Bijlage 1a - Accommodatiebeleid 2025-2035
Tekst van het document
Accommodatiebeleid 2025 - 2035 Gemeente Houten
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 0
Colofon Referentie
20241022/628/AO/LD/SDC
Contactpersoon
Arne van Roessel Denise Calje
Organisatie
Gemeente Houten
Auteurs
Anne-Fleur Oonk Leoniek Driessens Sander de Clerck
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 1
Inhoud
01
Inleiding..................................................................................................................................................................................... 3
02
Context ...................................................................................................................................................................................... 4
03
Analyse aanbod ...................................................................................................................................................................... 7
04
Analyse vraag ....................................................................................................................................................................... 23
05
Vraag-/aanbodvergelijking ............................................................................................................................................. 34
06
Aanbevelingen ..................................................................................................................................................................... 42
07
Bijlagen ................................................................................................................................................................................... 44
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 2
01 Inleiding
Het doel van het Accommodatiebeleid is om te komen tot een integrale visie op het voorzieningenaanbod in de verschillende wijken
01.01 Aanleiding
van Houten, passend binnen de gemeentelijke
Maatschappelijke voorzieningen zijn een belangrijk
ambities, beleidsdoelstellingen en financiële
onderdeel van de samenleving. Een goed
middelen. Hierbij hoort de analyse (check) tussen
voorzieningenaanbod draagt bij aan de leefbaarheid
gewenste en huidige voorraad en de verschillen. En
van een buurt of wijk. Het zijn de plekken waar
op basis hiervan de gewenste ingrepen voor de
inwoners elkaar ontmoeten, een sport uitvoeren of
komende jaren bepalen.
genieten van een culturele activiteit. De gemeente is hoofdverantwoordelijk voor het voorzieningenaanbod en heeft vaak een groot deel van de maatschappelijke
01.02 Aanpak
beleidssector inzichtelijk gemaakt. De opgave per wijk is in de vierde stap vertaald naar een concrete strategie en onderliggende actiepunten voor de periode 2025 tot 2035. Tijden het gehele proces zijn medewerkers vanuit diverse disciplines en beleidsvelden van de gemeente Houten betrokken geweest. Door de samenwerking tussen medewerkers van onder andere ruimtelijke ordening, cultuur, welzijn, onderwijs, sport, inwonersinitiatieven en vluchtelingenopvang is een integraal beeld gevormd van het huidige
voorzieningen zelf in eigendom. Om een passend
Het proces dat doorlopen is om te komen tot
voorzieningenaanbod en alle relevante factoren en
voorzieningenaanbod te waarborgen is het als
voorliggend Accommodatiebeleid bestaat uit vier
ontwikkelingen die daarbij een rol spelen. In drie
gemeente dan ook belangrijk om hier een duidelijke
stappen:
wijksessies met stakeholders is wijkgerichte data, die
visie op te ontwikkelen.
1.
Analyse aanbod
van invloed is op de vraag naar voorzieningen,
2.
Analyse vraag
zorgvuldig getoetst en aangevuld. In bijlage 1 is een
Op 6 juli 2023 heeft de gemeenteraad van Houten de
3.
Vergelijking vraag en aanbod
overzicht van de stakeholders opgenomen die bij dit
‘Visie maatschappelijk vastgoed’ vastgesteld. Deze
4.
Strategie
traject betrokken zijn geweest. Deze aanpak heeft
visie vormt de basis voor het cyclische proces van
geleid tot een integraal beeld van zowel het aanbod
sturen op vastgoed met als doel de
In de eerste stap is alle beschikbare, relevante
als de vraag, waarop de strategie voor de periode
vastgoedportefeuille zo goed mogelijk aan te laten
informatie ten aanzien van het huidige
2025 tot 2035 is gebaseerd.
sluiten bij de behoefte. Hierbij wordt de balans
voorzieningenaanbod in gemeente Houten inzichtelijk
gezocht tussen de veranderende vraag (behoefte) en
gemaakt. De tweede stap staat in het teken van het
het statische vastgoedaanbod. De gemeente Houten
inventariseren van de behoefte (vraag). Voor die
wil graag inzicht in hoeverre de huidige
inventarisatie is onder meer gebruik gemaakt van
vastgoedportefeuille aansluit bij de vraag, zowel nu als
(semi-) openbare data. Daarnaast is tijdens wijksessies
in de toekomst. Om dit inzicht te verkrijgen heeft de
met betrokken stakeholders input opgehaald. Bij de
gemeente begin 2024 besloten om een
derde stap zijn aanbod en vraag samengebracht. Aan
Accommodatiebeleid op te stellen.
de hand daarvan is de opgave per wijk en
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 3
02 Context 02.01 Scope Dit Accommodatiebeleid richt zich op beleidsondersteunend vastgoed. Meer specifiek gaat het om gebouwen die worden ingezet om beleidsdoelstellingen ten aanzien van cultuur, sport, sociaal en onderwijs te verwezenlijken. Zowel de voorzieningen in eigendom van de gemeente als voorzieningen in eigendom van andere partijen worden in dit Accommodatiebeleid meegenomen. Initiatieven of evenementen die voorzien in cultuur, sport, sociaal of onderwijs die niet gebonden zijn aan een gebouw worden niet meegenomen.
Belangrijk criterium voor het bepalen van de scope is
concrete opgave voor de gemeente. Voor dit traject is
of de gebruikers van voorzieningen voor huisvesting
gekozen om voor de onderwijsportefeuille aan te
(over het algemeen) afhankelijk zijn van ondersteuning
sluiten bij het IHP. De vraag en de match tussen vraag
door de gemeente. Dat betekent dat commerciële
en aanbod worden daarom voor deze portefeuille in
functies, zoals zorg en kinderopvang, niet binnen de
dit document niet nader uitgewerkt. Het aanbod
scope van dit Accommodatiebeleid vallen.
wordt wel uitgewerkt. Dit is gedaan om een compleet beeld te vormen van het huidige
Voor de onderwijsportefeuille is, in tegenstelling tot de
voorzieningenaanbod in de gemeente.
andere portefeuilles, reeds een beeld gevormd van de toekomstige vraag. Deze vraag is in het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) vertaald naar een
Cultuur
Sport
Sociaal
Onderwijs
Theater
Binnensport
Buurt- en wijkcentra
Basisonderwijs (PO)
Buitensport
MFA
Voorgezet onderwijs (VO)
Kunsthuis
Zwembaden
Speciaal onderwijs
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 4
02.02 Wijkindeling gemeente Houten Voor het Accommodatiebeleid is gekozen voor een
Houten is verdeeld in acht gebieden:
5.
Houten Buitengebied
wijkgerichte aanpak. De wijk is het juiste schaalniveau
1.
Houten Noord-West
6.
’t Goy
om sociale structuren, uitdagingen en kansen in beeld
2.
Houten Noord-Oost
7.
Schalkwijk
te brengen en krachten van verschillende
3.
Houten Zuid-West
8.
Tull en ‘t Waal
voorzieningen te bundelen. Het lokale karakter van de
4.
Houten Zuid-Oost
wijk biedt namelijk inzicht in zowel de specifieke behoeften van bewoners als het gebruik van voorzieningen waardoor vraag en aanbod optimaal kunnen worden afgestemd op de directe leefomgeving. De behoefte aan voorzieningen verschilt per wijk. In het centrum van Houten is een ander voorzieningenaanbod nodig dan in een kleinere dorpachtige kern zoals ’t Goy. De ervaring leert dat de meeste mensen gebruik maken van voorzieningen in de eigen wijk of aangrenzende wijken. Bovendien dragen voorzieningen bij aan de veerkracht van wijken door het versterken van sociale cohesie, het bieden van ondersteuning en het creëren van kansen voor kwetsbare groepen. Voor dit traject is aangesloten bij de wijkindeling van het CBS (Centraal Bureau voor de Statistiek). Deze indeling is afgestemd met gemeente Houten.
