Document · PDF

Bijlage 1 - Jaarstukken 2023 versie Raad (versie 26 juni 2024)

Gemeenteraad 11 juli 2024, gemeente HoutenBij agendapunt: Jaarstukken 202334.547 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 4 van 4

CBS

2,7

2,3

2,5

Aantal vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) per 1.000 inwoners

CBS

4,3

3,4

4,,1

3,6

2,2

Aantal verwijzing Halt per 1.000 jongeren

Bureau Halt

Aantal winkeldiefstallen per 1.000 inwoners

CBS

1,9

1,2

1,4

1,6

1,7

Jongeren met jeugdreclassering in % van alle jongeren van 12 tot 23 jaar

CBS

0,1

Activiteiten collegeprogramma Wat wilden we daarvoor doen?

Voortgang Toelichting van de afwijking

Er zijn alleen collegeprogramma activiteiten geformuleerd op deelprogramma niveau.

Het programma bestaat uit de volgende deelprogramma's:  

Sociale veiligheid en openbare orde Fysieke veiligheid

Jaarstukken 2023

Deelprogramma Sociale Veiligheid en Openbare Orde Wat hebben we bereikt? Uit het in mei 2023 uitgevoerde Veiligheidsonderzoek (736 respondenten) blijkt dat inwoners van de gemeente Houten over het algemeen tevreden zijn over de veiligheid in hun buurt en beoordelen deze gemiddeld met een 7,7. Voor de jaren 2024-2027 is een nieuw Integraal Veiligheidsprogramma (IVP) 2024-2027 vastgesteld. Het IVP is opgesteld op basis van regionale programma's, politiegegevens, afstemming met de gemeenteraad en onze veiligheidspartners, ruime betrokkenheid en participatie van inwoners door een breed veiligheidsonderzoek, het burgerpanel en tijdens rondetafel gesprekken. In dit programma staat aangegeven welke onderwerpen de komende periode prioriteit krijgen. De aanpak Jeugd en Veiligheid is verder geprofessionaliseerd en de middelbare scholen zijn betrokken in deze aanpak. Hiermee is er meer zicht op (het ontstaan van) problematische jeugdgroepen. In Houten is het project “Straatwaarden” uitgevoerd om meer zicht te krijgen op zogenaamde jonge aanwas in de drugscriminaliteit. We hebben daarbij specifieke aandacht gevraagd voor locaties waarvan wij meldingen hebben gekregen dat er mogelijk wordt gedeald. Met de aanpak van jonge aanwas zijn we in Houten aan de slag met het (leren) herkennen van signalen van jongeren die dreigen af te glijden in de criminaliteit.

Hierbij wordt nauw samengewerkt met de scholen, leerplicht, politie en HALT. In de afgelopen jaren is gebleken, dat een intensieve en integrale persoonsgerichte aanpak zorg en veiligheid (PGA) essentieel is om ervoor te zorgen dat mensen die zowel zorg als veiligheidsgrenzen nodig hebben, niet verder afglijden, in de criminaliteit belanden of overlast veroorzaken. Om ondermijnende criminaliteit tegen te gaan zijn gebieds- en themacontroles uitgevoerd in het buitengebied, op bedrijventerreinen en het winkelgebied Het Rond. Eén van de grotere controles (horecacontrole) vond plaats bij bedrijven met een afhaal- en/of bezorgfunctie op of nabij Het Rond. Bij deze controle was er inzet van de projectleider ondermijning, BOA's, toezichthouder milieu, handhavingsjurist, RIEC, VRU en arbeidsinspectie. Verder is ad hoc ingezet op (gemelde) signalen, waarbij de teams Veiligheid en VTH veelal in gezamenlijkheid optrokken. Het project Samen Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen is in 2023 van start gegaan, waarmee ook de veiligheid in en rond bedrijventerreinen verder wordt opgepakt. De jaarwisseling is rustig en goed verlopen. In samenwerking met de VRU is het strategisch crisismanagement verder doorontwikkeld en ook is de kolom bevolkingszorg binnen de crisisbeheersing doorontwikkeld. Doelstellingen deelprogramma Sociale veiligheid en openbare orde #

Doelstelling

Handhaven van het huidige (hoge) veiligheidsgevoel onder inwoners van Houten

Afname van vermogensdelicten diefstal uit woning, autokraak en fietsdiefstal

3 4

In 2023 is er meer zicht op ondermijning in het buitengebied en de bedrijventerreinen dan ten tijde van het ondermijningsbeeld 2017. Inwoners die zorg nodig hebben en in de criminaliteit (dreigen te) belanden of overlast veroorzaken, glijden niet verder af

Jaarstukken 2023

Wat hebben we daarvoor gedaan? Doelstelling 1:  Er is een nieuw Integraal Veiligheidsprogramma 2024-2027 opgesteld.  Meldingen van jeugdoverlast zijn maandelijks besproken in het afstemmingsoverleg Jeugd en Veiligheid.  In september/oktober is naar aanleiding van vele meldingen over vuurwerklast ingezet op een groepsaanpak en dat bleek een effectieve aanpak. De overlastmeldingen van vuurwerk werden daarna beduidend minder.  Team Veiligheid heeft dit jaar weer het draaiboek voor de Jaarwisseling opgesteld en geregisseerd. In het draaiboek staan onder meer de afspraken omtrent het schouwen van de wijk, het opruimen van afval, de bereikbaarheid van politie, boa’s en medewerkers van de buitendienst.  Elk jaar voor de jaarwisseling wordt er een kluisjescontrole op vuurwerk gedaan in samenwerking met de scholen, gemeente, politie, en bureau HALT. Dit jaar hebben we – met instemming van alle vier VO scholen - ook gecontroleerd op drugs.  Het gemeentelijke meldpunt vuurwerkoverlast heeft dit jaar via diverse kanalen uitgebreid aandacht gekregen en daarbij zijn inwoners opgeroepen om verdachte situaties/personen direct te melden. Gemelde overlastlocaties, signalementen en tijdstippen zijn direct doorgezet naar de toezichthouders team VTH van de gemeente, de jongerenwerkers en de politie.

 De gemeente heeft dit jaar - samen met een inwoner met een hulphond - een voorlichtingsvideo geproduceerd om jongeren bewust te maken van de schadelijke gevolgen van vuurwerk voor mensen en dier. Deze video is tijdens HALT lessen op vrijwel alle basisscholen en een aantal scholen van het Voortgezet Onderwijs vertoond.  Eind november is een kluisjescontrole uitgevoerd op de middelbare scholen.  Het project Samen Veilig Ondernemen Bedrijventerreinen is gestart. Hiertoe is door Ondernemend Houten, SBBH, Politie, VRU en de gemeente een intentieverklaring ondertekend. In dit project is ook aandacht voor het eventueel toepassen van cameratoezicht voor veilige bedrijventerreinen. In 2023 is gestart met bedrijventerrein De Schaft en Het Rondeel. Doelstelling 2:  Er is een aantal bewustwordingscampagnes uitgevoerd (de zomercampagne "geef inbrekers geen kans" en het Donkere dagen Offensief) en de politie heeft na veel onderzoek en inspanning een veelpleger van woninginbraak gepakt. De woninginbraken zijn in de tweede helft van 2023 dan ook significant gedaald.  Mei 2023 heeft Team Veiligheid op de weekmarkt en in de Social Media aandacht gevraagd voor de aanpak van ondermijning (herken de signalen en de meldingsbereidheid vergroten).  Team Veiligheid heeft i.s.m.

de politie en Stichting Veilig Houten bij de beurs bij de Expo voorlichting gegeven over het voorkomen van autokraak (niets erin niets eruit). Doelstelling 3:  In de periode 2020-2023 hebben we door de gehouden controles een veel beter beeld gekregen van de ondermijnende activiteiten in het buitengebied.  In 2023 hebben we 35 adressen één of meerdere keren bezocht tijdens controles voor de aanpak van ondermijning. Op verreweg de meeste adressen was alles in orde of zijn er slechts kleine verbeterpunten opgemerkt. Enkele keren moest er wel stevig bestuursrechtelijk worden opgetreden in verband met dealen, gevaarlijke huisvesting van arbeidsmigranten en opslag van illegaal vuurwerk. Bij deze controles vond een integrale samenwerking plaats tussen Team Veiligheid en Team VTH, al dan niet ondersteund door het RIEC. Doelstelling 4:  De aanpak Jeugd en Veiligheid is verder geprofessionaliseerd. Zo zijn de middelbare scholen betrokken in het proces om te voorkomen dat jongeren afglijden in de criminaliteit. Hiertoe hebben zij het convenant Jeugdgroepenaanpak ondertekend en kunnen ze als agendalid aansluiten bij de Persoonsgerichte Aanpak (PGA).  Alle problematische groepen zijn of worden onder regie van de gemeente middels het 7 stappenmodel samen met de veiligheidspartners aangepakt.

