Ambitie op educatie, ontwikkeling en opvang Gemeente Hulst Nieuw 2.2
Tekst van het document
Figuur 2 concentratie van mogelijke laaggeletterden binnen de gemeente Hulst
28
BELEIDSOPGAVEN IN DE GEMEENTE HULST
04
In dit hoofdstuk worden de beleidsopgaven voor elke onderwijsfase van het kind beschreven. Dit omvat zowel gemeentelijke opgaven als algemene onderwijsuitdagingen. Sommige opgaven kunnen meerdere fases overschrijden en worden daarom apart van de onderwijsfase beschreven.
29
Fase overstijgende beleidsopgaven
Basisondersteuning op orde
Zoveel mogelijk leerlingen een plek bieden in het reguliere onderwijs. Deskundigheid van het personeel op de scholen vergroten, zowel didactisch als pedagogisch. Ook wordt de basisondersteuning op school verder ontwikkelt en geprofessionaliseerd. Welke voorzieningen worden getroffen om leerlingen die extra ondersteuning behoeven te helpen, legt de school vast in het ondersteuningsprofiel. De grote transformaties, van minder verwijzen naar speciaal onderwijs, naar meer kwalitatief breed regulier onderwijs en van minder kinderen via individuele arrangementen jeugdhulp naar meer doelgroep arrangementen onderwijs-zorg (het niet organiseren van zorg als zorg maar als onderdeel van de basisstructuur), kunnen alleen maar slagen als de basisondersteuning op orde is. Dat liefst zo vroeg, zo preventief en zo integraal mogelijk.
Beleidsopgave > Basisondersteuning in kindcentra op orde.
Kindcentrum
Het kindcentrum is een doorontwikkeling van de concepten brede school, brede maatschappelijke voorziening of multifunctionele accommodatie. Bedoeld om minder vrijblijvend de samenwerking tussen vooral kinderopvang en primair onderwijs vorm te geven in doorgaande speel-, ontwikkel-, leer- en zorglijnen. In één organisatie, onder één leiding en met één plan. Vooral vanuit het belang voor het jonge kind, zoals zojuist geschetst, maar zeer zeker ook vanuit het belang van continuïteit in de pedagogische aanpak tot en met 12 jaar. Ontwikkeling van kinderen stopt namelijk niet bij 6 jaar en de risico’s op ontwikkelingsachterstanden ook niet.
Beleidsopgave > Het kindcentrum dient als ‘vind- en werkplaats’ voor het bieden van extra ondersteuning en faciliteren van interprofessionele samenwerking. Dit hoeft niet persé in één gebouw.
Segregatie tegengaan
Een toename van segregatie in de samenleving en dus ook in het onderwijs, betekent dat verschillende groepen kinderen elkaar minder tegenkomen en daardoor minder van elkaar leren. Dat heeft invloed op de ontwikkeling van het individu. Toch is het van belang in onze kleinere gemeente ook rekening te houden met de mogelijkheid op segregatie. Gemeente én schoolbesturen hebben een wettelijke taak (Wet primair onderwijs) om segregatie tegen te gaan. Kinderen gedijen het beste en leren het meeste van en met elkaar in heterogene schoolomgevingen.
Beleidsopgave > Voorkomen van segregatie. Sociale inclusie in het onderwijs.
Positionering in een gebied
Bij de overwegingen voor onderwijsvoorzieningen in een gebied speelt steeds mee welke rol kindcentra als ankerpunten/ontmoetingsplek in de buurt spelen. Vanuit de sociaal maatschappelijke rol en positionering van een kindcentrum in een gebied, is het belangrijk dat professionals laagdrempelige verbindingen leggen met het gebied waarin het kindcentrum gelegen is.
