Bijlage 2 - Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

Voorbeeld: in de periode van vergunningaanvraag is mogelijk eens per maand een goede frequentie, in de fase van de bouw van de installatie is eens per week misschien passender. Aan de begeleidingsgroep worden ook de experts uit Schalkwijk verbonden, zodat er ook inhoudelijk kan worden meegedacht en meegewerkt aan detaillering van het project Stroomveld De Knoest. Meeweten, meedenken en meewerken is in fase 4 even belangrijk als daarvoor. In fase 4 benaderen de coöperaties ook de inwoners van Houten voor financiering van het eigen vermogen dat nodig is om het lokaal eigenaarschap te realiseren. We hopen dat veel Houtenaren bereidt zijn om financieel mee te werken aan realisatie van project Stroomveld De Knoest! Per stakeholder bepalen de ontwikkelaar en de coöperaties in fase 4 hoe communicatie het beste kan worden ingezet om het belang of de positie van de stakeholder recht te doen. Het gesprek met Stedin over de netaansluiting voor het zonneveld is van een andere orde dan overleg met de Stichting Liniebreed Ondernemen over het informeren van recreanten over het inundatieveld waar project Stroomveld De Knoest deel van uitmaakt. Zodra project Stroomveld De Knoest is gerealiseerd (verwacht: 2024), verlopen de contacten over het zonneveld via de coöperaties. De verbinding met de aan- en omwonenden wordt onderhouden door Coöperatie Duurzaam Eiland. 3.

Vervolg Ieder contactmoment in het participatieproces vormt het uiteindelijke ontwerp van Stroomveld De Knoest. Bij zowel de keukentafelgesprekken, de inloopavonden als de overleggen met experts en andere stakeholders zal er daarom een verslag worden opgesteld met daarin de punten die zijn besproken. Dit verslag wordt beschikbaar gesteld aan de betreffende personen. Daarnaast wordt het landschappelijk en technisch ontwerp aangepast op de input van de contactmomenten. Wanneer input niet resulteert in aanpassingen op het ontwerp, wordt onderbouwd waarom. Aanpassingen in het ontwerp worden in een volgend overleg of vervolgbijeenkomst gepresenteerd aan alle aanwonenden en omwonenden. Wanneer er na de laatste bijeenkomst alsnog input word opgehaald en wel of niet doorgevoerd in het ontwerp, zal dit naar alle aanwonenden en omwonenden (schriftelijk) worden gecommuniceerd.

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

25/55

Naast persoonlijke gesprekken en omwonende bijeenkomsten, worden aanwonenden, omwonenden, de inwoners van Houten en andere stakeholders op de hoogte gehouden middels: Projectenwebsite: www.stroomveld-deknoest.nl Artikelen (print & digitaal) in Houtens Nieuws en Schalkwijkse en Tull en ’t Waalse Berichten (Digitale) nieuwsbrieven van Duurzaam Eiland en Opgewekt Houten Nadat de vijf fases van het participatieproces zijn doorlopen en een eventuele vergunning is verkregen, stopt de dialoog en de communicatie niet. Middels de projectenwebsites, artikelen en nieuwsbrieven zullen de aanwonenden, omwonenden en de inwoners van Houten op de hoogte worden gehouden over de voortgang van het initiatief: Wanneer de SDE++ subsidie is aangevraagd en toegekend Over de voorbereiding en de voortgang van de bouw Over de mogelijkheden om financieel te participeren Over de mogelijkheden om actief betrokken te zijn bij de zonneweide. Denk hierbij bijvoorbeeld groenbeheer Ook na realisatie van Stroomveld De Knoest zal de projectenwebsite blijven bestaan zodat het voor eenieder toegankelijk blijft om contact op te nemen. Ook zullen er minimaal jaarlijks artikelen verschijnen in de nieuwsbrieven van Duurzaam Eiland en Opgewekt Houten.

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

26/55

2. Gespreksverslag Stichting Liniebreed Ondernemen 26 augustus 2021

Brainstorm met SLO Project:

Stroomveld De Knoest

Aanwezig: Datum:

26 augustus 2021

Locatie:

Linielanding, Nieuwegein

Agenda • • • • • •

Introductie, kennismaking Kort samenvatting huidige plan Planning Wat willen we bereiken? Brainstorm Korte wandeling

Huidig plan Belangrijke elementen voor aansluiting NHW: • Waaierverkaveling terugbrengen, natte structuren • Lage panelen, voor behoud zicht • Vernatting, inundatie • Recreatieve aansluiting

Planning Erfgoeddeal • Mogelijkheid voor extra financiering. 15 september kan je hiervoor indienen, anders januari 2022. • Hiervoor heb je ook steun nodig van de gemeente. • Voorbeeld: Pampus, hier hebben ze ¢250.000,- gekregen

Brainstorm Voor wie aantrekkelijk plangebied maken? • Recreanten (wandel, fiets, boot) • Bewoners (energie) • Ondernemers (meer te bieden in omgeving?) Linielanding • Wens goede verbinding met achterland • Poging voor opzetten korte ketens voedselcooperatie, maar niet geslaagd, geen goede plek hiervoor • Wel al goed startpunt voor activiteiten zoals wandelen en kanoën • Parkeercapaciteit te klein voor echt startpunt Kansen plangebied en NHW (vrij denken, alles mogelijkheden open gehouden) • Bezoekbaar en beleefbaar maken van de Nieuwe Hollandse Waterlinie • Sense of place, trots • Kwaliteiten: inundatiepolder, Schalkwijkse wetering, inlaatsluis • Aansluiten op andere plekken linie: Linielanding, Honwijk, Lunet aan de Snel • Educatie: klassen, zakelijke groepen (breakout moment) Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