Jaarstukken 2023

   

Jeugd op straat wordt naar hun eigen chill-locaties verwezen en de extra boacapaciteit wordt vaker in de avonduren ingezet. De persoonsgerichte Aanpak Zorg en Veiligheid (PGA) jeugd heeft extra capaciteit gekregen door extra uren van onze adviseur Zorg en Veiligheidshuis. Dit jaar heeft Team Veiligheid een aantal keer het Tijdelijk Huisverbod ingezet, nazorg voor ex gedetineerden geleverd, en diverse interventies voor PGA volwassenen, jeugd en woonoverlast in een plan van aanpak uitgevoerd. Dit jaar is er meer ingezet op de aanpak van woonoverlast door middel van het geven van een specifieke gedragsaanwijzing aan overlastgevers. Het middel van de gedragsaanwijzing is in 2023 ingezet bij duivenoverlast en overlastgevende gedragingen van buren. Maandelijks heeft een integraal overleg Persoonsgerichte Aanpak voor de thema's 1. volwassenen, 2. jongeren en 3. woonoverlast onder regie van Team Veiligheid plaatsgevonden. Politie en BOA's hebben hierbij een signaalfunctie.

Activiteiten collegeprogramma Wat wilden we daarvoor doen?

Voortgang Toelichting van de afwijking

79 Prioritering en uitbreiding Boa’s in openbare ruimte

80 Cameratoezicht bedrijventerreinen

81 Aanpakken drugsgebruik en overlast

82 Tegengaan ondermijnende criminaliteit (bibob)

83 Inwonersparticipatie voor veilige en leefbare woonomgeving stimuleren

Jaarstukken 2023

Deelprogramma Fysieke veiligheid Wat hebben we bereikt? Na een aantal jaar van crises konden in 2023 projecten weer worden aangepakt, zoals het project brandveiligheid appartementencomplexen. Ook is gewerkt aan de doorontwikkeling van strategisch crisismanagement dat heeft geleid tot de inwerkingtreding van het nieuwe Regionaal Crisisplan 20242027. Dat plan zet in op het tijdig voorzien van crises, crises proberen te voorkomen, eventuele effecten van crises te minimaliseren en daarmee de weerbaarheid van de samenleving te vergroten. Verder is in samenwerking met de VRU en gemeenten de doorontwikkeling van kolom Bevolkingszorg in de crisisorganisatie verder geprofessionaliseerd. Dat gaat over de specifieke processen waarvoor gemeenten bij crises verantwoordelijk zijn. In 2024 wordt hierover nieuwe besluitvorming verwacht. Daarnaast is inzet gepleegd op (dreigende) crises, zoals hitte, droogte, wateroverlast en hoogwater. De verkeersveiligheid in Houten is toegenomen door op een aantal wegen in het buitengebied de maximumsnelheid te verlagen. Uitvoering is gegeven aan de Nota Dierenwelzijn. Doelstellingen deelprogramma Fysieke veiligheid en crisismanagement #

Doelstelling

Minder (kans op) fysieke calamiteiten - minder (kans op) slachtoffers - minder (kans op) schade

De verkeersveiligheid op een hoog niveau houden en waar mogelijk op basis van meer risicosturing verder verbeteren.

Het bevorderen van dierenwelzijn

Wat hebben we daarvoor gedaan? Doelstelling 1:  Eind 2022 - begin 2023 was er sprake van een verhoging van legionella in Houten en de afwikkeling daarvan. In samenwerking met de HDSR is dit via de crisisorganisatie opgepakt.  In 2023 is een analyse uitgevoerd naar de brandveiligheid appartementencomplexen in Houten in samenwerking met de woningbouwvereniging, VRU en toezichthouder van VTH.  Er is een nieuw Integraal Veiligheidsprogramma 2024-2027 opgesteld, waarin ook fysieke veiligheid en ontwikkelingen met impact op fysieke veiligheid een plaats hebben gekregen.  De 26 gemeenten binnen de Veiligheidsregio Utrecht (VRU) werken samen op het gebied van bevolkingszorg bij calamiteiten en crises. Deze crisisorganisatie is zich aan het doorontwikkelen. In 2023 is hiervoor gewerkt aan een nieuwe structuur binnen bevolkingszorg.  De crisisorganisatie van Houten heeft deelgenomen aan het opleidings-, trainings- en oefentraject van de VRU.  Op (dreigende) crises is ingespeeld, zoals bij weersextremen als storm, hitte en hoogwater.  Integrale advisering t.b.v. een veilig verloop van evenementen en daar waar nodig zijn extra maatregelen getroffen, zoals het inzetten van flexibel cameratoezicht bij de kermis. Doelstelling 2:  De maximumsnelheid is verlaagd op een aantal wegen in het buitengebied met veel fietsers (Provicialeweg, Oud Wulfseweg, Fortweg).

 Er is een aantal maatregelen in voorbereiding op plaatsen binnen de bebouwde kom, waar gemeten is dat de maximumsnelheid overschreden wordt. Hierbij zijn omwonenden nadrukkelijk betrokken.

Jaarstukken 2023

   

Er is onderzoek verricht naar de mogelijkheden voor aanpassing of herinrichting van kruisingen op de Dorpsstraat, de Poort, de Molen en de Hefbrug om ze veiliger te maken. Nieuw rood asfalt op een aantal fietspaden conform uitvoering MJOP. Najaars fietsverlichtingsactie door de Fietsersbond. Er zijn door leden van de fietsersbond paaltjes geïnventariseerd. Er zijn 11 paaltjes verwijderd in drie buurten (de Gaarden, Hoeves en Campen).

Doelstelling 3:  Er zijn acties voor het tegengaan van verwilderde katten uitgevoerd.  Er is een overleg gevoerd met de Voedselbank om als pilot dierenvoer te verstrekken.  Opzetten communicatie voeren waterdieren.  Er is een onderzoek uitgevoerd naar de overlast van duiven en ganzen.  De consequenties vanwege een incident met een wolf zijn nagegaan.  Er is een nieuwe hondenlosloopgebied gerealiseerd.  Er is overlegd met de paddenwerkgroep over uitklimvoorzieningen.

Activiteiten collegeprogramma Wat wilden we daarvoor doen?

Voortgang Toelichting van de afwijking

Er zijn geen collegeprogramma activiteiten geformuleerd voor dit deelprogramma.

Jaarstukken 2023

Programma Veilige leefomgeving - Wat heeft het gekost?

Deelprogramma's 04.

