Bijlage 4 Bestuursrapportage 2023 GGD Zeeland

Bestuursrapportage 2023 GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland Rapportage over de eerste 5 maanden 2023 – juni 2023

PUBLIEKE GEZONDHEID // VEILIG THUIS // INKOOPORGANISATIE JEUGDHULP ZEELAND

2 Bestuursrapportage 2023

Inhoudsopgave Inleiding ................................................................................................................................................... 4 Samenvatting Bestuursrapportage 2023 ................................................................................................ 5 Basis op Orde....................................................................................................................................... 5 Begrotingswijzigingen.......................................................................................................................... 5 Begrotingswijzigingen ter besluitvorming aan het AB ........................................................................ 6 Deel 1 – RAPPORTAGE OVER BELEIDSBEGROTING ................................................................................. 8 1.1. Programmaplan ................................................................................................................................ 8 1.1.1. Programma Publieke gezondheid ............................................................................................. 8 1.1.1.1. Programmalijn ‘Fysieke Veiligheid en Bescherming’.............................................................. 9 1.1.1.2. Programmalijn ‘Gezondheid in de wijk’ ...............................................................................

11 1.1.1.3. Programmalijn ‘Sociale Veiligheid’ ....................................................................................... 14 1.1.2. Programma Veilig Thuis ........................................................................................................... 15 1.1.3. Programma Inkoop Jeugdhulp Zeeland................................................................................... 18 1.1.4. Overhead en kostentoerekening ............................................................................................. 21 1.1.5. Algemene dekkingsmiddelen .................................................................................................. 22 1.1.6. Bedrijfsvoering ........................................................................................................................ 23 1.1.7. 1e Begrotingswijziging 2023 – Basis op Orde .......................................................................... 26 Deel 2 – RAPPORTAGE OVER FINANCIEN .............................................................................................. 28 2.1. Begrotingswijzigingen..................................................................................................................... 28 2.1.1. GGD - Begrotingswijzigingen voor zienswijze raden ............................................................... 28 2.1.2.

GGD - Begrotingswijzigingen met besluitvorming AB ............................................................. 30 2.1.3. IJZ - Begrotingswijzigingen voor zienswijze raden .................................................................. 31 Bijlage 1 – Gemeentelijke bijdragen GGD en IJZ ................................................................................... 33 Bijlage 2 – Specificatie baten en lasten begrotingswijzigingen ............................................................. 40

3 Bestuursrapportage 2023

Inleiding Hierbij bieden we de Bestuursrapportage 2023 aan, conform de uitgangspunten van het VZG-rapport ‘Afspraken over samenwerken met gemeenschappelijke regelingen in Zeeland’. Tenzij anders vermeld, rapporteren we in deze Bestuursrapportage (Burap) over de eerste vier maanden van 2023. Een prognose op basis van het cijfermateriaal tot en met april geeft slechts een globale indicatie van het jaarresultaat 2023. Daarbij maakt de huidige tijd met hoge (energie) prijzen het moeilijk een inschatting te maken van de verwachte resultaatontwikkeling. Bovendien zijn we vanaf januari aan het werven om vacatures in te vullen om de basis op orde te brengen. Onder ‘de basis op orde’ wordt verstaan: een betere allocatie van de dekkingsmiddelen over de programma's en een betere inrichting van de financiële systemen voor sturingsdoeleinden. Om bovenstaande redenen is de informatiewaarde van deze Burap slechts indicatief. Het voordeel van vroeg rapporteren is dat we nog kunnen bijsturen indien nodig. We geven in deze rapportage dan ook op een aantal punten aan dat de realisatie en de begroting uiteen lopen. In de meeste gevallen zien we nog mogelijkheden voor (interne) bijsturing; we verbinden er dus nog geen gevolgen aan. We benoemen in deze Burap de ‘kleinere’ afwijkingen, van 25.000 of minder, niet.

Gezien de hoge exogene loon- en prijsstijgingen, waarop de VZG-norm dit jaar al is bijgesteld ten opzichte van de Begroting 2023, is het wel duidelijk dat aanzienlijke autonome exogene kostenontwikkelingen (CAO) voorkomen. Deze werkelijke kostenontwikkelingen stijgen uit boven hetgeen vorig jaar in de Begroting 2023 was geraamd, maar zijn ook hoger dan in de dit jaar voor 2023 bijgestelde VZG-norm is voorzien. Om die redenen wordt bij deze Burap en in de Begrotingswijziging 2023-2 een ophoging van de gemeentelijke bijdrage gevraagd op basis van de bijgestelde VZG-norm 2023 én op basis van hogere voorziene en ingeschatte loonontwikkelingen. In deze Burap en Begrotingswijziging verwerken we daarnaast een aantal ontwikkelingen, onder meer veroorzaakt door externe factoren waarover we op dit moment voldoende duidelijkheid hebben, waaronder SPUK VIP voor pandemische paraatheid en de inzet van de JGZ voor kinderen uit Oekraïne. Ditzelfde geldt voor de doorschuiving van enkele investeringen uit 2022 naar 2023. Ook voor Inkoop Jeugdzorg Zeeland (IJZ) wordt een begrotingswijziging voorgesteld; incidenteel voor wat betreft de uitvoeringskosten en exogene factoren, structureel en incidenteel voor wat betreft geleverde jeugdhulp. De opbouw van deze Burap vloeit voort uit de Programmabegroting 2023. In het eerste deel geven we wijzigingen aan in beleid.

Hierin geven we met een extra paragraaf aandacht aan de wijzigingen die voorkomen uit de 1e Begrotingswijziging 2023 ‘Basis op Orde'. In het tweede deel geven we de financiële consequenties weer.

4 Bestuursrapportage 2023

Samenvatting Bestuursrapportage 2023 Basis op Orde We rapporteren over de 1e Begrotingswijziging 2023, Basis op Orde, door middel van voortgangsrapportages – de eerste is op 14 april in het Algemeen Bestuur besproken en vervolgens naar de Zeeuwse gemeenteraden gestuurd. De belangrijkste ontwikkelingen zijn: Alle managementfuncties zijn medio 2023 ingevuld, met uitzondering van de teamregisseur Bedrijfsbureau. Deze functie hopen we na de zomer te kunnen invullen. De versterking binnen AGZ is zo goed als rond. Voor een deel is hier in 2022 al (tijdelijke) invulling op geweest. Op uitgezette vacatures is goed gereageerd, zowel door interne als externe kandidaten. Alleen de vacatures voor sociaal geneeskundigen lijken erg moeilijk in te vullen. De meeste verschillen tussen geplande en uitgevoerde invullingen zitten tot nu toe in de versterking van het Bedrijfsbureau: door ziekteverzuim en verloop is het niet eenvoudig de vacatures naar de letter van de afspraken in te vullen. De verwachting is echter dat we medio 2023 90% van de vacatures hebben opgevuld. Naast de personele wijzigingen waren er ook een aantal materiële wijzigingen. Voor informatieveiligheid en privacy, KD+ (Topicus), Forensische Geneeskunde en het hybride thuiswerkbeleid zijn inmiddels de nodige stappen gezet. Dit loopt conform plan.

Voor het koppelen van laboratoriumuitslagen, het uitwerken van de business case voor de MRU-bus en de wetgevingstrajecten (implementatie Woo, WEP en WMEBV, invoering van de nieuwe archiefwet) zijn stappen gezet, maar lopen we vertraging op. In de 1e Begrotingswijziging 2023, Basis op Orde, hebben we ook aangegeven meer grip te creëren door de Algemene Dekkingsmiddelen nader te alloceren. Een eerste opzet is hiervoor inmiddels intern gemaakt, waarbij we de kostenplaatsen van de GGD beter laten aansluiten bij de taakvelden zoals die bepaald zijn in de IV3. Dit wordt in de loop van het jaar verder uitgewerkt.

Begrotingswijzigingen Naast de in deze Bestuursrapportage benoemde over- of onderschrijdingen van 25.000 of meer, zijn er een aantal zaken die via begrotingswijzigingen worden voorgesteld.

