Bijlage 1 - Jaarstukken 2024
Tekst van het document
Jaarstukken 2024
78
De VRU inventariseert risico’s van branden, rampen en crises. Zij adviseert gevraagd en ongevraagd het bevoegd gezag over de risico’s in onze Veiligheidsregio Utrecht. Daarmee proberen ze risico’s of niet te laten ontstaan, dan wel zo klein mogelijk te maken. Verder richt de VRU zich op het voorkomen en beperken van (brand)gevaar en op het voorkomen van ongevallen voor mens en dier door onder andere brand of gevaarlijke stoffen. Hierin betrekken zij actief burgers, bedrijven en instellingen om zo het veiligheidsbewustzijn en veilig handelen te stimuleren.
Omschrijving
Bron
Realisatie 2021
2022
2023
Raming
Realisatie
2024
2024
Output indicatoren Aantal geregistreerde criminaliteit
Politie
1498
1407
1245
1375
1328
Aantal meldingen Cybercrime
Politie
35
59
29
50
31
Aantal meldingen gedigitaliseerde criminaliteit
Politie
X
X
188
250
208
Aantal meldingen Meld Misdaad Anoniem
M.
20
20 20
25
103
88
88
77
Aantal woninginbraken
Politie
nnb
Geregistreerde rookmelderdichtheid Website in woningen gemeente Houten gemeente Houten
66%
77%
78%
81%
nnb
Meldingen jongerenoverlast
Politie
563
322
281
415
357
MSK
8
X
8
8
8
Aantal diefstallen uit woning per 1.000 inwoners
CBS
2,1
2,1
1,7
2,2
nnb
Aantal geweldmisdrijven per 1.000 inwoners
CBS
2,3
2
2,5
nnb
Aantal vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) per 1.000 inwoners
CBS
3,4
4,,1
2,2
3,6
nnb
Stichting Halt
5
4
4
4
nnb
Aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners
CBS
1,2
1,4
1,7
1,7
nnb
Jongeren met jeugdreclassering in % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
CBS
0,1
0,1
0,1
0,1
nnb
Outcome indicatoren Rapportcijfer gevoel van veiligheid
BBV Indicatoren
Aantal verwijzing Halt
Het programma bestaat uit de volgende deelprogramma's: • • • • •
Sociale veiligheid Jeugd en veiligheid Fysieke veiligheid Georganiseerde ondermijnende criminaliteit Digitale veiligheid
Jaarstukken 2024
79
Deelprogramma Sociale Veiligheid Wat hebben we bereikt? Woninginbraken Het aantal woninginbraken daalde in 2024 met -13% gedaald ten opzichte van 2023. Het is mooi dat de daling van het aantal woninginbraken zich nog steeds doorzet. Gezien de hoge impact die deze vorm van criminaliteit heeft op het veiligheidsgevoel van onze inwoners zetten de politie en de gemeente onverminderd in op een stevige aanpak. Voor de zomerperiode hebben we speciale acties zoals het Zomeroffensief (geef inbrekers geen kans) ingezet en in het najaar ons Donkere dagen offensief. In nauwe samenwerking met de politie en Stichting Veilig Houten maken we bewoners bewust van het belang om de woning goed af te sluiten, de woning een bewoonde indruk te geven, te zorgen voor goed hang- en sluitwerk, een (deurbel) camera aan te schaffen, goed op de woning van de buren te letten en de oproep om bij verdachte situaties direct 112 te bellen. We communiceerden via billboards op de Rondweg, via diverse berichten op de sociale media en we hebben in samenwerking met de politie en Stichting Veilig Houten met de campagnefiets extra voorlichting aan het winkelend publiek gegeven in buurten van Houten en specifiek in Castellum. Houten HUB en veiligheid burgemeester en wethouder Op 27 november 2023 vond de inloopavond over de Houten HUB in de Lichtboog kerk plaats.
Tijdens deze avond werd duidelijk dat dit plan op veel tegenstand stuitte: er werden spandoeken opgehangen en er was sprake van de mobilisatie van een - voor de politie bekende - groep harde kern voetbalsupporters uit Utrecht. Zowel de ambtenaren Openbare Orde en Veiligheid van de gemeente Houten (Team Veilig) als de politie hebben vanaf dat moment fors moeten opschalen en diverse maatregelen moeten treffen om een en ander in goede banen te leiden en de veiligheid te bewaken. Deze inzet werd nog hoger vanaf het moment dat onze burgemeester met de dood werd bedreigd en de veiligheid van de wethouder onder druk kwam te staan. Uiteindelijk heeft dit er wel toe geleid dat ook vanuit weerbaar Bestuur - belangrijke lessen zijn geleerd en de bedreiger door de rechter is veroordeeld. Hiermee werd duidelijk waar de grenzen liggen en dat intimidatie en bedreiging nooit zullen worden getolereerd en dat onze democratie goed wordt beschermd. Persoonsgerichte aanpak zorg en veiligheid (PGA) In de afgelopen jaren is gebleken, dat een intensieve en integrale persoonsgerichte aanpak zorg en veiligheid (PGA) essentieel is om ervoor te zorgen dat mensen die zowel zorg als veiligheidsgrenzen nodig hebben, niet verder afglijden, in de criminaliteit belanden of overlast veroorzaken.
