Coalitieakkoord 2026-2030 ITH VVD CDA SGP
Tekst van het document
We werken een budgetplafond uit, naar het model van gemeente De Bilt29. ▪ Zodra dit is toegestaan, voeren we een inkomensafhankelijke bijdrage in voor de Wmo, we spreken af dat we de landelijke regels volgen en bieden geen ruimere Wmo-ondersteuning en jeugdhulp aan dan de wet voorschrijft. ▪ We beperken de uitgifte van hulpmiddelen en stimuleren gezamenlijk- en hergebruik, zoals deelscootmobielen. ▪ We continueren ons beleid om voldoende Wmo-proof woningen op te leveren. ▪ We voeren een budgetplafond in voor de kosten voor jeugdhulp, we houden vast aan een nullijn ten opzichte van de begroting 2026. We bereiken dit door te investeren in het Sociaal Team, strakkere indicatiesturing, preventie en vroegsignalering. ▪ Waar mogelijk verminderen we de administratieve lasten. ▪ Fraude bij zorgaanbieders wordt streng aangepakt. 4.4 Bevorderen dat iedereen op eigen niveau kan meedoen Voor de coalitiepartijen is het belangrijk dat alle inwoners participeren, het liefst met betaald werk. Dit geldt ook voor statushouders, want werk is een goede manier om te integreren in onze samenleving. Als betaald werk niet mogelijk is, geloven we erin dat iedereen zich nuttig kan maken voor anderen in onze samenleving. Concreet spreken de partijen de volgende punten af: ▪ Inwoners die een uitkering aanvragen, gaan direct aan de slag als tegenprestatie hiervoor.
Zij leveren naar vermogen een maatschappelijke bijdrage. Dit geldt ook 29 https://debilt.raadsinformatie.nl/document/14629650/1#search=%22maatregelen%20jeugd%22 32 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 voor statushouders. Voor deze doelgroep doen we mee met de landelijke pilot Startbanen Statushouders30. ▪ We spannen ons in om het aantal bijstandsgerechtigden dat volledig of deels uitstroomt naar werk te verhogen. ▪ We continueren en verbeteren de werkwijze van de Houtense werktafel waarbij we zoeken naar publiek-private samenwerking met Houtense ondernemers. ▪ We onderstrepen de ingezette ontwikkeling ‘Menskracht’ van Werk en Inkomen Lekstroom (WIL), waarbij bovengemiddeld veel bijstandsgerechtigden uitstromen of aan de slag gaan met een tegenprestatie. Als hier (tijdelijk) meer middelen voor nodig zijn, willen we die beschikbaar stellen. ▪ Werk moet lonen, we willen een armoedeval voorkomen en versoepelen onze houding ten aanzien van bijverdienen naast een uitkering. ▪ Hardheden van de kostendelersnorm halen we weg. 30 https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2026/04/30/minister -aartsen-zet-eerste-stap-om-meer- nieuwkomers-aan-het-werk-te-helpen
33 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 5. Werken en ondernemen 5.1 Bedrijvigheid en economie Een sterke lokale economie is van groot belang voor een leefbaar en toekomstbestendig Houten. Ondernemers zorgen voor werkgelegenheid, voorzieningen, innovatie en levendige centra en dorpen. De coalitie wil ruimte geven aan ondernemers en initiatieven die bijdragen aan een sterk Houten. Daarbij ligt de nadruk op het ondersteunen van bestaande ondernemers, familiebedrijven en het midden- en kleinbedrijf. De komende jaren staan ondernemers voor grote uitdagingen. Denk aan netcongestie, stijgende kosten en personeelstekorten. Tegelijkertijd zien we volop kansen voor samenwerking en verduurzaming. De coalitie kiest voor een aanpak waarbij economische ontwikkeling hand in hand gaat met leefbaarheid, bereikbaarheid en het Houtense DNA. Het is belangrijk dat we de motie over de komst van een Economisch profiel gaan uitvoeren. We willen dat ondernemers zich gehoord voelen door de gemeente. Dat vraagt om een gemeente die meedenkt, duidelijk communiceert en sneller schakelt. Minder bureaucratie en meer samenwerking staan daarbij centraal. We zetten in op korte lijnen tussen ondernemers, gemeente en maatschappelijke organisaties en zorgen voor een ondernemersdesk en een aanspreekpunt in de gemeente.
Daarbij benutten we nadrukkelijk de kennis en ervaring die aanwezig is in de samenleving en het lokale bedrijfsleven. We kiezen in eerste instantie niet voor uitbreiding van bedrijventerreinen, maar richten ons op slimmer ruimtegebruik, functiemenging waar mogelijk en het versterken van bestaande locaties. Daarbij hebben we oog voor bereikbaarheid, verkeersveiligheid en een aantrekkelijke inrichting van de openbare ruimte. Netcongestie vormt één van de grootste bedreigingen voor de economische ontwikkeling van Houten. Bedrijven lopen vast doordat nieuwe of zwaardere aansluitingen op het elektriciteitsnet niet mogelijk zijn. Dit
34 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 belemmert groei, verduurzaming en innovatie. De coalitie wil samen met ondernemers en de netbeheerder actief inzetten op oplossingen zoals energiehubs, slimmer energiegebruik en lokale samenwerking tussen bedrijven. Ook het delen van energie moet makkelijker worden. We ondersteunen duurzaam ondernemerschap en helpen ondernemers waar mogelijk bij verduurzaming van hun bedrijfspand of bedrijfsvoering. Daarbij kijken we in het bijzonder ook naar de uitbreiding van het duurzaam opwekken van zonne-energie op (grote) bedrijfsdaken. Ook willen we blijven inzetten op voldoende laadinfra en toekomstbestendige energievoorzieningen. Een bruisend centrum draagt bij aan een aantrekkelijk Houten. We willen ruimte geven aan horeca, evenementen en initiatieven die zorgen voor levendigheid en ontmoeting in onze centra en dorpen. Terrassen, activiteiten, lokale evenementen en ondernemersinitiatieven maken Houten aantrekkelijk voor inwoners en bezoekers. De coalitie ziet daarnaast kansen om samen met ondernemers en de agrarische sector een bijdrage te leveren aan maatschappelijke opgaven. Zo willen we samen kijken hoe statushouders sneller kunnen participeren in de samenleving, bijvoorbeeld via werk, opleiding of tijdelijke huisvesting gekoppeld aan werk.
