroting 2021. Eventuele reeds bekende en onontkoombare prijsstijgingen moeten in principe binnen de huidige budgetten worden opgevangen. De huuropbrengsten worden verhoogd met het indexpercentage zoals in het betreffende huurcontract is opgenomen. De inflatiepercentages, gecorrigeerd
Pagina 10 van 171
Programmabegroting 2022 Gemeente Hulst voor belastingen (o.a. BTW), zoals door het CBS becijferd voor de afgelopen jaren waren wederom laag (2020: 1,2%, 2019: 1,6%, 2018: 1,4%) en hebben nauwelijks effect gehad op het totale budget van de gemeente Hulst. Voor de komende jaren wordt een iets grotere stijging van de inflatie verwacht door het CPB (2021: 1,9%, 2022 1,4%), die voornamelijk wordt veroorzaakt door een hogere bijstelling van de olieprijs. Omdat vooraf moeilijk is in te schatten op welke budgetten de prijsstijgingen het meeste invloed heeft, nemen wij hiervoor een aparte stelpost op voor het totale begrotingsbudget, gebaseerd op de percentages zoals die worden gepubliceerd in de meicirculaire 2021. De reeds bekende prijsstijgingen worden hiermee verrekend. Rente -
-
De rentelasten worden aan de investeringen toegerekend via een omslagpercentage (verplicht via het nieuwe taakveld Treasury). Conform de aanbeveling in het BBV wordt geen rente aan de reserves (eigen vermogen) toegerekend. De rente over de boekwaarde van exploitatieplannen wordt gebaseerd op de berekening uit de Notitie grondexploitaties 2019 van de commissie BBV. Bij een eventueel negatieve boekwaarde wordt geen rentevergoeding aan het betreffende exploitatieplan toegerekend. In de herziening van de exploitatieplannen zal rekening worden gehouden met dit percentage. Ondanks de lage stand van de rente wordt in 2022 voor nieuwe investeringen wederom met een rente van 1,2% gerekend. Het werkelijke gemiddelde rente(omslag)percentage in 2020 bedroeg 0,92%. Over het tekort aan financieringsmiddelen wordt met een rente van 0,00% gerekend tot de kasgeldlimiet en 1,2% boven de limiet.
Algemene uitkering Bij de beoordeling of er sprake is van een materieel sluitende (meerjaren)begroting wordt, voor wat betreft de algemene uitkering uit het gemeentefonds, uitgegaan van de meicirculaire 2021 en de daarin opgenomen uitkeringsfactoren. De herverdeling van het gemeentefonds is nog steeds niet definitief. Op dit moment wordt ervan uitgegaan dat 2023 haalbaar moet zijn. Voorzover er hiervan reeds effecten bekend zijn bij het opstellen van de begroting, zal hiermee rekening worden gehouden. Sociaal Domein Vanaf 2019 is er voor grote delen in het Sociaal Domein geen directe relatie meer tussen de baten en de lasten. De baten, die voor 2019 via een integratie-uitkering werden uitgekeerd, worden vanaf 2019 voor een groot deel via de algemene uitkering uit het gemeentefonds verstrekt. Voorlopig blijft er nog wel een directe relatie tussen de baten en de lasten van de BUIG (inkomensdeel participatie). In het Gemeenschappelijk toezichtskader is voor de begroting 2020 extra aandacht besteedt aan het Sociaal Domein. De toezichthouder gaat ervan uit dat wij na enkele jaren van ervaring en voortschrijdend inzicht in het sociaal, de baten en lasten reëel ramen. Bij de beoordeling door de toezichthouder worden de realisatie van de laatste jaarrekeningen (2017/2018) en de verslagen van de accountant tevens betrokken.
In 2020 is nog een overschot behaald op het Sociaal Domein, dat is toegevoegd aan de egalisatiereserve. De afrekening van Jeugdzorg is hierin nog niet opgenomen. Deze zal verrekend worden in 2021. Verder wordt momenteel door de VNG samen met het Rijk gezocht naar oplossingen voor de tekorten op Jeugdzorg. Voor zover deze effecten reeds bekend zijn, zal er bij het opstellen van de begroting rekening mee worden gehouden. Blijkt uit de realisatie dat de lasten hoger zijn dan het beschikbaar gestelde (rijks)budget, dan geldt het uitgangspunt van budgettair neutraal ramen niet meer. Dit kan alleen gehandhaafd blijven als harde en haalbare maatregelen worden genomen om de lasten te verlagen. Op dit moment resteert nog een saldo in de egalisatiereserve sociaal domein. Dekking van tekorten hieruit kunnen niet als structurele dekking worden beschouwd. Ontwikkeling lokale lasten In de bij de begroting 2021 behorende meerjarenraming is rekening gehouden met een hogere opbrengst voor de jaren 2022 t/m 2024 door indexering/inflatie-correctie van de OZB woningen en forensenbelasting met 5% voor 2022 en met 3% voor de jaren 2023 en 2024. Door de hogere stijging voor OZB woningen in 2022, wordt de gebruikelijke extra stijging met € 6,00 voor de rioolrechten voor dat jaar niet doorgevoerd. Voor de OZB niet-woningen is rekening gehouden met een hogere opbrengst voor de jaren 2022-2024 van 5%.
