Jaarstukken 2024

749.871

19.846.686

8.837.356

3.538.190

5.299.166

5.085.772

Totaal

Knelpunten/risico’s Met het vaststellen van het duurzaam financieel beleid heeft het gemeentebestuur richting gegeven om achterstanden in het onderhoud te voorkomen en de hiermee gepaard gaande risico’s te beperken. Zaken als verkeersveiligheid, externe prioriteiten enz. kunnen ertoe leiden dat de planning bijgesteld moet worden. Ontwikkelingen Om het beheer en onderhoud ook in de toekomst goed vorm te kunnen geven wordt in afstemming met de Basiskaart Grootschalige Topografie (BGT) de wijzigingen in het wegenareaal continu bijgehouden. De MIP’s worden periodiek bijgewerkt en ter besluitvorming voorgelegd. Sinds 2016 mogen er geen onkruidbestrijdingsmiddelen op verhardingen meer toegepast worden. Het onkruid op de verhardingen wordt verwijderd door gebruik te maken van alternatieve methodes/machines. Metingen in 2016 tot en met 2018 wijzen uit dat het verbod op bestrijdingsmiddelen wel een verandering in het straatbeeld geeft, maar dat uit controles blijkt dat het nog binnen de vastgestelde beeldkwaliteit valt. Haven Walsoorden Kerncijfers Kademuur

630 m1

Jaarlijks te baggeren slib

15.000 m3

Beleid De haven van Walsoorden is in eigendom bij de Staat (het Rijksvastgoedbedrijf RVB). De gemeente heeft een opstalrechtovereenkomst met het RVB afgesloten, die stilzwijgend doorloopt sinds 30-06-2017 (opstalrecht industriehaven) en een erfpachtovereenkomst die loopt tot 31-12-2023 (erfpacht getijdenhaven). De gemeente heeft op haar beurt overeenkomsten (opstalrechten, erfpacht, huur) gesloten met verschillende gebruikers van de haven. In 2024 zijn stappen gezet om de eigendom van de haven te verwerven. Het gemeentebestuur heeft inmiddels tot aankoop van de haven besloten en daarvoor ook de benodigde middelen ter beschikking gesteld.

Financieel kader Er zijn verschillende scenario’s uitgewerkt over de mogelijke toekomst, variërend van afstoten tot nieuwbouw. Hieruit is geconcludeerd dat nieuwbouw financieel niet haalbaar is, maar dat aankopen en opknappen een haalbaar scenario is. Voor de opknapwerkzaamheden is € 830.000 euro beschikbaar gesteld om de veiligheid in de haven te garanderen. Dat verlengt echter de levensduur van de haven niet. Om de levensduur met circa 20 jaar te verlengen is een aanvullende investeringskrediet beschikbaar gesteld van 1.670.000 euro. De totale verwachte kosten voor het veilig maken en opknappen komen hiermee op 2.500.000 euro. Het scenario veilig maken en opknappen betekent wel dat er na 20 jaar opnieuw moet worden geïnvesteerd als dan wordt besloten om de exploitatie van de haven verder door te zetten. In 2024 is een begin gemaakt met de opknapwerkzaamheden door het vernieuwen van een steiger. Daarnaast zijn de reguliere onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd. Knelpunten/risico’s 1.

Overeenkomst RVB; De overdracht van het eigendom van de haven en de rechtspositie van zittende gebruikers Door de overdracht van het eigendom van de haven zullen er in ieder geval nieuwe overeenkomsten met zittende partijen moeten worden gesloten. De wens tot het aangaan van deze nieuwe overeenkomsten in door de partijen uitgesproken en momenteel worden de eerste stappen gezet tot het sluiten van nieuwe Pagina 88 van 221 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025.

Jaarstukken 2024 Gemeente Hulst

2.

3.

4.

5. 6.

overeenkomsten. De overeenkomsten zijn echter nog geen feit waardoor de inkomsten nog niet zeker zijn gesteld; Overeenkomst RWS: De overdracht van beheer In de overeenkomst met Rijkswaterstaat wordt tevens de overdracht van het nautische beheer, namelijk de zorg voor veilig en vlot scheepvaartverkeer, geregeld, Om als gemeente hierin afdoende te kunnen optreden dient er een havenbeheersverordening te worden opgesteld en een havenmeester en havenbeheerder te worden aangewezen; Overeenkomst RWS: Bijdrage aan saneringskosten en ontheffing kosten gebruik depot Hollands Diep Aan de mogelijkheid om gebruik te maken van de ontheffing van stortkosten zijn kwalitatieve voorwaarden verbonden. Om hieraan te kunnen voldoen worden de noodzakelijke onderzoeken uitgevoerd alvorens de overeenkomst wordt aangegaan. Daarnaast kan de baggerspecie worden gestort zo lang als dat het depot fysieke capaciteit heeft, door RWS ingeschat tot 2030. Dit betekent dat er enige haast geboden is bij de uitvoering van de sanering. Echter, de sanering kan niet worden uitgevoerd voordat de haven veilig is gemaakt; Haven veilig maken Ten behoeve van het veilig maken van de haven is onderzoek uitgevoerd door WSP, een gespecialiseerd adviesbureau. Zij hebben visuele schouwen uitgevoerd en hiermee aannames moeten doen over hetgeen zich achter de kadewand bevindt.

Deze situatie brengt voor de eerste fase, namelijk het veilig maken van de haven een onzekerheid met zich. Saneren Zie overeenkomst RWS bijdrage aan saneringskosten en ontheffing kosten gebruik depot Hollands DIep Renoveren De bouwkosten stijgen mogelijk sneller dan dat is voorzien.

