Coalitieakkoord 2026-2030 ITH VVD CDA SGP
Tekst van het document
2 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 Inhoud Inleiding................................ ................................ ................................ ................... 3 1. De opgaven van Houten ................................ ................................ ..................... 5 2. Inwonerparticipatie ................................ ................................ ........................... 8 3. Thuis in Houten ................................ ................................ ............................... 11 4. Samen leven ................................ ................................ ................................ ... 26 5. Werken en ondernemen ................................ ................................ ................... 33 6. Groene en gezonde leefomgeving ................................ ................................ ..... 37 7. Bestuur en organisatie ................................ ................................ ..................... 45 8. Financiële keuzes ................................ ................................ ............................ 47 9. Samen sturen en volgen ................................ ................................ ................... 51
3 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 Inleiding Met enthousiasme presenteren Inwonerspartij Toekomst Houten (ITH), VVD, CDA en SGP de ambities voor Houten, Schalkwijk, ’t Goy en Tull en ’t Waal en onze inwoners voor de komende vier jaar. Ambities die nodig zijn gelet op de vele ontwikkelingen die op Houten afkomen dan wel waar we nu al mee worden geconfronteerd. Inwoners van Houten merken dagelijks hoe de samenleving verandert en wereldwijde problemen impact hebben op het leven van alledag. De vraag naar woningen neemt alsmaar toe, netcongestie belemmert bedrijven, de kosten voor goede zorg stijgen en de gevolgen van klimaatverandering worden steeds zichtbaarder. Tegelijkertijd licht er een opgave om invulling te gaan geven aan de spreidingswet en staat er veel druk op de gemeentefinanciën. Dat vraagt om antwoorden met een gerichte aanpak. Daar komt bij dat gemeenten in Nederland steeds meer extra, en complexe taken vanuit het Rijk krijgen opgelegd. En dat in het licht van zorgelijke geopolitieke ontwikkelingen die ook hun invloed hebben op Houten. Daarmee wordt ook de gemeente Houten gedwongen om moeilijke keuzes te maken en dat vraagt om lef. De coalitiepartijen hebben in dit akkoord een visie neergelegd hoe hiermee om te gaan. Het uitgangspunt daarbij is het behoud van het unieke dorpse karakter van Houten.
Uit onderzoek blijkt dat Houten een ruime 8 scoort als het gaat om leefbaarheid en dat inwoners er graag wonen. Dat willen we zo houden en dat betekent dat we alles op de Houtense manier doen, een manier die past bij Houten. Of het nu gaat om het Houtens DNA dat leidend is voor het bouwen in Houten, de Houtense Cultuurtafel en de vele initiatieven, evenementen en verenigingen die zorgen voor een bruisend Houten, of de manier waarop wij maatschappelijke opgaven aanpakken: steeds kiezen wij voor oplossingen die passen bij Houten en onze inwoners. Dit kunnen we alleen realiseren samen met inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers. Voor de komende vier jaar wil de coalitie een nieuwe invulling gaan geven aan participatie van inwoners. Niet alleen vanuit het democratisch principe dat iedereen zich gehoord moet voelen, maar juist ook om 4 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 de deskundigheid van onze inwoners maximaal te benutten. Dat leidt tot betere plannen met meer draagvlak en daarmee met meer kans op snelle realisatie. Inwoners zullen in een vroeg stadium worden betrokken en als de participatie niet goed is verlopen, moet het proces opnieuw.
Als onderdeel van de totstandkoming van dit akkoord hebben de formerende partijen daarom bewust gekozen voor een Open Huis in Houten, waarin inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties hun expertise en ideeën hebben kunnen d elen. Het behoud van het unieke karakter van Houten maakt ook dat we stevig zullen moeten investeren in veiligheid en leefbaarheid. Inwoners moeten veilig over straat kunnen en zich veilig kunnen voelen, ook ’s avonds en ’s nachts. Leefbaarheid is echter meer dan alleen veiligheid. Daarom zal deze coalitie zich in blijven zetten om voorzieningen dichtbij inwoners te behouden, dichtbij in Houten maar ook dichtbij in het buitengebied. We zullen ons bijvoorbeeld maximaal inspannen voor het behoud van de school De Mozaïek in Tull en ‘t Waal. We investeren in nabuurschap en cohesie, en stimuleren een bruisend Houten samen met ons rijke verenigingsleven. De coalitie kiest er daarom ook voor om niet verder te bezuinigen op sport en cultuur en juist te investeren in inwonersinitiatieven, zoals jaarlijkse dorpsevenementen. Inwoners mogen erop rekenen dat we het maximale zullen doen om te zorgen dat onze jongeren en ouderen betaalbaar kunnen blijven wonen in Houten. Er wordt stevig geïnvesteerd in het versnellen van de realisatie van betaalbare woningen.
We vereenvoudigen de regelgeving om bestaande woonruimte beter te benutten en sneller tot nieuwbouw over te gaan. Zo zorgen we er met elkaar voor dat Houten uniek blijft, maar ook klaar is voor de toekomst. Besturen met lef, dichtbij onze inwoners! Inwonerspartij Toekomst Houten De Houtense VVD CDA Houten SGP Houten 5 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 1. De opgaven van Houten Net als elke gemeente in Nederland heeft Houten te maken met een aantal grote opgaven waar zij de komende jaren mee aan de slag moet. We benoemen er hieronder vijf die we kort uitwerken. Woningdruk en ruimte Landelijk zien we al jaren een structureel woningtekort. Dit wordt veroorzaakt door achterblijvende woningbouw, demografische ontwikkelingen en in het verleden gemaakte beleidskeuzes. De woningbouw wordt onder andere vertraagd door planologische en juridische procedures, netcongestie, gebrek aan bouwlocaties en een tekort aan personeel. De druk op de woningmarkt neemt toe. Dit komt door de groei van het aantal huishoudens (migratie), maar ook voor een groot deel door huishoudensverdunning: er wonen steeds minder mensen in één woning (vergrijzing, relatiebreuk). De druk op de woningmarkt betekent dat het voor jongeren in Houten steeds moeilijker wordt om een woning te vinden. Ook voor andere woningzoekenden is er geen, of te weinig geschikt aanbod waardoor de doorstroming stokt.
Er is sprake van een mismatch tussen vraag en aanbod: er zijn meer kleine huishoudens, relatief veel grote en ook dure eengezinswoningen en te weinig appartementen. Ook ontbreken nu geschikte woningen voor ouderen, al dan niet met een zorgvraag. Het woningtekort zorgt voor een enorme druk op de schaarse ruimte die er in Houten is. Niet alleen is er ruimte nodig voor woningbouw, maar ook voor de energietransitie, infrastructuur, klimaatadaptatie, voorzieningen, natuur, recreatie en bedrijven. Dit vraagt om een goede afweging hoe die schaarse ruimte kan worden benut. Vergrijzing / zorg Het aandeel ouderen en jongeren is bepalend voor de bevolkingssamenstelling en het karakter van de gemeente. Op dit moment is ruim 20% van de Nederlandse bevolking 65 jaar of ouder. In Houten is dit 20,4%. Tussen nu en 2040 verwacht het CBS een groei van ongeveer 30%, terwijl de bevolking met slechts 7% groeit. Het aantal 80-plussers zal tot 2035 waarschijnlijk verdubbelen; in Houten groeit het aantal 80-plussers van 3,5% in
6 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 2026 naar 7,7% in 2040. Dit zal leiden tot hogere zorgkosten en een grote vraag naar (mantel)zorgverleners en vrijwilligers. Tegenover de snelle toename van het aantal ouderen staat dat het aantal jongeren (0-20 jaar) tussen nu en 2030 naar verwachting licht zal afnemen om vervolgens te stabiliseren. Een afname van het aantal jongeren zal leiden tot een verschraling van het onderwijsaanbod. Ook kunnen sport- en andere voorzieningen onder druk komen te staan. Klimaat en leefomgeving Klimaatverandering is geen nieuwe trend of ontwikkeling, maar de gevolgen die ermee samenhangen zijn de komende jaren onverminderd actueel. Extremere weersomstandigheden zoals piekbuien leiden tot verhoogde overstromingsrisico’s, zeker in versteende stedelijke omgevingen. Hittestress is een fenomeen dat zich in toenemende mate voordoet in Nederlandse steden. Kwetsbare groepen zoals mensen met lage inkomens en ouderen worden hier bovengemiddeld vaak door getroffen. Langdurig droge perioden kunnen ook voor problemen zorgen. De laatste jaren groeit bovendien het besef over de slechte gesteldheid van de biodiversiteit en de kwaliteit van de natuur en het water in Nederland. Volgens de Klimaatwet moet in 2050 alle energie duurzaam worden opgewekt en moeten alle woningen aardgasvrij zijn.
