E20ProDemos-2020-Jaarverslag

44

Jaarverslag 2020

Publieksbijeenkomsten

45

Dictatuur, om op een andere manier aandacht te besteden aan het belang van de democratische rechtsstaat. Dit jaar vond Nacht van de Dictatuur voor de tiende keer plaats, deze keer als hybride evenement op 24 september: een groot digitaal gedeelte samen met partnerorganisaties als De Balie (Amsterdam), Arminius (Rotterdam) en Forum (Groningen), en een fysiek programma bij Beeld en Geluid Den Haag. Bij Beeld en Geluid in Den Haag waren 30 personen coronaproof bijeen voor een fysiek programma. Ook bij de anderen medewerkende debatcentra in het land konden kleine groepen publiek toegelaten worden. Omdat de fysieke bijeenkomsten gestreamd werden, was het voor de deelnemers voor het eerst mogelijk om ook de programma’s van onze partners in andere steden te volgen, wat het landelijke karakter van dit evenement versterkte. Ook was het door het digitale aanbod duidelijk makkelijker om internationaal bekende sprekers te laten optreden. Onze gasten waren o.a. de Britse historicus Jonathan Israel en de Poolse journalist Witold Szablowski, en het programma werd satirisch afgesloten door de Amerikaanse cabaretier Greg Shapiro.

EDIC Het bij ProDemos gevestigde Europe Direct Information Centre (EDIC) kon in 2020 door de noodzakelijke sluiting bijna geen bezoekers ontvangen. Telefonisch en via mail bleef EDIC wel beschikbaar voor burgers met vragen over de Europese Unie, en de door het EDIC aangeboden gastlessen op scholen konden gedeeltelijk doorgang vinden. In het najaar van 2020 organiseerde het EDIC Den Haag drie online lunchlezingen over enkele prioriteiten van de Europese Commissie, waaronder het Europese migratiebeleid en de ‘Green Deal’. In 2020 heeft het EDIC 557 scholieren en 100 docenten bereikt. Er waren 60 deelnemers aan de lunchlezingen en

267 luisteraars voor de EDIC-podcast over Robert Schuman. Er kwamen 28 vragen binnen, en er werden 624 EDIC-folders meegenomen uit het informatiecentrum. Sommige geplande activiteiten, zoals de Grondwetdag, de vrijheidscolleges en de activiteiten rond de viering van 75 jaar vrijheid konden in verband met de coronamaatregelen geen doorgang vinden. De collegereeks over burgerschap die gepland stond voor 2020 is verplaatst naar 2021.

TOTAAL AANTAL BEZOEKERS PUBLIEKSBIJEENKOMSTEN Democratie in Debat Nacht van de Dictatuur Podcasts Prinsjesfestival Informatiefunctie Democratie voor iedereen, Actief burgerschap, recht van spreken EDIC LOI-cursus door ProDemos

1067 435 1.400 100 116

TOTAAL

5.404

593 1.636 57

p d c a y n v ] b

1 1

k

a

m , p g q . b w a f y

, d ' n \ h i k / m d r

Kennisontwikkeling

[

s v 7x b ' i q [ f e ]

Jaarverslag 2020

48

ProDemos hecht grote waarde aan het bijhouden en vergroten van de professionele kennis van haar medewerkers.

Kennisontwikkeling en internationale kennisuitwisseling Naast individuele (bij)scholingstrajecten die medewerkers in samenspraak met de HR-afdeling en de betreffende leidinggevende kunnen volgen, organiseert een projectteam regelmatig interne bijeenkomsten om medewerkers in staat te stellen hun kennis bij te houden. Tijdens kenniscarrousels, lunchlezingen en masterclasses worden medewerkers bijgepraat over zowel organisatorische zaken als inhoudelijke onderwerpen, bijvoorbeeld met betrekking tot politiek en didactiek. Dit jaar waren er meerdere online bijeenkomsten over de structuurverandering binnen ProDemos en de gevolgen voor ons werk door de corona-situatie. Ook zijn er veel ICT-trainingen geweest om het thuiswerken met bijbehorende tools te faciliteren. Daarnaast waren er diverse (online) inhoudelijke kennisbijeenkomsten, onder andere over het puberbrein en de geschiedeniscanon.

Voor ons Europese burgerschapsonderwijsnetwerk NECE (Networking European Citizenship Education) was 2020 in veel opzichten een bijzonder jaar. De NECE-website (nece.eu) werd in een nieuw jasje gestoken en van een platform voorzien, om meer uitwisseling mogelijk te maken tussen burgerschapsexperts in Europa, ook tussen de jaarlijkse conferenties door. De thema’s van de jaarlijkse NECE-conferentie werden sterk beïnvloed door de actuele situatie. Dat was al te zien aan de conferentietitel: ’Connecting in a postpandemic world. Citizenship education for democracy and sustainability’. Oorspronkelijk als hybride event gepland, moest deze conferentie van 5–7 november uiteindelijk toch als volledig online event worden aangeboden. Dit creëerde echter ook nieuwe mogelijkheden. Een groot gedeelte van de conferentie werd gelivestreamd en video’s en ander materiaal bleven via de NECE-website ook na de conferentie beschikbaar. Het bereik van de conferentie was daardoor groter dan in andere jaren.

Kennisontwikkeling

Wetenschappelijk onderzoek Het afgelopen jaar heeft de wetenschappelijk adviseur van ProDemos een plan uitgewerkt om de rol van onderzoek steviger in de organisatie te verankeren. Er is een onderzoeksagenda opgesteld voor 2021 met een planning van evaluaties in 2021 waarbij een regelmatige, gestandaardiseerde wijze van evalueren en uitvoeren van onderzoek wordt nagestreefd. Deze agenda wordt in 2021 verder uitgewerkt. In 2020 werkten we verder aan een verbeterslag met betrekking tot het standaardiseren van onze dataverzameling. Het doel is om meer en betere gegevens te verzamelen en de dataverzameling eenvoudiger te maken. Door de sluiting van de scholen en de bijbehorende maatregelen is het verzamelen van data en het verbeteren van de dataverzameling slechts beperkt mogelijk geweest.

49

In 2020 zijn er twee onderzoeksprojecten uitgevoerd bij ProDemos. In juni verscheen een rapport waarin we de effectiviteit van het Democratiespel Gelderland en Klassenbezoek@ Gemeentehuis onderzochten. De resultaten laten zien dat de hoofddoelstellingen (het bevorderen van kennis over de lokale politiek en het ontwikkelen van betere argumentatievaardigheden) weliswaar niet werden gehaald, maar dat de programma’s wel een positief effect hebben op de intentie om politiek actief te worden en dat verschillen in houdingen ten aanzien van de politiek worden verkleind. Ten aanzien van de hoofddoelstellingen zijn aanbevelingen geformuleerd. In opdracht van de Vereniging van Griffiers (VvG) onderzocht ProDemos wat de rol van griffiers is bij inwonersparticipatie en bewonersparticipatie. Het rapport laat zien dat griffiers inwonersparticipatie belangrijk vinden en ze hierin een belangrijke rol voor zichzelf zien weggelegd, maar dat zij zich tot nu toe nog beperkt

50

Jaarverslag 2020

Kennisontwikkeling

actief en initiërend opstellen op dit thema. Over de rolinvulling bij participatieprocessen bestaat bovendien veel onduidelijkheid bij de hoofdrolspelers. Op basis van dit rapport zijn er meerdere webinars gehouden met griffiers om verder te praten over de rol en het belang van de griffie bij inwoners- en burgerparticipatie. Het afgelopen jaar ging ProDemos meerdere samenwerkingen aan met universiteiten. ProDemos werkt samen met de Universiteit Leiden aan een project waarbij tools worden ontwikkeld om ethische beslissingen die jongeren maken als ze gaan stemmen te meten. Ook is ProDemos in 2020 samen gaan werken met de Universiteit Leiden bij een project dat de rol van sociale media onderzoekt in landen met autoritaire regimes.