Beleidsopgave > Maak laagdrempelige verbindingen van professionals met ouders, jeugdigen en de buurt (voorliggend veld/ krachtenbundeling). 30
Aanvullende expertise vanuit de gemeente op de werkvloer
De eventuele extra ondersteuning die een kind nodig heeft, wordt gegeven op een reguliere school als ambulante begeleiding vanuit het speciaal onderwijs afslankt. Nu is het nog te vaak zo dat een leerkracht daarvoor geen extra hulp of slechts bescheiden hulp krijgt in de klas en/of dat er geen extra kennis beschikbaar is voor de begeleiding van een kind met een beperking. Hierdoor wordt er toch nog doorverwezen naar speciaal onderwijs. De inzet van aanvullende expertise (schoolmaatschappelijk werk, JGZ) op de werkvloer versterkt pedagogisch medewerkers in de kinderopvang en leerkrachten in po en vo en in het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) in hun denken en handelen. Zij voelen zich dan beter toegerust in het omgaan met verschillen tussen kinderen en jeugdigen. Professionals met specialistische kennis uit speciaal onderwijs en tweedelijns jeugdzorg moeten er op de werkvloer zijn om te helpen bij het direct pedagogisch handelen om verwijzing te voorkomen.
Beleidsopgave > Verbeter de interprofessionele samenwerking zodat het aantal doorverwijzingen naar specialistische hulp- en onderwijsvormen afneemt.
Kwalitatief breed onderwijs?
Het onderwijssysteem moet zo worden ingericht dat kwalitatief breed onderwijs mogelijk is en dat alle kinderen met elkaar naar school kunnen gaan. Kwalitatief breed onderwijs houdt in dat alle kinderen thuisnabij naar een reguliere school kunnen met waar nodig voor passend ondersteuningsprofiel.
Beleidsopgave > De gezamenlijke beleidsopgave voor onderwijs en gemeente is om alle kinderen op te nemen in de reguliere school. Daar moet dan wel de basis op orde zijn. De nadruk verschuift daarmee van curatief naar preventief, naar meedoen in het gewone leren en ontwikkelen en naar het versterken van het pedagogisch klimaat aan de basis.
31
Onderwijsachterstandenbeleid (OAB)
Vanuit VVE, dat vooral start met taalontwikkeling en taalstimulering bij peuters en versterken van de ouderbetrokkenheid om milieubepaalde taalachterstanden aan te pakken, worden vanuit het onderwijsachterstandenbeleid (OAB) taalactiviteiten doorgetrokken door het hele kindcentrum. Gemeente Hulst is sinds 2022 aangesloten bij de Gelijke Kansen Alliantie tussen gemeenten en het ministerie van OCW. Hiermee acteren we in een breed landelijk netwerk waarin successen in het bestrijden van onderwijsachterstanden worden gedeeld. Vanuit armoedebestrijding en onderwijsachterstandenbeleid dragen we bij aan gelijke (onderwijs)kansen voor onze inwoners.
Beleidsopgave > Reduceren van onderwijsachterstanden in de gemeente.
Nieuwkomers onderwijs
Ouders van kinderen die nieuw zijn in Nederland kunnen kiezen bij welke school zij hun kinderen aanmelden. Vaak spreken deze kinderen nog niet goed genoeg Nederlands. Soms gaan deze kinderen naar een reguliere school en krijgen ze daar extra begeleiding. Maar soms zijn ze nog niet klaar om naar een school te gaan waar iedereen Nederlands spreekt. In de gemeente Hulst is daarom de Taal Expertise Centrum (TEC) -klas gekoppeld aan de Moerschans in Hulst.
Beleidsopgave > We zorgen voor een kwalitatief taalaanbod, specifiek voor anderstalige nieuwkomers.
Integrale aanpak
Eerder is al aangegeven hoe belangrijk de samenwerking met kindcentrum voor de gemeente is. Dit om andere belangrijke beleidsdoelen te realiseren op terreinen zoals welzijn, gezondheid, sport en bewegen, veiligheid, kunst en cultuur en natuur en milieu. Dit vraagt om een andere manier van kijken en handelen van betrokken partijen over je eigen werkveld of vakdiscipline heen en creativiteit om andere oplossingen te vinden. Dit betekent voor de gemeente dat er over beleidsschotten heen gekeken moet worden en voor gemeentelijke uitvoeringsorganisaties dat ze met de kinderopvang en het onderwijs werken aan gezamenlijke opgaven.
Beleidsopgave > Handel beleid- en afdeling overstijgend om te komen tot optimale, effectieve en efficiënte beleidsinzet in het onderwijs.
