Bijlage 1 Begroting 2023.docx

Begroting 2023

Begroting 2023

2

Inhoudopgave Algemeen bestuurlijk perspectief.............................................................................................................5 Beleidsbegroting - Programma's ...........................................................................................................11 Programma Samen Leven.....................................................................................................................14 Deelprogramma Gezondheid ...........................................................................................................15 Deelprogramma Saamhorigheid.......................................................................................................17 Deelprogramma Leren en Werken ...................................................................................................18 Deelprogramma Thuis ......................................................................................................................20 Programma Duurzame leefomgeving ....................................................................................................24 Deelprogramma Wonen ...................................................................................................................26 Deelprogramma Commerciële voorzieningen ..................................................................................27 Deelprogramma

Leefomgeving ........................................................................................................28 Deelprogramma Gebiedsontwikkeling..............................................................................................31 Deelprogramma Duurzaamheid & energietransitie ..........................................................................34 Deelprogramma Landschap en recreatie .........................................................................................37 Deelprogramma Cultuurhistorie en archeologie ...............................................................................39 Programma Goede bereikbaarheid .......................................................................................................44 Deelprogramma Verkeersbeleid.......................................................................................................47 Deelprogramma Autoverkeer ...........................................................................................................47 Deelprogramma Fietsverkeer ...........................................................................................................49 Deelprogramma Openbaar vervoer..................................................................................................51 Programma Veilige

leefomgeving..........................................................................................................54 Deelprogramma Sociale Veiligheid en Openbare Orde ...................................................................56 Deelprogramma Fysieke veiligheid ..................................................................................................59 Programma Betrokken bij de samenleving ............................................................................................66 Deelprogramma Politiek en bestuur .................................................................................................66 Deelprogramma Dienstverlening ......................................................................................................69 Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie .................................................................72 Paragrafen .............................................................................................................................................75 Paragraaf Lokale heffingen ..............................................................................................................77 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .....................................................................81 Paragraaf Grondbeleid

.....................................................................................................................99 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................101 Paragraaf Financiering ...................................................................................................................107 Paragraaf Bedrijfsvoering ...............................................................................................................110 Paragraaf Global Goals ..................................................................................................................114 Paragraaf Verbonden partijen en U10............................................................................................118 Financiële begroting ............................................................................................................................135 Financieel perspectief.....................................................................................................................136 Verschillenanalyses........................................................................................................................144 Overzicht van baten en lasten ........................................................................................................149 BIJLAGEN

...........................................................................................................................................153

Begroting 2023

3

Begroting 2023

4

Algemeen bestuurlijk perspectief

Begroting 2023

6

Algemeen bestuurlijk perspectief Inleiding Algemeen Voor u ligt de begroting voor 2023. In vervolg op het financieel kader is de begroting voor volgend jaar beleidsarm. In de begroting zijn alleen autonome ontwikkelingen opgenomen. Alle ambities uit het coalitieakkoord “Samen bouwen aan toekomstbestendig Houten” van Inwonerspartij Toekomst Houten, NatúúrlijkHouten, VVD en SGP zijn verwerkt in het collegeprogramma, dat apart wordt gepresenteerd inhoudelijk én financieel. De programma’s kennen geen bestuurlijke inleiding of duiding, maar zijn een beleidsarme weergave van de stand van de programma’s. Deze begroting komt tot stand in tijden van zorgelijke en belangrijke landelijke en geopolitieke ontwikkelingen. Bijvoorbeeld de stijgende inflatie (energieprijzen) en afnemende koopkracht van inwoners, de uitdagingen rondom asielopvang en de oorlog in Oekraïne. Als overheid, inwoners en organisaties willen we hierin samen op trekken. Een groot deel van de financiële oplossingen voor deze problemen verwachten we van het kabinet. Daar waar wij als gemeentebestuur onze inwoners en organisaties kunnen ondersteunen doen we dat. Bijvoorbeeld de vluchtelingenopvang voor Oekraïners, de gesprekken met het COA over de Essenkade 2 en de uitkering van een energietoeslag voor inwoners met een laag inkomen.

