Document · PDF

bijlage 1. bestuursrapportage 2026

Gemeenteraad 7 juli 2026, gemeente HoutenBij agendapunt: Eerste Bestuursrapportage10.794 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

1e Bestuursrapportage 2026

12 mei 2026

Inhoudsopgave Inhoudsopgave .............................................................................................................................................. 3 1.

Inleiding ................................................................................................................................................. 4

Financiële Samenvatting ....................................................................................................................... 5 2.1 Begrotingssaldo ................................................................................................................................... 5 2.3 Bijstellingen bestaande en nieuwe kredieten ...................................................................................... 5 2.4 Belangrijkste beleidsinhoudelijke afwijkingen ..................................................................................... 5 2.5 Onzekerheden ..................................................................................................................................... 5

Begrotingsstanden................................................................................................................................. 6 3.1 Actueel begrotingssaldo ...................................................................................................................... 6 3.2 Bijstellingen op hoofdlijnen .................................................................................................................. 7 3.3 Bijstellingen subsidies ......................................................................................................................... 8 3.4 Stand van zaken bezuinigingen .......................................................................................................... 9 3.5 Meerjarige effecten ............................................................................................................................13

Programma's .......................................................................................................................................14 4.1 Voor en met inwoners .......................................................................................................................14 4.2 Samen Leven ....................................................................................................................................15 4.3 Duurzame leefomgeving ...................................................................................................................18 4.4 Goede bereikbaarheid .......................................................................................................................21 4.5 Integrale veiligheid ............................................................................................................................22 4.6 Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie .............................................................23

Onzekerheden .....................................................................................................................................25

Bijstellingen reserves, voorzieningen, kredieten en risico’s ................................................................27 6.1 Mutaties reserves ..............................................................................................................................27 6.2 Mutaties voorzieningen .....................................................................................................................28 6.3 Mutaties investeringskredieten ..........................................................................................................28 6.4 Mutaties risico’s en onzekerheden ....................................................................................................29

1. Inleiding Voor u ligt de eerste bestuursrapportage 2026, waarin wij rapporteren over beleidsinhoudelijke en financiële afwijkingen. Het doel van de bestuursrapportages is drieledig: Allereerst, om de raad te informeren over het te verwachten (financiële) resultaat en afwijkingen ten opzichte van de begroting. Ten tweede, biedt het mogelijkheden tot bijsturing op alle niveaus van raad tot aan teammanager. Ten derde, wordt de begrotingsrechtmatigheid geborgd, omdat er naar aanleiding van de bestuursrapportage een begrotingswijziging wordt gemaakt. In het kader van motie 68-24 "sturen op maatschappelijke resultaten" hebben we blijvend aandacht voor verbeteringen op zowel proces als inhoud. Nieuw in deze rapportage is de actualisatie van de subsidies. Ook is deze eerste bestuursrapportage uitgebreider op inhoud dan gebruikelijk bij een eerste bestuursrapportage. Dit hebben we gedaan om meer grip en inzicht te krijgen en meer sturing te kunnen geven. Bij het krijgen van meer grip en inzicht horen ook diverse verbeteracties. In deze bestuursrapportage is de opschoningsactie voor de stelposten meegenomen. Uit deze eerste bestuursrapportage komt het beeld dat we eind 2026 verwachten af te sluiten met een positief resultaat. We doen in deze bestuursrapportage niet direct voorstellen voor inzet van dit verwachte voordeel.

De reden is dat er nog veel onzekerheden zijn in 2026, zie ook hoofdstuk 5 in deze eerste bestuursrapportage. Ook op de langere termijn staat de gemeente Houten voor grote sociale en fysieke opgaven, enige voorzichtigheid is dus op zijn plaats. Als daar aanleiding voor is komen we op een later moment nog met een apart integraal voorstel voor intensivering Leeswijzer De eerste bestuursrapportage 2026 is als volgt opgebouwd. In hoofdstuk 2 wordt de financiële samenvatting gegeven. Hoofdstuk 3 presenteert op hoofdlijnen de opbouw van het begrotingssaldo, de belangrijkste mutaties, de nieuwe of bijgestelde subsidieplafonds. stand van zaken van de bezuinigingen en de wijziging van het meerjarig saldo. In hoofdstuk 4 worden per programma de beleidsinhoudelijke en financiële afwijkingen toegelicht. Hoofdstuk 5 informeert uw raad over diverse onzekerheden. Tot slot, in hoofdstuk 6 relevante overzichten van de mutaties op reserves, voorzieningen, investeringskredieten en risico’s. In deze bestuursrapportage worden financiële afwijkingen groter dan € 25.000 meegenomen. Conform de Financiële Verordening worden alle financiële afwijkingen groter dan € 150.000 toegelicht. Dat betekent dat afwijkingen kleiner dan € 150.000 worden meegenomen onder overige verschillen en dus niet nader toegelicht worden. Alle bedragen in de tabellen van deze rapportage zijn in duizendtallen.

Alle bijstellingen met een positief effect op het begrotingssaldo worden met een positief bedrag weergeven. Het gaat dan om lastenverlagingen en batenverhogingen. Andersom, worden bijstellingen met een negatief effect op het begrotingssaldo met een negatief bedrag weergeven. Het betreft dan lastenverhogingen en batenverlagingen.

2. Financiële Samenvatting 2.1 Begrotingssaldo Het begrotingssaldo voorafgaand aan de eerste bestuursrapportage 2026 bedroeg een tekort van € 404.000. In deze bestuursrapportage zijn een groot aantal financiële afwijkingen verwerkt, waardoor het begrotingssaldo in totaal toeneemt met € 1.590.000. De eerste bestuursrapportage 2026 sluit daarom met een positief geprognosticeerd begrotingssaldo van € 1.186.000. Omschrijving Primitief begroot

2026 0

Mutaties voor de 1e bestuursrapportage

-404

Begrotingssaldo voor 1e bestuursrapportage

-404

Mutaties 1e bestuursrapportage

1.590

Saldo na 1e bestuursrapportage

1.186

bedragen x 1000

De totale bijstelling van het begrotingssaldo in de eerste bestuursrapportage 2026 bedraagt € 1.590.000 positief. De belangrijkste voordelen komen door opschoning van de stelposten en actualisatie van de kapitaallasten. Het grootste nadelen zijn het effecten van de septembercirculaire 2025 die doorwerken vanaf 2026 en de benodigde inhuur om de basis op orde te brengen bij vastgoed. 2.2 Bijstellingen subsidies In de begroting 2026 zijn een aantal subsidieplafonds vastgesteld. Er moeten twee nieuwe plafonds worden vastgesteld, die waren bij het opstellen van de begroting nog niet bekend en twee plafonds moeten worden opgehoogd. Naast de subsidie met een regeling worden er subsidies verstrekt aan specifieke organisaties. Deze zogenaamde begrotingssubsidies dienen door de raad te worden vastgesteld. In 2026 betreft het twee subsidies; een voor de Stichting Ondernemersfonds Houten en een voor Stichting aan de Slinger. De dekking komt bijna in zijn geheel uit de bestaande begroting. In hoofdstuk 3.2 is dit nader toegelicht. 2.3 Bijstellingen bestaande en nieuwe kredieten Via deze bestuursrapportage wordt de raad gevraagd nieuw kredieten, ophogingen, verlagingen of afsluiten van bestaande kredieten te voteren. Hieronder worden de betreffende kredieten beknopt weergeven, in hoofdstuk 6.3 wordt elke verhoging nader toegelicht.

Het gaat om de volgende investeringen: - Krediet 2026 vrijgeven voor WRP 2024-2027 € 1.090.000 - Bijstelling krediet voor bomen en elementen - € 192.000 - Reconstructie parkeereiland € 27.000 - Verhoging krediet veegmachine € 65.000 - Afsluiten krediet afkoppelen en ontstenen - € 199.000 2.4 Belangrijkste beleidsinhoudelijke afwijkingen In de bestuursrapportages wordt gerapporteerd over afwijkingen van voorgenomen beleidsdoelen, effecten en prestaties. In de eerste bestuursrapportage 2026 worden geen grote beleidsinhoudelijke afwijkingen gemeld. 2.5 Onzekerheden In deze bestuursrapportage worden diverse afwijkingen toegelicht. Daarnaast zijn er ontwikkelingen waarover wij uw raad graag informeren, maar die we nog niet voldoende kunnen kwantificeren om als begrotingswijziging mee te nemen. Deze onzekerheden zijn in hoofdstuk 5 verder uitgewerkt.