32
Integraal Huisvestingsplan (IHP)
De gemeente Hulst heeft een wettelijke zorgplicht om in adequate huisvesting voor de scholen in het po, sbo, vo, vso te voorzien. De gemeente heeft behoefte aan een visie op de prioritering van toekomstbestendige onderwijshuisvoorzieningen en wil kapitaalvernietiging als gevolg van leegstand voorkomen. Dit maakt de noodzaak voor een integrale aanpak duidelijk. Naar verwachting worden gemeenten in 2025 bij wet verplicht een meerjarig Integraal Huisvestingsplan voor het onderwijs te ontwikkelen. Hierbij is het de bedoeling dat de gemeente Hulst en de schoolbesturen samen optrekken om te komen tot een onderwijshuisvestingsbeleid en daarbij een doorkijk naar de toekomst ontwikkelen. Het nieuwe IHP dient een toekomstbestendig plan te zijn voor de schoolgebouwen in de gemeente. Daarbij dient het IHP enerzijds als koersdocument voor toekomstige investeringsbeslissingen voor het onderwijslandschap van Hulst en anderzijds als concreet uitvoeringsplan voor de eerste termijn van 5 jaar.
Beleidsopgave > Met een Integraal Huisvestingsplan (IHP) bepaalt de gemeente haar vastgoedpositie ten opzichte van scholen. Het IHP wordt om de vijf jaar geactualiseerd. De gemeente heeft hierbij ook de opgave om te komen tot herbestemming van de leegstaande schoolgebouwen.
33
De opgave met betrekking tot positieve gezondheid voor een gemeente in relatie tot onderwijs richt zich op het bevorderen van gezondheid in brede zin binnen het onderwijsstelsel. Dit omvat niet alleen fysieke gezondheid, maar ook sociaal-emotioneel welzijn, persoonlijke ontwikkeling en maatschappelijke participatie van leerlingen. Belangrijke aspecten van deze opgave zijn:
Positieve gezondheid
1. Integrale benadering: Gemeenten streven naar een integrale benadering van gezondheid binnen het onderwijs, waarbij niet alleen gekeken wordt naar gezondheidsvoorlichting, maar ook naar de fysieke leeromgeving, gezonde schoolmaaltijden, beweging en mentaal welzijn. 2. Preventie en educatie: Er wordt ingezet op preventieve maatregelen zoals gezonde leefstijlprogramma's, voorlichting over gezonde voeding en voldoende beweging, en het bevorderen van sociale vaardigheden en weerbaarheid bij leerlingen. 3. Samenwerking met scholen: Gemeenten werken nauw samen met scholen, gezondheidsprofessionals en maatschappelijke organisaties om gezondheidsbevordering te integreren in het onderwijscurriculum en schoolorganisatie. 4. Inclusiviteit en gelijke kansen: Er is aandacht voor inclusiviteit en het bieden van gelijke kansen, zodat alle leerlingen, ongeacht hun achtergrond, toegang hebben tot gezondheidsbevorderende programma's en ondersteuning. 5. Monitoring en evaluatie: Gemeenten monitoren en evalueren de effectiviteit van hun gezondheidsinitiatieven in het onderwijs, om beleid en interventies indien nodig bij te sturen en te verbeteren. Door positieve gezondheid te integreren in het onderwijsbeleid en praktijk kan een gemeente bijdragen aan het welzijn en de ontwikkeling van alle leerlingen en zo de basis leggen voor een gezondere toekomstige leefomgeving.
Beleidsopgave > Faciliteren positieve gezondheid toepassen op scholen en kinderopvang.
Visie Dullaertwijk
De Dullaertwijk kenmerkt zich door een concentratie aan veel voorzieningen sport-, onderwijs, kinderopvang-, cultuur, welzijnsvoorzieningen en accommodaties die op korte afstand van elkaar zijn gelegen in de wijk. De gemeente Hulst heeft de ambitie om de toekomstbestendigheid van de voorzieningen en accommodaties in de Dullaertwijk een impuls te geven. Deze ambitie ontstaat enerzijds door bouwtechnische urgentie en anderzijds ziet de gemeente kansen om de maatschappelijke waarde van de aanwezige voorzieningen te verbeteren, door de onderlinge samenhang te versterken. De Dullaertwijk moet in de toekomst gaan functioneren als natuurlijke en aantrekkelijke ontmoetingsplaats.