Ontwikkelingen Op basis van het finale voorstel is er gesproken met de grote bedrijven in de haven. Deze hebben aangegeven graag in de haven te willen blijven. Wel zullen daartoe extra investeringen in hun bedrijfsvoering moeten worden gedaan. De bedrijven zeggen behoefte te hebben aan een duidelijk toekomstperspectief. Onder meer vanwege de voorzienbare extra investeringen willen de bedrijven niet deelnemen in een havenexploitatie. In verband met stikstof-perikelen worden zittende bedrijven beknot in de mogelijkheden tot uitbreiding en is de evt uitgifte van lege percelen/stukken bemoeilijkt. Hierdoor is de exploitatie van de haven mogelijk niet optimaal te krijgen.

Openbare verlichting Kerncijfers Lichtmasten

7.018 stuks

Armaturen

7.137 stuks

Waarvan: - LED-verlichting (nachtbrander en dimregime)

4.135 stuks

Pagina 89 van 221 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025.

Jaarstukken 2024 Gemeente Hulst Beleid Doel van het Beleidsplan Openbare Verlichting 2018-2023 is het hebben en in stand houden van een sobere, en doelmatige verlichting in dienst van de sociale en verkeersveiligheid van de burgers. Bij vervanging van materialen wordt duurzaam geïnvesteerd en gebruik gemaakt van de nieuwste technieken. De doelstelling uit het energieakkoord worden ondersteund door toepassing van energiezuinige verlichting. Sinds 2016 werken de Zeeuwse gemeenten, het Waterschap, de Provincie en Zeeland Seaport samen in het gezamenlijk beheren en onderhouden van de openbare verlichting in Zeeland. De doelstellingen van deze samenwerking zijn een uniform, innovatief, effectief en efficiënt beheer en onderhoud van de openbare verlichting, zodat de maatschappelijke kosten zo laag mogelijk worden gehouden en de personele kwetsbaarheid van partijen wordt verminderd. Deze samenwerking is vastgelegd in de Samenwerkingsovereenkomst openbare verlichting Zeeland. Op basis hiervan is een ‘Bureau Openbare Verlichting Zeeland’ (BOVZ) gevormd, dat zorg draagt voor een gezamenlijk onderhoudsbestek, gezamenlijke directievoering, gebruik van één database – beheerpakket (Onderhoud Management Systeem of OMS) en het beheren van het beheerpakket.

Pagina 90 van 221 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025.

Jaarstukken 2024 Gemeente Hulst Financieel kader prijspeil 2025 Masten >30 jaar

2021-2030 2031-2040 2041-2050 2051-2060 uitgaven 2024 1.807.008

Masten 20-30 jaar

2.052.265

Masten 10-20 jaar

3.241.902

Masten < 10 jaar

Armaturen > 10 jaar

2.115.693

1.715.645

Armaturen < 10 jaar

311.761

311.761

Led < 10 jaar

550.867

550.867

Led 2021-2030

1.715.645

Totale kosten

3.522.653

2.914.892

4.957.547

2.978.321

Kosten per jaar

352.265

291.489

495.755

297.832

344.133

structureel beschikbaar voor gemiddelde jaarlijkse vervanging beleidsplan

360.000

360.000

360.000

360.000

345.000

De vervangingswaarde van de installatie is door de prijsstijgingen gestegen tot ongeveer € 11.800.000,-. In het beleidsplan OV 2018-2023 is vastgesteld dat een mast na 40 jaar en een armatuur na 20 jaar aan vervanging toe is. In deze vervanging is een achterstand ontstaan welke de komende 10 jaar zal worden ingelopen. Het budget voor vervanging van de openbare verlichting bedroeg in 2024 € 345.000,-. Het budget is vrijwel volledig besteed. Daarnaast is er openbare verlichting vervangen bij enkele wegreconstructies. Hierdoor is weer een gedeelte van het achterstallig onderhoud ingehaald. Het storingsonderhoud is binnen het beschikbaar gestelde budget uitgevoerd. Knelpunten/risico’s Er is een ontwikkeling om duurzaam om te gaan met energie. Vanuit de Rijksoverheid is een “verplichting” opgelegd om voor 2020 een energiereductie te halen van 20% en in 2030 van 50% (t.o.v. 2013). Indien de vervangingsplanning wordt uitgevoerd zal deze norm t.a.v. de openbare verlichting worden gehaald. Ontwikkelingen De nieuwe generatie LED verlichting zal steeds zuiniger worden. Naarmate de vervanging gerealiseerd worden, zal ook de mate van energiereductie steeds sneller gaan. Er is in 2024 gestart met het opstellen van een nieuw Beleidsplan Openbare Verlichting. Deze zal in de loop van 2025 ter besluitvorming aangeboden worden.

Hierin zullen de actuele ontwikkelingen meegenomen worden en zal de vervangingsplanning nagekeken en indien nodig aangepast worde Overdracht openbare verlichting buitengebied Uitgangspunt voor de overdracht is dat alles wat bijdraagt aan het goed functioneren van een weg, in eigendom, beheer en onderhoud is bij de betreffende wegbeheerder. In de gemeente Hulst staan 403 masten welke overgedragen kunnen worden naar waterschap Scheldestromen en 6 masten welke nu in beheer zijn bij het waterschap welke naar de gemeente Hulst komen. In 2024 is door de gemeenteraad besloten de middelen voor de overdracht beschikbaar te stellen. Naar verwachten zal de overdracht in 2025 plaatsvinden.

Pagina 91 van 221 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025.

