Hof te Zandeplein, Kloosterzande Ontwerp-15-11-22

Doelstelling Doel van dit saneringsonderdeel is het verwijderen van de overige ondergrondse tanks, bezinkput en bijbehorende infrastructuur evenals hieraan grenzende, met olieproducten verontreinigde grond. Dus uitgezonderd de tanks A t/m C en bijbehorende infrastructuur ter hoogte van Hof te Zandeplein 18 en de twee tankputten, waarvoor wordt verwezen naar §3.1 en § 3.3. Bij het verwijderen van verontreinigde grond wordt, voor zover de verontreiniging gerelateerd kan worden aan de betreffende tank, put of infrastructuur, gestreefd naar het behalen van de Maximale Waarde voor de bodemfunctieklasse Wonen. Hierbij vindt een bodemtype-correctie plaats. Er is geen indicatie dat bij deze overige tanks en bezinkput sprake is van een grondwaterverontreiniging. Voor het grondwater wordt daarom in eerste instantie geen specifieke saneringsdoelstelling vastgesteld.

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

10

De te verwijderen lagen rond de tanks, bezinkput en bijbehorende infrastructuur buiten het terreindeel Bodem ter hoogte van Hof te Zandeplein 18 worden tot aan het omliggende maaiveld vervangen door grond van elders welke voldoet aan de plaatselijke bodemfunctieklasse (Wonen) in geval van toekomstige bovengrond en de Achtergrondwaarde in geval van toekomstige ondergrond. Toelichting Er wordt gekozen om de sanering van deze tanks en bezinkput onderdeel uit te laten maken van onderhavig saneringsplan. Op deze manier kan eventuele (zintuiglijke) verontreinigde grond direct rondom de tanks en bezinkput direct onder saneringscondities en onder milieukundige begeleiding verwijderd worden. Het resultaat zal meegenomen worden in het evaluatierapport. Dit ongeacht de toepasselijkheid van enig onderdeel uit § 3.4.2 van het Activiteitenbesluit en bijbehorende Regeling. Er is, uitgezonderd de tanks gelegen binnen het terreindeel Bodem ter hoogte van Hof te Zandeplein 18, geen sprake van een geval van ernstige bodemverontreiniging met olieproducten en geen sprake van een immobiele verontreinigingssituatie, uitgaande van de BUS-definitie. De verontreinigende parameters betreffen olieproducten direct rondom enkele van de ondergrondse tanks.

De hier gekozen terugsaneerwaarden voor de grond sluiten aan bij het beoogde gebruik van de terreindelen als openbaar, verhard gebied en als potentieel woongebied. De gekozen aanvulkwaliteiten voor de grond sluiten aan bij de Nota bodembeheer voor de regio Zeeuws-Vlaanderen. 3.4. Verontreiniging met asbest t.h.v. voormalig binnenplein

Doelstelling Doel van dit saneringsonderdeel is het verwijderen van de verontreinigingen met asbest in gewogen gehalten >100 mg/kg.ds (de interventiewaarde voor grond en hergebruikswaarde voor niet-vormgegeven bouwstoffen). Lagen met gewogen gehalten asbest <100 mg/kg.ds vallen buiten de reikwijdte van dit saneringsonderdeel. De ontgraving wordt aangevuld met grond die voldoet aan de bodemfunctieklasse Achtergrondwaarde of Wonen, tenzij besloten wordt dat dit niet zinvol is met het oog op de herinrichting van het gebied. In dat geval wordt de put niet aangevuld. Toelichting Er is sprake van een immobiele verontreinigingssituatie, uitgaande van de BUS-definitie. De verontreinigende parameter betreft asbest. Bij immobiele verontreinigingen wordt de saneringsdoelstelling primair bepaald door de geschiktheid van de bodem voor de aanwezige of voorgenomen functie, c.q. het gebruik van de bodem. Bij voorkeur wordt daarbij door het bevoegd gezag Wbb aangesloten bij het Besluit bodemkwaliteit (Bbk). De bodemfunctieklasse is dan leidend voor het bepalen van de terugsaneerwaarde. Het bevoegd gezag Wbb mag gemotiveerd kiezen voor een hiervan afwijkende terugsaneerwaarde, bijvoorbeeld op basis van de toekomstige bestemming of de daadwerkelijke functie in plaats van de functie op de functiekaart. Voor

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

11

asbest is alleen een gewogen (interventie)waarde van 100 mg/kg.ds vastgesteld. Lagere gehalten worden doorgaans geschikt geacht voor woon- en bedrijfsmatige bodemfuncties. Daarom wordt een terugsaneerwaarde gelijk aan de interventiewaarde hier als acceptabel beschouwd (maar zie § 3.7). Door de beperkte inkadering van de asbestverontreiniging kan tijdens de sanering door de milieukundig begeleider op basis van zintuiglijke waarnemingen afgeweken worden van de saneringscontour zoals voorgesteld in onderhavig saneringsplan. Dit geldt met name voor het niet onderzochte deel van de saneringscontour. 3.5. Asbestverontreiniging in asfaltverharde puinfundering aan de Pres. Rooseveltstraat