27/55

• • • • • • • • •

Leg het slim op de recreatieve routes: er lopen nu wandel/hardloop, fiets en kanoroutes langs het plangebied, noordwestelijk hoekpunt geschikt Plangebied als start voor activiteiten UNESCO info centrum Verhaal van de inundatie vertellen: bedoeld om de vijand tegen te houden Zorg voor een verassingseffect, geef meer te doen dan alleen een informatiebord lezen kunstwerk “Het geheim van Man en Paard” hier ook Open lucht expositie waterwerkenexpositie Uitkijktoren: voor zowel NHW beleving als natuurbeleving (vogels kijken) Uniforme stijl waterlinie

Kansen plangebied verhaal van nu: energie • Zonneveld niet standaard openbaar toegankelijk (kan niet vanwege verzekering), wel rondleidingen met gids mogelijk • Educatie: klassen, zakelijke groepen • Oplaadpunt e-bikes • Rustplek: informatiebord, bankje, picknickplek, fietsenrek Kansen plangebied en landschap • Karakteristieke landschapselementen voor het gebied gebruiken zoals grienden, goed voor biodiversiteit, het hout hiervan kan gebruikt worden voor beschoeiingen • Relatie leggen met verdronken bos • Uitkijktoren: voor zowel NHW beleving als natuurbeleving (vogels kijken) • Aansluiten op andere plekken: Pannekoekhuis Schalkwijk, Parkeerplaats Schalkwijkse Wetering • Vlonderpad, stijl/materialisering: net als bij Verdronken Bos en andere recreatieve elementen in de buurt Voorbeelden en overige • CONO kaasfabriek, goede inpassing in werelderfgoedlandschap • Programma provincie, haakjes, subsidie?

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

28/55

Actielijst Actie

Door

Deadline

Verkennen mogelijkheid Erfgoeddeal

januari

Verkennen mogelijkheid expositie waterwerkenexpositie

oktober

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

29/55

3. Gespreksverslag HDSR Gesprekken HDSR - Vernatten zonneweide Stroomveld de Knoest, Schalkwijk, gemeente Houten Locatie zonneweide: hoek A27-Amsterdam Rijnkanaal Data gesprekken: 3 september, 10 september, 15 september Aanwezig: - Gebiedsmanager HDSR, waterbeheer Kromme Rijn - Adviseur ruimtelijke ordening HDSR, account: Eiland van Schalkwijk - landschapsarchitect Land-id - project ontwikkelaar BHM Solar We hebben drie keer met HDSR gesproken over de haalbaarheid van ideeën, opties om deze ideeën te realiseren en voor het ophalen van andere kansen en aandachtspunten voor vernatting, waterberging en inundatie. Bijzonderheden plangebied: - Het plangebied is onderdeel van een groter peilgebied: tot aan de Lekdijk en het Klooster hoort er ook bij. - Waterpeil plangebied: -0,5 meter onder NAP in de zomer; -0,7 meter onder NAP in de winter - Er is grond naartoe gebracht, waarmee de percelen zijn verhoogd, maaiveld is gemiddeld 0,5 meter boven NAP (0,3-0,7 meter), 1 meter boven de sloot. Ten zuiden in het veld wordt het maaiveld lager. - Gebied ligt tegen de Schalkwijkse Wetering aan, is de boezem voor het gebied, +0,6 m boven NAP in zomer, +0,5 boven in NAP in winter. Hier wateren de polders op af. In drogere tijden wordt vanuit de boezem water naar de polders/fruitteelt gepompt. - Slechte grond rondom het Klooster. Bij te veel droogte/ te lage waterpeilen zet de grond.

Veengrond, drijvend water, geen draagkrachtige grond. - Amsterdam-Rijnkanaal: -0,40 onder NAP - Meer oostelijk loopt het omhoog. We zijn begonnen met het bespreken van de opties voor vernatten, waterberging en inundatie. Vernatten Voor vernatten zijn twee opties: - Het opzetten van het waterpeil. o Dit kan alleen als je van het plangebied een apart peilgebied maakt, want anders wordt het waterpeil te hoog voor het landgebruik van de andere percelen. Ook wanneer het een eigen peilgebied wordt kan de omgeving met overlast door kwel te maken krijgen. o Wanneer je het peil wilt opzetten kun je water inlaten vanuit de SchalkwijkseWetering. Er kan dan weer ontwaterd worden met een stuw op het lager naast gelegen peilgebied of de westkant en dan richting Amsterdam-Rijnkanaal. o Het maken van een apart peilgebied heeft niet de voorkeur van het waterschap. - Graven in het plangebied. o Aanhouden van huidige peil en niet anders pompen dan normaal. o Dan op sommige plekken het maaiveld verlagen. Uitzoeken wat te doen met de vrijgekomen grond. o Dit heeft wel de voorkeur van het waterschap.