3. Begrotingsstanden 3.1 Actueel begrotingssaldo Het begrotingssaldo voorafgaand aan de eerste bestuursrapportage 2026 bedroeg een tekort van € 404.000. In deze bestuursrapportage zijn een groot aantal financiële afwijkingen verwerkt, waardoor het begrotingssaldo in totaal toeneemt met € 1.590.000. De eerste bestuursrapportage 2026 sluit daarom met een positief geprognosticeerd begrotingssaldo van € 1.186.000. Omschrijving Primitief begroot

2026 0

Mutaties voor de 1e bestuursrapportage

-404

Begrotingssaldo voor 1e bestuursrapportage

-404

Mutaties 1e bestuursrapportage

1.590

Saldo na 1e bestuursrapportage

1.186

bedragen x 1000

Onderstaand overzicht presenteert de besluiten die genomen zijn vanaf de primitieve begroting 2026. Het vormt daarmee de onderbouwing voor het begrotingssaldo voorafgaand aan de eerste bestuursrapportage (€ -/- 404.000). Omschrijving Primitieve begroting 2026 Mutaties inclusief reserve mutaties: Tot 2e bestuursrapportage 2025 (actualisatie ODU) 2e bestuursrapportage 2025 (raadsbesluit 7/10/25) Na 2e bestuursrapportage 2025 WIL 1e begrotingswijziging 2026 (raadsbesluit 27/1/26) VRU begrotingswijziging 2026 (raadsbesluit 3/3/26) Begrotingssaldo voor 1e bestuursrapportage

Bedrag x 1000 0 -51 -2 32 -330 -53 -404

Mutaties 1e bestuursrapportage

1.590

Saldo na 1e bestuursrapportage Bedragen x 1000

1.186

Na 2e bestuursrapportage 2025 In de Perspectiefnota 2026 is bezuiniging S.19 “harmonisatie minimaregelingen” opgenomen. We zijn er vanuit gegaan dat de besparing van € 150.000 pas in 2027 wordt gerealiseerd. Met het vaststellen van de nieuwe verordening Individuele Inkomenstoeslag en de nieuwe beleidsregels voor Bijzondere bijstand wordt een deel van de beoogde besparing al vanaf 2026 gerealiseerd. De besparing van € 32.000 is als zodanig een onvoorzien voordeel in 2026.

3.2 Bijstellingen op hoofdlijnen De totale bijstelling van het begrotingssaldo in de eerste bestuursrapportage 2026 bedraagt € 1.590.000 positief. In onderstaande tabel worden de belangrijkste mutaties beknopt weergegeven. Mutaties kleiner dan € 150.000 worden in deze tabel samengevat onder de noemer “Overige verschillen”. De belangrijkste voordelen komen door het opschonen van de stelposten (€ 856.000) en het actualiseren van de kapitaallasten in verband met doorgeschoven investeringen van 2025 naar 2026 (€994.000). Stelposten zijn posten in de begroting, waarvan de invulling nog niet duidelijk is. Deze mogen uitsluitend (tijdelijk) worden gebruikt om op te begroten. In onze begroting is een groot aantal stelposten opgenomen, waarvan sommige al meerdere jaren bestaan (opschoning is al een tijdje niet gedaan). Dit creëert een onjuist financieel beeld en bemoeilijkt goede sturing. Het opschonen van de stelposten is een actie om het financiële beeld actueler te maken. Daarnaast zullen we er in de toekomst voor zorgen dat er niet onnodig stelposten in de begroting zitten. De actualisatie van de kapitaallasten is een jaarlijkse actualisatie van de begroting die we moeten doen als bekend is welke kredieten we einde van het jaar gaan afsluiten en welke kredieten doorschuiven in verband met vertraging.

Vanaf de begroting 2027 gaan we hier op een eerder moment al strakker op sturen, zodat we niet onnodig beslag leggen op structurele middelen. De belangrijkste nadelen zijn de effecten vanaf 2026 van de septembercirculaire 2025 en de inhuur die nodig is om de basis op orde te brengen bij vastgoed. Voor een nadere toelichting van alle mutaties per programma wordt verwezen naar hoofdstuk 4. Omschrijving Opschoning stelposten Correctie kapitaallasten i.v.m. doorgeschoven investeringen van 2025 naar 2026 Correctie kapitaallasten i.v.m. doorgeschoven investeringen onderwijs van 2025 naar 2026 Bijstelling stelposten kapitaallasten

Programma Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie

Bedrag

Samen Leven

214

Samen Leven

210

Bijdrage Houten aan bedrijfsvoeringskosten Regionale Samen leven Backoffice Lekstroom (RBL) Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning September circulaire 2025 - effecten vanaf 2026 organisatie Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning Extra inhuur vastgoed organisatie Omzetten constructie reserve BOR Duurzame leefomgeving Overige verschillen < € 150.000 alle Totaal bijstellingen excl. mutaties reserves

856 780

121 -198 -250 -1.603 -186 -56

Mutaties bestemmingsreserve BOR

Duurzame leefomgeving

-223

Omzetten constructie reserve BOR

Duurzame leefomgeving

1.513

Overige verschillen < € 150.000

Alle

Totaal mutaties reserves Totaal effect eerste bestuursrapportage 2026 Bedragen x 1

356 1.646 1.590

Onderstaande tabel weergeeft de mutaties van de eerste bestuursrapportage 2026 per soort. De autonome ontwikkelingen zijn voornamelijk de effecten vanuit het gemeentefonds. De andere mutaties betreffen ontwikkelingen binnen bestaand beleid. Omschrijving

Bedrag

Administratieve wijzigingen/ Technische wijzigingen

1.612

Autonome ontwikkelingen

-109

Ontwikkelingen binnen bestaand beleid

Totaal

1.590

3.3 Bijstellingen subsidies De gemeente Houten verstrekt subsidies op grond van een zestal regelingen. Daarnaast wordt een aantal subsidies verleend op basis van de Asv. Voor regelingen en voor de subsidies op grond van de Asv heeft de raad een subsidieplafond vastgesteld bij de begroting 2026. Voor de regeling Beschermd Thuis en isolatie koopwoningen kon het plafond nog niet worden vastgesteld omdat pas recent bekend is hoeveel geld hiervoor beschikbaar is. Voor de regeling SBI en voor subsidies zonder specifieke regeling blijkt het plafond verhoogd te moeten worden. Subsidieplafonds 2026 Regeling

(nieuw) subsidieplafond

Sociale Basis Infrastructuur

5.479.678,14

Beschermd Thuis

517.317

Isolatie koopwoningen

899.008

Subsidie zonder specifieke regeling

339.509

Toelichting bestedingsdoel Het subsidieplafond moet worden verhoogd omdat onder de regelingen ook een aantal SPUKs wordt verleend. Het subsidieplafond is met de begroting 2026 nog niet vastgesteld. Dit omdat toen nog niet duidelijk was hoeveel budget vanuit de gemeente Utrecht beschikbaar was. Inmiddels is dit budget bekend en kan het plafond worden vastgesteld. Het subsidieplafond is met de begroting 2026 nog niet vastgesteld omdat toen nog niet duidelijk was hoeveel budget vanuit de SPUK-subsidie beschikbaar was. Inmiddels is dit budget bekend en kan het plafond worden vastgesteld.

Vanwege het verlenen van een aantal incidentele subsidies (o.a. het doorzetten van een SPUK en het doorzetten van een decentrale uitkering) dient het subsidieplafond verruimd te worden.