51

project is een samenwerking van het ministerie van BZK, ProDemos en de Universiteit van Amsterdam. Gedurende zes jaar vullen ruim 2500 leerlingen van ongeveer 50 middelbare scholen ieder jaar een vragenlijst in. Het onderzoek richt zich vooral op steun voor democratische waarden, zoals vrijheid van meningsuiting of gelijke rechten. In 2020 is de tweede ronde van de dataverzameling afgerond, precies op de dag voordat de middelbare scholen moesten sluiten. In 2021 worden de eerste resultaten verwacht. Het onderzoek bij derdejaars van het voortgezet onderwijs zal in een aangepaste vorm worden hervat als de scholen weer open mogen. Eind 2020 is er een nieuwe onderzoeker aangenomen die onderzoek gaat doen naar de effectiviteit van de programma’s bij ProDemos.

Klankbordgroepen en docentenpeilingen ProDemos neemt deel aan een project van de Universiteit van Amsterdam waarin onderzoek wordt verricht naar microtargeting bij verkiezingen. In 2017 zijn ProDemos en de Universiteit van Amsterdam een onderzoeksproject gestart om meer kennis te genereren over de mate van steun voor democratische kernwaarden onder jongeren. Een deel van dit vierjarige promotieonderzoek gaat over de effectiviteit van het schoolbezoek aan ProDemos. In 2020 is dit deelonderzoek afgerond. Het afsluitende proefschrift wordt in 2022 verwacht. In 2018 is het Adolescentenpanel Democratische Kernwaarden en Schoolloopbanen (ADKS) van start gegaan. Dit zesjarige onderzoeks-

De afdelingen Communicatie en Educatie hebben gezamenlijk drie klankbordgroepbijeenkomsten van docenten georganiseerd. ProDemos had al een klankbordgroep van docenten uit het voortgezet onderwijs. In 2020 is daar een klankbordgroep bijgekomen voor docenten uit het primair onderwijs. De gesprekken gingen dit jaar vooral over de gevolgen van corona in het onderwijs en over de behoeften van docenten. In het najaar werd vooruitgekeken naar het door ProDemos te ontwikkelen programma Parlement op School en de aanstaande verkiezingen. Daarnaast heeft ProDemos de lezers van onze Educatienieuwsbrief gevraagd wat ProDemos voor deze doelgroep (voornamelijk docenten) kon betekenen in tijden van corona.

p d c a y n v ] b

w w

k

a

m , p g q . b w a f y

, d ' n \ h i k / m d Organisatie

r [ 5 b . s v 8x b ' i q [ f e ]

Jaarverslag 2020

54

Voor veel medewerkers was 2020 een jaar van onzekerheid: wat kan er wel en niet doorgaan? Is er nog wel (voldoende) werk voor mij? Hoe combineer ik thuiswerken met kinderen thuis? Wanneer mag ik weer naar kantoor?

Naast de coronacrisis had de organisatie te maken met de gevolgen van de gebeurtenissen in 2019. Er kwam een verbeterplan en een structuurverandering, om invulling te geven aan de noodzakelijke verdere professionalisering van de organisatie en om ervoor te zorgen dat we een prettige en veilige werkomgeving kunnen bieden aan al onze medewerkers. Er is veel van de medewerkers gevraagd met betrekking tot alle interne veranderingen en het omschakelen van fysiek naar online. We zijn trots om te zien dat de inzet van de medewerkers en de betrokkenheid bij de organisatie onverminderd groot is geweest. Dat heeft er zeker toe bijgedragen dat een groot deel van het werk van ProDemos ook onder deze omstandigheden doorgang heeft kunnen vinden.

Verbeterplan In mei 2020 heeft ProDemos het integraal verbeterplan Huis op orde naar de minister van Bin-

nenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties gestuurd. Het integraal verbeterplan is opgesteld op verzoek van deze minister. Aanleiding hiertoe waren de rapporten van de onderzoekscommissie en de visitatiecommissie uit oktober 2019 over ProDemos. Het verbeterplan bevat een reeks maatregelen die er gezamenlijk toe zullen leiden dat ProDemos een professionele, veilige en prettige werkomgeving is voor alle medewerkers. Het gaat hierbij onder andere om HR-beleid, het verstevigen van de ‘checks and balances’ (bijvoorbeeld ten aanzien van het functioneren van de ondernemingsraad en de raad van toezicht), versterking van de integriteit, aandacht voor de cultuur en de verdere versterking van de organisatie. Hiertoe is onder andere een structuurverandering in gang gezet en zijn op diverse plekken in de organisatie personele versterkingen doorgevoerd, met name in de ondersteunende diensten en het management van de afdeling Publiek (de begeleiders/rondleiders).

Organisatie

In oktober 2020 hebben we de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties per brief geïnformeerd over de voortgang van het verbeterplan. Het verbeterplan is te vinden op prodemos.nl/verbeterplan.

Structuurverandering Naast het verbeterplan is er een plan gemaakt voor een structuurverandering van de organisatie. Een aantal van de aanbevelingen van beide commissies is in dit plan opgevolgd. Het plan voor de structuurverandering is in het voorjaar van 2020 gereedgekomen en de ondernemingsraad heeft er in juli mee ingestemd. Bij zowel ontwerp als invoering van de nieuwe organisatiestructuur zijn en worden de medewerkers intensief betrokken. In de zomer zijn nieuwe teamhoofden geworven.

55

Er zijn in de nieuwe organisatiestructuur drie afdelingen te onderscheiden die zich samen richten op de uitvoering van het primaire proces van ProDemos. Het betreft: • de afdeling Publiek (voor de uitvoering van de educatieve activiteiten in Den Haag en in het hele land) • de afdeling Educatie (voor de ontwikkeling van nieuwe educatieve projecten en materialen) • de afdeling Projecten (voor de organisatie van projecten en evenementen) Zij vormen samen het kloppend hart van ProDemos en worden ondersteund door de stafafdelingen. Onder de directeur worden drie stafafdelingen geplaatst, te weten HR, Marketing & Communicatie en het directiesecretariaat. De adjunct-directeur wordt verantwoordelijk voor de stafafdelingen ICT, Facilitaire Dienst en Financiën.