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

30/55

Waterberging (piekberging) - Bij waterberging gaat het om de ruimte die je hebt om extra water boven op het huidige waterpeil te zetten. - Door te graven vergroot je de watercapaciteit van het gebied. - Door peil op te zetten gaat een gedeelte van de ruimte die je hebt om extra water te bergen verloren. - Je kan in het voorjaar water langer vasthouden, zodat water in de zomer langer beschikbaar is. - Bij momenten van te veel water zijn er problemen met afvoer op de Schalkwijkse Wetering en Amsterdam-Rijnkanaal. Het gebied is niet geschikt om deze waterlopen te ontlasten vanwege de lage ligging. Inundatie (voor beleving) - Om de inundatie van de NHW na te bootsen kan je water oppompen. Je kan pompen vanuit het eigen gebied (kwel) of vanuit het Amsterdam-Rijnkanaal. - Ook kan je d.m.v. vrij verval vanuit de Schalkwijkse Wetering of Amsterdam-Rijnkanaal (maar beperkt) water halen. - Je kan het dan weer afvoeren naar eigen gebied via vrij verval of pompen naar de het Amsterdam-Rijnkanaal of Schalkwijkse Wetering - Pompen kost energie. Kan dit met overtollige energie van het zonneveld? - Deze inundatie is interessant voor beleving, maar heeft geen voordelen voor het watersysteem.

Scenario’s Om een keuze te maken in welke optie het meest geschikt is voor het plangebied hebben we vervolgens vier scenario’s uitgezet en de voor- en nadelen voor het watersysteem (robuustheid), Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

31/55

ecologie, energieverbruik (pompen) en voor bewoners besproken. Scenario 1 – Natuurlijke vernatting (structureel) Methode: - Huidige peilniveau in stand houden: peilniveau zomer: -0,5 meter onder NAP / winter: -0,7 meter onder NAP. - Uitgraven van sloten/afgraven van de grond en, deze grond verspreiden over de rest van het land. Bijv. 10% afgraven, 1,5 meter (maaiveld: 0,5; peilniveau: -0,5; voor vernatting: 0,5 meter onder peilniveau). Komt neer op 15 cm ophogen van rest van gebied. - Grotere waterdelen minimaal 0,5 meter, anders risico op slechte waterkwaliteit. Langs kanten van waterpartijen/ sloten kan deels ondieper. Watertypes: - Moerasachtig: 10-20 cm o geen weidevogels o wel kans op muggen. - Plasdras o natte en droge zones - Open water (vijverachtig) o Tot aan een meter, echt goed onder zetten. Voor onderhoud met maaiboot: minimale diepte 60 cm. - Vernatting rondom zonnepanelen. - Bij alle watertypes bij inrichting nadenken over onderhoud, bv. een obstakelvrij onderhoudspad langs sloot van 4 meter breed Voordelen: pompen voor wateraanvoer/ op peil houden is niet nodig, vrij simpel in te richten. Heeft voorkeur van HDSR, omdat er niet gepompt hoeft te worden. Geen impact in omliggende gebied. Geen extra compimentering van het watersysteem. Veiligheid, mensen kunnen er niet zomaar bij. Nadelen: -Ten opzichte van de weg: 2 meter verschil (weg ligt 1 meter boven NAP).

Beleving wanneer de ver -Muggen bij moerasachtig. Aandachtspunten: Grond verzet, wat zijn de regels hieromtrent? Beheer van moeras is duur. Broekbosje (broek: laag veen), nat bos ontstaat wanneer niet wordt beheerd. ➔ Ecoloog verder verdiepen

Scenario 2 – Waterberging vanuit vrij verval (piekberging, vernatten) Methode: - Water vanuit de Schalkwijkse Wetering laten stromen en vrij verval naar ARK (niet op grens plangebied, iets meer naar het midden) - Eigen peilgebiedje creëren dat hoger ligt dan huidige peilgebied en omgeving (hoger dan >0,5m NAP) Bijv. 0,10 meter boven NAP. - Voor waterberging ook afgraven. - Afwateren op omliggend peilgebied. Ten noorden en westen een sloot om op af te wateren. - Hogere kade rondom plangebied +1m. Stuw of schuif om het waterpeil ook in sloten omhoog te zetten.

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

32/55

-

Waterberging, hoosbui, maakt de boezem Schalkwijkse Wetering robuuster. Klimaatadaptatie, extremere buien. Wordt nu wel voldaan aan de norm.

Watertypes: - Waterberging: van Wetering naar ARK of naar gemaal (-0,8 m NAP), bij piekbelasting o Tot max 0,6 m NAP vullen, leeglopen naar ARK o Een tot enkele keren per jaar inzetten voor ontzien van boezem (misschien niet nodig) → hydroloog. o Boezem kan zijn water kwijt aan ARK. Niet echt noodzakelijk. Voordelen: - Waterberging maakt boezem robuuster. Sluit aan op verhaal Toekomstbestendig ARK. Wordt nu verkend hoe ARK te ontlasten. Een idee hierbij: water kleinschalig vasthouden om te bufferen. Dit zou hierop aansluiten. Nadeel: - Een beetje grondverzet nog nodig. - creëert beperkter nieuwe natuurwaarde dan scenario 1. - Minder robuust watersysteem door compartimentering van peilgebieden - Door compartimentering wordt er bergingscapaciteit onttrokken aan oorspronkelijke peilgebied Aandachtspunt: - Goed inrichten zodat omliggend land dat agrarisch in gebruik blijft geen impact ondervindt van de vernatting → hydroloog / Arcadis, Tauw - Structureel onder water zetten (moerasachtig,biotoop) of laten stromen? - Uitlaatconstructie naar ARK, RWS, wel al op meer plekken gedaan. - Ecologie > niet duidelijk wat effect is. - Vereist een soort van kade (met kruinhoogte op ca. NAP +1,0 m) om het tijdelijk verhoogde peil te bergen.