Jaarstukken 2024 Gemeente Hulst Rioleringen Kerncijfers Riolering (vrijverval, druk, persleiding)

320 km

Gemalen

57 stuks

IBA's klasse 3

30 stuks

IBA's klasse 2

26 stuks

Kolken

14.327 stuks

Drukrioleringsunits

485 stuks

Bergbezinkbassins

7 stuks

Bergbezinkleidingen

2 stuks

Totale vervangingswaarde rioolstelsel

€ 197.500.000,-

Beleid In februari 2022 is het VGRP 2022-2026 vastgesteld. Er zijn drie hoofddoelen die ten grondslag liggen aan de gemeentelijke zorg voor de inzameling en het transport van afvalwater. Sinds de invoering van de Omgevingswet is er geen wettelijke verplichting meer om een Gemeentelijk Rioleringsplan (GRP) op te stellen. De zorgplicht voor afvalwater, hemelwater en grondwater blijft echter bestaan. De planverplichting is geïntegreerd in andere instrumenten zoals de Omgevingsvisie, het Omgevingsprogramma en het Omgevingsplan. Vanuit het oogpunt van goed beheer wordt echter nog steeds een VGRP opgesteld. De door de raad vastgestelde missie voor het VGRP 2022-2026 is: Het realiseren van een duurzame, doelmatige en toekomstgerichte invulling van de rioleringszorg, waarin de bescherming van de volksgezondheid, het streven naar het voorkomen van wateroverlast en een goede kwaliteit en kwantiteit van grond- en oppervlaktewater gewaarborgd zijn. Deze missie vertaalt zich als volgt naar de visie voor de komende planperiode: Het hebben en houden van een duurzaam, veilig, gezond, robuust en toekomstbestendig (grond)water- en rioleringssysteem in zowel het bebouwde gebied als het buitengebied van de gemeente Hulst. Deze algemene beweegredenen voor de rioleringszorg worden in het kader van het verbreed GRP 2022-2026 Hulst vertaald naar de onderstaande doelen.

Daarbij is rekening gehouden met de verbreding van de gemeentelijke zorgplichten volgens de Waterwet naar de zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater. 1. Doelmatige inzameling van het binnen het gemeentelijk gebied geproduceerde stedelijk afvalwater. 2. Doelmatige inzameling van het hemelwater en overtollige grondwater dat niet mag of kan worden gebruikt voor de lokale waterhuishouding. 3. Transport van het ingezamelde afvalwater, hemelwater en grondwater naar een geschikt lozingspunt. 4. Voorkomen van ongewenste emissies naar oppervlaktewater, bodem en grondwater. 5. Zo min mogelijk overlast voor de omgeving veroorzaken. 6. Doelmatig beheer en een goed gebruik van de gemeentelijke voorzieningen tegen de laagst maatschappelijke kosten. De indicatie voor vervanging van een rioolleiding vindt plaats op basis van de verwachte gemiddelde levensduur, gecombineerd met de resultaten van de uitgevoerde riool-inspecties. In samenwerking met andere Zeeuwse gemeenten binnen de Samenwerking afvalwaterketen Zeeland (SAZ+) is RioBase ontwikkeld. Binnen de RioBaseanalyse wordt ook de categorie/gebruik van de weg waaronder de riolering ligt alsook gebouwen boven op de riolering meegenomen voor het prioriteren van rioolvervanging. Voor de gemiddelde levensduur van de voorzieningen wordt uitgegaan van de onderstaande gegevens. • • • •

Vrijverval riolering Gemalen bouwkundig Gemalen elektrisch/mechanisch Persleidingen

60 jaar 60 jaar 15 jaar 60 jaar

Door het actueel houden van het beheerpakket met nieuwe inspectiegegevens is er inzicht in de actuele situatie van het rioleringssysteem. Daarmee is ook de omvang van de achterstallige vervangingen beter in beeld gekomen. Deze achterstand is aanzienlijk en vergt een inhaalslag voor rioolvervangingen op korte termijn.

Pagina 92 van 221 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025.

Jaarstukken 2024 Gemeente Hulst De gemeente Hulst kiest ervoor om het achterstallig onderhoud weg te werken binnen één levensduurcyclus van het gehele rioleringssysteem. Met andere woorden: De achterstallige vervangingen, worden over een periode van circa 60 jaar vervangen. Door jaarlijks een klein deel van de achterstallige vervangingen in te lopen, wordt na circa 60 jaar een break-evenpoint bereikt. Voor het opstellen van de concrete planning voor de planperiode van dit verbreed GRP is rekening gehouden met het combineren van vervanging van de riolering met rehabilitatie van wegen, de risico’s die de gemeente loopt bij instortende riolen, de maatregelen in het kader van het basisrioleringsplan of de toekomstbestendige waterhuishouding, de mogelijkheden om de riolering te renoveren en de noodzakelijke afkoppeling van verhard oppervlak. Door beperkte middelen voor rehabilitatie van de wegen in combinatie met de risico’s voor instorten van riolering zal afstemming niet altijd mogelijk zijn. Op basis van de bovenstaande uitgangspunten is een vervangingsplanning gemaakt voor de komende planperiode.

