Bijlage 1 - Meerjarenonderhoudsplan Gemeente Houten 2023 - 2027

faciliteert de organisatie op de participatieve kant. Het areaal is in 2020 geïnspecteerd, de inspectieresultaten van 2022 zijn in het derde kwartaal van 2022 beschikbaar. De verharding is geïnspecteerd conform de CROW richtlijnen. De inspectieresultaten zijn vervolgens omgerekend naar de (beeld)kwaliteitsnormen. Onderstaand een samenvatting van de procentuele verdeling van de kwaliteitsniveaus:

Tabel 5.2: Kwaliteitsbeoordeling van het totale verhardingsareaal (De maatgevende schade bepaalt in welk planjaar het onderdeel in onderhoud moet worden genomen). Opvallend zijn de hoge percentages kwaliteitsniveau D wat een onacceptabel niveau is. Dit duidt op een aanzienlijke werkvoorraad.

13 juni 2022

Pagina 22

0.8 In bewerking

Meerjarenonderhoudsplan

Het percentage van het oppervlak met waardering D (‘zeer slecht’) betreft verhardingen waar onderhoud dus al eerder had moeten worden uitgevoerd. Ten aanzien van de veiligheid is het verder uitstellen van dit onderhoud niet acceptabel. Het areaal met de waardering C (‘slecht’) moet in de komende twee planjaren worden onderhouden. Eigenlijk meteen omdat de gemeente voor verharding nergens een C-niveau hanteert. De waardering B (‘matig’) houdt in dat het betreffende oppervlak over drie tot vijf jaar voor onderhoud in aanmerking komt. A is “goed” en A+ is “zeer goed” en behoeft voorlopig geen aandacht. De kwaliteit van het totale areaal asfaltverhardingen en elementenverhardingen is niet vergelijkbaar met een goed en evenwichtig onderhouden wegennet. Voor asfalt en elementen is het percentage zeer slecht resp. ruim 14% en 11,9% terwijl bij een evenwichtig onderhouden wegennet dit 0% is. Daarnaast heeft een deel van de verharding in Houten een ongewenst C-niveau. De aanpak van de (zeer) slechte weggedeelten betekent zeer hoge kosten ten laste van de BORreserve. Vanwege de grote impact op de totale budgetbehoefte is het Adviesbureau Antea om een second opinion gevraagd. Het adviesbureau heeft ervaring met meerdere beheerders van asfaltverhardingen en kan met deze kennis de aanpak van de gemeente Houten vergelijken.

Het resultaat van de second opinion is kort samengevat: Second opinion door Adviesbureau Antea: ‘Gezien het areaal en de staat daarvan zijn veel verhardingen ongeveer aan het einde van de technische levensduur. In een aantal gevallen loont repareren nog om het moment van reconstructie met enkele jaren uit te stellen. Daarnaast zijn er een aantal wegen waarbij repareren niet effectief is maar waar om budgettaire redenen gerepareerd zal moeten worden, (dit zal wel waarschijnlijk enige kapitaalvernietiging betekenen). Deze wegen zouden daarna ook op de investeringsplanning opgevoerd moeten worden voor reconstructie’.

Gelet op het voorgaande gaan we voor een beheerstrategie waarbij het GO+V van de asfaltverharding op A+, A en B niveau zo lang mogelijk wordt uitgesteld door middel van reparaties. Zo wordt de budgetbehoefte gelijkmatig verdeeld over de jaren en grote uitgaven zo lang als verantwoord mogelijk uitgesteld. Elk jaar wordt een groot, GO+V project gerealiseerd. Verder wordt onderhoud aan asfaltverhardingen gericht uitgevoerd op locaties waar het noodzakelijk is. Zo wordt bijvoorbeeld alleen de asfaltlaag in een bocht vervangen omdat het daar het hardste slijt en omdat in een bocht onvoldoende stroefheid direct leidt tot afname van de veiligheid. Om het GO+V efficiënt voor te bereiden en uit te voeren is een raamovereenkomst gesloten met een asfaltbedrijf. De raamovereenkomst loopt af in 2022 en moet voor 2023 opnieuw worden aanbesteed om deze aanpak te kunnen voortzetten.

5.1.1

Gesloten verharding (asfaltverharding)

Houten heeft ruim 1,0 miljoen m2 verharding is asfaltverharding. Deze gesloten verharding bestaat onder meer uit de asfaltwegen in het buitengebied, de Rondweg en enkele andere grotere wegen binnen de bebouwde kom van Houten, de fietspaden, een enkel voetpad en een enkele verharding van een speeltuin. Een paar fietspaden die in beton zijn uitgevoerd zijn ook ondergebracht in deze asset. Voor inspectie en beoordeling van de gesloten verharding wordt gebruik gemaakt van Publicatie 146 ‘Handleiding globale visuele inspectie’ en Publicatie 147 ‘Wegbeheersystematiek’ van het Kennisplatform CROW. Deze CROW publicaties worden door vrijwel alle wegbeheerders gehanteerd. In bijlage 3 laat de weginspectie zien welke (delen van) wegen momenteel een D- of C-niveau hebben.

13 juni 2022

Pagina 23

0.8 In bewerking

Meerjarenonderhoudsplan

Gesloten 2023 2024 2025 2026 verharding Gesloten verharding 1.826.385 1.499.932 1.584.026 1.416.517 (asfaltverharding) Inhaalslag asfalt D0 979.563 979.563 979.563 niveau (naar voren halen 2028-2032) TOTAAL 1.826.385 2.479.495 2.563.589 2.396.080 Tabel 5.3: Overzicht jaarlijkse kosten GO+V asfaltverhardingen 2023 – 2027

2027 1.478.397 979.563

2.457.960

5.1.2 Elementenverharding, belijning, bermen, halfverharding De veiligheid van de wegen en fietspaden in de gemeente Houten wordt, zoals hiervoor is aangegeven, door schouw en inspecties bewaakt. De schouw wordt geïntensiveerd als uit meldingen of uit eigen waarnemingen blijkt dat een deel van de elementenverharding slecht is. Als de elementenverharding niet meer aan de norm voldoet, dan wordt de schade hersteld. Bij elementenverharding kan dat plaatselijk worden uitgevoerd door een deel van de elementenverharding te herstellen. Dat valt onder regulier onderhoud. Regulier onderhoud is gericht op het waarborgen van de gebruiksfunctie van de elementenverharding van de (fiets)infrastructuur. Andere bronnen zijn eigen waarnemingen, bijvoorbeeld tijdens de schouw, en meldingen van bewoners zoals wateroverlast of struikelgevaar. Verder zijn er verzoeken voor kleine aanpassingen, zoals van de unit Wet Maatschappelijke Ondersteuning (WMO), die om een verlaagde inrit of de aanleg van een invalide parkeerplaats vragen. Dat kunnen ook bewonerswensen zijn. Voor elementenverharding wordt gestreefd naar een kwaliteitsniveau A voor de centrumgebieden: Het Rond, Het Oude Dorp en Castellum. Voor alle overige gebieden is kwaliteitsniveau B de streefwaarde.