De gemeente regisseert de persoonsgerichte aanpak zorg- en veiligheid (PGA) waarbij - in samenwerking met een breed team aan ketenpartners - diverse interventies (7 stappenmodel) kunnen worden ingezet. Dit kan variëren van contact op straat, inzet van de Buitengewoon Opsporingsambtenaren, de wijkagenten, een brief namens de burgemeester, gesprekken thuis, een justitiële aanpak en diverse zorginterventies (Sociaal Team, gezinsaanpak etc.). In het afgelopen jaar is het aantal beschikbare uren hiervoor uitgebreid. De PGA is verder geprofessionaliseerd, zowel voor personen met antecedenten als personen met onbegrepen gedrag. Ook zijn mogelijke verbeteringen geïnventariseerd en waar mogelijk doorgevoerd in het proces rondom huisuitzettingen. SVO Het project Samen Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen (SVO) kreeg in 2024 een vervolg gekregen. Op dit moment zijn er 3 bedrijventerreinen gestart met een 0-meting. Door samen te werken bereiken we uiteindelijk een veiliger ondernemersklimaat. Maatschappelijke stabiliteit In 2024 organiseerden wij 4 bijeenkomsten georganiseerd met het Bondgenotennetwerk in Houten. De gemeente en de politie werken samen met sleutelfiguren uit de Houtense samenleving om spanningen en gebeurtenissen die een kiem van maatschappelijke onrust bevatten, tijdig te kunnen signaleren en hierop te kunnen reageren.
In 2024 woonden wij een aantal trainingen en bijeenkomsten (zowel bestuurlijk als ambtelijk) bij om onze kennis- en informatiepositie en expertise met betrekking tot radicalisering en polarisatie op een aantal thema's te versterken.
Jaarstukken 2024
80
De ontwikkeling van dit fenomeen laat zich moeilijk vertalen in cijfers. Er zijn (nog) geen indicatoren beschikbaar om de monitoring op het maatschappelijke effect en/of de veiligheidsstrategie in kaart te brengen. Het gaat hierbij om maatschappelijke vraagstukken (onder andere klimaat, oorlog en de opvang van vluchtelingen, woningnood) die voor polarisatie zorgen en die het vertrouwen in de overheid onder druk zetten. Voor de aanpak van online aangejaagde ordeverstoringen en het monitoren van maatschappelijke spanningen wordt in regionaal verband gewerkt aan de ontwikkeling van een adequaat instrumentarium en handelingsperspectieven voor lokale bestuurders. Als gemeente Houten participeren wij (zowel bestuurlijk als ambtelijk) in de regionale werkgroep aanpak Maatschappelijke Onrust. Doelstellingen deelprogramma Sociale veiligheid # 1 2 3 4
Doelstelling Afname van het aantal woninginbraken met 10% in 2027 (verplichte BBV indicator). 90% van de casuïstiek Persoonsgerichte Aanpak volwassenen krijgt in 2027 een maatwerk aanpak op basis van de leefgebieden. Binnen het project Samen Veilig Ondernemen bedrijventerreinen is in 2027 bij alle 7 bedrijventerreinen een 0-meting uitgevoerd en een project gestart. Maatschappelijke stabiliteit is een nieuwe prioriteit.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat gaan we daarvoor doen?
Voortgang
Toelichting
Afname van het aantal woninginbraken met 10% in 2027 (verplichte BBV indicator). We organiseren bewustwordingscampagnes over woninginbraken 90% van de casuïstiek Persoonsgerichte Aanpak volwassenen krijgt in 2027 een maatwerk aanpak op basis van de leefgebieden. We voorzien alle aangemelde casuïstiek van een integrale aanpak met zorg en veiligheidsinterventies. Binnen het project Samen Veilig Ondernemen bedrijventerreinen is in 2027 bij alle 7 bedrijventerreinen een 0-meting uitgevoerd en een project gestart. Het project SVO wordt uitgebreid met twee bedrijventerreinen. Cameratoezicht wordt als optie om de veiligheid waar nodig te vergroten als thema meegenomen Maatschappelijke stabiliteit is een nieuwe prioriteit. Kwalitatieve doelstelling is het behouden, herstellen en/of versterken van de verbinding met de samenleving en groepen daarbinnen. Een bondgenotennetwerk opzetten en benutten. Onze kennis- en informatiepositie en expertise lokaal versterken. Zowel bestuurlijk als ambtelijk participeren in de werkgroep Maatschappelijke Onrust.
Jaarstukken 2024
81
Deelprogramma Jeugd en veiligheid Wat hebben we bereikt? In het programma Jeugd en Veiligheid zetten wij dezelfde lijn als het voorgaande jaar door. Elke vier weken bespreken wij de meldingen van jeugdoverlast in de openbare ruimte besproken en zoeken wij met de ketenpartners naar passende interventies. Zodra er meerdere meldingen zijn over bepaalde hotspots nemen wij deze extra meegenomen in de rondes van de BOA’s. Voorbeelden zijn de extra rondes en verscherpte aandacht bij de Kruisboog en bij parkeergarage Castellum. Ook hebben er, in samenwerking met de politie, twee fatbike-controles plaatsgevonden. Daarnaast zijn er specifieke “prikacties” geweest om de vuurwerkoverlast tegen te gaan. Ook werkten wij dit jaar gewerkt met een draaiboek voor de kermis. De groepsaanpak voor overlastgevende jeugd kreeg meer vorm, nadat we als keten hebben geïnvesteerd op scholing over het landelijke zeven-stappen model aangevuld met kennis over het online domein. Het convenant Veilig in en rond de School is in 2023 getekend door alle middelbare- en basisscholen. In 2024 is de samenwerking in het School- en Veiligheidsoverleg voortgezet. Ook voerden wij met elkaar de jaarlijkse kluisjescontrole op vier middelbare scholen. Met de aanpak van Jonge aanwas zijn we in Houten aan de slag met het (leren) herkennen van signalen van jongeren die dreigen af te glijden in de criminaliteit.