Begrotingswijzigingen met een effect op de gemeentelijke bijdragen VZG richtlijn in verband met de CAO stijging In maart heeft de VZG besloten de indexering voor 2023 aan te passen middels een ledenbrief (14 maart 2023). In de Programmabegroting 2023-2026 was rekening gehouden met een VZG indexering van 2.7%. Deze is verhoogd naar 7.2%. Dit heeft gevolgen voor de Algemene Dekkingsmiddelen in 2023. We zijn voornemens dit separaat als aanvullende bijdrage in één termijn aan de gemeenten te factureren. De tijd tussen het doorvoeren van de wijzigingen als gevolg van deze gewijzigde CAO en de oplevering van de eerste Bestuursrapportage is te kort om de doorvoering volledig mee te kunnen nemen. Daarom is gerekend met de aanname die ook ten behoeve van de Begroting 2024 -2027 is gedaan. Dit bedrag is een schatting en kan hoger of lager uitvallen. Nota bene: het is al zichtbaar dat de verhoging van de gemeentelijke bijdrage en de hogere kosten van de CAO uiteenlopen. Op basis van de schatting van de gestegen loonkosten, wordt de GGD geconfronteerd met een exogeen veroorzaakt tekort. Omdat we nog geen zekerheid hebben over dit bedrag, vinden we het te prematuur hier nu al consequenties aan te verbinden.

5 Bestuursrapportage 2023

Inkoop Jeugdzorg Zeeland De verwachte stijging van de kosten voor jeugdhulp zijn in 2023 circa 7,7 miljoen euro. Deze verwachting is gebaseerd op het vernieuwde prognosemodel, daarnaast is een prijsindexatie toegepast. Inzet ondersteuningsteam (Oekraïne / Crisis Noodopvang) In 2022 brak de oorlog in Oekraïne uit met grote wereldwijde gevolgen. Oekraïense ontheemden zijn ook Nederland binnengestroomd op zoek naar een veilig onderkomen. Ook in Zeeland zijn deze mensen opgevangen. Voor kinderen uit Oekraïne is vanaf juni 2022 een (ambulant) JGZ ondersteuningsteam samengesteld voor de uitvoering van de JGZ-taken uit het basistakenpakket. Naast het bezoek aan de consultatiebureaus heeft dit team gedurende de tweede helft van 2022 ook de kinderen in de verschillende Crisis Noodopvang locaties bezocht. Deze aanpak wordt in 2023 gecontinueerd vanuit de verlenging van de Europese Ontheemden regeling voor vluchtelingen uit Oekraïne tot maart 2023. Gemeenten zijn begin dit jaar geïnformeerd dat gezien de wettelijke taak die hier ligt voor gemeenten de GGD deze activiteiten uitvoert. De wijze van financiering is pas eind dit jaar duidelijk. In overleg met de begeleidingscommissie is een begrotingswijziging opgesteld op basis van de normbedragen die in 2022 ook zijn gehanteerd (517 per kind maal het aantal kinderen per gemeente: peildatum maart 2023). De prognose bedraagt 373.000.

Afhankelijk van landelijke besluitvorming kan dit bedrag bijgesteld worden.

Begrotingswijzigingen ter besluitvorming aan het AB Toekomst JGZ Binnen de jeugdgezondheidszorg (JGZ) ligt op dit moment een grote veranderopgave. Deze opgave is niet meegenomen in de Begrotingswijziging Basis op Orde. In 2022 is gebleken dat de exploitatie van het onderdeel JGZ binnen de programmalijn Gezondheid in de Wijk niet kostendekkend was – de vraag is of dit structureel van aard is – zeker als er naar de toekomst sprake is van taakherschikking. In het programma Toekomst JGZ wordt binnen verschillende werkstromen inzichtelijk gemaakt wat nodig is om enerzijds de basis op orde te brengen en anderzijds de JGZ-taken toekomstbestendig uit te voeren (met daarbij ook de juiste capaciteit, competenties en budgetten). Speerpunten in het programma zijn: taakherschikking (o.a. vanwege het artsentekort), digitalisering en optimalisering van systemen, data gedreven werken en het op orde brengen van de basis om effectief, efficiënt en klantgericht te werken. Ook wordt onderzoek gedaan naar de consultatiebureaus (Arbo, visie t.a.v. huisvesting, etc.). Gezien de omvang van de veranderopgave is het noodzakelijk gebleken om een (tijdelijke) programmamanager aan te stellen voor de uitvoering van dit programma als ook een businessanalist - dit om data gedreven analyses en keuzes te kunnen maken.

We stellen het AB voor de kosten hiervoor door middel van een begrotingswijziging te onttrekken uit de algemene reserves. Versterking infectieziekte preventie In het kader van infectieziekte bestrijding, vraagt het ministerie van VWS de GGD-en voorbereid te zijn op een volgende pandemie. Voor de versterking van infectieziektepreventie en pandemische paraatheid worden er door VWS extra middelen ter beschikking gesteld. Tevens lopen er gesprekken met VWS over een vaccinatieronde voor COVID in het najaar van 2023. In april 2023 heeft de GGD incidentele gelden ontvangen van de landelijke overheid voor de versterking van infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid (SPUK VIP, ongeveer 625.000). Wij zetten deze gelden (conform voorschriften van de landelijke overheid) in om via taakdifferentiatie te bepalen of en hoe niet-medische professionals ingezet kunnen worden bij het voorkomen van een uitbraak van infectieziekten en bij het adequaat reageren op een pandemie of andere crisis. Een deel van het budget wordt ingezet voor deskundigheidsbevordering en het 6 Bestuursrapportage 2023

versterken van de bovenregionale samenwerking op het gebied van monitoring en surveillance. Wij borgen hiermee ook de ervaringen en lessen uit COVID in de huidige organisatie. Indien wij de gelden in 2023 niet besteden (start project begin mei) gaat het geld terug naar het ministerie. De verantwoording vindt per jaar plaats via de jaarrekening van de GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland. In 2024 ontvangen wij hetzelfde bedrag en vanaf 2025 ontvangen wij structurele financiering voor de versterking van infectieziektebestrijding. Hoeveel en op welke wijze deze structurele financiering vanaf 2025 loopt wordt eind 2023 duidelijk. Doorschuiven investeringsbudget De gerealiseerde investeringen van 2022 zijn ongeveer 155.000 lager dan in de Burap 2022 opgenomen was. De Burap 2022 is op 16 december 2022 goedgekeurd; hierdoor was het tijdsbestek te kort om investeringen nog binnen 2022 te effectueren. Met de Burap 2022 is al inhoudelijk toestemming gegeven voor deze investeringen, het gaat hier uitsluitend om het doorschuiven. De afschrijvingslasten met betrekking tot deze investeringen zijn verantwoord in de Programmabegroting 2024-2027. Hybride thuiswerkbeleid en kosten voor de werkplek De invoering van het hybride thuiswerkbeleid heeft vertraging opgelopen en wordt in het tweede halfjaar 2023 geëffectueerd.

We vragen hiervoor een doorschuif ten laste van de algemene reserve. Plan- en Afsprakenbureau/frontoffice Begin 2022 is er een knip gemaakt tussen de Frontoffice en het Plan- en Afsprakenbureau. Door deze verschuiving van functies en taken, ontstond er een gat in de formatie bij de Frontoffice. In de Programmabegroting 2024 is dit correct meegenomen, maar voor 2023 mist eenmalig een stuk dekking ter grootte van 53.700, opgebouwd uit 8.300 voor het Plan- en Afsprakenbureau (JGZ) en 45.400 voor de Frontoffice (overhead). We willen dit bedrag onttrekken uit de algemene reserve.

7 Bestuursrapportage 2023

Deel 1 – RAPPORTAGE OVER BELEIDSBEGROTING 1.1. Programmaplan Het beleid van de GGD loopt langs drie reguliere programmalijnen. In dit deel van de Burap benoemen we kort de programmalijnen en vragen we aandacht voor afwijkingen ten opzichte van de begroting.

1.1.1. Programma Publieke gezondheid Het programma Publieke gezondheid is onderverdeeld in drie programmalijnen: -

Fysieke Veiligheid en Bescherming Gezondheid in de wijk Sociale Veiligheid

In de publieke gezondheid zijn een aantal ontwikkelingen gaande die nu (nog) niet aan een programmalijn toe te wijzen zijn: Verplichting elektronisch voorschrijven Eind 2022 werd bekend dat artsen verplicht worden zich te registreren voor het Elektronisch Voorschrijf Systeem (EVS). In januari 2023 kwam hier meer duidelijkheid over. GGD Zeeland heeft ook een aantal artsen in dienst, die ook onder de EVS-verplichting vallen. Met de invoering (wat in de loop van 2023 zijn beslag zal nemen) zijn zowel structurele kosten (voor beheer en licenties) als incidentele kosten (voor registratie en implementatie) gemoeid. Deze kosten worden naar rato van inwoneraantallen en gebruikers (artsen) verdeeld. Voor GGD Zeeland zal het waarschijnlijk gaan om een bedrag van circa 35.000. Dit is niet in de begroting opgenomen. Pandemische paraatheid In april 2023 heeft de GGD incidentele gelden ontvangen van de landelijke overheid voor de versterking van infectieziektebestrijding en pandemische paraatheid (SPUK VIP, à 624.719). Wij zetten deze gelden (conform voorschriften van de landelijke overheid) in om via taakdifferentiatie te bepalen of en hoe niet-medische professionals ingezet kunnen worden bij het voorkomen van een uitbraak van infectieziekten en bij het adequaat reageren op een pandemie of andere crisis.