Naast de subsidie met een regeling worden er subsidies verstrekt aan specifieke organisaties. Deze zogenaamde begrotingssubsidies dienen door de raad te worden vastgesteld. In 2026 betreft het twee subsidies; een voor de Stichting Ondernemersfonds Houten en een voor Stichting aan de Slinger. Begrotingssubsidies 2026 Naam organisatie

Maximaal te verlenen subsidie 2026

Stichting aan de Slinger

80.000

Stichting ondernemersfonds Houten

535.000*

Toelichting bestedingsdoel Het college heeft voor de periode 2024-2027 middelen vrijgemaakt om het theater te compenseren voor gestegen energieprijzen. Aan het theater kan voor dit bestedingsdoel subsidie verleend worden. Betreft jaarlijkse subsidie aan het ondernemersfonds op basis van het raadsbesluit van 15 februari 2022. De hoogte van de subsidie is €50 per €100.000 WOZwaarde op niet-woningen.

* indicatie 3.4 Stand van zaken bezuinigingen De bezuinigingen zoals vastgesteld in de Perspectiefnota 2026 zijn opgedeeld in vier domeinen. Voor de opgaven vanuit het fysieke domein, domein bedrijfsvoering en de financiële maatregelen is de realisatie conform verwachting. Voor het sociaal domein verlopen de ontwikkelingen door de beleidsmatige complexiteit minder voorspelbaar, maar wel op koers. Hieronder wordt nader toegelicht hoe invulling kan worden gegeven aan de bezuinigingen die in de Perspectiefnota 2026 als taakstellend of als PM-post zijn opgenomen. R.3 Taakstelling op binnen- en buitensportfaciliteiten De voorgaande raad heeft per amendement1 bij de Perspectiefnota 2026 besloten om het taakstellende bedrag van bezuinigingsmaatregel R.3 “Taakstelling op binnen- en buitensportfaciliteiten” op PM te zetten. Het taakstellende bedrag was oorspronkelijk € 200.000 in 2027 oplopend tot € 600.000 in 2029. In plaats daarvan riep het amendement het voorgaande college op om eerst in gesprek te gaan met de sportverenigingen over wat zij zouden kunnen bijdragen aan bezuinigingen alvorens dit in de begroting te verwerken. De uitkomst van de gesprekken is dat de sportverenigingen weinig ruimte zien voor bezuinigingen.

Er zijn slechts een aantal kleine besparingen (bijvoorbeeld eventuele overdracht van enkele onderhoudstaken) gevonden die bovendien niet over de volledige breedte van de sport kunnen worden doorgevoerd omdat het maatwerk per vereniging betreft. Uit de gemeentelijke financiën blijkt dat er grote verschillen zijn in de vergoeding die verenigingen betalen voor gelijksoortige voorzieningen. Om te kunnen sturen op de hoogte van de bijdrage die verenigingen betalen voor hun voorzieningen - waarbij er ook sprake is van een gelijke vergoeding voor gelijke voorzieningen - is harmonisatie wenselijk. Daarbij is er vanuit de verenigingen veel behoefte aan een duidelijk beleid vanuit de gemeente met betrekking tot de (georganiseerde) sport, vooral in relatie tot (toekomstige) ruimtelijke ontwikkelingen. Er wordt dit jaar gestart met het opstellen van nieuw kader stellend beleid voor de sport en met de harmonisatie van de tarieven voor de buitensport. De nieuwe raad en college kunnen er overigens alsnog voor kiezen de bij de Perspectiefnota 2026 opgenomen taakstellende bedragen te bekrachtigen. F.3 Verhoging investeringsgrens De verhoging van de investeringsgrens van € 10.000 naar € 25.000 maakt het investeringsbeleid doelmatiger, uitvoerbaarder en bestuurlijk beter stuurbaar.

Kleinere uitgaven worden niet langer geactiveerd maar direct ten laste van de exploitatie gebracht, wat leidt tot incidentele exploitatielasten. De oorspronkelijke beoogde structurele besparing op kapitaalslasten van € 60.000 wordt hierdoor vrijwel volledig gerealiseerd vanaf 2027. Tegelijkertijd richt het investeringsprogramma zich sterker op projecten met strategische, meerjarige betekenis en vermindert het administratieve lasten. De maatregel wordt formeel geborgd via de geactualiseerde nota Investeren, Waarderen en Afschrijven, zodat de nieuwe grens structureel in het financiële beleid wordt verankerd. De actualisatie wordt van de zomer ter besluitvorming aan de nieuwe raad voorgelegd. F.4 Invoeren restwaardebeleid De bezuinigingsmaatregel F.4 is als PM-post opgenomen in de Perspectiefnota 2026. Onderzoek naar de toepassing van restwaarden bij gemeentelijke gebouwen laat zien dat het huidige beleid van afschrijving tot nul het meest prudent en BBV-conform is. Achteraf verhogen van restwaarden is niet toegestaan, en bij nieuwbouw, ook circulair, is het in de praktijk nauwelijks verantwoord toepasbaar door onzekerheden over toekomstig gebruik, hergebruik en marktwaarde. Een restwaarde zou alleen een boekhoudkundig effect hebben en geen kasmiddelen of structurele financiële ruimte creëren. Het huidige uitgangspunt wordt daarom gehandhaafd.

Dit betekent overigens niet dat de ambitie om circulair te bouwen niet kan worden voortgezet; het betreft primair een aanbeveling op het gebied van de boekhoudkundige systematiek. R.6 Taakstelling op investeringsplanning Deze opgave betreft een structurele taakstelling van € 100.000 op de kapitaalslasten. De taakstelling ziet op de gehele investeringsportefeuille van de gemeente en raakt daarmee stedelijke ontwikkeling, vastgoed, onderwijshuisvesting, mobiliteit en openbare ruimte.

1 Amendement 037-2025: Eerst in gesprek met sportverenigingen

Het doel van deze taakstelling was om het structurele kapitaalslastenniveau beheersbaar te houden en meer grip te krijgen op het investeringsritme. Daarbij werd beoogd om binnen de bestaande portefeuille scherper te prioriteren, investeringen waar mogelijk te faseren, ambities waar nodig bij te stellen en doelmatiger te werken bij aanbestedingen en contractvorming. De onderliggende gedachte was dat niet alle investeringen gelijktijdig tot uitvoering hoeven te worden gebracht en dat een realistischer en beter gespreide planning kan bijdragen aan een structureel lager lastenpatroon. Op basis van een actualisatie van de investeringsplanning blijkt dat deze beweging zich in de praktijk reeds voordoet. Door een combinatie van beperkte uitvoeringscapaciteit en een grotere inhoudelijke complexiteit dan vooraf voorzien, onder meer door aanvullende onderzoeken, ruimtelijke inpassing en externe afhankelijkheden, schuiven meerdere investeringen naar achteren in de tijd. Dit betreft met name onderdelen van de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed, delen van de onderwijshuisvestingsopgave en het fietspad Goyersbrug. Doordat deze investeringen later tot uitvoering komen, schuiven ook de bijbehorende kapitaalslasten in hun geheel op. De rente- en afschrijvingslasten starten later en lopen overeenkomstig later door. Daarmee verschuift de volledige investerings- en lastenreeks naar achteren.

Binnen de huidige meerjarenbegroting leidt dit tot een structureel lager kapitaalslastenniveau, omdat de lasten in de planperiode later en over minder jaren drukken dan eerder geraamd. De besparing wordt daarom als structureel aangemerkt. Het gaat niet om een incidentele vrijval in één begrotingsjaar, maar om een duurzame verschuiving van investeringen en bijbehorende lasten in de tijd, gebaseerd op een realistische uitvoeringsplanning. De meerjarige kapitaalslastenraming is hierop aangepast. Bijstelling stelpost kapitaalslasten