Voor elementen is, gelijk als voor asfalt, door de bezuinigingen van de afgelopen 10 jaar (zowel op financiële middelen als personeel) is het kwaliteitsniveau in totale breedte gezakt. Minimaal 12 % zit onder het wettelijk toegestane D- niveau wat voor wegen onacceptabel is. Om de veiligheid te kunnen borgen en claims te voorkomen is het van belang op deze asset de komende jaren een inhaalslag te realiseren. Het onderhoud aan elementenverharding is gericht op behoud van veiligheid, het leveren van de prestatie en functionaliteit. Dat betreft bij elementenverharding voornamelijk infrastructuur die niet aan de norm voldoet. Het interventieniveau ligt voor elementenverharding op niveau C. Dwarsonvlakheid elementenverharding Op veel plaatsen in Houten staan bomen in de elementenverharding of zodanig dicht bij de elementenverharding dat ze wortelopdruk veroorzaken. De boomwortels drukken de verharding op wat bij een hoogteverschil van 3 centimeter tot struikelgevaar leidt (Richtlijn van het Kennisplatform CROW). In § 5.5 is bij de asset bomen budget opgenomen voor structurele aanpak van wortelopdruk. Het herstel van de elementenverharding bij een boom waarvan de wortelopdruk is aangepakt is kleinschalig en wordt als regulier onderhoud uitgevoerd. Het herstel van de elementenverharding lijkt beperkt en volgt op het bestrijden van de wortelopdruk.

Het betekent mogelijk wel dat een groter regulier onderhoudsbudget nodig is. Wanneer het wortelopdruk in een hele straat betreft, waardoor een reconstructies en herinrichtingen nodig is, kunnen we het als GO+V opvoeren. De instandhoudingsstrategie van elementenverharding is spoedig herstel van waargenomen schades die niet voldoen aan de norm. Spoedig herstel van deze schades voorkomt dat de schade groeit en groot onderhoud nodig is. Herstel van een goede afwatering van de weg zorgt er bijvoorbeeld voor dat er minder snel verzakkingen ontstaan waarmee groot onderhoud wordt vertraagd. De gemeente Houten beschikt daarvoor over een eigen ploeg die kleine werkzaamheden zelfstandig kan uitvoeren. Dit wordt allemaal door UB binnen het regulier onderhoud afgehandeld. Voor groter of specialistisch onderhoud is een opdrachtnemer gecontracteerd.

13 juni 2022

Pagina 24

0.8 In bewerking

Meerjarenonderhoudsplan

Het GO+V blijft daarmee begrensd tot projectmatig aan te pakken grote (buurt)reconstructies, herinrichtingen van wijken of buurten en grootschalig herstel van infrastructuur. Belijning Het aanbrengen van belijning op alle wegen en fietspaden valt niet onder GO+V, maar is onderdeel van nieuwe aanleg of GO+V van de weg. Regulier onderhoud waarborgt de zichtbaarheid en de functie van de belijning. Voor belijning wordt geen apart GO+V project onderscheiden. Bermen Het maaien en schoonhouden van de bermen is regulier onderhoud. Een belangrijke functie van bermen is het afwateren van het wegdek en het opvangen van water. Daarvoor worden bermen periodiek verlaagd en van een zodanig profiel voorzien dat het water van de weg afloopt. Dit valt onder groot onderhoud. Vanuit gerichte inspecties worden de maatregelen gepland. De meest ideale tijd voor uitvoering is de periode april/mei, voor de eerste maaibeurt. Halfverharding Halfverharding wordt vooral toegepast op wandelpaden zoals op de Vijfwal en in andere parken. De kwaliteit van de wandelpaden wordt jarenlang gewaarborgd door regulier onderhoud. Het GO+V aan halfverharding is daardoor beperkt.

Elementenverharding, belijning, 2023 2024 2025 2026 bermen, halfverharding Elementenverharding, belijning, 305.718 305.718 305.718 305.718 bermen, halfverharding Inhaalslag elementen D-niveau 336.690 336.690 336.690 336.690 TOTAAL 642.408 642.408 642.408 642.408 Tabel 5.4: Overzicht jaarlijkse kosten GO+V 2023 – 2027 elementenverhardingen

2027 305.718 336.690 642.408

5.2. Verkeersregelinstallaties In de gemeente Houten worden 20 kruisingen geregeld door middel van 18 verkeersregelinstallaties (VRI) en een filemeetsysteem. De gemeente heeft zich aangesloten bij een regionale samenwerking die als doel heeft de doorstroming binnen de regio te bevorderen. Hiervoor zijn 7 VRI’s omgebouwd en aangesloten op de regionale verkeerscentrale. Regionale ontwikkelingen, waaronder een volledige aansluiting op de A12, kan aanleiding zijn om meer VRI’s aan te sluiten op de regionale verkeerscentrale. Daarnaast leidt de ontwikkeling van Smart Mobility tot een toenemende vraag naar extra functionaliteit (‘intelligentie’) van de VRI’s. Circa 80% van de verkeersregelautomaten is ouder dan 15 jaar. Dat betekent dat het functioneren van de VRI’s beperkt wordt ondersteund door de leverancier, onder meer omdat reservematerialen steeds minder voorhanden zijn. Uitval van een VRI of delen van de installaties leiden tot verminderde verkeersveiligheid op de Rondweg en aansluitende wegen en tot afname van de doorstroming waarbij tevens niet meer voldaan kan worden aan de afspraken die regionaal zijn gemaakt op het gebied van doorstroming en kwaliteit van (functioneel) onderhoud. Gelet op de leeftijd van de VRI’s is spoedige vervanging dan ook gewenst.

