Gemeente Houten jaarrekening 2023 inclusief controleverklaring (10 juli 2024)
Tekst van het document
Doelstellingen deelprogramma Leren en werken #
Doelstelling
1
Inwoners kunnen zich financieel redden.
2
Er zitten zo min mogelijk kinderen thuis zonder onderwijs.
3
Alle werkzoekenden helpen we aan betaald of onbetaald werk.
4
Inwoners van Houten hebben een zinvolle daginvulling.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Doelstelling 1: inwoners kunnen zich financieel redden In 2023 werd zichtbaar dat financiële bestaanszekerheid van inwoners onder druk kwam te staan. We hebben daarom veel gedaan om hen te steunen. Voor mensen die zich in een kwetsbare positie bevinden hebben we een herijkingsonderzoek minimaregelingen uitgevoerd. Naar aanleiding hiervan verhoogden we de inkomensgrens voor de U-pas en vormt Leergeld de integrale toegang tot de kindregelingen. We voerden de energietoeslag opnieuw uit: ongeveer 1.100 huishoudens kregen de toeslag begin december 2023 automatisch uitgekeerd. Daarmee heeft 74% van de beoogde doelgroep de regeling automatisch ontvangen. Mensen kunnen nog tot en met april 2024 de energietoeslag aanvragen. Door middel van actieve persoonsgerichte communicatie verwachten we een bereik van ruim 90% te halen. We maakten gebruik van het regelvrij budget bedoeld voor maatwerkoplossingen bij inwoners met een laag besteedbaar budget of schulden. Hiermee is onder andere een huisuitzetting voorkomen en stabiliseerden een gezinssituatie, waardoor een schuldentraject kon worden opgestart.
Jaarstukken 2023
21
We herzagen de beleidsregels voor de bijzondere bijstand: het drempelbedrag is verwijderd en inwoners kunnen ook een aanvraag indienen als de kosten al zijn voldaan. We kenden een extra incidentele subsidie toe aan Stichting Urgente Noden Lekstroom, waarmee SUN haar maximale toekenningsbedrag kan verhogen. Ook Leergeld en het Jeugdfonds Sport en Cultuur ontvingen een extra incidentele subsidie. In combinatie met de huurverhogingsbrief van Woonin organiseerden we een financieel inloopmoment. Ongeveer 100 inwoners hebben hier een financiële check gedaan. 2023 was ook het jaar van de aanpassing van de Wet op de Schuldhulpverlening. De looptijd van de WSNP en MSNP werd verkort naar 18 maanden. Mede hierdoor namen de aanmeldingen bij Schuldhulpverlening met 20% toe ten opzichte van 2022. We intensiveerden de samenwerking tussen WIL en Schuldhulpmaatje. Schuldhulpmaatje begeleidt inwoners de laatste 6 maanden van het schuldhulpverleningstraject, zodat er naar financiële zelfredzaamheid wordt toegewerkt. Als financiële zelfredzaamheid niet mogelijk is, begeleidt Schuldhulpmaatje langdurig.
Doelstelling 2: Er zitten zo min mogelijk kinderen thuis zonder onderwijs
Als gevolg van de corona kampen leerlingen met achterstanden op cognitief, executief, sociaal en emotioneel vlak. Dat is van grote invloed op het behalen van deze doelstelling. Vanuit onze reguliere middelen zetten we hier op in. En Daarvoor hebben de gemeenten financiële middelen gekregen uit het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). We zetten deze middelen in om meer leerlingen op school te houden en degene die thuis zitten weer naar school toe te leiden. In 2023 is de nieuwe inkoop Jeugd van kracht, met daarin het segment Jeugdhulp in Onderwijstijd. Op deze manier wordt de samenwerking tussen onderwijs en zorg versterkt. Hierdoor kan beter invulling worden gegeven aan de doelstelling passend onderwijs op een reguliere school en proberen we schooluitval tegen te gaan. Het scholenteam (uit NPO-middelen): onderwijs en kinderopvang hebben een vast aanspreekpunt vanuit het Centrum voor jeugd en gezin (GJG). Het CJG is fysiek in de scholen en de kinderopvang aanwezig en ondersteunt daar personeel, kinderen/leerlingen en ouders op een laagdrempelige manier. Als er een doorverwijzing naar het ST nodig is, zijn de lijnen kort. We verwachten dat door deze laagdrempelige preventieve inzet minder kinderen/leerlingen doorverwezen worden naar Jeugdhulp. Dit project is ook geborgd voor 2024. Versterking thuiszittersteam met extra mensen (uit NPO-middelen).
Extra ondersteuning voor scholen en leerplicht-ambtenaren om leerlingen met medische, sociale of psychische problemen naar een passende onderwijsplek toe te leiden. Dit project is ook geborgd voor 2024. Een ander speerpunt in 2023 was de voorschoolse educatie. Het aantal VVE-plekken is in 2023 verhoogd, waardoor de wachtlijst aanzienlijk is afgenomen. Daarnaast heeft de GGD er voor gezorgd dat de ouderbetrokkenheid is toegenomen, wat van belang is om het taalniveau van de kinderen te verbeteren. Eind 2022 is het Taalatelier gestart. Dit heeft in 2023 volop gedraaid. Het Taalatelier Houten is een voorziening voor nieuwkomers in de leeftijd van 6 tot en met 12 jaar. Er zijn 2 groepen (groep 3-4-5 en groep 6-7-8). Elke groep bestaat uit maximaal 15 leerlingen. Hierdoor is er veel aandacht voor de taalontwikkeling van de kinderen.
Doelstelling 3: Alle werkzoekenden helpen we aan betaald of onbetaald werk
De inburgeringsconsulenten en werkcoaches van de Houtense werktafel zijn de spil in de aanpak voor toeleiding naar werk. Wekelijks worden tientallen mensen gesproken en gericht naar werk begeleid. Een aantal in het oog springende activiteiten in 2023 zijn: De lokale werk-assessment "werkschuur Nieuw Wulven" is van start gegaan. Er wordt gekeken wat de talenten van mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt zijn. Ook wordt gewerkt aan vooruitgang op punten die nodig zijn om de afstand tot de arbeidsmarkt te overbruggen. Met een taxibusje hebben werkcoaches samen met 12 statushouders de regionale banenmarkt anderstaligen bezocht. In totaal waren er 30 Houtense kandidaten.
Jaarstukken 2023
22
Er zijn drie edities van future citizens geweest in Theater aan de Slinger, waarin het contact is gelegd tussen statushouders met een droom en de Houtense inwoners. Tijdens de bijeenkomsten worden statushouders op basis van competenties naar werk begeleid. Er is gericht aandacht besteed aan de uitstroom van statushouders die al langere tijd in Houten wonen naar werk door een extra intensieve training en begeleiding. Deze aanpak werkt.
Doelstelling 4: Inwoners van Houten hebben een zinvolle daginvulling
Alle mensen met een grote afstand tot de arbeidsmarkt zijn gesproken door de werkcoaches. Hier komt het beeld uit naar voren dat velen van hen een bijdrage leveren aan de samenleving. Daar waar nodig hebben werkcoaches dit samen met Van Houten en co, Samenwerkingspartners uit het voorveld en het sociaal team gestimuleerd. Daar waar multiproblematiek er voor zorgt dat participatie wordt belemmerd hebben we in 'Op Koers' naar de situatie van de inwoner en de belemmeringen gekeken. Samen met de inwoner is gekeken op welke manier deze belemmeringen hanteerbaar gemaakt worden en het participatie-niveau verhoogd kan worden. Voor statushouders die net in Nederland komen is er begeleiding door Vluchtelingenwerk, die ook gericht is op maatschappelijke participatie.
Activiteiten collegeprogramma Wat wilden we daarvoor doen?
Voortgang Toelichting van de afwijking
7 Op koers en Houtense werktafel
8 (Herijking) minimabeleid
9 Garantiebanen
13 Taalatelier
Jaarstukken 2023
23
Deelprogramma Thuis Wat hebben we bereikt? Zo lang mogelijk veilig, prettig (en zo zelfstandig als mogelijk) thuis wonen in een prettige en sociale omgeving is ons hoofddoel. Dit vraagt vooral om bewustwording, acceptatie en advies. Daarnaast is er hulp en ondersteuning aanwezig voor de inwoners die het niet zelf meer redden. Zo zijn onze senioren en maatschappelijke organisaties in 2023 goed voorbereid op het ouder worden en de toenemende vergrijzing. De ouderenagenda 2023-2026: “Vitaal oud(er) worden in Houten’’ is vastgesteld zodat er uitvoering aan gegeven kon worden. Denk hierbij aan de thema’s ‘ontmoeting en meedoen’, ‘toegankelijkheid van voorzieningen en de openbare ruimte’, ‘geschikte (gelijkvloerse) woningen en woonvormen’ en ‘gezond ouder worden’. Ook zijn senioren goed voorbereid om zo lang mogelijk in hun eigen woning te blijven wonen. Zij hebben hierover gerichte informatie gekregen en er zijn huisbezoeken (31) afgelegd om te vernemen wat er zoal aangepast kan worden nu, of later. Van belang bleek ook de verbinding die is gelegd en geborgd tussen het sociale en het ruimtelijke domein waardoor een bijdrage is geleverd aan de woon-zorgbehoeften van onze (kwetsbare) inwoners. Vanuit ‘Kamer met Aandacht’ zijn voor 2 jongeren in Houten betaalbare woningen beschikbaar gesteld met de nodige hulp en ondersteuning (voor max.
