Bijlage 2 Evaluatie minimaregelingen (2019)

Evaluatie minimaregelingen

1. Achtergrond Op 6 juli 2017 is door de raad van de gemeente Houten de Beleidsnota Herijking armoedebeleid Houten 2017 – 2020 als integraal onderdeel van het programma Sociale Kracht vastgesteld. De vastgestelde beleidsnota bevat de belangrijkste bevindingen van de verkenning naar armoede in Houten. Hieruit ontstaat een beeld waar het armoedebeleid verbeterd kan worden en wat de accenten voor de komende jaren zijn. Met het vaststellen van de beleidsnota zijn voor de periode van 2017 – 2020 ook de belangrijkste doelstellingen en speerpunten met betrekking tot de uitvoering van het armoedebeleid vastgesteld. Te weten: 1. Voorkomen is beter dan genezen 2. Versterken van de zelfredzaamheid 3. Bieden van een vangnet gericht op herstel Deze zijn in de begroting van 2019 aan de hand van de opdracht indicatoren armoedebeleid verder uitgewerkt in: 1. Voorkomen van armoede 2. Bieden van een vangnet, te onderscheiden in: - Bieden van een vangnet gericht op herstel - Beperken van de gevolgen van armoede De bijbehorende speerpunten zijn; -

Intensiveren van vroegsignalering Armoede bespreekbaar maken Eenvoud in onze regelingen Ondersteuning gericht op verbeteren vaardigheden Ondersteuning gericht op herstel participatie

Op basis van het armoedebeleid zijn de verschillende maatregelen en organisaties betrokken op het gebied van armoedebestrijding in te delen. Daarbij leveren sommige regelingen op een enkele doelstelling een bijdrage en sommige op meerdere. De projecten en focus van het armoedebeleid zijn voor 2017, 2018 en 2019 uitgewerkt. Deze zijn uitgewerkt in uitvoeringsplannen: -

Uitvoeringsplan 2017 Gelijke kansen voor alle kinderen Uitvoeringsplan herijkt armoedebeleid 2018 Uitvoeringsplan 2018 Gelijke kansen voor alle kinderen Uitvoeringsplan armoedebeleid 2019 Uitvoeringsplan 2019 Gelijke kansen voor alle kinderen

2. Inleiding Er is naar aanleiding van het vastgestelde armoedebeleid en de wensen en behoeften die via moties daarbij zijn uitgesproken veel beweging op het gebied van armoedebestrijding. Hierbij zijn verschillende regelingen en organisaties (door)ontwikkeld. De gelden in het Sociaal Domein en ook binnen de uitvoering van het armoedebeleid zijn beperkt. Het is daarom noodzakelijk om bij de doorontwikkeling van het armoedebeleid een goede brede afweging te maken over hoe de gelden in te zetten. Hiervoor is overzicht op de totale inzet van de gelden noodzakelijk. Zoals toegezegd bij de behandeling van de 2

begroting van 2019 wordt daarvoor dit document met de Perspectiefnota ter bespreking aangeboden aan de raad.

Opdracht Het geven van overzicht in de armoedebudgetten van gemeente Houten, zodat bij de keuze voor de inzet van deze gelden een brede afweging gemaakt kan worden. Op basis hiervan het doen van een voorstel met betrekking tot de inzet van de gelden en hoe om te gaan met eventuele risico’s. In dit stuk geven we een beschouwing van bijzonderheden en ontwikkelingen en wordt een overzicht gegeven van alle regelingen waaraan het armoedebudget van de gemeente Houten wordt besteed. Op basis hiervan wordt een voorstel gedaan voor de inzet van deze gelden. Dit stuk behelst dus niet initiatieven waarin geen (extra) kosten worden gemaakt zoals bij projecten als Vroeg Eropaf!, VPS (VindPlaats Schulden)(beide gericht op het voorkomen van armoede – vroegsignalering), de Voedselbank (vangnet en ondersteuning bij overzicht en regelingen) en het DoorGeefLuik (vangnet – huisraad). Daarnaast zijn er ook regelingen die een bijdrage leveren aan doelstellingen binnen het armoedebeleid, maar waarvoor geen geld vanuit het armoedebeleid wordt besteed maar vanuit andere gelden.

Hierbij valt te denken aan het Taalhuis (digi- en taalvaardigheden), SHINE (activiteiten en bewustwording met betrekking tot armoede onder jongeren), Infospreekuur (ondersteunen mensen bij aanvragen en overzicht schulden en regelingen), BghU (kwijtschelding gemeentelijke belastingen) en Van Houten&co (Welzijnswerk, begeleiding en ondersteuning).

Doel Het is noodzakelijk om, bij de keuze om regelingen binnen het armoedebeleid wel of niet te continueren (of anderszins te wijzigen), een goede brede afweging te maken. Hiervoor is overzicht op de totale inzet van de gelden noodzakelijk. Met dit document wordt de raad van de gemeente Houten overzicht gegeven in de middelen die door gemeente Houten worden ingezet binnen het armoedebeleid. Daarbij wordt een voorstel gedaan voor de inzet van deze middelen.

Leeswijzer In dit document geven we weer welke armoederegelingen vanuit de armoedebudgetten van de gemeente worden uitgevoerd. Helaas is de effectiviteit per regeling op dit moment niet aan te tonen. Wel geven we waar mogelijk per regeling de kosten, het bereik, bijzonderheden en prognose. Hoofdstuk 4 geeft allereerst een beschouwing van de inzet van middelen, de bijzonderheden en wordt afgerond met een voorstel hoe de gelden in te zetten. Vervolgens geven we in hoofdstuk 5 informatie over de positionering en doelgroep van de verschillende regelingen binnen het armoedebeleid. In hoofdstuk 6 geven we een overzicht van de verschillende gelden en regelingen die binnen het armoedebeleid worden uitgevoerd. En daarbij de verwachting voor besteding van het budget over 2019. In hoofdstuk 7 geven we vervolgens een uitwerking van alle verschillende regelingen.

3

3. Inhoudsopgave

1.

Achtergrond.................................................................................................................... 1

2.

Inleiding .......................................................................................................................... 2 Opdracht ............................................................................................................................ 3 Doel ................................................................................................................................... 3 Leeswijzer .......................................................................................................................... 3

3.

Inhoudsopgave ............................................................................................................... 4

4.

Beschouwing .................................................................................................................. 5 Positionering ...................................................................................................................... 5 Doelgroepen ...................................................................................................................... 5 Regelingen en budgetten met betrekking tot armoedebeleid .............. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Conclusie en voorstel:................................................. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

5.

Positionering en doelgroep ............................................................................................13 Positionering .....................................................................................................................13 Doelgroepen .....................................................................................................................14

6.

Overzicht regelingen en gelden armoedebeleid .............................................................15

7.

Uitwerking regelingen ....................................................................................................16 Eurobudget: ......................................................................................................................16 Stichting Leergeld Houten: ................................................................................................17 Stichting Budgethulp Houten:............................................................................................19 U-pas: ...............................................................................................................................21 Jeugdfonds Sport & Cultuur: .............................................................................................24 Collectieve zorgverzekering minima (CZM): ......................................................................27 Tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (vangnetregeling): ........................29 Bijzondere bijstand:...........................................................................................................31 Regeling indirecte schoolkosten:.......................................................................................34 Tegemoetkoming kinderopvang (Sociaal medisch / participatietraject WIL): .....................36 Stichting Urgente Noden Lekstroom:

................................................................................38

4

4. Beschouwing Op basis van het armoedebeleid zijn de verschillende maatregelen en organisaties betrokken op het gebied van armoedebestrijding in te delen. Daarbij leveren sommige regelingen op een enkele doelstelling een bijdrage en sommige op meerdere.

