CConstaterende datHouten
Koppel je AI →
Document · PDF

bijlage 1 - Herijkingsonderzoek lokale inkomensregelingen - Gemeente Houten

Gemeenteraad 14 maart 2023, gemeente HoutenBij agendapunt: Herijking lokale inkomensregelingen24.770 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 3 van 3

38

Gemeente Houten

Versie 1.2

Onder volwassenen worden in totaal 1.236 U-passen verstrekt (1.040 voor volwassenen vanaf 18 jaar tot de AOW-gerechtigde leeftijd en 196 voor AOW-gerechtigden). Het unieke aantal gebruikers bedraagt 380. Het extra budget dat vrijkomt voor volwassenen vanuit de besparing bij de U-pas van kinderen bedraagt € 29.179,53. Het is aannemelijk dat het gebruik onder volwassenen (nu 380 gebruikers) licht zal stijgen. We hanteren een groeipercentage van 33 procent (gebruik) bij een toename van het bereik tot 33 procent (voorheen 25 procent). Het aantal daadwerkelijke gebruikers komt dan op 506 volwassenen. Dat brengt het extra te besteden budget voor volwassenen op ((€ 97.400 € 18.426) / 506 gebruikers) € 156 in plaats van € 100 budget in een budgetneutrale situatie. Voor de extra 126 gebruikers moeten de kosten voor het verstrekken van de fysieke pas meegerekend worden. Het gaat om € 1,50 per maand per pas; in totaal dus € 18 per persoon per jaar. Dit betekent dat het totale budget op € 138 per persoon uitkomt in een budgetneutrale situatie. Scenario 1b: € 100 budget voor kinderen, besparing naar budget voor volwassenen Het benodigde budget voor de U-pas voor kinderen bedraagt (222 * € 100) € 22.200. Het totale bestede bedrag voor deze doelgroep neemt af tot (€ 47.604,53 – € 26.196) € 21.409,53. Dit bedrag kan worden opgeteld bij het budget voor volwassenen.

Het unieke aantal gebruikers bedraagt ook in dit scenario 380 volwassenen en met het gehanteerde groeipercentage van 10 procent 506 volwassenen. Als het vrijgekomen budget wordt ingezet onder dit gebruikersaantal, hebben zij recht op ((€ 97.400 - € 21.409,53) / 506) € 50,18 extra budget. Voor de extra 126 gebruikers moeten de kosten voor de fysieke pas meegerekend worden. Het gaat om € 1,50 per maand per pas; in totaal dus € 18 per persoon per jaar. Dit brengt het totale budget voor volwassenen op € 132 in plaats van € 100 budget in een kostenneutrale situatie Scenario 1c: Zowel kinderen als volwassenen hebben € 225 als budget op de U-pas Dit scenario brengt extra kosten met zich mee. Alle volwassen gebruikers van de U-pas (380) hebben extra budget nodig. Dit komt neer op (€ 125 * 380) € 47.500 per jaar. Daarnaast rekenen we met een groeipercentage van gebruikers van 33 procent (tot een bereik van 33 procent). Deze groep gebruikt een volledig budget (€ 225) in plaats van een toename (€ 125). De kosten bedragen (€ 225 * 126 extra gebruikers) € 28.350 en inclusief de kosten van het verstrekken van de pas (+ 1,50 * 126 * 12 maanden per jaar) € 30.618. De huidige kosten van de U-pas voor kinderen en volwassenen (programma en uitvoering) bedragen € 97.400 per jaar.

In het scenario dat zowel kinderen als volwassenen een budget van € 225 op de U-pas krijgen, nemen de kosten toe met € 78.118 tot € 175.518. Dat is een kostentoename van 80 procent. Reflectie Het uitgangspunt van de inkomensondersteunende regelingen, en zeker van de U-pas, om inwoners in hun participatie aan de samenleving te stimuleren. Het voorliggend onderzoek heeft uitgewezen dat het huidige participatiebudget voor volwassenen op de U-pas niet toereikend is om te participeren. Een verhoging van het budget is wenselijk. In scenario 1a, 1b en 1c is een doorrekening gemaakt van de mogelijkheden. Het blijkt dat volwassenen in een budgetneutrale situatie voor de gemeente, een budget van respectievelijk € 138 en € 132 kunnen besteden als het budget voor kinderen wordt verlaagd. Gezien het huidige ondersteuningsaanbod voor kinderen in de vorm van Jeugdfonds Sport en Cultuur en Stichting Leergeld, is de U-pas voor kinderen bedoeld voor recreatieve activiteiten. Participeren in recreatieve activiteiten (met hun vrienden) is voor kinderen van groot belang. In dat licht is het aan te bevelen om het bedrag niet te sterk te verlagen en te kiezen voor € 100 als budget. Volwassenen krijgen dan € 132 te besteden en dat is een flinke toename te opzichte van hun eerdere budget.

Mocht de gemeente Houten de participatie van volwassenen sterker willen stimuleren, en het budget laat dat ook toe, is het aan te bevelen om het budget voor volwassenen 39

Gemeente Houten

Versie 1.2

te verhogen tot hetzelfde niveau als voor kinderen (€ 225). Dit gaat gepaard met een aanzienlijke stijging van de programmakosten, maar geeft volwassenen de mogelijkheden om naar minimale sociale participatie te streven. De uitvoeringskosten bedragen een derde van de totale programmakosten. Het is echter niet mogelijk om een inschatting te geven van de ontwikkeling van de uitvoeringskosten omdat verdere uitsplitsing niet mogelijk is (zie introductie van dit hoofdstuk.

5.2. Scenario 2: Synchronisatie van inkomensgrenzen Schets van de huidige situatie De inkomensondersteunende regelingen worden op dit moment op verschillende inkomensgrenzen verstrekt, variërend van 100 procent Wsm (bijstandsniveau) tot 120 procent Wsm. Tabel 5.2.1 Inkomensgrenzen inkomensondersteunende regelingen in Houten Categorie Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Bijzondere bijstand Individuele inkomenstoeslag Collectieve zorgverzekering U-pas volwassenen U-pas kinderen Stichting Leergeld Jeugdfonds Sport en Cultuur Tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten Studietoeslag Tegemoetkoming kinderopvang Tegemoetkoming kinderopvang o.b.v. SMI

Inkomensgrens 2021

Vermogenstoets

100% Wsm

Vermogenstoets

100% Wsm + draagkracht 110% Wsm 120% Wsm 110% Wsm 110% Wsm 120% Wsm 120% Wsm

Vermogenstoets Vermogenstoets Geen vermogenstoets Geen vermogenstoets Geen vermogenstoets Geen vermogenstoets Geen vermogenstoets