Jaarverslag 2020

56

organogram prodemos

Raad van Toezicht

Directeur

Raad van Advies

Adjunct- directeur

Communicatie

ICT

HR

Facilitaire dienst

Onderzoek

Financiën

Bestuursondersteuning

Publiek Klantcontactcentrum

Projecten

Planning Dagcoördinatie Coaches

Educatie

Begeleiders/rondleiders

Organisatie

Raad van toezicht De raad van toezicht houdt toezicht op de algemene gang van zaken binnen de stichting ProDemos. De organisatie was in 2020 sterk in beweging, wat ook haar weerslag had op de activiteiten van de raad. De raad kwam vaker dan gebruikelijk bijeen, namelijk tien keer. De raad besteedde veel aandacht aan het verbeterplan en de herinrichting van de organisatie. Op 28 mei is mede namens de raad van toezicht het verbeterplan Huis op orde naar de minister van BZK gestuurd. Het plan voor de herinrichting van de organisatie dat door de directie in

57

samenspraak met de medewerkers en in overleg met de Ondernemingsraad is opgesteld, is geaccordeerd door de raad en heeft inmiddels zijn beslag gekregen. De voortgang van het verbeterplan is in november 2020 door de voorzitter en de vicevoorzitter van de raad met de minister besproken. Zelfevaluatie Onder begeleiding van een extern bureau heeft de raad van toezicht een zelfevaluatie gehouden. De raad vindt het van belang om regelmatig kritisch naar het eigen functioneren te kijken en zich waar mogelijk te verbeteren. Op basis van de evaluatie is besloten om meer te

58

werken met commissies binnen de raad, te weten de remuneratiecommissie, de auditcommissie en de commissie onderwijs en kwaliteit. De raad van toezicht zal op termijn worden teruggebracht van acht naar vijf leden. Daarnaast is de organisatie gevraagd om meer met indicatoren te gaan werken met betrekking tot de financiën en de strategie, zodat de raad van toezicht hierop beter kan monitoren. Naast bovengenoemde thema’s kwamen de gebruikelijke onderwerpen op het gebied van inhoudelijk en financieel toezicht aan de orde, zoals het Activiteitenprogramma en het Strategisch Plan, het risicobeheer, de begroting en jaarrekening. Ook heeft de raad in 2020, in lijn met de code Cultural Governance, een nieuwe accountant geselecteerd en benoemd. De auditcommissie kwam in 2020 vijfmaal bijeen en heeft zich in aanwezigheid van de externe accountant gebogen over de bevindingen uit de interimcontrole 2019 en de jaarrekening 2019. De raad heeft in haar vergadering van 16 maart 2020 de Jaarrekening 2019 en het Jaarverslag 2019 goedgekeurd. De auditcommissie heeft in 2020 uitgebreid aandacht besteed aan de sterk in ontwikkeling zijnde ICT-voorzieningen binnen ProDemos.

Jaarverslag 2020

De raad is geregeld door de directie geraadpleegd over de te nemen maatregelen naar aanleiding van de coronasituatie. Daarbij ging het zowel om beslissingen over de educatieve programma’s en overige activiteiten van ProDemos als om de financiële en personele gevolgen. Daarnaast is de raad, door presentaties van medewerkers uit de organisatie, geïnformeerd over de ontwikkeling van (nieuwe) educatieve programma’s, de ontwikkeling en uitvoering van het personeelsbeleid, ICT, en de verschillende huisvestingscenario’s in relatie tot de ontvangst van verschillende leerlingaantallen. Met instemming van de raad zijn onderhandelingen gestart over de huur van een voorkeurslocatie nabij de tijdelijke huisvesting van het parlement in aanvulling op het pand aan de Hofweg. De raad van toezicht werkt goed samen en heeft nauw contact met de ondernemingsraad. Er zijn verschillende ontmoetingen geweest tussen raad van toezicht en ondernemingsraad, onder meer in het kader van de werving van een nieuwe directeur. De commissie onderwijs en kwaliteit heeft een startbijeenkomst gehouden en zich verdiept in het onderzoeksbeleid en de educatieve visie van ProDemos. In samenspraak met het ministerie van BZK heeft de raad van toezicht begin 2020 Sjef van Gennip als waarnemend directeur aangesteld,

Organisatie

als opvolger van Reinier ter Kuijle. Na goed overleg tussen de raad en Eddy Habben Jansen is in mei 2020 besloten dat hij als directeurbestuurder bij ProDemos zou vertrekken. Per 1 september is hij officieel uit dienst getreden. De remuneratiecommissie van de raad heeft de werving van een nieuwe directeur ter hand genomen. Per 1 maart 2021 geeft Eric Stokkink leiding aan ProDemos. Toezichtsbevindingen De raad blikt terug op een dynamisch jaar vol veranderingen in de interne organisatie van ProDemos en de nodige uitdagingen in de externe omgeving. De raad heeft van nabij gevolgd hoe de (interim-)directie en de medewerkers van ProDemos in 2020 zich tot het uiterste hebben ingespannen in de uitvoering van het verbeterplan en daarbij ook adequaat het hoofd hebben geboden aan de coronacrisis. De raad is van oordeel dat er fundamentele stappen zijn gezet in de versterking en professionalisering van de organisatie zoals was bepleit in de onderzoeksrapporten in 2019. De raad heeft groot respect voor de inspanningen van de directie en de medewerkers. Zij hebben in gezamenlijkheid een meer bij de tijd passende organisatiestructuur neergezet, er zijn nieuwe teamhoofden aan de slag gegaan en er zijn betekenisvolle verbeteringen in de bedrijfsvoering gerealiseerd.

Waar de fysieke programma’s zowel in Den Haag als op locatie zijn stilgevallen is in korte tijd als alternatief een online aanbod ontwikkeld. Onder leiding van de nieuwe directie treedt ProDemos met een versterkte basis 2021 tegemoet. Oog voor onderlinge omgangsvormen en een gezond werkklimaat blijft hierbij van cruciaal belang in een jaar waarin de organisatie met de verhuizing van het parlement voor een opgave van formaat komt te staan. In de uitoefening van haar toezicht zal de raad hierbij terdege stil staan.

59

Samenstelling raad van toezicht In 2020 is na een openbare wervingsprocedure in de persoon van Vincent Moolenaar een extra lid tot de raad toegetreden met het profiel bedrijfsvoering. Dit werd wenselijk geacht mede vanwege de groei van de organisatie en de verlangde professionalisering van de bedrijfsvoering. De raad van toezicht van ProDemos bestond hiermee op 31 december 2020 uit de volgende personen: 1. Drs. Ed Nijpels, voorzitter 2. Mr. drs. Maria van de Schepop, vice-voorzitter 3. Guikje Roethof 4. Drs. Elvira Sweet 5. Drs. Hans Teunissen MEd, lid op voordracht van de ondernemingsraad 6. Mr. drs. Daniëlle Woestenberg MA 7. Drs. Robert Zaal 8. Drs. Vincent Moolenaar Op prodemos.nl/rvt is meer informatie over de leden te vinden, waaronder het rooster van aftreden en een volledig overzicht van hun (neven)functies.