Vertrouwen in overheid Het vertrouwen in de landelijke politiek daalt, een minderheid van de Nederlanders heeft (veel) vertrouwen in de landelijke overheid. Er is sprake van kruisbestuiving tussen actiegroepen die zich tegen het overheidsbeleid afzetten en complotdenkers. Objectieve feiten doen er steeds minder toe, terwijl emoties, meningen en politieke overtuigingen aan gewicht winnen in het (verharde) maatschappelijke debat. Het maatschappelijk ongenoegen neemt toe. Driekwart van de samenleving ervaart polarisatie en tegenstellingen en een kwart van de samenleving ervaart discriminatie. Polarisatie heeft ook impact op het lokale bestuur en vraagt om een weerbaar bestuur dat binnen een veilige omgeving besluiten kan nemen. Ook lokale bestuurders hebben in toenemende mate last van afnemend respect voor de overheid als geheel. Financiële druk Samen met de ambities en wensen waarover eerder al is besloten, zorgen de opgaven die hierboven beschreven staan voor een enorme financiële druk. In zowel de Perspectiefnota 2026 als de Programmabegroting 2026 is inzichtelijk gemaakt dat de 7 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 structurele begrotingsruimte beperkt is en dat het meerjarig perspectief om nadere zorgvuldige en expliciete keuzes vraagt. Tegelijkertijd is de toekomst onzeker en blijft het de komende jaren onduidelijk welke bijdrage de gemeente van het Rijk ontvangt.
Het zogenaamde ‘Ravijnjaar’ is opgeschoven naar 2028. Ook is er nieuwe wetgeving aangekondigd op het sociaal domein waarvan nog onduidelijk is of dit gepaard gaat met een korting op het gemeentefonds. Wat helder is, is dat we hier niet op kunnen wachten en aan de slag moeten om de financiën van onze gemeente zo gezond mogelijk te houden. Dat is voor de komende bestuursperiode een belangrijke opgave.
8 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 2. Inwonerparticipatie Goede inwonerparticipatie is van het grootste belang voor de coalitie. Daar zullen we stevig op inzetten de komende jaren. Afgelopen collegeperiode zijn de eerste stappen gezet om inwoners centraal te stellen bij plannen in de gemeente Houten. Deze ontwikkeling willen we voortzetten en verder intensiveren. Bij elk plan dient de inwoner vooraan te staan. Zo is er in maart 2026 een visie op participatie vastgesteld door de gemeenteraad. Er zijn helaas nog voorbeelden waar inwoners onvoldoende gehoord zijn, te laat in het proces betrokken zijn en er geen draagvlak is voor de plannen. Dit leidt tot onrust, bezwaarprocedures en vertraging. Het is belangrijk dat zowel de gemeente als ook initiatiefnemers zich nog meer bewust zijn van het belang van goede participatie. Dat moet terug te zien zijn in de houding en gedrag van ambtenaren, het college en initiatiefnemers. We willen een responsieve gemeente zijn, waarbij we aansluiten bij de initiatieven van onze inwoners en redeneren vanuit een positieve en meedenkende grondhouding naar onze inwoners. De coalitiepartijen benadrukken dat inwonersparticipatie nadrukkelijk onderdeel van behoorlijk bestuur moet zijn. Voor ons staat de inwoner centraal. Het benutten van deskundigheid, kennis en ervaringen van inwoners leidt tot betere plannen en meer draagvlak.
De coalitiepartijen willen echt werk maken van inwonerparticipatie. Bij goede participatie worden inwoners in een zo vroeg mogelijk stadium van een project betrokken. Zij staan immers centraal en het gaat over hun leefomgeving. We willen niet alleen luisteren naar inwoners, maar ook echt iets doen met hun inbreng. De gemeente zal zoveel mogelijk in co-creatie met inwoners tot kaders moeten komen, waarbij sprake is van gelijkwaardig samenwerken. Als na participatie blijkt dat er weinig draagvlak is, dan hoeft dit niet te betekenen dat de participatie niet goed verlopen is. Bij elk project dat de samenleving direct raakt wordt expliciet afgewogen welke vorm van participatie mogelijk is. Er wordt zorgvuldig afgewogen wat de participatiegraad is en waar de ruimte zit voor inwoners: inspraak (meedenken), consulteren (meepraten), coproductie (meewerken) en meebeslissen. Het college kan besluiten dat het proces van participatie onvoldoende is uitgevoerd. In dat geval zal deze opnieuw moeten plaatsvinden. Er komt een wethouder belast met de portefeuille participatie die kan toezien op de participatie die plaatsvindt en hierover het gesprek kan voeren met de overige collegeleden.
9 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 Daarnaast is het zaak dat de visie op participatie concreet uitgewerkt gaat worden in nieuwe participatie-instrumenten die ook inwoners bereiken die zich niet zo snel laten horen. Dit kunnen digitale instrumenten zijn, of juist instrumenten die ervoor zorgen dat de gemeente meer naar inwoners toegaat, zoals een buurtschouw of tussenvormen zoals burgerpanels. Hierbij bezoeken bijvoorbeeld ambtenaren, deskundigen en een wethouder een buurt om met inwoners in gesprek te gaan. Het is de ambitie om ervoor te zorgen dat elke wijk of dorp eens in de vier jaar wordt bezocht. We starten hier direct mee in 2026. Concreet spreken de partijen de volgende punten af: ▪ Er komt een wethouder met de portefeuille inwonersparticipatie. Deze ziet toe op goede inwonersparticipatie, en die op het gemeentehuis een cultuur creëert waarbij inwoners voldoende vanaf het begin worden betrokken en tijdens het gehele proces gelijkwaardig samenwerken. ▪ We werken toe naar een responsieve gemeente waarin werken volgens De Bedoeling en Bestuursrecht op Maat12 onderdeel zijn van de werkwijze van medewerkers. Een gemeente die er is voor haar inwoners en ondernemers. Lange wachttijden en geen reactie horen daar niet bij.
We spreken concrete termijnen af waarbinnen inwoners, organisaties en ondernemers altijd antwoord krijgen en werken toe naar het zogenaamde één-balie-principe. ▪ Om een snelle transitie naar de responsieve overheid vanuit het gemeentehuis op gang te brengen starten we met 3 fte gebiedsmakelaars (uit bestaande formatie). Zij zijn verbindende functionarissen tussen gemeente, inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en andere partijen in een gebied. ▪ Het college krijgt de opdracht om een duidelijk kader te ontwikkelen waaraan goede participatie moet voldoen, zodat in een onwelgevallig besluit de schuld niet aan de participatie wordt gegeven. Hierin is in elk geval aandacht voor: opstellen startnotitie bij grote projecten, inzet van participatie-instrumenten, format verslaglegging participatietrajecten en de ‘wit-vel’ benadering bij ruimtelijke projecten, waarbij inwoners vanaf de start van een project betrokken worden. Idealiter bewaakt het college dit proces. Als het nodig is kan de gemeenteraad besluiten dat een proces opnieuw moet. 1 Rapport LLC copy.indd 2 https://www.tweedekamer.nl/kamerstukken/brieven_regering/detail?did=2021D01968&id=2021Z00772 10 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 ▪ We benutten de expertise van inwoners meer.
