Bijlage 1 Collegeprogramma 2022 - 2026.pdf

Samenhangende visie buitengebied We stellen een samenhangende visie op voor het buitengebied van Houten, met daarin de dorpen Schalkwijk, ’t Goy en Tull en ‘t Waal. Zo willen we het landelijke, agrarische en dorpse karakter van het gebied behouden en de betrokkenheid van inwoners bij ontwikkelingen vergroten. Daarbij hebben we o.a. oog voor woningbouw die qua maat en schaal past bij de kleine kernen, voor Pagina 20 van 41

recreatie die geen afbreuk doet aan de leefbaarheid, voor verbetering van mobiliteit en betere kwaliteit van voetpaden, fietspaden en autowegen. Voor ontwikkelingen in het buitengebied voelen we ons verwant met de Krommerijnregio. Waar mogelijk sluiten we aan bij al opgestelde visies uit de kleine kernen. De samenhangende visie voor het buitengebied landt later in de Omgevingsvisie. 43. 250 woningen Grote Driehoek Schalkwijk Het gebied ‘De Grote Driehoek’ wordt door veel Schalkwijkers gezien als dé plek om maximaal 250 woningen stapsgewijs te bouwen, die passen bij de behoefte van Schalkwijkse woningzoekenden. Daar moeten in ieder geval voldoende betaalbare woningen tussen zitten. We inventariseren met de inwoners van Schalkwijk wat de behoefte is voor de invulling van deze uitbreiding. Bij de toewijzing en verkoop van woningen krijgen Schalkwijkers waar mogelijk voorrang. 44. Woningbouwontwikkeling Kerkzicht ’t Goy Voor de locatie aan de Beusichemseweg in ’t Goy is toestemming van de provincie om 50 woningen te bouwen. We starten met de planvorming om te komen tot een bestemmingswijziging en de start van de bouw in deze coalitieperiode. Dekking loopt via kostenverhaal. 45. Verduurzamingsinitiatieven ondernemers ondersteunen We bezien in 2023 welke ondersteuning de ondernemers in het buitengebied nodig hebben bij het verder verduurzamen van hun bedrijven.

Daarbij kijken we ook naar wat er door ons als gemeente georganiseerd kan worden om hier verdere stappen in te zetten. Dit doen we in samenwerking met de coöperaties Opgewekt Houten, Duurzaam Eiland, !MPACT Houten, Ondernemersvereniging Kleine Kernen (OKK) en de lokale afdelingen van Land- en Tuinbouworganisatie (LTO) en Nederlandse Fruittelers Organisatie (NFO). 46. Areaal weidevogelgebieden vergroten Het Eiland van Schalkwijk is een plek waar de weidevogel nu nog ruimte heeft en goed gedijt. Het gebied voor weidevogels komt landelijk en ook in Houten steeds meer in het gedrang bij (nieuwe) ruimtelijke ontwikkelingen. Daarom is het streven van het college om het areaal weidevogelgebied (nu 35 hectare) binnen de gemeente Houten uit te breiden naar 100 hectare. Daarmee voldoet de oppervlakte aan de eisen aan een weidevogelkerngebied waarvoor de provincie subsidies kan verstrekken voor beheer (minimaal 100 hectare). Het toevoegen van weidevogelgebieden mag geen conflict opleveren met agrarische functies. Het extra budget van €15.000 wordt in 2023 – 2026 ingezet om tijdelijke beheerovereenkomsten af te sluiten met boeren die delen van hun grond weidevogelvriendelijk gaan beheren. Omschrijving Areaal weidevogelgebieden vergroten

2022

2023 €15.000

2024 €15.000

2025 €15.000

2026 €15.000

I/S S

47. Inlaatsluis Nieuwe Hollandse Waterlinie De forten, voornamelijk op het Eiland van Schalkwijk, van de Nieuwe Hollandse Waterlinie (NHW) zijn van grote cultuurhistorische waarde. Samen met de Limes (Romeinse grens) is de NHW in 2021 bijgeschreven op de Werelderfgoedlijst van UNESCO. Het toerisme is voor ondernemers op het Eiland van Schalkwijk een belangrijke inkomstenbron. De ondernemers zijn weer belangrijk voor het beheer en onderhoud van recreatieve voorzieningen en ook delen van de NHW. Daarbij zoeken we continue naar de balans tussen het aantal toeristen en de belasting voor inwoners. De dijkversterking Sterke Lekdijk speelt een belangrijke rol voor de bereikbaarheid van de forten. De dijkversterking zorgt namelijk voor enkele meekoppelkansen. Een belangrijke meekoppelkans is het

Pagina 21 van 41

weer zichtbaar en beleefbaar maken van de inlaatsluis bij fort Honswijk. In september 2022 wordt een studie afgerond. Op basis van de uitkomsten legt het college een besluit voor aan de raad. 48. Ondernemers ruimte bieden in leegstaande schuren buitengebied In overleg met de provincie kijken we in 2024 hoe we ondernemers ruimte bieden om leegstaande gebouwen te benutten. Hiermee willen we via maatwerkoplossingen bijdragen aan een vitaal, leefbaar en aantrekkelijk buitengebied. De plannen verwerken we in de Omgevingsvisie die gepland staat voor 2024. Zie ook activiteit 83.

2.3.4 Openbare ruimte, natuur, klimaatadaptatie en afvalbeleid ‘Minder ongewenst groen, meer gewenst groen’ We staan voor een goed onderhouden, groene en toekomstbestendige openbare ruimte in Houten. Dat draagt bij aan leefbaarheid, sociale en fysieke veiligheid en welbevinden van onze inwoners. Daarbij willen we meer gewenst groen en minder ongewenst groen. We gaan verrommeling tegen door te investeren in een hoger onderhoudsniveau voor het tegengaan van onkruid op verharding. Toename van biodiversiteit is belangrijk voor mens, natuur en dier, en daar is nog veel te winnen. Daarom werken we aan het vergroten van de ecologische kennis bij de gemeente en benutten we ook de expertise en betrokkenheid die hierover aanwezig is in de samenleving.

49. Verbeteren ecologische kennis gemeentehuis We gaan de ecologische kennis binnen de gemeente vergroten. Dit gebeurt onder andere door cursussen, het bundelen en actualiseren van kennis en het verbeteren van het samenspel tussen beleid en praktijk. Ook zullen we de klankbordgroep biodiversiteit meer betrekken en positie geven bij gemeentelijk beleid en uitvoering rond ecologie en biodiversiteit. 50. Afschaffing hondenbelasting Per 1 januari 2024 wordt de hondenbelasting afgeschaft. Hiervoor wordt in de raadsvergadering van december 2023 de ‘Verordening op de heffing en invordering van de hondenbelasting’ ingetrokken. De afschaffing heeft geen effect op de uitvoering van het hondenbeleid (met opruim- en aanlijnplicht, het verbod voor honden op speelplekken, hondenlosloopgebieden). Door de afschaffing van de hondenbelasting vervalt vanaf 2024 de jaarlijkse opbrengst van de hondenbelasting die voor 2024 is begroot op € 172.000. We verwachten een besparing op inningsen uitvoeringskosten van ongeveer €30.000. Omschrijving Afschaffen hondenbelasting (verlies in opbrengsten)

2022

2023

2024 €142.000

2025 €142.000

2026 €142.000

I/S S

51. Aanlijnplicht honden versoepelen specifieke locaties We kijken in 2022/2023 naar de mogelijkheden om de aanlijnplicht voor honden op specifieke locaties te versoepelen. We denken daarbij ook aan de mogelijkheid om de aanlijnplicht alleen in het najaar en/of de winter te versoepelen. Bijvoorbeeld op de Vijfwal, waar in deze periode minder of niet wordt gespeeld en gesport. Uitgangspunt is dat de belangen en veiligheid van de andere gebruikers van de buitenruimte niet wezenlijk worden aangetast. Pagina 22 van 41