Voor de overige belastingen zijn geen tariefaanpassingen opgenomen, doch wordt tenminste rekening gehouden met een inflatiecorrectie. De precariobelasting op kabels en leidingen mag na 2021 niet meer worden geheven, hiermee is reeds rekening gehouden in het dekkingsplan 2021-2024. Kostendekkendheid geldt als principe voor de volgende heffingen en retributies: Rioolrechten; Afvalstoffenheffing en reinigingsrechten; Leges; Lijkbezorgingsrechten. Investeringen De in 2022 en voor de daaropvolgende jaren 2023, 2024 en 2025 geplande investeringen, zo mogelijk met actuele beheersplannen als basis, moeten gedetailleerd per project en per programma worden opgenomen met daarbij het investeringsbedrag, de verwachte economische levensduur, eventuele bijdragen van derden, de verwachte doorlooptijd (afrondingsjaar). De ambtelijke inzet in uren voor deze investeringen wordt opgenomen in de Pagina 11 van 171
Programmabegroting 2022 Gemeente Hulst reguliere exploitatie op het taakveld waartoe de betreffende investering behoort, dus maakt geen onderdeel uit van het investeringsbedrag. Door de geplande investeringen afzonderlijk te benoemen is het mogelijk een geprognosticeerde balans te presenteren in de programmabegroting zoals vanaf 2017 verplicht is. Ook leidt dit tot een betere afweging vooraf over de inzet van middelen voor investeringen. Het overzicht kan eventueel vergezeld gaan van een prioriteitenlijst, zodat de raad op basis daarvan nog een keuze kan maken. Beschikbaarstelling van de kredieten zal later bij afzonderlijk raadsvoorstel en –besluit geschieden. De (vervangings)investeringen voor materieel van de buitendienst worden rechtstreeks op het desbetreffende programma gemaakt, zodat deze bij de vaststelling van de begroting door de gemeenteraad worden geautoriseerd. Deze zullen echter wel apart moeten worden benoemd in het overzicht van investeringen.
Meerjarenraming 2023-2025 Uitgegaan wordt van: Bestaand beleid, basisjaren gelijk aan ontwerpbegroting + 3 volgende jaren; De algemene uitkering wordt gebaseerd op de meicirculaire 2021 van het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties en gaat uit van uitkeringsfactoren in constante prijzen; Gelijkblijvende inwonersaantallen (per 1-01-2022: 27.500); Het geraamde aantal woonruimten blijft gelijk (stand 1-1 2022: 13.630); Voor de berekening van de kapitaallasten van nieuwe en vervangingsinvesteringen wordt uitgegaan van een rente van 1,2%; Er wordt geen rente toegerekend aan de reserves (eigen vermogen); Mutaties als gevolg van incidentele aangelegenheden: afwijkende ramingen die binnen de planperiode vallen, worden toegelicht.
Pagina 12 van 171
Programmabegroting 2022 Gemeente Hulst VOORGESTELD DEKKINGSPLAN In de Programmabegroting 2021 met bijbehorende meerjarenraming 2022-2024 en de 1e bestuursrapportage 2021, de Voorjaarsnota 2021, zijn de volgende saldi gepresenteerd voor het komende begrotingsjaar 2022. Om de leesbaarheid te bevorderen zijn in onderstaande opsomming een aantal soortgelijke mutaties samengevoegd. Voor een toelichting op deze mutaties wordt verwezen naar de Voorjaarsnota 2021. Structurele mutaties uit voorjaarsnota 2021 Omschrijving (-/- = nadeel)
Bedrag
Structureel saldo 2022 obv dekkingsplan 2021-2024
178.997
Meicirculaire 2021 Gemeentefonds Onderhoud groen en wegen Overleg Zeeuwse Overheden (OZO) en EGTS Ongediertebestrijding beperking bestrijdingsmogelijkheden Derving inkomsten aanlegvergunningen Diverse bedrijfsvoeringslasten
306.938 -67.000 -30.000 -20.000 -15.000 -30.000
Totaal jaarlijkse structurele wijzigingen
106.938
Structureel saldo 2022 na meicirc.2021
285.935
Na opstelling van de Voorjaarsnota 2021 zijn de cijfers voor het begrotingsjaar 2022 opnieuw geactualiseerd op basis van de meest recente gegevens in augustus 2021, inclusief de uitkomsten van de meicirculaire 2021. In september 2021 zijn de cijfers nogmaals geactualiseerd met de (voorlopige) uitkomsten van de septembercirculaire 2021. Het nieuwe dekkingsplan 2022-2025 en de toelichting daarop treft u aan op de volgende pagina’s. Dit dekkingsplan laat voor 2022 een lager maar positief structureel saldo zien. Ook in de jaren 2023, 2024 en 2025 verwachten we een positief saldo. Verwachte ontwikkelingen Voorjaarsnota Daarnaast zijn er in de Voorjaarsnota een aantal ontwikkelingen genoemd die van invloed zijn op de financiële toekomst van de gemeente Hulst. Met de meeste daarin opgenomen ontwikkelingen is in deze begroting inmiddels rekening gehouden. Wij geven hier nog een korte toelichting op de in de Voorjaarsnota 2021 vanaf pagina 8 genoemde ontwikkelingen en of en hoe deze zijn verwerkt:
1. Covid-19: Het Covid-19 virus en de verschillende maatregelen ter bestrijding ervan hebben in de achter ons liggende periode een grote maatschappelijke impact gehad met ook de nodige financiële gevolgen. Kijkende naar 2022 is het zeer ongewis wat de financiële effecten van de coronacrisis zullen gaan zijn, ook voor de (middel-)lange termijn. Compensatieregelingen vanuit het Rijk worden stilaan stop gezet doch de na-ijleffecten zijn zicht- en voelbaar. Gemeente Hulst heeft gedurende de coronacrisis de gevolgen onderkend en hierop ook voortvarend geanticipeerd, middels het samenstellen van een “calamiteitenpot”, waaruit ook richting toekomst nog geput kan worden om de coronagevolgen te beperken. Met ingang van 1 oktober worden de meeste compensatiemaatregelen voor ondernemers stopgezet. Regelingen als de NOW (loonkosten), TVL (vaste lasten), Tozo (zzp’ers) en TONK (voor noodzakelijke kosten) houden op te bestaan. Wat het exacte effect hiervan gaat zijn op lokale ondernemers is niet volledig inzichtelijk, maar als gemeente trachten we aandacht te houden op de lokale gevolgen van het stopzetten van deze regelingen.