Bedragen x € 1.000

Omschrijving

2026

2027

2028

2029

2030

Fietsbrug

100

Meekoppelkansen Sterke Lekdijk

183

295

691

Onderwijshuisvesting Verduurzaming vastgoed

210

239

289

339

389

Totale begrote kapitaalslasten

493

521

866

1.313

1.364

Fietsbrug

-100

Verduurzaming vastgoed

-210

-240 -295

-660

-155

Onderwijshuisvesting Totaal aan verschuivingen in de programmering -310

-340

-295

-660

-155

Bezuinigingsopgave F6

100

Per saldo Min bedrag is voordeel

-210

-240

-195

-560

-55

Onzekerheid bezuinigingen (niet verwerkt in de 1e bestuursrapportage) Een aantal bezuinigingen zijn in de praktijk niet of niet geheel realiseerbaar gebleken. Intern wordt gestuurd op het behalen van het totaal te bezuinigingen bedrag van € 5.5 mln. in 2026 oplopend naar € 7.6 mln. in 2029, zoals vastgesteld in de Perspectiefnota 2026. Voor bezuinigingen die niet of niet geheel realiseerbaar zijn worden alternatieven uitgewerkt. In enkele gevallen is in de afgelopen maanden al duidelijk geworden dat een bezuiniging niet gehaald wordt. Daarvoor is een alternatief uitgewerkt en in deze verkenningen opgenomen. Geadviseerd wordt om deze alternatieven te wegen in de coalitieonderhandelingen en te verwerken in een coalitieakkoord. We blijven de voortgang op de implementatie van de vastgestelde bezuinigingen monitoren. Mogelijk volgen op een later moment in het jaar nog andere alternatieven voor bestaande bezuinigingsmaatregelen. Deze worden dan aan de nieuwe raad en college ter besluitvorming voorgelegd. Samenvatting financieel effect van heroverwegingen bezuinigingen

Bedragen x € 1.000

Omschrijving

2026

2027

2028

2029

2030

Bijstelling bezuinigingen op Jeugd

527

280

110

- 40

Business case uitstroom uit Participatiewet -200

200

100

Effect op begrotingssaldo

327

480

210

60 60 Min bedrag is nadeel

Bezuinigingsmaatregelen met betrekking tot Jeugd In de Perspectiefnota 2026 zijn diverse bezuinigingsmaatregelen vastgesteld op het gebied van Jeugd. In totaal gaat het om een te bezuinigen bedrag van € 273.000 in 2026 oplopend tot € 840.000 in 2029 en verder. Uit de T3 rapportage 2025 van de Regionale Backoffice Lekstroom (RBL) blijkt een voorlopig overschot van circa € 800.000 op het budget Jeugd. Vanwege de overschrijding in 2024 was de begroting voor 2025 opgehoogd om tegemoet te komen aan de toenemende kosten voor jeugdhulp. In 2024 waren de jeugdhulpkosten namelijk veel hoger dan verwacht o.a. door de implementatie van de nieuwe inkoop Jeugdhulp en alle groeipijnen die daarmee gemoeid waren. Om in 2025 te voorkomen dat de begroting wederom niet sluitend zou zijn, is voor het opstellen van de begroting uitgegaan van de realisatie 2024 met daarbovenop de indexatie voor 2025. In de loop van 2025 bleek dat de uitgaven op het budget Jeugd in 2025 (veel) minder hoog zijn dan begroot. Op basis van de rapportages in 2025 zien we dat de structurele ophoging van het budget mogelijk te hoog is geweest. De nieuwe raad en college worden over de uitkomsten van de T3-rapportage geïnformeerd via een raadsinformatiebrief die voor de zomer verwacht wordt. We blijven onverminderd inzetten op de maatschappelijke doelen zoals omschreven per bezuinigingsmaatregel.

Onderstaande tabel maakt inzichtelijk wat het financieel effect is van de heroverweging van de bezuinigingsmaatregelen met betrekking op Jeugd, uitgaande van een voorlopig voordeel op Jeugd2. Financieel effect heroverweging bezuiniging Jeugd Omschrijving

2026

Bedrag x € 1.000 2027

2028

2029

2030

Bijstelling bezuinigingen op Jeugd naar € 0

-273

-520

-690

-840

Voorlopig voordeel op Jeugd

800

Effect op begrotingssaldo Min bedrag is nadeel

527

280

110

-40

Alternatieve business case voor bezuinigingsmaatregel S.18: meer mensen naar werk begeleiden De inzet van bezuinigingsmaatregel S.18 “meer mensen Participatiewet naar werk begeleiden” was om de uitstroom uit de Participatiewet te vergroten via projecten vanuit de ontwikkelagenda van WIL en vanuit de Houtense Werktafel. Aangezien er vertraging zit op de uitvoering van met name de ontwikkelagenda bij de WIL, is het realiseren van deze bezuiniging vertraagd. Daarom is een alternatieve bezuiniging uitgewerkt. Het betreft een business case met beleid om mensen met ontwikkelpotentieel te begeleiden naar werk. Doel is om een hogere uitstroom uit de Participatiewet te realiseren en daarmee lagere uitgaven op de Bijstand. In Houten werken we al een aantal jaar toe naar een andere aanpak op het gebied van arbeidsontwikkeling. De meest zichtbare elementen daarin zijn de was- en strijkservice en de werkschuur nieuw wulven als laagdrempelige werk- en ontwikkelplekken. Daarnaast is er het, gezamenlijk met de Lekstroom-regio, gestarte programma expeditie menskracht, waarin onder andere een andere de rol van de werkcoach, benadering van de inwoner, en sturing, verantwoording en samenwerking in de keten centraal staan. Begin 2026 is dit in een stadium dat we voorzichtig starten met een nieuwe werkwijze, die langzaam de nieuwe norm wordt.

Eind 2026 verwachten we de eerste resultaten van deze nieuwe werkwijze. We zullen daarom eind 2026 en daarna ieder jaar kwantitatief en kwalitatief rapporteren over de resultaten. Kwalitatief over mensen die in de nieuwe werkwijze stappen hebben gezet. En kwantitatief over ontwikkeling en uitstroom van mensen die in de werk- en ontwikkelplekken hebben gezeten. Ook rapporteren we over de uitstroomtrend van de afgelopen jaren, zodat duidelijk wordt welke positie 2026 daarin inneemt. Om de business case te kunnen uitvoeren is in 2027 eenmalig € 150.000 benodigd, wat gedekt kan worden uit de reserve WWB Werkdeel. Concrete resultaten van de nieuwe aanpak in de vorm van uitstroom uit de bijstand zijn in 2027 te verwachten. We verwachten eind 2027 een extra uitstroom van 20 2 De T3 rapportage van RBL geeft een voorlopig resultaat over 2025 weer. Pas na de accountantscontrole staat het resultaat definitief vast. Het uiteindelijk resultaat over 2025 kan dus nog afwijken van datgene wat is opgenomen in de T3 rapportage.

mensen uit de bijstand. Dat komt neer op een lastendaling van circa € 400.000. Het is niet realistisch om uitstroom in 2026 te verwachten op basis van de nieuwe aanpak. De besparing van € 200.000 in 2026 gaan we dus niet halen. Besluitvorming over de Business Case zal plaatsvinden bij de Begroting 2027. Samengevat zien de verwachte financiële effecten van de heroverweging bezuiniging S.18 er als volgt uit. Financieel effect heroverweging bezuiniging S18 Omschrijving 2026 2027 Niet behalen bezuiniging S.18 -200 -200 Business Case 400 Effect op begrotingssaldo -200 200

2028 -300 400 100

Bedragen € 1.000 2029 2030 -300 -300 400 400 100 100

De bijstand wordt uitgevoerd door de gemeenschappelijke regeling Werk en Inkomen Lekstroom (WIL). Met de verwachte uitkomsten van deze business-case wordt in de Begroting 2027 van de WIL nog geen rekening gehouden. Vanuit Houten dringen we er bij de WIL op aan dat in de Begroting 2028 wel rekening wordt gehouden met de verwachte resultaten van deze business-case. Daarnaast willen we dat de inschatting van het aantal mensen in de BUIG niet gebeurd op basis van rekenregels, maar op basis van reële verwachting.