Hierbij werkten wij nauw samen met de scholen, leerplicht, politie, HALT en Team Openbare Orde & Veiligheid van de gemeente. Ook nemen we deel een aan bovenregionaal overleg op dit thema, waarbij met middelbare scholen uit Nieuwegein, Vijfheerenlanden en IJsselstein we samen kijken naar wat de best practices zijn voor deze doelgroep. Ook kwam er een nieuwe samenwerking tot stand met de politie die specifiek op dit thema een expert heeft aangesteld. Dit draagt bij aan het doel om in 2027 alle jongeren die zijn aangemerkt als jonge aanwas een persoonsgerichte aanpak te geven. In de afgelopen jaren is gebleken, dat een intensieve en integrale persoonsgerichte aanpak zorg en veiligheid (PGA) essentieel is om ervoor te zorgen dat mensen die zowel zorg als veiligheidsgrenzen nodig hebben, niet verder afglijden, in de criminaliteit belanden of overlast veroorzaken. Maandelijks heeft een integraal overleg Persoonsgerichte Aanpak voor de thema's 1. volwassenen, 2. jongeren en 3. woonoverlast onder regie van Team Veilig plaatsgevonden. Gemiddeld hebben we in tussen de 15 en 20 casussen in de aanpak. Doelstellingen deelprogramma Jeugd en veiligheid #
Doelstelling
1
Afname van het aantal politiemeldingen van jeugdoverlast met 10% in 2027.
2
100% van de jongeren die worden aangemerkt als jonge aanwas krijgt een persoonsgerichte aanpak.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat gaan we daarvoor doen?
Voortgang
Toelichting
Afname van het aantal politiemeldingen van jeugdoverlast met 10% in 2027. Op basis van politie- en gemeentelijke cijfers jeugdoverlast wordt per hotspot een plan van aanpak opgesteld (Bijv. Rietplas/Oosterlaakplas/Het Rond) De chill-locaties aanpassen volgens de (in 2023) vastgestelde criteria in het Jeugd en Veiligheidsoverleg Implementeren verbeterde werkwijze
Jaarstukken 2024
82
100% van de jongeren die worden aangemerkt als jonge aanwas krijgt een persoonsgerichte aanpak. Werkwijze herkennen en voorkomen jonge aanwas afspreken met sociaal team, middelbare scholen, Boa's, politie, jongerenwerk en gemeente
Jaarstukken 2024
83
Deelprogramma Fysieke veiligheid Wat hebben we bereikt? Het integraal veiligheidsbeleid 2024-2027 vormt de basis voor het werken aan de fysieke veiligheid. Ook dit jaar hebben we weer een rookmeldercampagne uitgevoerd en daarmee de rookmelderdichtheid in Houten verhoogd. Vanuit het project brandweerzorg zijn in 2018 en 2019 speed pedelacs voor de brandweervrijwilligers aangeschaft om hiermee een snellere uitruktijd van de brandweer te bewerkstelligen. Deze fietsen waren aan vervanging toe. Het aanbestedingstraject en de uitvoering is dit jaar ter hand genomen. Er is anderhalf jaar gewerkt om de visie van het centrum, De Molenzoom en De Koppeling op te stellen. Ook vanuit het domein fysieke veiligheid is meegedacht aan de inrichting hiervan. Bij de voortgang van het project Houten Hub is vanuit team veiligheid enerzijds bijgedragen aan het project zelf en anderzijds aan de maatschappelijke veiligheid rondom het project. De brand in juni in de parkeergarage Castellum had als gevolg dat de parkeergarage voor langere tijd gesloten was. Dit had er mee te maken dat op benodigd materieel een halfjaar levertijd stond. In de tussentijd is gekeken naar mogelijkheden om de parkeergarage (gedeeltelijk) te kunnen openen. Vanuit team veiligheid is een coördinerende rol vervult om integraal toe te werken naar herstel en heropening van de parkeergarage.
Om de twee weken vindt een overleg plaats over de (aanvragen) van evenementen in de gemeente Houten. Vanuit team veiligheid wordt vooral een bijdrage geleverd aan (middel)grote en risicovolle publieksevenementen (zogenaamde B- en C-evenementen). Vanuit de bestuursagenda Veiligheidsregio Utrecht 2024-2027 wordt toegewerkt naar een versterking van de crisisbeheersing. Ook de kolom Bevolkingszorg, dat gezamenlijk wordt uitgevoerd door de 26 gemeente, is doorontwikkeld door de adviseurs crisisbeheersing van de 26 gemeenten. Een eerste aanzet is gemaakt voor het programma Veerkracht met als doel de veerkracht van inwoners, organisatie en ondernemers bij noodsituaties te versterken en te benutten. Gezien de ontwikkelingen krijgt dit project meer prioriteit de komende jaren. Doelstellingen deelprogramma Fysieke veiligheid #
Doelstelling
1
Voor 7 (van de 14) meest risicovolle appartementencomplexen is een brandveiligheidsscan uitgevoerd en een vluchtplan opgesteld in 2027.
2
In 2027 heeft 85% van de woningen in Houten een geregistreerde en werkende rookmelder.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat gaan we daarvoor doen?
Voortgang
Toelichting
Voor 7 (van de 14) meest risicovolle appartementencomplexen is een brandveiligheidsscan uitgevoerd en een vluchtplan opgesteld in 2027. We voeren bij 2 appartementencomplexen een brandveiligheidsscan uit en stellen een vluchtplan op in samenwerking met de Veiligheidsregio en bijv. een woningcoöperatie en/of een bewonerscommissie
Jaarstukken 2024
Vanwege niet geplande werkzaamheden rondom de bijeenkomsten over Houten HUB en de veiligheid van de burgemeester zijn in 2024 geen projecten gestart.