120% Wsm

Geen vermogenstoets

Niet te bepalen Niet te bepalen Niet te bepalen

Scenario Een synchronisatie van de inkomensgrenzen heeft zowel voor- als nadelen. Het voornaamste voordeel voor de doelgroep is dat er eenduidigheid bestaat in het aanbod van inkomensondersteunende regelingen. In dit beleidsscenario wordt de inkomensgrens voor sommige regelingen verhoogd waardoor een grotere doelgroep recht heeft op de ondersteuning. Ook vanuit de ketenpartners wordt de behoefte uitgesproken aan eenduidige regelingen. Het risico bestaat echter dat een armoedeval (sterker) aanwezig is als de regelingen wegvallen op dezelfde inkomensgrens. Dit zou namelijk betekenen dat de gemeentelijke ondersteuning boven één inkomensgrens geheel wegvalt (in plaats van gespreid over verschillende inkomensgrenzen) en kan maken dat huishoudens terugvallen tot een totaal inkomen dat onder het bijstandsniveau ligt. Een synchronisatie van inkomensgrenzen houdt het volgende in: • Vanuit de wettelijke verplichting blijven de inkomensgrenzen voor de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen gelijk aan de huidige situatie. De studietoeslag, tegemoetkoming voor kinderopvang (SMI) heeft geen inkomensgrens en blijft in die zin ook gelijk aan de huidige situatie. • De individuele inkomenstoeslag, bijzondere bijstand 53 en U-pas krijgen een inkomensgrens van 120 procent Wsm, in plaats van 110 procent Wsm. 53 Bij de bijzondere bijstand is sprake van een draagkrachtberekening.

De huidige regeling (tot 100

procent) hanteert bovendien 35 procent draagkracht boven dit inkomenspercentage. Om de berekening

40

Gemeente Houten

•

Versie 1.2

De collectieve zorgverzekering heeft (voor de gemeentelijke bijdrage) een inkomensgrens van 120 procent Wsm en behoudt deze. De tegemoetkoming voor chronisch zieken en het Jeugdfonds Sport en Cultuur en Stichting Leergeld hebben reeds een inkomensrichtlijn van 120 procent Wsm. Deze blijft 120 procent Wsm.

Aanname In dit scenario gaan we uit van een toename van het gebruik van de bijzondere bijstand, individuele inkomenstoeslag en de U-pas. • Voor de bijzondere bijstand wordt een gebruiksgroei van 10 procent doorgerekend. De reden hiervoor is dat de bijzondere bijstand wordt verstrekt voor bijzondere noodzakelijke kosten. Dit betekent dat niet iedereen binnen de doelgroep van 120 procent Wsm te maken heeft met dit type kosten. Over het algemeen bestaat de doelgroep van de bijzondere bijstand bovendien uit bijstandsgerechtigden (op basis van ervaringscijfers van KWIZ). Een verhoging van de inkomensgrens zal daarom het aantal gebruikers naar waarschijnlijkheid niet sterk doen stijgen. • Bij de individuele inkomenstoeslag wordt een gebruiksgroei van 15 procent doorgerekend. Deze regeling kent namelijk specifieke voorwaarden; alleen inwoners die langer dan drie jaar op het vastgestelde minimum zitten kunnen aanspraak maken op individuele inkomenstoeslag. Op dit moment heeft de individuele inkomenstoeslag een bereik van 45 procent; dat ligt in lijn met het gemiddelde bereik in andere gemeenten. Het is daarom aannemelijk dat het bereik niet verder zal toenemen. Gezien de omvangtoename van de doelgroep, zal het bereik van de regeling iets dalen tot 41 procent bij een gebruiksgroei van 15 procent.

• Een verhoging van de inkomensgrens van de U-pas zal vermoedelijk een aanzuigende werking tot gevolg hebben omdat in principe de gehele doelgroep gebruik kan maken van deze regeling zonder specifieke voorwaarden (zoals langdurigheid of bijzondere kosten). Gezien het relatief beperkte bereik (25 procent) van de regeling, is de verwachting dat de toename van het aantal gebruikers niet hoger zal zijn dan 20 procent. Doorrekening Onderstaande tabel geeft inzicht in de toenemende omvang van de doelgroep bij synchronisatie van de inkomensgrenzen. Deze toename vindt plaats bij de individuele inkomenstoeslag, de bijzondere bijstand en de U-pas. Tabel 5.2.2 Groei omvang doelgroep van de regelingen in Houten Categorie Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Bijzondere bijstand Individuele inkomenstoeslag Collectieve zorgverzekering U-pas volwassenen U-pas kinderen Stichting Leergeld Jeugdfonds Sport en Cultuur Tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten Individuele Studietoeslag Tegemoetkoming kinderopvang Tegemoetkoming kinderopvang o.b.v. SMI Energietoeslag

Doelgroep huidige inkomensgrens

Doelgroep synchronisatie inkomensgrens

930 huishoudens

930 huishoudens

1.115 personen 650 huishoudens 2.024 personen 1.515 personen 1.035 kinderen 1.175 kinderen 1.175 kinderen

2.024 personen 810 huishoudens 2.024 personen 2.024 personen 1.175 kinderen 1.175 kinderen 1.175 kinderen

Niet te bepalen

Niet te bepalen

Niet te bepalen Niet te bepalen

Niet te bepalen Niet te bepalen

Niet te bepalen

Niet te bepalen

Niet te bepalen

Niet te bepalen

van de draagkracht mee te nemen in het scenario is het noodzakelijk om de verschillende vergoedingen in te kunnen zien. Dat nemen we in deze scenarioanalyse niet mee.

41

Gemeente Houten

Versie 1.2

Tabel 5.2.3 Groei gebruik van de regelingen in Houten Categorie Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Bijzondere bijstand Individuele inkomenstoeslag Collectieve zorgverzekering U-pas volwassenen U-pas kinderen Stichting Leergeld Jeugdfonds Sport en Cultuur Tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten Individuele Studietoeslag Tegemoetkoming kinderopvang o.b.v. SMI Energietoeslag

Gebruik huidige inkomensgrens

Gebruik synchronisatie inkomensgrens

669 huishoudens

669 huishoudens

147 personen

162 personen

290 huishoudens

334 huishoudens

888 personen 380 personen 222 kinderen 380 kinderen

888 personen 456 personen 266 kinderen 380 kinderen

264 kinderen

264 kinderen

524 personen

524 personen

19 personen

19 personen

Niet te bepalen

Niet te bepalen

Niet te bepalen

Niet te bepalen

Kostenprognose Er bestaat onderscheid tussen programmakosten en uitvoeringskosten. De programmakosten verwijzen naar de daadwerkelijke kosten als een gebruiker de regeling inzet; bij de U-pas gaat het dan bijvoorbeeld om het bestede budget waar de gemeente kosten voor draagt. Uitvoeringskosten verwijzen naar de kosten die gemaakt wordt om gebruikers de regeling te laten gebruiken, zoals personeelskosten of de kosten van het verstrekken en onderhouden van een fysieke pas (U-pas). De uitvoeringskosten relateren slechts gedeeltelijk naar de hoeveelheid gebruikers. Deze worden hier wel deels door bepaald, maar de meeste werkzaamheden moeten zowel bij meer als minder gebruikers uitgevoerd worden. Op dit moment beschikken we niet over een splitsing tussen uitvoerings- en programmakosten54 (zie introductie van dit hoofdstuk). Daarom worden de kosten, in synchronisatie met de gebruiksgroei, vermenigvuldigd met het betreffende groeipercentage. We verwachten in dit scenario eerder een afname dan een toename in uitvoeringskosten omdat er sprake zal zijn van meer eenduidigheid in het toekennen van de regelingen. Tabel 5.2.4 Toename programma- en uitvoeringskosten in Houten Categorie Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Bijzondere bijstand Individuele inkomenstoeslag Collectieve zorgverzekering55 U-pas56 Stichting Leergeld