3.5 Meerjarige effecten In onderstaande tabel worden de meerjarige effecten weergegeven. De bijstellingen vanaf 2027 zijn lager dan in 2026, dit wordt voornamelijk veroorzaakt door het incidentele voordeel in 2026 op de bijstelling van de kapitaallasten en de afname van het voordeel door de opschoningsactie van de stelposten ten opzichte van 2026, in 2027 is het voordeel € 438.000 (€ 418.000 lager dan in 2026) en dit voordeel daalt naar € 326.000 in 2030. Meerjarige effecten Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie Duurzame leefomgeving

4.434

1.924

1.667

1.602

1.435

-1.665

-54

-6

Goede bereikbaarheid

-1.012

-914

-762

-193

157

Samen Leven

-1.772

-2.437

-2.354

-2.352

-2.458

Veilige leefomgeving

-26

Voor en met inwoners

-16

Totaal bijstellingen excl. mutaties reserves

-56

-1.523

-1.497

-940

-823

Mutaties reserves:

Saldo

tableCell1 tableCell2 tableCell3 tableCell4

Duurzame leefomgeving

-47

-74

-173

-246

-286

Goede bereikbaarheid

1.576

1.404

1.262

693

343

Samen Leven

117

Totaal bijstellingen

1.590

-131

-408

-493

-766

4. Programma's 4.1 Voor en met inwoners Inhoudelijke bijstellingen en ontwikkelingen Geen bijstellingen nodig. Alle doelstellingen en prestaties liggen op schema. Financiële bijstellingen Bijstellingen programma Voor en met inwoners

Diverse kleine bijstellingen < €150k

Mutaties reserves Totaal bijstellingen programma

Lasten

Baten

Saldo Saldo Saldo Saldo Saldo

2026

2027 2028

2029

2030

-16

4.2 Samen Leven Inhoudelijke bijstellingen en ontwikkelingen Sport en bezuinigingen Naar aanleiding van de Perspectiefnota is er samen met de sportverenigingen gezocht naar mogelijkheden om te kunnen bezuinigen. Daar zijn onvoldoende aanknopingspunten gevonden. Uw raad is via een Raadsinformatiebrief met kenmerk 905579 geïnformeerd. Ontmoeting en activiteiten jongeren Theater aan de Slinger, van Houten&co, Shine en Sportpunt Houten zijn een samenwerking aangegaan in de vorm van Platform Next. De gemeente en het Sociaal Team zijn betrokken als onderdeel van een regiegroep. Doel van Platform Next is jongeren te ondersteunen in het ontwikkelen en uitvoeren van hun eigen ideeën. Op deze manier worden jongeren actief betrokken bij hun eigen leefomgeving, en wordt talentontwikkeling gestimuleerd. Platform Next zit nog in de opstartfase. De werkgroep werkt aan o.a. communicatie, samenwerkingsafspraken en planning. Daarnaast worden er al een aantal pilotprojecten opgestart, zoals een maandelijks metal café en een breakdance event. Doorontwikkeling Sociaal Plein Het Sociaal Plein heeft een aantal wijzigingen doorgevoerd. Allereerst zijn ze verhuisd binnen de bibliotheek en zitten ze nu dichter bij de ingang; dat komt de zichtbaarheid en vindbaarheid ten goede. Daarnaast is de naam gewijzigd in InformatiePlein, omdat er voor inwoners te veel verwarring was met het Sociaal Team.

Tot slot is binnen het project Dwars door de Domeinen een impuls aan de onderlinge samenwerking gegeven. Actualisatie Verordening Jeugd en Wmo Deze actualisatie wordt naar later dit jaar verschoven, omdat we eerst met de Houtense professionals de visie op het versterken van het gewone leven willen borgen. We verwachten daarmee onder andere een aanscherping van de reikwijdte van Jeugdwet te kunnen maken. Indien mogelijk sluiten we dan ook aan de nieuwe vereisten van de nieuwe Wet Rijkwijdte Jeugdhulp; die zal naar verwachting in de tweede helft van 2026 tot een besluit gaan leiden. Bezuiniging Wmo – huishoudelijke ondersteuning We gaan anders om met het indiceren van huishoudelijke ondersteuning. Waar mogelijk indiceren we 1x per 2 weken in plaats van 1x per week. Voor alle cliënten is dit nu het uitgangspunt. Met name de vertaling hiervan bij herindicaties kosten meer tijd van het Sociaal Team dan vooraf gedacht. Dit wordt gedurende 2026 verder gemonitord. Complexe casuïstiek Voor de groep die problemen heeft op meerdere onderdelen van hun leven (gezin, werk, wonen, etc) willen we versterking van de integrale aanpak realiseren. De opstart van dit project is vertraagd door capaciteitsgebrek. Naar verwachting zal na de zomer een plan van aanpak gereed zijn en kan het project van start.

Schijfmos De Schijfmos is een gemengd wonen project om de doorstroom van jongeren uit jeugdhulp met verblijf te kunnen bevorderen, of instroom te voorkomen. Sinds de start in januari 2026 zijn de 7 plekken voor ‘dragende’ jongeren allen ingevuld met Houtense jongeren. De 4 plekken voor ‘vragers’ (jongeren met begeleiding) zijn moeilijk te vullen. 1 plaatsing is gerealiseerd, er lopen verschillende aanmeldingen. We onderzoeken nader hoe we vraag en aanbod beter bij elkaar kunnen brengen. Arbeidsontwikkeling De was- en strijkservice en de werkschuur Nieuw Wulven hebben steeds meer deelnemers die hier hun eerste stap naar werk zetten. De werkassesments zijn een onderdeel van de nieuwe aanpak arbeidsontwikkeling. In het kader van de expeditie Menskracht (regio) worden ook andere onderdelen ontwikkeld, zoals de rol van werkcoaches, ontwikkellijnen en de rol van accountmanagement. Deze projecten zitten in de opstartfase. Aankoop the Dome We onderzoeken de mogelijke aankoop van multifunctionele accommodatie The Dome. Op 3 maart hebben de eigenaren en gemeente Houten een intentieovereenkomst getekend. Op dit moment wordt aanvullend onderzoek gedaan naar onder meer financiële, juridische en technische aspecten. Na

besluitvorming in de raad (voorzien van voorstellen tot dekking) over een eventuele aankoop zullen de financiële effecten in de begroting verwerkt worden. Verbouwing en uitbreiding SCC Enter November 2024 is het krediet gevoteerd voor de uitbreiding en verbouw van SCC Enter. Met de toekomstige huurders vanHouten&co en KNA is het programma van eisen en het ontwerp samengesteld. Het ziet er naar uit dat de kosten hoger uit komen dan aanvankelijk begroot (dit hebben we ook bij de 2e bestuursrapportage 2025 gemeld, toen gaven we aan dat er in 2025 mogelijk nog meer informatie richting uw Raad zou komen). Dit heeft een aantal oorzaken, waaronder de forse stijging van de kostprijzen in de bouw, onvoorziene verontreiniging van de af te graven geluidswal met asbest, kosten voor architect en directievoering op de bouw, aanvullende wensen en eisen van gebruikers voor multifunctioneel gebruik, en aanpassingen zoals extra ramen in de buitenmuur en van de buitenoprit aan de westzijde. Medio 2026 zal er een raadsvoorstel worden ingediend voor budgetverhoging. Hierbij zal ook aangegeven worden wat de gevolgen zullen zijn voor de kostprijsdekkende huur en de subsidie voor vanHouten&co. Financiële bijstellingen Bijstellingen programma Samen Leven

Lasten

Baten

Saldo Saldo Saldo Saldo Saldo

2026

2027 2028

2029

2030

Doorgeschoven investeringen onderwijs van 2025 naar 2026 Bijstelling stelposten kapitaalslasten

321

210

GF - meic.25 - Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo van taakmutatie en indexering Begroting 2026 Bestedingsplan 2026–2028 ‘Op weg naar een Beschermd Thuis’ Financiele ontwikkelingen Huis van Houten (structueel) Uitvoeringsplan inburgering 2026

325

-325

-924

924

-317

265

-52

-1.818

1.818

-62

-152

-145

-210

-434

-1.320

-585

240

-4.259

2.487

117

-4.259

2.604

Dienstverleningsovereenkomst Sociaal Team 2026 Zendmasten, tankstations etc. voortaan in beheer bij VID Wijzigingsbesluit Jeugdhulp, Wmo en vervoer 2026

Diverse kleine bijstellingen < €150k

Mutaties reserves Totaal bijstellingen programma

-1.32 -1.319 -345

- -1.291 -1.294 1.295 -425 -363 -363 -467

-1.772 -2.437 117

- -2.352 -2.458 2.354 62 0 0 0

-1.655 -2.375

- -2.352 -2.458 2.354

Toelichting financiële bijstellingen Bestedingsplan 2026–2028 ‘Op weg naar een Beschermd Thuis’ Gemeente Houten heeft, met het aannemen van het Regioplan Beschermd wonen 2023 - 2028 en de samenwerkingsovereenkomst Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang, ingestemd met het realiseren van de doelen die in het regioplan benoemd staan. De opgave is om de beweging van Beschermd Wonen (BW) naar zo zelfstandig mogelijk wonen mogelijk te maken. Dat betekent dat Houtense inwoners met een psychische kwetsbaarheid meer zelfstandig in de wijken wonen en minder afhankelijk worden van intensieve zorg die vaak alleen buiten Houten of de regio beschikbaar is. Om de lokale voorzieningen en ondersteuning in de wijken hiervoor vorm te geven, heeft de gemeente Houten op 23 april 2024 het Uitvoeringsplan Op weg naar een Beschermd Thuis 2024-2028 vastgesteld. Naast dit beleidskader wordt er door middel van een jaarlijks bestedingsplan invulling gegeven aan de besteding van de financiële middelen die hiervoor zijn bestemd. De financiële dekking van het Uitvoeringsplan komt uit het lokaal maatwerk budget, jaarlijks uitgekeerd door de gemeente Utrecht.