Scenario 3 – Inundatie nabootsen door inlaat water uit SW of ARK (variant op scenario 2) Methode: - Water vanuit Schalkwijkse Wetering of Amsterdam-Rijnkanaal (minder logisch) laten stromen en ook weer wegpompen naar ARK - Eigen peilgebiedje dat hoger ligt creëren. - Pompen. Natte zone Watertypes - Dieper water zoals bij NHW: in recreatieseizoen. - Plasdras: voor weidevogels kun je in het voorjaar 10-20 cm water oppompen via greppels op gras, rest van het jaar gewoon grasland (mist zo eerste oogst gras). Zie voorbeeld De Kroon. Voordelen: - Graven is niet nodig - De inundatie vond vroeger plaats vanuit de Wetering, dus past goed bij het verhaal Nadeel: - Voor het creëren van recreatieve beleving wordt er ook geïnundeerd in periode dat er geen waterbezwaar is. Dat betekent dat dit water op dat moment opgepompt moet worden. - Pompen, kost energie. Dit sluit niet aan op ambitie waterschap om in 2030 energieneutraal

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

33/55

-

te zijn. Energieverbruik van een pomp → intern uitvragen. Er kan af en toe impact zijn op het omliggende gebied. Compartimentering van het watersysteem. Onttrekt waterbergingscapaciteit uit oorspronkelijk peilgebied. Als gekozen wordt voor vernatten door dichtzetten greppels in land en die vullen dan speelt dat niet.

Aandachtspunt: - Zie voorbeeld Polder Blokhoven. - Goed inrichten zodat omliggend land dat agrarisch in gebruik blijft geen impact ondervindt van de vernatting - Navraag weidevogelvoorwaarden bij ecoloog: niet inunderen bij nesten en kuikens. Als gekozen wordt voor vernatten door dichtzetten greppels in land en die vullen dan speelt dat niet. Scenario 4 – Water uit eigen peilgebied oppompen voor inundatie (variant op scenario 3) Methode: - Water vanuit het eigen peilgebied omhoog pompen. Voordelen: - Graven is niet nodig - Geen extra waterbezwaar voor gemaal het Klooster (in tegenstelling tot scenario 3). Nadelen - Veel pompen - Compartimentering van het watersysteem. Onttrekt waterbergingscapaciteit uit oorspronkelijk peilgebied. Als gekozen wordt voor vernatten door dichtzetten greppels in land en die vullen dan speelt dat niet. - Hoger peil heeft mogelijk uitstraling naar omgeving. Aandachtspunt: - Wat is de impact op het omliggende gebied dat hetzelfde peilgebied heeft? Voorkeur scenario’s - Voorkeur gaat uit naar scenario 1: natuurlijke vernatting door graven, behoud huidig peil en peilgebied. - Eventueel gecombineerd met scenario 2, maar hier is op dit moment nog geen concrete ambitie voor vanuit het waterschap. Voorbeelden De Kroon – plasdras, pompen water op: 10-20 cm, in greppels wordt waterpeil verhoogd. In het voorjaar, 3 maanden, daarna grasbeheer.

Meer weidevogelgebied, wat is een hoge structuur? ➔ Ecoloog verder verdiepen. ➔ Jan Buis, weidevogelvereniging. Polder Blokhoven, waterbergingsgebied (kenmerken: tijdelijk water ruimte geven, , inundatie, beleving NHW → vernat, viel mee met ganzen, goed ingericht. Elke twee weken een weekend inundatie vanaf eind juni, recreatie aantrekken, recreatieseizoen. Vanaf half oktober niet meer. Permanent watervoerend: 1 ha, hele gebied: 3,5 ha, 2,5 ha inundatie. Picknickbankje, pontje om overheen te trekken. Komt continu water omhoog in de polder (kwel). Buffer zone dat lager ligt. Poldergemaal op basis van lager gebied, rustig aan leegpompen, stuw lager

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

34/55

wanneer peil hoger wordt door regenval. Ca. 25000 m3 waterberging. Vrijdagmiddag, waterpeil in gebied iets omhoog, zaterdagochtend, klep naar beneden Relatief klein gebied, weinig ganzen. Geen aantrekkelijke grote waterpartij. Verdronken bos, waterberging voor boezem (Wetering), gecreëerd tussen staatbosbeheer en hdsr. Bestaand uit een omgelegde kade waardoor het binnen de omgelegde kade gelegen perceel op boezempeilniveau is gekomen.