Positionering Binnen de armoedebudgetten wordt met name geld geïnvesteerd in regelingen op het gebied van het beperken van de gevolgen van armoede. Met de oprichting van het Taalhuis en verschillende kindregelingen wordt ook steeds meer geïnvesteerd in het ontwikkelen van vaardigheden van inwoners en daarmee het doorbreken van de vicieuze cirkel van armoede. Hierbij is het goed om te realiseren dat kosten met betrekking tot het aanbod van het Taalhuis (digi-cursussen en taalvaardigheid) en budgetteringscursussen activiteiten zijn die niet vanuit de armoedebudgetten worden bekostigd, maar wel onderdeel zijn van het totale pakket van armoedebestrijding in Houten. In het preventieve (voorkomen van armoede) wordt vooral geïnvesteerd in de samenwerking. Betere signalering en doorverwijzing zoals bij Vroeg Eropaf!, VPS maar ook de onderlinge samenwerking en doorverwijzing van de partners op het gebied van armoedebestrijding zoals na de intake bij Stichting Leergeld Houten en Stichting Budgethulp Houten. Dit vraagt vaak niet direct om extra gelden vanuit de armoedebudgetten maar wel om inzet / uren van medewerkers van de deelnemende organisaties. Om dit te versterken en de kwaliteit van de uitvoering te borgen ontvangen Stichting Leergeld Houten en Stichting Budgethulp Houten sinds 2018 vanuit de armoedebudgetten een bijdrage in hun organisatiekosten.

Doelgroepen Zowel voor kinderen als voor volwassenen met een laag inkomen zijn er in Houten verschillende regelingen. Er worden verschillende percentages gehanteerd worden met betrekking tot de toegang tot de regelingen. Een deel daarvan heeft een harde inkomensgrens (U-pas, regeling indirecte schoolkosten, collectieve zorgverzekering en bijzondere bijstand). De overige regelingen hebben de mogelijkheid om maatwerk te bieden bij de situatie van de inwoner. Bij het Jeugdfonds Sport & Cultuur gebeurt dit bijvoorbeeld via een intermediair die geacht wordt een goede inschatting te maken van de (financiële)situatie en bij de Regeling tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten worden de hoge zorgkosten afgetrokken van het inkomen om te berekenen of na betaling van de zorgkosten een inkomen onder de 120% van de bijstandsnorm overblijft. Ook Stichting Leergeld Houten heeft naar aanleiding van een huisbezoek (en inschatting van de situatie) de mogelijkheid om af te wijken van hun richtlijn van 120% inkomen van de bijstandsnorm. Van onze partners zijn geen signalen binnen gekomen dat het verschil in percentages van de regelingen in Houten leidt tot problemen. Twee regelingen hanteren ook een vermogensgrens. Dit heeft betrekking op de regeling indirecte schoolkosten en de bijzondere bijstand.

Voor de bijzondere bijstand geldt dat dit volgt uit de Participatiewet en dus landelijk is opgelegd. Met betrekking tot de regeling indirecte schoolkosten is in het uitvoeringsplan 2019 van het armoedebeleid aangegeven deze regeling (op andere wijze) onder te brengen bij Stichting Leergeld Houten. Stichting Leergeld Houten heeft een hoger bereik, waardoor de middelen mogelijk niet toereikend zijn voor de totaal bereikte doelgroep. Er wordt momenteel gezocht naar een passende oplossing.

5

Regelingen en budgetten met betrekking tot armoedebeleid Voor de verschillende regelingen is het voor de gemeente Houten mogelijk om de toegang tot een regeling te vergroten of te verkleinen. Dit heeft echter financiële consequenties. Voor een aantal regelingen geldt dat deze wettelijk uitgevoerd dienen te worden. Dit betreft de tegemoetkoming voor kinderopvang (Wet kinderopvang), bijzondere bijstand, individuele inkomenstoeslag en individuele studietoeslag. Behalve de eerste volgen deze regelingen allen uit de Participatiewet. De collectieve zorgverzekering voor minima volgt ook uit de Participatiewet en mag de gemeente afsluiten. Deze regelingen moeten uitgevoerd worden binnen de wettelijke kaders. Hierop kan de gemeente accenten aangeven via bijvoorbeeld verordeningen. Met name de kosten met betrekking tot bijzondere bijstand en tegemoetkoming kinderopvang zijn de afgelopen jaren flink gestegen (zie hiervoor de uitwerking per regeling – hoofdstuk 7). Met betrekking tot de bijzondere bijstand past de gemeente bij de behandeling van de perspectiefnota haar begroting aan naar aanleiding van de begroting en te verwachten kosten die WIL geeft. Met betrekking tot de tegemoetkoming kinderopvang zijn de gestegen kosten nog op te vangen binnen de begroting. Ook de kosten van de U-pas stijgen.

Voor 2019 en 2020 worden de kosten boven de begroting nog gedekt vanuit incidentele extra rijksgelden die vervallen in 2021. Met de huidige kosten zou dit neer komen op een tekort van ongeveer € 20.000,-. Gezien de huidige ontwikkelingen binnen de U-pas (zie hoofdstuk 7) zullen de kosten waarschijnlijk verder stijgen. Op de post minimabeleid voorzieningen is een bedrag van € 60.000,- nog niet ingezet. Dit wordt (deels zoals in voorgaande jaren) gebruikt voor de inzet op communicatie, bijeenkomsten, onderzoeken, extra ondersteuning partners en/of (kleine) pilots met partners (bv. ten behoeve van risicodoelgroepen). Echter is vanaf 2020 nog maar een bedrag van € 103.834,- begroot voor de tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten. Deze kosten zijn momenteel ongeveer € 175.000,-. En houdt dus, bij een zelfde uitvoering, een tekort in van € 75.000,- vanaf volgend jaar. Onder de post minimabeleid voorzieningen vallen ook de “Klijnsma gelden” voor kinderen in armoede. Deze gelden worden volledig ingezet. Het rijk baseert haar bijdrage op basis van CBS cijfers (aantal kinderen in armoede). Dit betekent dat deze bijdrage fluctueert. In 2019 is ongeveer € 6.000,- minder beschikbaar ten opzichte van 2018.

Om deze verschillen over de jaren op te vangen zonder het pakket aan regelingen voor kinderen terug te schroeven wordt er gewerkt met een flexibel overgebleven budget (zie uitvoeringsplan Gelijke kansen voor alle kinderen 2019). Gezien alle posten betekent dit dat er vanaf 2021 en verder voor dezelfde uitvoering een te kort ontstaat. Met dezelfde middelen zullen hier dan ook keuzes gemaakt moeten worden. We komen hier bij de perspectiefnota 2021 op terug. Conclusie en voorstel: De uitvoering van het armoedebeleid is gezien de doelstellingen dekkend gelet op de inzet van middelen op de verschillende doelstellingen en de projecten/regelingen zoals VPS, Vroeg Eropaf!, Taalhuis, DoorGeefLuik, Infospreekuur, BghU en de Voedselbank die hier ook een bijdrage aan leveren. De individuele regelingen (hoofdstuk 7) zijn niet afzonderlijk van elkaar te zien. Er is een beperkt budget waarmee ingezet wordt op het totale armoedebeleid. Met dit overzicht willen we een brede afweging maken met betrekking tot de inzet van de middelen.

6

Het in stand houden van het pakket aan regelingen kent een aantal risico’s: -

-

Per 2020 een lagere begroting voor de tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten (financieel tekort ten opzichte van de uitvoering van vorig jaar ongeveer € 70.000,-) De kosten van kinderopvang stijgen Per 2020 een nieuwe uitvoerder van de collectieve zorgverzekering minima (CZM). Daarmee moet opnieuw begonnen worden met bereik / overstap van de doelgroep De kosten van de U-pas zijn hoger dan de begroting en worden tot 2021 gedekt uit extra middelen vanuit het rijk (financieel tekort vanaf 2021 ongeveer € 20.000,-)

Hoe gaan we om met deze risico’s:

De eventuele wijzigingen op basis van onderstaande zijn al verwerkt in het overzicht van hoofdstuk 6.

Lagere begroting tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten per 2020 De regeling tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten wordt momenteel elk jaar vastgesteld. Deze regeling heeft een hoog bereik, gaat naar de inwoners die daadwerkelijke hoge zorgkosten maken en heeft lage uitvoeringskosten. Deze regeling willen we dan ook structureel maken. Momenteel zijn de totale kosten van deze regeling € 175.000,-. Vanaf 2020 is er voor de regeling een uitvoeringsbudget van € 103.834,-. Dit is op basis van de huidige uitvoering een tekort van € 71.166,-. Om ervoor te zorgen dat er een substantiële tegemoetkoming, passend bij de kosten die gemaakt worden, kan worden gecontinueerd, willen we vanaf 2020 de begroting hiervoor ophogen. Vanuit de gelden minimabeleid voorzieningen willen we een bedrag van € 40.000,- beschikbaar stellen voor de regeling tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten. Dit betekent dat de regeling vanaf 2020 uitgevoerd kan worden met een bedrag van € 143.834,-. Voorstel is dit budget en de regeling structureel te maken. Dit lagere bedrag heeft wel consequenties voor de regeling. Deze regeling werkt met een plafondbudget. Bij dezelfde uitvoeringskosten en hetzelfde aantal toekenningen als in 2018 jaar zou de tegemoetkoming aan inwoners gaan naar een bedrag van ongeveer € 219,- per aanvrager. In 2018 was de tegemoetkoming €275,-.