We geloven dat werk en meedoen belangrijke voorwaarden zijn voor integratie en verbondenheid met de samenleving. Concreet spreken de partijen de volgende punten af: We zetten in op een sterke lokale economie met bijzondere aandacht voor het midden- en kleinbedrijf en familiebedrijven. We verbeteren de samenwerking en communicatie tussen gemeente en ondernemers en verkorten waar mogelijk procedures en schrappen overbodige regels die ondernemers in de weg staan. We werken samen met ondernemers en netbeheerders aan oplossingen voor netcongestie, waaronder energiehubs en slimmer energiegebruik. We stimuleren duurzaam ondernemerschap en ondersteunen ondernemers bij verduurzaming van hun bedrijfsvoering. We geven ruimte aan horeca, bijvoorbeeld door het verruimen van de regelgeving rondom terrassen, evenementen en ondernemersinitiatieven in de centra. Hierbij zetten we in op eenvoudige vergunningen voor evenementen, en we onderzoeken of er meer vergunningsvrij kan plaatsvinden zonder in te leveren op veiligheid. We blijven inzetten op een aantrekkelijke en bereikbare winkel- en verblijfsomgeving. We blijven ons daarom inzetten om het Rond tot een aantrekkelijkere plek te maken, we willen dat het centrum gaat bruisen.
35 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 We onderzoeken samen met ondernemers en de agrarische sector mogelijkheden om statushouders sneller te laten participeren via werk en opleiding. We maken ons zorgen over de verkeersveiligheid op de Odijkseweg. We onderzoeken of het Winkelcentrum de Dikke Boom verplaatst kan worden naar bijvoorbeeld Houten-Oost of het gebied tussen de Binnenweg en de Rondweg (Kruisboog). De huidige locatie van de Dikke Boom zal na de bouw van een nieuw centrum worden herbestemd voor woningbouw. Vóór het voorjaar van 2027 hebben we verschillende scenario’s uitgewerkt. 5.2 Verkeer en mobiliteit Houten staat wereldwijd bekend om zijn unieke stedenbouwkundige opzet, waarbij de fietser voorop staat. Dit is vastgelegd in het Houtens DNA, daar houden we aan vast. Houten is voorloper als fietsgemeente, we spannen ons daarom in om in 2028 voor de derde keer fietsgemeente van Nederland te worden. Tegelijk is blijvende inzet voor verkeersveiligheid keihard nodig. Hier werken we aan door planmatig onderhoud van stoepen, wegen en straten. Doordat de gemeente de komende jaren verder moet bezuinigen, kan niet alles zo snel als we zouden willen, maar we zorgen voor een duidelijke planning.
Ook pakken we concrete verkeersonveilige straten aan door het toepassen van kleine verkeersmaatregelen zoals verkeersdrempels om het rijgedrag te beïnvloeden en de veiligheid te vergroten. De verkeerssituatie bij de kruising De Molen/Stellingmolen betrekken we bij de ontwikkeling van het CMK-gebied. Ook hebben we specifieke aandacht voor de verkeerssituatie op de Kruisboog. We werken hier aan een plan om de verkeersveiligheid te vergroten. In de regio neemt de filedruk op snelwegen toe. Daarom zetten we in op betere OV-verbindingen en de realisatie van snelle doorfietsroutes, in samenwerking met de provincie en buurgemeenten. Bij de planvorming rond deze doorfietsroutes hebben we oog voor het betrekken van de omgeving van mogelijke nieuwe routes. De NS-stations in Houten
36 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 moeten bereikbaar zijn voor iedereen, daarom hebben we extra aandacht voor goed werkende liften op beide stations en het tegengaan van vandalisme. Naast alle aandacht voor fietsen, wandelen en OV zien we ook dat veel mensen afhankelijk zijn van een auto, daar bieden we ook ruimte voor. Parkeernormen passen we niet naar beneden aan, en waar het echt knelt in buurten met parkeerdruk bieden we beperkt ruimte voor het op een groene manier inpassen van enkele extra parkeerplekken. Ook blijven we ons inzetten voor een volledige aansluiting op de A12 richting Arnhem. Concreet spreken de partijen de volgende punten af: ▪ Aanpak van te hard rijden en goede doorstroming op de Rondweg, maar ook in het buitengebied. ▪ Voldoende fietspaden en fiets-parkeerplekken bij woningbouwprojecten. ▪ Fatbike-overlast aanpakken door te streven naar een gebiedsgericht fatbikeverbod, binnen de juridische mogelijkheden. ▪ Betaald parkeren in Houten niet verder uitbreiden. ▪ Beperkt toestaan van extra parkeerplekken in straten en buurten waar het echt knelt met parkeerdruk. ▪ Actief inspelen op concrete situaties van verkeersonveiligheid door het nemen van beperkte en betaalbare verkeersmaatregelen. ▪ Waar sprake is van parkeeroverlast bij evenementen of sportwedstrijden zetten we actief in op verbetermaatregelen, zoals bij SV Houten.