Raad van advies De raad van advies nam in februari 2020 deel aan een diner pensant met de raad van toezicht en het managementteam van ProDemos. Hierbij werd een presentatie gegeven door Sarah de Lange, lid van de raad van advies, over het adviesrapport Jong geleerd, oud gedaan van de raad voor het openbaar bestuur (waar zij tevens lid van is), over de mogelijke verlaging van de kiesgerechtigde leeftijd. Daarnaast is op ad-hocbasis gebruik gemaakt van de expertise van de leden van de raad. Zo verzorgde Hanneke Tuithof een masterclass voor medewerkers over de totstandkoming van de Canon van de Nederlandse geschiedenis. Samenstelling raad van advies In 2020 is Frans Weisglas teruggetreden als voorzitter van de raad van advies en is wegens

60

Jaarverslag 2020

het aflopen van hun termijn afscheid genomen van Remieg Aerts, Domenica Ghidei en Jenny Goldschmidt. Ook Sarah Heijse is gestopt als lid van de raad van advies.

gebracht waar de ontwikkelpunten liggen. Deze zullen een plek krijgen in het leiderschapstraject dat in 2021 zal worden uitgevoerd door NOBI Learning.

De raad van advies bestond hiermee op 31 december 2020 uit de volgende leden: 1. Prof. dr. Sarah de Lange 2. Prof. dr. Tom van der Meer 3. Mr. Martijn Polak 4. Emile Roemer 5. Mr. Heleen Rutgers 6. Prof. dr. Arco Timmermans 7. Dr. Hanneke Tuithof

Medewerkers en personeelsbeleid

Op www.prodemos.nl/rva is meer informatie over de leden te vinden, waaronder het rooster van aftreden en een volledig overzicht van hun (neven)functies.

Directie en management In 2020 was Sjef van Gennip waarnemend directeur. Anita de Jong, tevens hoofd Communicatie, was waarnemend adjunct-directeur. In 2020 heeft de raad van toezicht een nieuwe directeur geworven die per 1 maart 2021 zal starten: Eric Stokkink. Ten gevolge van de structuurverandering zijn er verschillende nieuwe functies gecreëerd, met name in het management. In 2020 zijn deze nieuwe teamhoofden geworven en aangesteld. Iedere afdeling heeft nu een eigen teamhoofd, die veelal als meewerkend voorpersoon werkt. Het team van leidinggevenden is sinds november 2020 compleet. Binnen de afdeling Projecten wordt gewerkt aan de integratie van de voormalige diensten Academie en Op Locatie en wordt in nauwe afstemming met Educatie en Publiek gekeken hoe projecten, taken en medewerkers het beste een plek kunnen krijgen. In 2020 is een start gemaakt met het leiderschapstraject, een van de punten uit het verbeterplan. Alle leidinggevenden hebben een assessment ondergaan. Hiermee is in kaart

ProDemos had op 31 december 2020 een personeelsbestand van 194 medewerkers (in totaal 68,6 fte). Van deze 194 medewerkers zijn 98 medewerkers oproepkracht. 19 collega’s met een urencontract traden in 2020 uit dienst, evenals 48 medewerkers met een nulurencontract. Er werden 10 nieuwe collega’s aangenomen met een urencontract, en 16 oproepkrachten kregen een urencontract, waarvan 14 op grond van de Wet Arbeidsmarkt in Balans (WAB) en 2 vanwege doorstroom naar een andere functie. Daarnaast zijn 29 nieuwe oproepkrachten aangenomen. Aan het hoge verloop is af te lezen dat het een dynamisch jaar is geweest. Zeker vanaf de zomermaanden is er een grote uitstroom onder de oproepkrachten te zien. Dit heeft ongetwijfeld te maken met de afname van werkzaamheden wegens corona, waardoor we de oproepkrachten zeer beperkt hebben kunnen inzetten. Het medewerkersbestand van ProDemos bestaat grofweg uit drie groepen: medewerkers op kantoor in Den Haag (ongeveer 60), begeleiders in Den Haag (ongeveer 60) en begeleiders in het land (ongeveer 70). Het relatief grote aantal oproepkrachten wordt ingezet om met name de educatieve programma’s te begeleiden. De begeleiders die in het hele land actief zijn, werken vaak een beperkt aantal uren per maand. In Den Haag zijn normaliter meer begeleiders nodig omdat we ons aanbod van educatieve programma’s voor scholen hebben uitgebreid.

Helaas was dit beeld vanaf maart 2020 anders, door de coronacrisis. In Den Haag hebben er alleen in de zomermaanden activiteiten kunnen plaatsvinden (grofweg van 14 juli tot 30 september 2020) en de programma’s werden uitgevoerd in kleine groepen vanwege de coronamaatregelen. Dit alles zorgde ervoor

Organisatie

dat er weinig begeleiders ingezet konden worden, waarbij eerst medewerkers met een urencontract ingezet werden en sporadisch ook oproepkrachten. Personele gevolgen van corona ProDemos heeft verschillende maatregelen genomen om de ontstane situatie het hoofd te bieden. Zowel vanuit het oogpunt van goed werkgeverschap als vanuit zuinige omgang met mensen en middelen is ernaar gestreefd om medewerkers zoveel mogelijk aan het werk te houden. Voor de begeleiders van de educatieve programma’s was dat lastiger dan voor het kan-

61

toorpersoneel, voor wie de werkzaamheden niet zijn stilgevallen. Er is een vacaturestop afgekondigd en interne vacatureruimte is zoveel mogelijk opgevuld door begeleiders/rondleiders met een urencontract. Voor voorkomende werkzaamheden is zoveel mogelijk gebruik gemaakt van de begeleiders met vaste urencontracten. Zij werden bijvoorbeeld ingezet voor de communicatie met scholen over de afgelasting van programma’s en voor de promotie van het alternatieve aanbod. Ook hebben de begeleiders vervangende werkzaamheden verricht ter ondersteuning van andere afdelingen, bijvoorbeeld voor de ontwik-

62

keling van online lesmateriaal. De begeleiders zijn daarnaast gestimuleerd om aan hun eigen ontwikkeling te werken. Medewerkerstevredenheid en arbeidsomstandigheden In april en juni hebben we via twee korte medewerkersonderzoeken uitgevraagd hoe het in coronatijd met de medewerkers ging. Op basis van de uitkomsten hiervan zijn direct zaken verbeterd, bijvoorbeeld in het contact tussen leidinggevenden en medewerkers en in de arboomstandigheden bij het thuiswerken. Medewerkers toonden zich in de onderzoeken tevreden over het beleid en de communicatie over de coronamaatregelen en de gevolgen daarvan voor ProDemos en over de ict-voorzieningen voor thuiswerken. Wel was en is er – begrijpelijkerwijs – veel onzekerheid over de nabije en verdere toekomst. Begin december is geïnventariseerd in welke mate de verbeterpunten zijn opgepakt die ProDemos en de afdelingen hebben opgesteld op basis van het medewerkersonderzoek dat in januari 2020 is uitgevoerd door Effectory. Corona en afwezigheid van een leidinggevende bleken soms tot vertraging of uitstel te hebben geleid, maar met de meeste punten is een start gemaakt. In 2021 vindt er weer een medewerkersonderzoek plaats.