De mogelijkheid van een inwonersinitiatief, zoals het dagelijkse hondenspeeluur op het manifestatieterrein in het Imkerspark, wordt voor andere locaties verkend. We kunnen hondenbezitters vragen zelf ideeën aan te reiken en het draagvlak in de buurt te peilen. Voor uiteindelijke extra losloopgebieden en versoepelingen is een (aanwijs)besluit van het college nodig. 52. Extra inzet/middelen voor tegengaan onkruid op verharding Voor de woongebieden, groenzones en bedrijventerreinen hanteert de gemeente momenteel een beeldkwaliteitsniveau C. In de centrumgebieden geldt het B-niveau. Met een extra bedrag van ongeveer €280.000 kunnen we overal weer een B-niveau hanteren. Vanwege de aanbesteding is in 2023 gerekend met de helft van het bedrag. Omschrijving Extra inzet/middelen voor tegengaan onkruid op verharding

2022

2023 €140.000

2024 €280.000

2025 €280.000

2026 €280.000

I/S S

53. Aanpak ongeregistreerd grondgebruik gemeentegrond Vanaf 2025 gaan we aan de slag met het aanpakken van ongeregistreerd grondgebruik. Ongeregistreerd grondgebruik gaat ten koste van de openbare ruimte, leidt tot klachten uit de omgeving en belemmert het beheer van de groenvoorziening. Het project loopt (voorlopig) 3 jaar, waarbij 50 tot 100 urgente knelpunten (onveilige situaties, dreigende verjaring, grote percelen) worden opgelost. Hierbij voeren we het goede gesprek met inwoners, bieden we maatwerk en een brede menukaart aan oplossingen. De kosten bedragen ongeveer €130.000. Omschrijving Aanpak ongeregistreerd grondgebruik gemeentegrond

2022

2023

2024

2025 €130.000

2026 €130.000

I/S I

54. Stimuleren afvalvermindering Minder afval draagt bij aan een beter milieu. Wij gaan een aantal communicatieprojecten opzetten over het verminderen van afval. Dit jaar gaan wij meedoen aan een project van Afval Verwijdering Utrecht (AVU) om wasbare luiers te stimuleren. Daarnaast willen we een campagne starten om voedselverspilling tegen te gaan. Verder brengen we het komende jaar in beeld bij welke afvalstromen met het verminderen en voorkomen van afval ook veel milieuwinst en/of financieel voordeel valt te behalen. 55. Effectiviteit nascheidingsmachine De effectiviteit van de nascheidingsmachine is in 2022 onderzocht. Bij appartementen zorgt de machine voor een betere scheiding van verpakkingen (PMD) en levert dan ook een financieel voordeel op. Daarmee zijn we van start gegaan. Bij woningen met een tuin en kliko’s, is de machine minder efficiënt dan wanneer de inwoners zelf hun afval scheiden. Als wij daar het afval voortaan door een machine laten scheiden, krijgen wij minder vergoeding van de verpakkingsindustrie waardoor de afvalstoffenheffing zou stijgen. We volgen de ontwikkelingen op dit gebied op de voet. Als de effectiviteit van de nascheidingsmachine in de toekomst beter wordt, dan ondernemen wij actie. 56. Soortenmanagementplan Begin 2023 vindt een marktconsultatie plaats voor het opstellen van een soortenmanagementplan.

Een soortenmanagementplan is de nieuwe vorm van ontheffing op de Wet natuurbescherming (Wnb). De Wnb voorziet in de bescherming van planten en dieren. Door de beschermde plant- en diersoorten in één keer voor de hele gemeente in kaart te brengen is er een brede gebiedsontheffing aan te vragen. Daardoor is een ecologisch onderzoek per project niet meer nodig, Pagina 23 van 41

waardoor ruimtelijke procedures sneller gaan en kosten worden bespaard, ook voor inwoners zelf. Het bespaart ook kosten voor adviesvragen aan de Regionale Uitvoeringsdienst. Doelstelling voor dekking van de kosten is binnen bestaande gemeentelijke budgetten en subsidie van de provincie en bijdrage van Viveste. Omschrijving Kostenbesparing gemeente

2022 -

2023 -

2024 €-/-25.000

2025 €-/-25.000

2026 €-/-25.000

I/S S

57. Overdracht milieutaken naar RUD Vanuit de Omgevingswet is er een toename van basistaken die verplicht aan de RUD Utrecht moeten worden overgedragen. Als gevolg van deze verplichte overheveling van taken blijft er te weinig milieu- toezicht en vergunningverlening over om als gemeente te kunnen blijven voldoen aan de landelijke kwaliteitscriteria. Om deze kwetsbaarheid op te lossen dragen we alle milieutaken over naar de omgevingsdienst. Dit betekent voor de gemeente meerkosten voor het inhuren van milieuspecialistische (beleids)advisering door de RUD. Deze kosten zijn hoger doordat de kwaliteit en inhoud van de RUD-producten hoger is dan we in Houten hebben gekend, daardoor zijn deze duurder. Daarnaast valt de RUD onder provinciale CAO, de loonkosten pakken daarmee hoger uit waardoor de tarieven hoger zijn. Begin 2023 wordt het voorstel tot overdracht aan de raad voorgelegd. Na instemming van de gemeenteraad, kunnen de milieudossiers gedigitaliseerd worden en medio 2023 gefaseerd aan de RUD worden overgedragen. De regiefunctie (eigenaar- en opdrachtgeverschap) blijft bij Houten en blijft wat betreft stijl en uitvoering gelijk. Omschrijving Overdracht milieutaken naar RUD

2022

2023 €65.000

2024 €130.000

2025 €130.000

2026 €130.000

I/S S

2.3.5 Bedrijvigheid en economie ‘Ondernemers zijn de motor van onze economie’ We zijn trots op de innovatieve en duurzame ondernemers in onze gemeente. Ze zorgen voor werkgelegenheid en dragen bij aan een levendige samenleving. Naast onze bedrijventerreinen met bijzondere en mooie bedrijven, heeft Houten maar liefst drie winkelcentra met elk een eigen karakter en charme. Het Oude Dorp, Het Rond en Castellum vragen elk om een aanpak die eer doet aan de eigenheid en het potentieel ten volle benut. We gaan voor een aantrekkelijk aanbod van winkels en horeca. We geven samen met ondernemers uitvoering aan de Economische Agenda. We verbeteren de economische structuur verder, we vergroten de aantrekkelijkheid van Houten als vestigingsplaats en stimuleren lokale inkopen. 58. Ondernemersfonds Het Ondernemersfonds, een fonds door en voor ondernemers, start in 2023. Wij onderschrijven de doelstelling van het fonds om het organiserend vermogen van het bedrijfsleven in Houten te vergroten, inclusief het vermogen om voor de eigen belangen op te komen. Het eerste jaar geldt nog als een aanloop jaar waarin de Stichting Ondernemersfonds samen met de gemeente de uitrol en werking van het fonds vormgeeft. De gemeente helpt het Stichtingsbestuur om deelnemers te enthousiasmeren en collectieve activiteiten te stimuleren. Na drie jaar wordt het fonds geëvalueerd.

In beginsel wordt het fonds voortgezet, tenzij het Stichtingsbestuur anders verzoekt. Als tegemoetkoming van de kosten ontvangen we circa €27.000 in drie jaar terug van de ondernemers. Pagina 24 van 41

Omschrijving Ondernemersfonds

2022 €54.000

2023 -€-/-9.000

2024 -€-/-9.000

2025 -€-/-9.000

2026 0

I/S I

59. Vermindering administratieve lasten ondernemers Regeldruk is vaak een bron van irritatie en hinder voor veel ondernemers. Regeldruk houdt ondernemers van het ondernemen af. Daarom is het verminderen van regeldruk een belangrijk aandachtspunt. Samen met de vertegenwoordigers van het bedrijfsleven in Houten (Economische Platform Houten) inventariseren we of en hoe administratieve lasten en overbodige regels kunnen worden verminderd. 60. Vitalisering van het centrum We werken gezamenlijk met onze partners in het centrum aan versterking van de vitaliteit van het centrum. Aan de hand van een plan van aanpak geven we hier de komende jaren met concrete projecten – op het gebied van fysieke inrichting, mix van functies, programmering - invulling aan. Met onze partners streven we ernaar om het centrum van Houten in toenemende mate van een ‘place to buy’ richting een ‘place to be’ te bewegen. Concreet kijken we naar hoe de leegstand van panden kan worden aangepakt en gelijktijdig de maatschappelijk/culturele functie van het centrum kan worden (door)ontwikkeld. Samen met ondernemers stimuleren en verleiden we onze inwoners om lokaal te kopen en gebruik te maken van de verschillende centrumvoorzieningen. We zoeken elkaar meer dan in het verleden op en gebruiken dezelfde kernboodschap. 61.