▪ Om duurzaam vervoer te stimuleren versoepelen we de voorwaarden voor het leggen van kabelgoottegels en ondergrondse laadinfrastructuur om een elektrische auto vanuit huis op te kunnen laden. ▪ Bij de ruimtelijke ontwikkelingen in het Oude Dorp werken we actief aan het vergroten van de verkeersveiligheid en de leefbaarheid. 37 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 6. Groene en gezonde leefomgeving 6.1 Openbare ruimte De openbare ruimte is het visitekaartje van Houten. Het is de plek waar kinderen spelen, waar buren elkaar ontmoeten, waar we wandelen, fietsen en sporten, en waar we ons veilig en prettig willen voelen. De komende jaren staat Houten voor grote opgaven: groei van het aantal inwoners, vernieuwing van wijken, klimaatverandering en druk op de leefbaarheid. Dat vraagt om een openbare ruimte die niet alleen goed onderhouden is, maar ook toekomstbestendig, uitnodigend en passend bij het karakter van onze gemeente. Deze coalitie kiest voor een aanpak die uitvoerbaar is en dicht bij de inwoners staat. We willen geen overambitieuze plannen die stranden in papier, maar concrete verbeteringen die zichtbaar zijn in de straat, het park, de speeltuin en het dorpsplein. De basis moet op orde zijn, schoon, heel en veilig, en van daaruit bouwen we verder aan een groene, gezonde en toegankelijke leefomgeving.
Hierbij ondersteunen we allerlei vrijwilligers, bijvoorbeeld die van Zwerfvuil Houten. Houten groeit, en dat betekent dat de openbare ruimte moet meegroeien. Nieuwe woningen, meer verkeer, intensiever gebruik van speelplekken en groen: het vraagt om slimme keuzes en tijdige investeringen. We willen dat elke wijk en elke kern, van Castellum tot Schalkwijk, van de Muren tot ’t Goy, een openbare ruimte heeft die past bij de schaal en identiteit van de omgeving. We zien tegelijkertijd dat de druk op de openbare ruimte toeneemt. Klimaatverandering zorgt vaker voor hitte, droogte en piekbuien. Ook vragen het onderhoud van wegen, groen en voorzieningen de komende jaren om grote investeringen. Daarom kiest de coalitie voor een realistische koers. We willen kritisch kijken naar het huidige kwaliteitsniveau van het onderhoud van de openbare ruimte en onderzoeken waar slimmer, duurzamer en doelmatiger gewerkt kan worden. Niet overal hoeft het onderhoudsniveau hetzelfde te blijven als dit veel geld kost en beperkt effect heeft op leefbaarheid of veiligheid. Soms past een andere manier van beheren prima, bijvoorbeeld door op bepaalde plekken minder vaak te maaien of anders om te gaan met groenbeheer. 38 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 Groen is essentieel voor een gezonde leefomgeving. Het biedt schaduw, verkoeling, biodiversiteit en ruimte om te ontspannen.
Tegelijkertijd willen we klimaatuitdagingen niet benaderen met verplichtingen of symboolmaatregelen, maar met praktische oplossingen die werken voor inwoners én voor de gemeente. We versterken het groen waar dat nodig is, en verbeteren hiermee waterafvoer en verminderen hittestress. Bij vervanging en groot onderhoud kijken we nadrukkelijk hoe werkzaamheden slimmer, duurzamer en waar mogelijk goedkoper uitgevoerd kunnen worden. Daarbij zoeken we naar oplossingen die bijdragen aan een toekomstbestendige leefomgeving en tegelijkertijd financieel verantwoord zijn. Ook onderzoeken we de mogelijkheden voor de verkoop van snippergroen aan particulieren of andere partijen, wanneer dit aansluit bij de kwaliteit van de leefomgeving en het beheer van de openbare ruimte. We willen dat inwoners weten waar ze aan toe zijn: wanneer hun wijk voor onderhoud aan de beurt is, hoe meldingen worden opgepakt en welke verbeteringen worden doorgevoerd. Transparantie en voorspelbaarheid zijn hierbij sleutelwoorden. Per 1 januari 2027 treedt de gemeente voor de afvalinzameling toe tot de Reinigingsdienst Midden-Nederland (RMN). We hebben aandacht voor deze overgang zodat deze soepel verloopt voor onze medewerkers en inwoners. Ook zetten we ons in voor alternatieve inkomsten voor de verenigingen, kerken en scholen die zich nu inzetten voor de oud-papierinzameling.
Concreet spreken de partijen de volgende punten af: We verhogen het onderhoudsniveau van groen, bestrating en verlichting in wijken met achterstanden, en waar onveilige situaties zich voordoen. We introduceren een snelle interventieploeg voor urgente meldingen (losliggende tegels, kapotte verlichting, gevaarlijke situaties). We verkorten de afhandeltijd van meldingen door te onderzoeken of we de BuitenBeter-app en website kunnen gebruiken, met maandelijkse wijkrapportages. ▪ Verouderde verlichting vervangen we versneld door LED en we verbeteren zichtlijnen op onveilige plekken door extra verlichting te plaatsen of groen te verwijderen.
39 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 ▪ We handhaven extra op vandalisme en zwerfafval, met focus op schoolomgevingen en winkelcentra. We plaatsen extra afvalbakken op plekken met structurele overlast en introduceren proefprojecten met sensoren voor tijdige lediging. ▪ We vergroten wandelveiligheid en rolstoelvriendelijkheid door het nalopen van veelgebruikte wandelroutes, het verwijderen van oneffenheden en het verbeteren van op- en afstapjes. Langs belangrijke looproutes komen bankjes en schaduwplekken. ▪ We ondersteunen buurtinitiatieven zoals adoptiegroen, snippergroen en buurtmoestuinen. En we werken actief mee aan de verkoop van snippergroen waar dit passend is. ▪ We starten in 2026 met het organiseren van buurtschouwen, elke wijk/dorp komt eens per vier jaar (of vaker als dat nodig is) aan de beurt, met de betreffende wethouder én de raad. We zorgen voor een meerjarig onderhoudsprogramma dat inzichtelijk maakt wanneer welke wijk aan de beurt is. ▪ We kijken kritisch naar het kwaliteitsniveau van het onderhoud van de openbare ruimte en zoeken naar slimmer en doelmatiger beheer. ▪ Bij vervanging en groot onderhoud zetten we in op duurzame, toekomstbestendige en financieel verantwoorde oplossingen. We vervangen dode bomen en planten jaarlijks minimaal driehonderd extra bomen, vooral in versteende wijken en langs routes naar scholen.