Figuur 1: Wijkindeling gemeente Houten
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 5
02.03 Kaders en uitgangspunten
Ouderenagenda 2023-2026
actualisatie plaats van het beleidsdocument Sociale
Dit Accommodatiebeleid is vastgesteld binnen de
De Ouderenagenda 2023-2026 voor de gemeente
koers 2020-2023. De Sociale koers richt zich op het
Houten richt zich op de groeiende vergrijzing en de
bevorderen van een inclusieve samenleving en het
behoeften van ouderen, waarbij maatregelen worden
ondersteunen van gezondheid, saamhorigheid, leren
genomen op het gebied van wonen, zorg, sociale
en werken en thuisgevoel. Dit sluit aan op het
participatie en gezondheid. De gemeente streeft naar
Accommodatiebeleid omdat voorzieningen een
een toekomstbestendig beleid dat zowel vitale als
belangrijke rol spelen voor het realiseren van de
kwetsbare ouderen ondersteunt, in samenwerking met
doelen van de Sociale koers. Tot slot was de
worden hieronder kort toegelicht.
maatschappelijke partners en inwoners.
gebiedsvisie Centrum-Molenzoom-Koppeling in
Visie op maatschappelijk vastgoed 2023
Financieel kader
ingezoomd op de behoefte en planning van
Naast beleidsuitgangspunten is er in de
verschillende voorzieningen in deze gebieden.
kaders van reeds opgestelde beleidsdocumenten. Deze beleidsdocumenten definiëren ieder op hun eigen niveau doelen en plannen voor de gemeente Houten. Het Accommodatiebeleid vloeit voort uit de vastgoedvisie en heeft raakvlakken met verschillende kaders. De relevante kaders en beleidsdocumenten
ontwikkeling. In deze gebiedsvisie wordt ook De visie op maatschappelijk vastgoed beschrijft hoe de gemeente Houten omgaat met het beheer van haar maatschappelijk vastgoed en hoe de gemeentelijke organisatie hierin samenwerkt. De visie geeft richting en houvast voor verdere ontwikkeling
Accommodatiebeleid ook rekening gehouden met het financiële kader van de Gemeente Houten. De
Van belang is om aansluiting te vinden tussen de
gemeente heeft een grote bezuinigingsopgave. Door
resultaten van de verschillende onderzoeken.
middel van het traject ‘de Ronde van Houten’ zoekt
van het vastgoedbeleid en de vastgoedstrategie.
de gemeente samen met de inwoners naar passende
Integraal Huisvestingsplan Onderwijs
onderscheid tussen wettelijke- en niet-wettelijke taken
In 2024 is het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs
centraal, waarbij vooral in de niet-wettelijke taken
(IHP) opgesteld voor de periode 2024-2043. In dit
wordt gezocht naar besparingsmogelijkheden.
plan worden de kaders bepaald waarbinnen de gemeente Houten en de schoolbesturen werken aan goede toekomstbestendige onderwijshuisvesting. Het IHP geeft voor de eerste vijf jaar concreet aan wat de opgave is en geeft een doorkijk voor de langere termijn van 20 jaar.
bezuinigingsmogelijkheden. Hierbij staat het
Lopende onderzoeken [GEACTUALISEERD AUGUSTUS 2025] Verschillende onderzoeken zijn ongeveer gelijktijdig uitgevoerd tijdens het opstellen van het Accommodatiebeleid, die raakvlakken hebben met de Accommodatiebeleid. Het gaat om het Onderhoudsbeleid, het Huurbeleid en de Routekaart Maatschappelijk Vastgoed. Daarnaast vond de
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 6
03 Analyse aanbod In dit hoofdstuk wordt het huidige voorzieningenaanbod van gemeente Houten inzichtelijk gemaakt. Een groot deel van het voorzieningenaanbod is in eigendom van de gemeente Houten. Er zijn echter ook andere partijen die een deel van het voorzieningenaanbod in de gemeente verzorgen. Dit hoofdstuk geeft eerst inzicht in de vastgoedportefeuille van gemeente Houten. Vervolgens wordt dieper ingegaan op het voorzieningenaanbod in de portefeuilles cultuur, sport, sociaal en onderwijs. Het hoofdstuk eindigt met een analyse van het aanbod verspreid over de wijken. 03.01 Gemeentelijke vastgoedportefeuille De gemeente Houten is eigenaar van een diverse vastgoedportefeuille. Het merendeel van deze portefeuille wordt ingezet voor huisvesting van maatschappelijke voorzieningen waaronder sport, welzijn, cultuur en onderwijs. Daarnaast heeft de gemeente vastgoed in eigendom voor andere
Deelportefeuille
Aantal
Oppervlakte (m² BVO)
gebouwen In scope Sport
18
16.800
Sociaal
11
11.800
Cultuur
2
5.100
Onderwijs
22
37.600
Subtotaal
53
71.300
Ambtelijk
8
12.000
Overig
8
6.900
Commercieel
10
4.700
Vluchtelingenopvang
3
2.200
Monument
3
1.500
Subtotaal
32
27.300
Totaal
85
98.600
Buiten scope
Tabel 1: Gemeentelijke vastgoedportefeuille
doeleinden, waaronder huisvesting van de ambtelijke organisatie en cultureel erfgoed. De totale gemeentelijke vastgoedportefeuille bestaat uit 85 gebouwen met een oppervlakte van circa 99.000 m² BVO (peildatum april 2024, zie Tabel 1: Gemeentelijke vastgoedportefeuille).
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 7
Zoals in hoofdstuk 2 uitgelegd vallen de gebouwen in
worden verhuurd ten behoeve van een
niet van belang. Daarom is voor dit
de portefeuilles onderwijs, cultuur, sport en sociaal
kantoorfunctie, winkelfunctie of een
Accommodatiebeleid naar zowel het gemeentelijk als
binnen de scope van dit Accommodatiebeleid. In
gezondheidsinstelling.
het niet-gemeentelijk aanbod gekeken. Door ook
Vluchtelingenopvang: Er zijn 3 gemeentelijke
deze voorzieningen in kaart te brengen ontstaat een
gebouwen binnen deze portefeuilles. De overige
gebouwen die momenteel worden ingezet als
compleet beeld van het voorzieningenaanbod in de
portefeuilles lichten we hieronder kort toe.
opvanglocatie voor Oekraïense vluchtelingen:
gemeente Houten.
paragraaf 3.02 gaan we in meer detail in op de
-
-
Ambtelijk: De gebouwen in de ambtelijke
￭
Schoolwoningen (Merantihout 14)
portefeuille worden ingezet voor huisvesting van
￭
Wijkcentrum De Vuurtoren (Zijdemos 30)
Voor de inventarisatie van het niet-gemeentelijk
eigen ambtenaren en gemeentelijke
￭
Huis opvang Oekraïners (Hofspoor 15)
eigendom zijn diverse (semi-)openbare bronnen
verantwoordelijkheden. Het meest omvangrijke
Monument: In de deelportefeuille ‘Monument’
geraadpleegd waaronder Dienst Uitvoering Onderwijs
gebouw is het gemeentehuis (circa 7.500 m²
zijn drie kerktorens opgenomen. De gemeente is
(DUO), Mulier Instituut en EM Cultuur. De lijst met
BVO). Daarnaast bestaat de portefeuille uit een
enkel eigenaar van de toren van de kerk. Het
niet-gemeentelijke gebouwen is getoetst bij betrokken
aantal brandweerposten en de gemeentewerf.
overige deel van de kerk is in eigendom van een
stakeholders vanuit de gemeente en waar nodig
Voor de toekomst van het gemeentehuis wordt in
kerkstichting.
aangevuld. In onderstaande tabel is een overzicht
-
2024 een aparte studie uitgevoerd, de resultaten
-
opgenomen van het totale voorzieningenaanbod,
van die studie zijn nog niet bekend ten tijde van
03.02 Voorzieningenaanbod per portefeuille
uitgesplitst naar gemeentelijk en niet-gemeentelijk
het opstellen van dit Accommodatiebeleid en
De gemeente wil graag dat er voldoende
eigendom. In figuur 2 zijn de voorzieningen op een
derhalve niet meegenomen.
voorzieningen in de gemeente aanwezig zijn om te
kaart weergegeven. De grootte van de cirkels en
Overig: Een aantal objecten zijn niet toe te wijzen
voorzien in de behoeften van inwoners. Voor
sterren weergeeft de omvang van de gebouwen in
aan één van de portefeuilles en vallen daarom
inwoners is de eigendomssituatie van een voorziening
vierkante meter BVO (hoe groter de cirkel, hoe groter
onder de categorie ‘overig’. Het betreft drie
de omvang van het gebouw).
fietstransferia, een woning en vier schoolwoningen aan De Plantagepolder welke
Deelportefeuille
Gemeentelijk
Aantal gebouwen
worden ingezet voor piekopvang van leerlingen. -
Gemeentelijk
Niet-gemeentelijk
Oppervlakte (BVO)
Niet-gemeentelijk
Aantal gebouwen
Oppervlakte (BVO)
Commercieel: De commerciële portefeuille
Cultuur
2
5.100
-
-
bestaat uit 10 gebouwen met uiteenlopende
Sport
18
16.800
29
22.900
functies. De gebouwen worden niet ingezet voor
Sociaal
11
11.800
1
700
één van de beleidsdoelen van de gemeente,
Onderwijs
22
37.600
3
17.500
maar zijn vaak vanuit oudsher nog in eigendom
Totaal
53
71.300
33
41.100
van de gemeente. De ruimten in deze gebouwen
Tabel 2: Voorzieningenaanbod per portefeuille
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 8
Figuur 2: Voorzieningen op de kaart
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 9
Prestatiemeting
gebruikers, bezetting en geschiktheid. De informatie
In Tabel 3: Beoordelingscriteria prestatiemeting is
Voor het bepalen van de strategie is het belangrijk om
voor deze deelscores is verkregen uit de interviews
opgenomen hoe de verschillende scores per thema
de prestatie van de gebouwen goed in beeld te
met de beleidsmedewerkers.