Vanuit beleid, (toekomstige)ontwikkelingen en vanwege een subsidieproject voor vervanging van VRI’s naar “intelligente” iVRI’s is het aan te bevelen om de huidige VRI’s te vervangen door i VRI’s. Tevens zullen de nodige aanpassingen aan de verbindingen moeten worden meegenomen vanwege grotere datastromen en de verwerking hiervan. Alle voorbereidingen dienen in 2022 uitgevoerd te worden. Hiervoor zal de nodige expertise extern aangetrokken moeten worden, waarbij in eerste instantie gekeken gaat worden wat er technisch en financieel voor nodig is om de vervanging door te voeren. Hierbij wordt tevens rekening gehouden met de subsidie, verstrekt vanuit ministerie I&W, waarbij een gemaximaliseerd gesubsidieerd bedrag kan worden toegekend. Vanwege de subsidie dienen alle iVRI’s eind 2024 volledig functioneel opgeleverd te worden.

13 juni 2022

Pagina 25

0.8 In bewerking

Meerjarenonderhoudsplan

Verkeersregelinstallaties 2023 2024 Gefaseerd vervangen van VRI door 699.603 699.603 iVRI Ready TOTAAL 699.603 699.603 Tabel 5.5: Overzicht jaarlijkse kosten GO+V 2023 – 2024 VRI’s

2025

2026

2027

0

0

0

0

0

0

5.3. Civieltechnische kunstwerken De assetgroep civieltechnische kunstwerken in de gemeente Houten bestaat uit fiets- en voetgangersbruggen, bruggen voor gemotoriseerd verkeer, steigers, tunnels, grondkerende constructies, schanskorven, fonteinen, stuwen en grondconstructies. Ook de beeldende kunst in de openbare ruimte valt onder deze assetgroep. In onderstaand overzicht zijn de aantallen van de civiele kunstwerken opgenomen: Bruggen

199

Duiker Duikerbrug Fiets-voetbrug Verkeersbrug Duiker

7 6 105 81 389

Fontein

5

Kademuren

153

Steiger

30

Stuw

19

Tunnel

32

Eindtotaal

827

Tabel 5.6: Aantallen civiele kunstwerken Het ontbreekt nog aan een beleidsvisie op de civieltechnische kunstwerken. Het is gewenst dat visie wordt ontwikkeld om richting te geven aan de aanleg en instandhouding van civieltechnische kunstwerken. Een beheerstrategie van de bestaande civieltechnische kunstwerken kan vervolgens worden opgesteld in lijn met de beleidsvisie. Instandhouding beperkt zich nu voornamelijk tot het veilig en bruikbaar houden van de kunstwerken. Voor civiele kunstwerken geldt, net als verhardingen, een wettelijke norm die is verankerd in de Gemeentewet. Civiele kunstwerken op D niveau zijn onacceptabel, gelijk aan verhardingen. De inspectiegegevens worden met een vertaaltabel omgezet naar kwaliteitsniveaus voor civiel technische kunstwerken. Voor de bruggen in Houten zijn verschillende materialen toegepast, afhankelijk van de omvang en de belasting van de brug. De conditie en de veiligheid van de bruggen worden elk jaar geschouwd. Het betreft een schouw van de beeldkwaliteit (uiterlijke kenmerken). Als verdachte kenmerken worden waargenomen aan een brug, zoals overmatige roestvorming, houtrot, versleten slijtlagen, schade aan de conservering, dan wordt een nader onderzoek gedaan naar de aard en de omvang van de schade. De schouw betreft alleen de eenvoudig zichtbare en bereikbare delen van de bruggen.

Inspectie van de constructie onder water of van de fundering wordt niet uitgevoerd. Uit de inspecties volgt een planning van het GO+V van de bruggen. Houten-Noord is grotendeel gebouwd tussen 1980 en 1990. Dit is een gebied met veel houten bruggen, soms met stalen liggers. De maximale levensduur van deze bruggen ligt rond de 35 jaar. Dit maakt dat de komende jaren een flink aantal bruggen vervangen moet gaan worden. Bij het vervangen van de bruggen zal gekeken worden of er een duurzamer alternatief gebruikt kan worden

13 juni 2022

Pagina 26

0.8 In bewerking

Meerjarenonderhoudsplan

zoals kunststofcomposiet of beton. De meerkosten voor duurzame alternatieven zijn niet voorzien in de BOR reserve. Voor het vervangen zal aanvullende financiering nodig zijn. Door verschillende kwaliteiten van toegepaste materialen en verschillende omstandigheden waarin objecten zich bevinden zijn onderhouds- intervals van schilderwerk en slijtlagen moeilijk te bepalen. We hebben er daarom voor gekozen om voor deze beide onderdelen een jaarlijkse post op te nemen om de conserveringslagen op bruggen en leuningen te herstellen of vervangen. Binnen een aantal jaar kunnen we dan deze onderdelen weer op acceptabel niveau hebben en ze opnemen in een standaard onderhoudscyclus. Grondkerende constructies Onderdeel van de civiel technische constructie zijn de grondkerende constructies. In veel gevallen zijn grondkerende constructies toegepast om grote niveauverschillen in de inrichting te overbruggen. Voorbeelden zijn bij waterwerken of bij overgangen van particuliere tuinen naar gemeentelijk eigendom. Hiervoor zijn constructieve maatregelen nodig. Regulier onderhoud vindt niet plaats bij deze constructies. We hebben het hier alleen over GOenV aan het einde van de levensduur . In de bij lage is de planning opgenomen.