We beheren bermen en groenstroken ecologisch waar dat kan, en traditioneel waar dat moet voor veiligheid en overzicht. 6.2 Klimaatadaptatie en biodiversiteit Het groene karakter van Houten is één van de belangrijkste kwaliteiten van onze gemeente. Groen, natuur en een verzorgde openbare ruimte zorgen ervoor dat Houten een fijne plek is om te wonen, werken en ontspannen. De coalitie wil deze kwaliteit behouden en versterken, passend bij het Houtense DNA en de dorpse uitstraling van onze gemeente. De coalitie vindt biodiversiteit van groot belang voor een toekomstbestendige leefomgeving. Meer groen en biodiversiteit dragen niet alleen bij aan natuurherstel, maar ook aan gezondheid, verkoeling en wateropvang in wijken en dorpen. Daarom blijven we inzetten op vergroening en het verminderen van verharding. We moedigen 40 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 inwoners aan om hun tuin te vergroenen en blijven deelnemen aan acties zoals Steenbreek. Ook ondersteunen we inwonersinitiatieven en buurtprojecten die bijdragen aan een groenere leefomgeving. De gemeente geeft hierin zelf het goede voorbeeld door waar mogelijk te vergroenen en te ontstenen in de openbare ruimte. Daarnaast willen we samen met agrariërs, grondeigenaren en maatschappelijke organisaties blijven investeren in een aantrekkelijk en vitaal buitengebied.
Goed beheer van natuur en landschap is belangrijk voor biodiversiteit, recreatie en de leefbaarheid van de dorpen en het buitengebied. Daarbij hebben we specifiek aandacht voor het behoud en beheer van weidevogelgebieden. Om Houten ook in de toekomst leefbaar te houden, zetten we daarnaast in op klimaatadaptatie. We willen regenwater beter opvangen en vasthouden, zodat we beter bestand zijn tegen extreme neerslag, hitte en droogte. Groen en water spelen daarin een belangrijke rol. Concreet spreken de partijen de volgende punten af: ▪ We blijven biodiversiteit stimuleren en versterken waar mogelijk groen in wijken, dorpen en het buitengebied. ▪ We blijven deelnemen aan acties zoals Steenbreek en stimuleren inwoners om hun tuin te vergroenen en te ontstenen. ▪ De gemeente geeft zelf het goede voorbeeld door waar mogelijk te vergroenen en te ontstenen in de openbare ruimte. ▪ We zetten samen met agrariërs en grondeigenaren actief in op goed beheer van weidevogelgebieden. ▪ We investeren in klimaatadaptatie door regenwater beter op te vangen en maatregelen te nemen tegen hitte en droogte. We ondersteunen dit met acties voor inwoners om zelf ook maatregelen te nemen, bijvoorbeeld in de aanschaf van een regenton. We pakken wateroverlast in wijken aan. En we creëren koele, schaduwrijke zitplekken.
6.3 Duurzaamheid Houten blijft zich onverminderd inzetten voor een duurzame en toekomstbestendige gemeente. De energietransitie vraagt ook de komende jaren om tempo, innovatie en samenwerking met inwoners, ondernemers en energiecoöperaties. Tegelijkertijd constateren we dat de oorspronkelijke ambitie om in 2040 energieneutraal te zijn, onder 41 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 de huidige omstandigheden niet realistisch meer is. Houten heeft binnen de regio al grote stappen gezet en haar bijdrage aan de Regionale Energiestrategie grotendeels gerealiseerd, door het vergunnen van 100 hectare aan zonnevelden en 2 operationele windparken. Daarnaast zorgt onder andere netcongestie voor stevige uitdagingen. Zeker omdat we de komende jaren veel woningen willen bouwen. Daarom kiezen we voor een realistische en uitvoerbare koers, passend bij landelijke en Europese doelstellingen, met als nieuwe ambitie: klimaatneutraal in 2050. Deze koerswijziging betekent nadrukkelijk geen pas op de plaats. We blijven investeren in energiebesparing, duurzame energieopwekking, verduurzaming van woningen en maatschappelijk vastgoed, slimme energiesystemen en oplossingen voor netcongestie. Ook om te blijven zorgen voor betaalbare energie. Daarbij verschuift de focus van uitsluitend energieneutraliteit naar klimaatneutraliteit: het uiteindelijk terugdringen van CO₂- en andere broeikasgasuitstoot.
Zo houden we vaart in de energietransitie, terwijl we tegelijkertijd kiezen voor een aanpak die haalbaar, betaalbaar en uitvoerbaar blijft voor inwoners en ondernemers. Concreet spreken de partijen de volgende punten af: ▪ We houden ons aan de Europese en landelijke norm en zijn klimaatneutraal in 2050. ▪ Voor de plaatsing van transformatorhuisjes gaan we met Stedin in gesprek over de participatie van inwoners. We hebben goede ervaringen met het betrekken van inwoners bij het plaatsen van laadpalen en willen een vergelijkbare aanpak voor de plaatsing van transformatorhuisjes en in de toekomst mogelijk buurtbatterijen. ▪ In 2027 stellen we een warmteprogramma op waarbij we ook coöperaties rondom buurtwarmte betrekken. We staan hierin open voor nieuwe initiatieven op het gebied van warmtewinning als hiervoor genoeg draagvlak is. We leggen geen gedwongen maatregelen op (versneld van het gas af) en sluiten aan bij de koers van het Rijk. We staan ervoor open om geo- en aquathermie te onderzoeken ▪ We kiezen in deze bestuursperiode niet voor nieuwe windmolens of windparken. Voor kleine boerenwindmolens op eigen erf is wel ruimte. ▪ Er zijn grote zorgen over de geluidsbelasting van het windpark Goyerbrug. We monitoren of de geluidsbelasting binnen de normen is, handhaven hier actief op en gaan in gesprek met de omwonenden en initiatiefnemer van dit windpark.