Primitieve Rekening begroting 2022 2023

Begroting na wijziging 2023

Verschil begroting na wijziging vs Rekening rekening 2023 2023

Veilige leefomgeving

lasten 04.01 04.02 04.99

Sociale veiligheid en Openbare orde Fysieke veiligheid en crisismanagement Programmabrede kosten

Totaal lasten

1.484

1.425

1.466

1.593

-127

4.495

2.990

5.438

5.171

267

190

5.979

4.415

7.094

6.764

330

402

474

537

436

-101

1.673

2.032

1.745

-287

2.075

474

2.569

2.181

-388

3.903

3.942

baten 04.01 04.02 04.99

Sociale veiligheid en Openbare orde Fysieke veiligheid en crisismanagement Programmabrede kosten

Totaal baten Saldo baten en lasten

4.525

4.583

Mutaties reserves 04.99

Dotaties

04.99

Onttrekkingen

Saldo mutaties reserves

3.903

3.942

4.525

4.583

Saldo Veilige leefomgeving

Verklaring

Verschil lasten

-58

Verschil baten

Baten en Lasten 1 04.01 Programmabrede kosten Doorbelasting kostenplaatsen: Tijdens het opstellen van de begroting worden de kostenplaatsen op basis van voorcalculatie aan de producten doorbelast. Als gevolg van de regels Besluit begroting en verantwoording (BBV) worden de kostenplaatsen bij de jaarrekening op basis van de werkelijke kosten (salarissen en inhuur van derden) doorbelast aan de producten.

-144

2 04.01 Vergunningen Algemene Verordening Ondergrondse Infrastructuren (AVOI), lagere leges omdat er een vertraging is in de aanleg van het glasvezelnetwerk. De verwachting is dat dit komend jaar verder uitgevoerd gaat worden.

-90

Jaarstukken 2023

3 04.02 De kosten voor de opvang van ontheemden Oekrainers wordt geheel vergoed vanuit de Spuk Oekraine. Vanaf augustus is er een 4de locatie geopend. De kosten en opbrengsten voor de opvang zijn lager dan we ingeschat hadden.

216

-218

4 Diverse verschillen < € 75.000 over de deelprogramma's

5 Diverse verschillen < €75.000 over de deelprogramma's

-80

6 04.99 Programmabrede kosten Doorbelasting kostenplaatsen: Tijdens het opstellen van de begroting worden de kostenplaatsen op basis van voorcalculatie aan de producten doorbelast. Als gevolg van de regels Besluit begroting en verantwoording (BBV) worden de kostenplaatsen bij de jaarrekening op basis van de werkelijke kosten (salarissen en inhuur van derden) doorbelast aan de producten.

190

Subtotaal Baten en Lasten

330

-388

Totaal

330

-388

(+ voordeel / - nadeel)

Jaarstukken 2023

Programma Betrokken bij de samenleving Inleiding Zie de bestuurlijke beschouwing voor een overall analyse van de programma’s.

Overzicht relevante beleidskaders Toekomstvisie Houten 2025 Collegeprogramma 2022-2026: Samen met inwoners bouwen aan een toekomstbestendig Houten, ondernemend en dichtbij! Leidraad omgevingsinitiatieven en participatie

Betrokkenheid verbonden partijen Bij dit programma zijn geen verbonden partijen betrokken.

Omschrijving

Bron

Realisatie 2020

2021

2022

Raming

Realisatie

2023

Output indicatoren Toegankelijkheid website Houten.nl, percentage van criteria waaraan wordt voldaan

Toegankelijk online

59%

x 89% (label B)

Monitor Sociale Kracht

48%

46%

50%

39%

% Inwoners dat vindt dat de Monitor Sociale gemeente hen voldoende betrekt bij Kracht haar plannen, activiteiten en voorzieningen

40%

39%

43%

39%

Rapportcijfer digitale dienstverlening

Monitor Sociale Kracht

7,4

7,3

7,4

7,3

Rapportcijfer directe dienstverlening Monitor Sociale Kracht

7,17

7,13

7,2

7,1

Rapportcijfer gastheerschap: in hoeverre voelt de klant zich echt welkom en goed geadviseerd/geholpen

Monitor Sociale Kracht

6,7

6,8

Rapportcijfer voor de wijze waarop de gemeente inwoners betrekt en de samenwerking zoekt bij de totstandkoming en de uitvoering van beleid

Monitor Sociale Kracht

6,6

6,5

6,7

6,5

Wordt 1 keer per 3 jaar gemeten. Outcome indicatoren % Inwoners dat vindt dat burgers en organisaties voldoende ruimte krijgen om ideeën en initiatieven te realiseren

Activiteiten collegeprogramma Wat wilden we daarvoor doen?

Voortgang Toelichting van de afwijking

Er zijn alleen collegeprogramma activiteiten geformuleerd op deelprogramma niveau.

Het programma bestaat uit de volgende deelprogramma's:  

Politiek en bestuur Dienstverlening

Jaarstukken 2023

Deelprogramma Politiek en bestuur Wat hebben we bereikt? Ook in 2023 hebben we in nauw contact gestaan met onze inwoners, zodat we weten wat er leeft in de samenleving. We hebben bij gemeentelijk beleid en de uitvoering ervan inwoners in een zo vroeg mogelijk stadium betrokken. Dit deden we in al onze reguliere communicatie-uitingen, maar ook in intensievere participatie trajecten. Doel is dat inwoners zich goed en tijdig geïnformeerd, betrokken en gehoord voelen. Het percentage inwoners dat vindt dat de gemeente hen voldoende betrekt bij plannen, activiteiten en voorzieningen is gelijk gebleven ten opzichte van de vorige meting in 2021. Een krachtige participatiesamenleving betekent ook dat we verantwoordelijkheid delen, burgerkracht bevorderen en dus inwoners en organisaties de ruimte geven om ideeën en initiatieven te realiseren. Deze indicator is gedaald ten opzichte van de vorige keer. Het betreft een landelijke, dalende trend, waarbij Houten nog altijd hoger scoort dan vergeleken met de Nederlandse gemiddelden. Deze afname kan het gevolg zijn van een gewijzigde formulering van de vraagstelling in 2023, doorgevoerd vanwege wijzigingen in de Burgerpeiling van de VNG.

In 2021 luidde de vraag: "Inwoners en organisaties krijgen voldoende ruimte om initiatieven te realiseren." In 2023 werd dat gewijzigd in: "De gemeente geeft de buurt de ruimte om hun ideeën en plannen uit te voeren." De beoordeling van de relatie tussen de gemeente en haar inwoners is licht gestegen ten opzichte van 2021 van 5,3 naar 5,6. Het rapportcijfer over de samenwerking met inwoners is in 2023 met 6,5 gelijk aan 2021. Het rapportcijfer dat de inwoners geven voor de wijze waarop de gemeente hen betrekt en de samenwerking zoekt bij de totstandkoming en de uitvoering van beleid is eveneens ongewijzigd gebleven ten opzichte van de vorige meting (2021).

GG10,GG11,GG16,GG17

Doelstellingen deelprogramma Politiek en Bestuur # 1 2

Doelstelling Inwoners voelen zich bij plannen en activiteiten van de gemeente steeds goed en op tijd geïnformeerd, gehoord en betrokken. Een krachtige participatiesamenleving door verantwoordelijkheid te delen en door burgerkracht te bevorderen

Wat hebben we daarvoor gedaan? Afgelopen jaar was het eerste volle jaar van uitvoering van het collegeprogramma. Participatie is één van de leidende principes daarin. Participatie betekent dat inwoners en organisatie actief deelnemen. In dit hoofdstuk hebben we het over inwoners betrekken en informeren over plannen en activiteiten van de gemeente. Inwonersparticipatie kent vele verschijningsvormen. We hebben op tal van terreinen, thema’s, concrete projecten en voorstellen het gesprek gevoerd met onze inwoners, maatschappelijke partners en ondernemers. Dat deden we op bekende manieren zoals inwonersavonden, het toepassen van de Leidraad omgevingsinitiatieven en participatie, het intensiveren van het gebruik van het online platform Houtenpraatmee.nl, houden van werksessies of het uitvoeren van enquêtes of burgerpanels. Ook hebben we nieuwe instrumenten ingezet. Voor het Houtens DNA gingen we op straat in gesprek met inwoners, we hebben een Burgerberaad Energie georganiseerd, er is een Jongerenadviesraad ingesteld, hebben we thematische werksessies gehouden met inwoners en partners en betrekken we deskundige inwoners als experts.