Civieltechnische 2023 2024 2025 2026 kunstwerken Civieltechnische kunstwerken 336.400 197.200 324.800 220.400 TOTAAL 336.400 197.200 324.800 220.400 Tabel 5.7: Overzicht jaarlijkse kosten GO+V 2023 – 2027 Civiel Technische Kunstwerken

2027 58.000 58.000

5.4. Bomen De Beleidsnota Bomen 2017 – 2020 met als treffende subtitel ‘Zorg voor bomen’ is leidend voor de beheerstrategie van het bomenbestand. Het hoofddoel is het huidige groene karakter te waarborgen en daar waar mogelijk te versterken. Hiervan zijn drie doelen afgeleid: 1. De huidige bomenstructuur zowel wat betreft ecologie, cultuurhistorie als ruimtelijke opzet te versterken door de groeiomstandigheden voor bomen te optimaliseren en ze zo de mogelijkheid geven tot volwassen bomen uit te groeien. 2. Verkleinen van het risico op grootschalige uitval door ziekten en plagen. 3. Proactieve communicatie over het belang van bomen voor de stad en hoe de gemeente omgaat met haar bomen. Vanuit het perspectief van duurzaamheid, klimaat en leefomgeving zijn bomen één van de weinige assets die meer waard zijn naarmate ze ouder worden. De conditie en de veiligheid van de bomen in Houten worden bewaakt door periodieke visuele boominspecties (VTA: Visual Tree Assessment). Wanneer een gebrek wordt geconstateerd tijdens de inspectie is dit de aanleiding om maatregelen te treffen. Op veel plaatsen in Houten staan bomen in verharding in te weinig bomengrond. Voldoende bomengrond is noodzakelijk om bomen tot volle wasdom te laten groeien. Richtlijn is 1 M3 bomengrond per geschatte levensjaar van de boom.

Wanneer er in de aanlegfase onvoldoende ondergrondse groeiruimte is gerealiseerd vertonen de bomen groeistagnatie en conditievermindering. De bomen zijn daardoor gevoelig voor ziektes en plagen. Hierdoor kunnen bomen eerder uitvallen. De levensduur van bomen kan worden verlengd door bij toekomstige (her)inrichting van de openbare ruimte voldoende groeiruimte voor bomen te reserveren. Bij vervanging wordt direct de groeiplaats van de nieuwe boom verbeterd, zodat deze zich duurzaam kan ontwikkelen. Als er onvoldoende groeiruimte beschikbaar is, dan wordt geen boom herplant. De locatie moet geschikt zijn conform de richtlijnen van het BIOR. Tevens wordt een breed assortiment bomen geplant. Dat draagt bij aan de biodiversiteit en voorkomt ziekten en plagen als gevolg van een monocultuur.

13 juni 2022

Pagina 27

0.8 In bewerking

Meerjarenonderhoudsplan

Het vervangen van de bomen wordt efficiënt gecombineerd met het structureel herstellen van wortelopdruk. Bij het ontbreken van ondergrondse groeiruimte zoekt een boom vocht en voeding onder de verharding waardoor wortelopdruk wordt veroorzaakt. De vervanging start met bomen die wortelopdruk veroorzaken of binnenkort gaan veroorzaken. Wortelopdruk wordt verder structureel aangepakt door verbetering van de groeiplaats van de boom. Dat bestaat onder meer uit het verruimen en verrijken van de ondergrondse groeiruimte en het verwijderen van verharding in de directe omgeving van de boom. Door de wortelopdruk structureel aan te pakken nemen de kosten voor het repareren van de gevolgen van wortelopdruk af. Voor de uitvoering van de maatregelen wordt een periode van 5 jaar voorzien. Overal in Nederland wordt de inheemse boomsoort de Es in een steeds hoger tempo aangetast door essentaksterfte, een agressieve schimmelziekte waarvan de bomen niet/moeilijk kunnen herstellen. De gemeente Houten heeft 5.346 essen, dit is 17% van het bomenbestand. Uit onderzoek is gebleken dat 2.452 bomen zijn aangetast door de essentaksterfte. Daarin is onderscheid gemaakt naar ‘attentiebomen’ en ‘risicobomen’. De risicobomen moeten worden gekapt en vervangen omdat het risico van schade door vallende takken of het bezwijken van de hele boom groot is. Dit betreft thans circa 250 bomen per jaar.

Bij de attentiebomen is de essentaksterfte nog niet zo ver voortgeschreden. Deze bomen worden extra geïnspecteerd totdat ook deze bomen worden vervangen. De vervanging van bomen wordt zo lang als verantwoord mogelijk uitgesteld. Uiteindelijk zullen alle 2.452 aangetaste bomen vervangen worden en mogelijk de gehele populatie essen. Het bestrijden van ziektes en plagen is een risico dat niet is voorzien in de BOR reserve. Voor het vervangen van de risicovolle essen is aanvullende financiering nodig. Bomen 2023 2024 2025 2026 Vervroegd vervangen / herstellen en 100.000 100.000 100.000 100.000 structureel voorkomen van wortelopdruk Groeiplaatsverbetering 70.000 70.000 70.000 70.000 TOTAAL 170.000 170.000 170.000 170.000 Tabel 5.8: Overzicht jaarlijkse kosten GO+V 2023 – 2027 Bomen en wortelopdruk

2027 100.000

70.000 170.000

5.5. Grasvelden, vaste planten en bosplantsoenen Het groenbeheer van grasvelden, vaste planten en bosplantsoenen heeft een andere beheerstrategie dan voor de bomen (zie § 5.5). Voor het groenbeheer wordt thans nieuw beleid geschreven. Daar is de beheerorganisatie bij betrokken om te toetsen wat de gevolgen van het nieuwe beleid zijn op de beheeropgave. Een mogelijke aanpassing van de budgetbehoefte om het beheer van het groen in overeenstemming te brengen met de nieuwe beleidsdoestellingen maakt daarvan deel uit. Het beheer van grasvelden, vaste planten en bosplantsoenen bestaat voornamelijk uit regulier onderhoud. Toch is GO+V nodig aan een groot aantal beplantingsvakken met bosplantsoen. Vooral in Houten Noord, waar de beplanting al gauw 30 jaar oud is. In de jongere wijken van Houten is het een toenemend knelpunt. Veel soorten cultuurbeplanting zijn in 30 jaar uitgegroeid en echt op. Ze moeten worden vervangen. Daarnaast zijn diverse vakken overgenomen door een dominante soort. Hierdoor is een monotone situatie ontstaan. Monotone beplanting heeft geen waarde voor de flora en fauna en is slecht voor de biodiversiteit. Het heeft daardoor ook een geringe beeldkwaliteit. In vakken die slechts twee tot vier meter breed zijn staan op veel plaatsen planten die wel zes tot acht meter breed kunnen worden.