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

35/55

4. Presentatie keukentafelgesprekken september 2021

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

36/55

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

37/55

5. Samenvatting keukentafelgesprekken 14 en 20 september 2021 Keukentafelgesprekken op 14 en 20 september met aanwonenden

Schetsen A, B en C:

Omwonenden zijn niet tegen het zonnepark en toegevoegde recreatie. Er is een zorg dat er meer muggen komen wanneer er stilstaand water wordt gecreëerd. Nemen we mee in de planvorming. Er is een zorg bij open water dat het veel ganzen zou kunnen aantrekken. Nemen we mee in de planvorming. Ontwikkeling van natuur aan de zuidzijde van het plangebied wordt als positief ervaren. Er is een zorg dag bij recreatie mensen hun fiets neerkwakken voor het huis van de omwonenden en dan verder gaan wandelen. Nadenken over parkeerplaats voor fietsen/auto’s. Idee om laadpalen voor elektrische fietsen te creëren. Nemen we mee in de planvorming. Er is een zorg over bromtonen van trafo’s. Deze plaatsen we zo ver mogelijk van de bebouwing. Nemen we mee in de planvorming. Voorkeur voor schets B van de voorstellen met meer zichtlijnen en het stuk natuur aan de zuidzijde van het plangebied. Nemen we mee in de planvorming. Er is een zorg dat met de mogelijke komst van open water er meer ganzen. Nemen we mee in de planvorming. Voorkeur is schets B: panelen zoveel mogelijk tegen de snelweg aan Planschade regeling besproken, wettelijk recht. Graag uit het zicht middels groenstructuren, ook rondom de toegangsweg. Nemen we mee in de planvorming. Zorg: Wat is de impact van het bouwen van het zonnepark? De bouw zal geen negatieve invloed hebben.

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

38/55

Er is een zorg dat er meer muggen komen wanneer er een grote plas stilstaand water wordt aangelegd. Nemen we mee in de planvorming. Er is een zorg dat de landschappelijke inpassing na aanleg snel zal verdwijnen waardoor de zonnepanelen zichtbaar worden. Er zal een beheerplan worden opgesteld voor de duur van het zonnepark, zodat de groenstructuren netjes onderhouden worden. Nemen we mee in de planvorming. Technische informatie gedeeld: trafo huisjes (hoogte: 2 meter 10 centimeter) zullen zo ver mogelijk van bebouwing geplaatst worden. Hoogte panelen zal onder de 2 meter liggen, daarnaast ligt maaiveld ongeveer 0,5 meter onder de weg, dus er kan overheen gekeken worden. Oriëntatie: zuid of oost-west is nog niet duidelijk. Er is een zorg over waardedaling van ontroerend goed. Wettelijke regeling van planschade.

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

39/55

6. Flyer informatieavond 27 september 2021 Aan de bewoners van dit adres

Schalkwijk, 17 september 2021

Onderwerp: Informatiebijeenkomst zonnepark initiatief Stroomveld de Knoest

Beste heer, mevrouw,

Locatie zonnepark initiatief Stroomveld de Knoest

Als coöperaties van en voor de inwoners van de gemeente Houten hebben we je al eerder kennis laten maken met onze initiatieven zoals het lokaal participeren in zonneparken. In dat kader zijn wij in gesprek geraakt met BHM Solar over hun zonnepark initiatief in de hoek A27-Amsterdam Rijnkanaal. Samen zullen we voor dit zonnepark initiatief een aanvraag indienen bij de gemeente Houten, als invulling van de duurzaamheidsambities die de gemeente heeft. Op bovenstaande kaart is de locatie zichtbaar waar het over gaat. Inmiddels hebben wij nadere invulling gegeven aan de inrichting van het zonnepark en het participatieproces. Hierover gaan we graag met je in gesprek. Daarom nodigen we je uit voor een informatiebijeenkomst over zonnepark Stroomveld de Knoest op maandagavond 27 september om 19:45 in De Wiese te Schalkwijk. Namens de Coöperaties Duurzaam Eiland en Opgewekt Houten zal Bert Smit een toelichting geven op de rol van de coöperaties, het proces en de actuele stand van zaken. Vertegenwoordigers van BHM Solar zijn aanwezig om informatie te verstrekken over het conceptplan voor het zonnepark, de (landschappelijke) inpassing en investeringen in de omgeving. Uiteraard zijn ook vertegenwoordigers van beide coöperaties aanwezig.

Na de centrale presentatie is er gelegenheid om het conceptplan te bekijken, vragen te stellen en mee te denken over de verdere inrichting van het zonnepark. Bij het organiseren van deze avond willen we rekening houden met de Coronamaatregelen die getroffen zijn door de overheid. Een van die maatregelen is de verplichting om je vooraf voor deze bijeenkomst aan te melden. Afhankelijk van het aantal aanmeldingen kunnen we dan voor een veilige organisatie zorgen. Aanmelden kan door een mail te sturen naar: cooperatie.duurzaam.eiland@gmail.com Meer informatie over het zonneveldenbeleid van de gemeente Houten is te vinden op: https://www.houten.nl/groen-water-en-duurzaamheid/energie/zonnevelden We hopen je graag te zien op maandag 27 september, want jouw mening telt. Graag tot dan! Hartelijke groet, Namens Coöperatie Duurzaam Eiland, Coöperatie Opgewekt Houten en BHM Solar, Bert Smit