84
In 2027 heeft 85% van de woningen in Houten een geregistreerde en werkende rookmelder. We zetten in op wijkgerichte campagnes
Jaarstukken 2024
85
Deelprogramma Georganiseerde ondermijnende criminaliteit Wat hebben we bereikt? In al onze communicatie-uitingen roepen we op om melding te doen van criminele activiteiten. Dit heeft in 2024 geleid tot 15 anonieme kwalitatief goede meldingen. Hierdoor hebben we voorkomen dat een drugslaboratorium in bedrijf werd genomen en zijn belangrijke bestuurlijke maatregelen voor drugsdealen en illegaal vuurwerk genomen. In 2024 zijn 5 multidisciplinaire controles uitgevoerd waarmee wij meer zicht kregen op gebieden en specifieke locaties in Houten. Waar nodig zijn maatregelen opgelegd. De herijking van het Bibobbeleid is gestart, maar door regionale ontwikkelingen nog niet afgerond in 2024. We hebben een medewerkersonderzoek naar de alertheid en meldingsbereidheid gedaan. Daaruit kwam de behoefte naar voren om meer te leren over ondermijning door het delen van anonieme casuistiek en dilemma's. Ook is de aandacht bij de indiensttreding voor integriteit en ondermijning vergroot. Door het verloop van toezichthoudend personeel is in 2024 geen specifieke training gegeven. In 2024 draaiden wij een pilot 'dealerlocatie' op een locatie in Houten waarbij omwonenden zijn bevraagd middels een enquête. De respons van omwonenden op het onderzoek was goed. Het leverde geen nieuwe inzichten voor de aanpak op. Wel een nadere precisering van tijdstippen en de locatie waar vermoedelijk gedeald wordt.
De politie heeft de locatie goed in beeld. Door communicatie over criminaliteit, het doen van controles en het opleggen van maatregelen als dwangsommen verhogen we de veiligheid in Houten. Doelstellingen deelprogramma Georganiseerde ondermijnende criminaliteit #
Doelstelling
1
Het stimuleren van meldingen van ondermijnende criminaliteit met als beoogd resultaat 20% meer meldingen/signalen in 2027.
2
100% van de signalen wordt uitgezocht en opgevolgd of afgedaan.
3
In beeld brengen en aanpakken van mogelijke plekken waar dealen wordt gesignaleerd in de openbare ruimte. Deze worden beoordeeld door professionals van de veiligheidsketen (o.a. op basis van meldingen van inwoners).
Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat gaan we daarvoor doen?
Voortgang
Toelichting
Het stimuleren van meldingen van ondermijnende criminaliteit met als beoogd resultaat 20% meer meldingen/signalen in 2027. Een campagne ‘Meld misdaad anoniem’ voeren om het aantal meldingen in Houten te vergroten. Meldingen door ondernemers stimuleren via het project SVObedrijventerreinen. 100% van de signalen wordt uitgezocht en opgevolgd of afgedaan Binnengekomen meldingen over het mogelijk dealen- of produceren van drugs of prostitutie hebben prioriteit en hierover worden duidelijke afspraken met de politie gemaakt.
Jaarstukken 2024
86
Na het aantreffen van drugs op een locatie volgt altijd een bestuurlijke maatregel: een waarschuwing, last onder dwangsom of last onder bestuursdwang (sluiting). Hierbij voeren we een zero tolerance beleid. Aandacht blijven vragen voor doorlooptijden bij- en samenwerking met partners intern en extern. We voeren 3 integrale controles op blinde vlekken uit waarbij bedrijventerreinen extra aandacht krijgen. Herijking Bibobbeleid. De mogelijkheden om nieuwe bedrijvigheid in het buitengebied te toetsen en de recente uitbreiding van de wet worden daarin betrokken.
In verband met regionale ontwikkelingen is later gestart met het opstellen van nieuw beleid. Dit wordt in 2025 afgerond
We vergroten de alertheid en bestuurlijke weerbaarheid door het geven van een training. In beeld brengen en aanpakken van mogelijke plekken waar dealen wordt gesignaleerd in de openbare ruimte. Deze worden beoordeeld door professionals van de veiligheidsketen (o.a. op basis van meldingen van inwoners). We onderzoeken locaties en pakken deze integraal aan. Betrekken van de omwonenden van de locatie maakt onderdeel uit van het onderzoek
Jaarstukken 2024
87
Deelprogramma Digitale veiligheid Wat hebben we bereikt? We werkten aan een intensieve en integrale samenwerking op het gebied van de aanpak van cybercrime met de gemeenten Nieuwegein, Vijfheerenlanden en de politie (digitale wijkagent) van ons basisteam Lekpoort. We namen deel aan de werkgroep digitale veiligheid West-Utrecht (onderdeel van bureau Regionale Veiligheidsstrategie). Met de basisscholen is afgestemd over de samenwerking tegen diverse vorming van digitale criminaliteit. Geïnventariseerd is wat past binnen het huidige lesprogramma en waar de behoefte ligt op het weerbaar maken van jongeren. Alle basisschoolleerlingen hebben voorlichtingslessen op het gebied van digitale veiligheid gehad van bureau HALT. Ook is de cyber bewustzijn vergroot door de inzet van de Hackshield battle (basisscholen) en door de inzet van de Escaperoombus van de politie op de middelbare scholieren. In samenwerking met de bibliotheek zijn de voorbereidingen getroffen om de campagne digitale weerbaarheid voor ouderen in 2025 uit te voeren. Diverse campagnes zijn uitgevoerd, zoals aandacht voor de 'Dag van het veilig internetten' en met de campagnefiets van de gemeente is tijdens de 'Veiligheidsdag 2024 in Houten' voorlichting gegeven over digitale veiligheid en is een cyberquiz georganiseerd. Doelstellingen deelprogramma Digitale veiligheid # 1
Doelstelling Digitale veiligheid is een nieuwe prioriteit.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat gaan we daarvoor doen?
Voortgang
Toelichting
Digitale veiligheid is een nieuwe prioriteit. Kwalitatieve doelstelling is het digitaal weerbaar maken van de inwoners en bedrijven in Houten. We zetten een bewustwordingscampagne op en voeren deze uit
Vanwege andere niet geplande werkzaamheden is dit niet in 2024 opgepakt.
We voeren projecten uit gericht op het verhogen van de alertheid en weerbaarheid van ondernemers en inwoners, in samenwerking met de gemeenten Vijfheerenlanden en Nieuwegein
Jaarstukken 2024
88
Programma Integrale veiligheid - Wat heeft het gekost? (Bedragen x €1000)
Deelprogramma's 04.