Beleid terrassen De coronacrisis heeft ook in Houten een zware wissel getrokken op de horecasector. Met de horeca is er overleg, waarbij we hen na de coronacrisis waar mogelijk perspectief bieden. Voorbeelden zijn kwijtschelding van terrashuur en verruiming van de terrassen. De verruiming van de terrassen heeft een positieve impact. Het maakt de aanblik gezelliger en werkt uitnodigend voor de bezoeker. Daarom willen we de terrassen vanaf 2023 permanent verruimen om horecaondernemers zo structureel meer ruimte te bieden. De ‘Randvoorwaarden uitbreiding terrassen’ die we eerder hiertoe hebben opgesteld, zetten we om in structureel beleid. Naast verruiming van de terrassen willen we verwarmde terrassen toestaan. We zetten er op in dat de terrassen met duurzame energie worden verwarmd. Zo bieden we de horecaondernemers een extra steun in de rug. De voorwaarden die we eerder hebben opgenomen in de ‘Beleidsregels verwarmen terrassen’ zijn ook nu van toepassing en zetten we om in structureel beleid. 62. Supermarkt in het Oude Dorp Samen met de ondernemer geven we op een constructieve manier nadere invulling aan de uitgangspunten uit het coalitieakkoord: geen uitbreiding van het bruto vloeroppervlak van de supermarkt, wel de mogelijkheid om winkels en woningen toe te voegen. Het realiseren van een seniorenhofje achter de Albert Heijn behoort tot de mogelijkheden.

De toekomstige afwikkeling van het verkeer dat van de parkeerplaats gebruik maakt, vraagt bijzondere aandacht. We zetten er op in dat het Oude Dorp nog leuker wordt om te verblijven. Samen met bewoners en gebruikers geven we hier nadere invulling aan. 63. Doorontwikkelingsplan Doornkade (Houten-Noordwest) Bedrijventerrein Doornkade is een verouderd terrein. Samen met ondernemers en met hulp van de Provincie (N.V. Ontwikkelingsmaatschappij Utrecht (OMU)) gaan we kijken hoe het terrein een nieuwe toekomst als florerende bedrijfslocatie kan worden gegeven. Daarbij verkennen we welke middelen (planologisch, financieel, regelgeving) er nodig zijn om (toekomstige) partijen te verleiden om te investeren in hun panden en omgeving.

Pagina 25 van 41

Omschrijving Doorontwikkelingsplan Doornkade (Houten-Noordwest) fase 1 (cofinanciering)

2022

2023 €30.000

2024 -

2025 -

2026 -

I/S I

2.3.6 Cultureel erfgoed ‘Als je niet weet waar je vandaan komt, weet je ook niet waar je naartoe moet’ Houten kent een rijke historie. Wij vinden het belangrijk deze geschiedenis door te geven en levend te houden. In de nieuwe visie op erfgoed willen we een been bijtrekken, zodat tenminste de basis op orde is en Houten voldoet aan haar wettelijke taak. Daarbij ondersteunen we structureel Open Monumentendag. We maken ook een start met een Houtens Museum.

64. Visie op erfgoed vernieuwen en uitvoeren In 2021 is een visie cultureel erfgoed opgesteld na uitgebreide participatie vanuit inwoners van Houten en belangenverenigingen. Deze voorlopige visie is begin 2022 opgeleverd, maar nog niet aangeboden aan de raad i.v.m. de verkiezingsperiode en daaropvolgende coalitievorming. In 2022 zal deze voorlopige visie alsnog aangeboden aan de raad ter definitieve vaststelling. In de conceptvisie is al geconcludeerd dat de gemeente Houten haar wettelijke en noodzakelijke taken niet voldoende kan uitvoeren vanwege onvoldoende formatie; hiervoor is een extra € 60.000 nodig. Als klein onderdeel hiervan de visie cultureel erfgoed is een structurele bijdrage voor Open Monumentendag en een vaste organisatie opzet voorzien. Het resultaat is dat vanaf 2023 de gemeente in staat zal zijn om haar wettelijke en noodzakelijke taken op het gebied van cultureel erfgoed uit te voeren. Zo kan er ook jaarlijks gezorgd worden voor een uitvoeringsprogramma met nieuwe projecten en voor een evaluatie van de projecten van het voorgaande jaar. Omschrijving Visie op erfgoed uitvoeren

2022

2023 €60.000

2024 €60.000

2025 €60.000

2026 €60.000

I/S S

65. Revolverend fonds cultureel erfgoed Deze bestuursperiode starten we met een revolverend fonds voor cultureel erfgoed. Een revolverend fonds is een fonds waaruit een lening wordt toegekend aan derden. Het fonds wordt opnieuw aangevuld met geld dat oorspronkelijk afkomstig is uit het fonds zelf, bijvoorbeeld door de aflossingen van de leningen (met rente). Hiermee onderscheiden revolverende fondsen zich van subsidies, die eenmalig verstrekt worden zonder dat er geld terugvloeit. Er is alleen het risico van een faillissement waarna de terugbetaling van een lening onwaarschijnlijk wordt. Vanaf 2023 kan een revolverend fonds worden ingezet voor initiatieven op het gebied van cultureel erfgoed. Hiermee kan budget worden ingezet als een soort van vliegwiel om initiatieven op te starten. Het revolverend fonds moet komend jaar verder uitgewerkt worden. Met name de voorwaarden waaronder het geld wordt verstrekt, zoals de terugbetalingstermijn. Het fonds wordt een zogenaamde balanspost, het startbedrag gaat daarmee niet ten laste van het begrotingssaldo. Daarom is het startbedrag van €300.000 niet opgenomen in onderstaande tabel. Omschrijving Kosten beheer revolverend fonds

2022

2023 €20.000

2024 €20.000

2025 €20.000

2026 €20.000

I/S S

Pagina 26 van 41

66. Beperkte ontvangstruimte Oud-Wulven Omzien naar elkaar staat hoog op onze agenda. Daar hoort bij dat mensen bij de begraafplaats OudWulven elkaar kunnen ontmoeten, samenzijn en schuilen bij slecht weer. We willen daarom een beperkte ontvangstruimte realiseren. De kosten van een ontvangstruimte zijn uiteraard afhankelijk van de eisen en wensen. Een grove inschatting van de aanlegkosten is €75.000 tot €120.000 (inclusief ontwerp en bouwbegeleiding). Gedacht wordt aan een beperkte ontvangstruimte (ongeveer 40 m2) met een wc en kleine keuken. De beheer-, verwarmings- en onderhoudskosten komen hier nog bij. Deze kosten worden geraamd op 10% van de aanlegkosten per jaar (ongeveer € 10.000 per jaar). De investering leidt in het maximale geval tot € 7.000 aan kapitaallasten per jaar. We kijken naar de samenhang met de leges. Omschrijving Beperkte ontvangstruimte Oud-Wulven

2022

2023 0

2024 0

2025 €17.000

2026 €17.000

I/S S

67. Varianten Houtens museum Deze bestuursperiode maken we een concrete start met een Houtens museum. In 2023 werken we de varianten voor een Houtens museum uit, met of zonder financiële steun van de gemeente. Uit de participatie bij het opstellen van de visie cultureel erfgoed is gebleken dat er behoefte is een podium voor kunst, cultuur en historie. Voor een breed publiek, op een laagdrempelige en aansprekende manier. Kunst, cultuur en historie vormen en dragen samen bij aan de identiteit van Houten. Een dergelijke plek kan zowel digitaal als fysiek vorm krijgen, in de vorm van (wisselende) programmering en gedeeld eigenaarschap. We bekijken verschillende varianten van een dergelijk Houtens museum, de haalbaarheid en welke mogelijkheden bestaande openbare plekken als de bibliotheek, het station, het Oude Station en de openbare ruimte hierbij kunnen bieden. Omschrijving Varianten Houtens museum

2022

2023 €25.000

2024 0

2025 0

2026 0

I/S I

2.3.7 Financiële samenvatting In onderstaande tabel zijn de incidentele en/of structurele financiële effecten voor het programma ‘duurzame leefomgeving’ samengevat: Nummer 2.3 2.3.1 2.3.2 2.3.3 2.3.4 2.3.5 2.3.6