We starten in 2026 met het organiseren van buurtschouwen, elke wijk/dorp komt eens per vier jaar (of vaker als dat nodig is) aan de beurt, met de betreffende wethouder én de raad. ▪ We stellen extra middelen (€ 100.000) beschikbaar voor de doorontwikkeling van inwonerparticipatie, de doorontwikkeling naar een responsieve gemeente en voor de uitvoering van inwonersinitiatieven. Bijvoorbeeld voor de scholing van onze ambtenaren. ▪ Bij bouwplannen in een wijk verplichten we initiatiefnemers om een gevarieerde en gelote klankbordgroep te betrekken van inwoners uit de buurt. De gemeente faciliteert en ondersteunt hierbij. ▪ Initiatieven als petities en referendumverzoeken van inwoners worden zoveel mogelijk betrokken bij de besluitvorming. ▪ Een referendum kan ingezet worden als sluitstuk bij inwonersparticipatie. Uitgangspunt is ja, tenzij. Hiertoe wordt de referendumverordening aangepast en de exclusiecriteria in artikel 2 lid 2 beoordeeld en geminimaliseerd. ▪ We zorgen voor minder regels. Voor elke regel die erbij komt schaffen we ook een regel af. Hiermee verhogen we de begrijpelijkheid voor onze inwoners en zorgen we ook voor meer efficiency. In het eerste jaar van de nieuwe coalitie schrappen we in elk geval 20 regels waar de gemeente en onze inwoners ook zonder kunnen.
▪ We experimenteren deze coalitieperiode met tenminste twee vormen van innovatieve inwonersparticipatie, zoals we dat eerder hebben gedaan met digitale vormen en burgerberaden. In elk geval stellen we een burgerberaad in voor het sociaal domein. ▪ De participatieverordening wordt vernieuwd. Zo is helder wat wordt verstaan onder goede participatie en sluiten we goed aan bij de vernieuwde visie op participatie en de wensen van deze coalitie. Daarbij is dit een levend document en wordt deze op basis van feedback van inwoners aangepast. ▪ We werken toe naar een systeem voor meldingen in de openbare ruimte. Daarbij komt ook een meldingenkaart, zodat inwoners kunnen zien welke meldingen er al zijn. 11 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 3. Thuis in Houten 3.1 Wonen Voor de coalitie heeft het bouwen van nieuwe woningen absolute topprioriteit in de komende bestuursperiode. De krapte op de woningmarkt zorgt voor grote problemen die voortduren als we niet komen met plannen om te zorgen dat er in Houten veel nieuwe woningen bijkomen. Woningen binnen het gebied Centrum-Molenzoom- Koppeling (CMK), Houten-Oost, maar ook in de rest van Houten en het buitengebied moeten snel gerealiseerd worden.
Zodat de inwoners van Houten, of ze nou jong of oud zijn, een grote of kleine beurs hebben, in een appartement willen wonen of in een grondgebonden woning, een plek kunnen vinden waar ze zich thuis voelen. Vasthouden aan Houtens DNA In 2023 heeft de gemeenteraad het Houtens DNA3 vastgesteld. De coalitie houdt vast aan de principes die hierin zijn opgenomen voor het bouwen van nieuwe woningen. Stedelijke verdichting of hoogbouw horen hier niet bij. In principe bouwen we maximaal 4 bouwlagen, tenzij er voldoende draagvlak is bij omwonenden en het passend is in de omgeving om dit te verhogen naar maximaal 6 bouwlagen. Betaalbaarheid van woningen We houden vast aan het principe dat 66% van alle te bouwen woningen moet bestaan uit sociale huur, middenhuur of betaalbare koop. Hiervan is 30%-punt sociale huur. Gemeentebreed zorgen we voor 30% sociale huur, uiteraard kan dit per bouwproject verschillen. Het vereveningsfonds zetten we in om deze doelstelling te behalen, zonder dat er een spreekwoordelijke boeggolf van niet gerealiseerde sociale huur ontstaat. Een mix van verschillende soorten woningen in de buurt is een grote wens. Scheefwonen pakken we aan, zodat mensen die recht hebben op een betaalbare woning hier ook gebruik van kunnen maken. We willen inzetten op verdere regelingen om de koop van woningen makkelijker en betaalbaarder te maken.
Om die reden zullen we de pot van de startersleningen opnieuw vullen. Daarnaast willen we focussen op de inzet van slimme constructies zoals Duokoop, KoopGarant en de erfpachtconstructie die is gekozen bij het Project Kerkzicht in ‘t Goy. Hiermee kunnen we de aankoop betaalbaar maken, maar ook woningen blijvend betaalbaar houden. 3 Houtens DNA (met 10 kernwaarden en bijlage - richtinggevende aanbevelingen) 12 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 Tempo van woningen bouwen omhoog Procedures voor het bouwen van nieuwe woningen zijn erg lang en complex. Hierdoor duurt het lang voordat er nieuwe woningen gebouwd kunnen worden. Ook de procedures voor het aanpassen van woningen zijn lang en vaak vergunningplichtig. Zo moeten de regels voor het optoppen en splitsen van woningen versoepeld worden en waar mogelijk vergunningsvrij worden (maar niet voorwaardenvrij). Dit geldt ook voor flexwoningen en het bouwen van mantelzorgwoningen. En voor het verduurzamen van een woning. Het college zal hier kaders voor opstellen. Ook zou het makkelijker moeten worden om onzelfstandige woonruimte op eigen terrein te plaatsen voor de huisvesting van arbeidsmigranten of statushouders, zodat zij niet in een reguliere woning gehuisvest hoeven te worden. Uiteraard wel kleinschalig en volgens de geldende regels en normen.
We gaan door met het traject van parallel plannen, ook dit draagt bij aan het versneld bouwen voor onze inwoners. Om vertraging te voorkomen schrappen we onnodige besluitvorming als dit kan worden vervangen door het stellen van duidelijke kaders vooraf. Bijvoorbeeld door het aanvullen van de CMK-visie, zodat niet alle losse projecten langs de raad hoeven, of in een programma volkshuisvesting als onderdeel van de omgevingsvisie. De woningnood vraagt om directe actie. De lijst met lopende woningbouwaanvragen wordt binnen twee jaar afgewerkt, ook projecten die al lang in de wacht staan. Alle projecten zijn van groot belang en worden voortvarend behandeld. De coalitie zet in op kortere procedures, minder bureaucratie, sterke inwonersparticipatie vooraf en snellere besluitvorming. Uitgangspunt is helder: bouwen, bouwen, bouwen, zodat inwoners sneller toegang krijgen tot een passende woning en de druk op de woningmarkt afneemt. Ook richten we een taskforce asiel en wonen op die zich gaat bezighouden met het plaatsen van statushouders verspreid over de gemeente. Met de woningbouwopgave waar de gemeente Houten voor staat, is het verstandig om het veld van woningcorporaties te verruimen. Het is wenselijk dat twee of drie extra woningcorporaties toetreden tot Houten, zoals ook in Utrecht het geval is.
13 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 Participatie We zijn van mening dat goede participatie bij woningbouwprojecten cruciaal is voor het slagen van dit soort projecten. Door inwoners zo vroeg mogelijk te betrekken en echt te luisteren naar hun inbreng worden er minder bezwaarprocedures gestart en kan er sneller gestart worden met de bouw. Inwonersinitiatieven We zien een enorme meerwaarde in inwonersinitiatieven voor senioren en gaan echt werk maken van Collectief Particulier Opdrachtgeverschap (CPO). We geven het college de opdracht om hier de komende tijd minimaal twee plekken, waarvan één in 2027, voor aan te wijzen waar initiatieven ontwikkeld kunnen worden. We gaan werken met een CPO-register en kale grondverkoop, waarbij we het college de opdracht geven om de werkwijze van bijvoorbeeld de gemeente Nijmegen te hanteren zodat geen aanbesteding nodig is. Bouwen voor doelgroepen We vinden het heel belangrijk dat onze Houtense inwoners hier kunnen blijven wonen als ze dat willen. Dit geldt voor jongeren, maar zeker ook voor ouderen. We zorgen dan ook dat Houtense inwoners voorrang hebben en gaan regionaal pleiten voor het laten meetellen van de jaren voordat iemand 18 is bij de inschrijving voor een sociale huurwoning, zodat jongeren een grotere kans hierop hebben. In anterieure overeenkomsten nemen we artikelen op over zelfbewoningsplicht en anti-speculatie.