Primitieve Rekening begroting 2023 2024
Begroting na wijziging 2024
Verschil begroting na wijziging vs Rekening rekening 2024 2024
Integrale veiligheid
lasten 04.01 04.02 04.99
Sociale veiligheid en Openbare orde Fysieke veiligheid en crisismanagement Programmabrede kosten
Totaal lasten
1.593
1.647
1.790
1.618
172
5.171
3.505
4.672
4.693
-20
0
0
0
0
0
6.764
5.152
6.463
6.311
152
436
466
439
401
-38
1.745
144
6.912
7.086
173
0
0
0
0
0
2.181
610
7.352
7.487
135
4.583
4.542
baten 04.01 04.02 04.99
Sociale veiligheid en Openbare orde Fysieke veiligheid en crisismanagement Programmabrede kosten
Totaal baten Saldo baten en lasten
-889
-1.176
-287
Mutaties reserves 04.99
Dotaties
0
0
5.631
5.631
0
04.99
Onttrekkingen
0
0
0
0
0
Saldo mutaties reserves
0
0
5.631
5.631
0
4.583
4.542
4.742
4.455
Saldo Integrale veiligheid
Verklaring
Verschil lasten
287
Verschil baten
Baten en Lasten 04.01 Sociale veiligheid en Openbare orde Diverse verschillen < 150.000
04.02 Fysieke veiligheid en crisismanagement Diverse verschillen < 150.000
Subtotaal Baten en Lasten
Jaarstukken 2024
172
0
0
-38
-20
0
0
173
152
135
89
Totaal
152
135
(+ voordeel / - nadeel)
Jaarstukken 2024
90
Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie Het programma "Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie" is opgenomen omdat de BBV (besluit begroting en verantwoording)-voorschriften de gemeente verplichten om naast haar 5 facultatieve programma’s ook dit programma in de begroting op te nemen. Dit programma heeft een heel ander karakter dan de andere programma's en is daarom anders van opbouw. Het programma algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie betreft de OZB en de uitkeringen uit het gemeentefonds. Deze middelen kennen geen vooraf bepaald bestedingsdoel en zijn daarmee vrij aanwendbaar. Daarnaast is in dit programma volgens de BBV-notitie overhead de overhead apart begroot en dus niet verwerkt in de (deel)programma's. Ook het renteresultaat komt via dit programma naar voren en voldoet aan de criteria van de notitie rente. De niet vrij aanwendbare heffingen, zoals het rioolrecht en afvalstoffenheffing en de ontvangsten van specifieke uitkeringen zijn als baten opgenomen in de betreffende programma’s. Overhead Hieronder volgt een overzicht van de overhead:
De personeelslasten binnen de teams worden bij het opstellen van de primitieve begroting, bij de 2e bestuursrapportage en in de jaarrekening via een gedetailleerde kostenverdeling over de producten en programma's verdeeld. Bij begrotingswijzigingen van de personeelslasten na deze periode is het niet mogelijk om deze gedetailleerde kostenverdeling toe te passen. Om de gewijzigde lasten toch via de programma's in het begrotingssaldo te verwerken, wordt de post "saldo kostenplaatsen" gebruikt. In elk programma is deze post opgenomen. Van elk team is bepaald in welk programma de gewijzigde personeelslasten verwerkt worden. Bijvoorbeeld van team Samenleving komen alle wijzigingen op het saldo kostenplaatsen in het programma Samen Leven terecht. Bij de kostenverdeling in de jaarrekening komen de personeelslasten van team Samenleving in meerdere programma's en in Algemene dekkingsmiddelen terecht. Daarom zien we op de post 'saldo kostenplaatsen' in de programma's geen realisatie staan. In bovenstaande tabel staan de personeelslasten van de verschillende teams die aan Overhead toegerekend worden, waarbij de begroting (stand 2e bestuursrapportage 2024 vergeleken wordt met de werkelijkheid. Dit saldo geeft geen actueel beeld. In de paragraaf Bedrijfsvoering staat een analyse van personeelslasten (incl. wijzigingen na de 2e bestuursrapportage).
De overheadkosten 2024 bedragen 45,8% (begroot 48,2) van de totale kosten van de organisatie (apparaatskosten). De overheadkosten zijn in de paragraaf lokale heffingen ook apart inzichtelijk bij de kostenonderbouwing gemeentelijke heffingen (rioolrecht en afvalstoffenheffing).
Jaarstukken 2024
91
Vennootschapsbelasting(Vpb) Gemeenten zijn vennootschapsbelastingplichtig voor zover er een onderneming wordt gedreven in fiscale zin. Veel gemeenten bieden reclame-exploitanten de mogelijkheid om reclame-uitingen aan te brengen op eigendommen van de gemeente. Commerciële partijen exploiteren de advertentieruimte, waarvoor gemeenten inkomsten ontvangen. Zo ook Houten. Hierbij wordt reclame-exploitanten een exclusief gebruiksrecht gegeven op eigendommen van de gemeente, zoals grond of lichtmasten. Hier kunnen dan reclameobjecten, zoals lichtbakken en abri’s, worden aangebracht. De Belastingdienst neemt het standpunt in dat dit een belaste activiteit is. Veel gemeenten nemen het standpunt in dat sprake is van normaal vermogensbeheer. Toch heeft onze fiscalist op basis van het uitgangspunt van de belastingdienst onze aangifte moeten indienen. Dit resulteert erin dat Houten over deze activiteit Vpb moet betalen. Ook zijn er afspraken gemaakt tussen de brancheorganisatie die zich bezig houdt met de inzameling van huishoudelijk afval (de NVRD) en de Belastingdienst. Over afvalstromen met een positieve waarde moet nu, met terugwerkende kracht vanaf 2016, aangifte worden gedaan van een “winst” ter grootte van 1% van de opbrengst.