Doelstelling Doel van dit saneringsonderdeel is het verwijderen van de verontreinigingen met asbest in gewogen gehalten >100 mg/kg.ds (de interventiewaarde voor grond en hergebruikswaarde voor niet-vormgegeven bouwstoffen). Dit geldt voor zowel puin- als onderliggende grondlagen. Tijdens/direct na de verwijdering van het puin dient door de milieukundig begeleider te worden vastgesteld of onder de puinfundering ook nog grond met asbest >100 mg/kg.ds aanwezig is. De ontgraving wordt aangevuld met grond die voldoet aan de bodemfunctieklasse Achtergrondwaarde of Wonen, tenzij besloten wordt dat dit niet zinvol is met het oog op de herinrichting van het gebied. In dat geval wordt de put niet aangevuld. Toelichting Zie § 3.4. 3.6. Geval van ernstige bodemverontreiniging met asbest t.h.v. voormalige bebouwing van Hof te Zandeplein 10

Doelstelling Doel van dit saneringsonderdeel is het verwijderen van de verontreinigingen met asbest in gewogen gehalten >100 mg/kg.ds (de interventiewaarde voor grond en hergebruikswaarde voor niet-vormgegeven bouwstoffen). Lagen met gewogen gehalten asbest <100 mg/kg.ds vallen buiten de reikwijdte van onderhavige sanering maar worden wel aansluitend aangepakt (zie hieronder en volgend hoofdstuk). De ontgraving wordt aangevuld met grond die voldoet aan de bodemfunctieklasse Achtergrondwaarde of Wonen, tenzij besloten wordt dat dit niet zinvol is met het oog op de herinrichting van het gebied. In dat geval wordt de put niet aangevuld. Toelichting Zie § 3.4.

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

12

3.7. Geval van niet-ernstige bodemverontreiniging met asbest t.h.v. voormalige bebouwing van Hof te Zandeplein 10

Doelstelling Doel van dit (sanerings)onderdeel is het verwijderen van grove (>20 mm) asbestverdachte materialen uit de bovengrond. Dit op de terreindelen waar géén sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging. Voor zover het bij de verwijdering van het grove asbest noodzakelijk is te ongraven, wordt de put aangevuld met van grof asbest ontdane grond. Toelichting Omdat geen sprake is van een geval van ernstige bodemverontreiniging maar van een esthetische bodemverontreiniging, is in overleg met RUD Zeeland besloten dit deel van de terreinopschoning onder het bevoegd gezag van de gemeente Hulst onder te brengen.

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

13

4. Uitvoering Samenvattend worden bodemverontreinigingen met initieel gehalten minerale olie/asbest boven de interventiewaarde, zintuiglijke verontreinigingen met minerale olie/asbest, ondergrondse tanks, putten en bijhorende infrastructuur en asbestverontreinigingen verwijderd. Aanvulling vindt plaats met grond klasse Wonen of schoner danwel met op locatie opgeschoonde gebiedseigen grond. 4.1. Betrokken partijen

Tabel 4.1. Betrokken instanties en partijen Rol of functie

Instantie of marktpartij

Eigenaar saneringslocatie

Gemeente Hulst

Opdrachtgever(s)

Gemeente Hulst

Directievoering

Gemeente Hulst

Ondersteuning directievoering

SMA Zeeland B.V.

Milieukundige begeleiding

Nader te bepalen

Aannemer(s)

Nader te bepalen

Acceptant(en) grond-, bouw- en

Nader te bepalen

afvalstoffen Bevoegd gezag Wbb

RUD Zeeland

4.2. Uitvoering sanerende maatregelen

Algemeen Op de volgende pagina’s wordt aan de hand van diverse figuren (maaatvoering niet definitief) stapsgewijs de werkwijze geschetst waarmee uiteindelijk de bodemsaneringsdoelstellingen worden behaald. Dit hoofdstuk is bedoeld als milieukundig draaiboek bij de bodemsanering. Zie Bijlage 5 voor grotere versies van de figuren. Een deel van de stappen betreft niet specifiek bodemsaneringswerk zoals bedoeld in de Wet bodembescherming, maar is wel noodzakelijk om tot een voldoende schoon terrein te komen. Omwille van het kunnen behouden van grip en overzicht op het werk wordt verder zo min mogelijk onderscheid gemaakt tussen bodemsanerings- of opschoningsonderdelen om milieuhygiënische redenen danwel om andere redenen (civieltechnisch, esthetisch e.d.). Er wordt simpelweg gesproken over saneren. De sanering wordt uitgevoerd door een BRL K902 cq. K904 en BRL7000 gecertificeerd bedrijf. Milieukundige begeleiding vindt op alle terreindelen plaats door een BRL 6000 gecertificeerd bedrijf.

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

14

Voorbereidingsfase Vroege fase In de vroege voorbereidingsfase worden plannen gemaakt en ingediend, vergunningen aangevraagd en benodigde meldingen gedaan. Hieronder wordt verstaan: ☒ Bodemonderzoeken ☐ Verkeersplan (indien noodzakelijk geacht) ☒ Saneringsplan en goedkeuring bevoegd gezag wet Bodembescherming ☐ Startmelding ☐ Afwijkings-/wijzigingsmeldingen ☐ V&G en uitvoeringsplan ☒ Bemalingsplan ☒ Melding lozing grondwater ☐ Afwijkings-/wijzigingsmeldingen ☐ Opnamerapport en eventueel metingen Fase direct voor sanering In de fase aanlopend naar een saneringsonderdeel worden door de aannemer de volgende werkzaamheden verricht: ☐ Opname ligging van kabels en leidingen aan de hand van o.a. de Klic melding; ☐ Terreininrichting op basis van het V&G- en uitvoeringsplan ☐ Opbreken van verhardingen ☐ Lokaliseren ondergrondse tanks ☐ Toepassen tijdelijke verkeersmaatregelen, waaronder de aanleg van een omleidingsroute voor fiets- en voetverkeer van en naar de voetgangerstunnel en plaatselijk verkeer van en naar het afgesloten deel van de President Rooseveltstraat. Mogelijk te realiseren op een deel van het plangebied, waar opstallen gesloopt zijn. De grondwaterstand is in het verleden vastgesteld op circa 1,2 m-mv aan de westzijde en 1,8 m-mv aan de oostzijde. De maximale ontgravingsdiepte bedraagt circa 2,7 tot 3 m-mv.