Jaarverslag 2020

ProDemos is gestart met een uitgebreid programma dat gericht is op bewustwording van en het voorkomen van ongewenst gedrag binnen de organisatie. In 2020 is een introductiebeleid fase 1 opgesteld, waarin is vastgelegd dat dit onderwerp onderdeel is van de introductiedag. Ook in het leiderschapstraject wordt dit onderwerp behandeld en er wordt gezamenlijk een verbeterplan voor de cultuurverandering bepaald. De teamhoofden zullen de voortrekkers zijn van deze cultuurverandering, waarbij alle medewerkers meegenomen worden. Dit programma wordt in de komende jaren verder ontwikkeld. Het bewerkstelligen en behouden van een veilige werkomgeving vergt een lange adem. In 2020 zijn de belangrijkste en meest urgente onderwerpen uit de Risico-Inventarisatie en Evaluatie (RI&E) opgepakt. Het gaat onder andere om goede zorg voor het personeel, zoals periodieke voorlichting en training over ongewenst gedrag en het opnemen in beleid van afspraken over hoe nazorg dient te worden geregeld in geval van ongewenst gedrag. Dit laatste onderwerp zal waarschijnlijk in het eerste kwartaal van 2021 afgerond zijn en worden gedeeld met de medewerkers. De uitvoering van het plan van aanpak naar aanleiding van de RI&E wordt jaarlijks door de directie geëvalueerd met de ondernemingsraad en de vertrouwenspersonen.

Organisatie

63

Ziekteverzuim Het ziekteverzuim was in 2020 6,5%, een lichte daling ten opzichte van het jaar daarvoor (6,7%). Gedurende de jaren 2019 en 2020 zijn er 14 langdurig zieken geweest. Op dit moment zijn er nog 4 langdurig ziek, waarvan 2 gedeeltelijk.

atie van de dienstverlening door de arbodienst en in het eerste kwartaal 2021 wordt besloten of we het contract voortzetten. HR-beleid Op basis van de aanbevelingen uit het visitatierapport en het rapport van de onderzoekscommissie (beide uit 2019) is de afdeling HR in 2020 gestart met een professionaliseringsslag. Hiertoe is de afdeling tijdelijk versterkt met twee zzp’ers. Er is gewerkt aan het introductiebeleid, het opleidings- en loopbaanbeleid, het leiderschapstraject en het instroom-doorstroomuitstroombeleid. Daarnaast zijn voorbereidingen getroffen om per 1 januari 2021 te werken met het nieuwe HRIS (Human Resources Information System) HR2day en zijn er voorbereidingen getroffen om vanaf januari 2021 te starten met het aanbieden van online trainingen via GoodHabitz.

De zorg voor langdurig zieken en de re-integratie van medewerkers in de organisatie was ook in 2020 een belangrijk aandachtspunt voor het management. Elk kwartaal is er door HR een verzuimrapportage opgesteld en gedeeld met het management, om zo het verzuim in kaart te brengen en te kunnen monitoren. Begin november 2020 is er een bijeenkomst geweest met de inzetbaarheidscoach van de arbodienstverlener en is er op deze manier gewerkt aan het vergroten van kennis bij de leidinggevenden over de aanpak van ziekteverzuim. Er is een start gemaakt met de evalu-

Voor alle afdelingen geldt dat de teamhoofden is gevraagd een formatieplan op te stellen met

Werknemers met urencontract

Oproepkrachten met nulurencontract > 61 9,4% (9)

51–60 vrouwen vrouwen

17,7% (17)

vrouwen

50,6% (44)

49% (48)

53,1% (51)

41–50 15,6% (15)

parttime 91% (87)

31–40 28,1% (27)

mannen 49,4% (43)

mannen

mannen

51% (50)

46,9% (45)

<30 29,2% (28)

vrouwen fulltime 9% (9)

77,8% (7)

mannen 22,2% (2)

verdeling man/vrouw

verdeling fulltime/parttime

verdeling leeftijd

verdeling man/vrouw

2020

2020

2020

2020

64

Jaarverslag 2020

Organisatie

een overzicht van de huidige formatie en de benodigde formatie. Dit alles is onderdeel van het organisatiebrede formatieplan dat meer inzicht zal geven in de wensen, mogelijkheden en aandachtspunten in de personele ontwikkelingen in de organisatie. ProDemos volgt de cao Sociaal Werk. De caoschalen gelden ook voor de directeur-bestuurder. Eind 2020 is er een start gemaakt met de verkenning van de vraag wat een passend functiehuis is en of we de huidige cao al dan niet moeten blijven volgen. Hier wordt in 2021 een vervolg aan gegeven. ProDemos volgt de Governance Code Cultuur, een instrument voor goed bestuur en toezicht in de cultuursector.

Vertrouwenspersonen en integriteit ProDemos heeft het beleid in 2020 omtrent ongewenste omgangsvormen en integriteit verder ontwikkeld. Uitgangspunt is hierbij nog altijd te zorgen dat medewerkers laagdrempelig ongewenst gedrag en integriteitsschendingen intern en extern kunnen aankaarten. Daarnaast is er ingezet op voorlichting en preventie betreft ongewenste omgangsvormen en integriteitsschendingen. Alle nieuwe medewerkers hebben voorlichting gekregen over het beleid en zijn gewezen op de inhoud van de gedragscode. Op intranet is de informatievoorziening uitgebreid en is er een overzichtelijke kaart opgesteld waarin medewerkers kunnen lezen waar ze hulp kunnen vragen.

Medezeggenschap In november 2019 vonden OR-verkiezingen plaats. De OR is gekozen voor een periode van twee jaar. De ondernemingsraad komt ongeveer zesmaal per jaar bijeen en voert ongeveer even vaak overleg met de directie van ProDemos. In 2020 is de OR nauw betrokken geweest bij het opstellen van het verbeterplan en de organisatieverandering van ProDemos. De ondernemingsraad heeft hiertoe een training gevolgd over pro-

65

ces- en cultuurveranderingen in organisatie. De OR heeft gezocht naar verbinding en transparantie met de achterban, o.a. door het starten van een eigen, interne podcast. Daarnaast heeft de OR een commissie buiten de eigen raad ingesteld, de commissie ‘Veerkrachtige en duurzame OR’, om processen en werkwijzen van de ondernemingsraad te verbeteren. Hun voorstellen worden in 2021 geïmplementeerd. De ondernemingsraad van ProDemos bestond op 31 december 2020 uit 7 leden: Jelmer van der Zee (voorzitter), Sem Loggen (secretaris), Yvonne Gispen, Esma Kaddouri, Huub Kappert, Loes Petersen en Annika van Staa.

Diversiteit en inclusie ProDemos is het Huis voor democratie en rechtsstaat voor alle inwoners van Nederland. ProDemos streeft er daarom naar een inclusieve organisatie te zijn met een divers personeelsbestand en een breed toegankelijk aanbod. Het is belangrijk dat mensen zich in de organisatie (kunnen) herkennen. Hierbij past dat we als organisatie zelf ook divers en inclusief zijn. ProDemos onderschrijft de beginselen van de Code Diversiteit en Inclusie waarbij een brede definitie van diversiteit wordt gehanteerd. Tijdens personeelsbijeenkomsten over het verbeterplan hebben medewerkers aangegeven dat een minder eenzijdige samenstelling van het personeelsbestand bij kan dragen aan de gewenste cultuurverandering en bovendien een verrijking van de organisatie zou betekenen. Er is dus een intrinsieke wens tot meer diversiteit binnen de organisatie. Het toegenomen bewustzijn op dit gebied heeft al geleid tot veranderingen, bijvoorbeeld in het proces van werving en selectie van nieuwe medewerkers. Zo werven we via andere kanalen dan voorheen en is een diversiteit aan rolmodellen te zien in de beelden die we gebruiken bij de werving. In 2021 wil ProDemos in samenspraak met medewerkers en de ondernemingsraad het nieuwe diversiteitsbeleid vaststellen.