tot stand komen. De scores op drie onderliggende
hebben. Wanneer een gebouw bijvoorbeeld in slechte
thema’s dragen elk in gelijke mate bij aan de
staat is en de bezetting ook beneden gemiddeld is, is
totaalscore per gebouw.
er meer noodzaak om dit gebouw aan te pakken. Voor een gebouw in goede bouwkundige staat en/of
Thema
KPI
Waarde
Oordeel
Kleur
Kwaliteit
Energielabel
A of beter
Boven gemiddeld
B/C/D
Gemiddeld
E/F/G
Beneden gemiddeld
Bouwjaar (indien
1992 of later
Boven gemiddeld
energielabel niet bekend)
1964 - 1992
Gemiddeld
Voor 1964
Beneden gemiddeld
€ >0 per m²
Goed
Tussen € -100 en € 0 per m²
Gemiddeld
€ <-100 per m²
Slecht
Maatschappelijk
Goed
Semi-maatschappelijk
Gemiddeld
Commercieel
Slecht
Bezetting is goed
Goed
Bij de thema’s kwaliteit en financiën is vanuit
Bezetting is redelijk
Gemiddeld
vastgoedperspectief gekeken naar de gebouwen. Het
Bezetting is laag
Slecht
Gebruikers zijn erg tevreden
Goed
bekend) en het begrote exploitatiesaldo 2025 bepalen
Gebruikers zijn gemiddeld tevreden
Gemiddeld
de scores. Bij het thema gebruik is gekeken vanuit
Gebruikers zijn ontevreden
Slecht
⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫
een gebouw waar de bezetting zeer goed is, is minder noodzaak om op korte termijn actie te ondernemen. Aan de hand van een prestatiemeting zijn op uniforme wijze de prestaties van de afzonderlijke gebouwen geïnventariseerd. Op gebouwniveau dienen de resultaten van de prestatiemeting als onderbouwing voor de strategische keuzes. de volgende paragrafen wordt nader ingegaan op die
Financiën
Exploitatiesaldo
prestatiemeting. De prestatiemeting is onderverdeeld in drie thema’s: 1.
Kwaliteit
2.
Financiën
3.
Gebruik
energielabel (of het bouwjaar indien geen label
beleidsperspectief: de ervaring van de gebruiker en de
Gebruik
Type gebruikers
Bezetting
Geschiktheid
Tabel 3: Beoordelingscriteria prestatiemeting
mate waarin de beleidsondersteunende activiteiten goed kunnen worden uitgevoerd staan daarbij centraal. Het gebruik is beoordeeld op basis van type
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 11
Cultuur
gegeven, op zowel professioneel als amateurniveau. In
vastgoed ten behoeve van gebiedsontwikkeling. Het
Tot cultuur behoren gebouwen die worden ingezet
het gebouw bevindt zich ook een aantal klaslokalen
gebouw wordt volledig bezet door (semi-)
voor culturele doeleinden zoals een theater, museum
die worden gebruikt voor (muzikaal) onderwijs.
maatschappelijke organisatie. De invulling van het
of bibliotheek. De gemeente Houten heeft twee
Cultuurcentrum Theater Aan De Slinger is van goede
gebouw is van tijdelijke aard. Er zijn nog geen
gebouwen aangemerkt als gebouwen binnen de
kwaliteit (energielabel A++) en wordt volledig
concrete plannen voor dit gebouw ontwikkeld voor de
cultuurportefeuille: theater de Slinger en het
maatschappelijk gebruikt. De bezetting is goed en
toekomst.
voormalig politiebureau. Beide gebouwen zijn gelegen
gebruikers zijn zeer tevreden. Vanuit de organisaties is
in de wijk Noord-Oost. Naast deze gebouwen zijn er
er een wens voor aanvullende ruimtes die ze kunnen
In de gemeente Houten zijn ook nog een aantal
een aantal cultuurvoorzieningen gevestigd in
gebruiken voor onder andere congressen.
ateliers gevestigd van waaruit culturele beroepen worden beoefend. Deze voorzieningen zijn
gemeentelijke multifunctionele gebouwen. Het gaat om twee bibliotheken (gevestigd in Het Huis van
Het voormalige politiebureau wordt sinds 8 jaar
kleinschalig en niet opgenomen in de
Houten en in het Cultuurhuis Schoneveld), een
gebruikt als atelierruimte door verschillende
Accommodatiebeleid omdat ze voornamelijk dienen
jeugdorkest (De Wiese) en een aantal losse
kunstenaars en vervult daarmee een culturele functie.
als privéwerkplekken voor kunstenaars en geen brede
cultuurprojecten (De Grund). De prestatiemeting van
Dit gebouw staat ook wel bekend als ‘Het Kunsthuis
maatschappelijke of publieke functie vervullen, in
deze gebouwen is terug te vinden bij portefeuille
Houten’. In en rond het voormalige politiebureau
tegenstelling tot het Theater en het Kunsthuis.
sociaal.
hebben diverse Houtense ondernemers een plek
Losstaande culturele initiatieven zijn eveneens buiten
gevonden waar ze een podium bieden voor cultuur,
beschouwing gelaten, omdat deze niet direct
Cultuurcentrum Theater Aan De Slinger is al vijftien
creativiteit, ontmoeting en ondernemerschap. In het
verbonden zijn aan vastgoed. Tot slot beschikt de
jaar de thuisbasis voor het bloeiende culturele leven in
gebouw zijn onder meer beeldend kunstenaars,
gemeente over erfgoedlocaties, zoals de forten in
Houten. In het theater worden vele voorstellingen
musici, een schrijven en vormgever, een
Houten Buitengebied. Dit cultureel erfgoed wordt niet
jongerencentrum voor podiumkunsten en een creatief
(primair) ingezet voor culturele activiteiten of
entertainmentbureau gevestigd. Het voormalig
evenementen. Het erfgoed vervult voornamelijk een
politiebureau is enigszins verouderd. Het gebouw is
historische en educatieve functie.
ruim 10 jaar geleden aangekocht als strategisch
Wijk
Objectnaam
Noord-Oost
Theater de Slinger Voormalig politiebureau
Afbeelding: Theater Aan De Slinger
Kwaliteit
Financiën
Gebruik
Totaal
⚫ ⚫
⚫ ⚫
⚫ ⚫
⚫ ⚫
Tabel 4: Prestatiemeting cultuurgebouwen
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 12
Sport
verouderd en kent de slechtste kwaliteit. Hiervoor
De buitensportaccommodaties worden
-
zijn nog geen concrete toekomstplannen.
goedgebruik. Er is sprake van een tekort aan
Sporthal de Molenwiek maakt op korte termijn
sportvelden. De zondag vormt hierop een
buitensportaccommodaties en zwembaden. Het
plaats voor woningbouw. Voor de gebruikers van
uitzondering, dan blijven veel sportvelden
aanbod aan binnensportruimte omvat 5 sporthallen
de sporthal (onderwijs en sportverenigingen)
onbenut.
en 8 gymzalen, waarvan het merendeel in eigendom
dient er een alternatief beschikbaar te zijn
is van gemeente Houten. Daarnaast zijn er nog een
alvorens tot afstoten van de sporthal kan worden
momenteel beperkt benut; het combineren van
aantal fitnessaccommodaties en overige
overgegaan.
deze locatie met andere voorzieningen kan de
Bij verschillende gymzalen is sprake van klachten
efficiëntie mogelijk verhogen.
De sportportefeuille van gemeente Houten is onder te verdelen in binnensportaccommodaties,
binnensportaccommodaties in Houten. Deze zijn in eigendom van andere (commerciële) partijen. De
-
-
over galmgeluid.