Dit levert hinder en risico’s op voor fietspaden, voetpaden, speelplaatsen en rijwegen die naast deze vakken liggen. Buitendienst medewerkers zijn in de zomermaanden druk met het snoeien van overhangende beplantingen, soms wel tweemaal per seizoen. Dit geeft extra werkdruk voor het team UB. Het gaat ten koste van de beeldkwaliteit van de beplanting omdat het noodgedwongen als een haag wordt geknipt terwijl de beplanting daarvoor niet geschikt is.

13 juni 2022

Pagina 28

0.8 In bewerking

Meerjarenonderhoudsplan

Na 30 jaar is het nodig om GO+V aan de beplantingsvakken uit te voeren om deze weer voor lange tijd te laten voldoen aan de gewenste beeldkwaliteit. Daarna kan weer worden volstaan met alleen regulier onderhoud. Een aantal beplantingsvakken is in de voorgaande jaren al met succes omgevormd. Dat betekent dus de gehele beplanting verwijderen en opnieuw inplanten met planten die meer biodiversiteit opleveren. Bij deze omvormingen is gebleken dat grond gewisseld moet worden zodat weer met schone grond wordt begonnen Dit brengt aanlegkosten met zich mee, maar bespaart op mankracht, omdat er veel minder onkruid opkomt en er voeding in de grond zit. Jaarlijks wordt rekening gehouden met ongeveer 10 vakken die omgevormd moeten worden. In totaal gaat het daarbij om gemiddeld van 6000m2 per jaar. Groen (exclusief bomen) 2023 2024 2025 2026 Grasvelden, vaste planten en 75.000 75.000 75.000 75.000 bosplantsoenen TOTAAL 75.000 75.000 75.000 75.000 Tabel 5.9: Overzicht jaarlijkse kosten GO+V 2023 – 2027 vervangen bosplantsoen

2027 75.000 75.000

5.6. Speeltoestellen en speelterreinen De gemeente Houten beschikt over 1046 speel- en sporttoestellen verspreid over 600 locaties. Speeltoestellen die in slechte staat zijn vormen een gevaar voor spelende kinderen. Om de veiligheid van de speeltoestellen te garanderen wordt drie keer per jaar op veiligheid en functionaliteit geïnspecteerd. Tijdens de derde inspectieronde wordt bepaald welke toestellen moeten worden vervangen. Dat gebeurt op grond van de vastgestelde staat van het toestel. Bij elke laatste inspectie wordt de restlevensduur van het toestel bepaald. Dit wordt jaarlijks bijgesteld. Voor speeltoestellen wordt geen vaste afschrijftermijn (meer) gehanteerd, zodat ze alleen worden vervangen of gerenoveerd als dat daadwerkelijk noodzakelijk is. Soms wordt ervoor gekozen om een speeltoestel, bijvoorbeeld op een schoolplein, volledig te renoveren in plaats van te vervangen. De valondergrond wordt dan wel vernieuwd. Als valbeveiliging wordt gebruik gemaakt van zand en rubber tegels. Ook deze valondergrond hoeft niet noodzakelijkerwijs meer na 10 jaar vervangen te worden. Speeltoestellen worden niet automatisch vervangen door eenzelfde speeltoestel. Ook kan een kritische beoordeling leiden tot het verwijderen van speeltoestellen en speelterreinen als er geen behoefte meer aan is.

Bij de aanpak van speeltoestellen of speelterreinen wordt per locatie een bewonersbijeenkomst ter plekke georganiseerd. Bewoners denken volop mee in het proces. De bewonersbijeenkomsten worden door bewoners als zeer positief ervaren. Speeltoestellen en speelterreinen 2023 2024 2025 2026 Speeltoestellen en speelterreinen 60.000 60.000 65.000 65.000 TOTAAL 60.000 60.000 65.000 65.000 Tabel 5.10: Overzicht jaarlijkse kosten GO+V 2023 – 2027 speeltoestellen / speelterreinen

2027 65.000 65.000

13 juni 2022

Pagina 29

0.8 In bewerking

Meerjarenonderhoudsplan

5.7. Meubilair en bebording De gemeente Houten heeft de openbare ruimte ingericht met een grote hoeveelheid zogenoemd ‘straatmeubilair’ en bebording en bewegwijzering. Ter illustratie: Straatmeubilair ▪ Banken ▪ Hekken ▪ Fietsklemmen/rekken ▪ Afvalbakken ▪ Houtenaren (diamantkoppalen) ▪ Klappalen ▪ Handbediende inzinkbare palen ▪ Inzinkbare palen ▪ Plattegrondkasten ▪ Infoline kasten

Bebording en bewegwijzering ▪ Bebording/bewegwijzering algemeen ▪ Plaatsnaamborden ▪ Straatnaamborden ▪ Verkeersborden ▪ bebording deelauto ▪ Wijkbewegwijzering ▪ ANWB bewegwijzering ▪ Fietsbewegwijzering ▪ Bewegwijzering bedrijventerreinen ▪ Toeristische/recreatieve verwijsborden ▪ Campagneframes ▪ A0-reclamedisplays ▪ Honden verbodsborden en borden voor hondenlosloopgebieden ▪ Bouwroutebordjes Tabel 5.11: Overzicht straatmeubilair, bebording en bewegwijzering De beeldkwaliteit van straatmeubilair en bebording dient te voldoen aan een C-niveau en in de centrumgebieden een B-niveau (zie ook H2). De onderhoudsstaat van straatmeubilair en bebording wordt voortdurend bewaakt door de medewerkers van de gemeente Houten die in de openbare ruimte werkzaam zijn. Een belangrijke informatiebron zijn daarnaast de meldingen van bewoners. Periodiek wordt een inspectie uitgevoerd van een type straatmeubilair of bebording als bijvoorbeeld de ouderdom daartoe aanleiding geeft. Schade aan een enkele bank, afvalbak of straatnaambord wordt hersteld vanuit het regulier onderhoud. Alleen als een type straatmeubilair in zijn geheel moet worden vervangen, dan wordt dat projectmatig uitgevoerd uit de bestemmingsreserve BOR. Zo zijn onlangs de afvalbakken vervangen en zijn enkele wijken van nieuwe wijkverwijsborden en straatnaamborden voorzien. De banken zijn op veel plaatsen aan vervanging toe.