42 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 ▪ We plaatsen geen zonnepanelen op vruchtbare landbouwgrond. Wel bevorderen we het plaatsen van zonnepanelen op daken, waar nog veel ruimte is. We gaan ons actief inzetten om zon op grote daken maximaal aan te jagen. ▪ We streven naar lokaal eigendom bij duurzame energieopwekking. ▪ Er vindt maximale inzet plaats om de Specifieke Uitkeringen (SPUK’s) die ons ter beschikking staan ook in te zetten op het gebied van energiebesparing (bijvoorbeeld Lokale Aanpak Isolatie31). Hiervoor maken we ook meer gebruik van de organisaties die er op dit gebied zijn. ▪ Het bedrijfsleven kan meer doen om energieneutraal te worden. We stimuleren het delen van energie en versoepelen waar het kan de regels hiervoor. Ook willen we deze periode minimaal 1 energy-hub realiseren op een van de bedrijventerreinen en/of in het buitengebied. ▪ We voeren gesprekken met bedrijven om te bekijken of ze naar een lichtere energieaansluiting kunnen, zodat er ruimte beschikbaar komt voor andere bedrijven. ▪ We stimuleren deelmobiliteit en elektrisch rijden. Daarom zorgen we, als er behoefte is en draagvlak in de buurt, voor laadpalen en parkeerplekken voor deelauto’s. We hebben hierbij oog voor de parkeerdruk in de wijk. Dit doen we volgens dezelfde aanpak als het plaatsen van laadpalen.
▪ We staan open voor creatieve en innovatieve oplossingen om sneller te kunnen verduurzamen, bijvoorbeeld het importeren van duurzame energie. ▪ Inwoners ondersteunen we met de mogelijkheid om een lening toekomstbestendig wonen af te sluiten. Ook zetten we een subsidie op voor particulieren om een hybride warmtepomp aan te schaffen. ▪ EnergieRijk Houten wijzen we aan als een Dienst van Algemeen Economisch Belang (DAEB)32. ▪ We betrekken de monitoringsgroep burgerberaad Energie actiever bij toekomstige energieplannen. ▪ Dagelijks rijden er heel veel busjes door Houten om pakketten te bezorgen. Dit kan efficiënter en duurzamer. We starten een pilot met een duurzame ‘last- mile’, of extra pakketpunten bij toegangswegen. 31 Specifieke Uitkering lokale aanpak isolatie (SpUk LAI) | NPLW 32 Diensten van algemeen economisch belang (DAEB) - Europa decentraal 43 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 6.4 Leefbaar buitengebied Houten en het buitengebied met de kernen Schalkwijk, ’t Goy en Tull en ’t Waal kunnen niet zonder elkaar. Zonder het buitengebied zou Houten echt iets missen, en andersom ook. Dankzij het landelijke en dorpse buitengebied kent Houten een groot grondgebied met agrarische ondernemers, heel veel groen en natuur, veel openheid, en dorpse en hechte leefgemeenschappen in de dorpen. Agenda Buitengebied In ons buitengebied liggen ook veel maatschappelijke opgaven.
De Agenda Buitengebied moet daarom snel voorzien worden van een uitvoeringsprogramma om het buitengebied te beschermen én te ontwikkelen. Leefbaarheid dorpen We zorgen ervoor dat ook onze inwoners in het buitengebied ervaren dat zij er helemaal bij horen, met duidelijk beleid en visie vanuit de gemeente. We steunen de dorpen in de plannen die zij van onderop maken om hun dorpen toekomstbestendig te maken en te houden, zoals de ontwikkeling van de 'Grote driehoek’ en de Kerkbrink. De gemeente doet er binnen haar mogelijkheden alles aan om de leefbaarheid overeind te houden, waaronder aandacht voor goede verlichting en verkeersveiligheid. We staan negatief tegenover ongewenste vormen van opslag en distributie in Houten en specifiek het buitengebied. Denk hierbij bijvoorbeeld aan de situatie aan het Groenedijkje in ‘t Goy, waar de coalitie de voorkeur heeft om hier ruimte aan woningen te geven. De huidige situatie met het illegaal gestarte distributiebedrijf wordt zo spoedig mogelijk beëindigd. Agrarisch en dorps karakter Het buitengebied blijft in hoofdzaak agrarisch gebied. Boeren zijn welkom in onze gemeente. Zij worden gewaardeerd voor de voedselproductie, waarde voor het cultuurlandschap, en beheer van het landschap en natuur.
Bij de uitvoering van het Utrechts Programma Landelijk Gebied staat de gemeente nadrukkelijk naast haar inwoners en ondernemers en houdt een vinger aan de pols. We zijn kritisch op bovenwettelijke maatregelen. Energie Voor de energietransitie wordt al snel gekeken naar het buitengebied. Daar liggen ook zeker kansen. Maar niet door het buitengebied verder op te vullen met zonnevelden op landbouwgrond en het toevoegen van grote windmolens. Er is wel ruimte voor het plaatsen van kleine boerenwindmolens op het erf. 44 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 Concreet spreken de partijen de volgende punten af: ▪ De Agenda Buitengebied wordt snel voorzien van een uitvoeringsprogramma. Daarin is aandacht voor capaciteit, planning en financiële middelen. ▪ We kiezen voor kleinschalige, bij de dorpen passende nieuwbouw van woningen. Bouwinitiatieven die al op afhandeling wachten, handelen we versneld af. ▪ Er komt meer aandacht voor de verkeersveiligheid. Bijvoorbeeld voor te hard rijden in de dorpskernen en de aanpak van sluip- en vrachtverkeer. We geven actief steun aan het openhouden van scholen in de kleine kernen, binnen de verantwoordelijkheden en mogelijkheden van de gemeente. Dit speelt nu concreet voor de school in Tull en ’t Waal. Hier zetten we onder andere in op een multifunctionele accommodatie en werken we mee aan woningbouw die bijdraagt aan het leerlingenaantal.