Een deel van het budget wordt ingezet voor deskundigheidsbevordering en het versterken van de bovenregionale samenwerking op het gebied van monitoring en surveillance. Wij kunnen hiermee ook de ervaringen en lessen uit de COVID-periode borgen in de huidige organisatie. Indien wij de gelden in 2023 niet kunnen besteden (start project begin mei) zal het geld teruggaan naar het ministerie. De verantwoording vindt per jaar plaats via de jaarrekening van de GR Gemeenschappelijke Gezondheidsdienst Zeeland. In 2024 ontvangen wij hetzelfde bedrag en vanaf 2025 ontvangen wij structurele financiering voor de versterking van infectieziektebestrijding. Hoeveel en op welke wijze deze financiering zal lopen zal eind 2023 duidelijk worden. Het ontvangen van de SPUK VIP gelden leidt tot een (formele) begrotingswijziging. Ontvangsten vanuit de SPUK noch uitgaven ten behoeve van de Versterking Pandemische Paraatheid leiden tot veranderingen in de gemeentelijke bijdrage (budgettair neutraal voor de gemeenten).

8 Bestuursrapportage 2023

1.1.1.1. Programmalijn ‘Fysieke Veiligheid en Bescherming’ Beoogd maatschappelijk effect: Inwoners van Zeeland zijn optimaal beschermd tegen schadelijke gezondheidseffecten vanuit de fysieke leefomgeving Onder de Programmalijn Fysieke Veiligheid en Bescherming zijn vier hoofddoelen geformuleerd: -

Minder uitbraken van infectieziekten; Toezichttaken worden in opdracht van de gemeente uitgevoerd; Fysieke leefomgeving draagt bij aan de gezondheid; De gezondheid van burgers in relatie tot de fysieke leefomgeving is gewaarborgd.

Deze doelen worden in 2023 nagestreefd. Voor wat betreft afwijkingen met impact en/of bijzonderheden is hierover het volgende te melden: Detacheringen IZB Infectieziekte bestrijding (IZB) had in 2022 een incidenteel resultaat door twee detacheringen die niet begroot waren. Een van deze detacheringen is voortgezet tot en met het eerste half jaar van 2023 en wordt mogelijk verlengd. Als dit het geval is, zal dit in het jaarresultaat weer leiden tot een afwijking van begroting. Het is in de periode januari-april niet gelukt om de bezetting terug te brengen naar het niveau van de formatie; waar we met de sociaal verpleegkundigen nu op sterkte zijn, merken we dat werving van sociaal geneeskundigen lastig is. Hogere opbrengsten THZ Het controleren van schepen, tattooshops en andere instellingen in het kader van de Technische Hygiënezorg is (THZ) weer op hetzelfde peil als voor de COVID-19 crisis. In de jaarrekening 2022 zagen we een overschrijding van de prognose en we kunnen vermoedelijk in 2023 ook hogere opbrengsten dan begroot verwachten (nu zitten we al op 46% van de prognose). In de begroting 2024 zijn deze baten al realistisch, dus hoger, begroot. HPV-campagne 18Met het Rijksvaccinatieprogramma zijn extra inkomsten gegenereerd door de HPV-campagne voor jeugd tot 18 jaar.

Tegenover deze inkomsten staan ook extra kosten – met name voor de inhuur van personeel – waardoor dit per saldo geen significant resultaat oplevert. Rijks Vaccinatie Programma (RVP) Per 1 januari 2018 is het Rijks Vaccinatie Programma (RVP) wettelijk verankerd in de Wet Publieke Gezondheid (WPG). Na de wetswijziging valt de uitvoering van het RVP vanaf 1 januari 2019 onder bestuurlijke verantwoording van gemeenten en zijn middelen van de Rijksbijdrage (via het RIVM) overgeheveld naar het Gemeentefonds. De inhaalcampagne van nieuwe vaccins worden tot nu vanuit het RIVM rechtstreeks aan de GGD betaald. In juni 2021 is door het bestuur besloten dat onderzocht moet worden hoe de werkelijke uitgaven zich verhouden tot de beschikbaar gestelde middelen. Belangrijk is om te weten dat de reguliere financiering van de vaccinaties daarmee een jaar achterloopt. Afgesproken is om het begrootte bedrag voor RVP vanaf 2023 bij te stellen op basis van de uitkomsten 2021 en 2022 – waarvoor recent de balans is opgemaakt. Echter aangezien de jaren 2021 en 2022 COVID-jaren waren is het voorstel om de bijstelling te laten plaatsvinden op basis van de cijfers van 2022 en 2023.

9 Bestuursrapportage 2023

Businesscase MRU-bus De MRU-bus wordt ingezet om röntgenfoto's te maken in het kader van TBC-screening. Er wordt een businesscase opgesteld t.b.v. de inzet van de MRU, zoals afgesproken vanuit de 1e begrotingswijziging 2023. Deze programmalijn/taakveld valt onder de Algemene Gezondheidszorg (AGZ). Vanuit de eerste begrotingswijziging 2023 is hier uitbreiding geweest. Vrijwel alle vacatureruimte is inmiddels opgevuld of wordt binnenkort opgevuld. Buiten hetgeen al genoemd is worden in dit programmaonderdeel dan ook geen bijzonderheden meer verwacht.

10 Bestuursrapportage 2023

1.1.1.2. Programmalijn ‘Gezondheid in de wijk’ Beoogd maatschappelijk effect: de Zeeuwse inwoners zijn én voelen zich gezonder. Met de programmalijn Gezondheid in de wijk wordt via drie hoofddoelen ingezet op de gezondheid van de Zeeuwse inwoners; -

Kinderen groeien gezond op; Gezondheid van volwassenen en ouderen is verbeterd; Gezonde leefstijl is de norm voor inwoners van Zeeland.

Jeugdgezondheidszorg: Kinderen groeien gezond op! Het speerpunt kinderen groeien gezond op valt binnen deze programmalijn onder de jeugdgezondheidszorg en onder verantwoordelijkheid van de manager JGZ. Hieronder vallen verschillende activiteiten welke hieronder verantwoord worden. Ook het RVP valt (deels) onder de manager JGZ maar wordt in de programmalijn Fysieke Gezondheid toegelicht. Jeugdgezondheidszorg algemeen In 2022 is een start gemaakt met het traject Basis op Orde voor de jeugdgezondheidszorg (JGZ). De JGZ was daarmee geen onderdeel van de Begrotingswijziging Basis op Orde, waarop het AB in december 2022 een besluit heeft genomen. In 2023 wordt dit traject op basis van de analyse van de knelpunten uit 2022 gecombineerd met het project Toekomst JGZ in het Programma Toekomst JGZ. In 2022 is gebleken dat de exploitatie van het onderdeel JGZ binnen de programmalijn Gezondheid in de wijk niet kostendekkend was – de vraag is of dit structureel van aard is – zeker als er naar de toekomst sprake is van taakherschikking. In het Programma Toekomst JGZ wordt binnen verschillende werkstromen inzichtelijk gemaakt wat nodig is om enerzijds de basis op orde te brengen en anderzijds de JGZ-taken toekomstbestendig uit te voeren (met daarbij ook de juiste capaciteit, competenties en budgetten).