Jaarstukken 2023

Dit alles met als doel om alle lagen van de bevolking te betrekken bij de inwonersparticipatie: te weten wat kinderen vinden van hun leefomgeving, te vragen aan jongeren naar hun ideeën en mensen die om wat voor reden dan ook, een drempel ervaren om in te spreken, meer te betrekken. 1. Huidige en nieuwe instrumenten voor participatie:         

Houtens DNA is opgehaald met interviews door de ambtelijke organisatie Burgerberaad Energie 2040 uitgevoerd Nieuwe participatieaanpak voor de laadpalen gemaakt Jongerenadviesraad ingesteld Participatie aanpak voor CMK gebied opgesteld Participatiebijeenkomsten in het kader van tijdelijke woningbouw in Houten-Oost Leidraad Omgevingsinitatieven en participatie toegepast bij gemeentelijke initiatieven In Anterieure overeenkomsten maken we afspraken over participatie volgens de Leidraad Nieuwe Integraal Veiligheidsprogramma opgesteld in samenspraak met partners en inwoners

2. Impuls aan participatieadvies  Houtenpraatmee.nl is ingezet voor diverse initiatieven: De Grund, Bouwen voor Houten, Essenkade/Houten-Oost, Houten Zuid Aardgasvrij, Houten Hub. In totaal bezochten ruim 6.000 unieke bezoekers het platform en is het aantal nieuw geregistreerde bezoekers verdubbeld naar bijna 1.000.  Meer begeleiding en ondersteuning bij omgevingsinitiatieven en participatie-advies.  Initiatiefnemers zijn ondersteund bij toepassing leidraad.  Beschikbare formatie 2023 ingevuld.  Voorbereiding evaluatie leidraad opgepakt. 3. Stimuleren inwonersinitiatieven  De subsidieregeling voor het Inwonersfonds is voorbereid. Het is bedoeld voor zowel initiatieven in de openbare ruimte als maatschappelijke initiatieven. (Zie verder onder deelprogramma Saamhorigheid).  Het Zelfbeheer openbaar groen is voortgezet.  Experimenteren met nieuwe vormen van democratie: Poll op social media over het al dan niet vervangen van de Bokszak op de Vijfwal. 4. Inwoners betrekken bij eventuele bezuinigingen  We zijn gestart met de voorbereidingen voor de Ronde van Houten

Activiteiten collegeprogramma Wat wilden we daarvoor doen?

Voortgang Toelichting van de afwijking

1 Huidige en nieuwe instrumenten voor participatie

Diverse activiteiten uitgevoerd 2 Impuls aan participatieadvies

Diverse activiteiten uitgevoerd 3 Stimuleren inwonersinitiatieven

Diverse activiteiten uitgevoerd 4 Inwoners betrekken bij eventuele bezuinigingen

Gestart met de voorbereidingen voor de Ronde van Houten.

Jaarstukken 2023

Deelprogramma Dienstverlening Wat hebben we bereikt? Ook in 2023 zijn we onze inwoners en ondernemers van dienst geweest. We zijn een persoonlijke overheid waarbij de menselijke maat centraal staat. Toegankelijkheid is ons uitgangspunt als het gaat om onze website, maar ook aan de telefoon en de balie. De waardering van de inwoners voor de directe en digitale dienstverlening is vrijwel gelijk gebleven ten opzicht van 2021: 7,1 resp. 7,3. We doen het in Houten beter dan ten opzichte van het landelijk gemiddelde: resp. 6,72 en 6,88. Het contact met de gemeente Houten waarderen onze inwoners met een 6,8. Dat is een fractie hoger dan in 2021 werd gemeten.

GG10,GG16

Doelstellingen deelprogramma Dienstverlening #

Doelstelling

Goede kwaliteit van en toegankelijkheid tot gemeentelijke informatie, diensten en producten

Digitale dienstverlening zodat inwoners en ondernemers 24/7 zaken met ons kunnen doen

Een persoonlijke overheid waarbij hostmanship/gastheerschap kernwaarden zijn.

Wat hebben we daarvoor gedaan? De gemeente is 24/7 bereikbaar voor alle vragen via het click-call-face principe. Het aantal contacten met inwoners is hoog. Zo heeft het Telefonisch Informatie Centrum (TIC) in 2023 rond de 65.000 vragen, verzoeken en meldingen verwerkt, die zijn ingekomen via de telefoon, per email, de gemeentelijke website en sociale media. Daarnaast zijn in 2023 ruim 16.500 afspraken geweest met inwoners aan de balie in het gemeentehuis. Naast de reguliere dienstverlening hebben we drie verkiezingen georganiseerd. Provinciale Staten en Waterschappen in maart en in november de Tweede Kamer. De opkomst was bij de Tweede Kamerverkiezingen ongekend hoog, 85% ten opzichte van 61% in 2021. Voor de organisatie hebben we nieuwe vrijwilligers geworven en continuïteit geboden. Er is een nieuw systeem aangeschaft dat ervoor zorgt dat e-formulieren aan de digitale toegankelijkheidseisen voldoen. De digitale formulieren zijn vernieuwd en beter toegankelijkheid en per 1-1-2024 beschikbaar gekomen. Ook is de toegankelijkheid van de website continu onderhanden door informatie op te schonen en nieuwe informatie en diensten toe te voegen. We hebben voorbereidingen getroffen om de op handen zijnde paspoortpiek organisatorisch het hoofd te kunnen bieden.

De zelfevaluatie van de Basisregistratie personen (BRP) is een audit over het op orde zijn van de gemeentelijke basisregistratie personen (voorheen de GBA). Uit de zelfevaluatie blijkt dat de bijhouding van de BRP (persoonsgegevens, processen en beveiliging) van hoge kwaliteit is.

Jaarstukken 2023

Activiteiten collegeprogramma Wat wilden we daarvoor doen?

Voortgang Toelichting van de afwijking

5 Eén loket principe voor gemeentelijke dienstverlening

Diverse activiteiten uitgevoerd

Programma Betrokken bij de samenleving - Wat heeft het gekost?

Deelprogramma's 05.

Primitieve Rekening begroting 2022 2023

Begroting na wijziging 2023

Verschil begroting na wijziging vs Rekening rekening 2023 2023

Betrokken bij de samenleving

lasten 05.01

Politiek en bestuur

3.045

3.031

3.047

2.779

268

05.02

Dienstverlening

2.036

1.951

2.057

2.169

-112

05.99

Programmabrede kosten

196

5.081

4.982

5.300

4.948

352

Totaal lasten baten 05.01

Politiek en bestuur

-2

05.02

Dienstverlening

662

570

560

585

05.99

Programmabrede kosten

741

572

562

585

4.340

4.410

4.738

4.362

-376

4.340

4.410

4.362

376

Totaal baten Saldo baten en lasten Mutaties reserves Dotaties Onttrekkingen Saldo mutaties reserves Saldo Betrokken bij de samenleving

Verklaring

4.738

Verschil lasten

Verschil baten

Baten en Lasten 05.01 Politiek en bestuur De begrote dotatie in de voorziening wethouderspensioen van afgerond 171.000 euro is niet gerealiseerd vanwege een actuariële berekening van de verplichting.

171

05.01 Politiek en bestuur Een begroot bedrag van 108.000 euro aan wachtgeld is niet besteed in 2023.

108

Jaarstukken 2023

05.02 Dienstverlening Er zijn meer rij- en reisdocumenten uitgegeven dan begroot met als gevolg dat er afgerond 57.000 euro meer gemeentelijke - en rijksleges zijn ontvangen dan begroot.

05.02 Dienstverlening Er zijn minder documenten uitgegeven als gevolg van naturalisatie dan begroot. Dit heeft geleid tot lagere baten van afgerond 24.000 euro aan gemeentelijke - en rijksleges dan begroot.

-24

05.02 Dienstverlening Er zijn minder documenten verstrekt als gevolg van naturalisatie dan begroot met als gevolg dat er minder rijksleges zijn overgedragen. Dit verklaart een lagere realisatie dan begroot van afgerond 18.000 euro.