▪ Het voedsel dat in onze eigen gemeente en regio wordt geproduceerd (streekproducten) krijgt meer waardering en aandacht. ▪ In het Ondernemersfonds wordt actief stem gegeven aan belangen van agrariërs. ▪ Mensen met binding met een van de kleine kernen krijgen voorrang bij woningtoewijzing, binnen de bestaande mogelijkheden daarvoor. Inwoners zijn tevreden over het experiment kernbinding ’t Goy. We breiden dit graag uit naar bouwprojecten in Schalkwijk en Tull en ’t Waal. ▪ We maken zo snel mogelijk beleid voor de zogeheten ‘vrijkomende agrarische bebouwing’. Als het past in de omgeving en niet ten koste gaat van buren of bestaande bedrijven, moet er in leegstaande schuren beperkt ruimte zijn voor kleinschalige niet-agrarische bedrijvigheid. ▪ Lopende trajecten vanuit de Agrarische Structuurversterking handelen we binnen onze mogelijkheden voortvarend af. ▪ We streven ernaar een vrijliggend fietspad tussen ’t Goy en de Goyerbrug te realiseren. We onderzoeken hoe we dit zo kostenefficiënt kunnen doen met inbreng van subsidies. ▪ In de plannen voor de ontwikkeling van Laagraven houden we het buitengebied tussen Houten, Nieuwegein en Utrecht groen, rustig en landelijk met inachtneming van de bestaande evenementen. 45 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 7.
Bestuur en organisatie Dagelijks werken ongeveer 360 collega's aan de dienstverlening voor onze inwoners en aan de grote en samenhangende opgaven waar de gemeente Houten voor staat. We kijken ernaar uit om samen met de ambtelijke organisatie aan de slag te gaan om Houten nog mooier te maken. Naast de samenwerking met allerlei organisaties binnen de gemeente Houten, werkt de gemeente Houten ook nauw samen met allerlei andere stakeholders in de regio. Bijvoorbeeld in de Lekstroom, waar we samen met de gemeenten Nieuwegein, IJsselstein, Lopik en Vijfheerenlanden samenwerken op het gebied van het sociaal domein. Of in de MRU West (voorheen U10) waar we samen met vijftien andere Utrechtse gemeenten werken aan het in goede banen leiden van de groei in onze regio. Naast deze twee voorbeelden zijn er nog vele andere samenwerkingsverbanden die essentieel zijn voor de opgaven waar Houten voor staat en de ambities die we hebben. Het is voor ons belangrijk om deze samenwerkingen te behouden en verstevigen waar dat kan. We zien dat de verwachtingen van inwoners over de rol van de gemeente toenemen en dat de gemeentelijke organisatie en andere maatschappelijke organisaties zoekende zijn naar hun rol hierin. We willen toewerken naar het zijn van een responsieve overheid, waarbij we er echt zijn voor onze inwoners en ondernemers. We denken mee, luisteren goed en hebben een open houding.
We gaan minder uit van belemmering en redeneren vanuit de insteek: hoe kan het wél. We blijven in contact met inwoners en ondernemers met vragen en proberen wachttijden zo kort mogelijk te houden. Tegelijkertijd zien we ook dat wettelijke kaders steeds complexer worden. Daarnaast krijgt de gemeente steeds meer taken vanuit de Rijksoverheid, bijvoorbeeld op het gebied van opvang van vluchtelingen en de klimaatdoelstellingen. Ook krijgt de gemeente Houten de komende jaren te maken met de zogenoemde ‘New Town’- problematiek, waarbij er in een korte periode veel onderhoud moet plaatsvinden aan bijvoorbeeld schoolgebouwen, riolering en wegen. Om te kunnen blijven voldoen aan alle taken en de verwachtingen van inwoners, bevindt de organisatie zich midden in een transformatie naar een toekomstbestendige organisatie. We steunen hierin de koers die de directie heeft ingezet de afgelopen jaren. Dat betekent ook voor het bestuur keuzes maken waar de inzet van onze organisatie het meest nodig is, en wat onze inwoners en ondernemers zelf kunnen. In dit coalitieakkoord leggen we accenten en prioriteiten. In het collegeprogramma kunnen we op basis van een volledig beeld aangeven wat meer, maar ook wat minder kan en moet. 46 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 De afgelopen jaren heeft de gemeente Houten te maken gehad met spanning in de ambtelijk-bestuurlijke samenwerking.
Er is door de organisatie, het college en de gemeenteraad de afgelopen periode gewerkt aan het herstellen van de onderlinge relatie en het vertrouwen. Ook de komende jaren zal dit onderwerp van gesprek blijven tussen de gemeenteraad, het college en de ambtelijke organisatie. Hierbij is het belangrijk dat de raad, het college en de ambtelijke organisatie vasthouden aan hun eigen rol en daarbij niet in elkaars vaarwater zitten, maar elkaar juist versterken om in positie te komen. Hier hoort ook het geven van tegenspraak bij. Dit betekent ook dat dingen eerder op de collegetafel komen als men er ambtelijk niet uitkomt. Dit vraagt van de ambtelijke organisatie het doorontwikkelen van de politieke sensitiviteit. En van het college en de gemeenteraad het waarderen van het ambtelijk vakmanschap. Alleen zo kunnen we zorgen voor goede besluitvorming voor de inwoners en ondernemers van Houten. Concreet spreken de partijen de volgende punten af: ▪ We werken toe naar een responsieve gemeente. Een gemeente die er is voor haar inwoners en ondernemers. Daarbij worden inwoners geholpen bij vragen en niet van het kastje naar de muur gestuurd. Lange wachttijden en geen reactie horen daar niet bij. We handelen elke formele aanvraag zo snel mogelijk af, in elk geval binnen de wettelijke termijn. Op alle informele vragen reageren we binnen een norm van 48 uur.