buitensportaccommodaties zijn gelegen nabij de
Wijk
Objectnaam
sportvelden die worden ingezet voor onder meer
Noord-Oost
Gymzaal Klavertje vier
voetbal, hockey en tennis, waarbij van laatst
Sporthal Molenwiek
genoemde de grond van de vereniging is. Het merendeel van de kleedkamers zijn in eigendom van
Sporthal De Slinger Noord-West
de gemeente en de kantines in eigendom van de sportverenigingen. In de gemeente Houten is één gemeentelijk zwembad aanwezig, zwembad de
gemeentelijke zwembaden in Houten gevestigd, zwembad de Startsprong en een zwembad bij Kids Lodge (een kinderopvanglocatie). In Tabel 5 is de prestatiemeting van de gebouwen in gemeentelijk eigendom opgenomen. Daarbij is de volgende toelichting relevant: -
Sporthal de Slinger is (ondanks een energielabel B en bouwjaar 1990) bouwtechnisch het meest
Gymzaal Bijenkorf Gymzaal van Harte School
Zuid-Oost
Gymzaal Limes Gymzaal De Vlinder
Wetering. De Wetering omvat zowel binnenbaden als buitenbaden. Daarnaast zijn er ook twee niet-
Het clubgebouw van de wielervereniging wordt
-
Gymzaal Ridderspoor Zuid-West
Gymzaal De Plantage
Houten Buitengebied
Zwembad De Wetering Sporthal De Wetering Sportpark Weteringhoek Sportpark De Meerpaal IJsbaan accommodatie Sportpark Oud Wulven Sportpark De Kruisboog Clubgebouw Wieler Tour Sporthal De Kruisboog
Kwaliteit
Financiën
Gebruik
Totaal
⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫
⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫
⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫
⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫
Tabel 5: Prestatiemeting sportgebouwen Accommodatiebeleid gemeente Houten | 13
Naast het gemeentelijk aanbod is er in de sportportefeuille sprake van een uitgebreid aanbod in eigendom van andere partijen. In Tabel 6 zijn de
Wijk
Type sportfunctie
Objectnaam
Noord-Oost
Fitness
Curves Houten
Fitness
Anytime Fitness Centrum
Racketsport
Racketcentrum
Zuid-Oost
Overig
Sportcafe Eddies
Zuid-West
Fitness
Fit & Fris
Overig
Balletschool Helen Wilson
Overig
Bounce Valley
Gymzaal
Gymzaal De Ploeg
Racketsport
T.c. 't Goy
Buitensport
Sportpark De Eng (VV ’t Goy)
Sporthal
Sporthal Schalkwijk
Buitensport
Sportpark Blokhoven (VV Schalkwijk)
Overig
Ponyboerderij Honswijk
Houten
Zwembad
Zwemschool De Startsprong
Buitengebied
Zwembad
Kids Lodge
Fitness
Basic-fit
Fitness
Body Business
Fitness
Piazza Sports B.v.
Fitness
Fit & Fris (Kruisboog)
Racketsport
Tpv De Doordraaiers
Racketsport
Atalanta
Buitensport
Clubgebouw Httc
Buitensport
Hc Groenraven
Overig
Stardance Studio's
Overig
Dansstudio Olga van Koningsbrugge
Overig
The Dome
Overig
Trimaran
Overig
Manege Zilfia's Hoeve
Overig
De Utrechtse (golfclub)
gebouwen opgenomen in niet-gemeentelijk eigendom. De meeste sportaccommodaties zijn terug te vinden in de wijk ‘Houten buitengebied’. Het sportaanbod in de gemeente Houten bestaat naast de gebouwen ook uit voorzieningen, niet zijnde gebouwen. Voorbeelden hiervan zijn openbare
’t Goy
buitensportparken met fitnessapparatuur, skateparken en wandel- en fietspaden. Inventarisatie van die voorzieningen valt buiten de scope van dit
Schalkwijk
Accommodatiebeleid.
Tabel 6: Niet gemeentelijke sportvoorzieningen
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 14
Sociaal
jongerencentrum Enter. Tot de huidige gebruikers
een beperking. Rijnaerde heeft aangegeven het
De gebouwen in de portefeuille sociaal dragen bij aan
behoren muziekvereniging KNA en de
Cultuurhuis te gaan verlaten. Aankoop van het
ontmoetingsmogelijkheden voor de inwoners. Hier
voedselbank.
gedeelte dat vrijkomt biedt kansen voor de
De Heuvel (MFA) is een monumentaal gebouw
gemeente voor nieuwe (maatschappelijke)
onder. Verder bestaat de portefeuille uit buurt- en
waar onder andere de scouting en
invulling. In het Cultuurhuis zijn ook Houten & Co
wijkgebouwen. Dit zijn de gebouwen waar bewoners
schildervereniging Ascentura gevestigd zijn.
en de Bibliotheek gevestigd.
elkaar ontmoeten en waar sociale activiteiten voor de
Daarnaast wordt een deel van het gebouw als
buurt worden georganiseerd. Daarnaast bestaat de
opslaglocatie gebruikt. Het gebouw is verouderd
groot gebouw wat niet geheel benut wordt voor
portefeuille uit een aantal kleine gebouwen zoals het
en heeft een grote onderhoudsopgave. Er zijn
activiteiten. Er is sprake van ruimteoverschot.
vallen de multifunctionele accommodaties (MFA)
-
nog geen concrete plannen voor dit gebouw.
gebouw bij de speeltuin. -
Voormalig schoolgebouw de Bengelbongerd
Deze portefeuille omvat 11 gebouwen, waarvan 7
wordt gesloopt vanwege structurele problemen
multifunctionele accommodaties. Bij een groot deel
met het gebouw. Er zal woningbouw voor in de
van de gebouwen spelen ontwikkelingen die relevant
plaats komen.
zijn voor dit Accommodatiebeleid: -
-
Het Cultuurhuis Schoneveld (MFA) is gedeeltelijk
Het Huis van Houten (MFA) met daarin onder
in eigendom van Rijnaerde, een organisatie die
meer gevestigd bibliotheek Lek & IJssel, de GGD
zorg en ondersteuning biedt aan mensen met
en welzijnsstichting van Houten& Co, wordt binnenkort gesloopt. De verschillende functies verhuizen naar het pand De Molen 48 (het huurcontract is getekend). Dit gebouw biedt de komende jaren onderdak aan het Huis van
Wijk
Objectnaam
Noord-Oost
Meerkoet (MFA) Huis van Houten (MFA)
Noord-West
De Grund (MFA) De Heuvel (MFA)
Houten. Over de sloop en de nieuwbouw van het
Kinderboerderij
huidige Huis van Houten zijn op dit moment nog
Speeltuin De Speelheuvel
geen nadere gegevens bekend. -
SCC De Wiese (MFA) in Schalkwijk is een relatief
-
De Bengelbongerd
SCC De Grund (MFA) wordt (naar verwachting komend jaar) gesloopt en maakt plaats voor de
Zuid-West
Cultuurhuis Schoneveld (MFA)
bouw van 30 seniorenwoningen. De gemeente
Schalkwijk
SCC De Wiese (MFA)
onderzoekt momenteel de mogelijkheden voor
Tull en ’t Waal
’t Gebouw Tull en ’t Waal (MFA)
herhuisvesting van de huidige gebruikers in
Houten Buiteng.
Jongerencentrum Enter
Kwaliteit
Financiën
Gebruik
Totaal
⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫
⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫
⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫
⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫
Tabel 7: Prestatiemeting sociale gebouwen Accommodatiebeleid gemeente Houten | 15
-
Gemeenschapshuis ’t Gebouw in Tull en ’t Waal (MFA) is verouderd en vraagt om renovatie.
-
Jongerencentrum Enter kampt met technische en functionele problemen. Onderzocht wordt hoe deze locatie beter benut kan worden, aangezien jongerenwerk in deze omgeving wenselijk blijft.
Het niet-gemeentelijk aanbod binnen deze portefeuille omvat één gebouw: sociaal cultureel centrum de Ploeg. Dit gebouw is gelegen in ’t Goy en wordt gebruikt om activiteiten te organiseren door en voor het dorp. Het gebouw is enigszins verouderd en er is een risico op verloedering van het gebouw wanneer hier de komende periode niets mee gebeurt. SCC de Ploeg is de enige sociale voorziening in ’t Goy, dit vraagt mogelijk om aandacht van de gemeente.
Afbeelding: Jongerencentrum Enter
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 16
Onderwijs Het onderwijsaanbod in de gemeente Houten is onder
Er zijn geen financiële gegevens met betrekking tot de
De schoolgebouwen van het primair en het
te verdelen in scholen voor primair onderwijs,
exploitatie beschikbaar voor de schoolgebouwen.
voortgezet (speciaal) onderwijs zijn in juridisch
voortgezet onderwijs en (voortgezet) speciaal
Voor het gebruik is dezelfde score methodiek
eigendom van de schoolbesturen. De schoolbesturen
onderwijs. Het primair onderwijs wordt verzorgd door
toegepast als voor de andere portefeuilles.
ontvangen de rijksvergoeding voor het beheer,
zes schoolbesturen. Gezamenlijk bieden zij onderwijs aan bijna 5.000 leerlingen, verdeeld over 21 schoolgebouwen. Het voortgezet onderwijs wordt in
Wijk
Objectnaam
Noord-Oost
Basisschool 't Schoolhuys Basisschool De Triangel
gemeente Houten aangeboden door één
Basisschool De Velduil
schoolbestuur. Dit schoolbestuur heeft 2 scholen in eigendom waar onderwijs wordt gegeven aan circa 2.000 leerlingen. Daarnaast zijn er nog 2 scholen in
Basisschool Het Mozaïek Noord-West
Van Harte School
gemeente Houten waar speciaal onderwijs wordt
Basisschool Wereldwijs
aangeboden aan bijna 400 leerlingen.
Basisschool Bijenkorf De Zevensprong
In Tabel 8 zijn de gebouwen en bijbehorende
Zuid-Oost
Basisschool De Fontein
prestaties uit de onderwijs-portefeuille opgenomen.