2 jaar) zodat zij toch zelfstandig kunnen blijven wonen. Prettig en veilig wonen gaat niet alleen over de woning zelf, maar ook over de woonomgeving. Om deze fysiek en sociaal passend te krijgen is een eerste verkenning gedaan naar de verplichte woonzorgvisie samen met interne en externe partners. Dit maakte duidelijk welke woonopgaven er liggen voor specifieke aandachtsgroepen met als doel dat zij zo lang als mogelijk zelfstandig kunnen wonen of indien nodig naar een geschikte woning kunnen doorstromen. Veilig thuis opgroeien en wonen vraagt ook om de aanpak van kindermishandeling en huiselijk geweld. We hebben de aandachtsfunctionarissen huiselijk geweld en kindermishandeling getraind. Hierdoor zijn professionals in het onderwijs en kinderopvang beter in staat om signalen van geweld te beoordelen. Daarnaast zijn professionals getraind op het signaleren en handelen wanneer er sprake is van een onveilige thuissituatie. Wonen in Houten dient ook voor kwetsbare inwoners een welkome plek te zijn. Het stigma op ‘inwoners met een psychische kwetsbaarheid’ hebben wij doorbroken en de omgeving weet deze doelgroep beter te leren herkennen en indien nodig door te verwijzen naar de juiste hulp en ondersteuning, ook op het gebied van wonen. Daarbij is het U16 project ‘Eerst een Thuis' na 2,5 jaar afgerond.
In totaal zijn er in de regio 220 woonplekken gerealiseerd voor voormalige dak- en thuisloze mensen. In samenwerking met Woonin, Lister en gemeente Utrecht zijn 3 dak- en thuisloze jongeren geselecteerd voor een duurzame zelfstandige woonplek in Houten onder begeleiding van Lister. Ook jongeren dienen zo lang mogelijk in een zo thuis mogelijke setting op te groeien. Vanaf 1 juli 2023 is door een combinatie van een vijftal aanbieders (vanuit de regionale inkoop 2023) een taakstelling neergelegd: 'jeugdigen zo lang mogelijk thuis te laten verblijven en wanneer dit niet anders kan (bijv. i.v.m. veiligheid of ontwikkelingsproblematiek) te zorgen voor een setting die zo thuis mogelijk is ingericht'. Bij voorkeur zo dicht mogelijk bij hun ouderlijk (t)huis. Vanaf 1 juli 2023 is ook de locatie van YEPH in Maarsbergen kleinschaliger en gezinsgerichter opgeleverd waar ook onze Houtense jongeren gebruik van kunnen maken indien nodig. (YEPH is een provinciale samenwerking van Youké Pluryn en ’s Heeren Loo voor hoog specialistische en gesloten jeugdhulp voor alle Utrechtse gemeenten). Daarnaast zijn 22 gezinnen en daarmee 22 kinderen ontzorgd wanneer er sprake was van overbelasting door de inzet van een steungezin.
Jaarstukken 2023
24
Doelstellingen deelprogramma Thuis #
Doelstelling
1
Jongeren en ouderen hebben een passende woning.
2
De woonomgeving in Houten is fysiek (veilig) en sociaal passend.
3
Er zitten zo min mogelijk jongeren in jeugdhulp met verblijf.
4
Kwetsbare inwoners hebben een prettige en veilige plek in hun eigen woonomgeving en ontvangen hierbij passende hulp.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Doelstelling 1: Jongeren en ouderen hebben een passende woning. Er zijn enquêtes uitgevoerd naar woonbehoeften in wijken. Vrijwillige wooncoaches adviseerden via huisbezoeken 31 inwoners over comfortabel en veilig wonen. Inwoners werden bovendien voorgelicht via de gemeentelijke website en een artikelenreeks in ‘t Groentje. Op initiatief van vrijwilligers, voortkomend uit Power Houten in samenwerking met Woonin en de gemeente, werd een informatiebijeenkomst georganiseerd over comfortabel en veilig wonen. Er waren in totaal 200 jonge senioren op deze middag aanwezig die zich hierover lieten informeren. De Ouderenagenda 2023-2026 “Vitaal oud(er) worden in Houten” werd opgesteld en geeft inzicht in de belangrijkste kansen, uitdagingen en adviezen als het gaat om de toenemende vergrijzing van de bevolking. De integrale samenwerking tussen het sociaal en ruimtelijk domein is geborgd door elkaar beter te vinden en elkaar te betrekken op inhoud vanuit een gezamenlijke visie en doelstelling. Het programma ‘Bouwen voor Houten’, het adviseren over ruimtelijke (herontwikkel-) projecten en het faciliteren van woon (zorg) initiatieven zijn hier voorbeelden van. Kamers met Aandacht is voortgezet in 2023.
Doelstelling 2: De woonomgeving in Houten is fysiek (veilig) en sociaal passend. Er zijn 24 aandachtsfunctionarissen getraind in 2023 door een professional zodat zij kindermishandeling en huiselijk geweld beter kunnen voorkomen en signaleren. Ze weten hoe de meldcode moet worden gebruikt en hoe ze kunnen handelen. Er zijn drie netwerkbijeenkomsten georganiseerd voor professionals met verdiepende thema’s rondom kindermishandeling en huiselijk geweld. De ‘vuilewas manifestatie’ is georganiseerd op het Rond waarbij het taboe werd doorbroken rondom het thema huiselijk geweld en kindermishandeling. Mensen hebben hun persoonlijke verhalen kenbaar gemaakt (de vuile was buiten gehangen) waarbij inwoners ook de weg naar hulp en ondersteuning kregen aangeboden. Samen met verschillende gemeentelijke teams en een aantal externe samenwerkingspartners is integraal gewerkt aan de verkenning naar een woonzorgvisie. Dit gebeurde door elkaar hierover te informeren en de huisvestingsopgaven voor specifieke aandachtsgroepen in beeld te brengen. In de U16 is een provinciale analyse per gemeente in voorbereiding naar de woonzorgbehoeften van verschillende aandachtsgroepen.
Doelstelling 3: Er zitten zo min mogelijk jongeren in jeugdhulp met verblijf. 'Combinatie gezinsvormen' is gecontracteerd per 1 juli 2023 en is gestart met de uitvoering van het zo thuis mogelijk vormen geven van jeugdhulp met verblijf. 'Combinatie gezinsvormen' geeft uitvoering aan het transformatieplan Gezinsvormen (20232026) en heeft zich ingezet om tot een dekkend zorglandschap te komen wat in 2024 verder wordt uitgebreid. Yeph werkte aan de ombouw aan kleinschaligheid en gezinsgericht wonen.
Jaarstukken 2023
25
Buurtgezinnen en Handje Helpen zijn als lokale voorziening ingezet om te voorkomen dat jongeren daadwerkelijk jeugdhulp met verblijf vanuit het segment gezinsvormen ontvangen. Deze organisaties dachten ook actief mee aan de voorkant met het Sociaal Team Houten. Pleegouders en gezinshuishoudens zijn tijdens de waarderingsmarkt 2023 in het zonnetje gezet, omdat zij het verschil maken in het leven van jongeren.
Doelstelling 4: Kwetsbare inwoners hebben een prettige en veilige plek in hun eigen woonomgeving en ontvangen hierbij passende hulp.
Er is uitvoering gegeven aan het project Living Library in samenwerking met de bibliotheek, vanHouten&co en Lister waarbij stigmatisering wordt tegengegaan en inclusie wordt bevorderd. We gaven uitvoering aan het lokaal uitvoeringsplan ‘Op weg naar een beschermd thuis in Houten’ (looptijd van 2020 t/m 2023). In samenwerking met VanHouten&co en Woonin is gewerkt aan het opzetten van 17 Lief&Leedstraten. De herstelacademie ENIK is als belangrijke plek beschikbaar gesteld voor inwoners die psychisch kwetsbaar zijn. Zowel ontmoeting als ontwikkeling staan hierbij centraal. Door inzet van maatwerkmiddelen beschermd wonen kon de inzet voor Handje Helpen, stichting Present en buurtbemiddeling worden uitgebreid. Samen met de Utrechtse (U16) gemeenten hebben wij ons wederom ingezet (al sinds 2017) voor de ontwikkeling beschermd wonen in het licht van de Regionale koers Maatschappelijke opvang en Beschermd wonen U16. Binnen de U16 zijn er afspraken gemaakt waaraan gemeenten zich hebben gecommitteerd, waardoor de gemeenten zelf meer verantwoordelijkheid krijgen voor nieuwe cliënten. Hiermee neemt de gehele regio als collectief verantwoordelijkheid voor het aanbieden van geschikte zorg en ondersteuning gelet op deze kwetsbare doelgroep.