Naast jongeren zijn ook ouderen een speciale doelgroep. We gaan specifiek voor deze groep bouwen, ook ruime appartementen, zodat ouderen een aantrekkelijk alternatief hebben voor hun woning die ze achterlaten. Hierdoor ontstaan verhuistreintjes. Ook woonzorgwoningen hebben onze aandacht en we volgen hierin de woonzorgvisie die eerder door de gemeenteraad is vastgesteld. Houten-Oost We gaan door op de ingeslagen weg om te komen tot een nieuwe woonwijk in Houten- Oost. De komende vier jaar werken we hard voor toestemming om te gaan bouwen in Houten-Oost. Dit vraagt inzet, bestuurlijk en ambtelijk, om hierover veelvuldig in gesprek te gaan met de provincie, het Rijk en onze buurgemeenten om te kijken wat nodig is om dit voor elkaar te krijgen. Onderdeel hiervan is een onderzoek naar de mogelijkheden om de rondweg hier te verleggen. 14 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 Concreet spreken de partijen de volgende punten af: ▪ We houden vast aan het Houtens DNA. ▪ We evalueren de voorrangsregelingen voor Houtense inwoners, zodat we zeker weten dat de voorrangsregelingen functioneren zoals we dat willen. Als er nieuwe wettelijke ruimte ontstaat om de voorrang uit te breiden, zetten we hierop in en pleiten regionaal voor aanpassingen. ▪ We richten een taskforce Asiel en Wonen in. De taskforce houdt regie op de plaatsing van statushouders verspreid over de gemeente.
▪ We zetten in op extra ambtelijke capaciteit, speciaal zodat kleine wooninitiatieven versneld gerealiseerd kunnen worden. De administratieve pijplijn moet leeg, en de schop moet in de grond. ▪ We zetten in op alle mogelijke manieren van versnelling en extra financiering vanuit het Rijk zoals de WoningbouwImpuls4, de Realisatiestimulans5 of de Stimuleringsregeling Flex- en Transformatiewoningen (SFT)6. Ook kijken we naar de mogelijkheden vanuit de Provincie zoals de Subsidieregeling Versnelling Woningbouw 2025-2028.7 ▪ 66% van alle te bouwen woningen moet bestaan uit sociale huur, middenhuur of betaalbare koop. ▪ We passen de regels van het vereveningsfonds aan. We zetten in op de bouw van sociale huur en verplichten tot 30% per project bij projecten vanaf 15 woningen, met de mogelijkheid (onder voorwaarden) tot uitruil (met andere locaties/partijen) en/of afkoop (in het vereveningsfonds) bij projecten tot 45 woningen. We sluiten hiermee aan bij de aanpak van Nieuwegein8. ▪ Om sociale woningbouw te versnellen, betrekken we naar Utrechts model twee tot drie andere woningcorporaties bij de Houtense woningopgave voor sociale en middenhuur woningen. ▪ We zetten in op een versoepeling van de regels en een standaard vergunningsprocedure voor woningsplitsen, woningdelen en optoppen van een woonlaag bij bestaande woningen. Dit geldt ook voor het verduurzamen van een woning.
4 https://www.volkshuisvestingnederland.nl/onderwerpen/aanpak -woningnood/woningbouwimpuls 5 https://www.volkshuisvestingnederland.nl/onderwerpen/aanpak -woningnood/realisatiestimulans 6 https://www.volkshuisvestingnederland.nl/actueel/nieuws/2025/12/10/vierde -tranche- stimuleringsregeling-flex--en-transformatiewoningen-opent-op-19-januari 7 https://www.provincie-utrecht.nl/loket/subsidies/subsidieregeling-versnelling-woningbouw-2025-2028 8 https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR698056 15 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 ▪ We komen met een nieuw kader voor vergunningsvrij realiseren van extra woonruimte op eigen grond, zodat inwoners makkelijker een mantelzorgconcept kunnen realiseren voor hun persoonlijke leefsituatie, dan wel het huisvesten van arbeidsmigranten en/of statushouders op het erf nabij het werk. ▪ We werken er samen met de Provincie Utrecht aan dat Houten-Oost in 2027 in het Utrechtse Provinciaal Programma Wonen en Werken (PPWW) wordt opgenomen. ▪ Vanuit duidelijke kaders gaan gemeente en ontwikkelaars meer werken vanuit een ‘wit-vel’ benadering, waarbij inwoners en ontwikkelaar samen van onderop komen tot plannen en schetsen in plaats van dat dit aan de voorkant al is ingevuld. ▪ We geven meer bekendheid aan het loket omgevingswet waar initiatiefnemers en inwoners terecht kunnen met vragen over bouwprojecten.
▪ We maken een CPO-register waarin CPO’s zich kunnen inschrijven, zoals in Nijmegen9. De gemeente zal bepaalde kavels als CPO-kavel aanbieden. We realiseren twee plekken, waarvan één in 2027. ▪ Het college komt uiterlijk midden 2027 met een voorstel om slimme erfpachtconstructies zoals bij Kerkzicht of zoals DuoKoop en KoopGarant op grotere schaal in te zetten. ▪ We zorgen dat er Startersleningen beschikbaar zijn. Hiertoe vullen we deze pot aan tot maximaal €1 miljoen per jaar, tenzij er vanwege grootschalige ontwikkelingen (bijvoorbeeld Houten-Oost) meer nodig is. ▪ In anterieure overeenkomsten nemen we artikelen op over zelfbewoningsplicht en anti-speculatie. ▪ We gaan de Woonzorgvisie met kracht uitvoeren zodat voldoende (zorg)woningen voor ouderen worden gerealiseerd, in meerdere prijssegmenten en mede met het oog op een toekomstige zorgvraag van senioren zodat dit bijdraagt aan doorstroming vanuit de bestaande woningvoorraad. ▪ Inwoners zijn tevreden over het experiment kernbinding ’t Goy. We breiden dit graag uit naar bouwprojecten in Schalkwijk en Tull en ’t Waal. 9 https://www.nijmegen.nl/huis-delen/collectief-bouwen-wonen/?utm_source=chatgpt.com 3.2 Asiel en Integratie De gemeente Houten heeft op basis van de spreidingswet de wettelijke plicht om 312 opvangplekken voor asielzoekers te realiseren (peildatum 27-2-2026)10.
De coalitie zal aan deze wettelijke verplichting moeten voldoen, ook om regie te kunnen blijven houden op het asielvraagstuk in Houten. Tevens heeft de gemeente Houten een Huisvestingstaakstelling om voor 30-6-2026 76 statushouders (42 + 34 achterstand) te huisvesten | 11. Er zal maximale inspanning verricht worden om hier zo snel mogelijk aan te voldoen. De coalitie kiest voor kleinschalige opvang en nadrukkelijk niet voor een | (nood)AZC. Spreiding en kleinschalige opvang vergroten immers de kans op realisatie en integratie, waarbij de coalitie kiest voor een aanpak die beheerst en beheersbaar is. De coalitiepartijen willen daarnaast via bestuurlijke uitruil als onderdeel van de spreidingswet meer Oekraïense ontheemden opvangen. Verder wordt primair ingezet op (tijdelijke) huisvesting van statushouders in plaats van asielzoekers. We realiseren ons dat met het niet doorgaan van het AZC op de Essenkade, Houten géén locatie(s) heeft waar, binnen de kaders van het COA, huisvesting gerealiseerd kan worden voor 312 asielzoekers. Simpelweg omdat we geen dergelijke grote locaties hebben en de bouw van een centrum als deze binnen de gestelde termijn tot 30 juni 2027 | 12 niet realistisch is. Daarom vindt de coalitie het onwenselijk om opnieuw onderzoek te doen naar een AZC.