Dat wordt geïnventariseerd. De budgetbehoefte daarvoor wordt in het eerstvolgende MJOP opgenomen. Dit jaar wordt een complete schouw uitgevoerd van de bewegwijzering, omdat deze niet meer goed leesbaar is. Dit is in de afgelopen jaren ook al gesignaleerd door de Nederlandse Bewegwijzeringsdienst (NBD, voorheen ANWB). De NBD heeft de gemeente daarover geïnformeerd met een jaarlijks overzicht van de onvoldoende staat van de bewegwijzering. Het resultaat van de schouw is een noodzakelijk herstel/vervangingsrapport dat zal leiden tot een budgetbehoefte in het eerstvolgende MJOP. De inzinkbare palen op Het Rond zijn recent vervangen of in goede werking gebracht. De bedieningskasten en software loopt echter op zijn eind zodat vervanging wordt voorzien in 2024, uiterlijk 2025. Voordat het besluit wordt genomen over integraal vervangen is heroverweging van de toepassing en uitvoering van de inzinkbare palen gewenst. Het dynamische parkeerverwijssysteem naar parkeergarages is al 2 jaar uitgeschakeld omdat reparatie niet mogelijk was. De dynamische verwijzing is beplakt zodat het nu dienst doet als statische verwijzing. De statische parkeerverwijzing biedt voldoende informatie voor de gebruikers van de parkeergelegenheid. Herstel van het dynamische parkeerverwijssysteem is niet nodig.

13 juni 2022

Pagina 30

0.8 In bewerking

Meerjarenonderhoudsplan

De vervanging van abri’s (bushaltes) en de grote busoverkapping op De Molen wordt nog in beeld gebracht. Het (dagelijkse) onderhoud ervan is in handen van een derde partij. Ook voor markt- en evenementkasten en watertappunten op evenementenlocaties moet nog een inventarisatie worden gedaan.

Meubilair en verkeersborden 2023 2024 2025 2026 ANWB,bewegwijzering, wijkborden, 100.000 0 100.000 100.000 straatnamen Inzinkbare palen Het Rond 0 100.000 0 0 TOTAAL 100.000 100.000 100.000 100.000 Tabel 5.12: Overzicht jaarlijkse kosten GO+ 2023 – 2027 meubilair en verkeersborden

2027 100.000

13 juni 2022

Pagina 31

0 100.000

0.8 In bewerking

Meerjarenonderhoudsplan

Bijlage 1 Het MJOP is tot stand gebracht door de beheerders van team VOB en team UB:

1. Martin Rakké

▪

Gesloten verharding

2. Daniel Roelandschap

▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Elementenverhardingen Halfverharding [afstemmen Henry / Peter] Belijning Bermen [afstemmen Henry / Peter] Straatwerk brandkranen (Vitens)

3. Hans Savelkouls

▪ ▪

Verkeersregelinstallaties (VRI) (Openbare verlichting (OVL))

4. Arie Koning

▪ ▪ ▪ ▪

Pollers Het Rond Meubilair Verkeersborden Markten- en evenementenkasten

5. Henry Blitterswijk

▪

Bomen

6. Peter van Wieringen

▪ ▪ ▪

Grasvelden Vaste planten Bosplantsoenen

7. Patric Geldens/Bertil Nap

▪ ▪

Civieltechnische kunstwerken Beeldende kunst

8. Dennis Wildenbeest

▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪ ▪

Speeltoestellen Speelterreinen Riolen Gemalen Drainage Duikers Waterbodems Water- en rioleringsplan (niet in MJOP, apart document, raakvlak)

9. Erik Groenland

De beheerders organiseren het planmatig beheer aan de assets die zij onder beheer hebben. Het planmatig beheer is gericht op instandhouding van de functie van de asset. De werkzaamheden bestaan uit het voorbereiden en laten uitvoeren van het groot onderhoud en de vervanging die zijn voorzien voor in dit MJOP. Daarnaast organiseren zij het reguliere onderhoud (dagelijks beheer en onderhoud). De beheerders stemmen de werkzaamheden met elkaar af, zodat effectieve combinaties worden gemaakt. De beheerders bewaken de besteding van het beschikbare budget voor instandhouding. Uitgangsprincipes voor effectief onderhoud bij alle werkzaamheden zijn: • Balans tussen prestaties, risico’s en kosten • Levensduuroptimalisatie • Integraal werken • Verbinding tussen strategie, tactiek en uitvoering (Line of Sight) • Evaluatie en continue verbeteren.

13 juni 2022

Pagina 32

0.8 In bewerking

Meerjarenonderhoudsplan

Bijlage 2. Beleidskader beeldkwaliteit (gewenst kwaliteitsniveau per asset en type areaal) Gewenst kwaliteitsniveau

Percentage areaal dat moet voldoen aan niveau → 1.

Groen 1

2.

Verharding hoofdroutes asfalt

3.

Verharding overige wegen

4.

Meubilair

2

3

Centrum 8

Wonen

Bedrijven

Buitengebied

Groenzones

≥ 80%

≥ 80%

≥ 80%

≥ 80%

≥ 80%

A/B 9

C

C

C

C

A

B

B

B

B

A

B

B

B

B

B

C

C

C

C

10

5.

Bebording/bewegwijzering

B

C

C

C

C

6.

Openbare verlichting/VRI’s 4

B

B

B

B

B

7.

Speeltoestellen 5

A

B

B

B

B

8.

Civieltechnische kunstwerken 6

B

B

B

B

B

B

B

B

B

B

9.

Reiniging

7

A

Mooi en comfortabel

B

Functioneel

C

Onrustig beeld, discomfort of enige vorm van hinder; alleen mogelijk als voldaan wordt aan wettelijke eisen, veiligheid en functionaliteit

D

Kapitaalvernietiging, uitlokking van vernieling, functieverlies, mogelijke juridische aansprakelijkstelling of sociale onveiligheid

Tabel 2. Nieuw kwaliteitsniveau vertaald naar beeldkwaliteit volgens CROW

Bron: zie voor de voetnoten beeldkwaliteitskader 2012

13 juni 2022

Pagina 33

meringen is gemakkelijk 0.8 In bewerking te zien hoe het te realiseren onderhoudsniveau Meerjarenonderhoudsplan voor gras, wegen en openbare verlichting. vinden in de zgn. meetlattenboekjes. U kunt deze inzien via de link De 5 verschillende typen gebieden.

gen kwalire beheer gebieden tsen en meegenoder, omdat jn met een Ook nietzoals rijksn percelen uwcorporateitskader. gebieden

Rond e.o., p).

zien waar bevinden.