Beleidsopgave > Ontwikkelen van toekomstbestendige multifunctionele omgeving waar men gebruik kan maken van elkaars voorzieningen. 34
Adaptief (leerlingen) vervoer
Vanuit de regiovisie de beste plek ligt er een uitdaging betreft inclusief onderwijs. Dit heeft ook zijn wisselwerking op leerlingenvervoer. Conform verordening vervoert de gemeente leerlingen naar en van school. Meer inclusie kan betekenen dat vervoersbewegingen afnemen (thuisnabij naar school). Een andere (regionale) spreiding van voorzieningen kan leiden tot andere en of langere vervoersbewegingen. Uitdaging zal zijn om het leerlingenvervoer adaptief mee te laten bewegen met de beleidsuitgangspunten van passend onderwijs/ inclusie.
Beleidsopgave > Inrichten van adaptief leerlingenvervoer.
Laaggeletterdheid
Laaggeletterdheid vormt een belangrijke uitdaging zowel bij volwassenen als bij kinderen. Het betreft het onvoldoende beheersen van lees-, schrijf- en rekenvaardigheden die nodig zijn voor zelfredzaamheid en volwaardige participatie in de samenleving. Als gemeente spelen we een cruciale rol in het signaleren, voorkomen en verminderen van laaggeletterdheid door samen te werken met scholen, maatschappelijke organisaties en bibliotheken. Dit omvat het aanbieden van laagdrempelige taal- en rekenprogramma's, het bevorderen van leesplezier en het ondersteunen van ouders en volwassenen in het versterken van hun basisvaardigheden. Door te investeren in onderwijs en voorlichting kunnen we laaggeletterdheid effectief aanpakken en bijdragen aan een inclusieve samenleving waarin iedereen gelijke kansen heeft om zich te ontwikkelen en te participeren.
Beleidsopgave > Ontwikkelen nieuw beleidsplan laaggeletterdheid.
Ouderbetrokkenheid
Het stimuleren van een goede samenwerking tussen ouders en scholen draagt bij aan de ontwikkeling en het welzijn van kinderen. De gemeente ondersteunt initiatieven die ouders actief betrekken bij het onderwijs en de opvoeding van hun kinderen. Dit omvat onder andere het organiseren van ouderavonden, workshops en informatiebijeenkomsten waar ouders worden geïnformeerd over onderwijsontwikkelingen, opvoedtechnieken en de ondersteuningsmogelijkheden binnen de gemeente. Door ouders in hun kracht te zetten en samen te werken aan een positief schoolklimaat, bevorderen we niet alleen de schoolprestaties van kinderen, maar ook de sociale cohesie binnen gezinnen en de bredere gemeenschap. De gemeentelijke gezinsaanpak rond geletterdheid met betrekking tot ouderbetrokkenheid is een cruciale strategie om taalachterstanden en laaggeletterdheid binnen gezinnen aan te pakken. Deze aanpak richt zich niet alleen op kinderen, maar ook op de rol van ouders als eerste opvoeders en voorbeeldfiguren.
Beleidsopgave > Versterken regierol gemeenten en het uitrollen van de gemeentelijke gezinsaanpak geletterdheid (GGG).
35
Opvang en primair onderwijs in het kindcentrum Vroeg signalering
Vanuit preventief oogpunt zijn de eerste levensjaren van kinderen cruciaal voor hun ontwikkeling. Vroegsignalering, snel handelen en lichte begeleiding kunnen stagnatie in de ontwikkeling, veel problemen en dure ondersteuning op latere leeftijd voorkomen. Bij vroegsignalering in de voor- en vroegschoolse opvang gaat het om kinderen die opvallen door een gebrek aan bepaalde vaardigheden, door hun gedrag of door bijvoorbeeld een vorm van autisme.
Beleidsopgave > In een zo vroegtijdig stadium signaleren mogelijk maken.