Compensatiemaatregelen voor (middel-)lange termijn zijn vooralsnog niet aan de orde, maar uit onderzoek van AEF is inmiddels wel de verwachting uitgesproken dat economische effecten en voor extra kosten in het sociale domein door corona zich op termijn wel zullen laten voelen. Met de regeling tegemoetkoming gevolgen corona heeft de gemeente Hulst het verenigings- en stichtingsleven een impuls gegeven om hun maatschappelijke rol post-corona toch weer op te kunnen pakken. Inclusief het behoud van de gemeentelijke subsidie over 2020 maakt dat activiteiten weer langzaamaan binnen de mogelijkheden worden opgepakt en evenementen worden georganiseerd. In relatie tot corona zal in 2022 de maatregel omtrent uitbreiding van de terrassen worden gehandhaafd, waarbij heffing van precariobelasting achterwege blijft. Verder zijn geen financiële ingrepen ter bestrijding van coronagerelateerde gevolgen op te vangen. Pagina 13 van 171
Programmabegroting 2022 Gemeente Hulst
2. Financiën: 2.1 Herijking gemeentefonds: Begin 2021 zijn de eerste contouren zichtbaar geworden van de nieuwe beoogde verdeling van het gemeentefonds. Voor Hulst zou dit een positief resultaat hebben van € 46,00 per inwoner. In de afgelopen maanden heeft een eerste consultatie en adviesverzoek aan het ROB ertoe geleid dat de initiële resultaten zijn aangepast. Dit heeft ertoe geleid dat het positieve effect voor Hulst toenam naar € 114,00 per inwoner. Dit op grond van de kengetallen, zoals deze bekend waren naar de stand van 2017. Inmiddels heeft een doorrekening plaatsgevonden naar 2019, hetgeen heeft geresulteerd in een plus van € 148,00. Het grootste deel van deze plus kan worden toegerekend aan het klassieke domein terwijl een groot negatief effect is te zien ten aanzien van de Overige Eigen Middelen (OEM), met name de correctie/uitname van de OZB. Om de herverdeeleffecten voor alle gemeenten te beperken (zowel positief als negatief) is momenteel het voorstel om de financiële gevolgen per inwoner te maximeren op € 60,00 met een ingroeitraject van 4 jaar van € 15,00 per inwoner per jaar. In 2027 zal deze nieuwe herverdeling worden geëvalueerd. Momenteel is dit resultaat nog onder voorbehoud. Streven is dat half oktober ROB heeft geadviseerd en dat begin november de bestuurlijke consultatie start.
Na afronding van consultatie medio november, wordt het voorstel op 25 november in het VNG bestuur besproken, waarna de financiële gevolgen uiterlijk worden verwerkt in de meicirculaire 2022. Ingangsdatum voor de nieuwe verdeling van het gemeentefonds is 2023. Voorlopige positieve financiële gevolgen herijking gemeentefonds (basis inwoners: 27.500): 2023 2024 2025 2026 € 412.500 € 825.000 € 1.237.500 € 1.650.000
2027 € 1.650.000
Voor de begroting 2022 heeft de herijking geen gevolgen. In meerjarig perspectief vanaf 2023 is nog geen rekening gehouden met de financiële gevolgen, aangezien de resultaten nog niet definitief zijn. 2.2 Opschalingskorting: Voor de jaren 2020 en 2021 was de opschalingskorting reeds bevroren, echter nog niet geschrapt. Deze “bevriesperiode” was met name toe te rekenen aan de gevolgen van corona. Voor de gemeente Hulst betekende dit in 2021 een incidenteel voordeel van € 183.000. Voor 2022 is inmiddels besloten om de oploop van de opschalingskorting eveneens te schrappen. Dit betekent wederom een incidenteel voordeel van € 384.477. Aangezien de oploop voorlopig nog niet is geschrapt, is er geen structureel effect en zal op termijn het gemeentefonds met een bedrag van € 1 miljard worden gekort. Vooralsnog betekent dit dat met ingang van 2023 de oorspronkelijke oploop wordt ‘hervat’. 3. Sociaal Domein: 3.1 Jeugdzorg: Na een uitvoerig onderzoek heeft AEF eind 2020 het resultaat van hun bevindingen neergelegd in een plan van aanpak waarin de noodzaak voor meer structurele middelen binnen de jeugdzorg wordt beschreven. Uit het onderzoek van AEF is uiteindelijk onder meer gebleken dat het huidig beschikbare macrobudget voor de Jeugdzorg niet voldoende is, waarbij sprake is van een tekort van € 1,7 miljard (stand 2019).
Aangezien het Rijk de onderzoeksresultaten niet direct ‘omarmde’ is besloten om de arbitragecommissie in te schakelen teneinde een ‘(semi-)bindend’ advies in deze te verkrijgen. De arbitragecommissie heeft in lijn met het onderzoek van AEF geadviseerd waarbij naast extra middelen vanuit het Rijk, ook gemeenten stappen dienen te nemen om de financiële beheersbaarheid van het jeugdzorgstelsel te kunnen verbeteren. Ten aanzien van dit laatste zal een ontwikkel-/hervormingsagenda opgesteld worden waarvan de oplevering momenteel gepland staat voor eind januari 2022. De afgelopen jaren heeft de gemeente Hulst de tekorten gedekt via de beschikbare middelen voor het Sociaal Domein. Aanwending van de in het verleden opgebouwde egalisatiereserve was hiervoor wel noodzakelijk. Met de extra middelen ontstaat op korte termijn enige financiële ademruimte. Echter op (middel)lange termijn is dit mede gelet op de onzekerheid betreffende het structurele karakter van de toegezegde middelen allerminst vanzelfsprekend. Verder zijn er de nodige ontwikkelingen die een negatieve invloed (kunnen) hebben op het kostenverloop binnen de Jeugdzorg. Overeenkomstig de afspraken tussen Rijk, IPO en VNG is in meerjarenraming voor de jaarschijven 2023 t/m 2025 rekening gehouden met een stelpost van 75% van de bedragen uit de Hervormingsagenda jeugd.