Vervangingsplanning

60 jaar

15 jaar

Totaal investering

4.832.751

150.299

4.983.050

nieuwe kredieten 2024

6.543.392

450.000

6.993.392

werkelijk 2024

1.879.741

246.022

2.125.763

2025 (incl rest. 24)

13.361.202

354.277

13.715.479

2026

3.055.000

100.000

3.155.000

2027

5.085.000

100.000

5.185.000

geraamd restant 2016-2023

Financieel kader In de begroting worden de middelen voor het dagelijks onderhoud van de riolering opgenomen. Jaarlijks wordt een operationeel programma opgesteld waarbij de gemeenteraad budget wordt gevraagd voor de uit te voeren rioleringswerken in het betreffende begrotingsjaar. De kosten van de riolering worden gedekt uit de opbrengsten rioolheffing. Voor zover de lasten hoger/ lager zijn dan de opbrengsten vindt egalisatie plaats middels de voorziening riolering (investeringen). Het jaarlijks onderhoud en de onderzoek ‘planning zijn volgens planning uitgevoerd. In totaal waren er investeringskredieten beschikbaar gesteld voor een bedrag van € 11.976.000,-. De uitgaven in 2024 bedroegen € 2.125.763,-. Er zijn meerdere aspecten die dit veroorzaakt hebben. Een van de aspecten daarvan is dat er meer tijd genomen dient te worden rondom de voorbereiding van uitvoeringsprojecten in het kader van afstemming en participatie. Ook worden projecten complexer door het integrale karakter. Als gevolg daarvan loopt de uitvoering nogal eens achter ten opzichte van de oorspronkelijke planning. De personele druk op de organisatie (en op de arbeidsmarkt in het algemeen) maken het ook niet eenvoudiger om de snelheid van uitvoering op te voeren. Een ander aspect is dat de aangevraagde kredieten voor de uitvoeringsprojecten hoger liggen dan vooraf in het verbreed GRP Hulst werd aangenomen.

De toegenomen inflatie van de afgelopen jaren is hiervan de belangrijkste oorzaak. Door een langere voorbereidingstijd bij de nutsbedrijven voor het aanpassen van kabels en leidingen neemt de voorbereidingstijd toe tot ca. 2 jaar. Ook onze voorbereidingstijd neemt toe door het uitvoeren van benodigde onderzoeken en de participatietrajecten. Hierdoor duurt het langer voordat de beschikbare rioleringsbudgetten (gekoppeld aan het MIP) daadwerkelijk besteed worden. T.a.v. het vastgestelde VGRP is de besluitvorming over de stijging van de rioolheffing (waterheffing) uitgesteld om onderzoek te doen naar de nieuwe verordening rioolheffing van de VNG, een herverdeling van de rioolheffing die meer recht doet aan het gebruik van de riolering (afvalwater-hemelwater), verschuiving van maatregelen naar de openbare ruimte in verband met klimaatadaptatie en de mogelijkheden om de perceptiekosten te verminderen.

Knelpunten/risico’s Zowel het reguliere beheer als de kapitaallasten verband houdende met vervangingsinvesteringen worden gedekt uit tarieven en/of de bestemmingsreserve riolering. Er vindt jaarlijks afstemming plaats tussen het uitvoeren van werken in het kader van het VGRP en het MIP. In de toekomst dient het op elkaar afstemmen van noodzakelijke uitgaven en beschikbare middelen continu punt van aandacht te blijven. Een fors deel van de structurele lasten bestaat uit de kapitaallasten van investeringen uit het verleden. De rente is nog steeds historisch laag. Een stijging van de rentes zou de kostendekkendheid onmiddellijk onder druk zetten. Ontwikkelingen Pagina 93 van 221 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025.

Jaarstukken 2024 Gemeente Hulst Door klimaatverandering ontstaan er langdurige natte periodes, korte hevige buien en langdurige droge periodes. De gevolgen hiervan kunnen niet alleen in de riolering opgevangen worden. Acceptatie van water op straat wordt noodzakelijk. Afgelopen jaren is in de SAZ+ de methode “Stedelijke Water Opgave” ontwikkeld hoe om te gaan met deze ontwikkelingen. Binnen deze methode wordt gekeken naar klimaatadaptatie en duurzame maatregelen voor het gehele watersysteem. Dit doen we in samenwerking met het waterschap Scheldestromen. Door gebruik te maken van de mogelijkheden welke een gebied heeft, zowel boven als onder de grond, vangen we de gevolgen zo goed als mogelijk op. De komende jaren koppelen we de onderzoeken naar het functioneren van de riolering, de stedelijke wateropgave en waterkwaliteitsspoor en de klimaatontwikkeling . Hierbij wordt intensief samengewerkt met de buurgemeenten Sluis en Terneuzen. De opgaves Klimaat, Duurzaamheid en Circulariteit vragen van ons om een bewuste keuze te maken tussen afkoppelen, vervangen of renoveren van riolering.

Klimaat Het begrip “afkoppelen” is: De afvoer van regenwater, afkomstig van verhard oppervlak, loskoppelen van de gemengde riolering en anderszins laten plaatsvinden. De duurzaamheidswinst is dat er minder schoonwater richting de zuivering gaat. Er is ook een klimaatwinst doordat de mogelijkheid ontstaat regenwater in de bodem te infiltreren. Het begrip “tegelwippen” richt zich op het kleinschalig infiltreren van regenwater in de bodem door het principe “groen voor grijs” toe te passen. Tegelwippen richt zicht vooral op particulier terrein en semi- openbare ruimtes zoals schoolpleinen. In de openbare ruimte wordt tegelwippen toegepast bij het uitvoeren van klein/groot onderhoud wegen of het optimaliseren van het ontwerp bij herinrichtingen. Onderstaande tabel maakt globaal inzichtelijk welke financiële bijdrages vanuit riolering worden gedaan aan de opgaves klimaat en duurzaamheid. Dit resulteert in ca 60% van het totale rioolkrediet. De overige 40% wordt besteed aan het vervangen van riolering tbv de afvoer van afvalwater, het maken van hydraulische berekeningen, het opstellen van plannen, ad hoc werkzaamheden en het up to date houden van de beheerdata.