Omschrijving Programma Duurzame leefomgeving Bouwen en ruimtelijke ordening Energietransitie en duurzaamheid Buitengebied en de dorpen 't Goy, Schalkwijk en Tull en 't Waal Openbare ruimte, natuur, klimaatadaptie en afvalbeleid Bedrijvigheid en economie Erfgoed TOTAAL waarvan incidenteel waarvan structureel

Bedragen x € 1.000 2025 2026

2022

2023

2024

-

-1.952 -

-1.342 -

-1.197 -

-572 -

-

-15

-15

-15

-15

-54 -54

-205 -21 -105 -2.298

-527 9 -80 -1.955

-657 9 -97 -1.957

-657 -97 -1.341

-54

-1.901 -397

-1.236 -719

-1.221 -736

-605 -736

-

Pagina 27 van 41

2.4 Programma Goede bereikbaarheid 2.4.1 Bereikbaarheid en mobiliteit ‘Fietsstad in héél Houten’ We zorgen voor goede bereikbaarheid van, naar en in de gemeente Houten. Dat geldt voor alle vormen van vervoer, met de fiets, lopend, het openbaar vervoer en de auto. Houten blijft fietsgemeente nummer één van Nederland. Daarom verbeteren en verbreden we waar mogelijk bestaande fietspaden. Knelpunten pakken we aan. Ook werken we aan nieuwe of betere doorgaande regionale fietsroutes. We lobbyen stevig voor een volledige aansluiting op de A12. Ook is een betere bereikbaarheid per bus nodig. We voeren geen betaald parkeren in op parkeerplekken in de openbare ruimte. In het buitengebied gelden specifieke uitdagingen rond verkeer en vervoer. Veel fietspaden en wegen zijn te veel in kwaliteit achteruitgegaan. Daar gaan we iets aan doen. Voor betere verkeersafwikkeling onderzoeken we verkeersontsluiting van het buitengebied via de KanaaldijkZuid. Daarnaast geven we invulling aan de al lang gekoesterde wens om toe te werken naar een vrijliggend fietspad tussen ’t Goy en de Goyerbrug.

68. Verbreden en verbeteren doorgaande fietspaden De verkeersveiligheid van (brom-)fietspaden in Houten en de mogelijke oplossingen om het gebruik te verbeteren worden momenteel onderzocht. Zoals het verbreden van de paden. Dit doen we op basis van de risico-indicatoren uit de provinciale verkeersveiligheidsmeter. Dit onderzoek vormt begin 2023 de input voor een actieplan. Als er onderhoud wordt gevoerd aan fietspaden zullen we deze ook zoveel mogelijk verbreden naar vier meter. Bij de realisatie van nieuwe doorgaande fietsverbindingen zullen we zoveel als mogelijk deze aanleggen in een breedte van vier meter volgens de nieuwste richtlijnen (momenteel is de meest voorkomende breedte 3,50 meter). We zullen een overeenkomst met de provincie sluiten over de realisatie van de eerste doorfietsroutes in Houten. We hopen met 65% subsidie de doorfietsroutes Utrecht Science Park Houten Castellum en Houten - Lage Weide te realiseren. Verder agenderen we bij de provincie onze gewenste regionale fietsverbindingen, en waar mogelijk ook bij het Rijk. We geven voorrang aan realisatie van fietsverbindingen met subsidiemogelijkheden, waar zowel Houten als de subsidieverstrekker meerwaarde van in ziet. Bij aanpassingen van fietsroutes betrekken we de lokale afdelingen van de Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland. 69.

Volledige aansluiting A12 We voeren een stevige lobby bij de provincie om de toegezegde volledige aansluiting gerealiseerd te krijgen, op basis van de afspraken die we hebben gemaakt in de bestuursovereenkomst integraal maatregelpakket Bunnik-Houten. Daarnaast spannen wij ons in om via de mobiliteitsstrategie van UNed (samenwerking provincie Utrecht, rijk en gemeenten op gebied van bereikbaarheid, mobiliteit en wonen) de volledige aansluiting in te brengen. Verder zullen wij als onderdeel van de visievorming voor Houten-Oost en de locaties in en om het centrum, Molenzoom en Koppeling een studie doen naar mobiliteitseffecten van woningbouw en de maatregelen die nodig zijn. De aansluiting op de A12 maakt daar onderdeel van uit. 70. Ontsluiting Kanaaldijk-Zuid We onderzoeken wat het effect is van een verkeersontsluiting via de Kanaaldijk voor zowel de wegen in Schalkwijk en Tull en ’t Waal als voor de Beusichemseweg in ’t Goy. We maken een Pagina 28 van 41

inschatting van de kosten die nodig zijn om de Kanaaldijk-Zuid in te richten als weg die geschikt is voor autoverkeer. De kosten voor dit onderzoek worden gedekt uit het bestedingsplan mobiliteit en bereikbaarheid. We gaan ook aan de slag met andere projecten uit de mobiliteitsvisie Eiland van Schalkwijk. 71. Fietspaden in en naar dorpen buitengebied We gaan de Waalseweg fietsvriendelijker inrichten. Hiermee willen we meer ruimte bieden aan de fietser, de snelheid van het autoverkeer omlaag brengen en de schoolzone meer herkenbaar maken. In 2022 vragen we hiervoor subsidie aan en vanaf 2023 starten de voorbereidingen voor de werkzaamheden. Verder actualiseren we jaarlijks ons missing link (ontbrekende doorgaande fietsverbindingen) overzicht, op basis hiervan prioriteren we onze fietsprojecten en vragen we subsidie aan. Groot onderhoud en vervanging van fietspaden komt aan de orde in het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) Beheer Openbare Ruimte dat momenteel wordt afgerond. Het eventueel naar voren halen van werkzaamheden heeft effect op de financiering, waarover mogelijk aanvullende bestuurlijke besluitvorming nodig is. 72. Fietspad ’t Goy naar Goyerbrug We willen op termijn een vrijliggend fietspad van ’t Goy naar de Goyerbrug realiseren. We starten met een verkenning in 2023 naar de mogelijkheden. Hierbij kijken we naar het ontwerp, de kosten en de financieringsmogelijkheden.

We gaan in overleg met de provincie over subsidiemogelijkheden, zowel vanuit de provincie als vanuit het rijk. Bij de herijking van het bestedingsplan mobiliteit en bereikbaarheid maken we budget vrij om de verkenning uit te kunnen voeren. Omschrijving Fietspad ’t Goy naar Goyerbrug (kapitaallasten)

2022 -

2023 -

2024 -

2025 -

2026 €100.000

I/S S

73. Prioritering fietsroutes naar omliggende gemeenten We doen onderzoek naar de fietsroute Culemborg-Houten-Utrecht Science Park (USP) (in 2022) samen met provincies Utrecht, Gelderland, Culemborg en de Fietsersbond. We streven ernaar een vergelijkbare studie uit te voeren naar de fietsroute Vijfheerenlanden Houten-USP (2023/2024). Het streven is om niet alleen de fietsbrug over de Lek tussen Vijfheerenlanden en Tull en ’t Waal te realiseren, maar deze route te kunnen doortrekken naar USP met ook een nieuwe brug/verbinding over het Amsterdam-Rijnkanaal. 74. Verbeteren bereikbaarheid bus Het openbaar busvervoer in Houten (en de regio) verschraalt door de jaren heen steeds meer. Dit college zal er alles aan doen om het openbaar vervoer te verbeteren. Zeker voor inwoners van de kleine kernen en kwetsbare inwoners. Onze ambitie om snel woningen te bouwen in de centrumgebieden en Houten-Oost vergroten de urgentie. We willen de lokale vervoersinitiatieven (Automaatje, Stichting Duurzaam Vervoer Houten) beter laten aansluiten op het reguliere openbaar vervoer. Ook voor het gebruik van U-flex (een flexibele openbaar vervoer-service waarbij de bus niet volgens een vaste dienstregeling rijdt, maar op bestelling) zien we kansen de aansluiting te verbeteren. We hebben daarbij ook oog voor de koppeling met het WMO-vervoer.