Jaarverslag 2020

66

Veiligheid en risicobeheersing In 2020 zijn er in het kader van het integrale verbeterplan en de herinrichting van de organisatie veel acties ondernomen die gericht waren op professionalisering van de bedrijfsvoering en procesbeheersing en daarmee risicoreductie. In 2020 heeft het managementteam verschillende malen gesproken over risicobeheersing, mede in relatie tot de nieuwe organisatiestructuur. Er zijn voorstellen geformuleerd voor een sterkere inbedding van risicobeheersing in de organisatie, zoals het werken met projectplannen en kwartaalrapportages. In samenspraak met het MT heeft de directie de risicotoplijst geactualiseerd en deze besproken met de raad van toezicht. Als grootste risico’s worden gezien: de dubbele druk op de organisatie door de gewenste groei van leerlingaantallen en de aanstaande renovatie van het Binnenhof, en de coronasituatie die de operationele dienstverlening in hoge mate belemmert.

Facilitaire Dienst en BHV In een jaar waarin het gebouw minimaal bezet was en sommige perioden zo goed als leegstond, was er toch nog genoeg werk voor de facilitaire dienst. Er werden minder pakketjes verzonden en ontvangen, maar in plaats daarvan moesten er zaken opgestuurd worden naar thuiswerkende collega’s of (in opdracht van die collega’s) naar derden. Naast 65 bloemetjes waren er mailings naar al het personeel, veelal om collega’s een hart onder de riem te steken. Desinfectie werd de dagelijkse norm en de schoonmaak moest omschakelen naar andere tijden en prioriteiten. Er zijn protocollen opgesteld voor kantoorpersoneel en het ontvangen van scholierengroepen. Met in totaal bijna 200 meter belijning is in alle zalen en in het Bezoekerscentrum aangegeven waar mensen wel en niet mogen staan om steeds anderhalve meter afstand te kunnen bewaren tussen leerlingen en hun begeleiders. In samenwerking met afdeling Communicatie

zijn verschillende stickers en bordjes ontworpen die op een vriendelijke manier aangeven wat er verwacht wordt van mensen die zich in het gebouw bevinden. Op basis van de aanbevelingen van de onderzoekscommissies is in 2020 een sluitplan geschreven waarin de toegang tot het gebouw wordt beperkt en waarin alle processen en gebruiken beschreven staan. Dit sluitplan wordt begin 2021 ingevoerd. In mei heeft het alarmsysteem in het Bezoekerscentrum een upgrade gekregen. Op gebied van BHV zijn herhalingstrainingen gedaan en zijn er nieuwe BHV’ers bijgekomen ter vervanging van anderen die zijn gestopt of uit dienst gegaan. Naast een pool van 24 BHV’ers voor het pand in Den Haag, zijn er 6 BHV’ers voor locatie Fort de Bilt. In 2020 is een nieuw ontruimings- en BHV-plan opgesteld dat in 2021 van kracht wordt. We hebben de energiecontracten vernieuwd en besparen daardoor nu jaarlijks zo’n €5.000 (vanwege nieuwe energietarieven en door onze duurzame energie nu collectief af te nemen). De Democratie Experience heeft een grote onderhoudsbeurt gekregen en er is een tweede replica van de Parlementszaal gebouwd en ingericht. Het Bezoekerscentrum is voorzien van een nieuwe houten vloer en kreeg ook een nieuwe inrichting.

ICT Vanwege corona is thuiswerken in 2020 de norm geworden. Door de in 2019 ingezette transitie naar de ‘cloud’ was ProDemos in staat snel op deze ontwikkeling in te spelen. Met name de Microsoftapplicatie ‘Teams’ heeft hierin een cruciale rol gespeeld, doordat het videobellen en samenwerking op afstand mogelijk maakt. Deze applicatie wordt inmiddels ook gebruikt voor de vaste telefonie. Daarnaast heeft de afdeling ICT meegewerkt aan de ontwikkeling en technische ondersteuning van uiteenlopende online en hybride gastlessen, programma’s en evenementen als alternatief voor het reguliere aanbod, en

Organisatie

67

aan het vernieuwen van de techniek achter de stemhulpen van ProDemos. Om dit mogelijk te maken is het team versterkt met een fulltime webdeveloper/projectmanager.

gen moeten ervoor zorgen dat de verschillende onderdelen met elkaar communiceren, wat het systeem gebruiksvriendelijker en minder ingewikkeld maakt.

In 2020 hebben we in samenwerking met een externe partner de informatiebeveiliging aangescherpt. Het kader hiervoor was Baseline Informatiebeveiliging Overheid. Aanvullend lieten we de gevolgen van de transitie naar de cloud op informatiebeveiliging en privacy onderzoeken. De aandachtspunten die hieruit naar voren zijn gekomen, zijn opgepakt.

Het eerste onderdeel dat is vervangen is de personeelsplanning. We maken nu gebruik van een flexibel softwarepakket waar de eisen en wensen van ProDemos goed ingepast konden worden. Dit pakket biedt diverse nieuwe mogelijkheden zoals een mobiele app voor medewerkers en ondersteuning van de planners bij het maken van keuzes. Om het pakket te kunnen laten functioneren met bestaande systemen is een centrale ‘hub’ gebouwd die informatie tussen de verschillende systemen uitwisselt. In de volgende fasen werken we aan een koppeling met ons nieuwe HR-informatiesysteem, het stroomlijnen van het planningssysteem en het vernieuwen van het boekingssysteem. De werkzaamheden voor de doorontwikkeling worden uitgevoerd door een team van zzp’ers in nauwe samenwerking met de afdeling ICT.

Ook zijn in 2020 de eerste concrete stappen gezet voor het vervangen van het reserveringssysteem, dat door docenten en andere klanten gebruikt wordt om educatieve programma’s en tickets voor evenementen te boeken. Dit reserveringssysteem vervangen we door het ProDemos Activiteiten Systeem (PAS). Hierbij worden op maat gemaakte onderdelen (waar mogelijk) vervangen door kant-en-klare software. Koppelin-

p d c a y n v ] b

i i

k

a

m , p g q . b w a f y

, d ' n \ h i k / m d m Bereik i r [ 5 r . s v x b ' i q [ f e ]

Jaarverslag 2020

70

Directe contacten (1, zie p. 75)

Jongeren en scholen Breed publiek Professionals Moeilijk bereikbare groepen

2019

2020

163.147 90.871 7.945 5.946

54.165 15.825 2.495 486

Totaal

267.909

72.971

Directe contacten in samenwerking

Jongeren en scholen Breed publiek

2019

2020

10.178 0

561 85

Totaal

10.178

646

Indirecte contacten

Jongeren en scholen Breed publiek Professionals Moeilijk bereikbare groepen Communicatiemiddelen

2019

2020

56.251 397.188 22.693 113.866 23.654

11.451 177.500 650 0 0

Totaal

613.652

189.601

Online contacten (2, zie p. 75)

Jongeren en scholen Breed publiek Professionals Moeilijk bereikbare groepen Communicatiemiddelen Totaal