School Limes
Voor de kwaliteitsscore voor onderwijs is
Basisschool De Vlinder
gebruikgemaakt van de score uit de Quickscan van
Basisschool Ridderspoor
het IHP. Hierbij is een score lager dan 6 vertaald naar
Zuid-West
De Zonnewijzer
'slecht', lager dan 7 naar 'gemiddeld', en een score
Basisschool De Stek
van 7 of hoger naar 'goed'. Iets meer dan de helft van
Basisschool De Wissel
de gebouwen wordt beoordeeld als goed. Er zijn twee
Basisschool De Plantage
relatief oude gebouwen in de portefeuille: basisschool
‘t Goy
Basisschool De Boogerd
de Boogerd en basisschool Michielschool. De scholen
Schalkwijk
Basisschool Michielschool
zullen in de komende vijf jaar worden vervangen door
Tull en ’t Waal
Basisschool Het Mozaiek
nieuwbouw. Daarnaast wordt in het najaar van 2024
Houten Buitengebied
Montessorischool
het gebouw van De Velduil vervangen door nieuwbouw. Voor verdere maatregelen verwijzen we naar het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs.
Johannes Bogermanschool Berg en Bosch Onderwijs
Kwaliteit
Financiën
Gebruik
Totaal
⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫
⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫
⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫
⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫ ⚫
Tabel 8: Prestatiemeting onderwijsgebouwen Accommodatiebeleid gemeente Houten | 17
exploitatie en de instandhouding van de onderwijsgebouwen. De gemeente heeft het wettelijk vastgelegde economisch claimrecht. Dit geldt ook voor College De Heemlanden School voor havo en atheneum en VMBO Houtens. De gemeente heeft van het gebouw van Yuverta, een onafhankelijke vmbo- en mbo- onderwijsinstelling gespecialiseerd in groenbeheer, milieudiensten en duurzame technologieën, geen juridisch eigendom en geen economisch claimrecht.
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 18
03.03 Voorzieningenaanbod per wijk Aantal gebouwen per wijk
Beschikbaarheid Het totale voorzieningenaanbod (gemeentelijk en
35
niet-gemeentelijk) is verspreid over de vier wijken in
30
de kern van gemeente Houten, het buitengebied en de kleine kernen ’t Goy, Schalkwijk en Tull en ’t Waal. In onderstaande grafieken is het aantal gebouwen en vierkante meter BVO per wijk voor de verschillende portefeuilles opgenomen. Daarbij valt het volgende
25 20
Cultuur
15
Sport
10
Sociaal
5
Onderwijs
-
op. -
Culturele voorzieningen zijn enkel in de wijk Noord-Oost gevestigd. De cultuurgebouwen zijn relatief groot in omvang.
-
Figuur 3: Aantal gebouwen per wijk
Sportvoorzieningen zijn met name gevestigd in het Buitengebied. Hier is het beleid van gemeente Houten ook altijd gericht op geweest.
-
m² BVO per wijk 45.000
Er zijn beperkt sportvoorzieningen gevestigd in
40.000
Noord-West en geen sportvoorzieningen in Tull
35.000
en ’t Waal.
30.000
De meeste sociale voorzieningen zijn gevestigd in de wijk Noord-West. In de wijk Zuid-Oost zijn geen sociale voorzieningen gevestigd.
25.000 20.000 15.000 10.000 5.000
De grafiek op de volgende pagina toont het totaal
Cultuur Sport Sociaal Onderwijs
-
(gemeentelijk en niet-gemeentelijk) aantal m² BVO per inwoner per portefeuille voor Houten, vergelijkbare gemeenten en heel Nederland. Tot vergelijkbare gemeenten horen alle gemeenten in Nederland met
Figuur 4: m² BVO per wijk
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 19
40.000 tot 60.000 inwoners. Dit zijn er in totaal 64. Bij
m² BVO per inwoner
deze vergelijking valt het volgende op: 1,4
-
Gemeente Houten heeft relatief weinig m² BVO cultuurvoorzieningen per inwoner. Hierbij moet worden opgemerkt dat culturele voorzieningen in MFA niet zijn meegenomen.
-
1,2
Vergeleken met Nederland en vergelijkbare gemeenten heeft Houten relatief veel m² BVO aan sociale voorzieningen per inwoner.
-
1
Het aantal m² BVO sport ligt in Houten lager dan Houten
in andere, vergelijkbare, gemeenten. -
Er is een gemiddeld aanbod m² BVO
0,8
onderwijsvoorziening per inwoner < 20 jaar in
Vergelijkbare gemeenten
Houten. Let op, voor onderwijs wordt het m² BVO per inwoner
Nederland
0,6
< 20 jaar getoond om een beter inzicht te krijgen in het beschikbare onderwijsaanbod voor de doelgroep waarvoor dit het meest relevant is. Daarnaast zijn de
0,4
waarden in de grafiek voor onderwijs gedeeld door tien. 0,2
0 Cultuur
Sport
Sociaal
Onderwijs (<20 jr)
Figuur 5: Benchmark voorzieningen
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 20
Bereikbaarheid Gebied
Cultuur
Sport
Sociaal
Onderwijs
voorzieningen relevant voor de Accommodatiebeleid.
Noord-West
4
2
2
2
Een accommodatie rond de grens van een wijk kan
Noord-Oost
4
3
3
2
goed gebruikt worden door inwoners vanuit een
Zuid-West
9
2
3
2
andere wijk. Het aanbod in een wijk kan dan laag zijn,
Zuid-Oost
10
2
6
2
maar dat hoeft niet te betekenen dat er direct een
’t Goy
20
3
3
4
behoefte is aan een extra accommodatie.
Schalkwijk
23
4
5
5
Naast het aanbod per wijk is bereikbaarheid van
Tull en ’t Waal
30
19
3
3
Per wijk is een analyse gemaakt van de reistijd in
Buitengebied
10
3
8
6
minuten per fiets en per auto over de weg naar de
Houten
8
3
3
2
dichtstbijzijnde voorziening van de vier portefeuilles
Nederland
7
3
7
4
Gebied
Cultuur
Sport
Sociaal
Onderwijs
Noord-West
10
3
4
3
Noord-Oost
8
4
4
3
Zuid-West
9
4
6
4
Zuid-Oost
7
4
7
3
’t Goy
10
2
2
3
Schalkwijk
13
3
3
4
Tull en ’t Waal
18
11
2
2
Buitengebied
11
2
5
4
Houten
9
4
5
3
Nederland
5
2
4
3
per wijk. Dit is berekend door eerst per woning de
Tabel 9: Reistijden per fiets
reistijd naar de dichtstbijzijnde voorziening in een portefeuille te berekenen en vervolgens het gemiddelde van alle woningen per wijk te berekenen. De dichtstbijzijnde voorziening kan dus ook een voorziening buiten de eigen wijk zijn, maar binnen de gemeente Houten. Om te bepalen of er sprake is van veel of weinig reistijd is een vergelijking gemaakt met landelijke gemiddeldes. Deze reistijden zijn weergegeven in de tabellen hiernaast. In de tabellen zijn per portefeuille en per wijk, gemeente en Nederland de gemiddelde reistijden in minuten voor de fiets en de auto weergegeven. De looptijd is niet apart opgenomen. Deze kan eenvoudig worden afgeleid van de fietstijd; gemiddeld is de Fiets
Auto
Tabel 10: Reistijden per auto looptijd drie tot vier keer zo lang.
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 21
reistijden naar de portefeuilles onderwijs en sport Bij de vergelijking van de reistijden tussen de wijken in
zijn daarentegen vergelijkbaar aan landelijke
Houten, Houten en het landelijk gemiddelde valt het
gemiddeldes met uitzondering van Tull en ‘t
volgende op:
Waal. De reistijden naar sociale voorzieningen
-
In Houten Noord is een groot verschil zichtbaar in
zijn in de kleine kernen en het Buitengebied kort.
reistijd tussen de fiets en auto. De reistijden per
Lopend zijn sociale voorzieningen goed te
fiets zijn naar alle portefeuilles substantieel korter
bereiken,
dan per auto. Dit is te danken aan het goede fietsnetwerk in Houten Noord. Ook lopend zijn reistijden kort, de voorzieningen zijn over het algemeen binnen een kwartier lopen te bereiken. De meeste voorzieningen zijn hierdoor voor iedereen goed te bereiken, ook voor ouderen die op een rollator zijn aangewezen. -
In Houten Zuid is de reistijd naar cultuurvoorzieningen iets langer dan gemiddeld in Nederland terwijl de reistijd naar onderwijsvoorzieningen korter is. Voor de portefeuilles sociaal en sport zien we dat de reistijd per fiets korter is dan de reistijd per auto. Reistijden wijken over het algemeen niet veel af van landelijke gemiddeldes. Over het algemeen zijn de voorzieningen minder goed te bereiken dan in Houten Noord. Te voet zijn de reistijden naar cultuurvoorzieningen vanuit Houten Zuid en sociale voorzieningen vanuit Houten Zuid-Oost lang. Dit maakt deze voorzieningen minder toegankelijk voor ouderen in Houten Zuid.