Wanneer we de vraag niet direct kunnen afhandelen, doen we dit uiterlijk binnen drie weken. ▪ In het collegeprogramma dat volgt uit dit coalitieakkoord worden keuzes gemaakt over ambtelijke inzet in de komende jaren en over de doelstellingen die we met elkaar willen bereiken. ▪ De gemeentesecretaris geeft jaarlijks een update over de staat van de organisatie aan de gemeenteraad. We verdubbelen dit naar twee keer per jaar en koppelen dit aan de begrotingscyclus. ▪ Het onderwerp ambtelijk-bestuurlijke samenwerking blijft onderwerp van gesprek in de bestuurlijke driehoek (burgemeester, griffier en gemeentesecretaris), in het college, de gemeenteraad en de ambtelijke organisatie. ▪ We zetten in op de werving van vast personeel en beperken hiermee de inzet van inhuur. 47 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 8. Financiële keuzes De gemeente Houten staat voor grote financiële uitdagingen. Niet alleen is er onzekerheid over de hoogte van het gemeentefonds de komende jaren, maar ook zijn er grote ambities om Houten nog mooier te maken voor onze inwoners en lopen we tegen de zogenoemde ‘New Town-problematiek33’ aan. Om de financiën de baas te zijn, moet de coalitie de komende jaren keuzes maken.
Hoewel het tekort voor 2027 nog niet heel groot is, kiest de coalitie ervoor om ook al met de begroting 2027 ombuigingsmaatregelen voor te stellen, zodat we onze algemene reserve kunnen aanvullen voor de jaren erna. Ook heeft deze coalitie grote ambities op bijvoorbeeld het gebied van wonen en veiligheid, hiervoor zal extra ruimte gevonden moeten worden in de andere beleidsprogramma’s. Keuzes voor de komende jaren We gaan ervanuit dat we de begroting voor 2027 sluitend kunnen krijgen met een aantal technische maatregelen: ▪ Toepassen 10% correctiefactor op kapitaallasten ▪ Actualiseren stelpost kapitaallasten ▪ Inboeken aanbestedingsvoordeel leerlingenvervoer ▪ Vrijval stelpost indexatie op basis van de meicirculaire ▪ Effect heroverweging bezuinigingen Perspectiefnota 2026 ▪ Inzet surplus Algemene Reserve ▪ Geen indexering op reguliere budgetten Om te voorkomen dat we in 2028 te grote ombuigingen moeten realiseren, wil de coalitie hier in 2027 al mee beginnen. Dit is ook nodig omdat de coalitie behoorlijk wat ambities heeft. We geven de ambtelijke organisatie hierin zoekrichtingen mee. Die werken we verder uit in het collegeprogramma en de begroting 2027. De afgelopen jaren ontwikkelden de uitgaven aan Jeugdzorg en Wmo zich sneller (8%) dan de jaarlijkse inflatie (3%). Hier moeten we een verandering realiseren, omdat dit op termijn niet houdbaar is.
Concreet kiest deze coalitie om zo snel als mogelijk te investeren in preventie binnen het sociaal domein. Ook kiezen we voor meer collectief 33 Zorgen voor New Towns - Verwey-Jonker Instituut 48 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 dan individueel aanbod. Verder zorgen we dat verwijzingen en herindicatie uitsluitend lopen via het Sociaal Team, niet meer via de behandelaars. Daarnaast kiezen we voor een budgetplafond, het versmallen van de toegang tot zorg en efficiënter inrichten van de financiering van grote subsidierelaties. Ook onze extra inspanningen in het laten uitstromen van mensen met een uitkering levert een besparing op. We stellen ons ten doel om Houten van een zogenaamde nadeel-gemeente, een voordeel-gemeente voor de BUIG (de bijdrage die gemeenten ontvangen voor het betalen van de uitkeringen) te laten worden. Al deze maatregelen samen moeten leiden tot het terugdringen van de groei van de kosten. Hierbij denken we aan het terugdringen van 8% naar het inflatieniveau. In 2030 zou dit een structurele besparing van 2,5 tot 3 miljoen per jaar moeten opleveren voor het gehele sociaal domein, ten opzichte van de huidige meerjarenbegroting. Houten heeft ook te maken met krapte op de arbeidsmarkt en (mede daardoor) beperkte uitvoeringskracht voor het realiseren van projecten. Dit leidt tot onderuitputting. Jaarlijks houden we veel geld over.
De 10% correctie op kapitaallasten, zoals eerder genoemd voor 2027, laten we stijgen naar 18%. We denken dat dit kan, omdat dit het percentage is wat we de afgelopen jaren niet hebben uitgegeven van de investeringsagenda. Dit vergt wel een gedegen onderbouwing. Dat doen we in het collegeprogramma en de bijbehorende meerjarenbegroting. Structureel zou dit zo'n € 500.000 moeten opleveren. We temporiseren het Meerjaren Onderhoudsplan (MJOP) voor de openbare ruimte. Dit moet leiden tot een besparing van structureel € 360.000. We denken dat dit haalbaar is door scherpe prioritering, niet alles hoeft nu. Uiteraard moet dit niet leiden tot onveilige situaties of ernstige achterstanden. Dit wegen we mee in de prioritering. We heroverwegen het eigendom van maatschappelijk vastgoed. Met name vastgoed dat grote investeringen vergt voor verduurzaming, komt hiervoor in aanmerking. Verkoop van een pand levert balansverkorting op en minder investeringen (dus betere ratio's en lagere kapitaallasten). We stellen ons ten doel om in 2030 zo'n € 750.000 per jaar hierop om te buigen. Ook dit werken we verder uit in het collegeprogramma. Ook temporiseren we de verduurzaming van het maatschappelijk vastgoed en sluiten we aan bij de verplichtingen van het Rijk. Dit levert jaarlijks een besparing op van ongeveer € 150.000.