Pagina 29 van 41

75. Meer toezicht fietsparkeren Castellum We zetten in op meer toezicht op het fietsparkeren in Castellum. Afgezien van repressie is er aandacht nodig voor preventie. Dat betekent een adequate inrichting van de omgeving. Het voornemen is om het plein Piazza in Castellum opnieuw in te richten. Dit is een goede gelegenheid om het fietsparkeren beter te reguleren. Begin september 2022 wordt een fietsparkeeronderzoek op en rondom Piazza gedaan. Dit geeft een beeld van de huidige capaciteit, het gebruik van de fietsparkeerplekken en mogelijkheden voor gedragsverandering. De resultaten zijn medebepalend voor de verdere oplossingen en inrichting van het gebied t.a.v. fietsparkeren. 76. Aanpak parkeeroverlast In het najaar van 2022 wordt een nachtelijk parkeerdrukonderzoek uitgevoerd in heel Houten. Op basis daarvan worden in 2023 bewoners actief benaderd voor een community-aanpak (samen met inwoners bespreken we problemen en oplossingen). Dit gaat dan om de straten waar de parkeerdruk boven de 90% ligt of waar de parkeerdruk in een gebied structureel hoger is dan 80% en aanvullend minimaal 25% van de huishoudens in dat gebied aangeeft parkeeroverlast te ervaren. De ‘Community-aanpak’ (op basis van nieuwe Parkeervisie 2021) actualiseert de huidige aanpak ‘Parkeren op Maat’ (gebaseerd op de parkeervisie 2012-2017).

De exacte omvang van de benodigde middelen voor de community aanpak hangt af van de uitkomsten van het parkeerdrukonderzoek. Omschrijving Faciliteren community aanpak

2022 -

2023 €25.000

2024 €25.000

2025 €25.000

2026 €25.000

I/S S

77. Faciliteren laadpalen Met en voor bewoners faciliteren we de verdere uitrol en evenwichtige spreiding van openbare laadpalen. Hierbij is aandacht voor innovatieve ontwikkelingen op het gebied van openbaar laden, zoals o.a. plaatsing op basis van datasturing en de pilot met de kabelgoottegels. Voor privé laadlocaties stimuleren wij waar mogelijk ook elektrisch laden. Innovatieve ontwikkelingen zijn daarbij o.a. elektriciteit terug leveren. Elektrische auto’s zouden daarmee een bufferfunctie kunnen vervullen. Dit staat nog in de kinderschoenen en heeft tijd nodig voor uitwerking. Er zijn momenteel structurele middelen beschikbaar voor laadpalenbeleid. Het elektrisch rijden groeit echter zo hard dat voor 2022 en 2023 extra incidentele middelen beschikbaar zijn gesteld door de gemeenteraad. Voor de resterende twee jaar (2024-2025) van het beleid houden we rekening met €30.000 per jaar. Omschrijving Faciliteren laadpalen

2022 -

2023 -

2024 €30.000

2025 €30.000

2026 -

I/S I

78. Pilot kabelgoottegels Elektrisch rijden is in opkomst, een goede laadinfrastructuur is daarvoor nodig. De meeste inwoners hebben geen eigen oprit. Laadkabels liggen daarom vaak over de trottoirs. Dat levert gevaarlijke situaties op. We starten daarom in 2023 een pilot met de aanleg van kabelgoten op drie proeflocaties. Per locatie zijn de kosten ongeveer €1.500. De kosten voor de evaluatie van de pilot zijn ongeveer €3.500. De aanleg van goten na de proef dient door gebruikers zelf betaald te worden. Omschrijving Pilot kabelgoottegels

2022

2023 €8.000

2024 0

2025 0

2026 0

I/S I

Pagina 30 van 41

2.4.2 Financiële samenvatting In onderstaande tabel zijn de incidentele en/of structurele financiële effecten voor het programma ‘goede bereikbaarheid’ samengevat: Nummer Omschrijving 2.4 Programma Goede bereikbaarheid 2.4.1 Bereikbaarheid en mobiliteit TOTAAL waarvan incidenteel waarvan structureel

Bedragen x € 1.000 2025 2026

2022

2023

2024

-

-33 -33

-55 -55

-55 -55

-125 -125

-8 -25

-30 -25

-30 -25

-125

0 -

Pagina 31 van 41

2.5 Programma Veilige leefomgeving 2.5.1 Veiligheid en openbare orde ‘Houten is een veilige gemeente en dat houden we graag zo’ Een veilige leefomgeving en je veilig voelen in de openbare buitenruimte is in alle kernen van onze gemeente ons uitgangspunt. Inwoners waarderen de veiligheid met een 7,9 en die hoge score willen we behouden en het liefst nog verbeteren. Daar hebben we elkaar voor nodig. Veiligheid is van ons allemaal. Het vraagt om normhandhaving in de openbare orde, toezicht om overlast tegen te gaan en stevig aanpakken van drugsoverlast en (ondermijnende) criminaliteit. Preventieve acties en het ontmoedigen van drugs- en alcoholgebruik onder jongeren is daarbij aan de voorkant van belang. Bijvoorbeeld in wat je ‘van huis uit meekrijgt’, op scholen, in de horeca, bij de sportclub en in het jeugdbeleid. Samen met ondernemers, inwoners en particuliere initiatieven zoals Stichting Veilig Houten vragen we dus ook inzet van u. Overlast door alcohol- en/of drugsgebruik en andere vormen van criminaliteit pakken we aan. We zullen in samenspraak bezien welke instrumenten er wettelijk en aanvullend binnen onze eigen Algemene Plaatselijke Verordening inzetbaar zijn, zoals cameratoezicht en het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO’s) te benutten.

Met extra toezicht in de openbare ruimte door Boa’s, de politie, toezichthouders en onze inwoners zetten we ook de georganiseerde ondermijnende criminaliteit de voet dwars. Onderlinge samenwerkingen en afstemming van politie, het Openbaar Ministerie, gemeente en de samenleving zijn hierbij een voorwaarde.

79. Prioritering en uitbreiding Boa’s in openbare ruimte Deze bestuursperiode zal de huidige inzet van de boa’s meer in lijn worden gebracht met de toezichts- en veiligheidsprioriteiten van het bestuur. Het Uitvoeringsplan Toezicht en Handhaving is daarbij richtinggevend naast het uitvoeringsprogramma van het Integraal Veiligheidsplan (20222024). Onze extra’s Boa’s zullen worden getraind in het omgaan met oudere jeugd op straat, in samenspraak met de inzet van jongerenwerk, de wijkagent en scholen. De huidige ontwikkelingen in Houten vragen om meer inzet van de Boa’s buiten de tot nu toe reguliere kantoortijden. Het gaat om de momenten waarop meldingen van overlast bij ons binnenkomen. Meer oudere jeugd op straat vraagt om een andere benadering en aandacht binnen het jeugdbeleid. Het vraagt ook om meer ondersteuning in de aanpak ondermijnende criminaliteit, bijdragen leveren aan acties uit het Integraal Veiligheidsplan (IVP), tegengaan polarisatie en meer samenwerking met politie. Hierbij investeren we zoals gezegd niet alleen in extra toezicht en handhaving maar juist ook in preventie (ogen en oren/signaleringsfunctie), overlast op straat en goede samenwerking met het jongerenwerk en de politie. Via de meicirculaire van het kabinet (2022) is €38.000 per jaar beschikbaar voor uitbreiding capaciteit boa’s in de openbare ruimte.

Daarmee resteert een bedrag van €112.000 voor uitbreiding met 2 boa’s. Omschrijving Uitbreiding Boa’s

2022

2023 €112.000

2024 €112.000

2025 €112.000

2026 €112.000

I/S S

80. Cameratoezicht bedrijventerreinen, winkelcentra, uitgaansgebieden Op een aantal plekken ervaren inwoners meer overlast dan gemiddeld. Eén van de instrumenten naast toezicht op straat is cameratoezicht. Cameratoezicht door de overheid kan alleen als er een dringende reden is en alle andere middelen zijn gebruikt. Daarom gaan we in 2023 als eerste in Pagina 32 van 41

gesprek met ondernemers over knelpunten en problemen op bedrijventerreinen en de drie winkelcentra. Dat vertalen we naar concrete acties in het Uitvoeringsplan IVP. Veiligheid vergroten en overlast tegengaan voor ondernemers kan via het Keurmerk Veilig Ondernemen (KVO). Leidend principe van het KVO is dat het door ondernemers zelf wordt gedragen. Een KVO is breder dan alleen toezicht door camera’s. Afhankelijk van de uitkomsten bepalen we wat de inzet wordt vanaf 2024 en verder. De benodigde beleidscapaciteit voor de aanpak van de startnotitie kan binnen de bestaande formatie worden gevonden. Dit geldt ook voor een geringe capaciteit voor het opvolgen vanuit veiligheid en/of economische zaken. Het eventueel inzetten van cameratoezicht en het daaraan verbonden uitlezen van camerabeelden vraagt om extra capaciteit en vervolgens strafrechtelijke inzet waar het OM over beslist. 81. Aanpakken Drugsgebruik en overlast Onze huidige aanpak is vooral gericht op ingrijpen na meldingen van overlast. Meer aandacht is nodig voor preventie. We ontmoedigen drugsgebruik door voorlichting op alle scholen voor kinderen en ouders in samenwerking met onder meer HALT, Jongerenwerk en de GGD. Ook blijven we in gesprek met horecaondernemers en vertegenwoordigers van sportkantines door middel van gastheergesprekken.