De ROEL (Regionale Expertise en Omdenktafel Lekstroom) heeft in 11 casussen, waar Houten de verantwoordelijk gemeente was, meegedacht in casuïstiek om tot een doorbraak te komen zodat jongeren op de juiste plek terecht kwamen (regio Lekstroom zijn 50 casussen besproken en zijn 67 ROEL-tafels geweest). Voorkomen werd dat jongeren van het kastje naar de muur werden gestuurd en dat er snel geschakeld kon worden met de juiste experts om tot een oplossing te komen. Lokaal wordt samenwerkt met Op Koers zodat ook de participatiekant wordt meegenomen (werk en inkomen, schulden, zingeving, school). Samen Veilig Midden Nederland (SVMN) en Veilig Thuis hebben middels een (bovenregionale en regionale) subsidie de taken uitgevoerd op het gebied van Jeugdbescherming, Jeugdreclassering en preventie (Veilig Thuis) wanneer er sprake is van onveiligheid en huiselijk geweld in het gezin. De integrale verordening ‘Jeugd en Wmo’ is geactualiseerd. Hiermee hebben we de juiste randvoorwaarden opgenomen voor de Wmo pilot Was en Strijkservice. Daarnaast is inzet van het persoonsgebonden budget bij formele in informele hulp aan gescherpt, zijn wijzigingen naar aanleiding van de inkoop jeugdhulp en wijzigingen naar aanleiding van jurisprudentie doorgevoerd.
Jaarstukken 2023
26
Activiteiten collegeprogramma Wat wilden we daarvoor doen?
Voortgang Toelichting van de afwijking
15 Audit werkwijze en kosten van Samen Veilig
De audit zoals voorgesteld in het coalitieprogramma wordt gewijzigd vormgegeven in de evaluatie over SVMN als onderdeel van de nieuwe uitvraag. We hebben het namelijk voor elkaar gekregen als gemeente Houten om bovenregionaal akkoord te krijgen (26 gemeenten) om onze evaluatiepunten mee te geven in de uitvraag naar SVMN voorafgaande aan de nieuwe inkoop/subsidie.
Programma Samen Leven - Wat heeft het gekost?
01.
Deelprogramma's Samen Leven
Primitieve Rekening begroting 2022 2023
Begroting na wijziging Rekening 2023 2023
Verschil begroting na wijziging vs rekening 2023
lasten 01.01
Gezondheid
13.333
12.830
14.974
14.277
696
01.02
Saamhorigheid
13.778
13.888
16.611
15.873
738
01.03
Leren en werken
34.902
30.956
35.766
36.630
-864
01.04
Thuis
240
241
480
376
104
01.99
Programmabrede kosten
0
304
522
0
522
62.254
58.219
68.353
67.156
1.197
Totaal lasten baten 01.01
Gezondheid
2.051
1.992
2.583
2.784
201
01.02
Saamhorigheid
942
964
2.378
1.973
-404
01.03
Leren en werken
9.462
9.323
9.984
9.851
-132
01.04
Thuis
49
0
422
436
14
01.99
Programmabrede kosten
0
0
0
0
0
12.504
12.280
15.366
15.044
-322
49.750
45.940
52.112
-875
Totaal baten Saldo baten en lasten
Jaarstukken 2023
52.987
27
Mutaties reserves 01.99
Dotaties
0
0
198
198
0
01.99
Onttrekkingen
435
29
107
102
-5
Saldo mutaties reserves
-435
-29
91
96
5
Saldo Samen Leven
49.315
45.910
53.077
52.207
870
Verklaring
Verschil lasten
Verschil baten
Baten en Lasten 01.01 Buitensportaccommodaties: Bij de sportparken De Meerpaal, De Kruisboog, Oud Wulven en Blokhoven is meer onderhoud verricht aan de (kunstgras)velden. De energiekosten voor de beide fietstransferia vallen lager uit dan in de begroting. Daarnaast is sprake van een aantal kleinere verschillen.
-219
0
01.01 Buitensportaccommodaties: Voor sportpark De Meerpaal hebben afrekeningen van eerdere jaren voor energiekosten geleid tot hogere baten. Ook is sprake van een hogere vergoeding voor de Specifieke Uitkering (Spuk) Sport dan begroot.
0
217
01.01 Chronisch zieken en collectieve ziektekostenverzekering
146
0
01.01 WMO persoonsgebonden budget (PGB): De verwachte groei van het aantal inwoners wat gebruik maakt van de PGB is niet uitgekomen, waardoor niet het gehele beschikbare budget is gebruikt.
71
0
01.01 WMO voorzieningen: Mede door de wachtlijst voor huishoudelijke ondersteuning in najaar 2023 ontstaat er een overschot (€ 250 duizend). Begeleiding heeft een overschot (€ 230 duizend) doordat minder inwoners hiervan gebruik maken. De overige baten zijn de activering van de zorgunit (€ 95 duizend), afloop sterfhuisconstructie hulpmiddelen (€ 161 duizend) en overige afrekeningen (€ 41 duizend). De sterfhuisconstructie komt voort uit het nieuwe inkoopcontract hulpmiddelen waarbij we over zijn gegaan van koop naar huurmiddelen, 2023 is het laatste jaar van de overgang.
777
0
01.02 Huis van Houten: In verband met de ontwikkelingen Huis van Houten is er minder onderhoud gepleegd.
20
0
01.02 Huis van Houten: Minder verhuurde ruimtes en afrekeningen van servicekosten uit vorige jaren veroorzaken lagere baten.
0
-114
Regeling chronisch zieken: Het afgelopen jaar hebben we niet gewerkt met ambtshalve toekenningen. Iedere inwoner moest een nieuwe aanvraag indienen. Hier is voor gekozen omdat de regeling meerdere jaren ambtshalve is verstrekt en daarbij niet is getoetst of de regeling nog terecht werd verstrekt. Het ontbreken van ambtshalve toekenningen heeft erin geresulteerd dat er minder inwoners een toekenning hebben ontvangen. Collectieve zorgverzekering minima: Er hebben iets minder inwoners gebruik gemaakt van de collectieve zorgverzekering ten opzichte van 2022. De realisatie ligt daarmee grotendeels in lijn met de realisatie uit 2022.
Jaarstukken 2023
28
01.02 Specifieke Uitkering Wet Inburgering: De taaltrajecten voor inburgering bestaan uit drie mogelijke trajecten: de B1 route, de onderwijsroute MBO en de onderwijsroute HBO/WO. Deze trajecten hebben een looptijd van tussen de anderhalf en drie jaar. De financiering gaat over meerdere jaren heen en ieder jaar ontstaat er een nieuw cohort deelnemers voor een route met een looptijd tussen de anderhalf en drie jaar. De trajectprijzen verschillen per route. Omdat we wel een inschatting kunnen maken van het aantal mensen dat een bepaalde route gaat volgen, maar pas in de loop van het jaar weten hoeveel mensen exact aan een bepaalde route deelnemen, hebben we ervoor gekozen om ruim te rekenen. Dit kan ook omdat in de specifieke uitkeringen het traject van anderhalf tot drie jaar in één keer wordt uitgekeerd oftewel het wordt “vooruit gefinancierd”. Het financiële beeld van met name de uitgaven en daarmee de begroting zal de komende steeds genuanceerder worden.
232
0
0
-232
136
0
0
-132
01.03 Belastingen schoolgebouwen: Als gevolg van herwaarderingen van de waarde van het vastgoed lopen de begroting en de prognose ten aanzien van de OZB uiteen.
88
0
01.03 Bijstand voor zelfstandigen (BBZ) Er hebben minder inwoners gebruik gemaakt van de BBZ. In 2023 hebben er 12 ondernemers gebruik gemaakt van Ondernemer Centraal.
186
0
0
-49
-703
0
01.02 Theater a/d Slinger: Per abuis is bij het raadsvoorstel over de gestegen energieprijzen ook een mutatie doorgevoerd voor zowel de lasten als de baten. Deze worden echter niet gerealiseerd.