13 juni 2022

Pagina 34

0.8 In bewerking

Meerjarenonderhoudsplan

Bijlage 3 MJOP D- niveau gesloten verhardingen 2023 – 2027

Wegen in het buitengebied: Veel wegen in het buitengebied zijn door veranderend gebruik onevenredig zwaar belast. Dat gaat vooral om hogere frequentie en zwaardere voertuigen die een grotere belasting veroorzaken. Een duidelijk voorbeeld hiervan zijn de agrarische ontwikkelingen en vrachtverkeer. Schaalvergroting in deze sector draagt bij aan de noodzaak tot het eerder reconstrueren van de wegen, omdat de bestaande wegen daarop niet zijn ingericht. Een bijkomende uitdaging is de beschikbare ruimte. In het gehele buitengebied is oppervlaktewater evenwijdig direct naast de weg gelegen dat extra eisen stelt aan de reconstructie van de weg. Het oppervlaktewater heeft historisch karakter en is een randvoorwaarde voor de reconstructie. Fietspaden met rode deklaag en blanke bitumen De fietspaden in Houten zijn vanaf de eeuwwisseling aangelegd met rode deklagen en blanke bitumen als lijmstof. Doordat deze lijmstof problemen geeft bij de productie van nieuw asfalt kan een deklaag na frezen niet direct dienen als grondstof bij nieuw asfalt. Het wordt afgevoerd om thermisch te reinigen. Dit is hetzelfde proces als voor teerhoudend asfalt. Bovendien blijkt de levensduur van het materiaal korter dan voorzien, zodat het eerder moet worden vervangen. Dat betekent dat de keuze die destijds is gemaakt voor blanke bitumen hebben geleid tot hogere kosten voor GO+V van fietspaden.

Adviesbureau Antea zegt daarover: ‘Rood asfalt met blanke bitumen is in aanschaf € 40 tot € 60,- per ton duurder dan zwarte bitumen. In het kader van duurzaamheid is het niet meer van deze tijd. De weggebruiker ziet het verschil niet tussen donkerrood of lichtrood asfalt. Het na gebruik storten van rood asfalt met zwarte bitumen kost € 0,- (levert wel wat op voor de asfaltcentrale). Het na gebruik storten van rood asfalt met blanke bitumen kost € 41,- per ton ( i.v.m. storten als teerhoudend asfalt). Overige kosten zoals aanbrengen, transport en frezen blijven hetzelfde. Dit resulteert in een gemiddelde meerprijs van € 91 per ton. Uitgaande van een deklaag van 4 cm kom je uit op gem. € 9,10 per m2 aan meerkosten’. Rondweg De deklaag van de Rondweg Noord is ruim voor 2000 aangebracht en bestaat uit een fijn SMA asfaltmengsel. Bij de Rondweg Zuid is deze voor het overgrote deel ook net voor de eeuwwisseling aangebracht. Uitzondering daarop is het deel tussen de wijk Het Mos en De Koppeling. De verwachte levensduur van een fijne SMA mengsel is gemiddeld 15 jaar. Op grond van dit landelijke kengetal zou de deklaag van de gehele Rondweg zo rond 2015 aan vervanging toe zijn. Door het uitvoeren van gericht klein onderhoud is het vervangen van de deklaag uitgesteld.

Dat heeft geleid tot een lappendeken van reparaties, terwijl de lijmstof of bitumen van de deklaag al ruim 22 jaar oud is. In veel gevallen kan nog steeds met reparaties worden volstaan, maar bij grote delen van de Rondweg is het omslagpunt bereikt. Het verlies aan steenslag neemt toe en dat wijst op onvoldoende verlijming door de verouderde bitumen. Verwacht wordt dat voor grote delen van de Rondweg in de komende 5 jaar de deklaag van de asfaltverharding vervangen moet worden.

13 juni 2022

Pagina 35

0.8 In bewerking

Meerjarenonderhoudsplan

Het is evident dat veranderd gebruik van de wegen in de gemeente Houten een bijdrage levert aan de degradatie van asfalt. Denk hierbij aan een toename van het vrachtverkeer door de extra ontsluiting via de Limesbaan, de extra uitgroei van Houten Zuid en economische groei. De voorziene woningbouw aan de Oostzijde van Houten zal tijdelijk extra vrachtverkeer veroorzaken. Dat zal merkbare invloed hebben op de verdere degradatie van de Rondweg, maar ook op een nieuwe deklaag als deze voor de woningbouw wordt vervangen. Adviesbureau Antea zegt daarover: ‘SMA 0/5 is minder geschikt voor veel wringend verkeer en zal dus sneller slijten. Voor een zwaarbelaste weg zou er voor een voor een SMA 0/8 gegaan kunnen worden. Wanneer er vanwege de omgeving geluidsreducerend asfalt toegepast dient te worden, deze dan toepassen op de stukken waar met hoge snelheid gereden wordt, maar voor opstelplaatsen voor VRI’s en kruisingsvlakken zou het beter zijn om daar een gewone SMA toe te passen. In de regel gaat het asfalt bij de opstelplaatsen en kruisingsvlakken eerder stuk dan op de stroken waar gewoon gereden word. Antea zou adviseren om als we het GO+V willen rekken voor de woningbouw er een oppervlakte behandeling op toe te passen van een Pentack. Dat is een soort kleeflaag (dus geen slijtlaag) die het oppervlak weer opnieuw bindt’.