Toch is het een gezamenlijke maatschappelijke verantwoordelijkheid om invulling te geven aan de taakstellingen die de gemeente heeft, samen met onze ondernemers, maatschappelijke organisaties (waaronder kerken) en inwoners | om solidariteit te tonen met andere gemeenten. Hierbij streven we naar rust en regie op het dossier. Voldoen aan de wettelijke verplichting, maar wel op een Houtense manier waarbij we nadrukkelijk de verbinding leggen met onze bredere woonopgave en waarbij we inwoners niet overvallen zoals gebeurd is | in andere gemeenten. Het is cruciaal dat de komende jaren voldoende woningen gebouwd gaan worden, voor zowel de huisvesting van statushouders als van Houtense inwoners. 10 Staatscourant 2026, 9053 | Overheid.nl > Officiële bekendmakingen 11 https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/asielbeleid/huisvesting-asielzoekers-met- verblijfsvergunning 12 https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/asielbeleid/spreidingswet 16 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 | -2030 17 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 Daarnaast hechten we veel waarde aan de uitvoering van de unaniem aangenomen motie ‘Randvoorwaarden mogelijk asielopvang Houten’, waarbij een maatschappelijk gesprek gevoerd gaat worden de komende tijd en waarbij al onze inwoners, ondernemers en maatschappelijke organisaties kunnen meedenken en meepraten over onze visie op nieuwkomers.
We geven het college de opdracht om voor 1 november 202613 een concreet plan met de Provincie (Provinciale regietafel integratie en migratie (PRT)) en het COA af te stemmen14 voor de invulling van de verplichting van de spreidingswet. Hierin worden diverse sporen uitgewerkt. We willen daarbij in de eerste plaats kijken naar de opvang van statushouders uit AZC’s. Zij nemen een aanzienlijk deel van de capaciteit op de AZC’s in beslag, namelijk ongeveer 1/3e. Onder de spreidingswet telt ook het opvangen van statushouders mee voor invulling aan onze verplichting15. We hebben hier ook ervaring mee, toen we voor de Essenkade in het verleden met het COA hierover afspraken konden maken. Inzetten op ongekoppelde statushouders die nu nog in AZC’s verblijven We zien kansen voor het creëren van tijdelijke huisvesting op verschillende locaties voor statushouders die nu nog in verschillende AZC’s16 verblijven en daar de doorstroming belemmeren. Daarmee zouden wij een deel van onze opgave voor de spreidingswet kunnen invullen. Houten is in staat om op korte termijn tijdelijke huisvesting (flexwoningen) te organiseren op locaties die in eigendom van de gemeente zijn.
Het college zal hiervoor locaties, aantallen en kosten in kaart brengen, waarbij we streven naar een verdeling van 70% Houtenaren en 30% statushouders, zodat we gebruik kunnen maken van de Stimuleringsregeling Flex- en Transformatiewoningen17. Ook zoeken we nadrukkelijk samenwerking met vastgoedeigenaren en projectontwikkelaars om onzelfstandige woonruimte te maken voor aandachtsgroepen én Houtenaren. 13 https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/asielbeleid/spreidingswet 14 https://vng.nl/sites/default/files/2024-07/handreiking-provinciale-regietafels-prt.pdf 15 https://open.overheid.nl/documenten/6867883a-a22c-41c3-9ad0-ce01e17d888b/file 16 https://open.overheid.nl/documenten/6867883a-a22c-41c3-9ad0-ce01e17d888b/file - pagina 7 17 https://www.rvo.nl/subsidies-financiering/sft#voorwaarden 18 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 Uitruil bestuurlijke opgave: extra statushouders of Oekraïense ontheemden Veel gemeenten vinden het lastig om statushouders te plaatsen. Hier zien we in Houten echter wel mogelijkheden voor. Middels bestuurlijke akkoorden is het toegestaan om met andere gemeentes de wederzijdse opgaves uit te ruilen18. Deze uitruil kan ook gelden voor het opvangen van extra Oekraïense ontheemden. Vanwege de voortdurende oorlog in Oekraïne, is ook voor deze groep steeds meer opvangcapaciteit nodig. Houten heeft hier goede ervaringen mee.
Thuisgevers Momenteel wordt via De Thuisgevers19 al een aantal statushouders in onze gemeente opgevangen. Deze manier van opvang is zeer kleinschalig en richt zich direct op integratie van deze doelgroep in Houten. Het nieuwe college stelt zich ten doel om korte lijnen te houden met De Thuisgevers en iedere zes maanden met hen in gesprek te gaan om te inventariseren hoeveel opvangplekken zij kunnen realiseren en hier actief aandacht voor vragen. Ook zal er worden ingezet op de pilot gastgezinnen die wordt uitgevoerd door Takecarebnb20 onder meer door meer bekendheid te geven aan dit concept. We onderzoeken ook of er stimuleringsmogelijkheden zijn om meer mensen woonruimte beschikbaar te laten stellen via De Thuisgevers of Takecarebnb. Concreet spreken de partijen de volgende punten af: ▪ In het kader van de spreidingswet zullen interregionaal (via de PRT en de deelnemende gemeentes) bestuurlijke afspraken worden gemaakt voor 1 november 2026 over huisvesting van ongekoppelde statushouders en daarmee over het verlagen van de opgave door uitruil met gemeenten die meer locatiemogelijkheden hebben om asielzoekers op te vangen, en juist minder woningen voor statushouders. ▪ Er worden bestuurlijke afspraken (met COA en het Rijk) gemaakt voor opvang van statushouders en extra ontheemden uit Oekraïne als onderdeel van de uitvoering van de spreidingswet.
▪ Er wordt ingezet op onzelfstandige huisvesting in de bestaande en extra woonvoorraad om extra gekoppelde en ongekoppelde statushouders te 18 https://open.overheid.nl/documenten/6867883a-a22c-41c3-9ad0-ce01e17d888b/file - pagina 4 19 https://dethuisgevers.nl/ 20 https://takecarebnb.org/ 19 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 huisvesten21. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de mogelijkheden en gelden die binnen de HAR+ regeling van het Rijk beschikbaar zijn. Hierbij gaan we uit van een verlenging van de einddatum (1 juli 2026) van deze regeling. Gemeenten ontvangen hiervoor € 30.000 per gekoppelde statushouder. We maken ons er hard voor dat er ook van deze regeling gebruik gemaakt kan worden als statushouders worden gehuisvest (pilot gastgezinnen) door De Thuisgevers en/of Takecarebnb22. ▪ Extra prefab-/flexwoningen worden gerealiseerd, waarin eigen inwoners en gekoppelde statushouders gehuisvest worden waarbij we streven naar een verdeling van 70%-30%. Bij de financiering voor flexwoningen proberen we ondersteuning vanuit de Stimuleringsregeling Flex- en Transformatiewoningen te krijgen. ▪ We onderzoeken de mogelijkheid voor het realiseren van doorstroom voor ongekoppelde statushouders. Daarbij wordt ingezet op het transformeren van gebouwen en van kamergewijze verhuur.
Hierbij wordt gebruik gemaakt van de mogelijkheden en gelden die binnen de HAR+ regeling van het Rijk beschikbaar zijn. ▪ De gemeente Houten zal zich aanmelden bij de pilot Startbanen van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid om statushouders zo snel mogelijk te laten starten met een baan nadat ze zich gevestigd hebben. Net als bij de bijstandsgerechtigde inwoners van Houten zal er maximaal worden ingezet op betaald werk, of vrijwilligerswerk als dat niet mogelijk is. ▪ Inzetten op huisvesting werkende statushouders in plaats van arbeidsmigranten in het buitengebied, zoals bij de fruitteelt23. ▪ We maken strakke afspraken met het COA over ongekoppelde statushouders. Deze dienen direct teruggestuurd te kunnen worden naar het COA bij overlast. In huurcontracten zullen strenge bepalingen worden opgenomen bij overtreding van huisreglement. Integraal onderdeel van huisvesting van statushouders en ontheemden is het opstellen van een veiligheidsplan voor de locatie, maar ook voor de hele gemeente waarbij er een zerotolerance beleid zal worden gehanteerd en de drempel zeer laag is om mensen terug te sturen. 21 https://www.rijksoverheid.nl/actueel/nieuws/2025/02/14/kabinet -stimuleert-gemeenten-voor- huisvesting-statushouders 22 Zoals geopperd tijdens Open Huis Houten, 9 mei 2026. 23 Zoals geopperd tijdens Open Huis Houten, 9 mei 2026.