05.02 Dienstverlening Tijdens het opstellen van de begroting worden de kostenplaatsen op basis van voorcalculatie aan de producten doorbelast. Als gevolg van de regels Besluit begroting en verantwoording (BBV) worden de kostenplaatsen bij de jaarrekening op basis van de werkelijke kosten (salarissen en inhuur van derden) doorbelast aan de producten. Dit heeft geleid tot een hogere realisatie dan begroot van afgerond 134.000 euro.

-134

05.03 Programmabrede kosten Tijdens het opstellen van de begroting worden de kostenplaatsen op basis van voorcalculatie aan de producten doorbelast. Als gevolg van de regels Besluit begroting en verantwoording (BBV) worden de kostenplaatsen bij de jaarrekening op basis van de werkelijke kosten (salarissen en inhuur van derden) doorbelast aan de producten. Dit heeft geleid tot een lagere realisatie dan begroot van afgerond 195.905 euro.

196

Overige verschillen Het overig verschil wat betreft de gerealiseerde baten ten opzichte van de begroting betreft een saldo van afgerond 9000 euro.

-9

Overige verschillen Het overig verschil wat betreft de gerealiseerde lasten ten opzichte van de begroting betreft een saldo van afgerond 7000 euro.

-7

Subtotaal Baten en Lasten

352

Totaal

352

(+ voordeel / - nadeel)

Jaarstukken 2023

Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie Het programma "Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie" is opgenomen omdat de BBV (besluit begroting en verantwoording)-voorschriften de gemeente verplichten om naast haar 5 facultatieve programma’s ook dit programma in de begroting op te nemen. Dit programma heeft een heel ander karakter dan de andere programma's en is daarom anders van opbouw. Het programma algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie betreft de OZB en de uitkeringen uit het gemeentefonds. Deze middelen kennen geen vooraf bepaald bestedingsdoel en zijn daarmee vrij aanwendbaar. Daarnaast is in dit programma volgens de BBV-notitie overhead de overhead apart begroot en dus niet verwerkt in de (deel)programma's. Ook het renteresultaat komt via dit programma naar voren en voldoet aan de criteria van de notitie rente. De niet vrij aanwendbare heffingen, zoals het rioolrecht en afvalstoffenheffing en de ontvangsten van specifieke uitkeringen zijn als baten opgenomen in de betreffende programma’s. Overhead Hieronder volgt een overzicht van de overhead:

De personeelslasten binnen de teams worden bij het opstellen van de primitieve begroting en in de jaarrekening via een gedetailleerde kostenverdeling over de producten en programma's verdeeld. Bij tussentijdse begrotingswijzigingen van de personeelslasten is het niet mogelijk om deze gedetailleerde kostenverdeling toe te passen. Om de gewijzigde lasten toch via de programma's in het begrotingssaldo te verwerken, wordt de post "saldo kostenplaatsen" gebruikt. In elk programma is deze post opgenomen. Van elk team is bepaald in welk programma de gewijzigde personeelslasten verwerkt worden. Bijvoorbeeld van team Samenleving komen alle wijzigingen op het saldo kostenplaatsen in het programma Samen Leven terecht. Bij de kostenverdeling in de jaarrekening komen de personeelslasten van team Samenleving in meerdere programma's en in Algemene dekkingsmiddelen terecht. Daarom zien we op de post 'saldo kostenplaatsen' in de programma's geen realisatie staan. In bovenstaande tabel staan de personeelslasten van de verschillende teams die aan Overhead toegerekend worden, waarbij de primitieve begroting vergeleken wordt met de werkelijkheid. Dit saldo geeft geen goed beeld. In de paragraaf Bedrijfsvoering staat een analyse van personeelslasten (incl. tussentijdse wijzigingen). De overheadkosten 2023 bedragen 46,4% (begroot 44,6%) van de totale kosten van de organisatie (apparaatskosten).

De overheadkosten zijn in de paragraaf lokale heffingen ook apart inzichtelijk bij de kostenonderbouwing gemeentelijke heffingen (rioolrecht en afvalstoffenheffing).

Jaarstukken 2023

Vennootschapsbelasting(Vpb) Gemeenten zijn vennootschapsbelastingplichtig voor zover er een onderneming wordt gedreven in fiscale zin. Veel gemeenten bieden reclame-exploitanten de mogelijkheid om reclame-uitingen aan te brengen op eigendommen van de gemeente. Commerciële partijen exploiteren de advertentieruimte, waarvoor gemeenten inkomsten ontvangen. Zo ook Houten. Hierbij wordt reclame-exploitanten een exclusief gebruiksrecht gegeven op eigendommen van de gemeente, zoals grond of lichtmasten. Hier kunnen dan reclameobjecten, zoals lichtbakken en abri’s, worden aangebracht. De Belastingdienst neemt het standpunt in dat dit een belaste activiteit is. Veel gemeenten nemen het standpunt in dat sprake is van normaal vermogensbeheer. Toch heeft onze fiscalist op basis van het uitgangspunt van de belastingdienst onze aangifte moeten indienen. Dit resulteert erin dat Houten over deze activiteit Vpb moet betalen. Ook zijn er afspraken gemaakt tussen de brancheorganisatie die zich bezig houdt met de inzameling van huishoudelijk afval (de NVRD) en de Belastingdienst. Over afvalstromen met een positieve waarde moet nu, met terugwerkende kracht vanaf 2016, aangifte worden gedaan van een “winst” ter grootte van 1% van de opbrengst.

Ons samenwerkingsverband (AVU) doet aangifte van de “winst” met betrekking tot de opbrengst van papier en glas (de twee grootste afvalstromen die een positieve waarde hebben). Houten doet aangifte over de resterende afvalstromen (oud ijzer en frituurvet). Dit alles resulteert in een voorlopige aanslag vennootschapsbelasting 2023 van € 28.480. Daarnaast is de aanslag van 2021 met € 6.435 verlaagd.

Activiteiten collegeprogramma Wat wilden we daarvoor doen?

Voortgang Wat hebben we gedaan?

50 Afschaffing hondenbelasting

84 Solide en toekomstbestendige ICT

85 Leges bouwvergunningen kostendekkend

86 Vitaliteitsbudget

Jaarstukken 2023

Programma Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie - Wat heeft het gekost?

Deelprogramma's A

Primitieve Rekening begroting 2022 2023

Begroting na wijziging 2023

Verschil begroting na wijziging vs Rekening rekening 2023 2023

Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie

lasten A1

Lokale heffingen

738

658

945

941

Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

743

Overhead

14.069

13.372

15.471

17.326

-1.855

Saldo financieringsfunctie

233

101

Vennootschapsbelasting (VpB)

Overige baten en lasten

1.802

2.587

2.669

1.408

1.262

Onvoorzien

16.665

17.686

19.284

19.837

-554

Totaal lasten baten A1

Lokale heffingen

13.772

14.368

14.611

15.239

628

Algemene uitkering en overige uitkeringen gemeentefonds

77.799

74.011

78.653

79.166

513

Overhead

165

362

1.041

1.034

-7

Saldo financieringsfunctie

135

125

Vennootschapsbelasting (VpB)

Overige baten en lasten

2.066

1.200

1.267

2.089

822

Onvoorzien

93.865

89.953

95.582

97.663

2.081

-77.200

-72.267

-76.298

-77.825

Totaal baten Saldo baten en lasten

-1.527

Mutaties reserves A8

Dotaties

4.954

986

1.969

-982

Onttrekkingen

7.884

120

4.884

4.971

Saldo mutaties reserves

-2.930

-120

-3.898

-3.002

896

Saldo Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie

-80.130

-72.387

-80.196

-80.827

631

Ten laste van de post Onvoorzien is € 51.000 bijgedragen ten behoeve van hulp in het aardbevingsgebied in Turkije en Syrië.