Kosten huidige inkomensgrens

Kostentoename

€ 240.000

Kosten synchronisatie inkomensgrens € 240.000

€ 512.000

+ € 51.200

€ 563.200

€ 130.000

+ € 19.500

€ 149.500

€ 221.000 € 97.400 € 75.000

€ 221.000 + € 19.480

57

€ 116.880 € 75.000

54 Behalve voor de U-pas. De uitvoeringskosten bedragen € 31.284. Dit komt neer op ongeveer een derde

van de totale kosten voor de regeling. 55 De € 221.000 voor de collectieve zorgverzekering betreft een begroot bedrag. 56 De kosten worden niet uitgesplitst naar volwassenen en kinderen omdat die informatie niet beschikbaar is. 57 Hierin zijn tevens de uitvoeringskosten (€ 31.284) opgenomen. We rekenen hier echter met het gehele bedrag aan kosten van de regeling om de consistentie met de andere regelingen te behouden, waarvoor het niet mogelijk is om de programma- en uitvoeringskosten uit te splitsen.

42

Gemeente Houten

Jeugdfonds Sport en Cultuur Tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten Tegemoetkoming kinderopvang (SMI) Studietoeslag Totale kosten Procentuele groei

Versie 1.2

€ 75.000

€ 75.000

€ 162.000

€ 162.000

€ 122.000

€ 122.000

€ 30.000 € 1.664.400

+ € 90.180

€ 30.000 € 1.754.580 + 5,4 procent

De totale kosten van een synchronisatie van inkomensregelingen stijgen naar verwachting met € 90.180. Dat is een totale groei van 5,4 procent ten opzichte van de huidige situatie. Reflectie Bij de synchronisatie van inkomensgrenzen in de gemeente Houten gaat het om een verhoging van de inkomensgrens van de bijzondere bijstand, individuele inkomenstoeslag en U-pas. Het uitgangspunt is dat de gemeente van doel heeft om kwetsbare inwoners die het nodig hebben, zo goed mogelijk te ondersteunen. Vanuit de ketenpartners krijgt een synchronisatie bijval. Het maakt het minimabeleid toegankelijker voor een grotere doelgroep en bovendien vereenvoudigt het de informatie en communicatie over de regelingen omdat er sprake is van eenduidigheid. Anderzijds bestaan er ook kanttekeningen en risico’s in deze overweging. De kans op het ontstaan van een armoedeval wordt groter; als alle regelingen op dezelfde inkomensgrens wegvallen betekent dit dat inwoners (sterk) terugvallen in hun inkomen als zij 130 procent van het Wsm gaan verdienen (na het wegvallen van de regelingen op 120 procent Wsm). Ketenpartners benoemen dat ook in de huidige situatie inwoners soms tussen wal en schip vallen omdat ze net boven de huidige inkomensgrens niet meer in aanmerking komen voor ondersteuning. Gezien bovenstaande overwegingen zouden we een complete synchronisatie niet per definitie aanbevelen.

Daarvoor zijn een aantal redenen te geven. Ten eerste is de doelgroep van de individuele inkomenstoeslag relatief stabiel; op het moment dat mensen langdurig een minimuminkomen hebben, is de kans kleiner dat zij in een later stadium werk aanvaarden of meer gaan verdienen. Een verhoging van deze inkomensgrens zal er naar waarschijnlijkheid niet voor zorgen dat meer mensen gaan werken. Ten tweede geldt voor de bijzondere bijstand dat het gaat om noodzakelijke kosten die lang niet alle huishoudens maken. De meeste gebruikers van de bijzondere bijstand zijn bovendien bijstandsgerechtigden (ervaringscijfers KWIZ); een verhoging van de inkomensgrenzen zal het gebruik daarom niet sterk doen toenemen en geen grote invloed hebben. Het verhogen van de inkomensgrens van de U-pas zou daarentegen wel een substantieel positief effect kunnen hebben, zeker in combinatie met een verhoging van het budget op de pas. Dit zou de participatie van inwoners kunnen bevorderen en dat zou tevens positieve bijeffecten kunnen hebben. Als inwoners gaan sporten, zou dat bijvoorbeeld de lichamelijke en mentale gezondheid doen bevorderen terwijl zorgkosten dan kunnen afnemen. Ook een glijdende schaal in de regelingen kan een oplossing vormen; bijvoorbeeld in de zin dat inwoners langere tijd (ook boven de inkomensgrens) nog aanspraak kunnen maken op een deel van het bedrag.

5.3. Scenario 3: Toepassing van vermogensgrenzen Huidige situatie In het huidige aanbod aan inkomensondersteunende regelingen wordt bij drie regelingen een vermogenstoets gehanteerd. Dat geldt voor de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen, de bijzondere bijstand en de individuele inkomenstoeslag. In de gesprekken met ketenpartners is de toepassing van de vermogenstoets eveneens besproken. Ketenpartners denken wisselend over

43

Gemeente Houten

Versie 1.2

deze overweging, met name omdat de definitie van ‘vermogen’ 58 veel invloed heeft op de uiteindelijke uitvoering van de regeling in dit mogelijke scenario. De toepassing van vermogensgrenzen verloopt echter op basis van de vermogensgrenzen van de Participatiewet en die zijn wettelijk vastgesteld. Een belangrijk gevolg om in acht te nemen is dat de ketenpartners minder bewegingsruimte krijgen in hun handelingen; dit vermindert mogelijk opties tot maatwerk. Scenario Dit scenario geeft de situatie weer dat voor alle regelingen een vermogenstoets wordt toegepast. Op dit moment geldt al een vermogensgrens voor de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen, bijzondere bijstand en individuele inkomenstoeslag. In dit scenario wordt de beleidswijziging doorgerekend dat er tevens een vermogensgrens voor de collectieve zorgverzekering, U-pas, Stichting Leergeld, Jeugdfonds Sport & Cultuur wordt toegepast. De omvang van de doelgroep neemt daardoor licht af, zoals te zien in tabel 5.3.1. Aanname Naar verwachting heeft de doelgroep van de betreffende minimaregelingen geen groot vermogen. De reden van deze aanname is dat zij anders al niet in aanmerking zouden komen voor de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen, bijzondere bijstand en individuele inkomenstoeslag en de doelgroep van deze regelingen bepaalt grotendeels het minimabestand van de gemeente.