Opgave

Uitvoering

Aandeel vanuit riolering

Afkoppelen van verhard oppervlak

Schoonwater afkoppelen van vuilwater.

30%

Oppervlakkig afvoeren van hemelwater

Bij extreme neerslag het overtollige hemelwater oppervlakkig afvoeren via de weg en groen zonder dat het wateroverlast veroorzaakt.

5%

Bergen van hemelwater in groen

Groenareaal inzetten voor het bergen van overtollig hemelwater (bijvoorbeeld wadi’s). Ook wel het combineren van functies binnen de openbare ruimte.

5%

Infiltreren van hemelwater in de bodem

Wanneer de opbouw van de bodem het toelaat het (overtollige) hemelwater infiltreren. Dit is niet mogelijk binnen de grondwaterbeschermings-gebieden grondwater of klei bodem.

5%

Relinen/renoveren van bestaande riolering

Het zonder graafwerkzaamheden renoveren van de bestaande riolering. Hierdoor wordt de levensduur van de riolering verlengt met minimaal 50 jaar. Dit is een duurzame oplossing voor risicovolle gebieden.

15%

Totaal

60%

Samenwerking in de regio en in Zeeland onder de paraplu van het SAZ+ en bij klimaatadaptatie leiden tot meer kennis, betere afwegingen, risicospreiding in de bedrijfsvoering en kostenefficiency. De gevolgen van PFAS en Stikstof zijn tot nu toe beperkt gebleven.

Pagina 94 van 221 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025.

Jaarstukken 2024 Gemeente Hulst Wateren Kerncijfers Alle natte ondergronden zoals sloten, kanalen, rivieren (binnenwater)

324 ha

Beleid De gemeente heeft vele wateren in eigendom en deels ook nog in beheer en onderhoud. Het gaat hierbij vooral om wateren binnen de bebouwde kom, zoals: watervoerende sloten, vijvers en overige waterpartijen waaronder de Binnenvest om de historische stadskern van Hulst. In het kader van het Stedelijk Waterplan is samen met het waterschap onderzoek uitgevoerd naar de overdracht van verantwoordelijkheden voor het beheer en onderhoud van oppervlaktewateren binnen bebouwd gebied. Conform de Waterwet is het de bedoeling dat het waterschap in de toekomst wordt belast met het beheer en onderhoud van al het “stedelijk“ water. In 2015 is hiertoe een overeenkomst gesloten met waterschap Scheldestromen voor een gefaseerde overdracht. Bij de overdracht van het beheer van gemeentelijke wateren naar het waterschap wordt wel geëist dat er geen achterstallig baggeronderhoud meer aanwezig is. Hier is een gezamenlijke inspanning geleverd door de gemeente en het Waterschap, waarbij de kosten gelijk zijn verdeeld. Behalve voor de Buiten- en Binnenvest en Zoetevaart zijn al deze werkzaamheden uitgevoerd en zijn afspraken gemaakt over de werkverdeling van het reguliere onderhoud. Ook voor het baggeren van de Buiten- en Binnenvest en Zoetevaart zijn binnen het VGRP middelen meegenomen.

Een van de overige zaken welke samen met het waterschap gedaan wordt is het opruimen van zwerfvuil en het verwijderen van dode vis of overige dieren. Ook deze kosten worden gezamenlijk gedragen.

Financieel kader De middelen voor het onderhoud van wateren zijn beschikbaar gesteld vanuit de rioolrechten en zijn betrokken bij de vaststellen van het VGRP. In 2024 is geen baggerwerk uitgevoerd. Knelpunten/risico’s De kosten voor het creëren van ruimte voor de bagger welke niet op de oever verwerkt kan worden zijn nog niet in beeld. Er zijn in 2024 stappen gezet om grond aan te kopen voor dit doel. De raming van de kosten gaat voorlopig uit van € 390.000,-. Verder zal tot dat het laatste achterstallig baggeronderhoud uitgevoerd wordt, de hoeveelheid slib groeien. Hoeveel dat is, is onzeker. Uitgaande van de laatste inventarisatie waren de geraamde kosten € 1.600.000,-. Ook deze kosten worden gedeeld. In het VGRP zijn daarvoor middelen gereserveerd.

Ontwikkelingen Ook na de overdracht van het beheer en onderhoud wordt er in een cyclus van 8 jaar gebaggerd. Daar waar de gemeente Hulst het niet wenselijk acht dat de bagger op de oevers verwerkt wordt, zullen de kosten voor het afvoeren en verwerken van het slib betaald moeten worden. Ook blijft de gemeente verantwoordelijk voor het baggeren rond de overstorten. Slib dat door de samenstelling afgevoerd zal moet worden. Openbaar groen Kerncijfers Openbaar groen (oppervlakte)

141.0 ha

Begraafplaatsen (oppervlakte)

4.0 ha

Sportaccommodaties

37.0 ha

Bos

10.0 ha

Beleid Door de koppeling van de Basiskaart Grootschalige Topografie (BGT) en het groenbeheerpakket (Obsurv) heeft er tevens een actualisatie van het aanwezige areaal plaats gevonden. Hiermee zijn de basisgegevens van het groen gecompleteerd en is het huidig areaal aan gemeentelijk groen duidelijk in beeld. In totaliteit heeft de gemeente Hulst 199 ha aan groenareaal in beheer. Het is opgedeeld in openbaar groen, begraafplaatsen, sportaccommodaties, bos en water. In de gemeente Hulst wordt voor het beheer onderscheid gemaakt in drie kwaliteitsniveaus: · Centrumgebieden en zichtlocaties daarbuiten niveau A (hoge kwaliteit) · Overige gebieden binnen de bebouwde kom niveau B (basiskwaliteit) · Buitengebieden en industriegebieden niveau C (lage kwaliteit) Pagina 95 van 221 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025.