Dit vooruitlopend op definitieve besluitvorming door het nieuwe kabinet. De middelen zijn toegerekend aan het Sociaal Domein. Voor het Sociaal Domein is budgettair neutraal geraamd, zodat op ramingsbasis de lasten gelijk zijn aan de baten en derhalve voor 2022 niet wordt ingeteerd op financiële reserves. Pagina 14 van 171
Programmabegroting 2022 Gemeente Hulst
3.2 WMO: Sinds 2019 geldt er een maximumtarief voor huishoudens die gebruik maken van WMO-voorzieningen, dit is het zogeheten abonnementstarief. Het abonnementstarief in de WMO is ingevoerd met als doel om de stapeling van eigen betalingen voor zorg en ondersteuning te beperken. Met de introductie van het abonnementstarief is tevens besloten om periodiek de gevolgen ervan te monitoren. Een eerste monitor is als nulmeting uitgevoerd in 2019. In 2020 is wederom een monitor uitgevoerd waaruit bleek dat het abonnementstarief resulteert in een toename van WMO-maatwerkvoorzieningen met de hieraan gerelateerde financiële gevolgen. Op macroniveau zou het gaan om een bedrag van € 229 miljoen, onder te verdelen in € 105 miljoen aan gederfde inkomsten uit eigen betalingen en € 124 miljoen aan extra uitgaven voor hulp bij het huishouden en hulpmiddelen en diensten. Vanuit het Rijk is eerder structureel een compensatie toegekend van € 145 miljoen, hetgeen derhalve niet toereikend is en welke compensatie ook niet zal worden aangevuld. Voor de korte termijn zijn door het ministerie van VWS en BZK in samenspraak met VNG nadere (compensatie)voorstellen uitgewerkt, waaronder compensatie van het abonnementstarief. Deze voorstellen maken echter deel uit van de kabinetsformatie en zijn daarmee nog niet geformaliseerd.
Nader onderzoek zal worden uitgevoerd naar de opgave en financiële beheersbaarheid op de (middel)lange termijn. Hierbij wordt een eerste prognose gemaakt van het beroep op de WMO voor de komende 5-20 jaar. Fundamentele keuzes zullen pas door een nieuw kabinet worden gemaakt. Ook binnen gemeente Hulst is een toename van de WMO-uitgaven ten opzichte van voorgaande jaren zichtbaar. Binnen het gesloten systeem van het Sociaal Domein heeft dit als gevolg dat de reserve sociaal domein sneller dan oorspronkelijk werd geraamd, uitgeput zal zijn. 3.3 Beschermd wonen: In het kader van beschermd wonen komt er vanaf 2023 een nieuwe verdeling van de beschikbare middelen. Dit als gevolg van het feit dat beschermd wonen een taak wordt van alle gemeenten en niet uitsluitend van de centrumgemeenten. In totaal betreft dit voor alle gemeenten een bedrag van € 1,4 miljard. Vanaf 2022 ontvangt iedere gemeente als zodanig een eigen budget. Deze “herverdeling” van middelen bestrijkt een periode van 10 jaar. Gelet op het aantal plaatsen die gemeente Hulst heeft, welke vallen onder de reikwijdte van beschermd wonen, zijn de aan Hulst toegekende middelen onvoldoende om deze taak budgettair neutraal te kunnen uitvoeren.
Op termijn dient er dan ook rekening te worden gehouden met of grote financiële gevolgen bij ongewijzigd beleid aangaande beschermd wonen of met aanpassing van beleid op grond van regionale afspraken. Aanvullend aan het voorgaande zullen de centrumgemeenten tot in ieder geval 2026 nog verantwoordelijk blijven voor de taak maatschappelijke opvang. 4. Ruimte: 4.1 Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging bouwen: De Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging bouwen zijn twee aanstaande wetten die een grote invloed gaan hebben op de bedrijfsvoering binnen de gemeente. Daar waar het de Wet kwaliteitsborging bouwen betreft, met name ook de rol van de gemeente ten aanzien van bouwtoezicht, waarbij een verschuiving gaat plaatsvinden naar de private sector. Zowel de Omgevingswet als de Wet kwaliteitsborging bouwen hebben financiële gevolgen. Enerzijds aan de zijde van de lasten door onder andere oplopende implementatiekosten en op (middel-)lange termijn onzekere beheerkosten. Anderzijds worden de kosten niet (meer) gedekt door opbrengsten uit leges, terwijl ook het Rijk momenteel slechts in beperkte mate financiële compensatie biedt welke voornamelijk incidenteel van aard is. De financiële onzekerheid rondom de implementatie en de uitvoering van beide wetten blijft het komende jaar aandacht vragen.
Voorlopig staat de invoering van beide wetten gepland voor 1 juli 2022, waarbij inmiddels een voorbehoud is als het gaat om verbouwprojecten in relatie tot de Wet kwaliteitsborging bouwen. 4.2 Beheerplannen: De gemeente Hulst heeft in de afgelopen jaren al haar beheerplannen opgesteld. Een aantal ontwikkelingen maakt het noodzakelijk dat deze beheerplannen worden geactualiseerd hetgeen ook de nodige financiële gevolgen heeft. De belangrijkste ontwikkelingen hierbij zijn: Stijgende marktprijzen: de vraag naar grondstoffen en eindproducten met een beperkt aanbod maakt dat marktprijzen stijgen. Dit heeft gevolgen voor onder andere de beheerplannen Openbare Verlichting, Gemeentelijk Vastgoed, Groenbeheer, MIP, GRP en materieel; -
Duurzaamheid/klimaattransitie: de komende jaren zal met name bij investeringen in de openbare ruimte rekening moeten worden gehouden met duurzaamheid en klimaattransitie. Dit heeft onder andere gevolgen voor de beheerplannen Openbare verlichting (led-verlichting), Gemeentelijk Vastgoed, GRP en MIP;
-
Energieprijzen: inmiddels is een sterke stijging van de energieprijzen zichtbaar. Zowel de prijzen van gas als elektriciteit zijn sterk gestegen als gevolg van onder meer stijgende vraag en stagnerend aanbod;
Pagina 15 van 171
Programmabegroting 2022 Gemeente Hulst -
Stikstof: een problematiek die ook financiële gevolgen heeft op de (grotere) projecten in de openbare ruimte, met name daar waar grondverzet mee gemoeid is. Met name MIP en GRP zijn beheerplannen welke hierdoor financieel worden beïnvloed.