Voor- en vroegschoolse Educatie (VVE)
Het doel is om peuters met een mogelijke (taal)achterstand, ook wel ‘doelgroepkinderen’ genoemd, beter voor te bereiden op de basisschool en ervoor te zorgen dat kleuters zonder achterstand naar groep 3 kunnen. Afspraken rondom VVE, opgezet vanuit het onderwijsachterstandenbeleid (OAB), spelen daarbij een belangrijke rol. Onderzoek toont aan dat voorschoolse opvang en educatie kan bijdragen aan de ontwikkeling van kinderen, mits van hoge kwaliteit en van voldoende duur/intensiteit/vroege start in een doorgaande lijn naar vroegschools in het primair onderwijs.
Beleidsopgave > Het hebben van goed zicht op het bereik en het realiseren van voldoende bereik van doelgroepkinderen.
Voorschool Hulst
Voorschool Hulst wordt ontwikkeld om gelijke kansen te creëren bij jonge kinderen die nog niet naar school gaan. Voorschool is bedoeld om iedereen de kans te geven vroegtijdig te starten met educatie en helpt tevens vroeg signalering bij kinderen die extra ondersteuning nodig hebben. Hiermee wordt geoogd de drempel voor voorschoolse educatie voor doelgroepkinderen te verlagen omdat iedereen gebruik kan maken van deze voorschool. Het vormt dus een belangrijke schakel in het streven naar gelijke kansen in het onderwijs, omdat ze jonge kinderen met een achterstand de kans bieden om op gelijke voet te starten in het primair onderwijs. Ze dragen bij aan het verkleinen van onderwijsongelijkheid en het bevorderen van een goede start in de schoolloopbaan van kinderen.
Beleidsopgave > Structureel inzetten van voorschool in de gemeente Hulst.
36
Algemeen toegankelijk (openbaar)onderwijs
Op grond van de Wet op het po en de statuten van Elevantio ziet de gemeenteraad van Hulst ten aanzien van deze openbare basisscholen toe op de borging en uitvoering van de wezenskenmerken van het openbaar onderwijs en de continuïteit van het openbaar onderwijs. Dit toezicht vindt plaats aan de hand van de statuten van Elevantio en het door de gemeenteraad vastgestelde “Toezichtkader gemeentelijk toezicht openbaar onderwijs”.
Beleidsopgave> Waarborgen van minstens een openbare school in de gemeente die algemeen toegankelijk is.
Sport en Bewegen
Kunst en Cultuur
Natuur- en milieu educatie
Sport en beweging zijn goed voor de gezondheid, de sociale contacten, het welzijn en de persoonlijke ontwikkeling. Wij vinden het belangrijk dat alle kinderen met plezier kunnen sporten en bewegen. Daarom creëren we een omgeving die daar geschikt voor is. Dat doen we door drempels weg te nemen en sporten en bewegen zo vanzelfsprekend mogelijk te maken. Het Zeeuws-Vlaams sportakkoord dient hiervoor als leidraad. Belangrijk in de talentontwikkeling van kinderen is ook het kennis laten maken met kunst en cultuur en het (laten) participeren in diverse culturele activiteiten. Cultuureducatie (via scholen) is een vertrekpunt van het culturele beleid. Jonge talenten vinden daardoor hun weg naar grotere instellingen of culturele gezelschappen. Natuur, milieu en educatie vormen belangrijke pijlers voor de gemeente in het onderwijs. Door natuur- en milieueducatie te integreren in het curriculum kunnen we bijdragen aan het bewustzijn en begrip van leerlingen voor de natuurlijke omgeving waarin zij leven. Dit omvat niet alleen theoretische kennis over ecosystemen, biodiversiteit en duurzaamheid, maar ook praktische ervaringen zoals excursies naar lokale natuurgebieden, het stimuleren van moestuinen op scholen en het promoten van milieuvriendelijke initiatieven zoals afvalbeheer en energiebesparing.
Door samen te werken met scholen, ouders en lokale organisaties kunnen we leerlingen inspireren en aanmoedigen om actief bij te dragen aan een duurzame en gezonde leefomgeving, zowel nu als in de toekomst. Zo wordt niet alleen kennis vergroot, maar ook een waardevolle basis gelegd voor een bewuste en verantwoordelijke generatie burgers.
Beleidsopgave > Stimuleren van inzet vakspecialisten en faciliteren beweging-, cultuur- en natuuronderwijs.