20 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 ▪ Ondersteunende voorzieningen zullen zoveel mogelijk centraal worden georganiseerd om tegemoet te komen aan de bezwaren van het COA tegen kleinschalige/versnipperde tijdelijke huisvesting. ▪ De afgelopen jaren heeft Houten de Huisvestingstaakstelling Statushouders weten te realiseren, echter is er momenteel een achterstand ontstaan in het huisvesten van statushouders. Om die achterstand in te lopen, en om te zorgen voor voldoende huisvestingsplekken in de toekomst, wil de coalitie speciaal voor deze doelgroep (onzelfstandige) woonruimte creëren voor huisvesting van statushouders vanuit de huisvestingstaakstelling in 2026. Daarna geven we het college de opdracht mee zo snel mogelijk met een overzicht van planning en kosten te komen. In 2026 zullen, naast de bestaande huisvestingstaakstelling van 76 statushouders, tenminste 60 extra statushouders (tijdelijk) worden gehuisvest langs bovengenoemde uitgangspunten om te voldoen aan de reguliere Huisvestingstaakstelling en een serieuze gesprekspartner van het COA te blijven. ▪ De urgentieregeling statushouders, die er nu nog is, zal voor statushouders vervallen zodra Houten weer aan de Huisvestingstaakstelling voldoet en dit juridisch mogelijk is. Daarmee worden statushouders gelijkgesteld aan inwoners van Houten als het gaat om de kaders voor het verlenen van urgentie24.
Omdat we extra (flex)woningen gaan realiseren die specifiek toegekend zullen worden aan statushouders, verwachten we dat deze urgentieregeling niet meer nodig is. ▪ Statushouders hebben geen aparte status meer bij minimaregelingen. Alle minimaregelingen worden gelijkgetrokken, inwoners van Houten en statushouders worden, ook op dit vlak, gelijk behandeld. ▪ Er komt een klankbordgroep Asiel & Integratie waar inwoners, ondernemers, maatschappelijke organisaties en belangenvertegenwoordigers deel van uitmaken. Bijvoorbeeld Vluchtelingen Welkom, Bewonerscommissie Houten- Oost, Werkgroep Essenkade Kritisch, De Thuisgevers en Geen AZC Houten. De klankbordgroep zal ingezet worden om voorgenomen plannen en locaties te toetsen en om mee te denken. Het doel is om een zo breed mogelijk draagvlak te creëren voor elke locatie waar volgens bovenstaande stappen opvang is voorzien. 24 https://www.houten.nl/verhuizen/woonurgentie-aanvragen 21 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 ▪ We voeren met de Houtense inwoners en organisaties een breed maatschappelijk gesprek, om voor eind 2026 de eerste delen van een visie op nieuwkomers op te stellen. ▪ We ondersteunen de plannen van de landelijke overheid voor het organiseren van opvang in de regio. 3.3 Veiligheid Houten is een fijne plek om te wonen. Toch voelen steeds meer inwoners zich onveilig. Je veilig voelen is essentieel voor een fijn leven.
Daarnaast blijkt ook dat bijvoorbeeld het aantal (pogingen tot) inbraak in huizen en auto’s toeneemt en dat inwoners vaker worden lastiggevallen. Dit past niet bij een gemeente als Houten en om deze trend te keren wil de coalitie de komende jaren fors inzetten op dit onderwerp, zodat inwoners zich veiliger gaan voelen. We steunen hierbij de burgemeester om regie te houden op en zich betrokken te voelen bij incidenten waarbij inwoners geraakt worden, of zich onveilig voelen. We geloven dat de zichtbaarheid van de burgemeester op dit onderwerp helpt bij het verhogen van de meldings- of aangiftebereidheid. En dat inwoners zich op dit onderwerp meer gezien en gehoord voelen. Vergroten veiligheidsgevoel Hoe veilig je je voelt is voor iedereen anders. Toch zijn er bepaalde groepen in onze samenleving die zich minder veilig voelen, zoals vrouwen en LHBTI+-ers. De gemeenteraad heeft afgelopen jaar de motie ‘Aandacht voor de strijd tegen het geweld tegen vrouwen en meisjes’ aangenomen. Hierin wordt onder andere opgeroepen onveilige plekken in beeld te brengen. De coalitie is van mening dat hier een versnelling op mag plaatsvinden, en dat er dan ook iets gedaan moet worden met de uitkomsten hiervan. Deze inventarisatie dient daarnaast in 2026 zoveel mogelijk samen met vrouwen en meisjes te moeten plaatsvinden.
Straatintimidatie is al strafbaar, maar dient voor het signaal ook opgenomen te worden in de APV. Hier kunnen onze BOA’s dan ook op handhaven. Aanpakken criminaliteit Voor crimineel gedrag is geen plek in Houten. Om inwoners beter te beschermen wil de coalitie investeren in meer mobiel cameratoezicht op hotspots (bijvoorbeeld de centra, 22 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 Expo, Koedijk) en in ANPR-camera’s op de hoofdwegen die kunnen helpen bij het opsporen van inbrekers. Het gebruik van drugs past niet in het straatbeeld van Houten. Niet alleen veroorzaakt dit overlast en hinder voor de bewoners, maar merken we dat de stap naar het gebruik van softdrugs voor jongeren klein is. Een zerotolerance beleid ten aanzien van het gebruik en voorhanden hebben van soft- en harddrugs is noodzakelijk in combinatie met een snelle doorverwijzing naar (jeugd) hulpverlening. Ook breiden we de capaciteit van de BOA’s uit en sturen we op bredere inzetbaarheid, ook in de avonden en weekenden. Ook zetten we in op het toevoegen van de bodycam aan de uitrusting van de BOA’s, om hun werk veiliger te maken. De prioriteit voor handhaving moet liggen op gedragingen die veel impact hebben op het veiligheidsgevoel bij inwoners, zoals van woninginbraken, autokraken, drugsoverlast en straatintimidatie.
De politie en BOA’s moeten zich meer bezighouden met het voorkomen van dit soort overlast en daarbij ook proactief controles uitvoeren. Daarnaast blijft het randvoorwaardelijk dat bij dit soort strafbare feiten zowel politie als gemeente en OM doorpakken en daders hard en snel straffen (zowel bestuurlijk als strafrechtelijk wanneer mogelijk). Verder dient er bij minderjarige daders altijd gekeken te worden of een zorgtraject noodzakelijk is. Voor zowel preventie als repressie is meer zichtbaarheid door BOA’s en politie in de wijken cruciaal. Een permanent bezet politiebureau in de gemeente Houten is daarbij wenselijk. Voor het tegengaan van ondermijning streven we naar 100% controle bij aanvragen van een vergunning. De veiligheid van hulpverleners zoals BOA’s, politie-, ambulance- en brandweerpersoneel blijft onze hoogste prioriteit hebben. Handen af van onze hulpverleners! Agressie en geweldpleging tegen hulpverleners vraagt direct handhavend optreden. Naast een strafvorderlijke aanpak zullen de daders ook in bestuurlijke zin op hun gedrag worden aangesproken in een incidentgesprek om herhaling te voorkomen. Waar sprake is van minderjarige geweldplegers worden ook de ouders actief geïnformeerd.
23 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 Aanpak jongeren Jongeren hebben recht op de buitenruimte en we willen ze ook hun plek geven. Maar overlast en met name lastigvallen van anderen moet hard aangepakt worden. Er is een verschil tussen jongeren die ‘hangen’ en jongeren die mensen lastigvallen. We zien dat rondom de centra het onveiligheidsgevoel toeneemt door groepen overlastgevende jongeren. Meer samenwerking tussen BOA’s, wijkagenten en het jongerenwerk is nodig, om te voorkomen dat overlastgevende jongeren afglijden naar criminaliteit. Het is belangrijk dat zij de jongeren kennen die overlast veroorzaken en continu met hen in gesprek zijn. Hiervoor moet de zichtbaarheid van BOA’s, wijkagenten en jongerenwerk bij deze groepen omhoog, door zich meer te laten zien bij plekken zoals scholen en jongerencentrum Enter. Deze aanpak moet ervoor zorgen dat jongeren de consequenties van hun gedrag leren inzien waarmee overlast kan worden voorkomen. Weerbaarheid De maatschappelijke weerbaarheid en de veerkracht van de samenleving moet de komende tijd versterkt worden. De toename van geopolitieke spanningen, klimaatverandering, hacks en het risico op langdurige stroomuitval maken ons kwetsbaar. Niet alleen inwoners zelf, ook de gemeente heeft hierin een belangrijke rol.