Er is een maximale tegemoetkoming opgenomen in de regeling van € 300,-. Met het overbrengen van budget van de post minimabeleid voorzieningen naar deze regeling resteert binnen deze post nog een bedrag van € 19.886,-. Dit budget is bedoeld om in te zetten op communicatie, bijeenkomsten, onderzoeken, extra ondersteuning partners en/of (kleine) pilots met partners. De mogelijkheid om incidenteel partners financieel te ondersteunen wordt hierdoor kleiner.. Stijgende kosten kinderopvang Vooral de kosten met betrekking tot kinderopvang bij een SMI (Sociaal Medische Indicatie) zijn enorm gestegen. De toedracht hiervan wordt nader onderzocht. De stijging van deze kosten vangen we in 2019 op met de inzet van een overschot van middelen voor de bijzondere bijstand.. Dit betreft een bedrag van € 60.000,- bovenop het begrote bedrag van € 31.972,-. Voor 2020 en volgende jaren zijn de gestegen kosten voor bijzondere bijstand verwerkt in de begroting van WIL. Met deze begroting heeft het college ingestemd en deze wordt verwerkt in de gemeentelijke begroting. Daarmee zijn de budgetten op het niveau gebracht van 2019.. We werken met de andere Lekstroom-gemeenten, het Sociaal Team en WIL integraal aan de oplossing van het probleem over 2019 en 2020. Met WIL en de andere Lekstroomgemeenten wordt gewerkt aan nieuwe beleidsregels voor kinderopvang en een nieuwe 7

verordening met betrekking tot kinderopvang bij een SMI. Bij het opstellen van een nieuwe verordening wordt gekeken naar de mogelijkheden om meer grip te krijgen op de kosten. Het uitgangspunt blijft dat de kinderopvang bij een SMI tijdelijk is. Nieuwe zorgverzekeraar als uitvoerder CZM Momenteel worden gesprekken gevoerd met zorgverzekeraars die mogelijk de CZM in Houten aan willen bieden. De kosten die de gemeente Houten maakt voor de CZM zijn de uitvoeringskosten van WIL (toetsing op inkomen) en met name de gemeentelijke bijdrage die gedaan wordt aan de zorgverzekering van de inwoner. Bij het overstappen naar een andere zorgverzekeraar als aanbieder van de CZM is het risico aanwezig dat niet alle deelnemers mee overstappen. Uit ervaring blijkt bij een overstap altijd een (kleine) terugval in deelname. Om de inwoner te helpen bij deze keuze en eventuele overstap willen we ruim op tijd starten met de communicatie. Het voornemen is dan ook om voor de zomervakantie een contract te hebben gesloten met een zorgverzekeraar. Dit zorgt ervoor dat we ruim op tijd in kunnen gaan zetten op communicatie naar onze inwoner. Er zal voor deze overstap dan ook extra communicatie en hulp aan de inwoner geboden worden. Lagere begroting U-pas per 2021 Per pasjaar 2017 – 2018 is er een nieuwe uitvoerder van de U-pas.

Deze uitvoerder kreeg de opdracht de U-pas aantrekkelijker en gebruiksvriendelijker te maken. Daarmee zijn de uitgaven van de U-pas gestegen naar ongeveer € 110.000,-. Met de begroting van € 87.220,gebaseerd op de periode voor deze nieuwe uitvoerder is er een tekort ontstaan. Dit wordt momenteel opgevangen door extra middelen die door het rijk ter beschikking zijn gesteld voor het armoede- en schuldenbeleid over de jaren 2018, 2019 en 2020. Dit zijn echter incidentele middelen, waardoor per 2021 daadwerkelijk een tekort ontstaat. Het is voor de gemeente Houten jaarlijks mogelijk om deel te (blijven) nemen aan de U-pas zolang gemeente Utrecht een contract met deze partij heeft. Om met de kosten van de Upas binnen de begroting te blijven is het mogelijk de toegang (inkomensgrens) aan te passen. Deze is voor Houten momenteel 110% van de bijstandsnorm. Andere deelnemende gemeenten hanteren een inkomensgrens van 125% van de bijstandsnorm. Daarnaast is het mogelijk om het budget op de U-pas te verlagen. Voor kinderen is dit momenteel € 225,- en voor volwassen is dit momenteel € 100,-. Het budget in andere gemeenten is behalve bij 0 t/m 3 jaar en voor volwassenen hoger bij de andere deelnemende gemeenten. Omdat dit voor 2019 en 2020 nog geen probleem oplevert is het voorstel om in 2020 nogmaals kritisch te kijken naar de mogelijkheden.

Toegang tot regelingen – inkomensgrens De toegang tot regelingen wordt veelal bepaald aan de hand van een inkomenspercentage van de bijstandsnorm. Hiermee wordt bij een aantal regelingen bepaald wie er wel en niet in aanmerking komen voor de minimaregeling. Deze grens wordt door de gemeente bepaald. In Houten zijn er verschillende regelingen met verschillende grenzen om toegang te hebben tot een minimaregeling. Daarbij kan de discussie ontstaan hoe gemeente Houten de toegang tot minimaregelingen ziet.

8

Bij het bepalen van de toegang tot deze regelingen wordt momenteel het volgende geconstateerd: 1. De verschillende inkomensgrenzen leiden niet tot problemen Steeds meer vragen we de verschillende regelingen maatwerk te bieden. Wat betekent dat de inwoner centraal staat en gekeken wordt naar welke oplossing past bij zijn of haar situatie. Met betrekking tot de regelingen met een harde inkomensgrens zit gemeente Houten “laag” met betrekking tot het budget voor inwoners en de inkomensgrens vergeleken met de regio. Zo zit bijzondere bijstand op 100%, de U-pas op 110% en de regeling indirecte schoolkosten ook op 110%. Ook het bedrag op de U-pas is (op één onderdeel na) lager dan in de regio. Gemeente Houten biedt als één van de weinigen een aparte regeling (tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten) aan voor inwoners met chronisch hoge zorgkosten. Daarnaast is het zo, dat Stichting Leergeld Houten en Jeugdfonds Sport & Cultuur de opdracht hebben om (al dan niet via intermediairs) te kijken naar de totale (financiële) situatie van de klant en kunnen buiten deze inkomensgrenzen waar nodig maatwerk bieden. Door deze persoonlijke gesprekken komt vaak meer (financiële) problematiek aan het licht en kunnen problemen breed opgepakt worden. Deze organisaties kunnen afwijken van inkomensgrenzen. Dit geldt ook voor Stichting Urgente Noden Lekstroom (SUN Lekstroom).

In de tweede helft van 2019 gaan we de samenwerking met en tussen deze partners evalueren waarbij we de onderlinge doorverwijzing, de vindbaarheid en de vereenvoudiging van de regelingen verder willen optimaliseren om onze inwoners zo goed mogelijk maatwerk te kunnen bieden. Doordat breed wordt gekeken en eventueel een maatwerk-aanvulling vanuit deze organisaties kan worden gegeven wordt aangenomen, dat het gebruiken van verschillende percentages niet direct invloed heeft op de situatie van het gezin. Vooralsnog signaleren onze partners geen grote problemen met betrekking tot de inkomensgrenzen. De genoemde organisaties geven aan de regelingen zo eenvoudig mogelijk te willen houden voor de inwoners dan wel voor de inwoners die zij (hierin) ondersteunen, zodat niet al hun tijd aan het aanvragen van regelingen op gaat. Een voorbeeld hiervan is dat partners geen eigen (extra) financiële toets doen als er een U-pas aanwezig is. Zo is de toets op het inkomen van het U-pas bureau een indicatie van een laag inkomen voor de andere partners. 2. Gemeentelijk beleid lost toeslagen problematiek niet op In 2017 is bij het opstellen van het herijkte armoedebeleid door KWIZ (Kenniscentrum Welzijn Inkomen en Zorg) een inkomenseffectrapportage opgesteld.