2019

2020

408.671 9.031.338 13.816 21.706 17.265

85.589 742.192 15.707 0 21.677 9.492.796

865.165

Bereik

71

Programma’s rond Eerste en Tweede Kamer

Basisonderwijs Praktijkonderwijs Speciaal onderwijs vmbo havo vwo mbo overig

2019

2020

8.776 1.373 662 31.448 22.750 20.985 22.420 1.139

2.461 300 358 12.589 7.560 5.641 3.731 531

Totaal excl. docenten Docenten

109.553 5.125

Totaal incl. docenten

33.171 390

114.678

33.561

Overige activiteiten Den Haag

Jongeren Kinderrijk Overige activiteiten jongeren

2019

2020

1.520 2.465

0 0

Totaal Breed publiek Debatten, lezingen, colleges Haagse evenementen Overige volwassenen

3.985

5.999 7.878 2.128

Totaal Professionals Docenten

290 742 408 16.005

445

Totaal Moeilijk bereikbare groepen Moeilijk bereikbare groepen

0

1.440

425 445

3.707

425

368

Totaal

3.707

368

Totaal

24.142

2.233

Jaarverslag 2020

72

Scholierenprogramma’s op locatie

Op scholen Gastlessen mbo Gastlessen vo Verkiezingsfestivals

2019

2020

5.519 0 4.130

6.295 1.532 900

Totaal In gemeente- en provinciehuizen Democracity Klassenbezoek@gemeente Jong Overijssel doet mee Jong Gelderland kiest Overige activiteiten in gemeente- en provinciehuizen

9.649

8.587 8.013 1.942 3.122

3.373 2.461 607 1.240

355

391

Totaal Bij rechtbanken Gastlessen rechtspraak/rechtbankbezoek Overige activiteiten bij rechtbanken

22.019

11.587 40

Totaal Overig Fort De Bilt Amsterdam

7.195

8.072

5.091 0 11.627

2.230 1.513

5.091

472 559

Totaal

3.743

1.031

Totaal

47.038

21.389

Bereik

73

Scholierenprogramma’s op locatie in samenwerking met derden

In gemeente- en provinciehuizen Democracity Jong Overijssel doet mee

2019

2020

1.451 1

561 1

Totaal Bij rechtbanken (3, zie p. 75) Gastlessen rechtspraak/rechtbankbezoek Overige activiteiten bij rechtbanken

1.452

7.902 424

562

0 0

Totaal

8.326

0

Totaal

9.778

562

Overige activiteiten op locatie

Breed publiek ProDemos op straat en bij evenementen Politiek bewust en politiek actief Overige activiteiten

2019

2020

1.390 744 814

0 1.584 0

Totaal Professionals Workshops voor leraren Overige activiteiten

2.948

346 785

Totaal Moeilijk bereikbare groepen ProDemos schuift aan Politiek Actief voor mensen met een beperking Overige activiteiten

1.584

224 441 1.131

1.014 82 580

665

0 40 118

Totaal

1.676

158

Totaal

5.755

2.407

Jaarverslag 2020

74

Communicatiemiddelen

Aantal abonnees Algemene digitale nieuwsbrief Activiteitenladder Educatienieuwsbrief Politiek in praktijk Aan de slag met Onderwijskrant Actueel

2019

2020

4.657 4.800 7.296 1.544 1.613 3.744

4.557 4.700 6.661 1.544 1.528 3.475

Totaal Overige Papieren nieuwsbrief

23.654

4.000

22.465

2.400

Totaal

4.000

2.400

Totaal

27.654

24.865

Bereik

75

Online

Websites Corporate website Overige websites Verkiezingswebsites Jaarverslag (downloads)

2019

2020

1.028.936 — — 68

526.531 126.582 189.926 449

Totaal Social media (aantal abonnees) Facebook Twitter LinkedIn Instagram YouTube

1.029.004

7.356 6.287 4.462 750 922

843.488

7.422 6.663 5.435 1.003 1.154

Totaal

19.777

21.677

Totaal

1.048.781

865.165

2. In 2019 vonden de verkiezingen plaats voor de Provinciale Staten, de waterschappen en het Europees Parlement. In 2020 waren er geen verkiezingen. Dit is terug te zien in de cijfers over 2020.

3. Met de categorie ‘in samenwerking met’ wordt bedoeld dat groepen de rechtbank hebben bezocht en voorlichting hebben gekregen van voorlichters die een training van ProDemos hebben gevolgd.

Toelichting 1. Vanaf half maart 2020 kon ProDemos vrijwel geen fysieke bijeenkomsten meer organiseren vanwege de coronamaatregelen. Dit is terug te zien in de cijfers over 2020. Daar waar onze fysieke uitvoeringen zijn vervangen voor online uitvoeringen onder begeleiding van een ProDemosbegeleider, hebben we dit bereik geteld als ‘directe contacten’.

p d c a y n v ] b

x x

k

a

m , p g q . b w a f y

, d ' n \ h i k / m d mFinanciëni r [ 5 r . s v x b ' i q [ f e ]

78

Jaarverslag 2020

Toelichting ProDemos sluit 2020 met een positief resultaat van ruim € 1.000.000. Dat ligt ruim boven het begrote verlies van € 253.000. De oorzaak van dit verschil ligt in de stopzetting van de fysieke activiteiten. Deze stopzetting had onder andere tot gevolg dat de vergoeding van de reiskosten aan de scholen die onze educatieve programma’s in Den Haag volgen, veel lager uitvielen dan begroot. Ook de personeelslasten zijn veel lager uitgevallen doordat er minder inzet van begeleiders nodig is geweest en er veel minder aan reiskosten voor het woon-werkverkeer is betaald. Tegenover deze lagere kosten stonden hogere kosten door de inhuur van externen ter versterking van de afdeling personeelszaken, voortvloeiend uit het visitatierapport en het rapport dat is opgesteld naar aanlei-

ding van ongewenste gebeurtenissen in 2019. Verder waren er hogere advieskosten inzake verhuizing en opschaling, reorganisatie en juridische adviezen. Er zijn ook meer kosten gemaakt voor investeringen in ICT, bijvoorbeeld om het thuiswerken te faciliteren en vanwege de overschakeling op een ander personeelsadministratiesysteem. Aan de inkomstenkant heeft de verkoop van tickets voor rondleidingen dit jaar veel lagere opbrengsten opgeleverd, doordat er na half maart vrijwel geen rondleidingen meer zijn gegeven. Het netto resultaat op overige subsidies en opdrachten is lager uitgevallen doordat veel opdrachten vanwege de coronamaatregelen zijn doorgeschoven naar 2021.