Met de resultaten uit het project “Straatwaarden” dit najaar, krijgen we meer zicht of en zo ja waar er sprake is van zogenaamde jonge aanwas in de drugscriminaliteit. Partners (scholen, conciërges, Boa’s, jongerenwerkers, toezichthoudende medewerkers) leren signalen te herkennen van jongeren die dreigen af te glijden in de criminaliteit. Hierbij wordt ook nauw samengewerkt met de scholen, leerplicht, politie en HALT. Op basis van het rapport scherpen we onze aanpak aan in 2023. De aanpak van drugsgebruik en van drugsoverlast wordt ook regionaal afgestemd gezien de leerlingenstromen over en weer. Binnen de Algemene Plaatselijke Verordening zijn instrumenten beschikbaar voor het aanpakken van overlast door drugsgebruik/lachgas in de openbare ruimte indien sprake is van schending van de openbare orde en veiligheid. Daar willen wij normstellend in zijn: veroorzaken van overlast, wordt beboet en bestraft! Daarvoor zijn dan wel afspraken in de driehoek noodzakelijk in verband met de beschikbaarheid en capaciteit van toezicht en handhaving (politie, OM, gemeente). 82. Tegengaan ondermijnende criminaliteit De huidige inzet op project Ondermijning zetten we voort volgens het uitvoeringsprogramma. Tegelijkertijd willen we meer ruimte geven aan ondernemers in buitengebied om te kunnen ondernemen.

Maar dan wel van het goede soort! En daarom zetten we, waar vergunningverlening nodig is, meer in op toetsing op grond van de Beleidsregels Wet Bibob. De Wet Bibob is een (preventief) bestuursrechtelijk instrument. Als er een (ernstig) gevaar dreigt dat bijvoorbeeld een vergunning wordt misbruikt, kan de burgemeester/gemeente de aanvraag weigeren of de afgegeven vergunning intrekken. Extra toetsing op grond van de wet Bibob betekent een extra onderzoek en daarmee extra formatieve inspanning. Zoals bij activiteit 49 beschreven, nemen we in de Omgevingsvisie ook het beleid voor leegstaande schuren in het buitengebied mee. Deze wordt naar verwachting in 2024 opgeleverd. Daarom is het logisch om het inzetten van de Bibob procedure bij aanvragen in het buitengebied en de extra kosten die hiermee gepaard gaan vanaf 2025 in te zetten. Omschrijving Tegengaan ondermijnende criminaliteit

2022

2023

2024

2025 €35.000

2026 €35.000

I/S S

Pagina 33 van 41

83. Inwonersparticipatie voor veilige en leefbare woonomgeving stimuleren De huidige initiatieven op het gebied van veilige en leefbare woonomgeving blijven we stimuleren (Bewonersparticipatie Stichting Veilig Houten, Whatsapp buurtpreventie en (Hart)veilig Houten, Burgernet). Waar mogelijk ondersteunen we nieuwe initiatieven. Zo geeft de Veiligheidsregio Regio Utrecht (VRU) voorlichting op scholen en in zorginstellingen in het kader van een brandveilige generatie en bezien we of voorlichting aan VvE’s over brandveiligheid, de veiligheid van bewoners in wooncomplexen kan worden bevorderd. In relatie tot complexe casuïstiek werken we samen met het Zorg- en Veiligheidshuis Regio Utrecht (ZVHRU). Dat faciliteert de gezamenlijke, persoonsgerichte aanpak van individuele overlastplegers en veroorzakers van criminaliteit in de regio. Daarvoor is de Top-X lijst samengesteld door gemeente, politie en Openbaar Ministerie met namen van personen of groepen die overlast en/of criminaliteit veroorzaken, waaronder woninginbraken, geweldsdelicten, straatroven, druggerelateerde delicten. Dit crimineel gedrag heeft een grote impact op de slachtoffers en brengt bovendien grote maatschappelijke kosten, onrust en gevoelens van onveiligheid voor de buurt met zich mee.

We blijven inzetten op bewustwordingscampagnes met partners (herkennen van signalen, voorkomen van en het vergroten van de bekendheid van de meldingsmogelijkheden) waarmee we criminaliteit uit de anonimiteit halen en kunnen aanpakken (Meld Misdaad Anoniem). Dat geldt ook voor bewustwording en preventie gericht op de bestrijding van cybercriminaliteit.

2.5.2 Financiële samenvatting In onderstaande tabel zijn de incidentele en/of structurele financiële effecten voor het programma ‘veilige leefomgeving’ samengevat: Nummer Omschrijving 2.5 Programma Veilige leefomgeving 2.5.1 Veiligheid en openbare orde TOTAAL

2022

2023

2024

Bedragen x € 1.000 2025 2026

-

-112 -112

-112 -112

-147 -147

-147 -147

waarvan incidenteel waarvan structureel

-

-112

-112

-147

-147

0

Pagina 34 van 41

2.6 Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie 2.6.1 Financiën en organisatie: het fundament op orde ‘Met realiteitszin inzetten op een slagvaardige en betrouwbare lokale overheid’ We leven in een periode die zich kenmerkt door meerdere (financiële) onzekerheden en een ambtelijke organisatie die onder druk staat. Bij deze onzekerheid hoort ook enige (financiële) voorzichtigheid. We willen werken aan een stevig fundament voor onze gemeente. We zoeken een constante balans tussen bestuurlijke ambities, de financiële positie van de gemeente en de capaciteit van de gemeentelijke organisatie.

84. Solide en toekomstbestendige ICT Wij hechten aan een toekomstbestendige en solide ICT en zien de investeringen als noodzakelijk. Vanuit eerdere onderzoeken is naar voren gekomen dat de huidige basis van onze ICT-huishouding niet op orde is en daarmee onvoldoende is voorbereid op de toekomst en de huidige vereiste en noodzakelijk ICT-ondersteuning voor de organisatie en de dienstverlening aan de samenleving. Daarbij is de digitale veiligheid van essentieel belang voor een betrouwbare, veilige dienstverlening. Daarvoor is ook een actuele visie nodig. Voordat wij een besluit voorleggen aan de raad voeren we in 2022 nogmaals een onderzoek uit naar wat een duurzame, robuuste en veilige ICT-dienstverlening vereist in de organisatie. We houden daarom alvast rekening met de huidige kosteninschattingen op basis van de eerdere rapporten van ICT-adviesbureau M&I. Omschrijving Solide en toekomstbestendige ICT ICT Incidenteel

2022 €30.000

2023 € 500.000 € 500.000

2024 € 800.000 € 500.000

2025 € 800.000 € 150.000

2026 € 800.000 -

I/S S I

85. Leges bouwvergunningen kostendekkend We willen in deze bestuursperiode de leges voor bouwvergunningen verhogen. We willen de kosten voor het behandelen van een aanvraag meer in balans brengen met wat het de gemeente kost. Dit betekent dat een bouwvergunning aanvragen duurder zal worden. In de 2e helft van 2023 is er meer duidelijkheid over wat de invoering van Wet Kwaliteitsborging en Omgevingswet betekent voor de leges. Daarna kunnen we voor 2024 een goed onderbouwd voorstel doen voor de opbouw en hoogte van de leges (wettelijk mag je voor een lege niet meer vragen dan daadwerkelijke kosten). 86. Vitaliteitsbudget Om als ambtelijke organisatie goed toegerust te zijn op de toekomstige opgaven, is het verbinden van de juiste medewerkers aan onze organisatie én het behouden van deze medewerkers cruciaal. In de huidige arbeidsmarkt een lastige opgave. Daar komt bij dat tot en met 2030 een derde van onze medewerkers met pensioen gaat. Het is daarom van cruciaal belang dat er geïnvesteerd wordt in de vitaliteit en duurzame inzetbaarheid van onze medewerkers én de organisatie. Het vitaliteitsbudget helpt ons bij het aantrekken van een nieuwe generaties, het gezond aan het werk houden van de medewerkers en geeft mogelijkheden voor een warme overdracht van kennis en ervaring. Zoals tijdelijk dubbele formatiebezetting vooruitlopend op pensionering.