Relatie tussen de begroting 2023 en het collegeprogramma Het collegeprogramma wordt feitelijk de 1e begrotingswijziging op de begroting 2023 in de begrotingsraad van november a.s. Vanwege de omvang en complexiteit van het collegeprogramma heeft de productie daarvan afzonderlijk en gelijktijdig met de productie van de begroting plaatsgevonden. Naar aanleiding van het vaststellen van de begrotingsrichtlijnen en het financieel kader in de raad van 5 juli jl. zijn we gestart met het opstellen van de begroting 2023. Het was tijd technisch niet mogelijk om het concept collegeprogramma op het einde van dit productieproces nog in de begroting te verwerken. De basis voor besluitvorming over het collegeprogramma is het financieel meerjarenperspectief dat pas bij de begroting definitief door de raad wordt vastgesteld. De verwachting is dat bij de vaststelling van de begroting door de raad het meerjarenperspectief niet meer wijzigt. Deze verwachting is gebaseerd op het feit dat de begroting zelf, zoals eerder aangegeven, beleidsarm is opgesteld. Er zijn alleen autonome ontwikkelingen opgenomen. Alle nieuwe beleidsmatige ontwikkelingen zijn verwerkt in het collegeprogramma. Prognose begroting 2023 en meerjarenbegroting De meerjarenbegroting heeft een structureel sluitend saldo voor de jaren 2023-2025 en voldoet hiermee aan de norm voor repressief toezicht van de provincie Utrecht.

Eén van de voorwaarden voor repressief toezicht is namelijk dat de begroting structureel en reëel in evenwicht is: de structurele baten dekken ieder jaar de structurele lasten en de ramingen zijn realistisch. Van de meerjarenraming moet minimaal óf het eerste jaar (2023) óf het laatste jaar (2026) structureel in evenwicht zijn. Het jaar 2026 is op dit moment niet sluitend. De oorzaak van de niet-sluitende begroting in het jaar 2026 ligt met name bij de algemene uitkering. Diverse grote posten (herindeling, toename accres, opschalingskorting) pakken tegelijkertijd zeer ongunstig uit, waardoor via de meicirculaire 2022 de bijdrage uit het gemeentefonds van 2025 op 2026 met maar liefst € 6,5 mln afneemt. Dit geldt niet alleen voor Houten maar is een landelijk probleem. De inschatting is dat dit beeld niet zo zal blijven. Er moet nog aanvullend onderzoek, overleg tussen VNG en het Rijk en besluitvorming door het Rijk hierover plaatsvinden. Een redelijke aanname op dit moment is dat de gekorte bedragen voor een belangrijk deel zullen worden opgelost. Onduidelijk en onzeker is wat dan wel het beeld zal worden. Die duidelijkheid krijgen we naar verwachting in het komende voorjaar in de meicirculaire 2023. De prognose van de begroting 2023 en meerjarenbegroting 2024-2026 wordt in dit hoofdstuk onder Toelichting begroting 2023 en meerjarenbegroting 2024-2026 toegelicht.

Begroting 2023

7

Toelichting begroting 2023 en meerjarenbegroting 2024-2026 Raadsvoorstel Financieel kader 2023-2026 en meicirculaire 2022 De door de raad vastgestelde kaders en uitgangspunten zijn de basis voor de opstelling van de begroting. Deze kaders zijn opgenomen in het raadsvoorstel Financieel kader 2023-2026 en meicirculaire 2022 waarover de raad op 5 juli 2022 het volgende heeft besloten:  Het financiële effect van de meicirculaire over de jaren 2023-2026 (2023: + € 4.628.000, 2024: + € 4.523.000, 2025: + € 5.648.000 en 2026: -/- € 851.000 te betrekken bij het opstellen van de begroting 2023.  Kennis te nemen van het Financieel kader 2023-2026  In te stemmen met de voorgestelde begrotingsrichtlijnen 2023 (bijlage 1 van het Financieel kader 2023-2026). Op basis van dit besluit hebben wij de begroting 2023 opgesteld. In 3.2 worden de financiële verschillen tussen het financieel meerjarenperspectief voor uitwerking begrotingsrichtlijnen 2023 en de begroting 2023 op hoofdlijnen toegelicht. Financiële ontwikkelingen na vaststelling van het financieel kader 2023-2026 en na uitwerking begrotingsrichtlijnen