Een integrale financiële herijking van de beheerplannen op bovenstaande ontwikkelingen is momenteel gaande, waarbij tevens de mogelijkheid wordt opengehouden om werkzaamheden te verschuiven in tijd. Teneinde de instandhouding van de aan de beheerplannen ten grondslag liggende kapitaalgoederen te kunnen borgen, zijn structureel hogere toevoegingen (op termijn) noodzakelijk. In het dekkingsplan is een structureel bedrag van € 350.000 opgenomen voor actualisatie van de beheerplannen. 4.3 Duurzaamheid/Klimaat: In het eind 2018 afgesloten Klimaatakkoord zijn tijdelijke middelen opgenomen voor de uitvoeringslasten van gemeenten. In 2022 lopen deze tijdelijke middelen af, zodat er macro bezien in 2022 geen rijksmiddelen beschikbaar zijn om in gang gezette acties voort te zetten, dan wel plannen van aanpak om te zetten in uitvoering. Gemeenten hebben met het Klimaatakkoord ingestemd, met dien verstande dat er nadere afspraken zouden worden gemaakt aan de hand van een artikel 2 onderzoek. Begin 2021 heeft het ROB haar advies, later dan beoogd, uitgebracht. Het ROB heeft becijferd dat een bedrag van € 450 miljoen voor 2022 benodigd is. Het demissionaire kabinet heeft niet meer gereageerd op het ROB-advies en schuift (in)direct daarmee het beschikbaar stellen van middelen door naar het volgende kabinet. Inzet van de VNG is om vooruitlopend hierop de tijdelijke middelen voort te zetten.
Het gaat hierbij macro om een bedrag van € 70 miljoen. In het kader van duurzaamheid is in de begroting 2022, inclusief meerjarenraming, een structureel bedrag van € 65.000 aan eigen middelen opgenomen. Inmiddels zijn gemeentelijke kantoorgebouwen van de nodige duurzaamheidsmaatregelen voorzien en wordt een regeling getroffen voor verenigingen en stichtingen om gebouwen te verduurzamen. 5. Bedrijfsvoering: Digitaal zaakgericht werken/informatiehuishouding: De komende jaren zal mede als gevolg van diverse landelijke ontwikkelingen/initiatieven geïnvesteerd moeten worden in digitalisering en informatiehuishouding. Aankomende regelgeving, zoals Wet Open Overheid, Omgevingswet, Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer, alsmede de integrale invoering van de Digitale Agenda 2024 maken grootschalige digitalisering en optimalisering van de informatiehuishouding noodzakelijk. De bedrijfsvoering en dienstverlening van de gemeente Hulst zal de komende jaren een grote digitale transitie moeten doormaken. Werkprocessen zullen zodanig aangepast en ingericht moeten worden, dat voldaan wordt aan de maatschappelijke wens en wettelijke eis om op digitale wijze onze samenleving te gaan inrichten. Vooral de Digitale Agenda 2024 voorziet grote veranderingen voor gemeenten vanuit perspectief van onder meer inwoners en ondernemers.
Dit alles wel met oog voor diegenen die minder digitaal vaardig zijn of vrezen voor hun privacy. Bovenstaande vraagt grote investeringen in technologie (software) ter ondersteuning van de uitvoering van de werkprocessen. Software die in toenemende mate door leveranciers in SaaS-oplossingen (SaaS: Software as a Service, oftewel cloudoplossing) worden aangeboden. Huidige tendens is dat deze wijze van levering van diensten beduidend efficiënter is voor leveranciers, doch dat de kosten voor klanten (lees: gemeenten) vele malen hoger zijn dan de huidige oplossingen. Grootschalige nieuwe implementaties, zoals Digitaal Stelsel Omgevingswet (DSO), resulteren in hoge implementatie- en op termijn ook beheerkosten. Kijkende naar het DSO zou dit een budgettair neutrale opdracht voor gemeenten moeten zijn, waarbij naast compensatie vanuit het Rijk ook efficiëncy-voordelen voor gemeenten te behalen zouden zijn. Inmiddels blijken de kosten sterk op te lopen en is het Rijk vooralsnog niet van zins om extra middelen beschikbaar te stellen. De huidige ICT- en informatiegerelateerde budgetten hebben een omvang die het momenteel mogelijk maakt om de aanwezige software te onderhouden. Bovengenoemde ontwikkelingen vragen dusdanige investeringen dat deze niet binnen de beschikbare budgetten kunnen worden opgevangen.
Ten slotte noopt Europese regelgeving in relatie tot het gemeentelijk inkoopbeleid de gemeente Hulst tot het aanbesteden van de “grotere” softwarepakketten. In dit kader heeft ook de gemeentelijke accountant, ten tijde van de laatste controle, opmerkingen gemaakt omtrent aanbesteding van software, in het bijzonder het gemeentelijk zaaksysteem. Dit maakt het noodzakelijk dat op korte termijn (lees: 2022) een Europees aanbestedingstraject gevolgd moet worden. Verwachting is dat investeringen, inclusief implementatietrajecten, structureel € 200.000 gaan kosten.