Het Programma Toekomst JGZ heeft haar basis onder meer in de Toekomstagenda Publieke Gezondheid Jeugd met als uitgangspunten: ‘Nu investeren in de publieke gezondheid voor jeugd zorgt voor gezonde generaties in de toekomst’ en ‘Ongelijk investeren in gelijke kansen’. Speerpunten in het programma zijn: taakherschikking (o.a. vanwege het artsentekort), digitalisering en optimalisering van systemen, data gedreven werken en het op orde brengen van de basis om effectief, efficiënt en klantgericht te werken. Ook zal er een onderzoek worden gedaan naar de consultatiebureaus (Arbo, visie t.a.v. huisvesting). Gezien de omvang van de veranderopgave is het noodzakelijk gebleken om een programmamanager en een business- /data-analist aan te stellen voor de uitvoering van dit programma en om binnen het programma data gedreven analyses en keuzes te kunnen maken. Hiervoor vragen we een incidentele onttrekking uit de algemene reserve voor 2023 en 2024. Artsen- en capaciteitstekort Een belangrijk aandachtspunt in de uitvoering is het toenemende tekort aan jeugdartsen.

Ondanks de tijdelijke werkwijze waarin taken van artsen gedeeltelijk worden overgenomen door jeugdverpleegkundigen, het niet uitvoeren van het 6 maanden contactmoment en het feit dat een periode de artsenformatie redelijk op orde is geweest (ook doordat nieuwe collega’s zijn aangetrokken) zal de beschikbare capaciteit van artsen de komende periode verder afnemen. Dit 11 Bestuursrapportage 2023

onder meer door pensionering en zwangerschapsverlof. Hierdoor ontstaat een situatie waarin structureel met te weinig artsen gewerkt wordt en de reguliere dienstverlening dusdanig onder druk kan komen te staan dat het op onderdelen impact heeft op het Basis Takenpakket. Hierdoor zullen verdergaande keuzes en maatregelen noodzakelijk zijn – hetgeen kan leiden tot extra inzet van capaciteit (indien mogelijk) en/of afschaling van contactmomenten. Er wordt al gewerkt met Verpleegkundig Specialisten die op onderdelen activiteiten van artsen kunnen overnemen, maar dit is niet voldoende voor de huidige uitdagingen. De gevolgen van het artsen en capaciteitstekort is een van de zaken die meegenomen wordt in de toekomst JGZ. In 2022 was extra capaciteit nodig (o.a. inhuur) door een hoger ziekteverzuim; 8.72% in plaats van de 5.3% waar rekening mee wordt gehouden in de budgetten, maar ook door vervanging van ouderschapsverlof. Het verzuim is iets gedaald, naar 8%, maar nog steeds een aandachtspunt. Op basis van de benodigde capaciteitsinzet is een overschrijding van het budget aannemelijk. Echter, doordat de JGZ parallel geconfronteerd wordt met personele tekorten is het nog te vroeg om hierover uitspraken te doen. Inzet ondersteuningsteam Oekraïne In 2022 brak de oorlog in Oekraïne uit met grote wereldwijde gevolgen.

Oekraïense ontheemden zijn ook Nederland binnengestroomd op zoek naar een veilig onderkomen. Ook in Zeeland zijn deze mensen opgevangen. Voor kinderen uit Oekraïne is vanaf juni 2022 een (ambulant) JGZ ondersteuningsteam samengesteld voor de uitvoering van de JGZ-taken. Dit team heeft gedurende de tweede helft van 2022 ook de kinderen in de verschillende Crisis Noodopvang locaties bezocht. Deze aanpak wordt in 2023 gecontinueerd vanuit de verlenging van de Europese Ontheemden regeling voor vluchtelingen uit Oekraïne tot maart 2023. Voor de ondersteuning aan kinderen uit Oekraïne worden zowel het ambulante team als de reguliere JGZ teams ingezet. Dit laatste omdat het Basistakenpakket (BTP) ook integraal wordt aangeboden aan de kinderen uit Oekraïne die in Zeeland wonen. Gemeenten zijn begin dit jaar geïnformeerd dat gezien de wettelijke taak die hier ligt voor gemeenten de JGZ deze activiteiten uitvoert, hoewel de wijze van financiering pas eind dit jaar duidelijk zal zijn. Een indicatie van de kosten is te maken op basis van de normbedragen die in 2022 ook zijn gehanteerd (517 euro per kind * het aantal kinderen per gemeente: peildatum maart 2023), totaal voor Zeeland 373.000. Afhankelijk van landelijke besluitvorming kan dit bedrag bijgesteld worden. Voor de dekking van de lasten t.a.v.

inzet voor vluchtelingen uit Oekraïne ontvangen de gemeenten waarschijnlijk wederom een bijdrage via de algemene uitkering in de gemeentelijke inkomsten. Inzet ondersteuningsteam Crisis Noodopvang Voor de inzet bij de Crisis Noodopvang locaties is ook (ambulante) capaciteit benodigd- het ondersteuningsteam wordt hiervoor ook ingezet. Er ligt hier afhankelijk van de vraag of de vluchtelingen geregistreerd zijn of niet respectievelijk een wettelijke taak voor het COA of voor gemeenten die door de JGZ wordt uitgevoerd. Voor de financiering via het COA liggen bestaande afspraken, voor de inzet via de gemeenten niet. Dit zal hopelijk ook in het komende jaar duidelijk worden (in 2022 ging het slechts om een beperkt bedrag, minder dan 10.000). Publieke Gezondheid Asielzoekers (PGA) De reguliere dienstverlening aan asielzoekers (exclusief Crisis Noodopvang) is lastig te begroten. Het aantal kinderen dat in het AZC wordt opgevangen is voor ons, net zo goed als voor gemeenten, onvoorspelbaar. De afgelopen jaren is gebleken dat vanwege het feit dat er een minimale bezetting nodig is die niet flexibel op- en afgeschaald kan worden gezien de complexiteit van de casuïstiek de 12 Bestuursrapportage 2023

kosten hoger zijn dan de inkomsten. Dit risico is er ook dit jaar weer. In 2022 leverde dit een negatief resultaat op deze dienstverlening op van 38.000. Ook voor 2023 is een tekort van deze omvang te verwachten. Dit is daarom gecorrigeerd in de begroting 2024. Nu Niet Zwanger Nu Niet Zwanger is formeel pas vanaf 1 januari een deel van de reguliere dienstverlening. Voorheen was dit opgenomen als project. Deze wijziging geeft zowel aan de baten als aan de lastenkant een wijziging binnen budgetten. Budgettair is dit neutraal begroot. Prenataal huisbezoek Op 22 juni 2021 heeft de Tweede Kamer ingestemd met het wetsvoorstel waarin een prenataal huisbezoek als gemeentelijke taak wordt opgenomen in de Wet Publieke Gezondheid (WPG). Het prenataal huisbezoek is vanaf 1 juli 2022 onderdeel van het wettelijk basistakenpakket geworden. Zoals in de begrotingswijziging (december 2021) aangegeven zullen er evaluatiemomenten worden ingepland. Het eerste moment hiervoor is medio 2023. In deze evaluatie zal voor 2024 en verder worden gekeken naar de haalbaarheid van het in de begrotingswijziging opgenomen groeimodel. Hierin zal ook expliciet de benodigde tijd per huisbezoek worden geëvalueerd.

Aanvullende Diensten (AVD) In 2022 is gebleken dat de opbrengsten van de AVD in de begroting 2022 naar beneden bijgesteld moesten worden op basis van de gewijzigde vraag vanuit gemeenten (afname van de vraag naar Aanvullende Diensten). Dit is meegenomen in de Burap 2022 en jaarrekening 2022. Omdat de begroting 2023 toen al was vastgesteld en hierin ook nog de hogere omzet is meegenomen heeft dit eenzelfde impact voor 2023 (hetgeen in de begroting 2024 is gecorrigeerd). In 2023 is een opbrengst begroot van 504.000. Op basis van de vraag van gemeenten is een totaalbedrag van 273.000 geoffreerd. Dit leidt tot een bijstelling van 229.000 in de opbrengsten. Voorstel is om dit nu nog niet te verwerken in een begrotingswijziging maar incidenteel te dekken in 2023 uit meevallers dit jaar. In 2023 is het aantal in te zetten fte voor het uitvoeren van de AVD aangepast op basis van de uitgebrachte offertes. Artsen in opleiding Het niet mogelijk te begroten voor artsen in opleiding: aangezien pas in september van het lopende jaar definitief bekend wordt welke artsen in opleiding zullen starten. Het aantal en instroomniveau van de artsen bepaalt ook welke bedragen we moeten opnemen in de begroting voor de begeleiding. De vergoeding daarvoor ontvangen we achteraf. Het systeem moet dus eigenlijk niet jaarlijks, maar in het hele opleidingstraject worden gezien.