Jaarstukken 2024 Gemeente Hulst

De afgelopen planperiodes waren gericht op het daar waar nodig omvormen van arbeidsintensief groen naar arbeidsextensief groen en de aanpassing van cyclisch onderhoud naar beeldkwaliteit gestuurd onderhoud. Tevens is er meer aandacht gekomen voor het verhogen van de biodiversiteit in het groen door aanpassing door te voeren in de wijze van onderhoud. Dit door aanpassingen in het maaien van de gazons en de wegbermen en het toepassen van kruidachtigen in het groen. Belangrijkste punten uit de beheerstrategie zijn: Beheer en onderhoud: Voortzetten van het huidig beheer van het groen op basis van beeldkwaliteit. Het doel van de controle op de beeldkwaliteit is bewustwording en bijsturing. De afweging van meldingen over de onderhoudsstatus het groen zal plaats vinden op basis van de gewenste beeldkwaliteit. Biodiversiteit: Om de biodiversiteit te bevorderen worden bewuste keuzes gemaakt in gebieden waar mogelijkheden benut kunnen worden om flora en fauna meer ruimte te geven. Omvorming groen: Het huidig beleid bij het omvormen en renovatie van groen zal voortgezet worden. Bij de keuze van de beplanting zal rekening gehouden worden met het toepassen van meer bloeiende soorten in verband met het verbeteren van de biodiversiteit.

Toekomstbestendige inrichting bebouwd gebied: Groenvoorzieningen dragen nadrukkelijk bij aan het voorkomen van wateroverlast, het aanvullen van grondwater en het verminderen van hittestress. Bij alle plannen wordt nadrukkelijk rekening gehouden met een toekomstbestendige inrichting. Zorgplicht en bomen: Als professionele boomeigenaar worden aan een gemeente hoge eisen gesteld t.a.v. de zorgplicht voor bomen, waardoor bij schade snel sprake zal zijn van aansprakelijkheid als men niet kan aantonen dat maatregelen worden genomen i.v.m. boomveiligheid. Hiervoor is boomveiligheidsregistratie nodig volgens de richtlijn van het CROW. In een periode van drie jaar wordt het gehele bestand aan bomen gecontroleerd en geregistreerd. De noodzakelijke maatregelen in verband met de boomveiligheid worden tijdig uitgevoerd. Bomen en zonnepanelen In het Groenbeleids- en beheerplan 2024-2033 zijn beleidsregels opgenomen hoe om te gaan met bomen versus zonnepanelen. Voor een 3-tal situaties zijn deze in dit plan beschreven en dit zijn de volgende: • Nieuwbouwlocaties: Voor de projectie van (toekomstige) bomen zal de keuze voor locatie en omvang van de bomen zoveel mogelijk gericht moeten zijn op het zo min mogelijk belemmeren van het rendement van zonnepanelen.

• Bestaande situaties: In alle gevallen waarbij sprake is van een reeds ingerichte openbare ruimte inclusief een bestaand bomenbestand dan prevaleert de boom en dient men hierbij rekening te houden met de omvang of de nog te verkrijgen omvang van de boom. • Herinrichting van de openbare ruimte: Indien bestaande bomen bij een herinrichting niet gehandhaafd kunnen worden dan gelden de regels zoals omschreven bij een nieuwbouwlocatie. Indien bestaande bomen bij de herinrichting gehandhaafd kunnen blijven dan gelden de regels zoals omschreven bij een bestaande situatie.

Financieel kader Het budget voor onderhoud en beheer van het groen bedraagt ongeveer € 2,1 mln per jaar. De werkelijke uitgaven bedragen ruim €2,4 mln. Hierbij zijn voornamelijk de personele lasten fors gestegen. Het renoveren van groen wordt hoofdzakelijk gelijktijdig uitgevoerd met de reconstructies van wegen of ander soortige civieltechnische projecten. Tevens wordt versleten groen ook door de wijkteams vervangen vanuit het onderhoudsbudget.

Knelpunten/risico’s Groenvoorzieningen spelen een grote rol bij klimaatadaptatie. Zij dragen nadrukkelijk bij aan het voorkomen van wateroverlast, het aanvullen van grondwater en het verminderen van hittestress. Bij alle plannen wordt nadrukkelijk rekening gehouden met een toekomstbestendige inrichting. Tevens is in het beleidsplan rekening gehouden met een gewenste verandering van de inrichting welke bijdraagt aan het bevorderen van de biodiversiteit. Dit zal extra druk zetten op de budgetten voor groenbeheer.

Pagina 96 van 221 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025.