Pagina 35 van 41

De afgelopen jaren is er ook gewerkt met een vitaliteitsbudget, dit is o.a. benut voor de warme overdracht in een aantal cruciale functies. Onderstaande tabel geeft de bedragen weer op basis van de prognose van de aantallen medewerkers die AOW-leeftijd bereiken in een specifiek jaar. Dit geeft een fluctuerend verloop van het benodigde budget. Omschrijving Vitaliteitsbudget

2022

2023 €81.000

2024 €64.000

2025 €132.000

2026 €121.000

I/S I

2.6.2 Financiële samenvatting In onderstaande tabel zijn de incidentele en/of structurele financiële effecten voor ‘algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie’ samengevat: Bedragen x € 1.000 2025 2026

Nummer Omschrijving Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning 2.6 organisatie

2022

2023

2024

2.6.1

Financien en organisatie, het fundament op orde TOTAAL

-30 -30

-1.081 -1.081

-1.364 -1.364

-1.082 -1.082

-921 -921

waarvan incidenteel waarvan structureel

0 -30

-581 -500

-564 -800

-282 -800

-121 -800

Pagina 36 van 41

3. Financiën We gaan aan de slag met een krachtig programma met nieuwe ambities voor de komende jaren en zetten daarnaast ook al vastgesteld beleid door. Dit moet ook gepaard gaan met financieel solide beleid. Beleid dat voorspelbaar en betrouwbaar is. Daarom willen we de algemene beklemde reserve zoveel mogelijk op peil houden, onder meer door bij de komende jaarrekening voor te stellen het resultaat over 2022 terug te storten in de reserves. We beschrijven in dit hoofdstuk hoe we onze ambities, bestaand beleid en de aankomende ontwikkelingen gaan. Sommige actuele onzekerheden zijn nog niet verwerkt, de septembercirculaire van het Rijk zal binnenkort verschijnen en het kabinet heeft ook op Prinsjesdag nog het nodige gepresenteerd. Niet alleen voor het jaar 2023, maar wellicht ook nog voor 2022 als het gaat om inflatie, bestaanszekerheid en de energiecrisis. Het komt dan ook te vroeg om in op dit moment te beoordelen of- en in hoeverre- de gemeente hier financieel ruimte voor moet en kan maken.

3.1 Ontwikkelingen De gemeentelijke financiën vormen komende bestuursperiode een flinke uitdaging. Op het eerste gezicht ziet het huishoudboekje er goed uit, maar de uitdagingen zijn groot. Naast eigen ambities hebben we als college de komende bestuursperiode ook te maken met enkele belangrijke (landelijke) ontwikkelingen. Zonder dat wij hier veel invloed op hebben, hebben deze ontwikkelingen in meer of mindere mate invloed op de gemeentelijke organisatie. Zowel op de financiële ruimte voor ambities als op de werkwijze en capaciteit van de gemeente. Bij dergelijke grote uitdagingen hoort ook enige (financiële) voorzichtigheid. Hieronder nemen we u mee in enkele belangrijke ontwikkelingen: Invoering van de Omgevingswet De voorlopige intredingsdatum voor de Omgevingswet is 1 januari 2023. Met de invoering van de Omgevingswet veranderen ook veel processen in de organisatie. Om ons hierop voor te bereiden maken we (al langere tijd) hoge kosten. Tot nu toe is het uitgangspunt altijd geweest dat deze kosten gedekt worden door het Rijk. Stijgende inflatie en energieprijzen Door stijgende energieprijzen en de hierdoor (verwachte) inflatie staat de betaalbaarheid onder druk. Dit geldt zowel voor de koopkracht van onze inwoners, als voor de betaalbaarheid van het beleid van de gemeente.

De stijgende energieprijzen zijn een risico voor de gemeentelijke begroting (bijvoorbeeld aanbestedingen die hierdoor hoger uitvallen) en de begrotingen van maatschappelijke organisaties. We zetten ons in om geldproblemen en schulden bij onze inwoners te voorkomen. Asielopvang Op dit moment zijn er in Nederland te weinig opvangplekken voor asielzoekers. Het college zet zich in om aan de verplichtingen m.b.t. huisvesting van statushouders te voldoen. Daarnaast zijn er recent twee opvanglocaties voor Oekraïense vluchtelingen ingericht. Bovendien heeft de raad een voorgenomen besluit genomen over de tijdelijke opvang van kansrijke asielzoekers (maximaal 100), spoedzoekers en maatschappelijke organisaties aan de Essenkade. Wij volgen de gesprekken tussen de veiligheidsregio’s en het kabinet op de voet, en zijn van mening dat we onze verantwoordelijkheid hebben genomen. ICT Het belang van een goede ICT binnen de gemeente neemt toe, door toegenomen afhankelijkheid Pagina 37 van 41

van data, technologie waarmee we werken en het risico op cyberaanvallen. Door de razendsnelle technologische veranderingen is bovendien de interactie met inwoners veranderd. Uit recent onafhankelijk onderzoek is echter gebleken dat de ICT-dienstverlening van de gemeente Houten onvoldoende voorbereid is op de toekomst. Er is een flinke financiële impuls noodzakelijk. Het college neemt de verantwoordelijkheid voor een toekomstbestendige en solide team Informatie. Voordat wij een besluit voorleggen aan de raad voeren we in 2022 nogmaals een onderzoek uit naar wat een duurzame, robuuste en veilige ICT-dienstverlening vereist in de organisatie en de externe dienstverlening. Risico’s in de uitvoerbaarheid van beleid – knellende capaciteit Voor de uitvoering van onze ambities kunnen wij vertrouwen op professionele medewerkers en betrokken en deskundige inwoners en organisaties. We realiseren ons dat (capaciteit van) de ambtelijke organisatie een aandachtspunt is. We nemen de signalen over (werk)druk serieus. We kunnen niet alles tegelijkertijd en daarom is fasering in het collegeprogramma aangebracht. Wij realiseren ons dat het behouden en verbinden van de juiste professionals aan de organisatie in de huidige arbeidsmarkt een opgave is.

We bewaken dat de bestuurlijke ambities passen bij de formatie en competenties van de organisatie, gaan door met de organisatieontwikkeling en zetten in op aantrekkelijk werkgeverschap.

3.2 Structurele en incidentele kosten collegeprogramma In het collegeprogramma hanteren we de structuur van de programmabegroting. In de tabel hieronder vindt u boven in het financiële uitgangspunt vóór het collegeprogramma. In de rijen daaronder vindt u opgesomd de ambities die structureel en incidenteel geld kosten per programma. In de onderste rij vindt u de verwachting van het begrotingssaldo per jaar. Hierin zijn niet de incidentele kosten verwerkt voor de implementatie van de Omgevingswet, duurzame ICT en Bouwen aan Houten. Deze incidentele uitgaven dekken we vanuit incidentele middelen, zie hiervoor de paragrafen 3.3 en 3.4. Dit levert een verwacht positief beeld op voor de jaren 2022 t/m 2025. Zoals eerder beschreven nemen we het jaar 2026 niet als uitgangspunt voor ons financiële beleid, omdat het aannemelijk is dat dit tekort (landelijk) deels opgelost wordt. De provincie wil dat het eerste of het laatste jaar van de meerjarenbegroting sluitend is. Daaraan voldoen we met dit meerjarenperspectief. 2022