Bijstelling stelposten kapitaalslasten Op basis van een actualisatie van de investeringsplanning kunnen de stelposten voor kapitaalslasten neerwaarts worden bijgesteld. Door beperkte uitvoeringscapaciteit en grotere inhoudelijke complexiteit, onder meer door aanvullende onderzoeken en externe afhankelijkheden, schuiven investeringen naar achteren. Dit betreft de verduurzaming van gemeentelijk vastgoed, onderwijshuisvesting en het fietspad Goyersbrug. Omdat de afronding van deze investeringen later plaatsvindt, starten ook de rente- en afschrijvingslasten later. Dienstverleningsovereenkomst Sociaal Team 2026 Jaarlijks worden met de Stichting Sociaal Team Houten afspraken gemaakt over de taken en activiteiten die de Stichting in opdracht van de gemeente Houten uitvoert en over het budget en de ondersteuning die het Sociaal Team mag ontvangen om deze taken en activiteiten uit te voeren. In dit voorstel wordt hier voor 2026 invulling aan gegeven. Het genoemde bedrag is een gedeeltelijke dekking hiervan; dit was onder het programma Algemene dekkingsmiddelen opgenomen. Doorgeschoven investeringen onderwijs van 2025 naar 2026 Bij aanvang van het project was de oplevering van het schoolgebouw voor de obs De Velduil en de naastgelegen gymzaal voorzien in november 2025.

Gezien de wijzigingen in het ontwerp en de veranderde keuze van de bouwvorm van bio-based naar traditioneel, heeft de opleving vertraging opgelopen. De oplevering vindt nu plaats in april 2026 en de panden worden op 11 mei 2026 in gebruik genomen. Conform onze beleidsregels starten de afschrijvingslasten in het jaar na oplevering, dus per 1-1-2027. Omdat de jaarlasten al met ingang van 2026 in de begroting zijn opgenomen, vallen deze voor 2026 voor dit project vrij. Financiele ontwikkelingen Huis van Houten (structueel) De verhuizing van de maatschappelijke partners naar De Molen 48 heeft geen doorgang gevonden. Daarmee is, in afwachting van de toekomstige plannen voor een nieuw Huis van Houten, voorlopig geen sprake van een verhuizing en geen sloop. Het huidige Huis van Houten wordt voor de komende jaren nog verhuurd aan de maatschappelijke partners. Exploitatiebudgetten moeten daarom weer worden opgevoerd. Gemeentefonds – meicirculaire 25 - Uitstel vervanging abonnementstarief Wmo De reden hiervoor is dat de voorgenomen vervanging van het abonnementstarief binnen de Wmo opnieuw met één jaar is uitgesteld. Hierdoor blijft het huidige, niet-inkomensafhankelijke abonnementstarief langer van kracht.

Dit heeft financiële consequenties voor gemeenten, omdat de verwachte aanpassing naar een inkomensafhankelijk systeem – en de daarbij behorende effecten op de kosten en opbrengsten – later ingaat. Als gevolg hiervan zijn de gemeentelijke middelen via het gemeentefonds aangepast en zijn de Wmo-kosten in de begroting gecorrigeerd. Uitvoeringsplan inburgering 2026 Gemeente Houten vangt al jaren, vanuit de wettelijke taak, vluchtelingen met een verblijfsstatus op: de zogeheten inburgeringsplichtigen. Elk jaar stellen we hiervoor een uitvoeringsplan op, zo ook voor 2026. Dit plan wordt grotendeels gedekt door de specifieke uitkeringen (SPUK) inburgering (raming: € 1.355.000) en onderwijsroutes (raming: € 20.000). Daarnaast ontvangt Houten HAR+-middelen, de regeling stimuleren uitstroom vergunninghouders uit de asielopvang (raming € 443.000). Deze regeling loopt tot 1 juli 2026. Er was nog een klein restant beschikbaar voor inburgering in de bestemmingsreserve Programma Transities in Samenhang en dit wordt ook ter dekking ingezet (€ 62.000). Wijzigingsbesluit Jeugdhulp, Wmo en vervoer 2026 De wijziging heeft betrekking op de tarieven 2026 Zorg in Natura en PersoonsGebonden Budget Jeugdhulp en Wmo, het tarief voor de regiotaxi (recreatief Wmo vervoer), het leerlingenvervoer en het jeugdhulpvervoer. Jaarlijks vindt er een indexatie plaats op de tarieven.

Voor deze indexatie is al dekking in de begroting 2026 opgenomen, onder het programma Algemene dekkingsmiddelen. Zendmasten, tankstations etc. voortaan in beheer bij VID/ programma Samen Leven Zendmasten, tankstations etc. zijn vanaf 2026 in beheer bij VID/ programma Samen Leven. Middelen komen vanuit programma goede bereikbaarheid.

4.3 Duurzame leefomgeving Inhoudelijke bijstellingen en ontwikkelingen Duurzaamheid Het windpark Goyerbrug is opgeleverd en gaat binnenkort definitief in bedrijf. De Omgevingsdienst Utrecht (hierna: ODU) is verantwoordelijk voor toezicht en handhaving van de (geluids)voorschriften uit de omgevingsvergunning en de afhandeling van klachten/meldingen en eventuele juridische procedures. Een deel van de activiteiten die de ODU uitvoert kunnen worden bekostigd via de bestaande dienstverleningsovereenkomst. In de huidige dienstverleningsovereenkomst is echter niet voldoende ruimte om alle activiteiten uit te kunnen voeren. Hierdoor is het nodig om een aanvullende opdracht met de ODU aan te gaan. Samen met de ODU zijn voor de uit te voeren werkzaamheden de benodigde uren ingeschat. De verwachte extra kosten voor 2026 bedragen € 16.544,-. Omdat de benodigde uren afhankelijk zijn van het aantal inkomende klachten en meldingen en/of handhavingsverzoeken is dit bedrag een inschatting. Voor 2027 worden de afspraken verwerkt in de dienstverleningsovereenkomst. Agenda buitengebied Eind 2024 is de Agenda Buitengebied vastgesteld door de raad. We hebben aangegeven dat we in 2026 een plan van aanpak maken om te komen tot een uitvoeringsplan. Naar verwachting zijn er mogelijkheden om niet alleen een plan van aanpak, maar ook het uitvoeringsplan zelf in 2026 op te stellen.

Omgevingsvisie Na vaststelling van de omgevingsagenda eind 2025, wordt op basis hiervan de Omgevingsvisie opgesteld. Deze is als 90% versie gereed. Op basis hiervan vindt participatie plaats, om hiermee te komen tot een concept visie. De verwachting is dat deze eind 2026 ter besluitvorming naar de raad wordt gestuurd, besluitvorming is dan begin 2027. Begin februari is de raad via een RIB geïnformeerd over deze afwijkende planning (ID 1242). CMK Voor diverse locaties wordt gewerkt aan ontwikkelkaders, in afstemming met de initiatiefnemer. Hiervoor vindt ook participatie plaats. Om planvorming zoveel mogelijk te versnellen, wordt de methode parallelplannen gebruikt. Tijdens de raadsbijpraat over dit thema (d.d.13 januari 2026) is besproken dat de raad deze ontwikkelkaders (in ieder geval voor de eerste projecten) wil vaststellen, ook als deze passen binnen de (door de raad vastgestelde) visie CMK. We verwachten dat de eerste ontwikkelkaders in de tweede helft van 2026 richting raad gaan. SUP (Single Use Plastics)- en de prullenbakvergoeding De SUP (Single Use Plastics)- en de prullenbakvergoeding voor 2026 is begroot op resp. € 135.000 en € 49.000. Het gaat hier om een vergoeding en geen subsidie. Dit wordt dan ook al besteed, maar minimaal.