Op dit moment is een prognose voor deze lasten/baten daarom niet mogelijk. Onderzoek en advies De eerstvolgende gezondheidsmonitor wordt waarschijnlijk pas in 2024 uitgevoerd in plaats van in 2023. Als dit zeker is, zullen we het AB vragen het beschikbare budget van 30.000 hiervoor door te schuiven naar 2024. In de begroting 2023 is dekking voor het programma Gezonde School opgenomen tot uiterlijk 1 juli 2023. Voor de continuïteit van dit programma zal het bestuur worden gevraagd of vanaf 2024 structurele voortzetting van deze taak met bijbehorende financiering plaatsvindt. Afhankelijk van het aantal deelnemende scholen in het schooljaar 2023/2024 en de beschikbare landelijke projectsubsidie is een overschrijding in de huidige begroting te verwachten van maximaal 30.000. Hiervoor zal incidenteel dekking worden gezocht in 2023 binnen de andere programmalijnen.

13 Bestuursrapportage 2023

1.1.1.3. Programmalijn ‘Sociale Veiligheid’ Beoogd maatschappelijk effect: Het gevoel van veiligheid in het persoonlijke leven is vergroot. Het programma Sociale Veiligheid richt zich op zorgwekkende situaties en het gevoel van veiligheid van inwoners. Het gaat hier om kwetsbare inwoners van Zeeland waarvoor een sluitende aanpak nodig is. Hierbij is signaleren en toeleiding naar zorg van groot belang. Noodmaatregel inzet FG Binnen Forensische Geneeskunde (FG) loopt de tijdelijke noodmaatregel met de inzet van forensisch geneeskundigen nog steeds door. De maatregel houdt in dat we forensisch artsen als ZZP-er inhuren. We leiden enkele huisartsen op voor specifieke onderdelen Forensische Geneeskunde. Daarnaast werken GGD Zeeland, GGD West-Brabant en (deels) GGD Hart voor Brabant aan verdere integratie/samenwerking binnen de gehele politieregio Zeeland-West-Brabant. Samen huren we een regiomanager in om dit te begeleiden. Er is mogelijk een overschrijding te verwachten voor (met name) de kosten van de inhuur van artsen. Deze kosten worden naar rato doorberekend aan de politie.

14 Bestuursrapportage 2023

1.1.2. Programma Veilig Thuis Beoogd maatschappelijk effect: Het gevoel van veiligheid in het persoonlijke leven is vergroot. Veilig Thuis Zeeland is het advies- en meldpunt voor huiselijk geweld en kindermishandeling. Vanuit deze rol levert Veilig Thuis een bijdrage aan het doorbreken van onveilige situaties en het stoppen van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Iedereen, of je nu slachtoffer, pleger, omstander of professional bent, kan bij Veilig Thuis terecht voor informatie, advies of ondersteuning. Daar waar nodig doet Veilig Thuis onderzoek. Veilig Thuis voert de (wettelijke) taken uit zoals vastgelegd in de Wet Maatschappelijke Ondersteuning (art. 4) en de Jeugdwet (art. 7) alsmede het handelingsprotocol. Concreet valt hierbij te denken aan de uitvoering van taken zoals de radar-, onderzoeks- en monitoringsfunctie. Cijfers Veilig Thuis vervult Zeeuws breed een belangrijke functie in het signaleren, aanpakken en doorbreken van huiselijk geweld en kindermishandeling. Op basis van de toenemende aantallen meldingen, adviezen en vervolgdiensten alsmede de toenemende complexiteit en multiproblematiek blijft toekomstige inzet noodzakelijk. Adviesvragen Vanaf 2020 zien we de adviesvragen bij Veilig Thuis blijvend toenemen. Ook in 2023 houdt het hoge niveau van het aantal adviesvragen stand.

Meldingen Na het invoeren van de Wet verbeterde meldcode in 2019 heeft Veilig Thuis ook het aantal meldingen sterk zien stijgen. In het eerste kwartaal van 2023 zien we het aantal meldingen in vergelijking met vorig jaar verder toenemen met 28%. Overdracht na veiligheidsbeoordeling De overdracht na de veiligheidsbeoordeling is in 2023 eveneens toegenomen in vergelijking met het eerste kwartaal van 2022 (met 34%). Dit is mogelijk te verklaren door de sterke stijging van het aantal meldingen. Door oplopende wachtlijsten bij de hulpverlening, kan hulp niet altijd tijdig of afdoende worden opgestart. Dat maakt dat er tussentijds zowel door cliënten als professionals (werkbegeleiding) vaker een beroep wordt gedaan op de medewerkers van Veilig Thuis. Vervolgdiensten In de vervolgdiensten van Veilig Thuis is een toenemende complexiteit en multiproblematiek in zaken waar te nemen. Hierdoor dienen medewerkers andersoortige interventies in te zetten. Tevens vergt dit een andere intensiteit van de ketensamenwerking. Het aantal gestarte diensten Voorwaarden en Vervolg is gestegen met 18% ten opzichte van het eerste kwartaal 2022. Ook het aantal onderzoeken is gestegen in het eerste kwartaal 2023 met respectievelijk 20% ten opzichte van vorig jaar. Doorlooptijden Door het toenemende urgentieniveau worden medewerkers van Veilig Thuis in korte tijd intensiever betrokken bij een casus.

Dit veroorzaakt een verbetering in de doorlooptijden van de vervolgdiensten. Dit veroorzaakt echter ook dat andere casussen in diezelfde periode niet altijd direct opgepakt worden. Hierdoor neemt de doorlooptijd van de meldingen in die casussen toe. Er is blijvende aandacht op het behalen van de doorlooptijden.

15 Bestuursrapportage 2023

Wachtlijsten Ondanks het toenemend aantal meldingen zijn de wachtlijsten in het eerste kwartaal van 2023 afgenomen ten opzichte van 2022. Dit komt door de sturing op de diverse ingezette interventies. Daar de wachtlijst wekelijks fluctueert betreft dit een gemiddeld aantal. De wachtlijsten worden tevens structureel gemonitord. Daarbij worden meldingen bij binnenkomst gescreend op crisis. Acute crisissituaties worden altijd direct opgepakt. Voorlichting Veilig Thuis heeft verder geïnvesteerd in de verbetering van de ketensamenwerking. Door personeelswisseling heeft Veilig Thuis in het eerste kwartaal van 2023 minder voorlichtingen (o.a. webinars) en trainingen verzorgd dan in het eerste kwartaal 2022. Momenteel zijn de personeelswisselingen afgerond, waardoor de intensiteit van de voorlichtingen en trainingen weer wordt verhoogd. Het is blijvend van belang te investeren op deskundigheidsbevordering bij zowel professionals als burgers. Het gevolg hiervan kan zijn dat signalen sneller worden gemeld bij Veilig Thuis en vanuit de vroegsignalering escalaties worden voorkomen.

Adviesvragen Meldingen Overdracht na veiligheidsbeoordeling Voorwaarden en Vervolg Onderzoek Doorlooptijd afgeronde veiligheidsbeoordeling binnen 5 werkdagen Doorlooptijd dienst Voorwaarden en Vervolg Doorlooptijd dienst Onderzoek Wachtlijst AMT Wachtlijst OOT Voorlichtingen en trainingen

Eerste kwartaal 2022 722 417 229 40 45 58,6%

Eerste kwartaal 2023 720 533 308 47 54 64,5%

29 dagen 45 dagen 4 30 14

25 dagen 35 dagen 3 19 8

Financieel Veilig Thuis valt onder de bestuurlijke verantwoordelijkheid van de dertien Zeeuwse gemeenten en is onderdeel van GGD Zeeland. Veilig Thuis wordt enerzijds gefinancierd vanuit het Macrobudget Jeugd. Anderzijds wordt Veilig Thuis via het CZW bureau gefinancierd vanuit de Decentralisatie Uitkering Vrouwenopvang (DuVo). Deze gelden ontvangt de (centrum)gemeente Vlissingen voor de aanpak van geweld in afhankelijkheidsrelaties. Deze gelden worden vanuit het Rijk niet geïndexeerd voor loon/prijsstijgingen. Om blijvend in te kunnen zetten het terugdringen van de maatschappelijke impact blijft financiering toekomstig noodzakelijk met compensatie van loon/prijsstijgingen door de deelnemende gemeenten. In het eerste kwartaal heeft Veilig Thuis 44.000 minder uitgegeven aan personeelskosten dan begroot. Dit heeft onder andere te maken met de huidige financieringssystematiek. Op basis van de reeds uitgezette vacatures is de verwachting echter dat de loonkosten in de loop van 2023 het geheel begrote bedrag zullen omvatten. Dit is ook noodzakelijk gezien het sterk toenemende aantal meldingen en vervolgdiensten. Daarnaast ontvangt Veilig Thuis opbrengsten uit MDA++ (in 2022 18.000) en de proeftuin IederEEN (toekomstscenario) (in 2022 65.000).