Het nieuwe college brengt in beeld hoe we de komende jaren hiermee aan de slag gaan, en wat we daarin van inwoners zelf verwachten. Verkeersveiligheid Het is belangrijk dat iedereen zich veilig kan verplaatsen in onze gemeente. Daarom zetten wij in op veilige voetgangersgebieden en fietspaden, duidelijke verkeersregels en stevige handhaving. De groei van snelle fietsen en fatbikes vraagt om extra aandacht voor verkeersveiligheid, leefbaarheid en het voorkomen van overlast. We nemen maatregelen om de snelheid op drukke en risicovolle fietspaden te beperken. We gaan meer doen om concrete verkeerssituaties in straten en buurten te verbeteren, bijvoorbeeld door het aanleggen van verkeersdrempels. Om de veiligheid op fietspaden en in winkel- en woongebieden te vergroten, zetten we in op actieve handhaving bij gevaarlijk rijgedrag en snelheidsovertredingen. Daarbij geven we extra aandacht aan overlast door opgevoerde fatbikes. Binnen de juridische mogelijkheden zetten we in op aanvullende maatregelen, zoals fatbikevrije zones. 24 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 Bij fietsers, met name jongeren, moet door voorlichting meer bewustwording worden gecreëerd. Verkeersveiligheid, snelheidsverschillen en verantwoord gebruik van fatbikes en andere snelle fietsen zijn thema’s hierin.
Ook bij jonge kinderen zetten we in op het vergroten van de verkeersveiligheid door meer aandacht hiervoor op scholen en bij het verkeersexamen. Buitengebied In het buitengebied van Houten is de overlast van bijvoorbeeld drugsafval en ondermijning de laatste jaren toegenomen. Dit is iets wat we in de kiem willen smoren. Concreet spreken de partijen de volgende punten af: ▪ Verbeteren van de zichtbaarheid van en samenwerking tussen BOA’s, wijkagenten en jongerenwerkers rondom de aanpak van jongerenoverlast. ▪ Introduceren van een jongerenaanpak naar analogie van Enschede, waarmee we jongerenwerk naar de jongeren toe brengen én jongerenwerk beschikbaar stellen in het digitale domein. We investeren daarvoor in een extra (gespecialiseerde) jongerenwerker. ▪ Versnellen van de aanpak naar aanleiding van de motie ‘Aandacht voor de strijd tegen het geweld tegen vrouwen en meisjes’. We pakken de uitvoering van deze motie op samen met de doelgroep en brengen met hen in 2026 onveilige plekken in beeld, zoals het fietspad naar Utrecht. We stellen middelen beschikbaar voor de uitvoering van maatregelen op een aantal van deze plekken. ▪ Wijzigen van de APV door toevoeging van het strafbaar stellen van straatintimidatie. ▪ Uitbreiden van mobiel cameratoezicht op hotspots en inzetten van ANPR- camera’s op de hoofdwegen (Limesbaan, oprit A27 en Utrechtseweg).
▪ Terugdraaien van de bezuiniging op de capaciteit van BOA’s en hun beschikbaarheid ’s avonds en in het weekend vergroten. We breiden de uitrusting van de BOA’s uit met bodycams. Dat doen we voor hun eigen veiligheid en als afschrikmiddel voor overlastgevers omdat gedrag wordt vastgelegd. ▪ Prioriteren van de werkzaamheden van BOA’s: meer inzet op overlast, minder op boetes schrijven. ▪ Opzetten van een bestuurlijke aanpak gericht op inwoners die geweld gebruiken tegen onze hulpverleners. 25 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 ▪ Opstellen van een plan van aanpak voor het vergroten van de weerbaarheid en veerkracht van de samenleving, met een duiding van ieders rol daarin. ▪ Treffen van maatregelen om de snelheid op drukke en risicovolle fietspaden te beperken. We pakken de overlast van fatbikes aan. Bijvoorbeeld door net als in andere gemeenten fatbikes te weren uit de centra. ▪ Inzetten van bewustwordingscampagnes over verkeersveiligheid. ▪ Inzetten op de bestrijding van drugsafval en ondermijning in het buitengebied. ▪ Voor het vergroten van de veiligheid in Houten stellen we een bedrag van € 400.000 per jaar beschikbaar.
26 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 4. Samen leven Houten zou Houten niet zijn zonder haar inwoners. In Houten telt iedereen mee. Iedereen moet, ongeacht achtergrond, religie, levensovertuiging, beperking, leeftijd of seksuele gerichtheid, volwaardig kunnen deelnemen aan de samenleving25. De gemeente draagt dit actief uit en zet het bestaande beleid hierin voort. Wij kiezen daarbij niet voor het denken in afzonderlijke doelgroepen, maar voor een samenleving waarin verbondenheid, respect en omzien naar elkaar centraal staan. We erkennen dat niet iedereen dezelfde kansen of mogelijkheden heeft om mee te doen. Mensen die tijdelijk of structureel extra ondersteuning nodig hebben, kunnen rekenen op passende hulp vanuit hun omgeving, sociale teams en maatschappelijke organisaties. De gemeente heeft hierin een ondersteunende en verbindende rol. Wij bouwen aan een Houten waarin het vanzelfsprekend is dat mensen naar elkaar omkijken. Een samenleving waarin eenzaamheid en uitsluiting actief worden tegengegaan en waarin iedereen zich welkom, veilig en gezien voelt. Met een gemeentebestuur dat hier werk van maakt.
Met het vaststellen van de Sociale Koers26 in 2025 heeft de gemeente een ontwikkeling in gang gezet waarbij we toewerken naar een zorgzame en krachtige samenleving: een samenleving die het gewone leven versterkt, die de eigen veerkracht van inwoners en hun omgeving vergroot en die professionele ondersteuning reserveert voor wie dat echt nodig heeft. Dit kan de gemeente niet alleen, we werken hierin nauw samen met inwoners, vrijwilligersorganisaties en professionele organisaties. De coalitie ondersteunt de ingezette koers en zet de komende jaren in op drie opgaven: ▪ Versterken van de sociale basis en het versterken en waarderen van het gewone leven en netwerken dichtbij mensen; ▪ Bieden van passende ondersteuning aan wie dat echt nodig heeft; ▪ Bevorderen dat iedereen op eigen niveau kan meedoen. 25 Opsomming uit artikel 1 Grondwet 26 Document Houten - Bijlage 1 - Sociale Koers 2026-2029 opgemaakt def - iBabs Publieksportaal
27 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 4.1 Versterken van de sociale basis en het versterken en waarderen van het gewone leven en netwerken dichtbij mensen Iedereen loopt wel eens tegen iets aan in het leven wat zorgt voor (kleine) problemen. Dit hoort bij het gewone leven. We geloven erin dat vroegtijdig inzetten op de sociale basis kleine problemen oplost voordat ze groot worden. Om die reden vinden we het belangrijk een impuls te geven aan deze beweging. Het Sociaal Team zien we als een cruciale partner in deze ontwikkeling. We willen een sterk Sociaal Team dat de spil is in het ondersteunen van inwoners die dat (tijdelijk) nodig hebben. We willen investeren in de verdere ontwikkeling van het Sociaal Team: in vakmanschap, heldere werkwijzen en voldoende capaciteit om vragen zelf op te pakken of door te geleiden naar laagdrempelige ondersteuning om grotere problemen te voorkomen. Dat vraagt om duidelijke kaders over de reikwijdte van de jeugdhulpplicht en stevige verbinding met de sociale basis. Concreet spreken de partijen de volgende punten af: ▪ Er komt een verordening voor het sociaal domein (zoals die van de gemeente Bunschoten27), waardoor samenwerking over de wetten heen eenvoudiger wordt.