Op basis daarvan wordt overtollig toestromend (met olieproducten verontreinigd) grondwater in de ontgravingen verwacht op de terreindelen: ☒ Bodem ter hoogte van Hof te Zandeplein 18 ☒ Twee tankputten ☒ Overige ondergrondse brandstoftanks, bezinkput en bijbehorende infrastructuur Teneinde in den droge te kunnen werken zal een bemaling worden toegepast overeenkomstig het bemalingsplan en de voorwaarden die het Waterschap Scheldestromen hieraan en aan de lozingsvergunning stelt. Voor de van buitenaf aan te voeren aanvulgrond wordt zoveel mogelijk gebruik gemaakt van grond die in depot ligt aan plan Zoutedijk te Kloosterzande. Deze grond voldoet op basis van de bodemkwaliteitskaart van Hulst aan de Maximale Waarde voor de klasse Wonen/Achtergrondwaarden.

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

15

Uitvoeringsfase e

Start: 1 verwijdering asbestverontreiniging

Figuur 4.1 Er wordt gestart met het door de milieukundige begeleiding uitzetten van de ontgraven van het geval van ernstige bodemverontreiniging met asbest in grond (rode vlakken op bovenstaand figuur). Deze worden vervolgens onder MKB-toezicht ontgraven (ontgravingsdiepte ook in figuur aangegeven). Het is in deze stap niet toegestaan om de oranje vakken, later uit te zeven, te betreden/te berijden. Uitgegraven sterk verontreinigde grond dient direct te worden afgevoerd naar een erkend verwerker. Er vindt geen tijdelijke opslag/depotvorming plaats. De putten worden nog niet aangevuld.

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

16

Figuur 4.2 Deze stap kan eventueel gecombineerd worden met stap 1, naar wens van de directievoering, milieukundige begeleiding en aannemer. De teerhoudende asfaltverharding (ca. 3 cm dikte, zwart vak met rode strepen) wordt verwijderd. Vervolgens wordt de onderliggende, asbesthoudende puinverharding (asbestpuin) onder MKB-toezicht ontgraven en direct afgevoerd naar een erkend verwerker. Het is ook in deze stap niet toegestaan om de oranje vakken, later uit te zeven, te betreden/te berijden (in goed overleg met de directievoering is berijden via rijplaten een optie). Indien in overleg met directievoering tot tijdelijke depotvorming wordt besloten tot gecombineerde afvoer met het asbestpuin uit stap 8, vindt dit plaats óp de betonverharding van het binnenplein met voldoende boven én zijafdekking om verspreiding/vermenging met ander puin te voorkomen. Tijdelijke opslag wordt door ons wel sterk afgeraden in verband met ruimtegebruik en omdat teerhoudende asfaltresten in het asbestpuin kunnen leiden tot geuroverlast. De ontgravingsdiepte is niet exact bekend maar minimaal 0,25 m-mv. Na ontgraving wordt door de milieukundige begeleiding op de putbodem een eindbemonstering conform SIKB protocol 6001 verricht. Indien nog gehalten asbest >interventiewaarde aanwezig blijken in de onderliggende grond, vindt aanvullende ontgraving plaats. De put wordt nog niet aangevuld.

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

17

Vervolg: opschoning niet-sterk verontreinigde bodem

Figuur 4.3 De milieukundige begeleiding zet een geval van ernstige bodemverontreiniging met olieproducten en zink uit (oranje vak zonder ruitpatroon op bovenstaand figuur). Het is in deze stap niet toegestaan om dit geval te betreden/te berijden. Dit vak is ook aan het maaiveld herkenbaar aan een duidelijke visuele verontreiniging met olie. Stap 3 betreft verder geen bodemsaneringswerkzaamheid in de zin van de Wbb en valt onder de bevoegdheid van de gemeente Hulst in plaats van de RUD Zeeland. Desondanks is toezicht en ondersteuning van milieukundige begeleiding wenselijk/zinvol en dus voorzien, met name wanneer rond het geval van ernstige bodemverontreiniging wordt gewerkt: Ter hoogte van de oranje vakken met ruitpatroon wordt de grond tot de aangegeven dieptes gezeefd. De maximale maaswijdte is 20 mm. De grove zeefresten (naar schatting ca. 10% v/v >20 mm) zijn sterk asbesthoudend en worden als zodanig afgevoerd. Voor de tijdelijke opbulking vóór afvoer kunnen asbestcontainers worden gebruikt. Op bovenstaande figuur is ter illustratie een container ingetekend aan de noordzijde van de betonverharding van het voormalig binnenplein. Er kan een tijdelijk depot worden ingericht voor de fijne zeefgrond zonder / met nauwelijks asbest, die later kan worden hergebruikt. De exacte locatie wordt in overleg met de directievoering bepaald.