Daarom verwachten we een minimale daling in het gebruik van de regelingen van 5 procent. Tabel 5.3.1 Groei omvang doelgroep bij toepassing vermogensgrenzen in Houten Categorie Kwijtschelding gemeentelijke belastingen Bijzondere bijstand Individuele inkomenstoeslag Collectieve zorgverzekering U-pas volwassenen U-pas kinderen Stichting Leergeld Jeugdfonds Sport en Cultuur Tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten Studietoeslag Tegemoetkoming kinderopvang Tegemoetkoming kinderopvang o.b.v. SMI Energietoeslag

Doelgroep in huidige situatie

Doelgroep met vermogensgrens

930 huishoudens

930 huishoudens

1.115 personen

1.115 personen

650 huishoudens

650 huishoudens

1.581 personen 1.183 personen 1.035 kinderen 1.175 kinderen

1.400 personen 1.040 personen 880 kinderen 1.050 kinderen

1.175 kinderen

1.050 kinderen

Niet te bepalen

Niet te bepalen

Niet te bepalen

Niet te bepalen

Niet te bepalen

Niet te bepalen

Niet te bepalen

Niet te bepalen

Niet te bepalen

Niet te bepalen

Tabel 5.3.2 Daling gebruikscijfers bij toepassing vermogensgrenzen in Houten Gebruik huidige Gebruik toepassing Categorie inkomensgrens vermogensgrens Kwijtschelding 669 huishoudens 669 huishoudens gemeentelijke belastingen Bijzondere bijstand 147 personen 147 personen Individuele 290 huishoudens 290 huishoudens inkomenstoeslag Collectieve zorgverzekering 888 personen 844 personen 58 Vermogen kan bijvoorbeeld gezien worden als een vrij besteedbaar vermogen (huis en auto niet

meegerekend), maar ook als totaal vermogen.

44

Gemeente Houten

Categorie U-pas volwassenen U-pas kinderen Stichting Leergeld Jeugdfonds Sport en Cultuur Tegemoetkoming chronisch zieken en gehandicapten Studietoeslag Tegemoetkoming kinderopvang Tegemoetkoming kinderopvang o.b.v. SMI Energietoeslag

Versie 1.2

Gebruik huidige inkomensgrens 380 personen 222 kinderen 606 kinderen

Gebruik toepassing vermogensgrens 361 personen 211 kinderen 576 kinderen

264 kinderen

251 kinderen

524 personen

498 personen

19 personen

19 personen

7 personen

7 personen

30 personen

30 personen

Niet te bepalen

Niet te bepalen

Kostenprognose In onderstaande tabel (volgende pagina)is de verwachte daling van kosten weergegeven. De totale kosten dalen van € 1.664.400 naar € 1.632.974 bij de toepassing van vermogensgrenzen. Dat is een kostenbesparing voor de gemeente van 1,9 procent. In dit scenario spreken we in eerste instantie van een kostenbesparing, gebaseerd op het kleiner worden van de doelgroep voor de regelingen; mensen met een te hoog vermogen komen immers niet meer in aanmerking. Hierbij dient een belangrijke kanttekening in acht te worden genomen, namelijk dat de administratieve handelingen (en daarmee de kosten) zullen stijgen. Uitvoerende consulenten moeten namelijk voor alle gebruikers van de regelingen nagaan hoeveel vermogen zij bezitten, zowel in spaargeld als in bezittingen. Dat brengt veel onderzoekswerk en administratie teweeg waardoor het extra tijd kost om de regelingen toe te kennen. Er kan geen inschatting worden gemaakt over de uitvoeringskosten (zie kanttekening in de introductie van dit hoofdstuk), behalve voor de U-pas (€ 34.000) en de collectieve zorgverzekering (€ 59.561,60).

De gemeente Houten zal wat de collectieve zorgverzekering en tegemoetkoming chronisch zieken betreft, gaan afwijken van de andere WIL-gemeenten, waardoor de verdeelsleutel voor de uitvoeringskosten voor de collectieve zorgverzekering en tegemoetkoming chronisch zieken naar waarschijnlijkheid zal komen te vervallen. Dit zou inhouden dat de uitvoeringskosten zullen stijgen en dit zal de eventuele daling van de programmakosten naar alle waarschijnlijkheid teniet doen. Tabel 5.3.3 Daling programma- en uitvoeringskosten in Houten Kosten huidige Categorie Kostendaling inkomensgrens Kwijtschelding gemeentelijke € 240.000 belastingen Bijzondere bijstand € 512.000 Individuele € 130.000 inkomenstoeslag Collectieve € 221.000 -€ 11.050 zorgverzekering59 U-pas € 97.400 -€ 4.870 Stichting Leergeld € 75.000 -€ 3.713 Jeugdfonds Sport en € 75.000 -€ 3.693 Cultuur Tegemoetkoming chronisch zieken en € 162.000 -€ 8.100 gehandicapten

Kosten toepassing vermogensgrens € 240.000 € 512.000 € 130.000 € 209.950 € 92.530 € 71.287 € 71.307 € 153.900

59 De € 221.000 voor de collectieve zorgverzekering betreft een begroot bedrag.

45

Gemeente Houten

Tegemoetkoming kinderopvang o.b.v. SMI Studietoeslag Energietoeslag 202260 Totale uitvoeringskosten Procentuele groei

Versie 1.2

€ 122.000

€ 122.000

€ 30.000 n.t.b.

€ 30.000 n.t.b.

€ 1.664.400

-€ 31.426

€ 1.632.974 - 1,9 procent

Reflectie Als de vermogenstoets voor alle regelingen gaat gelden, dan wordt de doelgroep kleiner voor de regelingen waar momenteel geen vermogenstoets wordt gedaan. Voor de ketenpartners betekent dit dat zij een deel van hun bewegingsruimte verliezen. Zij zijn gebonden aan de vermogenscriteria61. Daarnaast heeft het voor de gemeente als consequentie dat zij meer gegevens moeten opvragen en controleren om de beslissing te kunnen nemen of een inwoner wel of niet in aanmerking komt. Dit gaat gepaard met hogere uitvoeringskosten. Voor de inwoner heeft het als consequentie dat zij meer bewijsstukken moeten inleveren om een regeling te kunnen aanvragen. De ketenpartners denken dat dit inwoners ontmoedigd om regelingen aan te vragen; inwoners moeten namelijk alles op tafel leggen. Wanneer er voor alle regelingen een vermogenstoets wordt ingevoerd, dan zal de doelgroep en het gebruik dalen. Dit zal een kostenbesparing opleveren van: €31.426. Echter zal naar alle waarschijnlijkheid de uitvoeringskosten meer stijgen alleen is dit voor nu niet duidelijk in te schatten (zie kanttekening in de introductie van dit hoofdstuk). Op basis van de gevolgen voor de doelgroep, uitvoering en ketenpartners in combinatie met een relatief geringe kostenbesparing, bevelen we aan om dit beleidsscenario niet door te voeren.