Ook deze opbrengsten zullen ingezet worden in de personeelsformatie zodat Veilig Thuis Zeeland de opwaartse instroom blijvend kan bedienen en escalaties omtrent gezinssituaties kan voorkomen. 16 Bestuursrapportage 2023

Verder blijft een belangrijk aandachtspunt in de uitvoering het toenemende tekort aan vertrouwensartsen. Hier wordt landelijk vanuit de Veilig Thuis organisaties, alsmede Veilig Thuis Zeeland, in geïnvesteerd. Voor nu levert dit voor Veilig Thuis Zeeland nog geen consequenties in de huidige uitvoering op, maar dit dient toekomstig wel nauwlettend gevolgd te worden.

17 Bestuursrapportage 2023

1.1.3. Programma Inkoop Jeugdhulp Zeeland De Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland (Inkooporganisatie of IJZ) voert sinds 1 januari 2015 namens de dertien Zeeuwse gemeenten gedelegeerde taken uit op het gebied van de inkoop van jeugdhulp. De Inkooporganisatie is een uitvoeringsorganisatie. In dit deel van de Burap (over de beleidsbegroting) leest u daarom niets over de voortgang van beleidsvoornemens uit de begroting. Vermeldingswaardig is wel dat de Bestuurscommissie op 20 april jl. de bestuursopdracht “Van pionieren naar professionaliseren” over 2021 en 2022, op basis van een evaluatie, heeft afgesloten. De uitvoeringsorganisatie IJZ heeft in de afgelopen jaren verbeteringen gerealiseerd mbt (i) de interne communicatie- en werkprocessen, (ii) de positionering van contractmanagers, (iii) het leveren van maandelijkse sturingsinformatie (productiemonitor, dashboards en jeugdmonitor) en (iv) de afstemming tussen vraag en aanbod in complexe situaties. De Bestuurscommissie heeft opdracht gegeven aan de uitvoeringsorganisatie IJZ om voor 1 juli 2023 een jaarplan 2023-2024 ter goedkeuring aan te bieden. Voorstel begrotingswijziging 2023 en verder Op 8 juli 2022 heeft het AB de begroting 2023 vastgesteld.

Na verwerking van de ingediende zienswijzen, alsmede de doorrekening voor jaarschijf 2024 komend uit de Burap 2022 (8e begrotingswijziging), zijn de begrote lasten voor de inkooporganisatie als volgt: Jeugdhulp Uitvoeringskosten IJZ Taskforce Jeugd Totaal

Actuele begroting 2023 124.700.344 1.441.477 307.376 126.449.196

De gemeenten Goes, Vlissingen en Terneuzen wilden op basis van de prognose voor 2022 uit de Burap 2022 ook de begrotingscijfers voor 2023 en verder aanpassen (verhoging lasten zorg in natura: 4,1 miljoen). Hiernaast zijn er nog geen begrotingswijzigingen vastgesteld voor 2023 voor IJZ. Tijdens de totstandkoming van deze Burap is de 4e begrotingswijziging 2023 in routing gebracht die betrekking heeft op de resultaatbestemming van de jaarcijfers 2022 van IJZ. Die cijfers zijn nog niet vastgesteld en dus niet verwerkt in bovenstaande tabel. In 2023 zijn er afwijkingen te verwachten voor de kosten voor jeugdhulp. Daarnaast is er voor kosten jeugdhulp ook een afwijking te verwachten voor de lasten voor 2024 en verder. Tenslotte worden hogere lasten verwacht voor de uitvoeringskosten IJZ voor 2023. Hieronder staat een nadere toelichting voor elk van die drie verwachte afwijkingen. Jeugdhulp 2023 - Zorg in natura (pxq) De begroting 2023 is gebaseerd op de voorlopige jaarcijfers 2021 op peildatum februari 2022. Er is gebleken dat er slechts één keer een indexatie van 2,7% is toegepast voor het jaar 2022. De 5,29% voor 2023 is hier niet in meegenomen. Alleen het toepassen van deze prijsindexatie 2023 zorgt al voor een stijging van de kosten zorg in natura (pxq) van 5,9 miljoen.

De verwachting van de kosten voor 2023 ten opzichte van de begroting voor de gecontracteerde p*q zorg is gemaakt met het vernieuwde prognosemodel. Op basis van een tijdreeksanalyse van de

18 Bestuursrapportage 2023

gerealiseerde kosten van 2018 tot en met januari 20231 zijn de kosten geprognosticeerd. Dat leidt voor 2023 tot een verwachte toename van de lasten Zorg in Natura (pxq) met 5.774.595. Op basis van dit prognosemodel is er dus een lichte afvlakking in volume te verwachten voor 2023. Hiernaast zijn de tarieven voor Pleegzorg vanaf 1 januari 2023 verhoogt met 4,71% naar 10%. Het financiële effect voor 2023 betreft 424.069. Als deze prognose voor 2023 afgezet wordt tegen de realisatie 2022 uit de jaarrekening en de begroting 2024 volgt een evenwichtiger beeld. De afwijkingen ten opzichte van de begroting 2023 en realisatie 2022 verschilt per gemeente. Zie voor een vergelijk deel twee van deze Burap. Jeugdhulp 2023 - Overige zorgkosten In de begroting 2023 is voor gecertificeerde instelling JB West een bedrag van € 6,2 miljoen opgenomen. Destijds was (nog) niet bekend of, in welke mate en met welk tempo de landelijke ontwikkelingen invloed zouden hebben op de financiering van de gecertificeerde instellingen (GI’s). Daarnaast is er duidelijkheid ontstaan over de interpretatie van passages uit het addendum 2023 bij de overeenkomst met JB West. Op basis van inzicht ten tijde van het opstellen van deze Bestuursrapportage zijn de verwachte kosten voor omzetgarantie, caseloadverlichting, compensatie vaste kosten en innovatie in totaal € 1,3 miljoen. Dat is € 800.000 meer dan begroot.

De verwachte kosten voor de productie (p*q) van € 5,7 miljoen zijn ongewijzigd ten opzichte van de begroting. Tenslotte is na besluitvorming door de dertien Zeeuwse colleges een niet in de begroting 2023 voorziene continuïteitsbijdrage van 185.500 betaald aan Almata. Samen met de jeugdhulpregio's West-Brabant-West en West-Brabant-Oost bekostigt IJZ deze voorziening voor Jeugdhulp Plus. De bijdrage is eenmalig. Met de beide andere regio’s en Almata zelf wordt gesproken over de continuïteit op lange termijn. Ook voor de andere posten die onder Zorg in Natura vallen, zoals bijvoorbeeld de lumpsum vergoeding Crisis, Jeugdzorg+, onderwijszorgarrangementen, persoonlijke verzorging, etc. is gebleken dat er slechts één keer een indexatie van 2,7% is toegepast voor het jaar 2022. De 5,29% voor 2023 is hier niet in meegenomen. Dit zorgt voor een stijging van de lasten zorg in natura van 325.717. Jeugdhulp 2024 en verder Voor de kosten van gecontracteerde jeugdhulp wordt niet gerekend met de VZG-norm, maar met de OVA-index voor personele lasten. In de begroting 2024 is gerekend met een voorlopige prijsindex voor 2024 van 4,74%. Na de totstandkoming van de begroting 2024 is de OVA-index 2024 voorlopig vastgesteld op 4,94% (een verschil van 0,2%). Tevens is de OVA-index over 2023 definitief vastgesteld op 6,36%. Bij de begroting was rekening gehouden met een indexatie van 4,74% voor 2024.

Dit verschil, zijnde 1,62%, wordt contractueel verrekend in de prijzen vanaf 1 januari 2024. Per saldo moet een correctie plaatsvinden van 1,82% (0,2% + 1,62%) over Jeugdhulpkosten 2024. Het gaat om een bedrag van 2,3 miljoen. Zoals op het begin van deze pagina is benoemd, zijn de tarieven van pleegzorg gestegen met 4,71% naar 10%. Dit heeft ook zijn doorwerking in de begroting 2024 en verder. Als de 1,82% ook hier op wordt toegepast, zorgt dit voor extra lasten van 171.584.