Na vaststelling van het raadsvoorstel Financieel kader 2023-2026 en meicirculaire 2022 door de raad hebben deze financiële ontwikkelingen een positief effect op de prognose van het saldo van de begroting 2023 en de meerjarenraming 2024-2025. Uitzondering hierop is het jaar 2026. Hierop heeft dit een negatief effect. Tabel:

prognose begroting 2023 en meerjarenraming 2024-2026

Omschrijving Prognose financieel meerjarenperspectief voor uitwerking begrotingsrichtlijnen 2023 Algemene uitkering Financieel kader 2023-2026: hogere energiekosten Diversen (o.a. actualisatie kapitaallasten, stelposten, financieringsresultaat, uitwerking begrotingsrichtlijnen) Prognose begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025

bedragen x € 1.000

2023

2024

2025

2026

56

-83

-155

-1.022

4.628 -750

4.523 -750

5.648 -750

-851 -750

-6

-184

-188

-32

3.928

3.506

4.555

-2.655

Hieronder worden de bovenstaande posten nader toegelicht. Algemene uitkering Dit betreft de verwerking van de uitkomsten van de meicirculaire 2022 Gemeentefonds. Nr 1

Omschrijving Ontwikkeling accres (incl. uitname volkshuisvestingsfonds en woningbouwimpuls 2 Opschalingskorting, schrappen oploop 3 Middelen jeugd (herverdeeleffect) 4 Ruimte onder plafond BTW compensatiefonds 5 Herverdeeleffect (2023: -7,50 / 2024: -22,50 / 2025: 37,50 / 2026: -542,50 per inwoner) 6 Overige ontwikkelingen Totaal effect meicirculaire 2022 op begrotingssaldo

2023

2024

2025

2026

4.876 847 -416 -68

6.176 1.135 -837 -67

7.566 1.423 -757 -67

2.325 0 -463 -67

-380 -231 4.628

-1.145 -739 4.523

-1.916 -601 5.648

-2.696 50 -851

Positief financieel effect(in 2026 negatief) binnen een bandbreedte van -€ 851.000 tot € 5.648.000. 

Financieel kader 2023-2026: hogere energiekosten In verband met een nieuwe aanbesteding voor energie is door het gemeentelijke collectieve inkoopbureau een indicatie gegeven van de toename van de energiekosten vanaf 2023. Vanwege de grote impact op het saldo is deze ontwikkeling in deze begroting opgenomen. Negatief financieel effect op de energiekosten 2023-2026 € 750.000 per jaar.

Begroting 2023

8



Diverse mutaties De overige mutaties betreffen in 2022 het actualiseren van de kapitaallasten (€ 251.000), neutraal maken heffingen (-/- € 74.000) en aanpassing budget Wet Kinderopvang meer gebruik en ontwikkelingen CAO Werk en Inkomen Lekstroom -/- (€ 120.000). Daarnaast is hierin de uitwerking van de begrotingsrichtlijnen en een aantal kleine aanpassingen opgenomen -/-(€ 63.000). Financieel effect van -/- € 6.000 in 2023, -/- 184.000 in 2024, -/-€ 188.000 in 2025 en -/-€ 32.000 in 2026.