Op bovenstaande figuur is dat aan de noordzijde (bruine vak). Opgemerkt wordt dat de uiteindelijke depotlocatie éérst (deels) ondiep uitgezeefd dient te worden op asbest.

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

18

Figuur 4.4 De milieukundige begeleiding zet de overige gevallen van ernstige bodemverontreiniging met olieproducten uit (rode vlakken met oliedruppels op bovenstaand figuur). Het is in deze stap niet toegestaan om deze gevallen te betreden/te berijden.

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

19

Vervolg: verwijdering tankputten

Figuur 4.5 De grondwaterbemaling wordt volgens het bemalingsplan geïnstalleerd rond Put oost. Omdat een deel van het grondwater sterk verontreinigd is, worden zuiveringsstappen voorzien. Het gezuiverde water (effluent) moet voldoen aan de lozingseisen uit de lozingsmelding c.q. de Watervergunning en wordt geloosd op het oppervlaktewater (een sloot nabij de rijksweg N689). Wanneer het grondwaterpeil voldoende is gezakt, wordt Put oost ontgraven. De verwachte einddiepte is 3 m-mv. De uitkomende grond is sterk verontreinigd met minerale olie en zink. Aanhangend grondwater is sterk verontreinigd met minerale olie, vluchtige olie en BTEX. De bovenste 0,5 meter komt waarschijnlijk in aanmerking voor extractieve reiniging. De onderliggende grond komt niet hiervoor in aanmerking; uitgangspunt is dat deze diepere grond wordt afgevoerd voor thermische reiniging. Vrijkomende grond wordt direct afgevoerd naar de juiste verwerker. In overleg met de directievoering kan een depot twijfelgrond mét zij- en bovenafdichting worden ingericht op de centrale betonverharding. Vrijkomend puin wordt zintuiglijk beoordeeld; schoon puin kan worden toegevoegd aan het depot asbestvrije puin. Olie- of anderszins verontreinigd puin wordt direct afgevoerd naar een verwerker.

Na ontgraving wordt door de milieukundige begeleiding op de putwanden en -bodem een eindbemonstering conform SIKB protocol 6001 verricht (vluchtig en niet-vluchtig). De keuringsparameers zijn olieproducten. Indien nog gehalten boven de saneringsdoelstelling aanwezig blijken vindt aanvullende ontgraving plaats. De uitkeuring vindt tevens plaats op zink. Het depot twijfelgrond kan na indicatieve keuring op olieproducten en zink eventueel worden hergebruikt. De put met drain wordt tot aan het omliggend maaiveld aangevuld met grond zoals aangegeven in §3.2.

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

20

Figuur 4.6 De grondwaterbemaling wordt volgens het bemalingsplan geïnstalleerd rond Put west, idem aan stap 5. Wanneer het grondwaterpeil voldoende is gezakt, wordt Put west ontgraven. De verwachte einddiepte is 2 m-mv. De uitkomende grond is sterk verontreinigd met minerale olie, benzeen en xylenen. Aanhangend grondwater is sterk verontreinigd met minerale olie, vluchtige olie en BTEX. De bovenste 1 meter komt waarschijnlijk in aanmerking voor extractieve reiniging. Uitgangspunt is dat de diepere grond wordt afgevoerd voor thermische reiniging. Vrijkomende grond wordt direct afgevoerd naar de juiste verwerker. Twijfelgrond kan eventueel worden toegevoegd aan het tijdelijk depot uit stap 5. Vrijkomend puin wordt zintuiglijk beoordeeld idem aan stap 5. Na ontgraving wordt door de milieukundige begeleiding op de putwanden en -bodem een eindbemonstering conform SIKB protocol 6001 verricht (vluchtig en niet-vluchtig). De keuringsparameers zijn olieproducten. Indien nog gehalten boven de saneringsdoelstelling aanwezig blijken vindt voor zover technisch mogelijk aanvullende ontgraving plaats. Wellicht loopt deze spot over in de verontreiniging bij tank C (zie verderop). Het depot twijfelgrond kan na indicatieve keuring op olieproducten (en zink) eventueel worden hergebruikt. De put met drain wordt tot aan het omliggend maaiveld aangevuld met grond zoals aangegeven in §3.2.

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

21

Vervolg: verwijdering geval met olieverontreiniging t.h.v. Hof te Zandeplein 18 (tanks A t/m C)

Figuur 4.7 Tijdens de ontgraving dient de aannemer en/of beheerder maatregelen te nemen om kabels en leidingen waar nodig tijdelijk om te leggen c.q. te verwijderen. Voor het riool dient een tijdelijke overpompvoorziening gemaakt te worden. Om de grondwaterstand tijdelijk te verlagen wordt bronbemaling geplaatst/verplaatst op basis van het bemalingsplan. Omdat een deel van het grondwater sterk verontreinigd is, worden zuiveringsstappen voorzien. De installatie van de bronbemaling en de zuivering wordt tenminste drie dagen voor de ontgraving afgerond en in werking gesteld. Het effluent moet voldoen aan de lozingseisen uit de lozingsmelding c.q. de Watervergunning en wordt geloosd op de sloot nabij de rijksweg N689. De sanering van de grondverontreinigingen met olieproducten vindt plaats middels ontgraving. De milieukundige begeleider stelt de ontgravingsgrenzen vast, in eerste instantie aan de hand van de resultaten van de eerder uitgevoerde bodemonderzoeken en de tussentijdse saneringsresultaten van Put west. De resterende vloeren en verhardingen worden verwijderd. Tijdens de ontgraving geldt dat de ontgravingsgrenzen ook met behulp van zintuiglijke waarnemingen worden vastgesteld. De ontgravingen vinden onder een natuurlijk talud plaats. Als onderdeel van de ontgraving worden resterende funderingen en kelders verwijderd.