37
VOORTGEZET ONDERWIJS Schoolveiligheidsconvenant
Veiligheid in het onderwijs is de laatste jaren hoog op de maatschappelijke agenda komen te staan. Diverse lokale organisaties zijn dagelijks bezig om onveiligheden in en rond de school te voorkomen: scholen, gemeenten, politie etc. Om versnipperde inzet te voorkomen is samenwerking tussen deze organisaties van belang. Een manier om daar een begin mee te maken is het opstellen/inzetten van een lokaal (of regionaal) “convenant schoolveiligheid”. Het biedt een mogelijkheid om samen tot een integrale aanpak te komen. De Zeeuws-Vlaamse gemeenten, de Zeeuws-Vlaamse scholen, het openbaar ministerie en de politie werken samen aan veiligheid in en om de school. Enerzijds doen ze dit vanuit de eigen wettelijke taken en bevoegdheden, anderzijds vanuit gezamenlijk belang.
Beleidsopgave> Streven naar een structurele verbetering van de schoolveiligheid door middel van collectieve verantwoordelijkheid en een geïntegreerde aanpak. Denkend in doorgaande leer- en zorglijnen stopt de aandacht voor jeugdigen niet op 12-jarige leeftijd. De krimp/ontgroening doet zich in de gemeente ook al jarenlang gelden in het vo. Naar aanleiding van een dreigende sluiting van één of meerdere scholen in de regio heeft VO Zeeuws-Vlaanderen samen met de drie Zeeuws-Vlaamse Transitiearrangement gemeenten, de provincie Zeeland en het ministerie van OCW in 2018 afspraken gemaakt om zorg te dragen voor het continueren van een duurzaam breed en thuisnabij aanbod van kwalitatief sterk onderwijs in de gehele regio. Deze VO afspraken zijn vastgelegd in een zogenaamd transitieplan waarvoor gedurende 4 jaren extra middelen beschikbaar kwamen. Met de afloop van het schooljaar 2021-2022 is de transitiefase afgerond. Een resultaat van deze afspraken is dat de twee VO locaties in Hulst samengevoegd worden op één locatie. Hiervoor is verbouwing en uitbreiding van het scholengebouw aan de Zoutestraat noodzakelijk. Beleidsopgave > Realiseren één locatie VO die past binnen de ontwikkelingen van leerlingen en leerlingenstromen.
Centrum voor Toptechniek (CTT)
Een belangrijke beleidsopgave voor gemeenten met betrekking tot het Centrum voor Toptechniek in Zeeuws-Vlaanderen is het stimuleren van een nauwe samenwerking tussen onderwijsinstellingen, het bedrijfsleven en de lokale overheid. Deze samenwerking is essentieel om ervoor te zorgen dat het onderwijsaanbod aansluit bij de behoeften van de regionale arbeidsmarkt en de technologische ontwikkelingen in de regio.
Beleidsopgave > Het waarborgen van moderne faciliteiten en technologische infrastructuur in het Centrum voor Toptechniek
38
Eerste opvang anderstaligen (EOA)
Binnen de gemeentelijke leerplichttaken zijn ook de asielzoekerskinderen op de Eerste Opvang Anderstaligen (EOA) een doelgroep die speciale aandacht blijft vragen in de toekomst. Traumaverwerking uit oorlogsgebieden, het wennen aan taal en cultuur in Nederland en problemen met het onderwijsaanbod staan het volgen van onderwijs in de weg. Na een traject van maximaal twee schooljaren wordt per leerling bekeken wat de beste plaats in het Nederlandse onderwijs is. Dit kan zijn doorstroom naar het vo, het mbo of een inburgeringscursus. Bij sommige leerlingen wordt meegekeken naar een plekje op de Nederlandse arbeidsmarkt.
Beleidsopgave > Garantie op toegang tot speciale opvangklassen.