Hieruit blijkt dat minima meer ondersteuning van het rijk krijgen in de vorm van diverse toeslagen dan dat ze aan financiële ondersteuning kunnen krijgen van de gemeente. Uit de rapportage blijkt dat de gemeentelijke minimaregelingen een terugloop aan toeslagen niet kan oplossen. Voor minima is het belangrijk dat ze naast de gemeentelijke regelingen ook gebruik maken van huur- en zorgtoeslag. Armoedeval ? Uit de rapportage blijkt dat elk huishouden dat vanuit een bijstandssituatie gaat werken tegen een loon tussen 110 en 130 procent Wettelijk sociaal minimum (Wsm) er op inkomen op vooruit gaat. Echter, geen van deze huishoudens gaat er op dat moment evenredig op vooruit in totaal inkomen. Dit komt doordat de toename van netto-inkomen leidt tot een afname van de bijdrage van het rijk en de gemeente (in beperkte mate).

9

Doordat de rijksbijdrage in de vorm van toeslagen veel hoger liggen, zorgen de gemeentelijke minimaregelingen voornamelijk voor meer vrije bestedingsruimte. Dit is het bedrag dat overblijft en vrij besteedbaar kan worden uitgeven aan bijvoorbeeld een lidmaatschap voor een (sport)vereniging of de bibliotheek, sociale en recreatieve activiteiten of aan zakgeld voor kinderen. Uit de rapportage van KWIZ blijkt dat alle huishoudens, mits ze gebruikmaken van de gemeentelijke regelingen, maandelijks geld over houden dat ze vrij kunnen besteden. Alleenstaande ouders en pensioengerechtigden houden hier het meeste geld voor over, meerpersoonshuishoudens zonder kinderen het minst.

10

3. Verhogen inkomensgrenzen leidt tot keuzes Het verhogen van de inkomensgrenzen binnen de regelingen leidt tot een stijging van de kosten. Wanneer gekozen wordt een inkomensgrens te verhogen, betekent dit dat er meer inwoners in aanmerking zullen komen voor de regeling en dus de uitvoeringskosten en regelingskosten hoger worden. In verband met de stijgende tekorten en de ontstane financiële situatie binnen het sociaal domein zijn we terughoudend met het aanpassen van percentages en daarmee het gebruik van regelingen Bij aanpassing van percentages zal dekking voor de toegenomen kosten gezocht moeten worden binnen de beschikbare financiële kaders en zal de voortzetting van een of meer regelingen heroverwogen moeten worden. Er zal dan gekozen moeten worden welke regeling(en) minder of helemaal niet uitgevoerd kunnen worden. Voorstel met betrekking tot toegang van de regelingen Vooralsnog willen we de percentages en daarmee toegang tot de minimaregelingen niet aanpassen. Van onze samenwerkingspartners ontvangen we het signaal dat de verschillende percentages die nu bestaan niet tot problemen leiden. Daarnaast bieden deze partners maatwerk aan Houtense inwoners (dat wil zeggen; in individuele gevallen kunnen zij ook buiten de vastgestelde inkomensgrenzen voorzieningen toekennen).

Voorbeeldberekeningen Wij hebben voor twee regelingen berekend wat de financiële consequenties zouden zijn van het aanpassen van de percentages die gehanteerd worden. Hierbij zijn we uit gegaan van de aanname dat bij verhoging van het percentage en daarmee de toegang tot de regelingen het bereik van de doelgroep en de gebruikmaking gelijk blijven. De uitkomsten geven slechts een indicatie van de mogelijke maximale financiële consequenties. Bij de berekeningen zijn gegevens gebruikt m.b.t. 2018. U-pas De grens voor de U-pas ligt op 110 % van de bijstandsnorm. Aantal inwoners dat in aanmerking komt: 1933 Daarvan waren 1843 inwoners U-pashouder (bereik van 95%). Kosten i.v.m. uitgaven met de U-pas door pashouders en organisatiekosten bedroegen € 108.466,,=. Bij de grens op 125% komen 2794 inwoner in aanmerking voor een U-pas. Bij een bereik van 95% zullen 2654 inwoners de pas gaan gebruiken (aanname). De kosten bij de grens op 125% kunnen toenemen tot maximaal € 156.188,= Toename van de kosten bij grens op 125% bedraagt € 47.622,= Collectieve Zorgverzekering Minima (CZM) De grens voor een bijdrage in de premie voor de aanvullende verzekeringen, naast de collectiviteitskorting op de basispremie, ligt op 120 % van de bijstandsnorm. Aantal volwassen dat in aanmerking komt: 1883. Daarvan maakten 782 volwassen inwoners gebruik (bereik van 41%). De kosten i.v.m.

de gemeentelijke bijdrage in de premie en uitvoeringskosten bedroegen € 206.529,= Bij de grens op 130% komen 2355 volwassen inwoners in aanmerking Bij een bereik van 41% zullen 965 volwassen inwoners gebruik maken (aanname). De kosten bij de grens op 130 % zullen toenemen tot maximaal € 254.760,=. Toename van de kosten bij grens op 130% bedraagt € 48.231,=.

11

Bij verruiming van de regelingen door het aanpassen van de percentages zal een bredere groep inwoners daarvan gebruik gaan maken. Bij een gelijkblijvend financieel kader zal relatief een kleiner deel van het geld terecht komen bij de groep inwoners die op het laagste bijstandsniveau zit. Doorontwikkeling Vanuit de gemeente Houten blijven we het pakket aan maatregelen monitoren. In de tweede helft van 2019 evalueren we de samenwerking met en tussen deze partners (Stichting Leergeld Houten, Schuldhulpmaatjes en SUN Lekstroom). Doel hiervan is om de samenwerking tussen deze partners zo goed mogelijk te laten verlopen, vanuit inwonersperspectief. Dat houdt in dat de vindbaarheid van regelingen wordt bevorderd en het aanvragen van regelingen waar mogelijk verder vereenvoudigd wordt. Overigens zijn met deze partners de afgelopen twee jaar hier al stappen in gezet; bijvoorbeeld door het werken met één logo (Houten met elkaar) en het opnemen van het gehele aanbod van regelingen en uitvoeringspartners in flyers en andere communicatieuitingen. Ook zal in 2019 het kindpakket geëvalueerd worden met de partners en de doelgroep, waarbij onderzocht zal worden hoe het kindpakket wordt ervaren en welke hiaten er mogelijk zijn.

Vooruitlopend op het evalueren van onze subsidie aan partners op het gebied van armoedebestrijding willen we ook dit jaar onze partners voldoende faciliteren en ondersteunen zodat zij de kwaliteit van hun diensten ook dit jaar kunnen waarborgen. Dit doen we op basis van de cijfers en kosten over voorgaande jaren. Dit betekent dat we een bedrag van €10.000,- beschikbaar stellen voor de organisatie kosten van Stichting Leergeld Houten over 2019. Ook vorig jaar hebben ze deze ondersteuning ontvangen en verantwoord. Daarnaast ondersteunen we het noodfonds SUN Lekstroom op basis van de toegenomen aanvragen van Houtense inwoners over 2018 (van 26 naar 32 aanvragen) tot een bedrag van € 7.000,-. Over 2018 ontvingen zij vanuit gemeente Houten een budget van € 5.000,- ter ondersteuning van Houtense inwoners.