5.4. Scenario 4: Toevoegen extra pakket collectieve zorgverzekering Huidige situatie In de huidige situatie biedt de gemeente Houten in samenwerking met de zorgverzekeraar VGZ een collectieve zorgverzekering aan62. Middels deze collectieve zorgverzekering kunnen inwoners een basisverzekering afsluiten in combinatie met de aanvullende verzekering ‘Compleet’. Dit is een relatief uitgebreid pakket waarbij tevens de mogelijkheid bestaat om het volledige eigen risico mee te verzekeren. Inwoners krijgen een korting op de premie, mits ze voldoen aan de inkomensgrens. Deze korting bestaat uit een gemeentelijke bijdrage van € 20 per persoon, per maand, en een collectiviteitskorting van € 3,98 per persoon, per maand. Vanuit meerdere kanten is het signaal naar voren gekomen dat men een pakket mist voor inwoners met weinig zorgvraag en minder/weinig zorgkosten. De gemeente Houten heeft op dit moment een lopend contract met VGZ; de aanbieder van hun collectieve zorgverzekering met aanvullend pakket ‘Compleet’. Daarom wordt in dit scenario ook het pakket ‘Compact’ van VGZ als alternatief voor mensen met weinig zorgvraag weergegeven. Een aantal verschillen met betrekking tot beide pakketten worden voor het overzicht in onderstaande tabel gepresenteerd.

Het pakket Compleet vergoedt zorgkosten tot een hoger niveau en het belangrijkste verschil is dat bij het pakket Compleet het eigen risico volledig meeverzekerd kán worden (dit is geen verplichting). Tabel 5.4.1 Pakket Compact en Compleet van VGZ Categorie Fysiotherapie

Compact 9 behandelingen

Compleet 20 behandelingen

60 De energietoeslag (2022) valt buiten de scoop van dit onderzoek (gebaseerd op cijfers uit 2021). 61 Niet alle ketenpartners werken op dit moment met vermogensgrenzen. 62 Het huidige contract dat de gemeente heeft afgesloten met VGZ loopt tot 2026. Een eventuele wijziging

in het pakket kan pas ingaan vanaf het moment dat er een nieuw contract wordt afgesloten.

46

Gemeente Houten

Versie 1.2

Preventie

€ 200 vergoeding

Tandzorg

€ 250 vergoeding

Brillen en lenzen Voetbehandeling Steun- en therapiezolen Eigen risico

€ 100 per drie jaar € 100 vergoeding € 70 vergoeding € 385

€ 400 vergoeding € 500 vergoeding + €2.500 orthodontie € 125 per drie jaar € 300 vergoeding € 125 vergoeding Volledig mee te verzekeren

De collectieve zorgverzekering wordt in de gemeente Houten ook aangeboden aan inwoners met een inkomen tot 150 procent Wsm, maar dan zonder gemeentelijke bijdrage. Inwoners met een inkomen tussen de 120 en 150 procent Wsm die gebruikmaken van een collectieve zorgverzekering ontvangen geen gemeentelijke bijdrage; de kosten voor de gemeente zijn daarom relatief beperkt. Bovendien beschikken wij niet over gegevens over de omvang van deze groep, vandaar dat wij hen buiten beschouwing laten. Scenario De collectieve zorgverzekering is in de huidige situatie met name aantrekkelijk voor inwoners met een laag inkomen en hoge zorgkosten. Het pakket Compleet is namelijk een uitgebreid pakket. In dit scenario wordt de balans opgemaakt wat de consequenties zijn als het aanbod wordt uitgebreid met een extra pakket. Dit is dan het pakket Compact via de zorgverzekeraar VGZ. Binnen het scenario van een extra pakketkeuze binnen de collectieve zorgverzekering worden twee sub-scenario’s doorgerekend met het oog op de gemeentelijke bijdrage hierin. • Scenario 4a: Er is geen gemeentelijke bijdrage in het Compact pakket. • Scenario 4b: De gemeentelijke bijdrage bedraagt € 5 per persoon, per maand. Aannames Verdeling Compleet versus Compact pakket We gaan uit van een verdeling van 40-60 procent63.

Oftewel 40 procent van de huishoudens is verzekerd via het pakket Compact en 60 procent van de huishoudens is verzekerd via het pakket Compleet. Daarnaast doen we de aanname dat het gebruik van de collectieve zorgverzekering het komende jaar (2023) nog niet enorm zal stijgen. De beschikbaarheid van het nieuwe pakket moet namelijk eerst bekendheid krijgen. Na het eerste jaar is de kans aanwezig dat er een verschuiving gaat plaatsvinden tussen de pakketten. Wellicht dat inwoners zullen kiezen voor het Compact pakket omdat ze graag van de collectieve zorgverzekering gebruikmaken maar een relatief beperkte zorgvraag hebben. Gebruikersgroei Na geruimere tijd verwachten we een lichte en zeer beperkte aanzuigende werking zal optreden op het pakket Compact van inwoners die nu nog geen gebruikmaken van een collectieve zorgverzekering maar voor wie dat met het nieuwe pakket interessant wordt. Echter, onze inschatting is dat het gebruik alsnog niet sterk zal stijgen. Het Compact-pakket van VGZ vormt namelijk een relatief dure keuzeoptie (155,40) vergeleken met niet-collectieve zorgverzekeringen in relatie tot de mogelijke vergoedingen. Ter vergelijking: de gemiddelde premie in 2022 over zes grote zorgverzekeraars bedraagt € 143, met de parameters laagste eigen risico (€ 385), minstens negen fysiotherapiebehandelingen in de aanvullende verzekering en een basis tandartsverzekering.

Bovendien is het bereik van de collectieve zorgverzekering in de gemeente Houten relatief hoog met 44 procent. In vergelijkbare gemeenten heeft de collectieve zorgverzekering een bereik van 35 à 40 procent 64. Het is aannemelijk dat gebruik en bereik

63 De verdeling is gebaseerd op ervaringscijfers bij andere gemeenten. Deze verdeling is doorgetrokken

naar de gemeente Houten. 64 Deze vergelijking met andere gemeenten is slechts bedoeld om een beeld te kunnen geven. Precieze vergelijking is namelijk niet mogelijk omdat deze ervaringscijfers gebaseerd zijn op gemeenten die de collectieve zorgverzekering mét een vermogenstoets verstrekken. In de gemeente Houten gebeurt dat niet.