Jaarstukken 2023

Verklaring

Verschil lasten

Verschil baten

Baten en Lasten A1 Lokale heffingen Overall valt de OZB dit kalenderjaar (actueel belastingjaar en oude belastingjaren) € 0,617 mln hoger uit bestaande uit een voordeel van € 0,549 mln over het actuele begrotingsjaar en een voordeel van € 0,067 over de oudere belastingjaren.

617

513

-1.855

A4 Rentebaten Als gevolg van stijgende rente hebben we voor het eerst in jaren weer rentebaten uit schatkistbankieren. Deze waren in 2023 nog niet begroot.

116

A6 - btw afvalstoffen- en rioolheffing De toe te rekenen btw aan afvalstoffen- en rioolheffing is hoger dan verwacht.

570

1.360

- Het voordeel voor begrotingsjaar 2023 van € 0,549 mln is ontstaan door: o Een hogere waardeontwikkeling niet-woningen. In de tariefsaanlevering is aangegeven ruim 4% maar dat blijkt o.a. a.g.v. accres niet-woningen (waaronder bouwterreinen) ruim 6% te zijn. Dat heeft invloed op de post eigendom en gebruik o Een hogere waardeontwikkeling woningen. In de tariefsaanlevering is aangegeven dat incl. accres ten opzichte van 2022 de waardeontwikkeling 20,3% zou bedragen maar inmiddels blijkt dit ruim 21,5% te zijn. - Het voordeel voorgaande jaren betreft vooral niet-woningen. De op te leggen post belastingjaar 2021 is € 0,061 voordelig uitgevallen en 2022 € 0,006 voordelig. A2 - Algemene Uitkering: Naar aanleiding van de decembercirculaire heeft Houten voor ruim € 1,66 miljoen aanvullende middelen in het gemeentefonds ontvangen voor het jaar 2023. Omdat deze circulaire pas laat in het jaar verschijnt, konden deze mutaties niet meer in de begroting 2023 worden verwerkt. De enige uitzondering hierop is de energietoeslag (€ 1,2 miljoen), omdat al eerder bekend was hoeveel Houten hiervoor zou ontvangen. Totaal € 0,46 miljoen kon dus niet meer begroot worden. Jaarlijks bij de meicirculaire maken we een raming van de volumina van de verdeelmaatstaven van het gemeentefonds. De meeste maatstaven worden gedurende het jaar door het ministerie van BZK definitief vastgesteld.

Als gevolg daarvan actualiseren wij onze ramingen van de volumina. Voor de maatstaven die nog niet definitief zijn vastgesteld wijkt de raming af van die van BZK (€ 0,05 miljoen). A3 - Overhead Zie toelichting eerder in dit programma.

A6 - Doorbelasting kostenplaatsen Tijdens het opstellen van de begroting worden de kostenplaatsen op basis van voorcalculatie aan de producten in de programma's (w.o. de post Overhead in het programma algemene dekkingsmiddelen) doorbelast. Dit gebeurt niet bij tussentijdse personele begrotingswijzigingen. Mutaties van deze tussentijdse wijzigingen in dit programma worden begroot op de post overige baten en lasten. Bij het opstellen van de jaarrekening worden de werkelijke personele lasten wel doorbelast aan de post Overhead. Daarmee heft dit voordeel deels het nadeel op de post Overhead op.

Jaarstukken 2023

A6 - Financiële afwikkeling lening Berg en Boschschool: Voor de bouw en inrichting van de school en de verwerving van de grond heeft de raad op 4 juli 2006 en 3 april 2007 in totaal een krediet beschikbaar gesteld van € 6.4 miljoen. Voor eigen rekening zou het schoolbestuur in het schoolgebouw een medisch kinderdagverblijf met aandacht voor autistische peuters realiseren. Toen externe financiering hiervoor uitbleef en het schoolbestuur de niet voor onderwijshuisvesting bedoelde rijksmiddelen inzette voor de bouw dreigde er een faillissement. Een faillissement is voorkomen door de lening die de gemeente in 2010 aan het schoolbestuur heeft verstrekt. De aflossing van de lening heeft het schoolbestuur sinds 2011 kunnen dekken uit de opbrengst van een huurcontract met het medisch kinderdagverblijf. Door het beëindigen van deze huurovereenkomst ontvangt het schoolbestuur niet meer de middelen die gebruikt werden voor de aflossing van de lening. Door de groei van het aantal leerlingen wordt de ruimte gebruikt als onderwijshuisvesting en zal ook niet meer worden verhuurd. De vigerende wetgeving staat vanuit rechtmatigheid niet toe dat de rijksmiddelen die het schoolbestuur ontvangt aangewend worden voor investeringen in fysieke huisvesting dan wel huur van onderwijshuisvesting. Onderwijshuisvesting is wettelijk een zorgplicht van gemeenten voor SO en VSO-onderwijs.

-229

A6 - Inhuur personeel De kosten voor inhuur in verband met (de implementatie van) de omgevingswet, bouwtoezicht en -handhaving en versterking management zijn E 250.000 hoger dan begroot. Dit wordt grotendeels gecompenseerd door een hogere onttrekking uit de reserve Implementatie omgevingswet.

-250

A6 - Voorziening verlofsparen De in 2022 berekende hoogte van deze voorziening was te hoog. Per 1 januari 2023 heeft daarom een verlaging van de voorziening plaatsgevonden van E 364.000. Per ultimo 2023 is E 103.000 aan de voorziening gedoteerd op basis van de huidige rechten verlofsparen. Deze mutaties waren niet begroot.

261

A6 Doorbelasting aan derden In 2023 is een nagekomen bate als gevolg van doorbelasting aan derden over het jaar 2022 verantwoord.

200

A6 Project Mens en cultuur. Dit traject is nog niet ten einde en het beschikbare budget is in 2023 niet gebruikt. Via de resultaatbestemming zal voorgesteld worden het budget voor 2024 beschikbaar te stellen.

110

Overige verschillen < € 75.000 binnen dit programma

-554

2.080

A8 - Reserve GREX De winstneming GREX ad € 982.000 is toegevoegd aan de reserve Concern weerstandsvermogen grex. Dit was niet begroot.

-982

A8 - reserve implementatie omgevingswet Aan de reserve Implementatie omgevingswet is meer onttrokken dan begroot, omdat de inhuurkosten hoger zijn (zie ook A6).

270

Subtotaal Baten en Lasten

Reserves

Jaarstukken 2023

A8 - Reserve overlopende posten Aan de reserve overlopende posten is € 131.000 minder onttrokken dan begroot. De raad heeft op 8 november 2022 amendement 097-2022 aangenomen, waarbij een armoedefonds is ingesteld dat eenmalig gevuld is met een bedrag van € 250.000 ter overbrugging van de grootste noden om schrijnende gevallen waarbij inwoners buiten hun schuld om door de inflatie en gestegen energiekosten in de schulden dreigen te belanden te kunnen helpen. Het restant van deze middelen mocht meegenomen worden naar 2023 (via de bestemmingsreserve overlopende posten). In 2023 zijn een aantal besluiten genomen met dekking uit dit armoedefonds: inzet regelvrij budget WIL-generalist, aansluiting bij Ondernemer Centraal, tijdelijk addendum beleidsregels bijzondere bijstand, incidentele subsidie stichting Urgente Noden (SUN) Lekstroom, stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport en Cultuur en de subsidieregeling Energiecompensatie Houten. De middelen voor het tet tijdelijk addendum beleidsregels bijzondere bijstand waren deels voor 2023 en 2024. Vooraf was niet duidelijk in welk jaar de kosten zouden landen; van het begrote deel voor 2023 is over gebleven. Daarnaast zijn er minder aanvragen voor de subsidieregeling Energiecompensatie Houten (ronde 2) binnen gekomen ten opzichte van het bestedingsplan.

Voor de resterende middelen in het armoedefonds wordt in de 1e bestuursrapportage 2024 een bestedingsplan opgenomen.