12

5. Positionering en doelgroep Positionering Armoedebeleid doelstellingen Voorkomen van armoede Bieden van een vangnet: beperken van de gevolgen van armoede

Bieden van een vangnet: ondersteunen en ontwikkelen van vaardigheden gericht op herstel

Regelingen Eurobudget Stichting Leergeld Houten Stichting Budgethulp Houten Stichting Leergeld Houten Bijzondere bijstand Tegemoetkoming kinderopvang Regeling indirecte schoolkosten Collectieve zorgverzekering minima Tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten SUN Lekstroom U-pas (volwassenen) Stichting Leergeld Houten Stichting Budgethulp Houten Jeugdfonds Sport & Cultuur U-pas (kinderen)

Eurobudget

13

Doelgroepen Regelingen 2019 Eurobudget* Stichting Leergeld Houten

Doelgroep (percentage bijstandsnorm) Alle 120%

Stichting Budgethulp Houten U-pas

Alle

Jeugdfonds Sport & Cultuur Bijzondere bijstand

Beoordeling laag inkomen door intermediair Laag inkomen (draagkracht boven 100% is 35% en vermogensgrens) 110% (en vermogensgrens) Uitkering met volgen traject, studie of medische indicatie voor opvang 120% met gemeentelijke bijdrage, 150% zonder gemeentelijk bijdrage 120%

Regeling indirecte schoolkosten Tegemoetkoming kinderopvang Collectieve zorgverzekering minima Tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten SUN Lekstroom

110%

Bijzondere doelgroepen - Biedt maatwerk bij hoger inkomen (bv. schulden) - Zelfstandigen

< 18 jaar

> 18 jaar

X X

X

X - kinderen bij officieel schuldentraject - Zelfstandigen - Zelfstandigen

X

X

X X

X X

- Mogelijkheid bij hoger inkomen en hoge zorgkosten - Zelfstandigen

Alle

X

X

X

X

X

* Budget voor een doel beschikbaar gesteld door Menzis (niet in begroting Houten)

14

6. Overzicht regelingen en gelden armoedebeleid Post

Regelingen*

Bijzondere bijstand

Minimabeleid voorzieningen

- Bijzondere bijstand - Individuele inkomenstoeslag - Individuele studietoeslag - Indirecte schoolkosten - U-pas - Kinderen in armoedegelden; Stichting Leergeld Houten Jeugdfonds Sport - SUN Lekstroom - Stichting Budgethulp Houten

Financiële tegemoetkoming WMO

Kinderopvang

Cultuureducatie

Begroot 2019 € 33.638,-

Restant

Opmerkingen

Waarschijnlijk € 0,-

Wettelijke regelingen behalve indirecte schoolkosten - Indirecte schoolkosten, laag bereik hoge drempel, wordt per schooljaar 2019 – 2020 anders ingericht

€ 311.757,-

€ 0.000,-** Intensivering Schulden en armoedebeleid

- Collectieve zorgverzekering minima (CZM)

€

Waarschijnlijk € 0,-

- Tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten - Kinderopvang doelgroepen - Kinderopvang medische indicatie - Jeugdfonds Cultuur (Kinderen in armoede gelden)

€ 175.000,-

- U-pas tekort wordt gedekt uit extra middelen die vervallen per 2021, tekort op basis uitgaven nu € . ,- Kinderen in armoede gelden vanuit het rijk zijn wisselend, werkt met flexibel overgebleven budget - Restant: inzet op communicatie, bijeenkomsten, onderzoeken, extra ondersteuning partners of (kleine) pilots met partners Wmo gelden, worden in samenhang daarmee vastgesteld - Vanaf 2020 is voor de tege oetko i g € . ,- begroot. - Waarschijnlijk nieuwe uitvoerder van de CZM per 2020

.

,-

€ 91.972,-

Waarschijnlijk € 0,-

Komt voort uit wet kinderopvang - Kosten kinderopvang met een sociaal medisch indicatie stijgen

€

€ ,-

Kinderen in armoede gelden

- Restant: inzet op communicatie, bijeenkomsten, onderzoeken, extra ondersteuning partners of (kleine) pilots met partners - Bij uitvoering van de regeling tegemoetkoming chronisch zieken en geha di apte et ee edrag va € 143.834,- Restant: inzet op communicatie, bijeenkomsten, onderzoeken, extra ondersteuning partners of (kleine) pilots met partners - Uitgaande van dezelfde kosten en wijzigingen in de begroting zoals hierboven benoemd - Uitgaande van dezelfde kosten en wijzigingen in de begroting zoals hierboven benoemd

.

,-

Totaal 2019

€ 1.778.127,-

€ 20.000,-

Totaal 2020

€ 1.706.961,-

€ 20.000,-

Totaal 2021

€ 1.686.961,-

€ 0.00,-

* **

In het blauw de regelingen die verder zijn uitgewerkt In het zwart regelingen die binnen de andere kosten vallen of nog geen doel hebben Om tot een bedrag van € 143.834,- voor de uitvoering in 2020 te komen dient al per 2019 een bedrag van € 40.000,overgeheveld te worden ten behoeve van de tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten.

15

7. Uitwerking regelingen Eurobudget: Menzis stelt het Eurobudget beschikbaar. Dit betekent dat per klant (18+) die deelneemt aan de collectieve zorgverzekering voor minima bij Menzis, Menzis € 1,- per kalendermaand reserveert voor dit budget. Dit budget kan de gemeente aanvragen voor: -

Voor beoogde gezondheid bevorderende en deelname verhogende projecten

-

Ter aanwending van de verbetering van de Gemeentepolis

Naam uitvoerder: Gemeente Houten - Menzis Financiële omvang 2018: Het Eurobudget moet binnen 2 jaar worden uitgegeven. Over 2018 is het Eurobudget niet uitgegeven. Financiële omvang begroting 2019: Voor 2019 staat nog een bedrag van € 18.480,-. Waarvan € 9.384,- uit 2018. Het volledige bedrag moet in 2019 worden uitgegeven, omdat Menzis vanaf 2020 waarschijnlijk de collectieve zorgverzekering minima voor de gemeente Houten niet meer uitvoert. Prognose 2019: Voor de besteding van het Eurobudget bestaan al meerdere ideeën. De verwachting is dat dit jaar het volledige budget binnen de doelstellingen van de verschillende domeinen over 2018 en 2019 wordt besteed. Bereik 2018 + doelgroep: In 2018 geen uitvoering aan het budget gegeven. In 2018 is wel het budget over 2017 besteed. Daarmee is het trapveldje in het Oude Dorp aangepakt zodat kinderen en volwassenen er gedurende het gehele jaar gebruik van kunnen maken. Structureel / incidenteel : Per 2020 verwachten we een andere aanbieder met betrekking tot de collectieve zorgverzekering voor minima, daarmee vervalt het Eurobudget. Toelichting activiteit, inclusief Koppeling collegeprogramma / beleidsplan: Een budget wat breed in te zetten is. Omdat dit incidenteel geld betreft en de hoogte per jaar kan verschillen wordt dit ook incidenteel ingezet.

Bijzonderheden: Doordat Menzis zich terug trekt uit de collectieve zorgverzekering voor minima in de gemeente Houten zullen deze gelden (waarschijnlijk) ook eindigen per 2020.

16

Stichting Leergeld Houten: Het voorkomen van sociale uitsluiting van kinderen uit gezinnen met minimale financiële middelen. Door het bieden van kansen aan kinderen in de leeftijd van 0 tot en met 17 jaar (was voor 2019 4 tot en met 17 jaar) om te kunnen deelnemen aan binnen- en buitenschoolse activiteiten. Naam uitvoerder: Stichting Leergeld Houten Financiële omvang 2018: Vanuit Lokale fondsen ongeveer: € 33.086,- ontvangen en besteed! Vanuit gemeente Houten: € 125.045,- over 2018 - Hiervan organisatiekosten: € 10.000,- Hiervan bestemd voor kinderen in armoede: € 65.000,- Hiervan bestemd voor kinderen in armoede: € 11.000,- (incidenteel flexibel budget) - Hiervan bestemd voor leerwegondersteuning: € 39.045,- (incidenteel) Financiële omvang begroting 2019: Vanuit gemeente Houten: € 75.000,- Hiervan organisatiekosten maximaal € 10.000,- Hiervan bestemd voor kinderen in armoede: € 65.000,+ eventueel restant “Klijnsma gelden” voor kinderen in armoede over 2019 € 8.179,-. Deze worden in overleg met Stichting Leergeld Houten (als trekker van dit project) ingezet. Dit wordt ingezet voor uitbreiding aanbod (pilots) of voor het aanvullen van budget bij erg succesvol aanbod. Prognose 2019: Het streven is om over 2019 400 unieke kinderen te bereiken.