Jaarstukken 2024 Gemeente Hulst Ontwikkelingen Door het ombouwen van het groenareaal wordt de arbeidsintensiviteit van het onderhoud verder omlaag gebracht. Daarnaast wordt getracht snippergroen te verkopen aan bewoners. Aandachtspunt is het effect van de weersinvloeden op het onderhoud van de gemeente groenvoorzieningen en de onkruidbestrijding. Sportvelden Kerncijfers Groene sportaccommodaties

27.7 ha

Aantal voetbalvelden in beheer van gemeente

7

Aantal voetbalvelden geprivatiseerd (natuurgras)

12.5

Aantal voetbalvelden geprivatiseerd (grassmaster)

1

Aantal voetbalvelden geprivatiseerd (kunstgras)

3

Aantal tennisvelden in beheer van gemeente

4

Aantal tennisvelden geprivatiseerd

25

Handbalveld geprivatiseerd

1

Atletiekaccommodatie geprivatiseerd

1

Hockeyaccommodatie privé eigendom

1

Paardensportterrein privé eigendom

1

Beleid Het huidige beleid van de gemeente is erop gericht sportaccommodaties die in eigendom en beheer zijn bij de gemeente op een voldoende onderhoudsniveau te handhaven om aan de eisen van NOC/NSF te voldoen. In 2024 is verder gewerkt aan de harmonisatie en optimalisering van het accommodatiebeleid. Het gaat daarbij om het zo efficiënt mogelijk inzetten van beschikbare middelen. Daarnaast is het streven om gelijksoortige accommodaties op dezelfde wijze te behandelen (uniformering). Dat wil niet zeggen dat overal alles hetzelfde moet zijn maar dat de basis waarop de instandhouding van een accommodatie is gebaseerd, een gelijke grondslag heeft. Daarbij is het belangrijk rekening te houden met de zogenaamde ‘couleur locale’.

Financieel kader De middelen voor de dagelijks onderhoud van de gemeentelijke velden zijn in de begroting opgenomen. Voor de geprivatiseerde velden ontvangen de verenigingen een vastgesteld subsidiebedrag per veld voor de dagelijks onderhoud en voor het vormen van een onderhoudsreserve. Deze subsidies zijn eveneens in de begroting opgenomen. Knelpunten/risico’s Door de uitbreiding van de sportvrijstelling wordt voor een aantal verenigingen/ stichtingen de exploitatie van de sportaccommodaties nadeliger. Indien zij niet voldoende middelen kunnen reserveren voor het groot onderhoud van de velden zal de gemeente daar mogelijk later mee geconfronteerd worden.

Ontwikkelingen Vergrijzing en veranderende sporttrends zetten druk op de bestaande sportaccommodaties. Uit huidig onderzoek van RIVM blijkt dat dat er geen relatie is tussen rubbergranulaatkorrels en verhoogde gezondheidsrisico’s. Nieuwe onderzoeksresultaten van het RIVM zullen nauwlettend gevolgd worden.

Pagina 97 van 221 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025.

Jaarstukken 2024 Gemeente Hulst Begraafplaatsen Kerncijfers Oppervlakte begraafplaatsen Aantal gemeentelijke begraafplaatsen

4

Beleid De gemeente Hulst heeft vier begraafplaatsen. In Hulst zijn dit de Van der Maelstedeweg en Zoutestraat. In Graauw de Dorpsstraat en in Kloosterzande de Hulsterweg. Op de Zoutestraat worden alleen nog bijzettingen uitgevoerd. Op de andere begraafplaatsen wordt wel nog begraven. Op het gebied van begraven is de begraafplaats aan de Van Maelstedeweg het meest actief. Hier worden de meeste begravingen uitgevoerd. Ook is er veel vraag naar asbestemmingen en is er een groot strooiveld aanwezig. Deze begraafplaats wordt onderhouden op kwaliteitsniveau A. Er is nog voldoende capaciteit tot 2050. De begraafplaats aan de Zoutestraat/ Glacisweg wordt momenteel onderhouden op kwaliteitsniveau B. Een gedeelte van de begraafplaats en de daarop aanwezige grafmonumenten heeft de status van rijksmonument. Om deze graven in de toekomst te behouden en hoe om te gaan met de gehele begraafplaats is er een plan voor instandhouding en ontwikkeling van de begraafplaats opgesteld. Hierbij is naast de traditionele functie van de begraafplaats ruimte gemaakt voor het ontplooien van (nieuwe) activiteiten op de begraafplaats en het introduceren van nieuwe functies o.a. door bijvoorbeeld het houden van rondleidingen, het verzorgen van publicaties, het houden van exposities en het betrekken van scholen. De begraafplaats te Graauw wordt onderhouden op kwaliteitsniveau B.

Op deze begraafplaats zijn particuliere graven, oorlogsgraven en een verzamelgraf aanwezig. Op het gebied van asbestemmingen is er een urnenmuur en een strooiveld. De begraafplaats te Kloosterzande wordt onderhouden op kwaliteitsniveau B. Dit is een kleine begraafplaats waar weinig begravingen plaatsvinden. Er zijn summier kindergraven. Verder zijn er grond- en keldergraven voor volwassenen aanwezig en een verzamelgraf. Op het gebied van asbestemmingen zijn er een kleine urnenmuur en een strooiveld aanwezig. Financieel kader Er is een meerjarenonderhoudsplan voor het groot onderhoud opgesteld. Hiervoor wordt vanaf 2021 jaarlijkse een bedrag aan de egalisatiereserve groot onderhoud toegevoegd. Daarnaast wordt bij elke uitgifte van een graftermijn een deel van de verplichte onderhoudsbijdrage naar de voorziening gedoteerd. Daarna wordt elk jaar een deel van de voorziening onttrokken voor het algemeen onderhoud. Knelpunten/risico’s Door de afname van het aantal begravingen en de gestage stijging van de onderhoudslasten zal in de toekomst een balans moeten worden gevonden tussen een redelijke kostendekkendheid van de grafrechten en acceptabele tarieven van de grafrechten. Ontwikkelingen In de afgelopen dertig jaar is het aantal crematies sterk gestegen. Een aanpassing en modernisering van de wet lijkt in het verschiet te liggen.