De ontgravingsdiepte van de grondverontreinigingen met olieproducten bedraagt ca. 2,7 m-mv. De beoogde ontgravingscontouren voor de grondverontreiniging komen in horizontaal opzicht grotendeels

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

22

overeen met de grondwaterverontreiniging. Gelet op de benodigde bemaling is daarom geen aanvullende ontgraving buiten de contouren grondverontreiniging (behoudens het natuurlijk talud) voorzien. In de bovengrond (laag tot 0,9 á 1,1 m-mv op ca. 400 m) zijn geen verontreinigingen met olieproducten aangetoond. Deze laag wordt onder milieukundige begeleiding separaat ontgraven en in depot geplaatst binnen het plangebied (Depot ‘bovengrond’). Door middel van een indicatieve partijkeuring kan gecontroleerd worden of deze partij terug kan worden geplaatst in het oorspronkelijk profiel. Hierbij dient rekening gehouden te worden dat tijdens het bodemonderzoek in deze laag puin is aangetroffen. Dit kan het gebruik als aanvulgrond mogelijk beperken waarna alsnog afvoer nodig blijkt. De ontgraven sterk verontreinigde lagen worden direct afgevoerd naar een erkend verwerker voor reiniging. De licht tot sterk verontreinigde grond (twijfelgrond) wordt op aanwijzing van de milieukundig begeleider ontgraven en in depot (eventueel een tweede depot twijfelgrond) geplaatst om de verontreinigingsgraad te bepalen, waarna naar verwachting, ook deze grond afgevoerd wordt. Vooralsnog wordt ervan uitgegaan dat deze grond voldoet aan kwaliteitsklasse Industrie. 3

Op basis van de voorgaande bodemonderzoeken zal naar verwachting circa 220 m sterk verontreinigde 3

grond en circa 420 m licht tot sterk verontreinigde grond vrijkomen. Naast het verwijderen van de verontreinigde grond zullen de aanwezige brandstoftanks binnen het saneringsgebied verwijderd worden. De tanksanering kan gecombineerd worden met de grondsanering en dient uitgevoerd te worden volgens de BRL K902 en K904 door een daartoe erkend bedrijf. De tanks dienen na reiniging en verwijdering afgevoerd te worden naar een erkend verschrotingsbedrijf. Na het bereiken van de einddiepte wordt een eindbemonstering op de grond verricht, zie § 4.3. Nadat middels een eindbemonstering is vastgesteld dat de ontgraving voldoet aan de saneringsdoelstelling zal de ontgravingsput worden aangevuld met aanvulgrond uit plan Zoutedijk en mogelijk de bovengrond, indien deze milieuhygiënisch en civieltechnisch voldoet. De toplaag wordt afgewerkt met een funderingslaag en zandbed in functie van het herstel van de bestrating van de openbare weg (straat, parkeerplaatsen en trottoir). Tenslotte wordt de bestrating hersteld en worden controlepeilbuizen (conform protocol BRL6001) geplaatst ten behoeve van de controle van het grondwater. Ook bij Putten oost en west worden controlepeilbuizen geplaatst.

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

23

Vervolg: verwijdering overige ondergrondse brandstoftanks, bezinkput en bijbehorende infrastructuur

Figuur 4.8 De sanering van de objecten D t/m G(H) vindt plaats middels ontgraving en verwijdering. De ontgravingsdiepten zijn afhankelijk van de dekking en omvang van de ondergrondse objecten. Eventuele zintuiglijk met olieproducten verontreinigde grond en de dekkingslagen worden direct afgevoerd en niet in een tijdelijk depot opgeslagen. Eventueel overtollig grondwater kan verwijderd worden door open bemaling. Het grondwater dient (in verband met mogelijk aanwezige verontreiniging) geloosd te worden op de zuiveringsinstallatie van het saneringsonderdelen tankputten en tanks A t/m C. Als deze sanering niet gelijktijdig/aansluitend wordt uitgevoerd dient ten minste een olieafscheider voorzien te worden. Ter plaatse van de vier tanks D t/m G wordt de bestaande verharding direct voorafgaand aan het ontgraven verwijderd. De tanks dienen net als de tanks A t/m C door een BRL K902/K904 erkend bedrijf te worden leeggemaakt, gereinigd en verwijderd. Na verwijdering worden ze afgevoerd voor verschroting naar een erkend verschrotingsbedrijf. Waarschijnlijk wordt bij E t/m G nog een OBAS aangetroffen; deze dient op dezelfde wijze te worden gesaneerd. De bezinkput H aan de oostgevel van de voormalige loods is waarschijnlijk niet meer aanwezig en is niet meer ingetekend op bovenstaand figuur.

Als deze alsnog wordt aangetroffen, dient deze nu alsnog te worden leeggemaakt en gereinigd en daarna gesloopt. Het puin wordt zintuiglijk beoordeeld en bij het depot schoon puin gestort danwel direct afgevoerd. Na het verwijderen van de tanks, OBAS en bezinkput wordt een eindbemonstering op de relevante olieproducten verricht aan de bijbehorende putbodems- en -wanden, zie § 4.3. Nadat vastgesteld is dat een ontgraving voldoet aan de saneringsdoelstelling wordt de betreffende put aangevuld tot aan het omliggend maaiveld.