01.03 Bijstand voor zelfstandigen (BBZ) Het ministerie van Sociale Zaken heeft in 2023 geld terug gevorderd over de jaren 2021 en 2022. 01.03 Bijstandsverlening en inkomensvoorziening De stijging van de lasten wordt voor € 103 duizend veroorzaakt door een stijging van personeelskosten bij WIL (Werk en Inkomen Lekstroom). De rest van de overschrijding (€ 600 duizend) is het gevolg van hogere regelingskosten, waarvan € 200 duizend op de loonkostensubsidies. De hogere regelingskosten worden veroorzaakt door een stijging van het bijstandsbestand. Over 2023 kunnen we waarschijnlijk aanspraak maken op de vangnetregeling (€ 200 duizend). Dit is niet verwerkt in het resultaat 2023, omdat nog niet zeker is of dit wordt toegekend.
Jaarstukken 2023
29
01.03 Bijstandsverlening en inkomensvoorziening Het voordeel wordt voor € 28 duizend veroorzaakt door hogere terugvordering. Daarnaast hebben we een hogere gebundelde uitkering (BUIG) van het ministerie van Sociale Zaken ontvangen (€ 63 duizend) dan vooraf geraamd. Gemeenten ontvangen van het Rijk een gebundelde uitkering voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van de Participatiewet, IOAW, IOAZ en Bbz 2004 (levensonderhoud startende ondernemers) en voor de inzet van loonkostensubsidie.
0
90
01.03 Inkomsten Velduil en van Harteschool: Dit heeft betrekking op de huurinkomsten van Kind en Co voor het gebruik binnen die scholen. Die schoolgebouwen zijn echter nog niet opgeleverd, dus van enig gebruik is geen sprake.
0
-88
01.03 Jeugd (persoonsgebonden budget, PGB): Zie voor toelichting onder Zorg in natura jeugd.
-121
0
01.03 Jeugd (zorg in natura, ZIN): Bij jeugdhulp zien we dat door meer inzet op basis GGZ en lichte ambulante begeleiding minder kinderen doorstromen naar zware, hoog specialistische jeugdhulp. Tegelijk zien we dat de jeugdigen die doorstromen naar zwaardere jeugdhulp de complexiteit van problematiek toeneemt en daarmee ook de intensiteit van zorg. We zien dat hiervoor meer wordt uitgeweken naar maatwerk overeenkomsten, landelijk ingekochte zorg en Pgb. De gemeente zet samen met het Sociaal Team, verwijzers en aanbieders in op het normaliseren en waar ondersteuning nodig is past bij het normale leven. Waar intensievere vorm van zorg nodig is onderzoekt de gemeente naar beter passend aanbod, met het als doel tijdig te kunnen afschalen naar lichte vormen van jeugdhulp. Zie voor verdere toelichting de raadsinformatiebrief 'Prognose 3e trimester 2023 uitgaven jeugdhulp & Wmo'.
-574
0
01.03 WSW Dit betrof een risico reservering voor de stijging van begeleidingskosten door UW. Het risico is niet opgetreden.
100
0
01.04 Beschermd thuis: De gemeente Houten ontvangt voor de kwetsbare inwoners die gebruik maken van de voorzieningen maatschappelijke opvang (MO) en beschermd wonen (BW) middelen van de centrumgemeente Utrecht. Met deze middelen wordt de lokale sociale basis versterkt. Daarmee zijn wij beter in staat om deze doelgroep thuis en in de wijk de juiste ondersteuning te bieden. Een aantal projecten is niet gestart in 2023 (Onder de Panne, Clientenpanel). Hierdoor zijn de inhuurkosten lager uitgevallen.
81
0
Jaarstukken 2023
30
01.99-1 Specifieke Uitkering Integraal Zorgakkoord (alle deelprogramma's): In september 2022 is het Integraal Zorgakkoord (IZA) ondertekend door een groot aantal bij de zorg betrokken partijen (onder andere patiënten- en artsenfederaties), de VNG en het ministerie van VWS. Het doel van dit akkoord is om het Nederlandse zorgstelsel toegankelijk, goed van kwaliteit en betaalbaar te houden. De regeling voor deze specieke uitkering (SPUK) is pas in juli gepubliceerd en eind september ontvingen gemeenten hun geld voor 2023 (gemeente IJsselstein t.b.v. Lekstroom). De VNG heeft in oktober aan de minister laten weten dat gemeenten niet in staat zijn de middelen in de laatste drie maanden van 2023 te besteden. De VNG heeft daarom een verzoek gedaan aan de minister om de jaargrens voor de besteding middelen 2023 te laten vervallen. Ambtelijk was de verwachting dat het Rijk het verzoek van de VNG zou inwilligen. Het kabinet heeft echter besloten om de jaargrens voor de middelen te handhaven. De gemeente IJsselstein treedt op als penvoerder voor de SPUK IZA. Het college van IJsselstein heeft in december 2023 het bestedingsplan vastgesteld. Pas daarna konden de middelen worden uitgegeven. Daarom is ervoor gekozen om lopende projecten te financieren met deze IZAmiddelen. Vanwege de late besluitvorming over het bestedingsplan kon dit niet meer in onze begroting worden verwerkt.
0
177
-177
0
102
0
1.052
0
0
-196
Subtotaal Baten en Lasten
1.197
-327
Totaal
1.197
-327
01.99-2 Toegerekende overheadkosten (doorbelaste kostenplaatsen): Tijdens het opstellen van de begroting worden de kostenplaatsen op basis van voorcalculatie aan de producten doorbelast. Als gevolg van de regels Besluit begroting en verantwoording (BBV) worden de kostenplaatsen bij de jaarrekening op basis van de werkelijke kosten (salarissen en inhuur van derden) doorbelast aan de producten. 01.99-3 Overige afwijkingen < € 75 duizend, per saldo
(+ voordeel / - nadeel)
Jaarstukken 2023
31
Programma Duurzame leefomgeving Inleiding Zie de bestuurlijke beschouwingen voor een samenvatting van dit programma.
Activiteiten collegeprogramma Wat wilden we daarvoor doen?
Voortgang Toelichting van de afwijking
49 Verbeteren ecologische kennis gemeentehuis
Overzicht relevante beleidskaders Retailvisie Houten 2015-2025 Woonvisie 2016-2025 Woonvisie 2021-2030 Toekomstvisie Houten 2025 Collegeprogramma 2018-2022: Duurzaam, ondernemend en dichtbij! Collegeprogramma 2022-2026: Samen me inwoners bouwen aan een toekomstbestendig Houten. Beeldkwaliteitskader openbare ruimte Water- en rioleringsplan (WRP) Energieplan Transitievisie Warmte Regionale Energiestrategie Visie Groen en Biodiversiteit Klimaatadaptieplan Actieplan Circulaire Economie Beleidskader zonnevelden
Overzicht verbonden partijen
Samenwerking in de U16 aan de Regionale Energie Strategie. Regionale samenwerking met U-thuis. Afval Verwijdering Utrecht (AVU)
Het programma bestaat uit de volgende deelprogramma's:
Wonen Commerciële voorzieningen Leefomgeving Gebiedsontwikkeling Duurzaamheid en energietransitie Landschap en recreatie Cultuurhistorie en archeologie
Jaarstukken 2023
32
Deelprogramma Wonen Wat hebben we bereikt? In 2023 zijn er 116 woningen opgeleverd, waarvan 15 gelijkvloers woningen en 101 eengezinswoningen. Er zijn geen sociale huurwoningen opgeleverd, zodat het aandeel sociale huurwoningen in de bestaande woningvoorraad is afgenomen tot 24,0% (was 24,2%). Doelstellingen deelprogramma Wonen # 1 2
Doelstelling Voldoen aan de woningbouwopgave behoefte volgens Woonvisie 2021-2030 van 4.750 extra woningen tot 2040. Toewerken naar een hoger aandeel sociale huurwoningen volgens de Woonvisie 2021-2030 in de richting van 30% van het aantal woningen.
Wat hebben we daarvoor gedaan?
Doelstelling 1 Voldoen aan de woningbouwopgave volgens Woonvisie 2021-2030 van 4.750 extra woningen tot 2040.
Voor 2023 was een aantal van 200 opgeleverde woningen geraamd. Feitelijk zijn dat er 116 geworden, waarvan 113 koop 0 sociale huur 3 particuliere 0 vrije sectorhuurwoningen De Woonvisie 2021-2030 heeft de ambitie vastgelegd om 4.750 woningen te bouwen tot 2040. Dit wordt gemonitord vanaf het jaar 2022. In de jaren 2022 en 2023 zijn 330 + 116 = 446 woningen gerealiseerd. De grote woningbouwlocaties zoals Molenzoom, Centrum, Koppeling en Houten-Oost zijn nog grotendeels in de voorbereidende fases. Wat betreft beleidsaanpassingen zijn de volgende stukken vastgesteld; een nieuwe Huisvestingsverordening, Beleidsregels zelfbewoningsplicht/anti-speculatiebeding, Doelgroepenverordening, Beleidsregels tijdelijk wonen in bijgebouwen, en de instelling van een meldpunt voor goed verhuurderschap. Er is ook gewerkt aan een raadsvoorstel voor het invoeren van een startersleningen en er zijn prestatieafspraken met Woonin gemaakt.