1

Gezien het na-ijleffect is besloten om niet de meest recente cijfers (tot en met maart 2023) mee te nemen, maar alleen die van januari 2023 op peildatum mei 2023, er vanuit gaande dat declaraties over deze maand zo goed als volledig zijn ingediend.

19 Bestuursrapportage 2023

Uitvoeringskosten IJZ 2023 Voor de uitvoeringskosten van IJZ wordt een aantal eenmalige afwijkingen verwacht die hieronder wordt toegelicht. Een aantal hiervan is meerjarig meegenomen in de begroting 2024. Omschrijving In financiële zin is de werkelijke personeelsbezetting in de begroting 2023 verwerkt en niet de toegestane formatie. Structureel effect is verwerkt in begroting 2024. Verschil CAO 2023 versus verwerkte prijsindex conform VZG-norm 2023. Verwachte stijging juridische kosten (incidenteel). Bijdrage in de kosten voor een verdiepend governance-onderzoek waren niet begroot (50% van 50.000). Besluit Bestuurscommissie 2 maart 2023. Voorbereidingskosten aanbesteding 2025 - 2028. In de begroting 2024 is hiervoor eenmalig ruim 100.000 opgenomen. Totaal

Bedrag 70.000 25.000 25.000 25.000 25.000 170.000

In deel 2 van deze Burap (rapportage over financiën) staan de verwachte afwijkingen van de vastgestelde begroting 2023 inclusief voorstellen voor een begrotingswijziging verder uitgewerkt.

20 Bestuursrapportage 2023

1.1.4. Overhead en kostentoerekening Algemene kosten Zowel voor JGZ (Jeugd Gezondheidszorg) als voor AGZ (Algemene Gezondheidszorg) zijn nieuwe managers geworven. Deze zijn inmiddels aangesteld. Per 1 juli is het MT formeel op volledige bezetting. Echter is de manager Bedrijfsbureau langdurig ziek. Gezien de opgave die vooral bij het bedrijfsbureau ligt is besloten hem te vervangen door een interimmanager, voorlopig tot medio september. De interimmanager JGZ blijft aan tot de nieuwe manager JGZ is ingewerkt – ook gezien de grote opgave die in de JGZ ligt en die niet in de scoop van de eerste begrotingswijziging 2023 is betrokken. Deze inhuur gaat waarschijnlijk leiden tot een budgetoverschrijding op personele lasten van circa 50.000. We dekken dit uit het budget voor inhuur van externe adviseurs. Wat onvermijdelijk is, zijn de gestegen kosten voor verzekering en voor huur van de Westwal, samen circa 50.000. Met het jaarwerk nemen we dit mee. De begroting 2024 is al realistisch opgesteld. Vanuit het ministerie van VWS is de wens kenbaar gemaakt dat de GGD-en gereed moeten zijn voor een mogelijke COVID-vaccinatiecampagne in het najaar, samen met de opbouw van pandemische paraatheid hebben we daarom besloten de huur van Stationspark 29 in Goes ook na 1 juli met nog een half jaar te verlengen. Vermeerderd met de servicekosten zal dit circa 28.000 bedragen voor 2023.

Deze kosten worden gedeclareerd binnen de meerkostenregeling COVID-19. Bedrijfsbureau / ondersteunende diensten Naast een uitbreiding in formatie vanuit de eerste begrotingswijziging, heeft HRM in de eerste maanden van 2023 verloop gehad. Juist in de periode dat er veel vacatures moesten worden uitgezet. Tijdelijk inhuren werd daarmee onontkoombaar. Per 1 juli is de bezetting op de afdeling weer volledig. Functioneel Beheer wordt geconfronteerd met indexeringen (prijsverhogingen) van vaste contracten voor bijvoorbeeld boekhouding, MIS-software en andere ondersteunende diensten. De stijging is hoger dan begroot. Het ziet er naar uit dat we het beschikbare budget met circa 25.000 gaan overschrijden. Compensatie wordt gezocht in het verminderen van andere abonnementen. We prognosticeren een overschrijding van telefoonkosten van ca 35.000 als gevolg van stijgende prijzen. Deze trend is eveneens in de jaarstukken 2022 gesignaleerd. Naar verwachting is als gevolg van vrijgekomen middelen vanuit de Covid-organisatie per medio 2023 minder investering in ICT middelen noodzakelijk. Kwantificering is op dit moment niet mogelijk. Begin 2022 is er een knip gemaakt tussen de Frontoffice en het Plan- en Afsprakenbureau. Door deze verschuiving van functies en taken, ontstond er een gat in de formatie bij de Frontoffice.

In de Programmabegroting 2024 is dit correct meegenomen, maar voor 2023 mist eenmalig een stuk dekking ter grootte van 53.700, opgebouwd uit 8.300 voor het Plan- en Afsprakenbureau (JGZ) en 45.400 voor de Frontoffice (overhead). We willen dit bedrag onttrekken uit de algemene reserve.

21 Bestuursrapportage 2023

1.1.5. Algemene dekkingsmiddelen Verhoging VZG indexeringsnorm in 2023 In maart heeft de VZG besloten de indexering voor 2023 aan te passen middels een ledenbrief (14/3/2023). Deze was voor de inkomsten 2,7%, en werd verhoogd naar 7,2%. Dit heeft gevolgen voor de algemene dekkingsmiddelen in 2023. In de programmabegroting 2023-2026 was rekening gehouden met een VZG indexering van 2,7%. Het totale begrotingsbedrag factureren we in vier gelijke termijnen aan de gemeenten (zie paragraaf 2.2. voor een specificatie van dit bedrag). De verhoging van de VZG norm leidt tot een totale verhoging van de dekkingsmiddelen van 915.920 ; 905.231 structureel en 10.689 incidenteel. We vragen dit alleen voor 2023 aan; in de begroting 2024 is rekening gehouden met het verhoogde percentage. CAO-verhoging De stijging van de algemene dekkingsmiddelen zal geheel benut worden om de verhoging van de CAO Gemeenten/SGO te dekken. Deze CAO is pas op 6 april 2023 definitief geworden. De externe partij die voor de GGD de loonadministratie doet, levert in de eerste week van juni aan wat de cao-wijzigingen betekenen voor de begrote loonkosten van 2023 en verder. Pas daarna kunnen we een uitspraak doen over de consequenties voor de begroting 2023, maar ook voor de (reeds ingediende) Programmabegroting 2024-2027.

Momenteel is al wel zichtbaar dat de verhoging van de gemeentelijke bijdrage en de hogere kosten uiteenlopen. Op basis van de schatting van de gestegen loonkosten, wordt de GGD geconfronteerd met een exogeen veroorzaakt tekort. Omdat we nog geen zekerheid hebben over dit bedrag, kunnen we hieraan nog geen consequenties verbinden.

22 Bestuursrapportage 2023

1.1.6. Bedrijfsvoering Overzicht inhuur GGD Zeeland werkt bij voorkeur met dienstverbanden, al dan niet tijdelijk, maar ontkomt ook niet aan het gebruikmaken van inhuur. Het overzicht hieronder geeft de inhuur van de eerste vier maanden weer. Onderdeel Gezondheid in de wijk Gezondheid in de wijk Veilig Thuis Jeugdgezondheidszorg

Functie(s) Rijksvaccinatieprogramma

Reden Inhaalcampagne HPV 18+

Jeugdverpleegkundigen

Opvang ziekteverzuim, zie paragraaf 1.1.1.2.