Financiën

79

Financiële kerncijfers 2020 Balans per 31 december Activa Immateriële vaste activa Vaste activa Voorraden, kosten lopende projecten en kortlopende vorderingen Liquide middelen

2019

2020

5.024 1.277.674

268.538 1.132.668

789.394 2.452.395

542.488 3.465.068 4.524.487

Passiva Algemene reserve en egalisatiereserves Voorzieningen Langlopende schulden Kortlopende schulden en voorschotten projecten

5.408.762

2.376.683 207.901 429.837

3.380.644 158.693 247.690

1.510.066

1.621.735 4.524.487

Rekening van baten en lasten Baten Subsidie BZK Subsidie Tweede Kamer Baten gesubsidieerde activiteiten Baten overige opdrachten en subsidies Overige baten

5.408.762

2019

2020

4.946.000 2.025.000 976.211 1.313.121 46.108

7.510.000 2.077.000 384.429 879.433 50.397 9.306.440

Lasten Salariskosten en overige personeelskosten Huisvestingskosten Organisatiekosten Afschrijvingen Kosten activiteiten Financiële baten en lasten

Resultaat voor belastingen Vennootschapsbelasting

Saldo

5.826.859 295.579 432.133 194.260 3.161.812 22.575

10.901.259

5.694.243 223.695 694.831 209.612 3.048.413 23.129 9.933.218

9.893.923

–626.778

1.007.336

–5.500

3.375

–621.278

1.003.961

Jaarverslag 2020

80

Financiering activiteiten 2020 interne externe opbrengsten uitvoerings- uitvoerings- activiteiten kosten kosten

Gesubsidieerde activiteiten Programma’s rond Eerste en Tweede Kamer: Scholieren naar de Eerste en Tweede Kamer 2.478.831 Bezoekers aan het Binnenhof 713.924 ProDemos op school 413.146 ProDemos bij gemeenten en provincies 803.821 ProDemos en gerechtelijke instellingen 225.963 ProDemos online 189.513 Publieksbijeenkomsten 738.610 Kennisontwikkeling 931.697

TOTAAL

1.331.621 385.878 236.621 151.676 1.421 52.573 82.855 277.448

–98.055 –129.170 –73.334 –46.938 –250 –9.083 –27.599 0

benodigde subsidie

ontvangen egalisatiesubsidie reserve

3.712.397 4.123.515 970.632 1.078.122 576.433 640.268 908.559 1.009.174 227.134 252.287 233.003 258.806 793.866 881.781 1.209.145 1.343.048

411.118 107.490 63.835 100.616 25.153 25.803 87.914 133.903

6.495.504 2.520.093 –384.429 8.631.168 9.587.000

955.832

Activiteiten in opdracht of met overige subsidies Programma’s rond Eerste en Tweede Kamer: Scholieren naar de Eerste en Tweede Kamer 0 Bezoekers aan het Binnenhof 4.934 ProDemos op school 0 ProDemos bij gemeenten en provincies 242.868 ProDemos en gerechtelijke instellingen 0 ProDemos online 40.192 Publieksbijeenkomsten 65.387 Kennisontwikkeling 0

0 67 0 513.260 0 9.276 5.717 0

0 –2.249 0 –805.622 0 –19.690 –51.872 0

0 2.752 0 –49.494 0 29.778 19.232 0

0 58.400 0 –1.050.301 0 631.918 408.112 0

TOTAAL

528.320

–879.433

2.268

48.129

353.381

6.848.885 3.048.413 –1.263.862 8.633.436 9.587.000 1.003.961

Financiën

81

Financiering activiteiten 2020 (per programma) Scholieren naar de Eerste en Tweede Kamer Gesubsidieerde activiteiten Interne uitvoeringskosten 2.478.831 Externe uitvoeringskosten 1.331.621 Opbrengsten activiteiten –98.055 Ontvangen subsidie –4.123.515 Totaal ontvangen inkomsten –4.221.570

ProDemos op school Gesubsidieerde activiteiten Interne uitvoeringskosten Externe uitvoeringskosten Opbrengsten activiteiten Ontvangen subsidie Totaal ontvangen inkomsten

Saldo ten goede van egalisatiereserve

Saldo ten goede van egalisatiereserve

–411.118

413.146 236.621 –73.334 –640.268 –713.602 –63.835

Activiteiten in opdracht Interne uitvoeringskosten Externe uitvoeringskosten Ontvangen inkomsten

0 0 0

Activiteiten in opdracht Interne uitvoeringskosten Externe uitvoeringskosten Ontvangen inkomsten

0 0 0

Saldo ten goede van algemene reserve

0

Saldo ten goede van algemene reserve

0

Bezoekers aan het Binnenhof Gesubsidieerde activiteiten Interne uitvoeringskosten Externe uitvoeringskosten Opbrengsten activiteiten Ontvangen subsidie Totaal ontvangen inkomsten

–1.207.292

Programma's bij gemeenten en provincies Gesubsidieerde activiteiten Interne uitvoeringskosten 803.821 Externe uitvoeringskosten 151.676 Opbrengsten activiteiten –46.938 Ontvangen subsidie –1.009.174 Totaal ontvangen inkomsten –1.056.112

–107.490

Saldo ten goede van egalisatiereserve

–100.616

713.924 385.878 –129.170 –1.078.122

Saldo ten goede van egalisatiereserve

Activiteiten in opdracht Interne uitvoeringskosten Externe uitvoeringskosten Ontvangen inkomsten

4.934 67 –2.249

Activiteiten in opdracht Interne uitvoeringskosten Externe uitvoeringskosten Ontvangen inkomsten

242.868 513.260 –805.622

Saldo ten laste van algemene reserve

2.752

Saldo ten goede van algemene reserve

–49.494

Jaarverslag 2020

82

ProDemos en gerechtelijke instellingen Gesubsidieerde activiteiten Interne uitvoeringskosten Externe uitvoeringskosten Opbrengsten activiteiten –250 Ontvangen subsidie –252.287 Totaal ontvangen inkomsten

–252.537

Publieksbijeenkomsten Gesubsidieerde activiteiten Interne uitvoeringskosten Externe uitvoeringskosten Opbrengsten activiteiten Ontvangen subsidie Totaal ontvangen inkomsten

Saldo ten goede van egalisatiereserve

–25.153

Saldo ten goede van egalisatiereserve

–87.914

Activiteiten in opdracht Interne uitvoeringskosten Externe uitvoeringskosten Ontvangen inkomsten

65.387 5.717 –51.872

Saldo ten laste van algemene reserve

19.232

ProDemos online Gesubsidieerde activiteiten Interne uitvoeringskosten Externe uitvoeringskosten Opbrengsten activiteiten Ontvangen subsidie Totaal ontvangen inkomsten

225.963 1.421

189.513 52.573 –9.083 –258.806

Saldo ten goede van egalisatiereserve

738.610 82.855 –27.599 –881.781 –909.380

–267.889 –25.803

Activiteiten in opdracht Interne uitvoeringskosten Externe uitvoeringskosten Ontvangen inkomsten

40.192 9.276 –19.690

Kennisontwikkeling Gesubsidieerde activiteiten Interne uitvoeringskosten Externe uitvoeringskosten Opbrengsten activiteiten Ontvangen subsidie Totaal ontvangen inkomsten

Saldo ten laste van algemene reserve

29.778

Saldo ten goede van egalisatiereserve

931.697 277.448 0 –1.343.048 –1.343.048 –133.903

Financiën

83

Colofon Foto’s Foto’s: Bart van Vliet Behalve de foto’s van ProDemos en de foto van Kick Smeets (p. 29) Grafische vormgeving Puntspatie [bno], Amsterdam

ProDemos – Huis voor democratie en rechtsstaat Hofweg 1H 2511 AA Den Haag T 070 757 02 00 E info@prodemos.nl I prodemos.nl

p ' , c l s f = g n 4 j / q s a y , . 5 w e ; t = z r s . ] , '