-131

Overige verschillen < € 75.000 binnen dit programma

-52

-982

-1.536

2.167

Subtotaal Reserves

Totaal (+ voordeel / - nadeel)

Jaarstukken 2023

Paragrafen

Jaarstukken 2023

Paragraaf Lokale heffingen Inleiding In de paragraaf Lokale heffingen in de begroting worden de beleidsuitgangspunten voor de gemeentelijke belastingen en rechten weergegeven. In de paragraaf Lokale heffingen in de jaarstukken geven we inzicht in de belangrijkste ontwikkelingen, zowel beleidsmatig als financieel, die zich hebben voorgedaan in het afgelopen jaar.

Belangrijkste ontwikkelingen in 2023 Met betrekking tot de afvalstoffenheffing hebben we te maken met een lagere opbrengst afvalstoffenheffing(nadeel € 0,113 miljoen) doordat er in werkelijkheid minder woningen in 2023 zijn opgeleverd en bewoond dan verwacht was bij het opstellen van de begroting 2023. Daarnaast is de component vermindering hoger uitgevallen dan begroot wat komt door opname artikel 98 lid 4 in de verordening die ten aanzien van het aantal personen aanvullende (automatische) vermindering tot gevolg heeft. Voor de OZB geldt het volgende: - Het voordeel voor begrotingsjaar 2023 van € 0,559 mln is ontstaan door: o Een hogere waardeontwikkeling niet-woningen. In de tariefsaanlevering is aangegeven ruim 4% maar dat blijkt o.a. a.g.v. accres niet-woningen (waaronder bouwterreinen) ruim 6% te zijn. Dat heeft invloed op de post eigendom en gebruik o Een hogere waardeontwikkeling woningen. In de tariefsaanlevering is aangegeven dat incl. accres ten opzichte van 2022 de waardeontwikkeling 20,3% zou bedragen maar inmiddels blijkt dit ruim 21,5% te zijn. - Het voordeel voorgaande jaren betreft vooral niet-woningen. De op te leggen post belastingjaar 2021 is € 0,061 voordelig uitgevallen maar daartegenover staat een nadeel op de post op te leggen belastingjaar 2022 (lagere raming op te leggen OZB bouwterreinen).

Overzicht geraamde inkomsten per belastingsoort Omschrijving

Rekening 2022 Begroting 2023 Rekening 2023

Verschil 2023

01. Afvalstoffenheffing

5.657

5.828

5.715

-113

02. Hondenbelasting

177

185

03. Leges algemeen

2.736

1.059

1.289

230

119

177

159

-18

05. Onroerend zaakbelasting

13.367

14.204

14.792

588

06. Rioolheffing

3.223

3.438

3.453

227

230

263

25.507

25.113

25.855

743

04. Lijkbezorging

07. Toeristenbelasting Totale opbrengst

Toelichting op afwijkingen > € 75.000 Afvalstoffenheffing Zie onder 'belangrijkste ontwikkelingen 2023' de achtergrond van deze afwijking. Leges algemeen De afwijking op de leges algemeen € 229.850 positief wordt hoofdzakelijk veroorzaakt doordat in 2023 de opbrengst van leges voor bouwvergunningen hoger is uitgevallen dan eerder geraamd. Dit is veroorzaakt door enkele grote plannen, waarvan de vergunning in december 2023 zijn afgegeven en welke nog niet voorzien waren.

Jaarstukken 2023

Onroerende zaakbelasting De afwijking ten aanzien van de Onroerende zaakbelasting is € 559.487 positief, zie onder 'belangrijkste ontwikkelingen 2023' de achtergrond van deze afwijking.

Lokale lastendruk In onderstaande tabel is de lastendruk in Houten in 2023 weergegeven, voor zowel eigenaargebruikers als huurders. Zoals gebruikelijk in woonlastenoverzichten worden hierbij de onroerendezaakbelastingen, de afvalstoffenheffing en de rioolheffing betrokken. Het uitgangspunt is een meerpersoonshuishouden. Als peildatum voor de WOZ-waarde 2023 geldt 1 januari 2022. Deze waarde is alleen van toepassing op het belastingjaar 2023. x€1

Omschrijving

Bron

Afvalstoffenheffing Rioolrechten Totaal gebruiker OZB eigenaar Totaal eigenaar/gebruiker

WSJG WSJG WSJG

Rekening 2019 230 114 344 386 730

Rekening 2020 258 145 403 389 792

Rekening 2022 316 148 464 384 848

Begroting 2023 310 150 460 402 862**)

Realisatie 2023 310 150 460 *)397 857

*) gemiddelde woningwaarde is lager (€ 418.000) dan waarmee in de raming is rekening gehouden (€ 424.000) **) wijkt vanaf 2022 af van het bedrag vermeld door Coelo in verband met beschikbare CBS-data.

Bij de calculatie voor de woonlasten voor meerpersoonshuishouden (mphh) die COELO hanteert, staat de gemeente Houten op de 183e plaats (€950). In 2022 was dit de 173e plaats. Provinciaal staat Houten op de 7e plaats (2022 7e). In onderstaande tabel zijn enkele vergelijkende cijfers uit de Atlas van de lokale lasten 2023 opgenomen. Vergelijking woonlasten mphh Woonlasten Procentuele hh Coelo vergelijking

Omschrijving

Positie ranglijst

Landelijk goedkoopste gemeente (Ameland)

679

71%

Gemeente Houten

950

100%

183

1.874

197%

352

Provinciaal goedkoopste gemeente (Veenendaal)

773

81%

Gemeente Houten

950

100%

1.228

129%

Landelijk duurste gemeente (Bloemendaal)

Provinciaal duurste gemeente (Montfoort)

Kwijtscheldingsbeleid Bij kwijtschelding van belasting wordt de 100% norm van de relevante bijstandsnorm gehanteerd. Voor de overige regels wordt het rijksbeleid gevolgd. Op grond van de belastingverordeningen kan kwijtschelding worden verleend voor de afvalstoffenheffing, hondenbelasting (alleen de eerste hond), rioolheffing en in zéér uitzonderlijke gevallen de onroerende-zaakbelasting. Voor de overige belastingen en heffingen wordt geen kwijtschelding verleend.

Jaarstukken 2023

Heffingsjaar Kwijtschelding hondenbelasting

Rekening 2020 Rekening 2021 Rekening 2022 Rekening 2023 4

Kwijtschelding afvalbeleid

136

167

161

173

Kwijtschelding belastingen

Kwijtschelding rioolheffing

Totaal

218

250

247

263

Jaarstukken 2023

Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing Inleiding Voor het bereiken van onze doelstellingen en het bewaken van de financiële positie van de gemeente Houten is inzicht gewenst in potentiële financiële risico’s en de mogelijkheden om deze tegenvallers op te vangen (de weerstandscapaciteit). In deze paragraaf werken we de risico’s en de weerstandscapaciteit uit. De verhouding tussen de weerstandscapaciteit en de risico’s wordt het weerstandsvermogen genoemd en geeft een beeld van de robuustheid van onze financiële situatie. Een toereikend weerstandsvermogen voorkomt dat iedere financiële tegenvaller ons direct tot bezuinigingen dwingt of ten koste gaat van bestaande taken. Incidenteel kunnen deze financiële tegenvallers worden gedekt uit het weerstandsvermogen. Indien er sprake is van structurele financiële tegenvallers zijn hier uiteraard op langere termijn maatregelen voor nodig om de begroting structureel en reëel in evenwicht te laten zijn. De ratio voor het weerstandsvermogen in de Jaarrekening 2023 is 15,7. Deze is veel hoger dan vorig jaar. De ratio voor het weerstandsvermogen was toen 7,1. De weerstandscapaciteit is sterk gestegen als gevolg van een veel hogere vrije algemene reserve en winst over het boekjaar. De hoge ratio weerstandsvermogen is van belang gezien het aantal nietkwantitatieve risico's.