Gedragswetenschapper Arts in opleiding Medewerker PAB Jeugdarts Jeugdverpleegkundige

Forensische geneeskunde (AGZ)

Forensisch artsen en regio coördinator

Overhead algemeen Overhead / JGZ HRM (Overhead) Facilitair en huisvesting

Financial Controller

Tijdelijke invulling Inhuur wordt ingezet om de uitvoering van het BTP mogelijk te maken door capaciteitsverlies (primair door ziekte, verzuim en ouderschapsverlof maar ook ter vervanging van opleiding) We leiden enkele huisartsen op voor specifieke onderdelen Forensische Geneeskunde. Daarnaast werken GGD-en Zeeland, West-Brabant en (deels) Hart voor Brabant aan verdere integratie/samenwerking binnen de gehele politieregio Zeeland-West-Brabant. Samen huren we een regiomanager in om dit te begeleiden. Opvang ziekte

Algemene kosten (management)

Manager Bedrijfsbureau en manager JGZ

Ondernemingsraad

Ambtelijk secretaris en lid

Project HRM adviseurs Diverse functies

Invoering / opbouw dashboard BI Vacatureruimte / tijdelijke inhuur. Zie ook paragraaf 1.1.4. Inkoper vanuit vacatureruimte; directiesecretariaat ziektevervanging, huismeester vanuit vacatureruimte, zie ook paragraaf 1.1.4. Ziektevervanging / vacatureruimte op formatie die tot 31/12/22 tijdelijk was waarna werving is opgestart op basis van de Begrotingswijziging Basis op Orde, zie 1.1.4. Om er zeker van te zijn dat aan wet- en regelgeving wordt voldaan, wordt de ambtelijk secretaris extern ingehuurd. Sinds begin dit jaar is de OR uitgebreid met een lid vanuit de COVIDorganisatie. Zij wordt daar ingehuurd, en daarmee ook nu binnen de OR ingehuurd.

23 Bestuursrapportage 2023

Ziektevervanging In 2023 hebben we een budget voor vervanging ziekteverzuim vanuit de 1e begrotingswijziging 2023. Op dit budget is een aantal keren aanspraak gedaan om vervanging bij langdurige ziekte in te huren, waaronder voor de manager Bedrijfsbureau. Het is nog te vroeg in het jaar om te kunnen concluderen of dit budget wordt overschreden. Risico's In de begroting 2023 is een uitgebreide paragraaf opgenomen voor de beschrijving van de risico’s en het weerstandsvermogen van de GGD. We hebben in de eerste maanden van 2023 twee nieuwe risico's gesignaleerd: 1. Dagvaarding ICAM Op 28 maart 2023 heeft Stichting Initiatieven Collectieve Acties Massaschade (ICAM) GGD Zeeland, de andere GGD’en, GGD GHOR, het LCCB en de Staat gedagvaard. De zaak dient bij de rechtbank Amsterdam. Via een collectieve actie vordert Stichting ICAM schadevergoeding wegens een landelijke datadiefstal eind januari 2021. Het betreft gegevens die zijn opgenomen in CoronIT, het landelijke IT-systeem voor COVID-19-testen en vaccinaties. Stichting ICAM vordert toekenning van een bedrag van € 1.500 voor eenieder wiens gegevens onbevoegd uit de hiervoor genoemde systemen zijn gehaald. Dat betreft voor zover bekend 1.248 personen. In GGD Zeeland betreft het 13 personen. Inmiddels is door GGD aan deze betrokkenen een bedrag van € 500 per persoon tegen finale kwijting aangeboden.

Een zeer groot deel van de hiervoor genoemde personen heeft dit aanbod aanvaard. Stichting ICAM vordert daarnaast een bedrag van € 500 voor eenieder wiens gegevens bloot hebben gestaan aan onbevoegd gebruik. Dat zou alle personen betreffen die door de GGD’en getest en gevaccineerd zouden zijn. Dat zijn – aldus Stichting ICAM – 6,5 miljoen personen op het moment van de datadiefstal. Wij hebben de aansprakelijkstelling gemeld bij onze verzekeraar. In verband met ontbreken van bewezen individuele schade door een klant bij GGD Zeeland geeft deze echter aan geen dekking te bieden voor deze specifieke claim. Op 5 juli 2023 wordt de dagvaarding aangebracht en worden de gedagvaarde partijen in de gelegenheid gesteld een zogenaamde conclusie van antwoord voor te bereiden. Onze belangen worden in deze procedure behartigd door AKD Advocaten. Dit advocatenkantoor vertegenwoordigt ook de andere GGD’en, enkele veiligheidsregio’s en gemeenten. Het zal waarschijnlijk tot 2026 duren voordat er in een collectieve actie (Wamca) als deze een uitspraak van de rechtbank Amsterdam zal volgen. 2. Beroepsprocedure Woo-traject ICAM Stichting ICAM is voornemens een beroepsprocedure op te starten op het Woo-besluit van GGD Zeeland.

Aangezien Stichting ICAM ditzelfde overweegt bij GGD’en Amsterdam, Rotterdam, Hollands Noorden en Drenthe is het eerste verzoek aan de Rechtbank (door ICAM) om te verwijzen naar één Rechtbank die deze zaak zal behandelen. Inschatting is dat dit een traject gaat worden tot aan de Raad van State waarbij GGD Zeeland wordt bijgestaan door een externe jurist. Ingeschatte doorlooptijd bedraagt minimaal 2 jaar. Aan beide risico's hebben we nog geen bedragen ten behoeve van het benodigde weerstandsvermogen gekoppeld.

24 Bestuursrapportage 2023

Investeringen De gerealiseerde investering 2022 zijn ongeveer 165.000 lager dan in de Burap 2022 opgenomen was. In 2023 wordt realisatie van deze investeringen voorzien. Hieronder wordt een doorschuif van ongeveer 155.000 voorgesteld. Doorschuif van 2022 naar 2023 Switches Totaal ICT Audiometers Niet geleverd meubilair Narrowcasting JGZ Prikstoel hydraulisch Weegschalen Totaal Facilitair Totaal

13.953 13.953 75.000 16.437 25.000 6.286 18.000 140.723 154.676

Met de Programmabegroting 2023-2026 en/of Burap 2022 is al inhoudelijk toestemming gegeven voor bovenstaande investeringen, het gaat hier uitsluitend om een doorschuif. De afschrijvingslasten met betrekking tot deze investeringen zijn geraamd in de Programmabegroting 2024-2027.

25 Bestuursrapportage 2023

1.1.7. 1e Begrotingswijziging 2023 – Basis op Orde Aan het AB is toegezegd dat we een extra toelichting geven op de 1e Begrotingswijziging 2023 – Basis op Orde. Dit doen we door middel van voortgangsrapportages – de eerste is op 14 april in het Algemeen Bestuur besproken en vervolgens naar de Zeeuwse gemeenteraden gestuurd. De 1e Begrotingswijziging komt bij de betreffende programmaonderdelen aan de orde, maar wordt hier, voor de volledigheid, nogmaals separaat benoemd. Van zelfsturing naar lijnorganisatie Om de basis op orde te brengen, zijn we naar een organisatie gegaan met drie lagen in plaats van twee: medewerkers – teamregisseurs – managers. We zijn verheugd te kunnen melden dat we inmiddels vrijwel alle managementfuncties (paragraaf 1.4. van de begrotingswijziging) hebben kunnen invullen. Een paar opvallende zaken: -

de manager JGZ begint per 1 juni fulltime wegens het afronden van huidige werkzaamheden; Een van de teamregisseurs AGZ werkt nu nog deels voor de COVID-organisatie, en is per 1 juli volledig beschikbaar voor de reguliere GGD-organisatie; Wegens ziekte van de manager Bedrijfsbureau is invulling van de functie teamregisseur Bedrijfsbureau tijdelijk on-hold gezet. De vacatureprocedure is inmiddels opgestart. Urgente onderwerpen worden met tijdelijke inhuur opgelost.

Versterking primaire proces De versterking binnen de AGZ (paragraaf 2.1. van de begrotingswijziging) is zo goed als rond. Voor een deel is hier in 2022 al (tijdelijke) invulling op geweest. Op de uitgezette vacatures is goed gereageerd, zowel door interne als externe kandidaten. Alleen kandidaten voor de vacatures van sociaal geneeskundigen (arts IZB en arts TBC) zijn moeilijk te vinden. Er wordt gekeken naar andere, alternatieve mogelijkheden (bijvoorbeeld invulling door Artsen In Opleiding). Versterking Bedrijfsbureau In de versterking van het Bedrijfsbureau – paragraaf 2.2. van de begrotingswijziging – zitten de meeste verschillen tussen geplande en uitgevoerde invullingen, veelal door verloop en ziekte. Per 1 juni zijn de functies van preventiemedewerker, medewerker informatieveiligheid/privacy en klachtenfunctionaris ingevuld, waarmee alleen de (tijdelijke) projectleiders Bedrijfsvoering niet ingevuld zijn. In paragraaf 1.1.4. (overhead en kostentoerekening) van deze Burap komen de verschillen ook tot uiting. Materiële wijzigingen Naast de personele wijzigingen waren er ook een aantal materiële wijzigingen. Buiten waar dit benoemd is in de programmalijnen, volgt hieronder een korte weergave van de stand van zaken tot medio mei: •