Ons samenwerkingsverband (AVU) doet aangifte van de “winst” met betrekking tot de opbrengst van papier en glas (de twee grootste afvalstromen die een positieve waarde hebben). Houten doet aangifte over de resterende afvalstromen (oud ijzer en frituurvet). Dit alles resulteert in een voorlopige aanslag vennootschapsbelasting 2024 van € 28.548.
Programma Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie - Wat heeft het gekost? (Bedragen x €1000)
Deelprogramma's A
Primitieve Rekening begroting 2023 2024
Begroting na wijziging 2024
Verschil begroting na wijziging vs Rekening rekening 2024 2024
Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie
lasten A1
Lokale heffingen
941
1.107
1.107
1.145
-38
A2
Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
0
54
3
0
3
A3
Overhead
17.326
17.113
17.804
17.470
334
A4
Saldo financieringsfunctie
90
216
-141
123
-264
A5
Vennootschapsbelasting (VpB)
22
28
28
18
9
A6
Overige baten en lasten
1.408
1.637
1.951
2.543
-592
A7
Onvoorzien
51
68
0
0
0
19.837
20.221
20.751
21.299
-548
Totaal lasten baten A1
Lokale heffingen
15.239
15.487
15.487
15.692
205
A2
Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds
79.166
82.211
84.891
84.919
28
A3
Overhead
1.034
352
766
791
25
A4
Saldo financieringsfunctie
135
10
-15
205
220
A5
Vennootschapsbelasting (VpB)
0
0
0
0
0
A6
Overige baten en lasten
2.089
1.201
811
844
33
Jaarstukken 2024
92
A7
Onvoorzien
Totaal baten Saldo baten en lasten
0
0
0
0
0
97.663
99.261
101.941
102.451
511
-77.825
-79.040
-81.190
-81.153
37
Mutaties reserves A8
Dotaties
1.969
500
1.711
3.073
-1.361
A8
Onttrekkingen
4.971
5.538
7.974
7.119
-855
Saldo mutaties reserves
-3.002
-5.038
-6.262
-4.046
2.216
Saldo Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie
-80.827
-84.077
-87.452
-85.199
Verklaring
Verschil lasten
-2.253
Verschil baten
Baten en Lasten A1 Lokale heffingen De ontvangen onroerende zaakbelasting gerelateerd aan nietwoningen is afgerond € 212.000 hoger dan begroot.
0
212
A1 Lokale heffingen Diverse verschillen < €150.000
0
-7
A1 Lokale heffingen Diverse verschillen < €150.000
-38
0
A2 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Diverse verschillen < €150.000
0
28
A2 Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds Diverse verschillen < €150.000
3
0
A3 Overhead Diverse verschillen < €150.000
35
0
0
25
A3 Overhead Door met name de vertraging van de migratie ASAPcloud waren de ICT-lasten lager dan begroot.
299
0
A4 Saldo financieringsfunctie De gerealiseerde rentebaten schatkistbankieren zijn €194.000 euro hoger uitgevallen dan begroot.
0
194
A4 Saldo financieringsfunctie De rente als onderdeel van de kapitaallasten van het meerjarenonderhouds- en water- en rioleringsplan is € 152.000 hoger uitgevallen dan begroot.
-152
0
A4 Saldo financieringsfunctie De rentelasten gerelateerd aan de rekening-courant en leningen is €112.000 euro hoger uitgevallen.
-112
0
A4 Saldo financieringsfunctie Diverse verschillen < €150.000
0
26
A5 Vennootschapsbelasting Diverse verschillen < €150.000
9
0
Jaarstukken 2024
93
A6 Overige baten en lasten Bouwen aan Houten maakt onderdeel uit van de immateriële vaste activa. Binnen de wettelijke termijn van 5 jaar moet dit immateriele vaste activum (onderzoeken) opgenomen zijn in een grondexploitatie. Dat is niet haalbaar, daarom vindt afboeking plaats. Ter dekking van deze kosten vindt een onttrekking uit de Bestemmingsreserve Bouwen aan Houten plaats. Deze reserve is speciaal voor dit doel ingesteld.
-1.511
0
A6 Overige baten en lasten De migratie van componenten van ASAPCloud is vertraagd. Hierdoor zijn de kosten voor ict voor derden lager uitgevallen.
410
0
A6 Overige baten en lasten De raad heeft in 2022 besloten om een extra bijdrage te doen aan de verduurzaming van Fort Honswijk van € 275.000. Deze bijdrage heeft in 2022 niet plaatsgevonden en is nu bij de afsluiting van de investering toegevoegd.
-275
0
A6 Overige baten en lasten Diverse verschillen < €150.000
127
0
0
2
A6 Overige baten en lasten Er hebben btw-afrekeningen uit voorgaande jaren plaatsgevonden en de voorziening dubieuze debiteuren is bijgesteld.
0
157
A6 Overige baten en lasten ICT inkomsten van werkzaamheden voor derden zijn lager
0
-126
A6 Overige baten en lasten Tussentijdse wijzigingen in de personeelsbegroting worden via "saldo kostenplaatsen" in de programma's begroot. In de jaarrekening staan de personeelskosten verdeeld over alle producten en er is daarom op "saldo kostenplaatsen" geen realisatie.
207
0
A6 Overige baten en lasten Via de 2e bestuursrapportage 2024 is het budget voor personeelskosten verhoogd. Deze verhoging is in dit programma begroot, de realisatie heeft plaatsgevonden op de diverse producten in de andere programma's. In de paragraaf bedrijfsvoering staat een overzicht van alle personeelskosten
450
0
Subtotaal Baten en Lasten
-548
511
A8 Dotaties reserves De tussentijdse winstname Vinex is gedoteerd aan de reserve Concern Weerstandsvermogen grex. De verplichte tussentijdse winstname wordt jaarlijks bij het opstellen bepaald.
-1.273
0
A8 Dotaties reserves Het resterende saldo van de bestemmingsreserve Bouwen aan Houten en is toegevoegd aan de reserve Concern Weerstandsvermogen grex.