Voor de verdere besteding zullen we in 2026 een raadsvoorstel doen, waarbij we globaal zullen aangeven waar deze gelden aan zullen worden besteed. Naar verwachting zal er geen onderbesteding zijn in 2026. Onderhoud en investering plantvakken Projecten voor groot onderhoud en investering voor de plantvakken en de bomen loopt volgens schema. De aannemer van het maaibestek geeft echter een indexering van € 40.000 door. Daarnaast berekent de aannemer inmiddels verhoogde tarieven voor de hoge benzineprijzen door. Naar verwachting zal dit in 2026 in totaal € 35.000 zijn. We proberen dit op te vangen binnen de bestaande budgetten. Mocht dit niet lukken dan komen we hier bij de 2e bestuursrapportage op terug. Vervanging vervoermiddelen In 2026 wordt een deel van de benodigde auto’s vervangen. Inmiddels loopt de aanbesteding voor de aanschaf van elektrische bussen. Dit zal naar verwachting binnen budget blijven. Voor het vervangen van de grote veegwagen is een verhoging van het krediet noodzakelijk. Dat wordt in deze bestuursrapportage aan u voorgelegd. Gladheidsbestrijding We hebben begin van 2026 een stevige winter gehad en veel activiteiten moeten uitvoeren in het kader van de gladheidbestrijding. Aangezien het hier om een wettelijke verplichting gaat moeten we dit blijven uitvoeren.

Dat betekent dat we meer zout nodig hebben dan voorzien, tot nu toe is € 20.000 meer uitgegeven dan begroot. Daarnaast hebben we veel meer moeten inhuren dan voorzien. Tot nu toe is €

60.000 meer nodig dan begroot. Verder zien we dat onze buitendienst medewerkers meer uur kwijt zijn aan gladheidbestrijding dan voorzien. Dit kan uiteindelijk gevolgen hebben voor de uitvoering van de reguliere werkzaamheden. Aangezien gladheidbestrijding een wettelijke taak is en we nooit van tevoren kunnen aangeven of we overschrijden en met hoeveel, zullen we hiervoor het budget niet aanpassen en overschrijden waar nodig. Onkruidbeheer op verharding Met het momenteel beschikbare budget voor de bestrijding van onkruid op verharding door aannemers is het helaas niet mogelijk de beeldkwaliteit te realiseren zoals die is vastgesteld in de Perspectiefnota en begroting 2026. In de loop van 2024 is het budget van € 514.570 in twee stappen structureel verlaagd tot een resterend budget van € 247.634 vanaf 2025: - een verlaging van € 149.000 als gevolg van een voordelige aanbesteding; - een aanvullende structurele bezuiniging van € 130.000 eind 2024. In de Perspectiefnota 2026 is abusievelijk vermeld dat met het budget van € 247.634 per jaar overal een C-beeldkwaliteitsniveau zou kunnen worden gerealiseerd met een B-niveau in de centra en op de 2 gemeentelijke begraafplaatsen. Met het huidige budget van € 247.634 kan echter slechts beperkt onkruid op verharding worden verwijderd. De inzet is erop gericht om de verhardingen in ieder geval begaanbaar te houden.

Daarbij gelden de volgende uitgangspunten: - de verharding op de twee gemeentelijke begraafplaatsen beheren we op A-niveau omdat een nette begraafplaats respect, zorg en waardigheid laat zien en de gebruikers hiervoor ook betalen; - op de hoofdwegen wordt, met het oog op de verkeersveiligheid, een B-niveau aangehouden; - de bestrijding van de voor honden gevaarlijke grasaren wordt gemeentebreed voortgezet; - meldingen van bewoners en bedrijven worden opgepakt voor zover het beschikbare budget dit toelaat. Eén en ander zal leiden tot een zichtbare verslechtering van de leefomgeving en tot meer overlast voor bewoners en bedrijven. Daarnaast kan langdurige onkruidgroei leiden tot technische schade aan verhardingen, doordat wortelvorming in voegen bestrating loswerkt. Dit veroorzaakt kapitaalvernietiging en leidt op termijn tot hogere herstel- en vervangingskosten. Naast de inzet van aannemers voert de eigen dienst jaarlijks in de winterperiode een schoonmaakronde uit in de gehele gemeente waarbij zowel onkruid als veegvuil worden verwijderd. Afkoppelen en ontstenen Een doelstelling in de begroting 2026 is dat we 7.500 m² verharding afkoppelen van de riolering en dat we daarnaast 1.250 m² verhard oppervlak verwijderen en 50 waterpasserende parkeervakken aanleggen.

Door problemen (en een juridische procedure) met de aannemer die deze werkzaamheden voor ons moet uitvoeren, kunnen we de doelstelling voor 2026 niet halen. We hopen na een nieuwe aanbesteding van deze werkzaamheden vanaf 2027 weer aan de slag te kunnen. Daar waar we (met een andere aannemer) integraal reconstructies in de buitenruimte uitvoeren worden de genoemde werkzaamheden wel opgepakt. Verwijderen van speeltoestellen met een lage speelwaarde of in gebieden met overcapaciteit Om te besparen op onderhouds- en vervangingskosten worden er in 2026 38 speeltoestellen definitief verwijderd. Vorig jaar zijn er ook al tien verwijderd. Dit zijn er in totaal iets minder dan de 50 toestellen waarvan in de begroting is uitgegaan. In 2027 zal er weer een nieuwe ronde van verwijderingen van toestellen plaatsvinden. Voorbeelden van toestellen waar het om gaat zijn een wipkip, een evenwichtsbalk, een zitplateau en een enkele schommel. Door de toestellen te verwijderen in plaats van te vervangen, besparen we € 60.000 en daarnaast € 4.300 per jaar aan onderhoudskosten. Op dit moment is het verwijderen net afgerond en worden de zand-, gras- en elementenondergronden netjes aangepast. Ondersteunen van bewonersinitiatieven Bewoners weten de wijkcoördinatoren uit zichzelf te vinden doordat ze mooie voorbeelden in de wijken zien of er iets over lezen in de media.

Ze leggen hun idee voor aanpassing van de inrichting van hun buurt voor via de vernieuwde website of via het algemene telefoonnummer van de gemeente. Het verhoogde budget is begin mei al voor ca. 70% besteed/gepland aan meer en grotere initiatieven. Enkele voorbeelden van gerealiseerde initiatieven van bewoners zijn: • Stichting Philadelphia Draagmuur: 4 nieuwe moestuinbakken en 4 plantenbakken. Zelfbeheer door cliënten en vrijwilligers. • Via Horta/Porta Basilica: 16 verhoogde plantenbakken inclusief beplanting. Dit betreft de hele straat, 22 woonadressen. Alle beplanting is in zelfbeheer. • De Poort: aanleg 200 m2 bloemenweide met verwilderende bloembollen. De gemeente en de bewoners werken samen aan het onderhoud.

•

Futenweide: 80 m2 gras en boomspiegel omgevormd naar biodiverse beplanting. Beplanting in zelfbeheer bij bewoners.