Mogelijk moet daarna meer onderhoud plaatsvinden De Staart De Staart is een zeer belangrijke ontsluiting op het hoofdwegennet en essentieel voor de ontsluiting van Houten. De bestaande deklaag van het asfalt vertoont verschillende schadebeelden. Spoorvorming en scheurvorming zijn duidelijk zichtbaar. Om de verkeersveiligheid te waarborgen worden regelmatig kleine reparaties uitgevoerd met beperkte hinder voor het verkeer. Groot asfaltonderhoud, vervanging van de toplaag en de tussenlaag, is noodzakelijk om de veiligheid en de doorstroming van het verkeer weer voor lange tijd te kunnen garanderen. Vanwege het belang van deze ontsluiting worden de werkzaamheden zorgvuldig voorbereid, afgestemd en gecommuniceerd. Adviesbureau Antea zegt daarover: ‘De EAB (redactie: levensduurverlenging van de deklaag door het aanbrengen van Emulsie Asfalt Beton) is al grotendeels versleten door het intensieve verkeer op die locatie (ingang van Houten). De rotondes zijn al vervangen met nieuwe deklagen alleen het tussenstuk nog niet. Het tussenstuk dient ook op korte termijn vervangen te worden en de weg in GBI te classificeren als zwaarbelaste weg i.p.v. gemiddeld belaste weg’. De Rede De tussenlaag van het asfaltpakket is tijdens de aanleg onvoldoende verdicht. Uit onderzoek van boorkernen van het asfaltpakket blijkt dat de verdichting zelf lager is dan de afkeurwaarde.

De holle ruimtes in de tussenlaag leiden tot vervroegde en zichtbare spoorvorming en andere schade. Dit leidt ertoe dat de beoogde technische levensduur van de verharding niet wordt gehaald en dat groot onderhoud veel eerder noodzakelijk is. Daarbij wordt zowel de toplaag als de slechte tussenlaag van de asfaltverharding vervangen. Dit is schade als gevolg van een bouwfout die niet is opgemerkt tijdens de aanleg. In de bestemmingsreserve BOR is herstel van bouwfouten niet voorzien, zodat een deel van de financiering van het herstel van de Rede elders gevonden moet worden. Adviesbureau Antea zegt daarover: ‘De tussenlaag moet op deze manier volledig vervangen worden .... Deze ook doortrekken naar de kruising met de Staart want bij de brug voor de kruising zitten ook zeer grote verzakkingen aan beide zijden van de brug’.

13 juni 2022

Pagina 36

0.8 In bewerking

Meerjarenonderhoudsplan

Ook voor De Rede is het van belang de weg in GBI te classificeren als zwaarbelast weg i.p.v. gemiddeld belaste weg. Fietspad Schalkwijkseweg Vanuit de mobiliteitsvisie Eiland Van Schalkwijk is het traject Houten - Culemborg als belangrijke interregionale fietsroute opgenomen. Zo wordt bovendien een fietsverbinding gemaakt met het Science Parc Utrecht. Om dit te realiseren is een nieuw fietspad voorzien evenwijdig langs het spoor tussen de Jhr. Ramweg en de Lekdijk waarbij de verbinding Houten - Schalkwijk een belangrijke schakel vormt. Ook de grote aantallen bestaande forensen, recreanten en schoolgaande jeugd maken dat het fietspad niet meer voldoet. In de zomer decimeert de vegetatie het toch al smalle fietspad tot een strook van een meter effectieve ruimte. Hoewel dat met het aanpassen van het maaibeleid verbeterd kan worden is het geen echte oplossing voor de vele gebruikers. Een vrij-liggend voetpad ontbreekt en de route is onderdeel van een aantal regionale fietsroutes. Het asfaltpakket van het fietspad is dun en direct op zand aangebracht. Dit verklaart de vele verzakkingen en scheurvorming op het hele traject. Omdat voor dit fietspad extra maatregelen getroffen moeten worden, is met een hoger normbedrag gerekend bij het bepalen van de budgetbehoefte voor het GO+V.

Gezien de ambities van zowel de provincie Utrecht als de gemeente Houten met dit fietspad ligt een financiële bijdrage aan het opwaarderen ervan voor de hand. De bestemmingsreserve BOR draagt bij omdat het hier ook gaat om regulier groot onderhoud gezien de leeftijd en de levensduurverwachting van het fietspad. Adviesbureau Antea zegt daarover: ‘Er zou een voorsprong genomen kunnen worden op dit gedeelte voor het traject verder naar Culemborg. Het fietspad is wel degelijk toe aan vervanging inclusief verbreding. Zulke grote aanpassingen horen niet uit het potje van de BOR te komen.’ Kanaaldijk Oost De Kanaaldijk Oost (dit is de projectnaam) betreft het oostelijke deel van de Kanaaldijk Zuid (dit is de naam van de weg) aan zuidzijde van het Amsterdam Rijnkanaal (ARK) van km 49,3 tot km 53,5. De schade aan de asfaltverharding aan het oostelijke deel van de Kanaaldijk Zuid is het gevolg van werkzaamheden die door Rijkswaterstaat zijn uitgevoerd aan het ARK. Over herstel van de schade heeft (bestuurlijk) overleg plaatsgevonden met Rijkswaterstaat. Het resultaat is dat Rijkswaterstaat de intentie heeft uitgesproken alle kosten voor herstel voor haar rekening te nemen. De gemeente Houten bereidt het project voor en laat het realiseren, waarbij de gemeente de projectkosten (voorbereiding, toezicht, communicatie) voor haar rekening neemt.

Dat betreft zowel de inzet van eigen medewerkers als de inzet van externe (advies)bureaus. Rijkswaterstaat heeft haar financiële bijdrage thans nog niet geleverd. Lekdijk Het HDSR versterkt de Lekdijk (Project Sterke Lekdijk) op het grondgebied van Houten. Als gevolg van de werkzaamheden aan het dijklichaam wordt de weg die op de dijk ligt vervangen. De weg is in beheer van de gemeente. De gemeente Houten gebruikt deze kans om direct de capaciteit van de Lekdijk te vergroten tussen de A27 en Fort Honswijk en voor het overige gedeelte de weginrichting aan te passen. In de lange termijn planning is groot onderhoud aan de Lekdijk niet eerder voorzien dan in 2035. De bestaande weg is in een

13 juni 2022

Pagina 37

0.8 In bewerking

Meerjarenonderhoudsplan

goede staat en heeft slechts beperkt klein onderhoud nodig. Aan de Lekdijk kan een onderbouwde bijdrage worden geleverd uit de bestemmingsreserve BOR omdat de bestaande Lekdijk wordt vervangen door een nieuwe. Dat betreft alleen een bijdrage voor de 1:1 vervanging. Niet voor de gewenste aanpassing van de Lekdijk, omdat dat niet is voorzien in de bestemmingsreserve BOR. Na oplevering zal de budgetbehoefte voor beheer van de nieuwe Lekdijk groter zijn dan voor de bestaande als gevolg van de uitbreiding van het areaal.

13 juni 2022

Pagina 38