-88
0
0
1.600
Reserves
A8 Onttrekkingen reserves Door het afboekingen van immateriele activa binnen de verplichte wettelijke termijn, heeft een onttrekking plaatsgevonden uit de hiervoor ingestelde bestemmingsreserve Bouwen aan Houten. Het resterdende saldo van deze reserve is niet meer nodig en daarom vrijgevallen.
Jaarstukken 2024
94
A8 Onttrekkingen reserves Vanwege de vertraging van de verhuizing Huis van Houten heeft de hiervoor benodigde onttrekking uit de algemene beklemde reserve niet plaatsgevonden.
0
-2.455
Subtotaal Reserves
-1.361
-855
Totaal
-1.909
-344
(+ voordeel / - nadeel)
Jaarstukken 2024
95
Paragrafen
Jaarstukken 2024
96
Paragraaf Lokale heffingen Inleiding In de paragraaf Lokale heffingen in de begroting worden de beleidsuitgangspunten voor de gemeentelijke belastingen en rechten weergegeven. In de paragraaf Lokale heffingen in de jaarstukken geven we inzicht in de belangrijkste ontwikkelingen, zowel beleidsmatig als financieel, die zich hebben voorgedaan in het afgelopen jaar.
Belangrijkste ontwikkelingen in 2024 De eerder gemelde nadelen van belastingjaar 2023 in de jaarrekening 2023 hebben tot gevolg dat deze nadelen doorwerken in de opbrengst 2024. Hierin zit ook het nadeel 2023 in het boekjaar 2024 waar uitgegaan wordt van een lagere % groei in woningen dan aanvankelijk aangenomen. Geraamd wordt dat er voor 2024 omgerekend 20.700 objecten in de afvalstoffenheffing zitten wat 300 lager is dan de door BghU verwachte grondslag van 21.000. De verwachte omvang kwijtscheldingen bedraagt omgerekend ruim 720, een iets hoger niveau dan het belastingjaar 2023. Voor de opbrengst woningen zijn er geen significante verschillen. De waardeontwikkeling incl. accres 2023-2024 is geraamd op +0,2%. Het nadeel 2022 hangt samen met de post op te leggen (een aantal woningen stonden eind december 2023 op de code op te leggen maar bleken toch al eerder opgelegd te zijn), dat nadeel van € 0,015 mln is gedempt door voordelen op de post bezwaar. Voor de niet-woningen overall (er is geen splitsing in de begroting v.w.b. eigendom of gebruik) is het voordeel voor belastingjaar 2024 € 0,553 (begroting niet-woningen € 5,618 mln, geraamde opbrengst € 6,172 mln). Dit hangt hoofdzakelijk samen met de hogere waardeontwikkeling incl. accres die geraamd wordt op + 3,5% (wat 0,6% meer is dan bij de tariefberekening aangegeven).
Voor de oudere jaren is 2023 lager ingeschat (nadeel op de post op te leggen eigendom plus bezwaar) maar sluit belastingjaar 2022 voordelig af a.g.v. hoger volume op te leggen niet-woningen in aanbouw en bouwterreinen dan eind 2023 aangenomen.
Overzicht geraamde inkomsten per belastingsoort (Bedragen x €1000)
Omschrijving
Rekening 2023 Begroting 2024 Rekening 2024
01. Afvalstoffenheffing
5.715
02. Hondenbelasting
185
03. Leges algemeen
1.289
6.145
-122
-7
-7
1.415
1.562
146
159
188
167
-20
05. Onroerend zaakbelasting
14.792
15.243
15.436
193
06. Rioolheffing
3.453
3.816
3.768
-48
263
245
263
18
25.855
27.174
27.335
161
04. Lijkbezorging
07. Toeristenbelasting Totale opbrengst
6.267
Verschil 2024
Toelichting op afwijkingen > € 75.000 Afvalstoffenheffing Zie onder 'belangrijkste ontwikkelingen 2024' de achtergrond van deze afwijking. Leges algemeen De afwijking op de leges algemeen € 146.000 positief wordt hoofdzakelijk veroorzaakt doordat in 2024 de opbrengst van leges voor bouwvergunningen hoger is uitgevallen dan eerder geraamd. Dit is
Jaarstukken 2024
97
veroorzaakt door enkele grote plannen, waarvan de vergunning in december 2024 zijn afgegeven en welke nog niet voorzien waren. Onroerende zaakbelasting De afwijking ten aanzien van de Onroerende zaakbelasting is € 193.000 positief, zie onder 'belangrijkste ontwikkelingen 2024' de achtergrond van deze afwijking.