47

Gemeente Houten

Versie 1.2

daarom niet sterk zal toenemen na geruimere tijd; mogelijk stijgt het bereik bijvoorbeeld tot 50 procent65. Gebruikers onder en boven de inkomensgrens De gemeente Houten hanteert 120 procent Wsm als inkomensgrens voor de collectieve zorgverzekering. Het totale gebruikersaantal bedraagt 888 gebruikers. Voor het doorrekenen van het scenario is het echter van belang om een uitsplitsing te maken tussen gebruikers boven en onder de inkomensgrens, in verband met de programmakosten: de gemeentelijke bijdrage hoeft namelijk niet betaald te worden voor personen boven de inkomensgrens. De totale programmakosten voor de collectieve zorgverzekering bedragen € 165.000. Dit betekent dat in totaal € 165.000 / (€ 20 gemeentelijke bijdrage * 12 maanden per jaar) = 688 personen gebruik maken van de collectieve zorgverzekering terwijl hun inkomen onder de inkomensgrens zit. De overige 200 personen gebruiken een collectieve zorgverzekering maar krijgen daarvoor geen gemeentelijke bijdrage. In de scenario’s zal gerekend worden met 688 gebruikers om een goede inschatting te geven van de programmakosten. Het is daarom van belang om in gedachten te houden dat het daadwerkelijke gebruikersaantal groter is en dat ook invloed kan hebben op de totale uitvoeringskosten.

Uitvoeringskosten Tot slot zijn de volgende punten van belang met betrekking tot de uitvoeringskosten en de doorrekening daarvan in de kostenprognose: • De gemeente Houten besteedt jaarlijks € 5.000 euro aan Gezondverzekerd als tussenpartij tot de verstrekker van hun collectieve zorgverzekering, namelijk VGZ. Vanaf 2022 bedragen deze kosten € 7.000. Omdat we rekenen met kosten over 2021 (gebruikscijfers en totale kosten van de regelingen) houden we € 5.000 aan; • De uitvoeringskosten zijn deels inbegrepen bij de totale kosten van de regeling (€ 221.000), maar worden ook deels belegd binnen een grotere kostenpost van de bijzondere bijstand bij de WIL. De WIL voert meerdere regelingen uit voor de gemeente Houten en de uitvoeringskosten van de collectieve zorgverzekering zijn daarom niet geheel inzichtelijk; • Wat wel inzichtelijk is zijn de uitvoeringskosten die de gemeente Houten maakt omdat zij – in tegenstelling tot de andere regiogemeenten binnen de WIL – een inkomensgrens van 120 procent Wsm hanteert voor de collectieve zorgverzekering in plaats van 110 procent Wsm. De uitvoeringskosten die gemaakt worden voor deze aanpassing zijn wel inzichtelijk. • Resumerend betekent dit dat we qua uitvoeringskosten € 51.000 meenemen waarin de kosten van Gezondverzekerd en de inkomensgrensaanpassing zitten.

Dit zijn niet de totale uitvoeringskosten omdat een niet nader uitgesplitst deel van de uitvoeringskosten bij de WIL zijn belegd en niet inzichtelijk zijn. De werkelijke uitvoeringskosten liggen daarmee hoger dan in dit scenario weergegeven. Doorrekening van het scenario In onderstaande tabel wordt de huidige situatie weergegeven van de kosten van het pakket ‘Compleet’ van VGZ. De totale prijs bedraagt € 181,80. Met een gemeentelijke bijdrage van € 20 per persoon per maand komen de kosten uit op € 161,80. De maximale zorgtoeslag bedraagt € 111 per persoon per maand dus de totale kosten die bij het huidige pakket voor rekening van de inwoner komen bedragen € 50,80. De gemeente biedt tevens het Compleet pakket aan waarbij het eigen risico volledig wordt meegerekend. De kosten voor de inwoner bedragen dan € 195,60. De gemeentelijke bijdrage is voor dit pakket tevens € 20, daarom wordt deze pakketoptie niet apart doorgerekend.

65 Gezien de verwachte minimale stijging van het aantal gebruikers, worden de kosten niet doorgerekend.

48

Gemeente Houten

Versie 1.2

Tabel 5.4.2 Kosten pakket ‘Compleet’ in de huidige situatie voor Houten Pakket Compleet

Korting

Kosten € 181,80

Verzekering Compleet Collectiviteitskorting66 Gemeentelijke bijdrage Kosten exclusief zorgtoeslag Zorgtoeslag

€ 20 € 161,80 € 111 € 50,80

Maandelijkse kosten inwoner

In scenario 4a berekenen we de situatie van het aanbieden van pakket ‘Compact’ zonder een gemeentelijke bijdrage. De premie bedraagt € 155,40 per maand. Bij maximale zorgtoeslag bedragen de kosten voor de inwoner € 44,40 per maand. Tabel 5.4.3 Scenario 4a: Kosten pakket Compact Pakket Compact

Korting

€ 155,40

Verzekering Compact Collectiviteitskorting Gemeentelijke bijdrage Kosten exclusief zorgtoeslag Zorgtoeslag

Kosten

€ 155,40 € 111 € 44,40

Maandelijkse kosten inwoner

In scenario 4b biedt de gemeente in het aanbod van pakket ‘Compact’ wel een gemeentelijke bijdrage aan van € 5 per persoon per maand. Dat brengt de totale kosten voor de inwoner, bij gebruik van de maximale zorgtoeslag op € 39,40 per maand. Tabel 5.4.4 Scenario 4b: Kosten pakket Compact Pakket Compact

Korting

Kosten € 155,40

Verzekering Compact Collectiviteitskorting Gemeentelijke bijdrage Kosten exclusief zorgtoeslag Zorgtoeslag

€ 5,00 € 150,40 € 111 € 39,40

Maandelijkse kosten inwoner

Bij deze doorrekeningen voor de inwoners dient een belangrijke kanttekening in acht te worden genomen. In deze berekeningen gaan we uit van de huidige premies en kortingen; het betreft een momentopname van oktober 2022. De premie voor het jaar 2023 worden bekendgemaakt na de oplevering van dit onderzoek67. Vanaf 2023 worden een aantal wijzigingen verwacht die van invloed kunnen zijn op deze cijfers, maar nu nog niet meegenomen zijn: •

Vanaf 2023 mag er geen collectiviteitskorting op de basisverzekering worden gegeven. De korting van € 3,98 komt daarmee te vervallen. Deze beleidswijziging is bij het schrijven van de rapportage bekend en daarom reeds doorgerekend;

66 De collectiviteitskorting bedraagt € 3,98 per persoon per maand. Dit bedrag wordt bewust weggelaten

om een zuivere vergelijking te kunnen maken. De collectiviteitskorting is namelijk niet bekend voor het ‘Compact’ pakket. Bovendien wordt de collectiviteitskorting vanaf 2023 afgeschaft. 67 De nieuwe premies van de zorgverzekering worden vanaf 16 november 2022 verwacht.