Deze risico’s kunnen zich uiteindelijk in meer of minder mate gaan vertalen in concrete risico’s. De hoge ratio is dan een buffer om deze risico’s incidenteel af te dekken. Naast een robuust weerstandsvermogen is een adequaat risicomanagement gewenst. Dit betekent een proactieve houding in het signaleren, herkennen en beheersen van risico’s. Concreet vullen we dit in met een periodieke screening op mogelijke risico’s, te nemen beheersmaatregelen en het gesprek met elkaar hierover. Deze paragraaf begint met een weergave van de weerstandscapaciteit. Vervolgens komt het risicoprofiel, uitgesplitst in risico’s aan bod. Vanuit de weerstandscapaciteit en risico’s wordt een conclusie getrokken over het weerstandsvermogen. Deze paragraaf sluit af met een aantal financiële kengetallen. De risico's en risicobuffer in de grondexploitatie wordt toegelicht in de paragraaf grondbeleid. In deze paragraaf is in de jaarrekening 2023 extra aandacht besteed aan de kwantitatieve en nietkwantitatieve risico's om deze leesbaarder te maken. In haar huidige vorm geeft zij (heel) veel informatie over onzekerheden en risico's. Er is een adequate screening geweest, zonder dat dit ten koste gaat van de kwaliteit.

Weerstandscapaciteit De weerstandscapaciteit bestaat uit het geheel van middelen en mogelijkheden om niet begrote, onverwachte incidentele kosten te kunnen dekken. De weerstandscapaciteit bestaat uit de vrije algemene reserve, de onbenutte belastingcapaciteit en de stelpost onvoorzien. De beklemde algemene reserve is dus geen onderdeel van de weerstandscapaciteit. Voor het inzetten (op basis van door de raad vastgestelde criteria) van de beklemde algemene reserve is altijd een raadbesluit nodig. Het verloop van de weerstandscapaciteit wordt in onderstaande tabel weergegeven. bedragen x € 1.000 Weerstandscapaciteit

1-1-2023

31-12-2023

1-1-2024

Vrije algemene reserve Resultaat 2023 (incl. resultaatbestemmingen) Onbenutte belastingcapaciteit Stelpost onvoorzien

6.177

8.976

8.976 1.886 3.280 67

Totaal

6.177

8.976

14.209

De omvang van de vrije algemene reserve is per 31 december 2023 € 8.976 miljoen. Dit is € 6.432 miljoen boven de door de financieel toezichthouder (provincie Utrecht) gesteld norm (€ 50 per inwoner). Per 1 januari 2024 bedraagt de vrije algemene reserve € 10.862 miljoen en ligt € 8.318 miljoen boven de minimumnorm. De door de financieel toezichthouder gestelde norm is een duiding, maar geen harde eis in het kader van het toezichtregime.

Jaarstukken 2023

Omdat aanpassing van belastingtarieven voor 2023 niet meer mogelijk is, is de onbenutte belastingcapaciteit per 31 december 2023 € 0. Op basis van de begroting 2024 is de prognose van de onbenutte belastingcapaciteit per 1 januari 2024 € 3,280 miljoen. De omvang van de stelpost onvoorzien (€ 67 duizend) is gebaseerd op een norm van € 1,25 per inwoner.

Risicoprofiel Zoals gebruikelijk maken we bij het risicoprofiel onderscheid in kwantitatieve risico’s en nietkwantitatieve risico’s (onzekerheden). De kwantitatieve risico’s zijn risico’s waarvan de financiële gevolgschade wel kan worden gekwantificeerd. Deze kwantitatieve risico’s zijn relevant bij het bepalen van de omvang van het weerstandsvermogen. De niet-kwantitatieve risico’s zijn ontwikkelingen waarvan de waarschijnlijkheid en de (financiële) impact van de ontwikkeling (nog) niet kan worden ingeschat maar op termijn wel tot een risico (positief of negatief) kunnen leiden.

Kwantitatieve risico's De kwantitatieve risico's zijn relevant voor het bepalen van het weerstandsvermogen. Zoals in de inleiding gezegd, dit zijn risico's waarvan de financiële gevolgschade kan worden gekwantificeerd. De recentste weergave van deze risico's is geweest bij de begroting 2024 (oktober 2023). Met het oog op begrotingsjaar 2024 zijn deze risico's geactualiseerd. Onderstaande tabel laat de huidige stand van zaken zien. Ieder risico wordt kort beschreven, met oorza(a)k(en) en gevolg en beheersmaatregelen die we kunnen inzetten om deze risico's zoveel mogelijk te beperken. De kansinschatting dat het risico zich voordoet vermenigvuldigd met de mogelijke financiële omvang geeft een waardering van de mogelijke gevolgschade van ieder risico aan. Een dergelijke actualisatie van de risico's geeft een dynamisch risicobestand. Dit leidt tot onderstaande matrix voor de gekwantificeerde risico's.

Risicomatrix ( x € 1.000): € 125 Aantal: 1 € 75 ≥ € 0,5 < € 1 mln

€ 375 Aantal: 1 € 225

€ 625

€ 875

€ 1.125

€ 375

€ 525

€ 675

€ 30 Aantal: 2 Financiële omvang € 7,5 ≥ € 0,05 < € 0,1 mln

€ 150

€ 210

€ 270

€ 37,5

€ 52,5

€ 67,5

€ 2,5

€ 90 Aantal: 1 € 22,5 Aantal: 1 € 7,5

€ 12,5

€ 17,5

€ 22,5

0 - 20 %

21 - 40 %

41 - 60 % Kans

61 - 80 %

81 - 100 %

≥ € 1 mln

≥ € 0,1 < € 0,5 mln

< € 0,05 mln

aantal gekwantificeerde risico's: 6 Toelichting bij de matrix: Het risico wordt berekend door de gemiddelde kans dat het risico zich voordoet te vermenigvuldigen met het gemiddelde financiële effect van het risico. In de bovenstaande matrix wordt het aantal risico’s weergegeven dat is gedefinieerd met dezelfde risico-score. De kleuren in de matrix zijn gerelateerd aan de risicoscore en geven de urgentie aan en de mate van bestuurlijke / politieke relevantie. De kleuren lopen op met de urgentie op:  groen  geel  oranje  rood

Jaarstukken 2023

Risico + omschrijving Oorzaak

Gevolg

Beheersmaatregelen

Gebied

Categorie

Kans

Omvang

Cyberaanval. Hackers Ransomware zijn continue op zoek aanvallen zijn naar manieren om ons financieel ICT-netwerk binnen te aantrekkelijk voor dringen. aanvallers.

Digitale gegevens zijn 1. Implementatie van de ICT Informatie / 20-40% * € 4.500 niet meer beschikbaar en baseline informatiebeveiliging Informatiebe- organisatorisch worden pas vrijgegeven overheid (BIO). veilging / financieel na het betalen van 2. Implementatie van SIEM Privacy losgeld (ransom). (Security Information & Event Daarnaast kunnen deze Management) tot niveau gegevens in handen "medium". Hierbij worden alle komen van aspecten van de ICTonbevoegden. infrastructuur 24/7 gemonitord Bij een aanval moeten door een gespecialiseerde dure experts worden organisatie. ingeschakeld. 3. Strict patchbeleid, zodat veiligheidsupdates direct worden geïnstalleerd. 4. Tooling die kwetsbaarheden en malware in het netwerk detecteert. 5. Personeel bewust maken van de risico's van o.a. het klikken op verdachte mails en links. 6. Een goede backup procedure en een dubbele uitvoering van serverruimtes, zodat gegevens op meerdere plekken zijn opgeslagen. 7. Aanwezigheid van een crisis response team met duidelijke procedures - op SOC niveau. 8. Inloggen vereist tweefactor authentificatie. 9. Aangescherpt cloudbeleid incl. een checklist die moet worden ingevuld door leveranciers van cloudapplicaties. 10. D.m.v. gap-analyses wordt bepaald voor welke informatiesystemen extra beveiligingsmaatregelen benodigd zijn.

Gevolgschade € 675

← Vorig deel

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Houten&id=5018a669-079b-425c-874f-23c6510be58f