In de verordening hebben we aandacht voor integraal werken (waaronder het delen van informatie), versmallen van de toegang en hiermee creëren van toe- en afwijzingsgronden en andere zaken die helpen om de medewerkers van het Sociaal Team te ondersteunen in hun rol. ▪ Om de beweging van zorg en ondersteuning naar sociale basis te maken, investeren we in het Sociaal Team, zodat zij zich naar het model van Enschede kunnen ontwikkelen. Het doel van deze investering is dat er nog meer lichte hulp en ondersteuning door het Sociaal Team zelf geboden kan worden. ▪ We voeren de doorbraakmethode in als werkwijze voor het gehele sociaal domein. Binnen het Sociaal Team, maar ook in de samenwerking met partners in de sociale basis en het bredere netwerk van zorg en welzijn. ▪ We maken meer gebruik van vrijwilligers, bijvoorbeeld bij respijtzorg. ▪ Bij organisaties die een significante subsidie ontvangen (meer dan € 500.000 per jaar) mag het college iemand afvaardigen voor de Raad van Toezicht van de betreffende organisatie. 27 https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR757524?&show -wti=true 28 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 ▪ We brengen doelen en middelen beter in balans als het gaat om subsidies die we verstrekken in de sociale basis.
▪ We verwachten van de organisaties die actief zijn in het jongerenwerk dat zij als coalitie optrekken: minder versnippering, betere samenwerking en een gezamenlijk bereik van meer jongeren. De gemeente bevraagt hen hierop als één samenwerkend geheel. We benutten daarbij de (extra) middelen die hiervoor vanuit de IZA/AZWA beschikbaar zijn. ▪ Mantelzorgers en vrijwilligers zijn van groot belang voor onze samenleving. We gaan samen met mantelzorgers kijken hoe we hen (onder meer financieel) kunnen ondersteunen en waarderen. Ook roepen we een speciale onderscheiding voor mantelzorgers in het leven: de Vlinder van Houten. Voor het ondersteunen en waarderen van mantelzorgers trekken we structureel € 25.000 uit. Ook besteden we meer aandacht aan de dag van de vrijwilliger om onze dank uit te spreken naar deze groep. ▪ Jongeren hebben onze speciale aandacht, de mentale problemen onder jongeren nemen toe. De samenwerking met het onderwijs voor het vroegtijdig signaleren van problemen is in dit verband cruciaal. We verstevigen de samenwerking op dit punt. ▪ Jongeren hebben een eigen plek nodig, we zijn blij met een voorziening zoals Enter. ▪ We ondersteunen maatschappelijke organisaties bij het zoeken naar passende huisvesting, zoals de sleutelclub en de Voedselbank. ▪ Het behouden van voorzieningen is belangrijk voor de leefbaarheid in het buitengebied.
Het college zal zich maximaal inzetten voor het openhouden van de school in Tull en ’t Waal. ▪ In het nieuwe Huis van Houten maken we plek voor maatschappelijke organisaties, zodat ze beter kunnen samenwerken. ▪ Via een burgerberaad gaan we in gesprek met onze inwoners over het normaliseren van zorggebruik in het sociaal domein en het bouwen van sterke gemeenschappen om de zelfredzaamheid te vergroten. ▪ We spannen ons in voor behoud van de St. Antonius polikliniek en voor de terugkeer van de huisartsenpost. ▪ We zijn een dementievriendelijke gemeente en vergeten deze doelgroep niet, bijvoorbeeld bij de inrichting van de openbare ruimte. 29 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 4.2 Sport en cultuur Houten kent een rijk aanbod van clubs en verenigingen op het gebied van sport en cultuur. We hebben grote waardering voor alle evenementen die er georganiseerd worden in onze gemeente, zoals bijvoorbeeld de Loop door Houten en de Houtense Cultuurnacht. Wij vinden het belangrijk dat iedereen die dat wil de kans krijgt om mee te doen in Houten. De breedtesport levert hier een belangrijke bijdrage aan die wij positief waarderen. Ook cultuur is belangrijk in Houten en is een belangrijk onderdeel van ons maatschappelijk samenzijn en draagt bij aan de sociale cohesie en zelfontplooiing van onze inwoners.
Mensen met een beperking moeten kunnen meedoen met sport en cultuur, dat stimuleren wij. Ook zijn er meerdere clubs in Houten waar topsport wordt bedreven. Gemeente Houten zal in communicatie en citymarketing meer aandacht hieraan besteden. Ook zetten we ons in voor het vinden van huisvesting voor topsporters. In een nieuwe visie op sport werken we uit waar we dit een plek geven. Bij onze sport- en cultuurverenigingen zijn ongelooflijk veel vrijwilligers actief. Toch blijft het soms lastig om vrijwilligers te vinden. We focussen op het actiever ondersteunen van besturen hierbij. Op de dag van de vrijwilliger gaan we meer aandacht besteden aan het belang van vrijwilligers. Om sportclubs en -verenigingen gelijk te behandelen, brengen we de bestaande afspraken in kaart met als doel deze te harmoniseren. We doen dit samen met de verenigingen. De insteek is dat de harmonisatie budgetneutraal is, tenzij de verenigingen zelf aangeven waar ze ruimte zien om te bezuinigen. Concreet spreken de partijen de volgende punten af: ▪ Op dit moment lopen gesprekken over de mogelijke aankoop van the Dome. Wij staan positief tegenover een mogelijke aankoop, om the Dome te behouden voor de gemeente ▪ We hebben meer aandacht voor topsport en ondersteunen bij het vinden van huisvesting voor topsporters;
30 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 ▪ We stellen een nieuwe sportvisie op met daarin aandacht voor groeimogelijkheden van het sportaanbod en -verenigingen; ▪ We harmoniseren tarieven van sportverenigingen; ▪ We stimuleren verenigingen om hun kantines multifunctioneel in te zetten; ▪ Theater Aan de Slinger krijgt meer ruimte voor het ontwikkelen van ondernemerschap; ▪ Onze (grote) ondernemers dragen bij aan het in stand houden van sport en cultuur in Houten. Dit doen we via het ondernemersfonds; ▪ Evenementen zijn belangrijk voor Houten. We vereenvoudigen de regels voor organisatoren en ondersteunen deze waar we kunnen. Voorbeelden hiervan zijn de cultuurnacht en een stadsstrand op het Rond. 4.3 Bieden van passende ondersteuning aan wie dat echt nodig heeft Hoewel we ernaar streven dat alle inwoners zelfstandig hun leven kunnen leiden, weten we dat dit niet voor iedereen mogelijk is. Er zullen altijd inwoners zijn die meer hulp en ondersteuning van de gemeente nodig hebben. Hen bieden we ondersteuning zo dicht mogelijk bij huis en zo licht en kort mogelijk als nodig is. Concreet spreken de partijen de volgende punten af: ▪ We vereenvoudigen het minimabeleid, onder meer door het samenvoegen van regelingen en vormen dit om naar een activeringsinkomen (model Wageningen)28.
▪ We behouden de regelingen voor kinderarmoede, we zijn trots op de organisaties die kinderen en gezinnen in armoede ondersteunen. ▪ We geven het college de opdracht om te verkennen of schoolzwemmen weer kan worden ingevoerd, en tegen welke kosten. Ons doel: een zwemdiploma voor ieder kind. ▪ We vullen, voor het geval dit nodig blijkt te zijn, het armoedenoodfonds met eenmalig € 250.000. ▪ We werken toe naar het inzetten van zoveel mogelijk collectief aanbod en algemene zorgvoorzieningen. Als het echt niet anders kan, maken we gebruik 28 Maatschappelijk Meedoen Budget aangepast op basis van ervaringen inwoners - Gemeente Wageningen 31 COALITIEAKKOORD HOUTEN | 2026 -2030 van individuele voorzieningen, waarbij we alleen wetenschappelijk bewezen interventies financieren. ▪ Trajecten kunnen over het algemeen niet eeuwig duren, we durven dus ook te stoppen en steunen onze medewerkers in het Sociaal Team daarin. ▪ In Houten is het Sociaal Team dé voordeur voor het verkrijgen van zorg. We ontmoedigen verwijzingen via de huisartsen en versterken de onderlinge samenwerking. Een zorgverlener kan nooit zelf het ondersteuningsaanbod verlengen, dat moet altijd gebeuren door het Sociaal Team. ▪ We investeren in de relatie met de grootste aanbieders van individuele ondersteuning en gaan met hen in gesprek over het beperken van uitgaven.