-
In de kleine kernen en het buitengebied is voor de portefeuille cultuur de reistijd lang. De
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 22
04 Analyse vraag In dit hoofdstuk gaan we in op de vraag naar (behoefte aan) voorzieningen. De vraag naar voorzieningen wordt bepaald door verschillende
bevolking is woonachtig in het buitengebied en de kleine kernen. De wijk met het hoogste aantal inwoners is Houten Noord-West. De wijken met het laagste aantal inwoners zijn Tull en ’t Waal, ’t Goy en het Buitengebied.
factoren, waaronder: -
het aantal inwoners per wijk;
-
de samenstelling van de bevolking naar
Aantal inwoners per wijk 16.000
leeftijdsgroepen; -
leefbaarheidsopgave binnen de wijk;
-
sociale gebiedstypering (wat voor type inwoners
14.000
13.800
kenmerkt deze wijk); -
eenzaamheid;
-
sportdeelname.
Tijdens wijksessies met stakeholders (zie bijlage 1) zijn
11.800
12.000
10.800
10.500
10.000
deze kenmerken getoetst en aangevuld. De bevindingen zijn verwerkt in dit hoofdstuk. De opgestelde SWOT’s zijn opgenomen in de bijlagen. 04.01 Inwoners en bevolkingssamenstelling
8.000
6.000
Huidig aantal inwoners Op 1 januari 2024 telde gemeente Houten 50.853 inwoners (bron: CBS). Op basis van het aantal
4.000
inwoners kenmerkt Houten zich als een middelgrote gemeente (40.000 tot 60.000 inwoners). Het grootste
2.100 2.000
deel van de bevolking (92%) woont in één van de vier
800
700
Tull en 't Waal
t Goy
wijken in de kern van Houten. Het overige deel van de
500
0 Noord-West
Zuid-West
Zuid-Oost
Noord-Oost
Schalkwijk
Buitengebied
Figuur 6: Aantal inwoners per wijk Accommodatiebeleid gemeente Houten | 23
Bevolkingsprognose De gemeente Houten groeit. Volgens het rapport
Bevolkingsontwikkeling gemeente Houten 70.000
‘Bevolkingsprognose Gemeente Houten 2024 t/m 2040’ (opgesteld in 2024 door xxllnc Sociaal) is de verwachting dat het totaal aantal inwoners in 2035 circa 55.000 bedraagt. Dit aantal stijgt door naar circa
60.000
57.000 in 2045. In Figuur 7: Bevolkingsprognose gemeente Houten is de prognose voor verschillende leeftijdsgroepen opgenomen. Met name het aantal 65
50.000
plussers neemt naar verwachting de komende 10 jaar
24%
25%
19%
toe. De procentuele stijging van die groep is maar liefst 26%.
40.000 65+
De bevolkingsprognose verschilt per wijk. In onderstaande tabel is de verandering van het aantal inwoners in 2045 ten opzichte van 2024 weergegeven.
20-65 0-19
30.000
Uit deze tabel blijkt dat de bevolking naar verwachting
54%
57%
54%
24%
21%
22%
2024
2035
2045
met name zal toenemen in de wijken Noord-Oost, Zuid-Oost, Schalkwijk en het Buitengebied. De
20.000
absolute toename is het grootst in Noord-Oost en de procentuele toename is het grootst in het Buitengebied. In de wijken Noord-West en Zuid-West
10.000
wordt een afname van de bevolking verwacht. In de bevolkingsprognoses is, voor zover bekend, de invloed van de woningbouwontwikkelingen van Bouwen voor Houten opgenomen. Hierbij is rekening gehouden met ongeveer 4.750 nieuwe woningen, volgens de woningbouwprognose Houten 2023-2040
0
Figuur 7: Bevolkingsprognose gemeente Houten
(januari 2024).
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 24
Wijk
2024
2045
Daling | stijging
Daling | stijging
Daarnaast worden woningen gerealiseerd in de
(%)
kleine kernen en het Buitengebied. Het gaat hier
Noord-West
13.820
13.460
- 360
-3%
Noord-Oost
10.480
11.160
680
6%
Zuid-West
11.760
11.310
- 450
-4%
maximaal 250 woningen in de periode van 2026-
Zuid-Oost
10.750
11.270
520
5%
2030.
‘t Goy
690
780
90
13%
Schalkwijk
2.110
2.570
460
22%
bouw van ongeveer 50 woningen start in de
Tull en 't Waal
750
710
- 40
-5%
zomer van 2025.
Buitengebied
500
710
210
42%
50.860
51.970
1.110
2%
Totaal
om: -
-
Grote Driehoek/Achter de Wiese (Schalkwijk):
Woningbouw Kerkzicht (Beusichemseweg, ’t Goy):
Tabel 11: Bevolkingsprognose per wijk Woningbouw
-
Centrum
De gemeente is momenteel bezig met de ontwikkeling
-
De Molenzoom
van een groot aantal nieuwe woningen. De grootste
-
De Koppeling
projecten zijn hieronder benoemd.
-
Houten Oost
Bouwen voor Houten is een gemeentelijk programma
De verwachting is dat ongeveer 2.000 woningen
dat gericht is op het ontwikkelen van
gerealiseerd worden in het gebied van het Centrum,
nieuwbouwwoningen om te voldoen aan de
De Molenzoom en De Koppeling. De exacte invulling
groeiende vraag naar huisvesting in Houten. Het doel
van het woningbouwprogramma wordt in de
is om 4.750 nieuwe woningen te realiseren in de
komende periode verder uitgewerkt. Naar
periode van 2024 tot 2040. Dit programma is gericht
verwachting worden 2.750 woningen in Houten-Oost
op het bevorderen van de doorstroming op de
gerealiseerd.
Centrum
Houten Oost De Molenzoom
De Koppeling
woningmarkt, met specifieke aandacht voor starters, senioren en sociale huurwoningen. Vier gebieden zijn aangewezen:
Afbeelding: Woningbouw op de kaart
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 25
Bevolkingssamenstelling
naschoolse activiteiten is logischerwijs groter.
wijken Noord-West en Noord-Oost. Vergeleken met
De behoefte aan voorzieningen wordt voor een groot
Daarnaast speelt de vraag naar sportfaciliteiten, zoals
vergelijkbare gemeenten en Nederland is het aandeel
deel bepaald door de bevolkingssamenstelling. Elke
sportvelden, zwembaden, fitnessaccommodaties en
jongeren in de gemeente hoog.
leeftijdsgroep heeft andere behoeften. De opgave is
sportscholen een belangrijke rol. Jongeren sporten
om het voorzieningenniveau zo goed mogelijk aan te
meer in georganiseerd verband (sportclubs en
Aantal jongeren 4.000
Aandeel jongeren (%) 35%
3.500
30%
3.500 2.900
3.000
30%
2.900
25%
2.500
2.200
27% 24% 21%
21%
22%
20%
21%
20%
2.000 15%
1.500 800
1.000
10% 5%
500
0%
0 Noord-West Noord-Oost
Zuid-West
Zuid-Oost Buitengebied
Noord-West Noord-Oost Zuid-West
Zuid-Oost Buitengebied
en kleine
en kleine
kernen
kernen
Figuur 8: Aantal jongeren per wijk
Houten
Vergelijkbare Nederland gemeenten
Figuur 9: Aandeel jongeren per wijk
laten sluiten op die behoeften. Als we kijken naar de
teamsporten) dan volwassen en ouderen. Dat brengt
bevolkingsopbouw dan hebben met name jongeren
dus ook aan andere vraag naar voorzieningen met
(<20 jaar) en ouderen een specifieke impact op de
zich mee.
vraag naar voorzieningen. Wat opvalt is dat zowel het absolute aantal jongeren
Jongeren
als relatieve aandeel jongeren het hoogst is in de wijk
In regio’s met een hoge concentratie van jongeren (<
Zuid-West. Ook in Zuid-Oost zijn relatief veel
20 jaar) en gezinnen met jonge kinderen is veel vraag
jongeren woonachtig. Het aantal jongeren in het
naar onderwijs- en sportvoorzieningen. De behoefte
Buitengebied en de kleine kernen ligt laag maar
aan kwalitatief goede scholen, kinderopvang en
procentueel gezien is dit ongeveer gelijk met de
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 26
Ouderen
van belang dat voorzieningen goed bereikbaar zijn.
in Nederland. De voorspelling is dat dit aandeel gaat
In gebieden waar de bevolking relatief veel ouderen
Ouderen zijn vaker aangewezen om te voet naar
toenemen de komende jaren (figuur 7).
omvat, is er doorgaans een grotere vraag naar sociale
voorzieningen te gaan.
voorzieningen. Voor ouderen zijn sociale ontmoetingsruimtes zoals buurt- en wijkcentra
Het aantal en het aandeel ouderen (65+ jaar) is het
belangrijk, ze helpen bij het tegengaan van
hoogst in Noord-West en Noord-Oost. Ook in het
eenzaamheid en sociale isolatie. Ouderen maken
Buitengebied en de kleine kernen ligt het aandeel
vaker gebruik van deze voorzieningen om sociaal
ouderen relatief hoog.