Doelstelling 2 Toewerken naar een hoger aandeel sociale huurwoningen volgens de Woonvisie 2021-2030, in de richting van 30% van het aantal woningen.
Realisatie Omschrijving
Raming
Realisatie
2023
2023
Bron 2020
2021
2022
Output indicatoren Nieuwe betaalbare koopwoningen
BAG
x
x
28
29
12
Nieuwe middenhuurwoningen
BAG
x
x
0
0
0
Nieuwe sociale huurwoningen
BAG/CBS/Woonin
37
0
116
0
26
Jaarstukken 2023
33
Nieuwe woningen
BAG/CBS
264
193
343
58
116
Woonin
9.5
9.1
9.7
9.3
9,3
5,8
6,2
14
Outcome indicatoren Inschijfduur woningzoekenden in jaren BBV indicatoren Aantal nieuwe gebouwde woningen Basisregistratie per 1.000 woningen adressen en gebouwen Demografisch druk in %
CBS
70,40%
71,50%
73,10%
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
COELO
623,-
662,-
723,-
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
COELO
789,-
853,-
912,-
Gemiddelde WOZ waarde
CBS
351k
378k
418k
6
Activiteiten collegeprogramma Wat wilden we daarvoor doen?
Voortgang Toelichting van de afwijking
26 Woningen zonder bouwen
27 Zelfbewoningsplicht koopwoningen invoeren
28 Toewijzing woningen voor eigen inwoners
Zit in proces voor nieuwe huisvestingsverordening 2024 (Q4 2024)
Jaarstukken 2023
34
Deelprogramma Commerciële voorzieningen Wat hebben we bereikt? Voor de leefbaarheid van Houten werken we aan aantrekkelijke commerciële voorzieningen zoals winkels, dienstverlening, culturele voorzieningen en horeca. In 2023 hebben we met een vitale coalitie een Plan van Aanpak ‘versterking vitaliteit centrum Houten’ gezamenlijk opgesteld en ondertekend met als inzet een compact, toekomstbestendig, vitaal en aantrekkelijk centrum voor onze inwoners en ondernemers. De uitvoering van de eerste concrete acties en voorbereiding voor de langere termijn worden in 2024 zichtbaar. Ook voor Castellum is er een nieuw ontwerp gemaakt voor Piazza waarmee het plein een groenere uitstraling krijgt en het fietsparkeerprobleem wordt aangepakt. Doelstellingen deelprogramma Commerciële voorzieningen #
Doelstelling
1
Vitale, toekomstbestendige (winkel)centra met minder leegstand.
2
Meer horeca aantrekken waarbij een aantrekkelijk en divers horeca-aanbod ontstaat.
Wat hebben we daarvoor gedaan? 1. Vitale, toekomstbestendige (winkel)centra met minder leegstand Winkelcentrum Het Rond Met inbreng van inwoners (o.a. via Houtenpraatmee.nl) en (de achterban van) de leden van de Vitale Coalitie Centrum Houten is een Plan van Aanpak opgesteld met concrete, zichtbare acties voor de korte termijn en meer langere termijn projecten die we met input vanuit dit project goed kunnen voorbereiden. Nadat het Plan van Aanpak in de zomer van 2023 gezamenlijk met de leden van de Vitale Coalitie is bekrachtigd, hebben we gekeken hoe we - binnen het beperkte (extra) budget - voor de korte termijn toch acties kunnen uitrollen die passen binnen bestaand beleid en kunnen putten uit reeds beschikbaar budget. Voorbeelden zijn de voorbereiding van het ontstenen en vergroenen van diverse locaties in het centrum en de voorbereiding voor sfeerverlichting. Projecten voor de (middel)lange termijn bereiden we voor, waarbij we ook kijken naar het verwerven van subsidies en fondsen, zoals de Impulsaanpak Winkelgebieden. Inzet is en blijft een compact, toekomstbestendig en vitaal centrum. Om het noordelijke deel van Het Rond levendig te houden, is er voor verschillende panden een nieuwe, tijdelijke invulling gevonden, soms ook als gevolg van onze bemiddeling; een concreet voorbeeld is de vestiging van kringloopwinkel Woord en Daad.
Het zuidelijke deel van Het Rond vormt het toekomstige compacte winkelcentrum en raakt steeds beter gevuld. Ook op zijn we blij dat partijen als de Belangenvereniging Het Rond en de Stichting Rond on Ice het centrum weer veelvuldig als podium hebben gebruikt voor evenementen en activiteiten. Bovendien wordt er sinds eind 2023 door enkele leden van de Vitale Coalitie gezamenlijk gecommuniceerd over de evenementen en activiteiten die in het centrum worden georganiseerd, in de vorm van een 'Uit in het centrum van Houten'-agenda. Winkelcentrum Castellum Met input van omwonenden, ondernemers, vastgoedeigenaar (ASR) en andere stakeholders is in 2023 een ontwerp gemaakt voor de herinrichting van Piazza. Dit herinrichtingsplan heeft als doel het terugdringen van fietsparkeeroverlast en verkeersonveilige situaties, waarbij tevens wordt ingezet op vergroening van het plein en het verbeteren van de leefbaarheid. Er is inmiddels een sluitende begroting, mede door een forse bijdrage van ASR aan dit plan. Na goedkeuring door de raad (het college is reeds akkoord) kan dit plan in/direct na de zomer van 2024 worden uitgevoerd. 2. Meer horeca aantrekken waarbij een aantrekkelijk en divers horeca-aanbod ontstaat Horeca Vanuit de insteek om een breder, gevarieerder horeca-aanbod in de centra te realiseren (specifiek op Het Rond), is ook in 2023 ingezet op het uitbreiden van het horeca-aanbod.
Door de nasleep van de coronacrisis, de daaropvolgende energiecrisis, inflatie en personeelskrapte is dit maar beperkt gelukt.
Jaarstukken 2023
35
Het aantal horecavestigingen is nagenoeg gelijk gebleven. Gelukkig zijn er ook in 2023 nauwelijks faillissementen geweest in de Houtense horeca, maar weten we wel dat een aantal zaken het zwaar heeft als gevolg van bovengenoemde crises (en de nasleep daarvan). In navolging van collegeprogramma om terrassen structureel uit te breiden en duurzaam te verwarmen, is in 2023 een inventarisatie gedaan onder horeca ondernemers naar de wens om dit te realiseren. Slechts enkele ondernemers hebben aangegeven dit graag te willen en daarom wordt er nagegaan in hoeverre er voor hen maatwerk mogelijk is. Realisatie Omschrijving
Raming Realisatie
Bron 2020
2021
2022
2023
2023
Voor dit programma zijn geen Output indicatoren geformuleerd Outcome indicatoren Aantal horeca-vestigingen in het centrum (Het Rond) op 1 januari
Provinciaal Arbeidsplaatsen Register
Leegstandspercentage Centrum Koopstromenonderzoek (Het Rond) Randstad (KSO)*
25
23
25
26
26
20%
13%
9%
12%
12%
Voor dit programma zijn geen BBV indicatoren geformuleerd
Activiteiten collegeprogramma Wat wilden we daarvoor doen?
Voortgang Toelichting van de afwijking
19 Evenementenfonds
Uitvoering geven aan de Regeling Evenementenfonds Houten: evenementen subsidiëren die beeldbepalend en identiteitsversterkend zijn voor de inwoners van Houten. 48 Ondernemers ruimte bieden in leegstaande schuren buitengebied
58 Ondernemersfonds
Met het Ondernemersfonds Houten, voor en door ondernemers, is per 1 januari 2023 een start gemaakt. Het fonds moet het organiserend vermogen van het bedrijfsleven vergroten, inclusief het vermogen om voor de eigen belangen op te komen. 59 Vermindering administratieve lasten ondernemers Samen met de Het gesprek met Ondernemend Houten hierover is in vertegenwoordigers van het 2023 opgestart. Tevens vindt overleg met MKB georganiseerde bedrijfsleven in Nederland en VNO-NCW Midden hierover plaats om dit Houten inventariseren we of en gezamenlijk aan te kunnen pakken. hoe administratieve lasten en overbodige regels kunnen worden verminderd.
Jaarstukken 2023
36
60 Vitalisering van het centrum Gezamenlijk met onze partners in de Vitale Coalitie centrum Houten hebben we een Plan van Aanpak opgesteld en werken we aan het versterken van de vitaliteit van het centrum. 61 Beleid terrassen
De eerdere verruiming van terrassen en de mogelijkheden voor duurzame terrasverwarming zetten we om in structureel beleid. 62 Supermarkt in het Oude Dorp Samen met de ondernemer geven we constructief invulling aan de uitgangspunten uit het coalitieakkoord: geen uitbreiding van het bruto vloeroppervlak van de supermarkt, wel de mogelijkheid om winkels en woningen toe te voegen.