2023

2024

Bedragen x € 1.000 2025 2026

Prognose financieel meerjarenperspectief 2022-2026*

3.879

3.875

3.453

4.502

-2.708

Collegeprogramma 2022-2026, ten laste van resultaat Programma Betrokken bij de samenleving Programma Samen Leven Programma Duurzame leefomgeving Programma Goede bereikbaarheid Programma Veilige leefomgeving Algemene dekkingsmiddelen, overhead Totaal collegeprogramma 2022-2026

-24 0 -54 0 0 -30 -108

-295 -723 -1.193 -33 -112 -581 -2.937

-392 -721 -1.235 -55 -112 -864 -3.379

-317 -748 -1.532 -55 -147 -932 -3.731

-317 -748 -1.091 -125 -147 -921 -3.349

-54 -54

-1.972 -965

-2.694 -685

-2.773 -958

-2.873 -476

3.771

938

74

771

-6.057

- waarvan structureel - waarvan incidenteel ten laste van resultaat

Prognose financieel meerjarenperspectief 2022-2026 (op basis van collegeprogramma 2022-2026) *) inclusief concept-begroting'23 en concept-2e bestuursrapportage'22

Tabel 2: Meerjarenperspectief incl. collegeprogramma ten laste van resultaat (exclusief incidentele lasten die uit een reserve gefinancierd worden voor de omgevingswet, duurzame ICT en Bouwen aan Houten) Pagina 38 van 41

3.3 Ombuigingen Echter, wij vinden dat de hierboven gepresenteerde meerjarenbegroting nog onvoldoende financiële ruimte biedt om onzekerheden/ontwikkelingen op te vangen zoals beschreven in paragraaf 1.4. Daarom stellen we voor om drie ombuigingen te realiseren uit het lijstje ombuigingen uit de begroting 2022. Het verhogen van de toeristenbelasting van 5% naar 6% brengt € 43.000 extra inkomsten op. Door te stoppen met het instrument Samenlevingsagenda valt € 50.000 vrij. Dit instrument was specifiek voor de collegeperiode 2018-2022 beschikbaar. Daarnaast levert een andere wijze van begroten van de loonkosten een besparing van € 100.000 op.

Saldo Verhoging toeristenbelasting van 5% naar 6% Vrijval budget samenlevingsagenda Wijziging methodiek van begroten loonkosten Saldo ombuigingen Prognose financieel meerjarenperspectief 2022-2026 (op basis van collegeprogramma 2022-2026)

2022 3.771

2023 938 43 50 100 193

2024 74 43 50 100 193

3.771

1.131

267

Bedragen x € 1.000 2025 2026 771 -6.057 43 43 50 50 100 100 193 193 964

-5.864

Tabel 3: Ombuigingsvoorstellen

We beoordelen na de meicirculaire 2023 of er sprake is van een ombuigingsopgave. Wanneer deze er is, gaan we samen met inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers zoeken naar ombuigingen ideeën langs de weg van het Zeister-model (nr. 04). We starten daar dan mee eind 2023, zodat we dit kunnen meenemen in de perspectiefnota 2025 en dus ook in begroting 2025.

3.4 Incidentele lasten uit nieuw te vormen bestemmingsreserves Naast de inzet van de begroting is het ook mogelijk incidentele lasten te financieren uit incidentele middelen gevormd in reserves. Voor de implementatie van de Omgevingswet (nr. 32) en een toekomstbestendige en solide ICT (nr. 85) maken we gebruik van de algemene beklemde reserve. We onttrekken hieruit onderstaande middelen en voegen deze toe aan nieuwe bestemmingsreserves. De algemene beklemde reserve is bedoeld voor het realiseren van incidentele kosten van het college. In tegenstelling tot de algemene vrije reserve, die is bedoeld voor het afdekken van risico’s.

Te dekken uit algemene beklemde reserve incidenteel implementatie omgevingswet incidenteel transitie ict

2022 -

2023 1.105 500

2024 720 500

2025 425 150

Bedragen x € 1.000 Benodigde 2026 reserve: 250 2.500 1.150

Tabel 4: Overzicht incidentele uitgaven gedekt vanuit te vormen bestemmingsreserves ten laste van de algemene beklemde reserve

In Houten is afgesproken dat de algemene beklemde reserve een minimaal saldo van € 15 miljoen bevat. Momenteel is de stand van de algemene beklemde reserve € 19,173 miljoen. In de tabel op p. 41 is de stand van de algemene beklemde reserve, het plafond, de ruimte boven het plafond en de onttrekkingen uit de reserve te zien. De stand na onttrekking is € 15,523 miljoen.

Pagina 39 van 41

We willen de gemeenteraad voorstellen om bij de resultaatbestemming van de jaarrekening 2022 een verwacht positief jaarrekeningsaldo toe te voegen aan de algemene beklemde reserve. Daarmee brengen we naar verwachting de reserve weer richting het huidige niveau. Bedragen x € 1.000 Stand algemene beklemde reserve 31/12/2021 19.173 Ingesteld plafond 15.000 Ruimte algemene beklemde reserve boven plafond 4.173 Vormen bestemmingsreserves: Omgevingswet 2023-2026 2.500 Transitie ICT 1.150 Ruimte algemene beklemde reserve boven plafond na vorming bestemmingsreserves 523 Stand algemene beklemde reserve 15.523 Tabel 5: Mutaties van de algemene beklemde reserve

3.5 Bestemmingsreserve Bouwen voor Houten 2023 - 2026 De incidentele kosten voor de ambitie Bouwen voor Houten (nr. 26) dekken we vanuit verschillende bronnen. De kosten voor het startbudget Bouwen voor Houten voor de periode van 2023-2026 bedragen:

Bouwen in Houten 2023-2026 Kostenverhaal Saldo

2023

2024

2025

750 -

975 -450

1.275 -600

750

525

675

Bedragen x € 1.000 2026 Totaal 1.125 4.125 -900 -1.950 225 2.175

Tabel 6: Overzicht kosten Bouwen voor Houten 2023 - 2026

Om dit mogelijk te maken stellen we een bestemmingsreserve ‘Bouwen voor Houten 2023-2026' in voor € 4.125.000. Deze reserve wordt voor € 2.175.000 gevormd uit de exploitatie en voor € 1.950.000 uit de reserve concernweerstandsvermogen grondexploitaties (dit is een reserve om risico’s in de grondexploitatie te dekken). Het duurt enkele jaren voordat kosten verhaald kunnen worden. Mochten deze kosten niet door verhaal worden afgedekt (dit is dus een risico), dan moet hiertegenover een reserve staan. Op het moment dat kosten verhaald kunnen worden bij de initiatiefnemer zullen deze via de bestemmingsreserve ‘Bouwen voor Houten 2023-2026’ weer worden toegevoegd aan het Concern weerstandsvermogen grondexploitaties. Daarmee zal het saldo van dit weerstandsvermogen weer op het huidige niveau uitkomen.

3.6 Investeringen Naast de structurele en incidentele lasten vraagt dit collegeprogramma ook het instellen van kredieten om investeringen te kunnen plegen. Onder investeringen verstaan we uitgaven, met een minimale omvang van € 10.000, waarvan het nut zich over meerdere jaren uitstrekt. Het goed wordt gedurende meerdere jaren gebruikt. Daarom worden de kosten niet in één keer ten laste van de exploitatie gebracht, maar gespreid over een aantal jaren door middel afschrijvingen. In het collegeprogramma zijn de volgende investeringen opgenomen:

Onderwerp Zonnepanelen op gemeentelijk vastgoed Beperkte ontvangstruimte Oud-Wulven Fietspad ’t Goy naar Goyerbrug

Investeringsbedrag (x € 1.000) 700 75-120 1.500-2.000

Investeringsperiode 2022

2023

2024

X

X X

2025

2026

X X

Tabel 7: Investeringen collegeprogramma Pagina 40 van 41

3.7 Slotwoord Het college heeft het coalitieakkoord verwerkt in het collegeprogramma voor de komende vier jaar. Hiermee is een kader geschetst wat u van ons mag verwachten. Hier kunt u ons aan houden! Er gebeurt veel onze gemeente, in ons land en internationaal. Dit vraagt zorgvuldig al onze aandacht en geeft een onvoorspelbare dynamiek de komende tijd. In samenwerking met de hele gemeenteraad, ondernemers, inwoners en maatschappelijk middenveld is dit de uitdaging waar het nieuwe college voor staat. We pakken dit samen op!

Pagina 41 van 41