actief te blijven, deel te nemen aan activiteiten die passen bij hun interesses en om ondersteuning te
In figuur 11 wordt ook het aandeel ouderen in
krijgen op het gebied van welzijn en mantelzorg. Ook
gemeente Houten vergeleken met vergelijkbare
nemen ouderen vaker deel aan culturele activiteiten,
gemeenten en Nederland. Dan valt op dat het
als bezoeker of vrijwilliger. Daarnaast is het
aandeel lager is in Houten dan in andere gemeenten
Aantal ouderen 4.000
Aandeel ouderen (%) 30%
3.500
26%
3.500
25%
22%
22%
3.000 2.500
20%
2.300
2.000
15% 1.400
1.500
1.400 900
1.000
22%
23%
19%
12%
13%
10% 5%
500
0
0% Noord-West Noord-Oost
Zuid-West
Figuur 10: Aantal ouderen per wijk
Zuid-Oost Buitengebied
Noord-West Noord-Oost Zuid-West
Zuid-Oost Buitengebied
en kleine
en kleine
kernen
kernen
Houten
Vergelijkbare Nederland gemeenten
Figuur 11: Aandeel ouderen per wijk
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 27
04.02 Sociale opgave binnen de wijken
Figuur 12: Leefbaarheidskaart toont de relatieve
aantal inwoners en de mate van verstedelijking.
De sociale opgaven binnen een wijk zijn van invloed
leefbaarheidsscores van de Leefbaarometer op
Houten wordt als middelmatig stedelijk beschouwd.
op de vraag naar voorzieningen binnen die wijk. Met
gridniveau (gebieden van 100 bij 100 meter). De
name binnen de portefeuille sociaal is de invloed
leefbaarheidsscores van gemeente Houten worden
Opvallend is dat de leefbaarheid tussen de wijken best
duidelijk zichtbaar. Om de sociale opgave binnen de
vergeleken met leefbaarheidsscores van gemeenten
verschillend zijn. Noord-West scoort over het
wijken te bepalen wordt gekeken naar de volgende
met een vergelijkbare stedelijkheidsklasse.
algemeen goed op leefbaarheid, Noord-Oost
kenmerken van de wijken:
Stedelijkheidsklassen worden bepaald op basis van het
aanzienlijk minder. In de zuidelijke wijken van Houten
-
Leefbaarheid (leefbarometer)
-
Sociale gebiedstypering
-
Aandeel eenzamen
-
Aandeel sporters
Leefbaarheid De Leefbaarometer is gebruikt om een indicatie te geven van de leefbaarheid per wijk. De Leefbaarometer is een instrument ontwikkeld door het Ministerie van BZK om de leefbaarheid in wijken en buurten in kaart te brengen. Hierin worden verschillende aspecten gemeten van leefbaarheid zoals veiligheid, sociale cohesie, fysieke omgeving en voorzieningen. De leefbaarheid van de wijken is van belang voor het bepalen van de behoefte naar voorzieningen. Wanneer de behoefte aan voorzieningen in balans is met het aanbod komt dit de leefbaarheid ten goede. In gebieden met een lage leefbaarheidsscore kan het toevoegen van een of meerdere voorzieningen een impuls geven aan de leefbaarheid in dat gebied.
Figuur 12: Leefbaarheidskaart
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 28
liggen de problemen met betrekking tot leefbaarheid
Comfortabel gepensioneerd: dit verwijst naar
groep is met name sterk vertegenwoordigd in
voornamelijk tussen Zuid-West en Zuid-Oost in,
gebieden waar veel gepensioneerden wonen die
Noord-West.
rondom Houten Castellum.
over het algemeen financieel stabiel zijn. Deze
-
Sociale gebiedstypering De sociale gebiedstypering is een methode van In.Fact.Research waarmee gebieden worden ingedeeld op basis van de sociaaleconomische kenmerken van inwoners. Dit wordt gedaan op basis van de sociale klassen en segmenten die het Sociaal en Cultureel Planbureau onderscheidt. Het gaat om de volgende groepen: -
Gevestigde bovenlaag
-
Jongere kansrijken
-
Werkende middengroep
-
Comfortabel gepensioneerden
-
Onzekere werkenden
-
Achterblijvers
Op de kaart (Figuur 13: Kaart gebiedstypering) wordt de meest dominante groep per gebied van 100 bij 100 meter getoond. Daarbij vallen de volgende groepen voornamelijk op: -
Werkende middengroep: duidt op wijken met een groot aantal werkende inwoners uit de middenklasse. Deze groep is het meest dominant aanwezig in de gemeente Houten.
Figuur 13: Kaart gebiedstypering
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 29
-
Gevestigde bovenlaag: deze groep is met name
'Werkende Middengroep' en 'Gemengd,
en Ouderen van GGD, CBS en het RIVM en geeft
zichtbaar aan de randen van de wijken. Dit zijn
Middeninkomens' zoals in ’t Goy het geval is.
inzicht in het percentage inwoners van 18 jaar of
welgestelde gebieden met een hoog aandeel -
ouder dat zich sociaal geïsoleerd voelt. De data is
hoge inkomens.
Aandeel eenzamen
verzameld door het uitzetten van vragenlijsten en
Gemengd, lagere inkomens: deze groep is
Het aandeel eenzamen per wijk is gebaseerd op
helpt om gebieden te identificeren waar eenzaamheid
duidelijk zichtbaar in het gebied rondom Station
gegevens van de Gezondheidsmonitor Volwassenen
een probleem is of kan zijn. Dit is van belang voor het
Houten in Noord-Oost. Uit de sociale gebiedstyperingsdata zijn diverse implicaties af te leiden die van invloed zijn op de vraag naar voorzieningen. In gebieden waar de 'Comfortabel Gepensioneerd', 'Gevestigde Bovenlaag' en 'Werkende Middengroep' domineren zoals in Noord-West, is er behoefte aan sociale ontmoetingsplaatsen, culturele voorzieningen en recreatieve activiteiten voor zowel ouderen als werkenden. In gebieden met een meer diverse samenstelling waaronder 'Gemengd, Lagere Inkomens' en 'Onzekere Werkenden', zoals in NoordOost, is er vraag naar toegankelijke sociale voorzieningen, ondersteuning voor kwetsbare groepen en sportfaciliteiten om de gemeenschap te versterken. In het zuiden, waar de 'Werkende Middengroep' en 'Gevestigde Bovenlaag' dominant zijn, zijn sportfaciliteiten en hoogwaardige culturele voorzieningen van belang, Tull en ’t Waal en Schalkwijk delen soortgelijke behoeften op basis van de dominante groepen. Onderwijs- en sportvoorzieningen bijdragen aan de balans tussen de
Figuur 14: Kaart sociaal eenzamen 18 jaar of ouder (%)
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 30
bepalen van de behoefte aan sociale voorzieningen
het landelijk gemiddelde van 25%. Bovendien ligt het
sportverenigingen en demografische trends zijn
en initiatieven die gericht zijn op het bevorderen van
aantal bondslidmaatschappen in Houten bij bijna alle
meegenomen. De resultaten duiden op een toename
sociale cohesie en gemeenschapszin. Gerichte
grote sportbonden boven het landelijke gemiddelde.
in de vraag naar binnensportfaciliteiten en een druk
voorzieningen, zoals ontmoetingsruimten en sociale
In het Mulier Onderzoek is de huidige en toekomstige
op de bestaande binnensportaccommodaties. Voor
activiteiten, kunnen helpen om eenzaamheid tegen te
behoefte gecategoriseerd en vergeleken met het
de zwembadcapaciteit wordt ook een verhoogde
gaan.
bestaande aanbod, waarbij gegevens van
vraag verwacht, vooral gericht op
Het landelijke gemiddelde sociaal eenzamen > 18 jaar is 33,2%. De gemeente Houten heeft ten opzichte van Nederland minder sociaal eenzamen. Figuur 14: Kaart sociaal eenzamen 18 jaar of ouder (%) toont dat het grootste aandeel sociaal eenzamen woonachtig is in Noord-Oost en rondom Castellum in Houten Zuid. In deze gebieden is het aandeel sociaal eenzamen hoger dan het landelijk gemiddelde. Sportdeelname De sportdeelname is gebaseerd op gegevens van het CBS en bevindingen uit het onderzoek van Mulier Instituut: “Ruimte voor sport in Houten” (2020), gebaseerd op de toenmalige ruimtelijke koers. Deze gecombineerde data helpt om een goed inzicht te krijgen in de sportdeelname van de bevolking, wat van belang is voor het bepalen van de vraag naar sportvoorzieningen. Volgens het Mulier Onderzoek “Ruimte voor sport in Houten” (2020) ligt het aandeel sporters in de gemeente Houten relatief hoog. Bijna een op de drie inwoners is lid van een sportbond. Dit ligt hoger is dan
Figuur 15: Kaart wekelijkse sporter 18 jaar of ouder (%)
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 31
doelgroepzwemmen (zoals aquasporten, Meer
het landelijke gemiddelde. De wijken in het zuiden van
Bewegen Voor Ouderen, therapiezwemmen of
Houten hebben het hoogste aandeel wekelijkse
zwemmen voor mensen met een beperking) en
sporters.