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

24

e

Vervolg: 2 verwijdering asbestverontreiniging

Figuur 4.9 De sanering van de laatste verontreiniging met asbest vindt plaats middels ontgraving. De milieukundige begeleider stelt de ontgravingsgrenzen van de lagen met gewogen gehalten asbest >100 mg/kg.ds vast, in eerste instantie aan de hand van de resultaten van de eerder uitgevoerde bodemonderzoeken. Dit is het resterende rode vlak op bovenstaand figuur. Hierna worden de bestaande verhardingen en vloeren verwijderd en wordt gestart met de ontgraving onder toezicht van de sterk met asbest verontreinigde laag. De betonverharding en het depot asbestvrij puin kunnen eventueel op locatie worden gebroken om de afvoer te vergemakkelijken, een en ander op aanwijzing van de directievoering. De ontgravingsdiepte van de verontreinigingen met asbest bedraagt ca. 0,3 m-huidig mv (0,2 m-mv ná verwijderen verharding). Er is geen sprake van een zintuiglijk schone bovenlaag. De onderliggende grondlaag met hoogstens sporen bodemvreemde bijmengingen is nauwelijks verontreinigd met asbest en voldoet reeds aan de terugsaneerwaarde. De ontgraven laag wordt direct afgevoerd. Op basis van de voorgaande bodemonderzoeken zal naar verwachting circa 180 m

3

sterk met asbest verontreinigd

materiaal vrijkomen. Het overige te verwijderen volume puin/grondfundering onder de verharding (grijs vak, tot ca. 0,3 m-mv) is licht tot matig verontreinigd met asbest. Die verwijdering betreft geen bodemsaneringswerkzaamheid en valt onder de bevoegdheid van de gemeente Hulst in plaats van de RUD Zeeland. Desondanks is toezicht en ondersteuning van milieukundige begeleiding wenselijk/zinvol. Vanwege de aanwezigheid van asbest in zowel de grond als de niet-vormgegeven bouwstoffen zijn de bewerkings- en hergebruiksmogelijkheden

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

25

van het af te voeren materiaal beperkt. De meest milieubewuste verwerkingsmethode dient door de aannemer te worden bepaald. Omdat hierin asbest zit komt dit puin niet in aanmerking voor een breekinstallatie. Nadat vastgesteld is dat de ontgraving voldoet aan de (sanerings)doelstellingen en de resterende ondergrondse objecten en bijmengingen zijn verwijderd kan aanvulling plaatsvinden. Aanvulling gebeurt met grond klasse Wonen of schoner en het depot uitzeefgrond, tenzij besloten wordt niet aan te vullen omdat dit beter past in de toekomstige inrichting van het plangebied. 4.3. Eindbemonstering

Bodem t.h.v. Hof te Zandeplein 18, twee tankputten Voor de eindbemonstering van grond én grondwater ter plaatse van de ontgravingen worden de voorschriften uit Protocol 6001 gehanteerd (vluchtige, mobiele verontreinigingen). Indien

het

saneringsresultaat

op

basis

van

de

eindbemonstering(en)

niet

voldoet

aan

de

saneringsdoelstellingen wordt in overleg met het bevoegd gezag bepaald in hoeverre aanvullende ontgravingen of onttrekkingen worden verricht. Bodem voormalig binnenplein en voormalige bebouwing Er zal geen/nauwelijks een putwand zijn. Daarom wordt een eindbemonstering van putwanden op asbest niet mogelijk geacht. De putbodem wordt niet bemonsterd en geanalyseerd. Uit eerder uitgevoerde bodemonderzoeken blijkt immers dat de onderliggende lagen voldoen aan de terugsaneerwaarde. Indien visueel asbest wordt geconstateerd wordt op aanwijzing van de milieukundig begeleider verder gegraven tot zintuiglijk schoon. Bodem onder puinfundering Pres. Rooseveltlaan De bodem onder de puinfundering is nog niet eerder onderzocht. Na ontgraving wordt door de milieukundige begeleiding op de putbodem een eindbemonstering conform SIKB protocol 6001 verricht. Indien nog gehalten asbest >interventiewaarde aanwezig blijken in de onderliggende grond, vindt aanvullende ontgraving plaats. Overige ondergrondse brandstoftanks, bezinkput en bijbehorende infrastructuur Voor de eindbemonstering van grond ter plaatse van de ontgravingen worden de voorschriften uit Protocol 6001 gehanteerd (vluchtige, mobiele verontreinigingen). Er is geen indicatie dat bij deze overige tanks D t/m G (en bezinkput H) sprake is van een grondwaterverontreiniging.

Indien de waarnemingen tijdens de sanering hiertoe aanleiding geven, wordt in overleg met het bevoegd gezag Wet bodembescherming bepaald in hoeverre ook een eindbemonstering van het grondwater noodzakelijk is.