Hierbij kunnen mogelijk nieuwe vormen van lijkbezorging worden toegestaan. Dit betekent dat het mogelijk wordt om de uitvaart anders dan een begrafenis of crematie vorm te geven, b.v. door middel van resomeren. Een andere verandering heeft betrekking op het verkorten van de uitvaarttermijn. Dat is de periode waarin een lichaam na overlijden pas begraven of gecremeerd mag worden. Vanuit het Joodse geloof, en vanuit de Islam gaat het dan vaak om een begrafenis binnen 24 uur na overlijden. Het doel van de aanpassing van de wet is om onder voorwaarden toe te staan dat de uitvaart eerder mag plaatsvinden.

Pagina 98 van 221 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025.

Jaarstukken 2024 Gemeente Hulst Gebouwen Kerncijfers Openbare dienst (gemeentelijke gebouwen, poorten, etc.)

33 stuks

Onderwijs

15 stuks

Gemeenschapscentra (eigendom gemeente)

13 stuks

Gemeenschapscentra (eigendom stichting)

9 stuks

Civiele kunstwerken (Bruggen, kademuren, duikers, beelden, monumenten)

19 stuks

Beleid De gemeente Hulst heeft gebouwen en civiele kunstwerken in eigendom. De gebouwen variëren in grootte en worden voor diverse doeleinden gebruikt en ingezet. Het betreft gebouwen voor de gemeentelijke organisatie, sportaccommodaties, schoolgebouwen, gebouwen voor sociaal culturele doeleinden (dorpscentra), monumenten en gebouwen voor algemeen gebruik. De civiele kunstwerken betreft de diverse bruggen in Hulst en Kloosterzande, de voorzieningen aan de bierkaai en kademuur, diverse duikers in de gemeente. In 2024 is het nieuwe beleidsplan gemeentelijk vastgoed 2025-2029 vastgesteld. Hierin is het beleid van de gemeente Hulst verwoord ten aanzien van beheer en onderhoud van het gemeentelijk vastgoed. De doelen die voor de komende planperiode zijn vastgesteld: 1. Instandhouding voor een periode van minimaal 15 jaar; 2. Gebruik en de inrichting zijn op elkaar afgestemd; 3. Minimaal energieverbruik; 4. Duurzaam gebouwd en ingericht; 5. Voldoet aan wettelijke eisen en voorschriften en 6. Doelmatig beheer en goed gebruik tegen laagst maatschappelijke kosten. Bij het opstellen van het beleidsplan is bewust gekozen voor een uitbreiding van gebouwen naar gemeentelijk daarbij behorende financiële kaders. De strategische keuzes die in deze nota worden gemaakt worden omgezet naar een nieuw (meerjaren)onderhoudsplan op tactisch niveau en een actieplan op operationeel niveau.

Ten aanzien van de schoolgebouwen is de verantwoordelijkheid voor het onderhoud overgeheveld van gemeenten naar scholen. Dit betekent dat nieuwbouw en uitbreiding (inclusief de eerste volledige inrichting van het gebouw), vervanging van een gebouw, of het beschikbaar stellen van een bestaand gebouw de verantwoordelijkheid is van gemeenten. Zij zijn ook verantwoordelijk voor herstel van constructiefouten of schade aan het gebouw. T.a.v. de Brede School te St. Jansteen is de gemeente wel verantwoordelijk voor het onderhoud. Voor de gebouwen die eigendom zijn van derden (voornamelijk gemeenschapscentra) heeft de gemeente formeel geen onderhoudsplicht. De eigenaren dienen hiervoor binnen hun exploitatie budgetten te reserveren.

Financieel kader In de begroting 2024 is rekening gehouden met een structurele toevoeging aan de reserve onderhoud vastgoed van (afgerond) € 306.000,-. Op basis van de bijgestelde planning is deze verhoogd tot € 556.000,-. Voor de uitvoering van de planning 2024 was € 1.238.000,- beschikbaar voor diverse groot onderhoudswerkzaamheden. Hiervan is voor € 644.574,- uitgevoerd. Met name in de gemeentewinkel, Den Dullaert en de Binnendeur zijn de onderhoudswerkzaamheden nog niet volledig uitgevoerd in verband met de uit te voeren investeringen.

Knelpunten/risico’s Door de ontwikkelingen in regelgeving is instandhoudingsonderhoud veelal niet voldoende en zijn investeringen nodig om het vastgoed up-to-date te houden. Hierbij moeten strategische keuzes worden gemaakt om kapitaalvernietiging te voorkomen. Ontwikkelingen In het kader van een doelmatige bedrijfsvoering wordt bekeken welke gebouwen op termijn afgestoten kunnen worden. In het “Beleidsplan gemeentelijk vastgoed 2020-2024” is een de structuur vastgelegd voor de verdeling van verantwoordelijkheden tussen gebruikers en beheerder.

Pagina 99 van 221 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025.

Jaarstukken 2024 Gemeente Hulst De toenemende wet- en regelgeving in het kader van verduurzaming zal een grote impact hebben op het gemeentelijk vastgoed. Hiervoor zal een routekaart worden opgesteld om inzicht te krijgen welke investeringen verwacht worden om aan de gestelde doelen van 2030 en 2050 te voldoen. Naast dagelijks en meerjarenonderhoud komen er ook steeds meer beheerstaken van o.a. gebouwgebonden installaties, legionellabeheersplannen, brand- en ontruimingsinstallaties bij. Dit vraagt naar de toekomst uitbreiding van capaciteit in het team vastgoed.

Pagina 100 van 221 Deloitte Accountants B.V. Voor identificatiedoeleinden. Behorend bij controleverklaring d.d. 30 juni 2025.