Leerplicht/Regionale Meld – en Coördinatiefunctie (RMC)
In Nederland zijn alle gemeenten verdeeld over 40 RMC-regio's. Deze regio's zijn vastgesteld in de Uitvoeringsregeling Regionale Meld- en Coördinatiefunctie Voortijdig Schoolverlaten. Per regio coördineert één contactgemeente de melding en registratie van voortijdig schoolverlaters door scholen. Voor de regio Zeeuws-Vlaanderen is gemeente Terneuzen de contactgemeente. Het RMC is ondergebracht bij het Regionaal Bureau Leerplicht.
Beleidsopgave > Voorkomen van schoolverzuim en vroegtijdig schoolverlaters door investeren van preventie.
Voortgezet Speciaal Onderwijs (VSO) en Praktijkonderwijs (PRO)
Tot enkele jaren terug waren leerlingen met een specifieke onderwijsbehoefte aangewezen op voortgezet speciaal onderwijs (VSO) in aparte scholen. Zo’n VSO-school, die met name gericht is op leerlingen met internaliserend en externaliserend gedrag, was in Terneuzen gesitueerd. Inmiddels is er op het Reynaertcollege, net als op de overige voscholen in Zeeuws- Vlaanderen, een ondersteuningsklas opgestart, in samenwerking met het VSO. Hiermee wordt beoogd dat ook leerlingen met intensievere ondersteuningsvragen thuisnabij een passend aanbod krijgen. Veelal is dit maatwerk, toegespitst op niveau en (on)mogelijkheden van de leerling. Ook beschikt de gemeente over praktijkonderwijs (PRO). Het PRO is bedoeld voor leerlingen die (nog) niet in staat zijn om een VMBO-diploma te halen. Leerlingen worden in het PRO voorbereid op werk of op doorleren binnen het MBO. Binnen Zeeuws-Vlaanderen zijn er twee PRO-scholen, waarvan één in Terneuzen en één in Hulst.
Beleidsopgave > Continueren van VSO-voorzieningen in het VO, die ook als uitvalsbasis dienen voor de expertise die ambulant ingezet wordt naar kindcentra (KC) en maatwerkvoorzieningen. Het concentreren van het PRO onderwijs binnen de VO locatie.
39
MBO / VOLWASSENEDUCATIE Arbeidsmarktregio Zeeland
Leven Lang Ontwikkelen
Volwasseneducatie
Vanuit de centrumgemeente Goes werkt het Team Arbeidsmarktregio Zeeland faciliterend en stimulerend aan een evenwichtige Zeeuwse arbeidsmarkt. Het team geeft leiding aan de Zeeuws brede arbeidsmarktprojecten, onderhoudt de contacten met het Rijk, verzorgt brochures, nieuwsbrieven en presentaties en faciliteert de Zeeuwse Werkkamer, het VZG-overleg Sociale Zaken en andere permanente of tijdelijke overlegvormen. De arbeidsmarkt regio Zeeland heeft verschillende thema’s en projecten die een overkoepeling hebben met het onderwijs. We zien hier thema’s zoals volwasseneducatie en aanpak laaggeletterdheid terug. Onderwijs biedt perspectief op de arbeidsmarkt. Onder de vlag van Leven Lang Ontwikkelen (LLO) stimuleert het kabinet mensen zelf de regie te nemen op hun loopbaan en leven. Investeren in opleiding en ontwikkeling resulteert in duurzame inzetbaarheid op de arbeidsmarkt. Door middel van samenwerking tussen diverse regionale partijen wordt onderwijs ingezet bij begeleiding naar betaald werk. Jongeren zijn een kwetsbare doelgroep op de arbeidsmarkt. Door het creëren van extra baankansen voor o.a. jongeren uit voorgezet speciaal onderwijs en praktijkonderwijs kunnen uitkeringssituaties worden voorkomen. Daarnaast vormt onderwijs een belangrijk aspect bij het ‘werkfit’ maken van werkzoekenden en in begeleiding van werk naar werk.
Zorgen voor een passend onderwijsaanbod van taal, rekenen en digitale vaardigheden voor volwassenen. De wettelijke taak voor gemeenten staat in de Wet Educatie en Beroepsonderwijs (WEB). Het mbo is een belangrijke partner voor gemeenten bij de volwasseneneducatie op basis van de bij hun opgebouwde expertise en infrastructuur. Hierbij horen afspraken over flexibele instroommomenten. Naast NT-2 als tweedetaalverwerving voor asielzoekers is een aanpak voor laaggeletterden in het kader van armoedebestrijding steeds belangrijker geworden. Samen moeten wij ons voorbereiden op de Inburgering met als voordeel de koppeling tussen inburgeren, taal leren en een vak leren en de daarvoor aanwezige expertise in het mbo.