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

26

4.4. Nazorgplan

Bodem t.h.v. Hof te Zandeplein 18, twee tankputten Naar verwachting zal met de ontgraving en de bronbemaling een groot gedeelte van de (sterke) grondwaterverontreiniging verwijderd worden. Desondanks bestaat de kans dat een kleine hoeveelheid olieverontreiniging boven de tussenwaarden achterblijft in het grondwater. Als uit een aantal monitoringsronden blijkt dat dit inderdaad het geval is, zullen maatregelen getroffen worden om de verontreinigingen te reduceren tot een acceptabel niveau (terugsaneerwaarde is een niveau gelijk of lager dan de tussenwaarden voor olie en vluchtige aromaten). Om deze maatregelen mogelijk te maken dient reeds tijdens de ontgraving een grondwaterbehandelingssysteem aangelegd te worden. Dit bestaat uit onttrekkingsdrains die in een aantal lussen over de bodem van de saneringsputten wordt gelegd en afdekt wordt met een laag drainzand. Om ongewenste verspreiding van verontreingingen via de drains tegen te gaan wordt bij voorkeur per fysieke put één systeem aangelegd. De drains worden aangesloten op putten die bereikbaar zijnvanaf het maaiveld. De putten dienen geschikt te zijn om een pomp te plaatsen en afhankelijk van de locatie belastbaar te zijn door (zwaar) verkeer. Nabehandeling van het grondwater kan bestaan uit het tijdelijk oppompen, zuiveren en lozen van grondwater.

Aanvullende monitoringsronden zullen de duur van het nabehandelingstraject uit moeten wijzen. Voor de overige saneringsonderdelen worden geen nazorgmaatregelen noodzakelijk geacht. 4.5. Grondbalans

De grondbalans is afgeleid uit de in de voorgaande hoofdstukken genoemde hoeveelheden. Het betreft een inschatting op basis van de tot nu toe bekende gegevens. Tabel 4.5. Grondbalans Ontgraven Soort

Aanvullen Afvoer 3

In depot

Soort

3

Aanvoer

Uit depot

(m )

(m3)

Bovengrond A t/m C

-

400

-

Zand bestrating

50

-

420*

-

Uitzeefgrond <100 mg/kgds

-

400

4x 10

-

Grond plan Zoutedijk

3 300

-

Asbestgrond >100 mg/kgds

500

-

Uitzeefgrond <100 mg/kgds

-

400

(m )

(m )

Bovengrond tanks A t/m C

-

400

Grond sterk verontreinigd met

220 +

olie en vluchtige aromaten tanks

500 +

A t/m C, Put west en Put oost

400

Grond licht-sterk verontreinigd

3

met olie en vluchtige aromaten (twijfelgrond) Grond sterk verontreinigd met olie tanks D t/m G(H)

(wonen/schoon)

(±10% grof, asb. houdend puin)

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

27

Ontgraven

Aanvullen

Teerhoudend asfalt

15

-

Asbestpuin uit uitzeefgrond

50

-

Asbestpuin >100 mg/kgds vmlg

180 +

-

binnenplein + Pres. R.laan

>75

Asbestpuin/grond <100

700

-

250

-

mg/kgds vmlg binnenplein Slooppuin vloeren, funderingen, kelders e.d. Totaal

4 150

Totaal

4 150

*De licht tot sterk verontreinigde grond wordt eerst in depot gezet, echter voor de grondbalans wordt ervan uitgegaan dat deze grond uiteindelijk wordt afgevoerd.

4.6. Evaluatierapport

Wanneer het saneringsdoel voor alle saneringsonderdelen voor zowel grond als grondwater is behaald, kan de sanering afgesloten worden. Vervolgens wordt door de milieukundig begeleider een evaluatierapport opgesteld met daarin het verloop van de sanering, eventuele afwijkingen van het saneringsplan en het eindresultaat. Tevens wordt opgenomen welke eventuele nazorgmaatrelen verreist zijn. In het rapport wordt een overzicht opgenomen van de afgevoerde vrachten, de aanvoer, de onttrekking en lozing van grondwater, de gegevens van de tanksanering alsook alle analyseresultaten van de controlemonsters van grond, grondwater, partijkeuringen en effluent. Het evaluatierapport wordt ter goedkeuring voorgelegd aan het bevoegd gezag wet Bodembescherming.

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

28

Achtergronddocumenten Onderstaande documenten vormen de basis voor diverse typen milieuhygiënisch onderzoek en saneringen op, aan en in bodem en bouwstoffen in Nederland. Wet- en regelgeving (vigerende versies op wetten.overheid.nl) 1.

Wet bodembescherming

2.

Circulaire Bodemsanering 2013

3.

Besluit Bodemkwaliteit

4.

Regeling Bodemkwaliteit

5.

Besluit asbestwegen milieubeheer

6.

Regeling nadere voorschriften asbestwegen milieubeheer

7.

Besluit Uniforme Saneringen

8.

Regeling Uniforme Saneringen

Normdocumenten 9.

Nederlands

Normalisatie

Instituut,

NEN

5707:2015/C2:2017,

Bodem

–

Inspectie

en

monsterneming van asbest in bodem en partijen grond, ICS 13.080.01, Delft, augustus 2015 10. Nederlands Normalisatie Instituut, NEN 5717:2017, Bodem - Waterbodem - Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek, ICS 13.080.05, Delft, december 2017 11. Nederlands Normalisatie Instituut, NEN 5720:2017, Bodem - Waterbodem - Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch onderzoek - Onderzoek naar de milieuhygiënische kwaliteit van waterbodem en baggerspecie, ICS 13.080.05, Delft, 1 december 2017 12. Nederlands Normalisatie Instituut, NEN 5725:2017, Bodem - Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van milieuhygiënisch vooronderzoek, ICS 13.080.01; 13.080.05, Delft, oktober 2017 13. Nederlands Normalisatie Instituut, NEN 5740:2009/A1:2016, Bodem - Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van verkennend bodemonderzoek - Onderzoek naar de milieuhygiënische kwaliteit van bodem en grond, ICS 13.080.05, Delft, januari 2009