Pagina 16 van 171
Programmabegroting 2022 Gemeente Hulst DEKKINGSPLAN MEERJARENRAMING 2022-2025 Onderwerp (-/-=nadeel): 2022 2023 1 Voorjaarsnota 2021 285.935 2 Verschil met ontwerpbegroting 2022 104.996 3 Structureel begrotingssaldo ontwerp-begroting 2022 390.931 79.931 4 Gemeentefonds (stand septembercirculaire 2021) 879.000 -195.000 5 Aanvullende middelen jeugdzorg (75% struct.) 88.000 -263.000 6 Stelpost Sociaal Domein Jeugdzorg (NTC) -88.000 7 OZB woningen (indexeringen) 98.000 8 MeerjarenInvesteringsPlan (MIP) Wegen -50.000 9 Stelpost gemeenschappelijke regelingen (Investeringen VRZ) -28.000 10 Indexeren subsidiebeleid cfm VZG richtlijn -40.000 11 Haven in Walsoorden -90.000 12 OZB niet-woningen, tariefaanpassing 3% in 2022 en 3% in 2023, 50.000 3% 2024 13 Huisvesting voortgezet onderwijs -225.000 14 Vervangende nieuwbouw scouting 't Jagertje (NTC) -45.000 15 Toeristenbelasting/parkeerbelasting 100.000 NTC 16 Beheerplannen (Vastgoed, OV, Begraafpl., Groen, MIP) -350.000 17 Digitalisering/Zaakgericht/Opleiding -200.000 18 Bedrijfsvoering -200.000 200.000 19 Weerstandsvermogen (risico's Sociaal Domein) -300.000 300.000 20 Aanbouw "de Binnendéur" met opslagruimte instrumenten -95.000 95.000
Nr.
Nieuw structureel begrotingssaldo (-/- = nadeel) Incidentele lasten/baten: 21 Saldo incidenteel (zie aparte toelichting) 22 Kasschuif opschalingskorting
79.931
31.931
2024
2025
31.931 0 -85.000
29.931 79.000 -102.000
98.000 -50.000
60.000
-40.000 50.000
25.000
25.000
29.931
91.931
-443.339 384.477
Nieuw incidenteel saldo (-/- = nadeel)
-58.862
0
0
0
Saldo begroting betreffend jaar (-/- = nadeel)
21.069
31.931
29.931
91.931
Toelichting voorgesteld dekkingsplan 2022-2025 1. In onderstaande toelichting is een relatie gelegd met het dekkingsplan 2021-2024 vanwege het feit dat de daarin opgenomen maatregelen nog steeds doorwerken in de begroting 2022. Dit betreft het structurele saldo 2022 zoals gemeld in de Voorjaarsnota 2021 (bladzijde 16). 2. Naast de maatregelen uit dit dekkingsplan onder de punten 4 t/m 20 (€ 311.000 nadeel) is er nog een voordelig verschil van € 104.996 in 2022 ten opzichte van het structureel nadelig saldo gepresenteerd in de Voorjaarsnota 2021. In de verschillenanalyse in het volgende hoofdstuk vindt u een overzicht van deze verschillen. 3. Het structureel saldo van de ontwerp-begroting 2022 komt uit op een voordeel van € 390.931. 4. De uitkeringen uit het gemeentefonds kunnen jaarlijks schommelingen vertonen. De jaarlijkse verschillen die in dit overzicht zijn opgenomen zijn conform de laatst bekende stand in de septembercirculaire 2021 en betreffen de verschillen voor alle uitkeringen. Voor 2022 heeft de septembercirculaire tot gevolg dat de budgettaire ruimte wordt verhoogd met € 879.000, om vervolgens in 2023 weer met € 195.000 af te nemen. In 2024 blijft de budgettaire ruimte vervolgens nagenoeg gelijk om in 2025 weer toe te nemen met € 79.000. 5.
Het Rijk heeft op grond van het AEF-onderzoek en de uitspraak van de arbitragecommissie een toezegging gedaan voor een extra financiële bijdrage voor de Jeugdzorg. Conform landelijke afspraken is met deze extra bijdrage voor 100% rekening gehouden in 2022. In de daaropvolgende jaren is gerekend met 75% van het toegezegde bedrag. In de begroting 2022 is met de eerste berekening van de bijdrage rekening gehouden. Uiteindelijk blijkt het bedrag over 2022 € 88.000 meer te zijn dan oorspronkelijk begroot. Deze “aanvullende” middelen zijn voor 2022 opgenomen. In de daaropvolgende jaren wordt de afname van de rijksbijdrage weergegeven. 6. Binnen het Sociaal Domein gaat de gemeente Hulst uit van budgettaire neutraliteit. Dit wil zeggen dat overschotten aan de egalisatiereserve Sociaal Domein worden toegevoegd en tekorten via onttrekkingen aan deze egalisatiereserve worden gedekt. Nu er meer dan begroot rijksmiddelen worden ontvangen, worden deze middels een stelpost gecorrigeerd teneinde onnodig tussentijdse toevoegingen aan deze reserve te moeten doen. Dit zal uiteindelijk bij het opstellen van jaarrekening, afhankelijk van werkelijke baten en lasten, worden verwerkt.
Pagina 17 van 171
Programmabegroting 2022 Gemeente Hulst 7. 8.
In de meerjarenraming worden de opbrengsten van de OZB woningen geïndexeerd. Conform het duurzame beleid wordt in de jaren 2023 en 2024 jaarlijks € 50.000 extra gestort in de reserve ten behoeve van het Meerjaren Investeringsplan Wegen (MIP). 9. De Veiligheidsregio Zeeland (VRZ) zal in 2023 noodzakelijke investeringen moeten doen in hun materieel. 10. Bij de vaststelling van het nieuwe subsidiebeleid is besloten de subsidie voor professionele organisaties jaarlijks te indexeren conform de VZG-richtlijn zoals die jaarlijks wordt vastgesteld voor de gemeenschappelijke regelingen. 11. Afhankelijk van de onderhandelingen met diverse betrokken partijen om een duurzame oplossing te bewerkstelligen voor de haven van Walsoorden is in 2023 een stelpost opgenomen voor de dekking van een eventueel benodigd investeringskrediet. 12. In de meerjarenraming worden de opbrengsten van de OZB niet-woningen geïndexeerd. 13. Samen met het voortgezet onderwijs is een transitieplan "Voortgezet Onderwijs Zeeuws-Vlaanderen" opgesteld. Een onderdeel hiervan is een onderzoek naar de huisvestingsproblematiek in Hulst. Met name de locatie Gildenstraat is in onderhoud en beheer een te grote kostenpost. Samen met het voortgezet onderwijs zijn we een onderzoek gestart naar oplossingen hiervoor, een en ander conform het transitieplan.