49

Gemeente Houten

• •

Versie 1.2

De zorgtoeslag stijgt in 2023 met circa € 35 per persoon, per maand 68. Het afbouwpercentage69 blijft hetzelfde, dus er zullen meer huishoudens recht hebben op zorgtoeslag; De nominale premie70 is in 2022 € 126,8371, dit bedrag kan in 2023 oplopen tot € 137 per maand. Dit betekent dat de zorgpremie in 2023 duurder wordt.

Deze veranderingen kunnen gevolgen hebben voor het gebruik van de collectieve zorgverzekering. Op het moment van schrijven is de precieze invloed nog onduidelijk. Kostenprognose Naast de verwachte kosten voor de inwoner, wordt onderstaand tevens in beeld gebracht wat de kostenprognose voor de gemeente Houten zal zijn. Scenario 4a Onderstaande tabel (volgende pagina) laat zien dat de totale gemeentelijke bijdrage voor het pakket Compleet op jaarbasis afneemt van € 165.120 tot € 99.120 bij de invoering van het pakket Compact (zonder gemeentelijke bijdrage). Dit levert een totale besparing op voor de gemeente Houten van € 66.000. De daling is te verklaren, omdat de aanname is dat het gebruik in het eerste jaar niet hard zal stijgen. Dit betekent dat ongeveer hetzelfde aantal huishoudens (688 personen) gebruik zal maken van de collectieve zorgverzekering. Het verschil is dat er een deel van de huishoudens (40 procent) wellicht overstappen naar het pakket Compact. Hier geldt dat er geen gemeentelijke bijdrage is meegenomen. Een belangrijke kanttekening hierbij is dat de uitvoeringskosten naar waarschijnlijkheid zullen toenemen; het aanbieden van een tweede pakketoptie brengt differentiatie met zich mee in handelingen en administratie.

De totale uitvoeringskosten bedragen € 58.000 in de uitgangssituatie; daarvan worden € 5.000 aan uitvoeringskosten direct aan Gezondverzekerd betaald en de overige € 51.000 zijn uitvoeringskosten van de collectieve zorgverzekering. Gezien de verhouding tussen pakket Compleet (60 procent van de gebruikers) en pakket Compact (40 procent van de gebruikers) komen de uitvoeringskosten van pakket Compleet op € 30.600. In de verdeelsleutel van de WIL-gemeenten komen de uitvoeringskosten van Houten op 24,37 procent van de totale uitvoeringskosten. De totale uitvoeringskosten (WIL-breed) bedragen voor de collectieve zorgverzekering dan € 209.273,70. De uitvoeringskosten van pakket Compleet bedragen € 30.600. Voor de resterende 40 procent, de gebruikers van het Compact pakket, zullen de uitvoeringskosten gedragen moeten worden door de gemeente Houten, omdat zij een wijziging aanbrengen in het beleid dat voor alle WIL-gemeenten geldt omtrent de collectieve zorgverzekering (zie introductie van dit hoofdstuk). De uitvoeringskosten bedragen per persoon (€ 51.000/688) € 74,13 bij het hanteren van een verdeelsleutel. Als deze verdeelsleutel wegvalt, worden de kosten per persoon € 304,18. Als 275 personen (40 procent van de totale 688 gebruikers) gebruikmaken van het Compact-pakket bedragen de uitvoeringskosten € 83.649,50.

Als we deze optellen bij de initiële uitvoeringskosten, brengt dat de totale uitvoeringskosten voor de collectieve zorgverzekering op € 134.649,50. Resumerend is te stellen dat er in eerste instantie sprake is van een kostendaling op het vlak van de programmakosten omdat de gemeente Houten minder gemeentelijke bijdrage verstrekt. Echter, er ontstaat in totaliteit een flinke kostenstijging omdat de uitvoeringskosten (voor zover 68 Bron: Rijksoverheid: plannen Prinsjesdag:

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/prinsjesdag/koopkracht 69 Met afbouwpercentage wordt bedoeld: de daling van de toeslag die een inwoner kan ontvangen. Naarmate het inkomen hoger wordt, daalt de hoogte van de toeslag. In het geval van de zorgtoeslag blijft de afbouwpercentage in 2023 hetzelfde als in 2022, ondanks dat de zorgtoeslag hoger wordt. 70 Nominale premie: De nominale premie is het bedrag dat zorgverzekeraars, volgens het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) minimaal moeten hanteren, om alle kosten voldoende te dekken. Op deze manier moeten zij iedereen de zorg kunnen bieden die nodig is. Het VWS houdt hierbij rekening met alle uitgaven en inkomsten die een zorgverzekeraar heeft. 71 Bron: Rijksoverheid: premie zorgverzekering.

50

Gemeente Houten

Versie 1.2

bekend) aanzienlijk stijgen omdat de verdeelsleutel tussen de regiogemeenten wegvalt en de gemeente Houten zorg moet dragen voor de totale uitvoeringskosten. Scenario 4b Ook wanneer de gemeentelijke bijdrage € 5 per persoon, per maand is in het pakket Compact, dan is de verwachting dat de programmakosten voor de gemeente zullen dalen. De programmakosten van het pakket Compleet dalen met € 66.000. De invoering van het Compact pakket met gemeentelijke bijdrage zorgt voor programmakosten van € 16.500. De totale kostendaling van de programmakosten bedraagt daarmee € 49.5000. Opnieuw geldt in dit scenario dat de uitvoeringskosten aanzienlijk zullen stijgen (zie scenario 4a voor toelichting). Dit betekent dat de kosten in totaliteit met € 34.269 zullen toenemen; een kostenstijging van ruim 15 procent. Tabel 5.4.5 Kostenprognose aanbod pakket ‘Compact’

Pakket Compleet Aantal gebruikers Compleet Hoogte premie per maand Pakket Compact Aantal gebruikers Compact Hoogte premie per maand Programmakosten Compleet Gemeentelijke bijdrage Compleet per gebruiker Totale gemeentelijke bijdrage Compleet per jaar Totale programmakosten Compleet per jaar Programmakosten Compact Gemeentelijke bijdrage Compact per gebruiker Totale gemeentelijke bijdrage Compact per jaar Totale programmakosten Compact per jaar Uitvoeringskosten Uitvoeringskosten Gezond verzekerd Totale uitvoeringskosten Verandering uitvoeringskosten (verdeelsleutel) Kostenprognose Totale programmakosten Totale uitvoeringskosten Totale kosten Kostenverandering in €

Huidige situatie: alleen Compleet pakket

Compact zonder gemeentelijke bijdrage

Compact met gemeentelijke bijdrage van € 572

688 € 181,80

413 € 181,80

413 € 181,80

0 -

275 € 155,40

275 € 155,40

€ 20

€ 20

€ 20

€ 165.120

€ 99.120

€ 99.120

€ 165.120

-€ 66.000

-€ 66.000

-

€0

€5

-

€0

€ 16.500

-

€0

+ € 16.500

€ 51.00073 € 5.000 € 58.000 €0

€ 134.649,50 € 5.000 €139.650 + € 81.650

€ 59.561,60 € 5.000 €139.650 + € 81.650

€ 165.000 € 58.000 € 221.000 €0

€ 99.120 € 139.650 € 238.769,50 + € 17.770

€ 115.620 € 139.650 € 255.269,50 + € 34.269

72 Per persoon per maand. 73 Dit bedrag is opgebouwd aan de hand van de totale kosten van € 221.000 per jaar (2021) min de

programmakosten van € 165.000 (opgebouwd aan de hand van de totale gemeentelijke bijdrage van € 20 * 688 gebruikers * 12 maanden per jaar).