Jaarlijks geeft Houten ruim € 1,1 miljoen uit aan erfgoed, archeologie en archivering. We stellen ons ten doel om de kosten hiervan met zo'n 20% structureel terug te dringen. Dat 49 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 doen we door betere samenwerking met andere gemeenten en keuzes over welke taken hiertoe behoren. We verwachten ook eenmalig tussen de € 150.000 en 200.000 op te kunnen halen met de verkoop van zogenoemd “snippergroen”. Onze plannen voor onderwijshuisvesting moeten structureel zo'n 250.000 euro per jaar opleveren. Dat doen we door te temporiseren en dichter bij het minimaal vereiste kwaliteitsniveau te blijven in de vernieuwingsplannen. Ook vinden we dat investeringen in energiebesparing bij verbouwing de verantwoordelijkheid zijn van schoolbesturen. We stellen ons ten doel om enerzijds motie 27-2025 (voorkomen extra bezuinigingen sport, cultuur en welzijn en tegengaan verhoging OZB) uit te voeren en anderzijds scherper te kijken naar “posten onvoorzien” en zogenaamde “stelposten”. We menen dat we met deze twee maatregelen nog wel zo'n € 1 à 1,5 miljoen aan ombuigingen kunnen realiseren, zonder dat we de lasten voor onze inwoners hoeven te verhogen met de OZB of het invoeren van hondenbelasting. We zetten de algemene reserve (maximaal zo'n € 1,5 à 2 miljoen per jaar) in voor het sluitend maken van de begroting.
Dit lijkt ons haalbaar omdat we jaarlijks altijd geld overhouden (in 2025 dus zelfs € 3,5 miljoen). Het is mogelijk om in de begroting reserves in te zetten en aan het einde van het jaar is dan de algemene reserve waarschijnlijk niet eens nodig. We menen daardoor scherper aan de wind te kunnen varen en lastenverzwaringen en pijnlijke bezuinigingen deels te kunnen voorkomen. Van ondernemers vragen we een extra bijdrage aan het ondernemersfonds voor (cultuur)activiteiten die ook bijdragen aan een bruisender winkelgebied. Dit dekken we met een beperkte verhoging van de OZB-Niet-Woningen, we denken aan 1% boven op de reguliere ontwikkeling. Aangezien Houten flink moet bijsturen, mede doordat Houten haar VINEX-taken heeft afgerond, zien we dat de begroting met enkele miljoenen zal dalen. Aangezien Houten de spreekwoordelijke “tering-naar-de-nering" moet zetten, willen we ook in gesprek gaan met de zogenoemde ‘Verbonden Partijen’ (bijvoorbeeld de GGDrU en de WIL) over het verlagen van
50 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 onze bijdrage. Dat kan via een korting of door afstoting van taken. Een systeem waarin uitgaven meebewegen met onze financiële situatie (trap-op-trap-af systematiek) zou beter aansluiten bij de uitdagingen waar Houten voor staat. Financiële afspraken Gezonde financiën kunnen alleen gezond blijven als er gedisciplineerd wordt omgegaan met uitgaven en investeringen. Om grip te kunnen blijven houden op de gemeentefinanciën spreken we af dat: ▪ De schuldquote niet stijgt boven 100%. ▪ De solvabiliteit niet daalt onder 20%. ▪ Er geen bestemmingsreserves zijn zonder plan. ▪ Elke post op de begroting eens per vier jaar aan een ‘spending-review’ wordt onderworpen, waarbij we alle contracten en uitgaven onder de loep nemen. ▪ Ongedekte moties voert het college niet uit. ▪ Tegenvallers in beginsel gedekt worden binnen het eigen domein. ▪ We gebruikmaken van de algemene reserve in plaats van dat we een post onvoorzien opnemen, waarbij we de regels die gelden voor gemeentefinanciën in acht nemen. ▪ Budgetten niet automatisch doorschuiven naar het volgende jaar. ▪ Het bestedingsmandaat van het college wordt vastgesteld op € 100.000. Daarnaast zorgen we de komende jaren voor ambtelijke en bestuurlijke versterking ten aanzien van onze planning en control.
Dat doen we door vaker en intensiever met elkaar in gesprek te gaan over de financiën tussen de directie en het college. Ook willen we extra sturingsmogelijkheden invoeren, zoals een dashboard. 51 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 9. Samen sturen en volgen Het coalitieakkoord dat voor u ligt, werken we verder uit in een collegeprogramma. Het college doet dit samen met de ambtelijke organisatie. In het collegeprogramma maken we inzichtelijk wat we precies gaan doen en wanneer in de komende bestuursperiode. Hoewel we hoge ambities hebben, kunnen we niet alles in de eerste jaren voor elkaar krijgen. Daarom moeten we prioriteiten stellen, ook met het oog op de beschikbare ambtelijke capaciteit om de plannen te gaan uitvoeren. In het collegeprogramma formuleert het college ook heldere doelstellingen. We meten de komende jaren de voortgang en rapporteren hierover aan de gemeenteraad. In 2028 voeren we een tussentijdse evaluatie (midterm review) uit om te kijken waar we staan met al onze ambities en waar we eventueel nog moeten intensiveren. Het collegeprogramma en de midterm review bespreken we ook met de gemeenteraad, zodat ook zij in de gelegenheid zijn om hierop input mee te geven. Daarnaast hebben we jaarlijks een gesprek met de directie over de voortgang van het collegeprogramma en een evaluatie over het afgelopen jaar.
Met de omslag naar een responsieve gemeente laten we duidelijk zien dat we de samenleving heel belangrijk vinden. We betrekken onze inwoners, en vinden het ook heel belangrijk dat we voor voorstellen raadsbrede steun vinden. Hiervoor willen we investeren in de relatie met alle raadsleden. We nemen hiertoe het initiatief, bijvoorbeeld door vaker rondom onderwerpen informeel met elkaar in gesprek te gaan en door tijdig afstemming te zoeken rondom het maken van moties en amendementen.