Beleidsopgave> Versterken van de infrastructuur ten behoeve van aanpak laaggeletterdheid en versterken van taalonderwijs, inburgering en beroepsopleidingen.
(Hospitality) HUB
Voor het behoud van opleiding in de regio wordt er gezocht naar nieuwe mogelijkheden. Zo is een hospitality hub een van deze mogelijkheden voor het behoud van aanbod in de regio. Waarbij een specifieke opleiding wordt ondergebracht in een (onderwijs) locatie zodat men bijvoorbeeld voor praktijkvakken niet perse naar “ de overkant” moet maar deze gewoon thuis nabij kan volgen.
Beleidsopgave > versterken en behouden van het onderwijsaanbod in de regio
40
Financiën
05
Gezien het ontbreken van structureel budget wordt voorgesteld om deze ambitie voor de periode 2025–2028 te realiseren met behulp van incidentele middelen. Op deze wijze kan reeds gestart worden met de uitvoering van de ambities, terwijl gedurende deze periode gezocht wordt naar structurele financieringsmogelijkheden.
41
De structurele financiering vanuit de gemeente is op dit moment beperkt en richt zich op wettelijke taken zoals onderwijshuisvesting en VVE. Voor aanvullende ambities zijn incidentele middelen of projectsubsidies noodzakelijk. Een indicatieve inschatting van mogelijke kosten (per jaar) bij volledige uitvoering: Concrete inzet van het werkbudget: Onderdeel / project
Indicatieve jaarlijkse bijdrage
Doorontwikkeling Voorschool Hulst
€ 5.000
Versterking en uitrol van (na)schoolse programma’s (bv. sport, cultuur, sociale vaardigheden) € 10.000 Cofinanciering en ondersteuning inzet social workers op school
€ 5.000
Projecten gericht op burgerschapsvorming (o.a. Anne Frank Krant, cybercrime)
€ 2.000
Innovatieve pilots gericht op gelijke kansen en inclusief onderwijs (bv. casus Nieuw-Namen)
€ 5.000
Monitoring en evaluatie (incl. dataverzameling en integratie in LEA-cyclus)
€ 3.000
Totaal
€ 30.000
De daadwerkelijke financiële inzet wordt jaarlijks afgestemd met partners en de gemeenteraad, op basis van uitvoeringsagenda’s en voortgang. Voorbeelden van projecten in het eerste kwartaal van 2025 die aanvullende financiering vereisten: •
Anne Frank Krant: Educatief burgerschapsproject voor basisscholen. Indicatie werkbudget: € 800,-
•
Case study Nieuw-Namen: Ontwikkeling van lokaal inclusief onderwijsconcept. Budgetbehoefte: € 4.000 (Cofinanciering, onderzoek + pilots).
•
Voorschool Hulst: Structureel VVE-aanbod voor doelgroepkinderen.
Deze voorstellen worden in aparte adviezen uitgewerkt met onderbouwing op effect en financiering.
42
Bibliografie Beleidsmedewerkers Jeugd Zeeuwse gemeenten. (2023). Regiovisie 2023-2028. Inkooporganisatie Jeugdhulp Zeeland. Gelijke kansen alliantie. (2022). GKA agenda. Gemeente Hulst. (2022). Moeite met rondkomen Hulst. Rijksinstituut voor Volkgsgezondheid en Milieu. PBL/CBS regionale bevolkings- en huishoudensprognose . (2021). Bevolkingsgroei per gemeente 2021-2035. planbureau, S. c. (2020). Gelijke kansen in onderwijs en arbeid. Den Haag: SCP. Samenwerkingsverbanden PPOZV, VOZV. (2022). Ondersteuningsplan 2022-2026. Passend onderwijs Zeeuws-Vlaanderen. Verwachte onderwijsachterstanden. (2023). Opgehaald van https://dashboards.cbs.nl/v5/onderwijsachterstanden/
43