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

40/55

7. Presentatie informatieavond – initiatiefnemers

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

41/55

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

42/55

8. Posters informatieavond – landschapsarchitect

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

43/55

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

44/55

9. Verslag inloopavond 27 september 2021

Inloopavond Project: Stroomveld De Knoest Aanwezig: 7 bewoners uit de omgeving, BHM (2), Duurzaam Eiland (2), Opgewekt Houten (1), LandiD (2) Datum: 27 september 2021 Locatie: De Wiese, Schalkwijk

Programma 1. Welkom door Marije Nellestein (BHM) 2. Introductie Bert Smit (Duurzaam Eiland) over noodzaak zonneveld, huidig energiebeleid en doelen van de coöperatie. 3. Presentatie Inge Verhoef (LandiD) over het plan Sfeer Het was een rustige avond en de sfeer was goed. Er was een kleine groep mensen naar de avond toe gekomen en deze waren vooral geïnteresseerd in het verhaal, het plan en de uitwerking. Tijdens de avond werden vooral vragen gesteld of tips gegeven over zaken waar in de vervolgfase op gelet moet worden. Over het algemeen reageerden mensen positief op het plan. Als er dan een zonneveld moet komen, dan is dit een mooie uitwerking.

Opgehaalde zorgpunten, aandachtspunten en ideeën Vet = deze fase oppakken, andere punten meenemen in vervolg Energie, techniek • Vraag voor coöperatie: gratis stroom voor omwonenden? > Dit wordt in het vervolg onderzocht, nog geen toezeggingen. • Advies: let op de bodem, op omliggende plekken zakken bouwwerken en hekken snel weg in de bodem en moest er geheid worden. • Maken de transformatorhuisjes geluid? > Ja, daarom komen deze op afstand van woningen en wegen. • Voorkom overlast van weerkaatsing van de windturbines op de zonnepanelen richting huizen. • Wie is aansprakelijk bij ongelukken waarbij glas/rommel van het plangebied afwaait? > Er zal een goede verzekering komen, dan nog uitzoeken wat allemaal wordt gedekt. Landschap en cultuurhistorie • Hoe breed worden de greppels in het zonneveld? Deze kunnen snel dicht groeien. • Hoe zit het met de doorzichten over de greppels, zie je de panelen dan? > maten onderzoeken en sfeerbeeld schetsen voor onderzoek. • Idee voor bos om zicht op mais weg te halen, maar meerderheid wenst behoud van openheid van het landschap, dus geen bos. • Kan het oude Kerkepad/de oude uitgang van de woning nog als inspiratie dienen? • Twijfels of de Knoesterwatermolen op de plek stond waar wij het recreatiepunt hebben ingetekend, zou kunnen maar kan ook ergens anders zijn geweest. Recreatie • De nadruk in het huidige ontwerp ligt op het zuiden i.p.v.

het oosten. Zoek hierbij goed aansluiting met de huidige recreatieve structuren en maak het onderdeel van het grotere geheel. > Contact opnemen met stichting route en recreatieve routes opnemen op hoofdkaart. • Wordt het verhaal van de watermolen en de ontginning van het landschap ook verteld bij het recreatiepunt? Nu ligt er veel nadruk op de NHW. > We moeten nog beter onderzoeken wat we in het recreatiepunt willen, welke verhalen we op in zetten en hoeveel ruimte er is.

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

45/55

• •

•

Houdt rekening met vandalisme bij het recreatiepunt, o.a. door zicht erop vanuit het dichtstbijzijnde huis en door het minder/niet goed bereikbaar te maken voor auto’s. Waar worden fietsen en auto’s geparkeerd? Nu soms overlast van fietsers en auto’s die parkeren waar dit niet mag > Auto’s bij de Linielanding, vandaaruit begint de bestaande route naar het gebied. Voor fietsers voegen we een stalling toe in het ontwerp op een plek waar dit niet tot overlast is, zoals bij de zuidoosthoek, zodat ze vanaf daar een stukje kunnen wandelen. Kan het wandelpad ook gebruikt worden door een vrachtwagen? Dit is handig i.v.m. de gastank die (niet vaak) verwisseld moet worden. Vrachtwagens kunnen lastig over de huidige ontsluiting. > hier gaan we op schetsen, we zoeken een balans tussen een aantrekkelijk, groen pad en een functionele route. Een verhard (achterhoeks padvast) karrespoor is een optie, maar de boogstraal is nog een knelpunt om te onderzoeken.

Ecologie, beplanting, beheer • Wat voor beplantingssoorten in de rand? Liever geen meidoorn, i.v.m. ziektes die kunnen verspreiden naar fruitbomen. Ook liever geen hoge bomen zoals populieren omdat er een kraaienplaag is en hoge bomen nog meer kraaien aantrekken. > In het plan is gebiedseigen beplanting voorgesteld zoals wilgen, elzen en essen. Wanneer het groen verder is uitgewerkt en er een beheerplan is zal dit ook gecheckt worden bij de omwonenden. • Pas op voor/voorkom/beheer op giftige plantensoorten in het zonneveld, zoals Jakobskruiskruid. Als dit veel in het zonneveld groeit kan het makkelijk via vogels en wind verspreiden naar omliggende weilanden. Dit is gevaarlijk als het in het hooi terecht komt en de dieren het opeten. Bewoners die zelf het kruid in hun wei hebben trekken het. • Hoe gaan we om met het maaibeleid van het riet? Niet zo vaak maaien dat het zonneveld toch weer zichtbaar is. > Wij zetten in op een dubbele beplantingsrand (riet, ruigte, struweel) die gefaseerd gemaaid kan worden. Dit is goed voor de ecologie en voorkomt dat de hele rand in 1x kaal gemaaid wordt. Er kan zo altijd een beplantingsrand hoog blijven zodat de zonnepanelen niet zichtbaar worden vanaf de directe omgeving.