Een inventarisatie van de behoefte bij horeca ondernemers heeft plaatsgevonden; hier wordt in 2024 vervolg aan gegeven.
De initiatiefnemer is uitgenodigd om over een nieuw plan te participeren en vervolgens met de gemeente in gesprek te gaan.
Jaarstukken 2023
37
Deelprogramma Leefomgeving Wat hebben we bereikt? Het beheer en onderhoud van de openbare ruimte is uitgevoerd volgens het beeldkwaliteitskader zoals dat door de raad is vastgesteld. De onderhoudswerkzaamheden aan het stedelijke (afval)watersysteem hebben plaatsgevonden conform de normen van het Water- en Rioleringsplan (WRP). Er is een geactualiseerd MJOP (meerjarenonderhoudsplan) openbare ruimte 2024-2028 vastgesteld (met de nieuwe jaarschijf 2028). In 2023 hebben de wijkcoördinatoren 104 bewonersinitiatieven gefaciliteerd.
Doelstellingen deelprogramma Leefomgeving #
Doelstelling
1
Voldoende mogelijkheden voor sport, spel en bewegen voor alle leeftijden in de openbare ruimte.
2
Groen en water onderhouden conform de afgesproken beeldkwaliteit en de visie Biodiversiteit.
3
Goede openbare verlichting.
4
Goed gereinigde openbare ruimte, waaronder beperkte overlast van zwerfvuil, graffiti, onkruid en hondenpoep. Goed onderhoud en beheer van riolering, straatmeubilair en begraafplaatsen
5
Meer zelfredzaamheid en zelf-organiserend vermogen van de samenleving
Wat hebben we daarvoor gedaan?
WRP De reguliere onderhouds- en beheerwerkzaamheden aan het stedelijke (afval)watersysteem (zoals de inspectie en reiniging van riolen en drainageleidingen) zijn conform de planning en de normen van het WRP en de Keur (bepalingen) van het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR) uitgevoerd. Het betrof met name de volgende zaken. In totaal is er 54.952 m hoofdriool gereinigd. De 3.900 kolken die rechtstreeks zijn aangesloten op oppervlaktewater of een infiltratievoorziening zijn 2 maal gereinigd. De overige 14.700 kolken en lijnafwateringen zijn 1 maal gereinigd. In 2023 zijn verschillende hoofd- en minigemalen gerenoveerd. In 2023 zijn de jaarprogramma’s groot onderhoud waterbodems 2022 + 2023 in 1 project uitgevoerd. Hierbij zijn 8.497 m1 watergangen uitgebaggerd waarbij 4.725 m3 baggerspecie is verwijderd. Waterbeheer In de wijk de Bermen is de exoot rode waterlelie bestreden door middel van de harkboot. Er is gezamenlijk met HDSR onderzoek gedaan naar de waterkwaliteit en er zijn afspraken gemaakt over aanvullende onderzoeken naar de waterkwaliteit in de wijk de Waters en Polders. In 2023 zijn 59 risicovolle locaties voor waterschade bij extreme neerslag aangepakt, er is ca. 66.600 m2 verharding in de openbare ruimte afgekoppeld (van de vuilwater-riolering) en er is ca. 3.000 m2 verharding omgezet in groen.
Er is constructief samengewerkt in het Netwerk Water & Klimaat aan een doelmatig en duurzaam beheer in de afvalwaterketen. Zie ook deelprogramma Duurzaamheid & energietransitie. Groen Sinds juli is de samenwerking met de klankbordgroep biodiversiteit (KBG) geformaliseerd. De KBG bestaat uit Houtense professionals en vrijwilligers met een passie voor de natuur. Zij adviseert de gemeente onder andere over het jaarlijkse uitvoeringsplan en komt ook zelf in actie bij de realisatie. De voortgang van de visie biodiversiteit (2020) is geëvalueerd. Veel is al bereikt, maar communicatie en ecologische verbindingen vereisen meer aandacht. Deze aspecten komen terug in het uitvoeringsplan voor 2024.
Jaarstukken 2023
38
Veel activiteiten uit het uitvoeringsplan 2023 zijn gerealiseerd. Zo is er bosplantsoen bijgekomen tegenover Het Veld en zijn er dankzij de Krachtfabriek twee nieuwe insectenhotels geplaatst. Als gevolg van het zeer natte najaar en bewonerstrajecten zijn enkele werkzaamheden uitgesteld tot het voorjaar van 2024. Om de ecologische kennis te vergroten volgen alle betrokken medewerkers een opleiding op het gebied van flora en fauna. De medewerkers van de buitendienst hebben de opleiding flora en fauna niveau 2 inmiddels afgerond. In 2023 is de beplanting van circa 10 plantsoenen in Houten-Noord vervangen. De urnentuin op begraafplaats Oud Wulven is voorzien van afscheidingen van cortenstaal. Naast de reguliere vervangingsronde van bomen op o.a. Lobbendijk en Ringveste zijn er in Houten-Zuid extra bomen geplant ter voorkoming van hittestress. Via samenwerking met Yuverta heeft de gemeente bijgedragen aan de opleiding van nieuwe groenprofessionals en laten zien hoe leuk het werken bij onze gemeente is. De praktijklessen van Yuverta vonden deels plaats in de openbare ruimte. Onder leiding van onze aannemer mochten leerlingen een maairobot op afstand besturen. Ondanks twee stormen in 2023 zijn er slechts twee bomen omgewaaid in onze gemeente. Dat is regionaal gezien een heel goede score. Zwerfafval De samenwerking met de groep Zwerfvuil Houten loopt goed.
We hebben de facilitering anders georganiseerd. De groep heeft nu flink wat materiaal in bruikleen en is zelf verantwoordelijk voor de uitgifte en inname. In maart 2023 hebben we samen met Zwerfvuil Houten een grote actie opgezet om de problemen rond zwerfvuil nog eens extra onder de aandacht te brengen. Op World Cleanup Day en de Landelijke Opschoondag hebben we inwoners gefaciliteerd om zwerfvuil te rapen. Alle voorbereidingen om voorlichting te geven aan statushouders en vluchtelingen zijn in 2023 getroffen, waardoor we in 2024 snel kunnen starten met de voorlichting. Hondenbeleid Er is toezicht geweest op de naleving van het hondenbeleid (opruim- en aanlijnplicht) en op verschillende locaties is de bebording gerepareerd. In de wijk De Polders is een nieuw hondenlosloopgebied aangelegd. Openbare verlichting In het vierde kwartaal is een begin gemaakt met het vervangen van de aanwezige conventionele openbare verlichtingsarmaturen voor energiezuinige led-verlichting. De Rondweg is in zijn geheel voorzien van nieuwe armaturen en er is gestart in de woonwijken en buitengebied. Bewonersinitiatieven In 2023 hebben de wijkcoördinatoren 104 bewonersinitiatieven gefaciliteerd. Een aantal initiatieven loopt nog door in 2024, zoals Piazza, Toren Achterom, het Wed (schaaktafels).
Soms gaan initiatieven niet door vanwege kabels en leidingen in de grond of het ontbreken van draagvlak bij omwonenden. Voorbeelden van gerealiseerde initiatieven zijn: Ontstenen en vergroenen (meer beplanting, bomen, insectenhotel, nestkasten etc.) van een parkeerterrein aan Pruimengaarde. Ontstenen en vergroenen (meer beplanting en bomen) inprikker De Bouw bij Houtens Hart. Geveltuinen Het Forum in Castellum. Voedselbos Kristalwater Afgelopen jaar zijn er 26 zelfbeheerovereenkomsten afgesloten. Een speciaal zelfbeheerproject is Houtense BijZaken (HBZ), een inwonersinitiatief dat werkt aan meer biodiversiteit in Houten. In 2023 heeft wijkcoördinatie HBZ ondersteund met initiatieven op 11 locaties waarvan er helaas slechts 4 konden worden gerealiseerd, voornamelijk als gevolg van weerstand bij omwonenden.
Jaarstukken 2023
39
Realisatie Omschrijving
Raming
Realisatie
2023
2023
Bron 2020
2021
2022
Voor dit programma zijn geen Output indicatoren geformuleerd Outcome indicatoren Beeldkwaliteit openbare ruimte conform de norm
Jaarlijkse meting Niet door extern beschikbaar bureau.