Kostendekkendheid heffingen (Bedragen x €1000)
Berekening kostendekkendheid afval
2024
Kosten taakveld(en) incl. (omslag)rente
-5.512
Inkomsten taakveld(en), excl. Heffingen
880
Netto kosten taakveld
-4.632
Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente
-673
BTW
-836
Totale kosten
-6.141
Opbrengst heffingen
6.118
Dekking
100% (Bedragen x €1000)
Berekening kostendekkendheid riolering
2024
Kosten taakveld(en) incl. (omslag)rente
-3.098
Inkomsten taakveld(en), excl. Heffingen
309
Netto kosten taakveld
-2.789
Toe te rekenen kosten: Overhead incl. (omslag)rente
-488
BTW
-502
Totale kosten
-3.779
Opbrengst heffingen
3.737
Dekking
99%
Lokale lastendruk In onderstaande tabel is de lastendruk in Houten in 2024 weergegeven, voor zowel eigenaargebruikers als huurders. Zoals gebruikelijk in woonlastenoverzichten worden hierbij de onroerendezaakbelastingen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing betrokken. Het uitgangspunt is een meerpersoonshuishouden. Als peildatum voor de WOZ-waarde 2024 geldt 1 januari 2023. Deze waarde is alleen van toepassing op het belastingjaar 2024. x€1
Omschrijving
Bron
Afvalstoffenheffing Rioolrechten Totaal gebruiker OZB eigenaar *) Totaal eigenaar/gebruiker
WSJG WSJG WSJG
Rekening 2021 316 148 464 386 850
Rekening 2022 310 150 460 452 912
Rekening 2023 316 157 473 479 952
Begroting 2024 314 150 464 447 501
Realisatie 2024 336 186 522 501 1.023
*) Betreft betaalde OZB Woningen meerpersoonshuishoudens in een koopwoning (bron: COELO)
Jaarstukken 2024
98
Bij de calculatie voor de woonlasten voor meerpersoonshuishouden (mphh) die COELO hanteert, staat de gemeente Houten op de 214e plaats (€1.296). In 2023 was dit de 183e plaats. Provinciaal staat Houten op de 7e plaats (2022 7e). In onderstaande tabel zijn enkele vergelijkende cijfers uit de Atlas van de lokale lasten 2024 opgenomen. Vergelijking woonlasten mphh Woonlasten Procentuele hh Coelo vergelijking
Omschrijving Landelijk goedkoopste gemeente (Rijssen-Holten)
Positie ranglijst
675
52%
1
Gemeente Houten
1.296
100%
214
Landelijk duurste gemeente (Bloemendaal)
1.988
153%
345
779
76%
1
1.023
100%
7
1.296
127%
26
Provinciaal goedkoopste gemeente (Veenendaal) Gemeente Houten Provinciaal duurste gemeente (Utrechtse Heuvelrug)
Kwijtscheldingsbeleid Bij kwijtschelding van belasting wordt de 100% norm van de relevante bijstandsnorm gehanteerd. Voor de overige regels wordt het rijksbeleid gevolgd. Op grond van de belastingverordeningen kan kwijtschelding worden verleend voor de afvalstoffenheffing, hondenbelasting (alleen de eerste hond), rioolheffing en in zéér uitzonderlijke gevallen de onroerende-zaakbelasting. Voor de overige belastingen en heffingen wordt geen kwijtschelding verleend. (Bedragen x €1000)
Heffingsjaar
Rekening 2021 Rekening 2022 Rekening 2023 Rekening 2024
Kwijtschelding belastingen
0
3
0
0
Kwijtschelding hondenbelasting
4
4
4
0
Kwijtschelding rioolheffing
79
78
86
111
Kwijtschelding afvalbeleid
167
161
173
199
Totaal
250
247
263
310
Jaarstukken 2024
99
Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Weerstandsratio en kengetallen De weerstandsratio van de gemeente komt eind 2024 uit op 4,7 en is te kwalificeren als "uitstekend"; de gemeente heeft voldoende weerstandscapaciteit in het geval van voordoen van de onderkende risico's. De weerstandsratio toont een daling ten opzichte van 2023, als gevolg van de actualisatie van de risico's en aanpassing van de rekenmethodiek in 2024. De kengetallen laten een positieve ontwikkeling zien ten opzichte van opzichte van eind 2023. Dit is het gevolg van een betere schuldpositie van de gemeente. Doorontwikkeling risicomanagement Het risicomanagement voor de gemeente Houten maakt een ontwikkeling door. Het monitoren en beheersen van risico's wordt verder ingebed in de P&C cyclus door het jaar heen. Hierdoor blijven risico's in beeld en worden deze actief gevolgd en beheerst. Ook de bijbehorende paragrafen in de P&C producten worden omgevormd, met als doel een scherper beeld te geven van de risico's en risicobeheersing voor de gemeente Houten. De paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing start met een toelichting op het risicoprofiel. In het vervolg hiervan zijn de risico's kwantitatief weergegeven en is een evaluatie gemaakt van het weerstandsvermogen.
Ontwikkelingen in het risicoprofiel Voor het behalen van onze (gemeentelijke) doelstellingen en het bewaken van de financiële positie van de gemeente Houten is inzicht gewenst in (financiële) risico’s en de mogelijkheden om deze tegenvallers op te vangen. Een risico is een kans op het optreden van een gebeurtenis met een bepaald gevolg dat een positief of negatief effect (schade) kan veroorzaken. De kans dat een gebeurtenis zich voordoet en de mate waarin het gevolg zich voordoet zijn onzeker. Door middel van het systeem van risicomanagement prioriteert, analyseert en beoordeelt de organisatie risico's. Om inzicht te geven in het actuele risicoprofiel worden hieronder de risico's op hoofdlijnen toegelicht inclusief de huidige ontwikkelingen die daarop van invloed zijn. Uitdagende politieke en financiële context De gemeente Houten moet balanceren tussen beperkte financiële middelen, groeiende verantwoordelijkheden en een uitdagend politiek en maatschappelijk landschap en tegelijkertijd de dienstverlening op peil houden en het vertrouwen van onze inwoners behouden. Een belangrijke uitdaging is de financiële krapte en onzekerheid in de komende jaren. Vanaf het ravijnjaar 2026 zoekt de gemeente naar een flinke besparing op de begroting. Dit dwingt de gemeente tot pijnlijke keuzes in een uitdagende politieke context.
Tegelijkertijd heeft de gemeente een sleutelrol in de aanpak van grote maatschappelijke uitdagingen, zoals een groeiende woningnood, de energietransitie en een toenemende zorgvraag, waarvoor ook investeringen nodig zijn. Daarnaast staat de gemeente onder druk om transparanter en inclusiever te besturen. Inwoners wensen meer inspraak in besluitvorming, bijvoorbeeld bij grote infrastructurele projecten of bezuinigingsmaatregelen. Dit doet de gemeente door participatietrajecten (zoals de Ronde van Houten) en de door te borgen dat de correcte besluitvormingsprocedures, inclusief mogelijkheid tot beroep en bezwaar gevolgd worden. In 2024 is gebleken dat de juiste weg bewandelen ook financiële risico's, risico op imagoschade en veiligheidsrisico’s met zich mee kan brengen. Digitale mogelijkheden
Jaarstukken 2024
100