Deze onderzoeksfase en de bijbehorende financiële gevolgen zijn nog niet afgerond. Vooruitlopend hierop heeft het college onder voorwaarde van financiële haalbaarheid een bijdrage genoemd van € 225.000 structureel (kapitaallasten). 14. Het huidige gebouw van scouting “’t Jagertje” in Hulst is technisch en economisch afgeschreven. Het vergt elk jaar veel onderhoud om dit gebouw in bruikbare staat te brengen en te houden. Het huidige gebouw dient dan ook te worden vervangen door nieuwbouw die voldoet aan de eisen van deze tijd. De kapitaallasten voor nieuwbouw bedragen € 45.000 op grond van huidige bouwkosten per vierkante meter. 15. Voorgesteld wordt om de toeristenbelasting in 2023 te laten stijgen naar € 0,80 per overnachting, vervolgens een gefaseerde stijging: 2024 tarief van € 0,95 per overnachting en met ingang van 2025 een tarief van € 1,10 per overnachting. Op jaarbasis levert dit een extra opbrengst op van € 25.000. Het parkeertarief zal in 2023 met € 0,10 worden verhoogd exclusief een indexering van 2%, mede door toegenomen beheerkosten (o.a. parkeerautomaten en software). 16. De huidige beheerplannen voor vastgoed, openbare verlichting, begraafplaatsen, groen en wegen staan in financieel opzicht onder grote druk door een aantal ontwikkelingen, die in grote mate buiten de invloedsfeer van de gemeente vallen.
Marktprijzen stijgen explosief, veroorzaakt door stijgende lonen en een toenemende vraag naar grondstoffen en beperkt aanbod. Verder heeft ook verduurzaming en de klimaattransitie grote financiële invloed op de benodigde investeringen die moeten worden toegerekend aan de beheerplannen. Ten slotte hebben (toekomstige) maatregelen rondom de stikstofproblematiek hun weerslag de uitvoering van beheerplannen. Met het vaststellen van de herziene beheerplannen kunnen in meerjarig opzicht de kapitaalgoederen in de gewenste en vereiste staat worden gebracht en gehouden. 17. Onder invloed van de ICT-agenda van het Rijk dienen ook alle gemeenten in toenemende mate de bedrijfsvoering en dienstverlening in hoofdzaak digitaal te regelen (o.a. Wet modernisering elektronisch bestuurlijk verkeer). Dit vraagt investeringen in software, in digitalisering van processen/documenten/dossiers. Met de komst van de Wet Open Overheid zal verder de digitale informatiehuishouding moeten worden geoptimaliseerd. In lijn met het voorgaande vraagt ook de Digitale Agenda 2024 aandacht en de daarmee gepaard gaande investeringen in techniek, implementatie en opleiding in digitale vaardigheden. 18. De huidige balies in de gemeentewinkel zijn gedateerd en voldoen niet aan de huidige wettelijke arboeisen. Aanpassing van balies is daarmee noodzakelijk geworden.
Verder is ook de alarm- en toegangscontrole voor alle gemeentelijke kantoorgebouwen zodanig gedateerd dat bij technische defecten de alarmering (gedeeltelijk) niet meer hersteld kan worden. Ook de op korte termijn uit te voeren RI&E brengt mogelijk nog aandachtspunten naar voren die noodzakelijke investeringen in de bedrijfsvoering vragen teneinde verantwoord en in lijn met geldende wet- en regelgeving te kunnen werken. 19. De gemeente Hulst borduurt verder op een reeds bewezen toekomstbestendig financieel beleid. Daar waar de begroting financiële ruimte biedt om buffers voor toekomstige onzekerheden op te bouwen, worden er toevoegingen aan de algemene reserve gedaan om het weerstandsvermogen op peil te houden c.q. verder te stutten. Met name in het Sociaal Domein zijn er grote risico’s. Op basis van de hervormingsagenda voor Jeugdzorg dienen er nog stappen te worden ondernemen om lasten beter te beheersen en zo mogelijk te verlagen. Deze hervormingsagenda is onderdeel van de financiële afspraken die de VNG met het Rijk heeft gemaakt, waardoor er extra middelen voor Jeugdzorg in 2022 zijn toegevoegd aan het gemeentefonds (zie ook punt 5). Ook zal de transformatie van Dethon extra lasten met zich meebrengen. 20. Dorpshuis/ontmoetingscentrum “de Binnendéur” in Kloosterzande kent vele diverse gebruikers. Dit is een positieve ontwikkeling.
In lijn met Malpertuus in Clinge en Brandershole in Terhole wordt voorgesteld ook de Binnendéur met een extra opslagruimte voor o.a. instrumenten uitgebreid. 21. Een gedetailleerd overzicht van de incidentele lasten en baten vindt u in het volgende hoofdstuk.
Pagina 18 van 171
Programmabegroting 2022 Gemeente Hulst 22. Door het Rijk is de opschalingskorting voor de algemene uitkering uit het gemeentefonds voor de jaren 2020, 2021 en 2022 niet doorgevoerd.