87,5%
87,5%
100%
87,5%
Dit is een samengestelde indicator. Per gebiedstype (centrum, groenzone, bedrijventerrein en wonen) en per onderwerp (graslengte, kale plekken in plantsoenen, snoeibeeld, drijfvuil, onkruid op verharding en zwerfafval) bepalen in hoeverre het onderhoud voldoet aan de beeldkwaliteitsnorm. Toelichting bij realisatie 2023: De lagere score is volledig toe te schrijven aan het groenonderhoud in de centrumgebieden. Bij het snoeien is niveau B nét niet gehaald, maar bij het gras was het verschil groter. Ter compensatie heeft de aannemer begin 2024 twee visbossen (schuil- en foerageerplekken voor vissen) aangelegd bij De Rede. Voor dit programma zijn geen BBV indicatoren geformuleerd
Activiteiten collegeprogramma Wat wilden we daarvoor doen?
Voortgang Toelichting van de afwijking
51 Aanlijnplicht honden versoepelen specifieke locaties
In de wijk De Polders een nieuw losloopgebied instellen 52 Extra inzet/middelen voor tegengaan onkruid op verharding
53 Aanpak ongeregistreerd grondgebruik gemeentegrond
Deze activiteit start volgens planning pas in 2025 66 Beperkte ontvangstruimte Oud-Wulven De beperkte ontvangstruimte op begraafplaats Oud-Wulven moet er volgens planning in 2025 komen
Jaarstukken 2023
40
Deelprogramma Gebiedsontwikkeling Wat hebben we bereikt? Binnen Houten is er een tekort aan verschillende woningtypen in uiteenlopende sectoren. Deze behoefte aan woningen is programmatisch nader uitgewerkt in de Woonvisie die in 2021 is vastgesteld. Het doel is om in de periode tot 2040 4.750 woningen toe te voegen om de natuurlijke groei van het inwoneraantal van Houten op te vangen. Dit is een toename van ongeveer 25% ten opzichte van de bestaande woningvoorraad in 2021. De huidige woningbouwproductie vanuit Houten Vinex zit in de afrondende fase (tot 2026). Voor ons liggen de herstructurerings- en transformatieopgaven in Centrum, Molenzoom en Koppeling en de verkenning om te bouwen in Oost (tot 2040). Doelstellingen deelprogramma Gebiedsontwikkleing #
Doelstelling
1
Het blijvend faciliteren van (particuliere) initiatieven van diverse aard en omvang; Projectinitiatieven op het terrein van wonen, werken en detailhandel (circa 70 lopende initiatieven; 01-01-2021).
2
Afbouwen Houten-Vinex.
3 4
Sturing geven aan de nieuwe woningbouwopgave zoals vastgelegd in de woonvisie: het toevoegen van 4750 woningen tot 2040 (ruim 260 woningen per jaar = 1 woning per werkdag). Gebiedsvisies opstellen voor het CMK ( Centrum, Molenzoom en Koppeling) en voorbereidingen treffen voor woningbouw in Oost.
5
Verder (mee)werken aan een overall gebiedsvisie voor Houten in het kader van de omgevingswet.
6
We leveren een bijdrage aan de ontwikkeling van de regio Utrecht en zoeken actief verbinding met de buurgemeenten. Samenwerking met de regio, provincie en Rijk zijn essentieel voor het realiseren van onze ruimtelijke opgaven en noodzakelijk subsidie
7
Behoud en ontwikkeling van Houten als economisch aantrekkelijke vestigingsplaats.
8
Behoud en ontwikkeling van een vitaal platteland met leefbare kernen.
9
Behoud en ontwikkeling van het groene, open karakter van het Eiland van Schalkwijk met ruimte voor landbouw, natuur, recreatie, water en cultuurhistorie.
10 Behoud en ontwikkeling van de Nieuwe Hollandse Waterlinie.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Onderstaand treft u een opsomming met de stand van zaken van de in de begroting genoemde bijdragen aan de gebiedsontwikkeling: Het programmaplan Bouwen voor Houten is vastgesteld en ter kennisname naar de gemeenteraad gestuurd. Ter ondersteuning is een stedenbouwkundig bureau en planeconomisch bureau ingehuurd; Via het spoorboekje zijn (in april en september 2023) de ruimtelijke ontwikkelingen gemonitord en voorgelegd aan de gemeenteraad; Het Houtens DNA is vastgesteld; Het proces om te komen tot een omgevingsvisie loopt, de huidige planning is vaststelling in 2025. Ontwikkelingen binnen de rondweg Oplevering Randhoeve, Hofstad III, de Kiem van Houten, Grassen, Olijvengaarde, Sporen, Eikenhout, Beekmos; Start bouw Lindeoord en Luno; Er is een vastgesteld projectplan voor Centrum, Molenzoom en de Koppeling.
Jaarstukken 2023
41
Ontwikkelingen Houten Oost We hebben gezocht naar een geschikte locatie voor de Houten Hub (huisvesting voor spoedzoekers, jongeren, asielzoekers en maatschappelijke organisaties). In 2024 zetten we dit voort met participati;. Er is een vastgesteld projectplan voor Houten-Oost. Buitengebied Kromme Rijn De werkschuur in bos Nieuw Wulven is opgeleverd, maar de bouw van het restaurant heeft vertraging opgelopen. De start is voorzien in 2024. Ontwikkelingen Buitengebied Schalkwijk: Start bouwrijp maken Wickengaard en Pothuizerweg (fabriek gesloopt); Schalkwijk: Opgeleverd 25 woningen bij de Droom van Schalkwijk; ’t Goy: Stedenbouwkundig plan kerkzicht t’ Goy is opgeleverd. Realisatie Omschrijving
Raming
Realisatie
2023
2023
Bron 2020
2021
2022
Voor dit programma zijn geen Output indicatoren geformuleerd Voor dit programma zijn geen outcome indicatoren geformuleerd Voor dit programma zijn geen BBV indicatoren geformuleerd
Activiteiten collegeprogramma Wat wilden we daarvoor doen?
Voortgang Toelichting van de afwijking
12 Opvang Essenkade
Met behulp van participatie wordt gezocht naar een goede locatie. 17 Het nieuwe huis van Houten
25 Gebiedsvisies voor Oost, Molenzoom, Koppeling, Centrum
Lopen volgens planning. Programma bouwen voor Houten is vastgesteld en stedenbouwkundig bureau en planeconomisch bureau zijn geselecteerd. 25 Woningbouwopgave vanaf 2022
25 Woningbouwopgave vanaf 2024-2026
Start pas in 2024 30 Regionale vertegenwoordiging en advisering ruimtelijk domein
Extra formatie strategisch adviseur ingevuld (1-1-2023) 31 Omgevingswet implementatie
42 Samenhangende visie buitengebied
Opdracht is verstrekt. Oplevering Bouwstenen en agenda naar verwachting eind 2024.
Jaarstukken 2023
42
43 250 Woningen Grote Driehoek Schalkwijk
Provincie wil meewerken aan maximaal 210 woningen. Plan is in ontwikkeling. 44 Woningbouwontwikkeling 't Goy
Stedenbouwkundig plan opgeleverd en loopt volgens planning. 45 Verduurzamingsinitiatieven ondernemers ondersteunen
56 Soortenmanagementplan
Er wordt nu onderzoek gedaan, de verwachte oplevering van het soortenmanagementplan is eind 2024. 63 Doorontwikkelingsplan Doornkade (Houten-Noordwest)
Jaarstukken 2023
43
Deelprogramma Duurzaamheid & energietransitie Wat hebben we bereikt? Anno 2023 is duurzaamheid geen niche meer, maar een breed gedragen onderwerp onder onze inwoners en bedrijven. Dit wordt mede aangejaagd door de gestegen energieprijzen en netcongestie. Verduurzaming van woningen heeft in 2023 een boost gekregen via uitvoering van de eerder vastgestelde aanpak Energiearmoede. Zo is in 2023 de Fixbrigade Houten gestart. Duurzaamheid gaat over wat we vandaag doen met het oog op morgen. In 2023 hebben we samen met inwoners gesproken over morgen. Het Burgerberaad Energie 2040 heeft gesproken over hoe de gemeente Houten energieneutraal kan worden in 2040. Het burgerberaad heeft geresulteerd in 11 adviezen. Eind 2023, begin 2024 zijn deze uitgewerkt in een routekaart, die in maart 2024 aan de gemeenteraad aangeboden is. Op 9 november 2023 heeft de gemeenteraad de wijk De Polders aangewezen als pilotwijk op weg naar aardgasvrij. Daar is een intensief participatietraject aan vooraf gegaan. Dit krijgt de komende jaren een vervolg, als we samen met de wijk het Polderplan gaan maken (en daarna uitvoeren). Daarvoor is extra capaciteit en een projectorganisatie nodig. Dit wordt gefinancierd uit de landelijke CDOKE1-middelen, die de rijksoverheid in 2023 aan gemeente Houten heeft toegekend. Dankzij deze middelen kunnen we de energietransitie in Houten verder versnellen.