Doordat de samenwerking met Jeugdfonds Sport & Cultuur steeds beter is streven zij gezamenlijk ernaar 500 unieke kinderen in armoede te bereiken en te helpen. Over 2019 wordt Stichting Leergeld Houten wederom ondersteund in de organisatiekosten om de kwaliteit van hun werkzaamheden te borgen en deze groei van bereik mede mogelijk te maken. Het bedrag van € 65.000,- is en was berekend op een bereik van 230 kinderen en daarnaast computers voor school (40 – 50 gezinnen) en fietsen (25-35 stuks). Om alle gezinnen die zij totaal dit jaar waarschijnlijk bereiken te kunnen blijven ondersteunen zullen zij dus naar verwachting ook andere fondsen en initiatieven aan moeten spreken zoals zij ook de afgelopen jaren hebben gedaan. Dit zijn niet alleen giften in de vorm van geld, maar ook samenwerkingen met ondernemers in Houten (en omstreken) en giften in natura. Dit blijft nog met de groei die nu in de eerste 3 jaar is te zien een dynamisch plaatje. Gemeente Houten blijft in gesprek over het bereik en aanbod met Stichting Leergeld Houten. Stichting Leergeld Houten geeft aan met de ondersteuning van € 10.000,- in de organisatiekosten te kunnen voldoen.

17

Bereik 2018 + doelgroep: 331 kinderen in armoede. Stichting Leergeld Houten hanteert een richtlijn van 120% van de bijstandsnorm, maar biedt maatwerk. Dit betekent dat ze hier van af kunnen wijken. Via verschillende andere acties wordt meer bekendheid gegeven aan Stichting Leergeld Houten. Zij hebben bijvoorbeeld een decemberactie gehouden in 2018 (promotie Stichting Leergeld Houten en verstrekken bol.com bonnen) waarbij 562 unieke kinderen in Houten werden bereikt waarvan 102 gezinnen die niet eerder aanvragen bij Stichting Leergeld Houten hebben gedaan. Structureel / incidenteel : Structurele gelden: - € 65.000,- komt uit de “Klijnsma gelden” voor kinderen in armoede + mogelijk nog vanuit het flexibele budget € 8.179,- (incidenteel). - € 10.000,- komt uit de gelden minimabeleid voorzieningen De structurele Klijnsma gelden worden ieder jaar gebaseerd op het aantal kinderen in armoede. Dit betekent voor 2019 dat de bijdragen voor Houten met meer dan € 6.000,- naar beneden gaat. In 2018 is dat € 144.426,- en in 2019 € 138.179,-. Toelichting activiteit, inclusief Koppeling collegeprogramma / beleidsplan: De beleidsnota van het armoedebeleid noemt kwetsbare jongeren en kinderen als risicogroep. Deze regeling richt zich op sociale uitsluiting van deze groepen.

Met een gesprek achter de voordeur beoordelen ze de situatie en zoeken naar structurele oplossingen, dit betreft vaak maatwerk. Het collegeprogramma omschrijft dat we de vicieuze cirkel van armoede doorbreken door het aanbieden van een breed kindpakket, Stichting Leergeld Houten is de trekker van dit project. Bijzonderheden: Stichting Leergeld Houten is de trekker van het project: gelijke kansen voor alle kinderen. Zij houden contact met de betrokken partners en de doelgroep om te signaleren en de behoefte van de doelgroep te peilen. Stichting Leergeld Houten voert met betrekking tot de kindregelingen regelmatig overleg met de gemeente. De opdracht tot evalueren van het kindpakket zal eind 2019 leiden tot een voorstel voor het structureel inzetten van de “Klijnsma gelden” voor kinderen in armoede. Dit gebeurt nu nog jaarlijks via het plan “Gelijke kansen voor alle kinderen”. Deze regeling maakt onderdeel uit van de opdracht evaluatie van subsidie aan partners op het gebied van armoede. Van daaruit zal bepaald worden op welke wijze de organisatie (bv. met budget voor organisatiekosten) in de toekomst ondersteund zal worden. Vooruitlopend hierop is op basis van eerdere jaren het voorstel een bedrag van € 10.000,- aan organisatiekosten over 2019 doormiddel van subsidie beschikbaar te stellen.

Vanaf 2019 is het voor kinderen in armoede van 0 t/m 4 jaar ook mogelijk om een aanvraag in te dienen. Deze aanpassing is bij alle partners binnen de kindregelingen gedaan om daadwerkelijk alle kinderen mee te kunnen laten doen.

18

Stichting Budgethulp Houten: Het bieden van hulp aan mensen die te maken hebben met (dreigende) schulden. Het vergroten van de zelfredzaamheid van de hulpvragers door middel van het bieden van sociale en praktische ondersteuning. Naam uitvoerder: Stichting Budgethulp Houten voorheen Schuldhulpmaatjes Houten Financiële omvang 2018: Stichting Budgethulp Houten is op 3 december 2018 officieel opgericht. Omdat zij al als Schuldhulpmaatjes Houten bestonden konden zij snel starten. De financiële omvang voor 2018: Vanuit Lokale fondsen ongeveer: € 7.590,Vanuit gemeente Houten: € 5.060,-, dit betreft organisatiekosten waarvan het grootste deel betrekking heeft op opleidingskosten. Financiële omvang begroting 2019: Vanuit gemeente Houten: € 8.410,-. Ook hierbij geldt dat ook via andere fondsen nog gelden worden verworven. De grootste kostenpost blijft de opleiding (training) van de vrijwilligers zodat de kwaliteit van de dienstverlening kan worden gewaarborgd. Prognose 2019: Het streven is om het aantal vrijwilligers te houden tussen de 20 en 25. De afgelopen jaren blijkt dat daarmee precies het aantal hulpvragers wat binnenkomt geholpen en (evt. langdurig) ondersteund kan worden.

Uit het nieuwe beleidsplan van Stichting Budgethulp Houten blijkt: “Het eerste jaar staat in het teken van de opbouw van SHM Houten en daardoor een beperkt aantal schuldhulpverlening trajecten, inclusief nazorg. Wanneer dat staat en goed georganiseerd is, kan daarna uitbreiding van de activiteiten in de richting van vroegsignalering en preventie (eerste fase schuldenproblematiek) worden overwogen.” “In het eerste jaar is het streven om koppelingen tot stand te brengen tussen 10 maatjes en 15 cliënten. Ervaringen elders leren dat 5 daarvan kunnen worden afgerond. Afronden wil in dit geval zeggen dat hulpvrager en hulpverlener er beiden van overtuigd zijn dat de hulpvrager weer zelfstandig verder kan. Na twee jaar zijn 20 koppelingen succesvol afgerond en na drie jaar 35.” Bereik 2018 + doelgroep: Schuldhulpmaatjes / Stichting Budgethulp Houten werkte in 2018 met 20 tot 25 vrijwilligers. Hiermee konden zij alle hulpvragers (vooralsnog) zonder wachtlijst ondersteunen. Met de oprichting van Stichting Budgethulp Houten wordt ook het aantal hulpvragers en de ondersteuning geregistreerd, dit is vooralsnog niet weer te geven over 2018 en eerder.

Stichting Budgethulp Houten richt zich in eerste instantie op hulpvragers van het Sociaal Loket Houten en van andere organisaties waarmee wordt samengewerkt zoals Werk & Inkomen Lekstroom (uitkeringsinstantie Houten), kerken, Wereldhuis, de Voedselbank, CJG (Centrum voor Jeugd en Gezin), Vluchtelingenwerk en Viveste (woningbouwvereniging). Het gaat om die hulpvragers die behoefte hebben aan begeleiding naar financiële zelfredzaamheid en gemotiveerd zijn. Daarbij kan ook sociale problematiek aan de orde 19

komen, maar bij ernstige problemen zal altijd worden doorverwezen naar de professionele instanties. Structureel / incidenteel : Deze gelden vanuit minimabeleid voorzieningen zijn structurele gelden. Toelichting activiteit, inclusief Koppeling collegeprogramma / beleidsplan: Doelstelling van ons herijkte armoedebeleid is dat we inzetten op het versterken van de zelfredzaamheid. “We zetten in op het verbeteren van vaardigheden van onze inwoners om duurzame uitstroom uit armoede te realiseren. Aan inwoners voor wie taal, rekenen (budgetteren) of de digitale wereld een belemmering opwerpt om (weer) financieel zelfredzaam te zijn, bieden we laagdrempelig mogelijkheden aan om deze te verbeteren.” Ook wordt hierin aangegeven dat armoede een onderwerp is dat vraagt om een integrale aanpak. Succes in uitstroom uit armoede en een succesvolle preventie is afhankelijk van een effectief samenspel tussen de diverse betrokken organisaties, de doelgroep zelf en hun netwerk. Hierin speelt Stichting Budgethulp Houten een belangrijke rol in nazorg / voorbereiding richting schulden trajecten en in de tussentijdse begeleiding naar financiële zelfredzaamheid.