• Kunnen er nestkasten geplaatst worden voor roofvogels zodat er niet te veel overlast is van muizen? Er zitten al veel vogels in het gebied/omgeving: buizerd, sperwer, valk, uilen, kiekendief, wouw. Liever geen buizerd trekken i.v.m. parelhoenders/kippen op de erven. Valkjes wel een goede optie. • Kun je iets doen voor de ijsvogel? Die komt al voor op de Schalkwijkse Wetering. Door constructies met nesten in beton of in boomstammen aan open water kan dat wellicht ook in het natte natuur gedeelte.

Actielijst Actie

Door

Posters toesturen naar laatst aangemelde bewoners

Marije

Contact op nemen met stichting van de wandelroute

Bert/Marije

Vetgedrukte punten onderzoeken/opnemen in ontwerp

Inge/Rob

Deadline

tie Door Deadline

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

46/55

10. Publicaties Houtens Nieuws

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

47/55

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

48/55

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

49/55

11. Artikel Coöperatieve zonnevelden Houtens Nieuws wk 47 - p 14

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

50/55

12. Brief 12 februari over toekenning De Knoest

Beste heer, mevrouw,

In september en oktober vorig jaar hebben we contact gehad over Stroomveld De Knoest langs de A27. Als coöperaties Duurzaam Eiland en Opgewekt Houten hebben we daar op 1 november samen met de ontwikkelaars BHM Solar en Chint een plan voor ingediend. De gemeente Houten heeft nu besloten dat ons project geselecteerd is, en dat we een omgevingsvergunning mogen aanvragen. Kijk voor het nieuwsbericht op ; https://www.houten.nl/groen-water-en-duurzaamheid/energie/zonnevelden. We zijn erg blij dat we samen met jullie de toekomst van dit gebied zo in eigen hand houden! Je hebt in september en oktober 2021 tijdens inloopavonden mee kunnen denken over het plan voor Stroomveld de Knoest. We hopen dat je dat – nu het plan doorgaat – wilt blijven doen. We stellen voor om daarover binnenkort opnieuw een inloopavond te organiseren. Uiteraard pas zodra de coronaomstandigheden dat weer mogelijk maken. We bespreken dan graag, hoe je betrokken wilt blijven. En wat de volgende stappen zijn die we moeten zetten. De komende weken zal er in Houtens Nieuws (’t Groentje) en andere media aandacht worden besteed aan Stroomveld De Knoest. Mocht je naar aanleiding daarvan vragen of opmerkingen hebben, neem dan contact op met het bestuur van Duurzaam Eiland via info@duurzaameiland.nl. De komende weken zal er ook op de website van de beiden coöperaties ook de nodige informatie verschijnen.

Of via de projectwebsite stroomveld-deknoest.nl. Daar vind je vanaf dinsdag 15 februari de samenvatting van ons plan en de actuele informatie over het project. Binnen enkele weken hoor je van ons over de inloopavond. Met vriendelijke groet,

Bert Smit, voorzitter Coöperatie Duurzaam Eiland

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

51/55

13. Uitnodiging 24 februari inloopavond omwonenden 8 maart

Aan de omwonenden van Stroomveld De Knoest

Schalkwijk, 24 februari 2022 Betreft: inloopavond 8-3 Stroomveld De Knoest

Beste dorpsgenoten, Coöperatie Duurzaam Eiland nodigt jullie uit voor een inloopavond over ons project Stroomveld De Knoest. Die vindt plaats op dinsdag 8 maart a.s. in De Wiese. Hij is van 20.00 tot 21.45 uur, vanaf 19.30 ben je welkom voor de koffie. Op maandag 27 september vorig jaar hadden we ook een inloopavond. Daar bespraken we toen het plan voor een zonneveld langs de A27. Van de gemeente Houten hebben we nu groen licht om daar vergunning voor aan te vragen. Stroomveld De Knoest ligt straks in jullie directie omgeving. Daarom willen we graag verder met jullie in gesprek over het plan. We organiseren de avond samen met Coöperatie Opgewekt Houten en de ontwikkelaars BHM Solar en Chint Solar. Met zijn vieren ontwikkelen we Stroomveld De Knoest. Het voorlopige programma voor de avond is: Opening namens Coöperatie Duurzaam Eiland Toelichting ontwikkelaar BHM Presentatie landschapsarchitect Gesprekstafels o met de landschapsarchitect o met de coöperatie en de ontwikkelaars Het plan dat we willen uitvoeren staat op projectwebsite Stroomveld-DeKnoest.nl en op de website DuurzaamEiland.nl. Als je tijd hebt, verzamel dan vast je vragen en opmerkingen. We hebben elkaar nodig om dit allemaal goed voor elkaar te krijgen. Daarom hopen we dat je naar de inloopavond komt. Vanwege de koffie willen we graag weten of je er bent.