banenzwemmen, mede door vergrijzing. De vraag naar voetbalvelden ligt ten tijde van het onderzoek hoger dan het aanbod en toekomstige behoefte lijkt te groeien. Het aandeel wekelijkse sporters is gebaseerd op gegevens van het CBS en toont het percentage inwoners van 18 jaar of ouder dat wekelijks deelneemt aan sportactiviteiten. Deze data biedt inzicht in de mate van sportparticipatie in verschillende wijken en helpt bij het identificeren van gebieden waar mogelijk meer sportfaciliteiten of initiatieven nodig zijn. Een hoger aandeel sporters draagt bij aan een gezondere en socialere gemeenschap. De RO-visie in Houten is altijd gericht geweest op het vestigen van verenigingen buiten de rondweg. Het stimuleren van sportvoorzieningen in wijken waar het aandeel sporters lager is, kan echter bijdragen aan een verbeterde leefstijl en leefbaarheid. Het in wijken waar de sportdeelname hoog is, is het van belang dat deze behoefte naar sportvoorzieningen wordt gefaciliteerd. Figuur 15: Kaart wekelijkse sporter 18 jaar of ouder (%) toont dat het percentage volwassenen dat wekelijks sport in bijna alle wijken van Houten hoger ligt dan het gemiddelde in Nederland (gemiddelde: 51,2%). In drie buurten is de wekelijkse sportdeelname lager dan
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 32
04.03 Omvang van de vraag Op basis van bovenstaande analyse is een inschatting gemaakt van de omvang van de behoefte aan
-
sportactiviteiten, zoals seniorensport of
vergroten, vooral op het gebied van sport en
zwemmen, toeneemt.
sociale ontmoetingsruimtes.
De leefbaarheid in Noord-West toont een sterke
voorzieningen in de verschillende portefeuilles. Deze
positieve afwijking. In Noord-Oost daarentegen
Kleine kernen en het Buitengebied:
behoefte is verder aangescherpt met bevindingen uit
zijn de leefbaarheidsscores minder positief en ligt
-
de wijksessies en hieronder uiteengezet. Hierbij is de
het aandeel eenzamen relatief hoog, met name
name het aantal ouderen. Dit verhoogt mogelijk
indeling van de wijksessies gehanteerd waarbij Noord-
in het gebied rondom het station. Dit vraagt naar
de vraag naar sociale voorzieningen. Tegelijkertijd
Oost en Noord-West samen Houten-Noord vormen,
verwachting om aanvullende sociale
vormt de vergrijzing van vrijwilligers een
Zuid-Oost en Zuid-West Houten Zuid en de overige
voorzieningen. Ontmoetingsruimtes en
gebieden horen tot de kleine kernen en het
gemeenschapscentra zijn essentieel om de
buitengebied.
sociale cohesie te versterken en ondersteuning te bieden aan kwetsbare groepen, zoals ouderen en lagere inkomensgroepen.
Houten Noord -
In Houten Noord is sprake van een vergrijzende bevolking, wat leidt tot een toenemende vraag
Houten Zuid
bedreiging voor het voortbestaan van initiatieven. -
Het aandeel sportdeelname in de kleine kernen is gemiddeld.
-
Er is sprake van sterke sociale cohesie en een hoge mate van zelfredzaamheid. In een samenleving met sterke mate van sociale cohesie zijn mensen vaak bereid om elkaar te helpen. Dit
De bevolking in Houten Zuid is relatief jong. Dit
informele vangnet in combinatie met de hoge
activiteiten voor ouderen. De komende jaren kan
heeft een hoge vraag naar sportvoorzieningen
zelfredzaamheid van inwoners maakt dat de
woningbouw hier voor een gedeeltelijke
tot gevolg. Ook het aandeel sporters ligt hoog.
vraag naar (aanvullende) sociale voorzieningen
vernieuwing van de bevolking zorgen. Dit
De vraag naar zowel binnen als
beperkt is. In Tull en ’t Waal is de sociale cohesie
buitensportaccommodaties is hoog.
in mindere mate aanwezig.
naar sociale ontmoetingsplekken en culturele
-
verhoogt mogelijk ook de vraag naar voorzieningen voor jongeren en volwassenen. -
In de kleine kernen neemt de bevolking toe, met
-
De relatieve leefbaarheid toont een redelijk
Sportvoorzieningen worden goed benut. De druk
positief beeld hoewel er in Zuid-West rond
op binnensportaccommodaties neemt echter toe.
Castellum uitdagingen op het gebied van
Het hoge aandeel sportdeelname wijst op een
leefbaarheid zijn. Ook op het gebied van
blijvende behoefte aan sporthallen en
eenzaamheid is extra aandacht nodig. De verdere
binnensportlocaties, vooral voor jongeren en
ontwikkeling van sport- en sociale voorzieningen
volwassenen. De verwachting is dat door de
kan helpen om de leefbaarheid te verbeteren en de eenzaamheid terug te dringen.
vergrijzing de vraag naar minder intensieve -
Woningbouwproject de Koppeling zal naar verwachting de vraag naar voorzieningen
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 33
05 Vraag/aanbodvergelijking
van het aantal inwoners verwacht. Dit betekent dat het
inwoners op het gebied van onder meer
voorzieningenaanbod ook mee moet groeien. Voor onderwijs ligt er een wettelijke taak, die verder is
toegankelijkheid en duurzaamheid. -
Aanbod laag en vraag laag: er is in dit geval
uitgewerkt in het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs.
weinig tot geen behoefte aan een bepaalde
In hoofdstuk 3 is inzicht gegeven in het bestaande
Voor de andere beleidsvelden vraagt dit om
voorziening. Aandachtspunt voor de gemeente is
aanbod aan voorzieningen in de gemeente Houten. In
beleidsmatige keuzes. Met name in het beleidsveld
om te monitoren of vraag en aanbod in
hoofdstuk 4 is de vraag naar voorzieningen
sociaal voorzien we een duidelijk toenemende vraag,
beschreven. In dit hoofdstuk worden vraag en aanbod
onder meer als gevolg van de toename van het
met elkaar vergeleken. Dit hoofdstuk begint met een
aandeel ouderen.
05.01 Gemeente Houten
uitbreiding van het aanbod nodig om te voldoen
05.02 Vergelijking per wijk De vraag en het aanbod worden in onderstaande
Een beleidsveld of wijk is, op basis van de bestaande
paragrafen per wijk per portefeuille met elkaar
situatie, gepositioneerd in een van de vier kwadranten.
Het aanbod van maatschappelijke voorzieningen is in
vergeleken. Hierbij is met betrekking tot het aanbod
gemeente Houten goed op orde. In vergelijking met
uitsluitend gekeken naar het aanbod per wijk dat aan
landelijk gemiddelde en vergelijkbare gemeenten is te
vastgoed is verbonden; initiatieven die losstaan van
zien dat vooral het aanbod van sociale voorzieningen
vastgoed zijn buiten beschouwing gelaten. Door vraag
bovengemiddeld is. Op het gebied van cultuur en
en aanbod met elkaar te combineren ontstaan vier
sport ligt het voorzieningenaanbod, uitgedrukt in m²
mogelijke combinaties (kwadranten):
BVO per inwoners, in Houten lager dan het landelijk
-
Aanbod hoog en vraag laag: er is een mismatch
gemiddelde. Het merendeel van het aanbod van
tussen vraag en aanbod in de wijk, waardoor de
voorzieningen (circa 61%) is in eigendom van de
ruimte niet optimaal wordt benut. Indien de
gemeente. De gebouwen verkeren over het algemeen
voorzieningen daarnaast ook door inwoners uit
in goede staat, maar er is een duidelijke opgave op
naastgelegen wijken beperkt worden gebruikt, is
het gebied van verduurzaming, en voor een aantal
het zinvol om te onderzoeken of de ruimte
gebouwen zijn ingrepen in de komende jaren
anders kan worden ingezet.
noodzakelijk.
Aanbod laag en vraag hoog: hier is een aan de behoefte van de inwoners.
inzicht op gemeentelijk niveau, daarna wordt ingegaan op een analyse per wijk.
evenwicht blijven. -
-
Aanbod hoog en vraag hoog: wanneer zowel de vraag als het aanbod hoog zijn is het belangrijk
Met een pijl wordt aangegeven wat de verwachting is
De gemeente Houten groeit de komende jaren, de
om te investeren in kwalitatief goede
ten aanzien van de toekomstige ontwikkeling.
komende tien jaar wordt in totaal een groei van 2,2%
voorzieningen die voldoen aan de eisen van
Accommodatiebeleid gemeente Houten | 34