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

29

14. Nederlands Normalisatie Instituut, NEN 5897:2015/C2:2017, Inspectie en monsterneming van asbest in bouw- en sloopafval en recyclinggranulaat, ICS 13.030.30, Delft, augustus 2015 15. Nederlands Normalisatie Instituut, NTA 5755:2010, Bodem - Landbodem - Strategie voor het uitvoeren van nader onderzoek - Onderzoek naar de aard en omvang van bodemverontreiniging, ICS 13.080.05, Delft, juli 2010 Richtlijnen en protocollen 16. Stichting Infrastructuur Kwaliteitsborging Bodembeheer, Richtlijnen en protocollen bodembeheer, www.sikb.nl/bodembeheer/richtlijnen 17. Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, Tijdelijk handelingskader voor hergebruik van PFAShoudende grond en baggerspecie, 2 juli 2020

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

30

Bijlage 1. Overzichtskaart ligging saneringslocatie

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Bijlage 1

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

Ligging onderzoekslocatie

Schaal: 1:25.000

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Bijlage 1

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

Bijlage 2. Situatietekeningen

Bijlage 2A. Situatietekening Bijlage 2B. Ontgraving olieverontreiniging Hof te Zandeplein 18 Bijlage 2C. Ontgraving asbestverontreiniging binnenplaats Hof te Zandeplein 10

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Bijlage 2

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

Bijlage 2A. Situatietekening

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Bijlage 2

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

43

47 2465

1972 1895 regenafvoer

6 regenafvoer

H

10

8

F G

8-8a E

1972

regenafvoer

Riolering

LEGENDA Bebouwing Kadastrale grenzen Te slopen bebouwing Plangebied Datatransport Gas hoge druk Gas lage druk Laagspanning Middenspanning Hoogspanning Riool onder druk Riool vrij verval Water

1970

Hof

1971

p ande

te Z 535

12

lein 3268 D

14

maten in meters schaal 1:500

Pompinstallatie

419

B

1972

Vulpunt

0

5

10

15

A

18 Postbus 25 4453 ZG L

L

L

's-Heerenhoek

L L L L

C

Pompinstallatie

3262

tel.: 0113 - 35 22 22

Hof

L L

L

L

L

L

L

www.smazeelandbv.nl

L

MILIEU EN RUIMTE

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

Schaal: 1:500

Opdr.gever: Gemeente Hulst

Formaat: A3

Tekeningnr.: 1 van 3

Onderdeel:

Getekend: L. Aalewijnse

Datum: 14-06-2019

L

Projectnr.: 23184046

L

20

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

Project:

L

L

L

L

L

L

Hof te zandeplein 18 te Kloosterzande

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

L

3472

te

Zan

dep

lein

Vulpunt Ontluchtingspunt

3262

Situatietekening

20

Bijlage 2B. Ontgraving olieverontreiniging Hof te Zandeplein 18

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Bijlage 2

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

1970 1971 H of ande te Z

535

plein

12

regenafvoer

3268 D

14

regenafvoer

Pompinstallatie

B

1972

Vulpunt

A 18

C

3262

Pompinstallatie

Vulpunt

LEGENDA

Ontluchtingspunt

regenafvoer eple in

20

Bebouwing Kadastrale grenzen Te slopen bebouwing Ontgravingscontour olieverontreiniging Plangebied maten in meters schaal 1:250

Zan d

3472

5

10

Hof

te

0

Postbus 25 4453 ZG 's-Heerenhoek

3262

tel.: 0113 - 35 22 22 MILIEU EN RUIMTE

22

www.smazeelandbv.nl

Projectnr.: 23184046

Schaal: 1:250

Opdr.gever: Gemeente Hulst

Formaat: A3

Tekeningnr.: 2 van 3

Onderdeel:

Getekend: L. Aalewijnse

Datum: 14-06-2019

Project:

Hof te zandeplein 18 ter Kloosterzande

Ontgraving olieverontreiniging t.h.v. Hof te Zandeplein 18

Bijlage 2C. Ontgraving asbestverontreiniging binnenplaats Hof te Zandeplein 10

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Bijlage 2

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande

1972 1895

6

H

F 10

G E

1972

Riolering

1970 LEGENDA

1971

Bebouwing Kadastrale grenzen Te slopen bebouwing Ontgravingscontour asbestpuin Plangebied

535

maten in meters schaal 1:250 0

5

Postbus 25 4453 ZG 's-Heerenhoek

14

D

tel.: 0113 - 35 22 22 www.smazeelandbv.nl

MILIEU EN RUIMTE

Project:

Pompinstallatie

Hof te zandeplein 18 te Kloosterzande

Opdr.gever: Gemeente Hulst

1972

Onderdeel:

Ontgraving asbestverontreiniging binnenplein Hof te zandeplein 10

419

Projectnr.: 23184046

Schaal: 1:250

Formaat: A3

Tekeningnr.: 3 van 3

Getekend: L. Aalewijnse

Datum: 29-05-2019

10

Bijlage 3. Eigendomssituatie

23184046 / 23204014

Sagro Milieu Advies Zeeland B.V.

Bijlage 3

Geactualiseerd saneringsplan tanks, bodem- en asbestverontreinigingen Hof te Zandeplein 10-18 Kloosterzande