Zou je je alsjeblieft willen aanmelden voor de inloopavond? Dat kan via een mailtje aan info@duurzaameiland.nl. Graag tot dinsdag 8 maart! Met vriendelijke groet,

Bert Smit, voorzitter Coöperatie Duurzaam Eiland u.a.

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

52/55

14. Herinneringsmail CDE From: Coöperatie Duurzaam Eiland <cooperatie.duurzaam.eiland@gmail.com> To: Sent: Wed, Mar 2, 2022 1:46 pm Subject: Inloopavond Aan de omwonenden van Stroomveld De Knoest

Schalkwijk, 2 maart 2022 Betreft: inloopavond 8-3 Stroomveld De Knoest

Beste dorpsgenoten en geïnteresseerden, Coöperatie Duurzaam Eiland nodigt jullie uit voor een inloopavond over ons project Stroomveld De Knoest. Die vindt plaats op dinsdag 8 maart a.s. in De Wiese. Hij is van 20.00 tot 21.45 uur, vanaf 19.30 ben je welkom voor de koffie. Op maandag 27 september vorig jaar hadden we ook een inloopavond. Daar bespraken we toen het plan voor een zonneveld op land van Van Wijk. Van de gemeente Houten hebben we nu groen licht om daar vergunning voor aan te vragen. Stroomveld De Knoest ligt straks in jullie directie omgeving. Daarom willen we graag verder met jullie in gesprek over het plan. We organiseren de avond samen met Coöperatie Opgewekt Houten en de ontwikkelaars BHM Solar en Chint Solar. Met zijn vieren ontwikkelen we Stroomveld De Knoest. Het voorlopige programma voor de avond is: Opening namens Coöperatie Duurzaam Eiland Toelichting ontwikkelaar BHM Presentatie landschapsarchitect Gesprekstafels o met de landschapsarchitect o met de coöperatie en de ontwikkelaars Het plan dat we willen uitvoeren staat op projectwebsite Stroomveld-DeKnoest.nl en op de website DuurzaamEiland.nl. Als je tijd hebt, verzamel dan vast je vragen en opmerkingen. We hebben elkaar nodig om dit allemaal goed voor elkaar te krijgen. Daarom hopen we dat je naar de inloopavond komt. Vanwege de koffie willen we graag weten of je er bent.

Zou je je alsjeblieft willen aanmelden voor de inloopavond? Dat kan via het contactformulier op Stroomveld-DeKnoest.nl of via info@duurzaameiland.nl. Graag tot dinsdag 8 maart! Met vriendelijke groet, Bert Smit, voorzitter Coöperatie Duurzaam Eiland u.a.

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

53/55

15. Brief aan omwonenden 22 maart inz informatieavond 14 april

Aan de omwonenden van Stroomveld De Knoest

Schalkwijk, 22 maart 2022 Betreft: informatieavond 14 april 2022 voor inwoners van de gemeente Houten

Beste dorpsgenoten, Coöperatie Duurzaam Eiland organiseert samen met Coöperatie Opgewekt Houten een informatieavond over ons project Stroomveld De Knoest. Die is bedoeld voor inwoners van de gemeente Houten, dus ook voor Schalkwijk en Tull en ‘t Waal. Hij vindt plaats op donderdag 14 april a.s. in Multifunctioneel Centrum The Dome, Kruisboog 30 in Houten. Vanaf 19.30 uur is iedereen die geïnteresseerd is van harte welkom. Het is niet nodig je van tevoren aan te melden. In de afgelopen weken hebben we met de direct omwonenden overleg gehad over het plan voor een zonnepark langs de A27. Met de mensen in de directe omgeving hebben we gesprekken gevoerd. De zorgen en wensen die daar naar voren zijn gebracht hebben we goed genoteerd, en waar mogelijk hebben we het plan voor Stroomveld De Knoest erop aangepast. Bij de gemeente Houten gaan we binnenkort een omgevingsvergunning aanvragen. Daarom is het tijd om ruimere bekendheid te geven aan het plan voor Stroomveld De Knoest. Dat doen we met een informatieavond voor alle inwoners van de gemeente Houten. Op de informatieavond is het plan te bekijken, en de landschapsarchitect is aanwezig om uitleg te geven bij het ontwerp. Iedereen kan technische vragen stellen aan deskundigen van BHM Solar en Chint Solar waarmee we samen Stroomveld De Knoest ontwikkelen.

Duurzaam Eiland en Opgewekt Houten geven informatie hoe jullie zelf kunnen mee-investeren én -participeren. We hebben elkaar nodig om dit allemaal goed voor elkaar te krijgen. Daarom hopen we dat jullie ook naar de informatieavond komen. Graag tot ziens op donderdag 14 april in Houten! Met vriendelijke groet,

Bert Smit, voorzitter Coöperatie Duurzaam Eiland u.a.

PS: Tijdens de informatieavond presenteren we ook ons plan voor Zonneweide De Heul, gelegen tussen de Provincialeweg en de Kanaaldijk-Zuid. Kijk voor meer informatie alvast eens op zonneweide-deheul.nl.

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

54/55

16. Artikel Zonneveld toont Waterlinie Houtens Nieuws wk 7 – p 20

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

55/55

17. Advertentie in Houtens Nieuws 23 en 30 maart en 5 april 2022

Procesparticipatie Stroomveld De Knoest

56/55