In het collegeprogramma worden de volgende punten die inhaken op de activiteiten van de stichting benoemd: - Inwoners met een vraag op het gebied van taal, digitale vaardigheden of budgetteren, kunnen laagdrempelig deelnemen aan cursussen om dit te verbeteren. Met deze financiële steun zorgen we voor borging van de organisatie en opleiding van de vrijwilligers zodat zij ondersteund worden om de doelgroep te bereiken en deze op de juiste manier hulp te bieden. Dit staat ook omschreven in het collegeprogramma: - Onze partners worden gefaciliteerd en ondersteund bij het bereiken van de doelgroep, bieden van maatwerk bij en signaleren van armoede. Schuldhulpmaatjes krijgen concretere inhoudelijke ondersteuning. Bijzonderheden: De afgelopen jaren (voor eind 2018) heeft Schuldhulpmaatjes Houten gewerkt met vrijwilligers zonder budget. Echter doordat de organisatie steeds verder groeit en er ook verloop van vrijwilligers is, was er vanuit Schuldhulpmaatjes de behoefte om de kwaliteit en organisatie voor de toekomst te borgen. In overleg met de gemeente hebben zij uiteindelijk de aansluiting bij Stichting Schuldhulpmaatjes Nederland gevonden. Voor de eerste 2 jaar (2018 en 2019) is vanuit de gemeente Houten nu een bijdrage beschikbaar gesteld. Deze regeling maakt onderdeel uit van de opdracht evaluatie van subsidie aan partners op het gebied van armoede.

Van daaruit zal bepaald worden op welke wijze de organisatie (bv. met budget voor organisatiekosten) in de toekomst ondersteund zal worden.

20

U-pas: De U-Pas is een regeling ter bevordering van participatie voor mensen met een laag inkomen. Gemeente Utrecht: “Participatie, of te wel mee doen in de maatschappij, zien wij binnen de U-Pas op verschillende manieren: • werk: betaald werk, vrijwilligerswerk • school: ontwikkeling van talent en mee kunnen doen aan activiteiten • sport en culturele activiteiten • het opbouwen van sociale contacten • meedoen in de wijk (wijkactiviteiten)” De bijdragen op de pas in Houten zijn voor inwoners van 0 jaar t/m 18 jaar € 225,- en voor inwoners van 18+ € 100,Naam uitvoerder: Intersolve / Intermediad daarbij is de gemeente Utrecht de hoofdopdrachtgever Financiële omvang 2018: Totale kosten over 2018: € 108.466,- Hiervan organisatiekosten: € 27.791,- Hiervan uitgaven door de inwoner: € 80.675,Financiële omvang begroting 2019: Begroot: € 105.282,-. Hierin zijn al meegenomen de extra gelden die door het Rijk beschikbaar zijn gesteld voor 2018, 2019 en 2020. Prognose 2019: De kosten over 2019 worden op basis van de kosten over het afgelopen jaar geschat op € 110.000,-. Gezien de groei van het aanbod in de regio en de toename van het gebruik van het budget op de pas zal dit wellicht licht stijgen. Gezien het hoge bereik van de U-pas is de verwachting dat het aantal deelnemers ongeveer gelijk zal blijven.

Bereik 2018 + doelgroep: Per peildatum 1 juli 2018 (U-pas jaar is van juli tot juli): 642 kinderen en 1.201 volwassenen die de U-pas in Houten hebben. Voor de U-pas geldt in Houten een inkomensgrens van 110% van de bijstandsnorm (geen vermogenstoets). Ook kunnen kinderen in gezinnen waarbij de ouders in een schuldsaneringstraject zitten de U-pas aanvragen. Daarnaast is het voor het Sociaal Team bij schulden mogelijk om de U-pas aan te vragen (Je kunt hierbij denken aan een uiteenzetting van de professional over het samenwerken aan het oplossen van schulden). Structureel / incidenteel : Structurele gelden: - € 87.220,- minimabeleid voorzieningen 21

Incidentele gelden: - € 18.062,- (2019) en € 28.000,- (2020) Na 2020 vervallen de incidentele gelden en is er niet voldoende dekking voor de kosten van de U-pas. Toelichting activiteit, inclusief Koppeling collegeprogramma / beleidsplan: In het armoedebeleid omschrijven we een vangnet te bieden gericht op herstel van participatie. De U-pas biedt inwoners met een laag inkomen mogelijkheden om deel te (blijven) nemen aan activiteiten. In de beleidsnota geven we aan dat we het gebruik van de U-pas bij deelname aan werk, sport, cultuur en vrije tijdsactiviteiten stimuleren. Met de nieuwe uitvoerder hebben we ook stappen gemaakt om het gebruik van de U-pas te versimpelen. Dit gebeurt o.a. door het versimpelen van het gebruik voor inwoner en aanbieder, is er de mogelijkheid voor een meer divers aanbod, en worden ook meer kortingen gegeven. Met de pas worden ook verschillende inwoners binnen alle risicogroepen die genoemd zijn met betrekking tot armoede bediend. Bijzonderheden: Het is voor de gemeente Houten jaarlijks mogelijk om deel te (blijven) nemen aan de U-pas zolang gemeente Utrecht een contract met deze partij heeft. Daarbij kunnen jaarlijks ook de budgetten en de inkomensgrenzen worden aangepast. Het contract loopt tot 1 juli 2020, waarbij gemeente Utrecht de mogelijkheid heeft deze 3 jaar continu met 1 jaar te verlengen.

Andere deelnemers aan de U-pas zijn: gemeente IJsselstein, gemeente De Bilt, gemeente Stichtse Vecht en gemeente Utrecht. Alle gemeenten behalve Houten hebben met betrekking tot de U-pas een inkomensgrens van 125% van de bijstandsnorm. De gemeente Houten heeft een inkomensgrens van 110% van de bijstandsnorm. De bijdragen in andere gemeenten is behalve bij 0 t/m 3 jaar en voor volwassenen hoger bij andere gemeenten dan het budget wat Houten meegeeft. Er is een verschil in de boodschap naar buiten. Gemeente Utrecht ziet de pas als een “basis voorziening” waar jaarlijks gebruik gemaakt van kan worden. Hierop willen zij alle “basisbehoeften” zetten. Waaronder; computer, fiets, en bijdragen in schoolkosten, en sport en cultuur. In de andere gemeenten, waaronder de gemeente Houten, zijn verschillende onderdelen belegt bij Stichting Leergeld Houten. Die vaak als toegang dient en een huisbezoek doet om breed naar de situatie en eventuele oplossingen kijkt. Hierbij staat maatwerk voorop. Het bereik van de U-pas is hoog, door het aanbod te vergroten en promoten willen we de Upas meer stimuleren. Het gebruik van de bijdragen op de pas ligt in het pas jaar 2017 – 2018 op 37,4% bij kinderen en op 21,1% voor volwassenen. Met name het gebruik van het budget is opgelopen van bijna € 65.000,- naar meer dan € 80.000,-.

In december 2018 is door een extern bureau een klanttevredenheidsonderzoek uitgevoerd. Hieruit blijkt onder andere dat: - 79% van de pashouders geeft de U-pas met een 7 of hoger - Pashouders die de U-pas al langer dan een jaar hebben vinden dat deze gemiddeld op alle gevraagde aspecten beter is geworden in het afgelopen jaar. Met name het gebruiksgemak, het aanbod en de website is erop vooruit gegaan. 22

- Partners: 88% van hen waardeert de U-pas met een 7 of hoger, slechts 4% geeft een onvoldoende. - 84% van de partners is (zeer) positief over de app als wijze om mee te declareren. De U-pas zorgt ook voor vereenvoudiging van de uitvoering van regelingen van onze partners. Wanneer een inwoner een U-pas heeft wordt veelal niet een 2e inkomenscheck door onze andere partners gedaan. De U-pas wordt meegenomen in de opdracht evaluatie van het kindpakket.