Financiële bijstellingen Bijstellingen programma Duurzame leefomgeving

Lasten

Septembercirculaire 2025 - effecten m.i.v. 2026

-1.482

-11

-9

-192

-182

-42

-1.675

-1.665

-54

-6

-136

-47

-74

-173

-246

-286

-1.585

-126

-1.711

-128

-179

-201

Diverse kleine bijstellingen < €150k

Mutaties reserves Totaal bijstellingen programma

Baten

Saldo Saldo Saldo Saldo Saldo

2026

2027 2028

2029

2030

Toelichting financiële bijstellingen Septembercirculaire 2025 - effecten m.i.v. 2026 In de circulaires van het Rijk worden gemeenten geïnformeerd over de hoogte van de inkomsten vanuit het Gemeentefonds. Gemeenten ontvangen op drie tijdstippen in het jaar een circulaire, de meicirculaire op basis van de Voorjaarsnota, de septembercirculaire op basis van de Miljoenennota en de decembercirculaire op basis van de Najaarsnota van het Rijk. In de raadsinformatiebrief van 17-10-2025 met onderwerp 'Septembercirculaire 2025 gemeentefonds' (kenmerk 890829) zijn de effecten van de circulaire voor Houten uitgewerkt en toegelicht.

4.4 Goede bereikbaarheid Inhoudelijke bijstellingen en ontwikkelingen Vrijliggend fietspad N410 In de bestuurlijke afspraken ‘Bestuursovereenkomst Integraal maatregelpakket Bunnik-Houten (2018) tussen Provincie, gemeente Bunnik en Houten is afgesproken dat er onder andere een vrijliggend fietspad komt langs de N410. Inmiddels is duidelijk dat de aanleg van een vrijliggend fietspad de eerstkomende jaren niet plaatsvindt. De provincie Utrecht bevindt zich nog in de studiefase. Gebleken is dat zij momenteel niet over de capaciteit en financiële middelen beschikt dit fietspad te kunnen aanleggen. Het hangt af van prioritering van provinciale projecten en eventuele herijking van de scope van dit project, op welke termijn dit project wél is uit te voeren. Dit is momenteel nog niet bekend. Tracébesluit A27/A12 Ring Utrecht Het Tracébesluit 2022 en 2025 is met de uitspraak van de Raad van State op 11 maart 2026 vernietigd. Daarmee stopt het project Ring Utrecht en ontbreekt een planologische-juridische basis om iets aan capaciteitsvergroting op de A27 en A12 te doen. Dit geldt ook voor het Alternatief Ring Utrecht (ARU). Hiermee is een onzeker situatie ontstaan als het gaat om de mobiliteits-, bereikbaarheids- en woningbouwopgaven in de regio. De ontstane situatie is en wordt de komende periode nader bestuurlijk besproken, o.a.

op 8 april 2026 (minister met regio) en in de Bestuurlijke Stuurgroep Ring Utrecht. Er wordt momenteel in beeld gebracht wat er nog aan werkzaamheden moet gebeuren om alles netjes af te hechten. Tracébesluit A27 Houten-Hooipolder Rijkswaterstaat verbreedt en vernieuwd de A27 de komende jaren over een lengte van 47 kilometer. Op dit moment wordt het onherroepelijke Tracébesluit uitgevoerd. Houten maat onderdeel uit van contract Noord, uitgevoerd door aannemerscombinatie De Groene Waarden. Uit onderzoeken van de Houtensebrug is gebleken dat het verbreden verkeer richting het zuiden) niet mogelijk is. Er moet daarom gezocht worden naar een andere oplossing. De minister van IenW hoopt voor de zomer meer duidelijkheid te geven over de Houtensebrug. Het project A27 HH heeft te maken met grote budgettaire uitdagingen. Financiële bijstellingen Bijstellingen programma Goede bereikbaarheid Zendmasten, tankstations etc. voortaan in beheer bij VID Omzetten constructie reserve BOR

Diverse kleine bijstellingen < €150k

Mutaties reserves Totaal bijstellingen programma

Lasten

Baten

Saldo Saldo Saldo Saldo Saldo

2026

2027 2028 444

2029

2030

444

1.189 -17 -17

-620

-271

-17

-914

444

-1.513

-17

-1.530

518

-1.012

-762

-193

157

1.544

1.576 1.404 1.262

693

343

550

500

-1.513 -1.341

564

490

501

Toelichting financiële bijstellingen Omzetten constructie reserve BOR Vanwege het overgaan op een nieuwe systematiek met betrekking tot de reserve BOR zijn de begrote lasten en baten vanuit de reserve gemuteerd naar 0. De stortingen in de bestemmingsreserve BOR worden omgezet in een stelpost kapitaallasten. Hierdoor zijn er geen toekomstige stortingen in de reserve meer van toepassing. Omdat deze mutaties via de exploitatie liepen zorgen deze voor een technisch effect op het begrotingssaldo. Zendmasten, tankstations etc. voortaan in beheer bij VID/ programma Samen Leven Zendmasten, tankstations etc. vanaf 2026 in beheer bij VID/ programma Samen Leven. We hevelen de middelen over naar het programma Samen Leven.

4.5 Integrale veiligheid Inhoudelijke bijstellingen en ontwikkelingen Geen bijstellingen nodig. Alle doelstellingen en prestaties liggen op schema. Financiële bijstellingen Bijstellingen programma Veilige leefomgeving

Lasten

Baten

Saldo Saldo Saldo Saldo Saldo

2026

2027 2028

2029

2030

-2

-24

-26

-2

-24

-26

Mutaties reserves

Totaal bijstellingen programma

-2

-24

-26

Diverse kleine bijstellingen < €150k

4.6 Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie Inhoudelijke bijstellingen en ontwikkelingen Informatievoorziening Veel van de verbeterprojecten lopen op schema. De implementatie van een nieuw HR systeem is afgerond en de projecten voor vervanging van het zaaksysteem en het verbeteren van de digitale vaardigheden zijn opgestart. Daarnaast wordt verder gewerkt aan de verdere uitwerking van procesmanagement, architectuuruitwerking, data-gedreven werken, archivering, AI toepassingen en opschoning en het verder professionaliseren van functioneel beheer. Naast de in hoofdstuk 5 genoemde onzekerheden, is een aantal aandachtspunten te benoemen voor de komende tijd: • Uitvoering motie 9, vreemd aan de orde van de dag. We willen als gemeente eigenaar blijven van onze eigen digitale omgeving en data. Het beperken van internationale risico’s, zoals de afhankelijkheid van big tech, wordt een steeds belangrijker strategisch vraagstuk. • Er is veel vraag naar verdere digitalisering. Tot dusver is het goed gelukt om dit op te vangen door rationalisatie van delen van het applicatielandschap die efficiënter konden. Maar het einde daarvan komt in zicht en de vraag naar nieuwe applicaties, AI toepassingen, data-analyses etc groeit snel. En deze toepassingen zijn veelal nodig om efficiency slagen te kunnen maken.

Dit kan na de rationalisatie leiden tot een groei van ICT kosten en de bijbehorende functioneel beheerkosten. • De totale impact van de uittreding van de RUD uit de ICT samenwerking wordt de komende tijd duidelijk. • Wetgeving en politieke ontwikkeling zorgen voor nieuwe uitdagingen. Zo is de Cyberbeveiligingswet is aangenomen door de Tweede Kamer en is de motie vreemd aangenomen door de raad rondom digitale autonomie. Deze zaken worden nu verder geanalyseerd en uitgewerkt waarbij de consequenties nog niet helder zijn. Financiële bijstellingen Bijstellingen programma Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie Septembercirculaire 2025 - effecten m.i.v. 2026 Wijzigingsbesluit Jeugdhulp, Wmo en vervoer 2026 Opschoningsactie stelposten Correctie kapitaallasten Decembercirculaire 2025 - jaar 2026

Lasten

Baten

Saldo Saldo Saldo Saldo Saldo

2026

2027 2028

2029

2030

-151

-355

-523

1.320 1.319 1.295 1.291

1.294

-43

1.478

1.434

-261

1.320

869

451

283

340

338

780

185

Dienstverleningsovereenkomst Sociaal Team 2026 Ondernemersfonds

152

145

210

-535

535

Inhuur voor diverse verbeterprojecten

-250

Diverse kleine bijstellingen < €150k

-107

-57

160

140

115

2.343

2.091

4.434 1.924 1.667 1.602

1.435

2.343

2.091

Mutaties reserves Totaal bijstellingen programma

4.434 1.924 1.667 1.602

1.435

Toelichting financiële bijstellingen Correctie kapitaallasten Correctie kapitaallasten ivm doorschuiven kredieten van 2025 naar 2026

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Houten&id=2434669d-234e-469d-b4d2-b1764190e324