Nader te concretiseren beleidsvoornemens Naast de mutaties op het dekkingsplan in de jaren 2022-2025 is er op de post Onvoorzien, onderdeel Nader te concretiseren beleidsvoornemens (NTC) in 2022 nog voor een bedrag van € 2.292.255 aan structurele stelposten opgenomen voor beleid dat nog nadere invulling behoeft, voordat dit op de programma’s kan worden geraamd. Deze zijn geraamd onder “Algemene dekkingsmiddelen en Onvoorzien”. Het gaat daarbij om de volgende stelposten: Overzicht Nader te concretiseren beleidsvoornemens Stelpost Vervangingsinvesteringen (ICT, materieel, etc.) Rente vervangingsinvesteringen/MIP Taakmutaties AU (o.a. WOO) Indexering salarissen/pensioenen Recreatiestranden Fysieke leefbaarheid Leefbaarheid dorpen en wijken Onderhoud kunstgras Brandweerkazerne/carnavalsloods Jeugdzorg Nieuwbouw scouting 't Jagertje Beheerplannen (Vastgoed, OV, Begraafpl., Groen, MIP) Digitalisering/Zaakgericht/Opleiding Bedrijfsvoering Weerstandsvermogen (risico's Sociaal Domein) Aanbouw "de Binnendéur" met opslagruimte instrumenten Totaal Nader te concretiseren beleidsvoornemens
2022
2023
2024
2025
177.393 52.362 128.500 450.000 25.000 20.000 10.000 10.000 89.000 140.000 45.000 350.000 200.000 200.000 300.000 95.000
177.393 52.362 128.500 450.000 25.000 20.000 10.000 10.000 89.000 140.000 45.000 350.000 200.000 -
177.393 52.362 128.500 450.000 25.000 20.000 10.000 10.000 89.000 140.000 45.000 350.000 200.000 -
177.393 52.362 128.500 450.000 25.000 20.000 10.000 10.000 89.000 140.000 45.000 350.000 200.000 -
2.292.255
1.697.255
1.697.255
1.697.255
Pagina 19 van 171
Programmabegroting 2022 Gemeente Hulst INCIDENTELE BATEN EN LASTEN In deze Programmabegroting 2022 is voor een bedrag van € 1.933.037 aan incidentele lasten en voor een bedrag van € 1.874.175 aan incidentele baten opgenomen. Dit betreft de volgende budgetten:
Incidentele baten en lasten (bedrag in €) Programma
Omschrijving
2022
2023
2024
2025
Lasten 01 Bestuur en Veiligheid
Wisseling college (verkiezingen)
12.500
01 Bestuur en Veiligheid
Eenmalige lasten verkiezingen (o.a. corona-gevolgen tlv AR)
65.000
01 Bestuur en Veiligheid
Actualisatie Geo-informatie, monitor integrale veiligheid
11.370
01 Bestuur en Veiligheid
Coronataken BOA's
36.000
02 Verkeer, Vervoer en Openbare Ruimte Onderhoudskosten gemeentelijke gebouwen (res.MJOP)
60.500
02 Verkeer, Vervoer en Openbare Ruimte Extra inhuur onderhoud groen, eenmalige opleidingskosten
98.113
03 Economische Structuur en Toerisme
Vervanging besturing fonteinen
6.000
03 Economische Structuur en Toerisme
Herstelversnellingsfonds (gevolg corona)
25.000
03 Economische Structuur en Toerisme
Onderhoudskosten gemeentelijke gebouwen (res.MJOP)
53.845
04 Onderwijs en Kinderopvang
Taskforce Voortgezet Onderwijs
93.750
05 Sport Cultuur en Recreatie
Eenmalige digitalisering bouwvergunningen archief (4 jr.)
65.000
05 Sport Cultuur en Recreatie
Extra bijdrage lokale omroep
30.000
05 Sport Cultuur en Recreatie
Onderhoudskosten gemeentelijke gebouwen (res.MJOP)
27.725
05 Sport Cultuur en Recreatie
Ondersteuning groen (ziekte), salaris (boventallig)
41.590
06 Sociaal Domein
Project onafhankelijke cliëntondersteuning (AR)
600.000
06 Sociaal Domein
Onderhoudskosten gemeentelijke gebouwen (res.MJOP)
149.281
06 Sociaal Domein
GGD (tijdelijke) ophoging personeelslasten
24.000
06 Sociaal Domein
Hogere afrekening Maatschappelijke Opvang
32.000
07 Milieu
Diverse eenmalige duurzaamheidslasten
75.000
08 Ruimte en Wonen
De Nieuwe Bierkaai (Overdamstraat)
27.766
08 Ruimte en Wonen
Ondersteuning bouwtoezicht (door langdurige ziekte)
50.000
08 Ruimte en Wonen
Ondersteuning omgevingswet
50.000
09 Alg. dekkingsmiddelen en Onvoorzien
Onderhoudskosten gemeentelijke gebouwen (res.MJOP)
53.597
09 Alg. dekkingsmiddelen en Onvoorzien
Inhuur publieke dienstverlening (KCC, comm, archief)
145.000
09 Alg. dekkingsmiddelen en Onvoorzien
Opleidingen omgevingswet
100.000
Totaal incidentele lasten (a)
1.933.037
Pagina 20 van 171
-
-
-
Programmabegroting 2022 Gemeente Hulst
Baten 01 Bestuur en Veiligheid
Onttrekkingen AR-claims (Boa's, verkiezingen)
101.000
02 Verkeer, Vervoer en Openbare Ruimte Onttrekkingen reserve MJOP (onderhoud gebouwen)
60.500
03 Economische Structuur en Toerisme
Onttrekkingen AR-claims (herstelversnellingsfonds)
25.000
03 Economische Structuur en Toerisme
Onttrekkingen reserve MJOP (onderhoud gebouwen)
53.845
04 Onderwijs en Kinderopvang
Onttrekkingen AR-claims (Taskforce VO)
93.750
05 Sport Cultuur en Recreatie
Onttrekkingen reserve MJOP (onderhoud gebouwen)
27.725
06 Sociaal Domein
Onttrekkingen reserve MJOP (onderhoud gebouwen)
149.281
06 Sociaal Domein
Onttrekkingen AR-claims (onafh.cliëntondersteuning)
600.000
07 Milieu
Onttrekkingen AR-claims (duurzaamheid)
75.000
08 Ruimte en Wonen
Onttrekkingen AR-claims (omgevingswet)
50.000
08 Ruimte en Wonen
Bouwleges (uitstel omgevingswet)
100.000
09 Alg. dekkingsmiddelen en Onvoorzien