23

Jeugdfonds Sport & Cultuur: Jeugdfonds Sport & Cultuur geeft kinderen die opgroeien in gezinnen die niet genoeg geld hebben mogelijkheden om deel te nemen aan sport en cultuuractiviteiten. Voor die kinderen betaalt het Jeugdfonds de contributie en/of de benodigde attributen. Per aanvraag voor sport geldt een maximum bedrag van € 225,-. Per aanvraag voor cultuur geldt een maximumbedrag van € 425,-. Naam uitvoerder: Jeugdfonds Sport & Cultuur Financiële omvang 2018: De combinatie naam Jeugdfonds Sport & Cultuur bestaat sinds 2018 (samenwerking Jeugdsportfonds en Jeugdcultuurfonds). Zij werken echter nog wel met afzonderlijke budgetten. Vanaf september 2017 is de cultuur tak opgezet in Houten: Jeugdfonds Cultuur: - € 20.000,- bestemd voor kinderen in armoede waarvan organisatiekosten - 10% van de aanvraag + € 25,00 per aanvraag registratiekosten Dit betekent dat bij een maximale aanvraag van € 425,- een bedrag van € 67,50 naar de organisatiekosten gaat. Zij geven aan dat het ondersteunen bij cultuur individueel maatwerk is en dus meer kosten met zich mee brengt dan bij de sport tak.

Jeugdfonds Sport: Vanuit Lokale fondsen ongeveer: € 4.848,70,- ontvangen en mogelijk komt daar € 4.436,bovenop vanuit een rijksimpuls (volgt in 2019 naar aanleiding van het aantal bereikte kinderen) Vanuit gemeente Houten: € 57.251,- Hiervan bestemd voor kinderen in armoede: € 43.675,- Hiervan bestemd voor kinderen in armoede: € 4.751,- (incidenteel flexibel budget) - Subsidie vanuit Sport: € 8.825,- € 30,25 per aanvraag registratiekosten Financiële omvang begroting 2019: Jeugdfonds Cultuur: - € 20.000,- bestemd voor kinderen in armoede (volgt uit de cultuurvisie) Jeugdfonds Sport: € 54.246,- Hiervan bestemd voor kinderen in armoede: € 45.000,- Subsidie vanuit Sport: € 9.246,+ eventueel restant “Klijnsma gelden” voor kinderen in armoede over 2019 € 8.179,-. Deze worden in overleg met Stichting Leergeld Houten (als trekker van dit project) ingezet. Dit wordt ingezet voor uitbreiding aanbod (pilots) of voor het aanvullen van budget bij erg succesvol aanbod.

24

Prognose 2019: Inschatting is om met het Jeugdfonds Cultuur in 2019 40 kinderen te bereiken en helpen. Het Jeugdfonds Cultuur is jong, daarbij is de verwachting dit jaar door te groeien. Deze groei past ook nog binnen de huidige bijdrage. Inschatting is dat met het Jeugdfonds Sport in 2019 net zoveel kinderen worden geholpen als over 2018. De regeling van zwemmen met diploma garantie heeft in 2018 gezorgd voor een flinke toename en inhaalslag van kinderen om het A-diploma te halen. Het is nog niet te zeggen wat dit doet met de aanvragen voor 2019. Vooralsnog gaan we er vanuit dat de inhaalslag van vorig jaar dit jaar zorgt voor een lichte daling van het aantal aanvragen van zwemmen met diploma garantie. Vanuit de gelden vanuit de gemeente Houten kunnen bijvoorbeeld minimaal 70 kinderen worden geholpen richting de sportvereniging en 50 kinderen zouden daarnaast deel kunnen nemen aan zwemles met diplomagarantie. Bereik 2018 + doelgroep: In 2018 zijn door het Jeugdfonds Cultuur 30 kinderen geholpen. Hierbij geldt wel dat het Jeugdfonds Cultuur pas per september 2017 is opgericht. In 2018 zijn door het Jeugdfonds Sport 172 kinderen geholpen. Hiervan zijn er 84 kinderen geholpen bij een sportvereniging en 88 kinderen met zwemles met diploma A garantie. De regeling met diplomagarantie is pas gestart vanaf september 2017.

Doelgroep voor de Jeugdfondsen zijn kinderen uit gezinnen met een laag inkomen, waardoor er onvoldoende geld is om deel te nemen aan sport en/of cultuur. De aanvraag voor het Jeugdfonds Sport & Cultuur verloopt via intermediairs die een inschatting maken van de situatie en wat nodig is. Structureel / incidenteel : Structurele gelden. Jeugdfonds Cultuur: - € 20.000,- vanuit “Klijnsma gelden” (kinderen in armoede) + mogelijk nog vanuit het flexibele budget € 8.179,- (incidenteel). Jeugdfonds Sport: - € 9.246,- Subsidie vanuit Sport - € 45.000,- vanuit “Klijnsma gelden” (kinderen in armoede) + mogelijk nog vanuit het flexibele budget € 8.179,- (incidenteel). De structurele Klijnsma gelden worden ieder jaar gebaseerd op het aantal kinderen in armoede. Dit betekent voor 2019 dat de bijdragen voor Houten met meer dan € 6.000,- naar beneden gaat. In 2018 is dat € 144.426,- en in 2019 € 138.179,-. Toelichting activiteit, inclusief Koppeling collegeprogramma / beleidsplan: Het armoedebeleid noemt kwetsbare jongeren en kinderen als risicogroep. Deze regeling richt zich op het mee kunnen doen van kinderen en jongeren aan sport en cultuur activiteiten. Hierdoor kunnen kinderen mee blijven doen zodat zij niet al op jonge leeftijd een achterstand oplopen ten opzichte van hun leeftijdsgenoten. Dit zodat de vicieuze cirkel van armoede doorbroken kan worden.

25

In het collegeprogramma wordt ook beschreven dat we de vicieuze cirkel van armoede willen doorbreken door het aanbieden van een breed kindpakket, zodat kinderen mee kunnen (blijven) doen. Bijzonderheden: Vanaf 2019 is het voor kinderen in armoede van 0 t/m 4 jaar ook mogelijk om een aanvraag in te dienen. Deze aanpassing is bij alle partners binnen de kindregelingen gedaan om daadwerkelijk alle kinderen mee te kunnen laten doen. De opdracht tot evalueren van het kindpakket zal eind 2019 leiden tot een voorstel voor het structureel inzetten van de “Klijnsma gelden” voor kinderen in armoede. Dit gebeurt nu nog jaarlijks via het plan “Gelijke kansen voor alle kinderen”.

26

Collectieve zorgverzekering minima (CZM): Het doel van de collectieve zorgverzekering voor minima is om de toegang tot betaalbare zorg voor deze groep te waarborgen, zodat deze mensen een beroep kunnen doen op de zorg die zij nodig hebben. Doormiddel van een uitgebreid pakket een goede dekking te bieden voor zorgkosten van met name chronisch zieken en gehandicapten. Naam uitvoerder: Menzis – toetsing op inkomen door Werk en Inkomen Lekstroom (WIL) Financiële omvang 2018: € 206.529,- Dit bestaat uit: - Hiervan organisatiekosten: € 17.000,- Hiervan uitgaven aan gemeentelijke bijdragen in de premie: € 189.529,Financiële omvang begroting 2019: Begroot: € 245.760,Prognose 2019: In 2017 is een grote groei geweest van het aantal klanten. In 2018 zat het aantal deelnemers percentueel rond het landelijk gemiddelde. Het deelnemers aantal over 2019 is ten opzichte van 2018 ondanks een uitgebreide campagne licht gedaald. Onderstaande cijfers zijn een moment opname. Binnen het jaar zullen er mensen nog aansluiten bij de verzekering en zullen er ook mensen uit kunnen stromen (bv. bij verhuizing). De cijfers over 2019: Totaal: 1.069 verzekerden 18+: 757 verzekerden 18-: 312 verzekerden Daarmee is de verwachting dat de kosten wat lager zullen zijn dan over 2018. In- en uitstromers gedurende het jaar kunnen daar nog invloed op hebben.