51

Gemeente Houten

Kostenverandering in % Kostenprognose

Versie 1.2

0% Budgetneutraal

+ 8,04% Kostentoename

+ 15.51% Kostentoename

Reflectie Het aanbieden van een Compact-pakket naast het Compleet-pakket levert de gemeente Houten, wat betreft de programmakosten, een besparing op. Bovendien wordt een bredere doelgroep bediend. De verwachting is dat een groot deel van de huidige gebruikers zal overstappen naar een Compact-pakket, maar dat het aanbod tevens een nieuwe doelgroep zal aanspreken die nu nog geen gebruikmaakt van een collectieve zorgverzekering. Naar alle waarschijnlijkheid zullen de uitvoeringskosten aanzienlijk toenemen bij het aanbieden van een extra pakket. In bovenstaande tabel is hiervan een inschatting gemakt door twee kostenposten van de uitvoeringskosten door te rekenen: de bijdrage aan Gezondverzekerd en de uitvoeringskosten zoals geregistreerd bij de collectieve zorgverzekering. De grootste invloed wordt bepaald door het wegvallen van de verdeelsleutel tussen de regiogemeenten: de uitvoeringskosten worden in totaliteit doorberekend aan de gemeente Houten na een beleidswijziging (als deze niet door de andere gemeenten wordt overgenomen). Dit betekent dat de totale kosten zullen stijgen met 8,04 procent (bij invoering pakket Compact zonder gemeentelijke bijdrage) en met 15,51 procent (bij invoering pakket Compact met gemeentelijke bijdrage).

Op basis van bovenstaande is de conclusie te trekken dat de daling van de programmakosten teniet wordt gedaan door een sterkere stijging van de uitvoeringskosten. Hierbij dient bovendien in acht te worden genomen dat in dit scenario is gerekend met de uitvoeringskosten voor zover ze bekend zijn. In de praktijk wordt namelijk een deel van de uitvoeringskosten van de collectieve zorgverzekering ondergebracht in een bredere kostenpost van regelingen bij de WIL, waarbij geen nadere uitsplitsing te maken is van de uitvoeringskosten van de collectieve zorgverzekering van de gemeente Houten. Een totaalbeeld van de uitvoeringskosten kan derhalve niet geboden worden. Het beeld wat te schetsen valt met beperkte gegevens, geeft echter al een kostenstijging weer; de daadwerkelijke uitvoeringkosten liggen hoger en deze zullen bovendien tevens stijgen als de verdeelsleutel wegvalt. De uitvoeringskosten liggen in totaliteit hoger dan hier weergegeven kan worden; dit betekent dat de kostentoename ten opzichte van de initiële situatie bovendien sterker is dan nu weergegeven. Dit betekent dat het aanbieden van een extra pakket in de collectieve zorgverzekering voor de gemeente Houten een kostenstijging tot gevolg zal hebben; een budgetneutrale situatie is door de toename van uitvoeringskosten niet mogelijk.

Het aanbieden van een extra pakket kan alsnog worden gedaan, als de begroting dat toelaat, om aan te sluiten bij de aanwezige behoefte van de doelgroep met een laag inkomen en weinig zorgvraag. In acht dient tevens te worden genomen dat de gemeente Houten tot 2026 een contract heeft met VGZ over het huidige aanbod van de collectieve zorgverzekering. Een eventuele aanpassing zal pas in de toekomst gedaan kunnen worden.

52

Gemeente Houten

Versie 1.2

Bijlage 1: Systematiek Armoede Index De Armoede Index is een door KWIZ ontwikkeld analysemodel, waarbij we inzicht verschaffen in de omvang en samenstelling van de minimadoelgroep (naar huishoudens en inkomenscategorieën) en het bereik van de minimaregelingen. De Armoede Index is samengesteld op basis van een combinatie van gemeentelijke gebruiksgegevens, geëxtrapoleerde CBS-gegevens en door ons ontwikkelde kengetallen op basis van ervaringscijfers bij andere gemeenten. Belangrijke toevoeging is dat we rekening houden met de vermogensgrenzen vanuit de Participatiewet en derhalve op deze wijze inzoomen op de doelgroep die in aanmerking komt voor de minimaregelingen. In deze rapportage geven wij echter tevens een overzicht van de doelgroep zonder vermogensgrenzen. We gaan hierbij als volgt te werk: •

• • •

In eerste instantie inventariseren we op basis van de door ons bewerkte CBS-informatie hoeveel huishoudens in de gemeente Houten inkomens tot 100%, 110%, 120% en 130% van het wettelijk sociaal minimum (Wsm) hebben, met geen of een laag eigen vermogen; We geven een overzicht van de inkomensbronnen; Vervolgens wordt voor iedere afzonderlijke groep in kaart gebracht hoe de huishoudsamenstelling is en om hoeveel kinderen tot 18 jaar het gaat; Dit overzicht vullen we aan met gemeentelijke getallen over het gebruik van de minimaregelingen in 2021 (Individuele Inkomenstoeslag, Kwijtschelding gemeentelijke belastingen, Participatieregelingen, en eventuele overige inkomensondersteunende regelingen).

53

Gemeente Houten

Versie 1.2

Bijlage 2: Ketenpartners De ketenpartners van het minima- en schulddienstverleningsbeleid zijn betrokken bij het onderzoek. Aan de hand van individuele interviews en een groepsgesprek is gevraagd hoe het huidige beleid wordt uitgevoerd, hoe zij het huidige beleid beoordelen en waar zij ruimte zien voor verbetering. Voor dit onderzoek zijn de volgende ketenpartners betrokken geweest: • Werk en Inkomen Lekstroom (WIL): beleidsmedewerkers en generalist • Stichting Leergeld • Jeugdfonds Sport en Cultuur • Schuldhulpmaatje • Adviesraad Sociaal Domein • Houtense werktafel • U-pas • Sociaal Team Houten • Medewerkers van de gemeente: beleidsmedewerkers en controllers Daarnaast is ook de Rekenkamer van Houten betrokken geweest bij dit onderzoek, naar aanleiding van hun eerdere onderzoek waar voorliggend onderzoek een vervolg op vormt.

54

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Houten&id=fd6a9712-542e-4dc1-8940-5c5f8141b25d