Dat vraagt echter naast extra capaciteit ook om een andere manier van samenwerken, binnen en buiten het gemeentehuis. Daarover hebben we in 2023 gesprekken gevoerd met de Energietafel. Het doel is om te komen tot één gestroomlijnde aanpak die inwoners van begin tot eind ondersteunt in hun klantreis naar een duurzame woning zonder aardgas. Naast de grote inzet in de gebouwde omgeving zijn in 2023 ook stappen gezet voor energieopwek, klimaatadaptatie en circulariteit. De gemeente heeft vergunning verleend voor zonneveld Oosterlaak, waarmee de beleidsruimte van 100 hectare te vergunnen zonnevelden volledig gevuld is. In het kader van het Water en rioleringsplan (WRP) en het Klimaatadaptatieplan is in 2023 verder gewerkt aan het klimaatadaptief maken van de woonomgeving. Dat doet de gemeente zelf in de openbare ruimte, maar ook inwoners dragen bij, bijvoorbeeld via het NK Tegelwippen. Het WRP is ook geactualiseerd in 2023. Het afvalscheidingspercentage blijft hoog in Houten (71%), maar dat vraagt continu aandacht. We blijven zoeken naar mogelijkheden om het percentage te verbeteren. Met het plan van aanpak Maatschappelijk Verantwoord Opdrachtgeven en Inkopen (MVOI) is de basis gelegd om MVOI verder in de gemeentelijke organisatie te verankeren.
1 CDOKE staat voor de tijdelijke regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en
Energiebeleid.
Doelstellingen deelprogramma Duurzaamheid & energietransitie # 1 2
3
Doelstelling ENERGIE: Houten wordt energie- en klimaatneutraal in 2040. Alle energie die inwoners, bedrijven en instellingen samen verbruiken, wordt lokaal duurzaam opgewekt (100% lokale duurzame energie). KRINGLOPEN: Houten wil een circulaire stad worden, waarin materiaalkringlopen gesloten zijn. Dat betekent dat we meer afvalstromen hergebruiken. Hoe beter we ons afval scheiden, hoe beter dat lukt. Uiteindelijk is er dan geen restafval meer (0 kg). GROEN & KLIMAATADAPTATIE: Houten blijft groen en wordt klimaatproof met als tussendoel om jaarlijks 10.000 m2 bestaande openbare verharding klimaatadaptiever te maken. Dat doen we door het om te zetten naar groen, te voorzien van waterpasserende verh
1 CDOKE staat voor de tijdelijke regeling Capaciteit Decentrale Overheden voor Klimaat- en Energiebeleid.
Jaarstukken 2023
44
Wat hebben we daarvoor gedaan? Energie
In 2023 organiseerde de gemeente het Burgerberaad Energie 2040. 150 inwoners zijn uitgenodigd om na te denken over hoe gemeente Houten in 2040 energieneutraal kan worden. Het waren drie dagen, die bruisten van betrokkenheid en enthousiasme. Het burgerberaad heeft 11 adviezen opgeleverd, die door een afvaardiging van circa 20 deelnemers vervolgens verder zijn uitgewerkt in een routekaart. Deze routekaart is in maart 2024 aan de gemeenteraad aangeboden. Door de werkzaamheden voor het burgerberaad en de invoering van de Omgevingswet is nog geen vervolg gegeven aan de rapporten die coöperatie Duurzaam Eiland in mei 2023 aanbood over kleine windmolens en mini-zonnevelden. In Houten-Zuid is begin vorig jaar de verkenning voor een aardgasvrije startwijk (buiten de Vijfwal) afgerond. Op basis daarvan bleek De Polders de meest kansrijke wijk om te starten met het aardgasvrij maken van Houten. In het voorjaar 2023 heeft een intensief participatietraject in de wijk plaatsgevonden. Via bewonersavonden, een keet in de wijk en een online enquête konden wijkbewoners hun mening, zorgen en aandachtspunten uiten. 56% van de wijk heeft daar gebruik van gemaakt. De uitkomsten bevestigden dat De Polders een kansrijke wijk is. Wat niet betekent dat er geen zorgen zijn! Ook die zijn goed in beeld gekomen en kunnen worden benut in het vervolg. Dat vervolg is het maken van het Polderplan.
Eind 2023 heeft de gemeenteraad besloten De Polders aan te wijzen als pilotwijk op weg naar aardgasvrij en het vervolgproces te starten. De voorbereidingen voor het Polderplan zijn daarop gestart. Door fors stijgende tarieven stond het warmtenet in Houten-Zuid in de spotlight vorig jaar. Samen met andere gemeenten stuurde het college van Houten een brandbrief naar exploitant Eneco. Dit heeft geresulteerd in een aantal bestuurlijke gesprekken – zowel landelijk als regionaal –, waardoor de gemeenten beter aangehaakt zijn bij de tariefstelling in de toekomst. Bovendien heeft Eneco op verzoek van gemeente Houten in het najaar diverse bewonersavonden georganiseerd om inwoners te informeren over de totstandkoming van de tariefstelling, ook voor 2024, en over de verduurzamingsplannen voor de warmtekrachtcentrale (WKC). Dit wordt in 2024 voortgezet en zal uiteindelijk resulteren in een vergunningaanvraag. In het kader van de bestrijding van energiearmoede hebben we in 2023 de Fixbrigade Houten opgezet. Voor de Fixbrigade Houten werken we samen met Woonin en EnergieRijk Houten. Met Woonin zijn in de prestatieafspraken voor 2024 weer afspraken opgenomen over het verduurzamen van de sociale woningvoorraad.
Daarnaast is een energiezuinigwitgoedregeling in het leven geroepen voor statushouders en inwoners met een kleine beurs, die acuut hun apparaat moeten vervangen (en dat niet kunnen betalen). Met subsidie van de provincie zijn 10 woningen geïsoleerd van inwoners die een energietoeslag ontvingen. Met de in 2023 aan Houten toegekende gelden uit het Nationaal Isolatie Programma (NIP) krijgt dit project in 2024 een vervolg voor minimaal 162 woningen. In 2023 hebben we samen met de gemeenten Bunnik, Utrechtse Heuvelrug, Wijk bij Duurstede en Zeist de verkenning naar een maatschappelijke Energie Diensten Organisatie (m-EDO) afgerond. Parallel aan dit traject is ook Provincie Utrecht gestart met het verkennen van mogelijkheden om gemeenten te ondersteunen bij de grote energie-opgave. Dat heeft geresulteerd in het opzetten van een Energie Diensten Centrum (EDC). Dit biedt kansen om met financiële steun van de provincie inwoners voordelig energiediensten (zoals isoleren van de woning of begeleiding van een Vereniging van Eigenaren) aan te bieden. In 2024 zal dit verder vorm gegeven worden, inclusief de afstemming met en aansluiting op bestaande initiatieven zoals EnergieRijk Houten, jouwhuisslimmer.nl en het Energiehuis. In 2023 heeft de gemeente Houten ook de zogenoemde CDOKE-middelen toegekend gekregen door de rijksoverheid.
Deze middelen zijn bedoeld voor de bemensing van de werkzaamheden die voorvloeien uit het Klimaatakkoord. De gemeenteraad heeft besloten deze middelen met name in te zetten voor de uitvoering van de Transitievisie Warmte (Polderplan en een ondersteuningsstructuur voor inwoners). Daarnaast worden de CDOKEmiddelen ingezet voor netcongestie, laadpalen en interne ondersteuning. Door de werkzaamheden die volgden uit de diverse rijksgelden hebben we in 2023 minder aandacht dan gepland kunnen besteden aan de isolatieaanpak in De Oorden.
Jaarstukken 2023
45
De eerste inventarisatiefase is wel afgerond, maar het vervolg komt (pas) in 2024. Door deze vertraging kunnen we wel de aanpak in De Oorden beter afstemmen op de bredere Lokale Aanpak Isolatie, die wordt gefinancierd uit de landelijke NIP-gelden. In 2023 hebben we de ondersteuning van de partijen aan de Energietafel herzien. In overleg met de vrijwilligersorganisaties is het Energieteam opgeheven en is de subsidieregeling Energietransitie vereenvoudigd. Met subsidie van de gemeente hebben deze organisaties diverse activiteiten voor inwoners en bedrijven georganiseerd, van warmtescans tot zonneinstallaties op grote daken en van het Energiehuis tot het Energiefestival. Voor de langere termijn zijn met de Energietafel heidagen georganiseerd over de toekomstige ondersteuning van inwoners tijdens hun volledige klantreis naar een duurzame, aardgasvrije woning. De vrijwilligersorganisaties zitten nu vooral aan het begin van die klantreis met het enthousiasmeren en informeren van inwoners. De vraag die op tafel lag, was hoe de totale klantreis bediend kan worden en welke rol de initiatieven, de gemeente en uitvoeringspartijen daarin kunnen/moeten spelen. Dit gesprek wordt vervolgd in 2024, ook in het kader van het Polderplan. Het Energiehuis is in 2023 voortgezet met subsidie van de gemeente.