Afspraken aanvullende middelen Jeugd Het Rijk en VNG werken op dit moment aan de Hervormingagenda jeugdzorg. Deze zal naar verwachting dit najaar worden afgerond. Vooruitlopend hierop zijn voor de jaren 2022 en 2023 reeds aanvullende, incidentele middelen toegevoegd aan het gemeentefonds, in lijn met de financiële reeks van de uitspraak van de Commissie van Wijzen (CvW). Naast de besparingsopgave die volgt uit de uitspraak van de CvW heeft het kabinet besloten tot het realiseren van de aanvullende besparing van structureel € 511 miljoen, welke een Rijksverantwoordelijkheid is gemaakt. Concreet betekent dit dat het aan de Rijksoverheid is om de besparing in te vullen met (wettelijke) maatregelen. Het gaat daarbij om maatregelen waardoor gemeenten minder middelen nodig hebben of waarbij alternatieve inkomsten gegenereerd worden. Ook draagt het Rijk het budgettaire risico ingeval (een deel van) deze maatregelen geen of niet tijdig doorgang vinden. Partijen erkennen de noodzaak om op deze ontwikkelingen te anticiperen en aanvullende afspraken te maken ten aanzien van de te verwachten ruimte in de gemeentelijke begroting aanvullend op de meicirculaire:  Gemeenten mogen in de jaarschijven 2024 t/m 2026 de middelen die op de aanvullende post zijn gereserveerd meenemen in hun meerjarenraming (landelijke bedragen: respectievelijk €1.265 miljoen, €758 miljoen en €367 miljoen).

Conform de richtlijn van vorig jaar mocht in de begroting 2022 hiervan omgerekend naar aandeel voor Houten 75% geraamd worden; in de meest recente richtlijn mag voor de jaren 2024-2026 100% geraamd worden. Voor Houten is dit positieve effect van € 465.000 in 2024 aflopend naar € 248.000 in 2026 aan de budgetten van jeugdzorg toegevoegd.  Daarnaast mogen gemeenten in hun begroting rekening houden met een besparing van €100 miljoen in 2024, €500 miljoen in 2025, € 500 miljoen in 2026 en vanaf 2027 € 511 miljoen structureel als gevolg van maatregelen die het Rijk zal uitwerken. Voor Houten is als gevolg hiervan een post ‘nog te realiseren ombuigingen’ onder het budget van jeugdzorg opgenomen van respectievelijk € 175.000 in 2024 en € 873.000 voor de jaren 2025 en 2026; het budget voor jeugdzorg is met deze bedragen verlaagd. Tot Slot Evenals voorgaande jaren is de begroting 2023 ook online beschikbaar op https://houten.begroting-2023.nl. Tot slot zien wij uit naar een vruchtbare en constructieve behandeling van de begroting 2023 op 8 en 10 november 2022. Burgemeester en wethouders van Houten, de secretaris,

de burgemeester,

A.J. Barink

G.P. Isabella

Begroting 2023

9

Begroting 2023

10

Beleidsbegroting - Programma's

Begroting 2023

11

Begroting 2023

12

Programma Samen Leven

Begroting 2023

13

Programma Samen Leven Omschrijving programma Iedereen telt mee! In 2020 stelde uw raad de Sociale Koers 2020- 2023 vast. De kern van de Sociale Koers is een inclusieve samenleving We vinden het belangrijk dat iedereen de kans krijgt om mee te doen in de maatschappij en erbij te horen. Er is voor iedereen aandacht, ongeacht hun levensovertuiging, godsdienst, politieke gezindheid, afkomst, geslacht of seksuele geaardheid. Onze stip op de horizon is daarom: Iedereen telt mee! Iedere inwoner hoort erbij, voelt zich thuis in Houten en kan op zijn/ haar manier deelnemen aan maatschappelijke en sociale activiteiten; zo vormen we met elkaar een inclusieve samenleving. De sociale koers bestaat uit vier deelprogramma’s:  Gezondheid;  Saamhorigheid  Leren en Werken  Thuis In deze begroting geven wij per deelprogramma aan wat we in 2023 willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en wat het gaat kosten. Onderstaand eerst een samenvatting van de vier deelprogramma’s en daarna de uitwerking per deelprogramma. Gezondheid Van voor de geboorte tot einde leven zetten we in op een gezonde leefstijl. Dit doen we o.a. vanuit het project Healthy Houten, Sport- en beweegakkoord en Kansrijke Start. Door het sluiten van akkoorden met partners op het gebied van preventie, kansrijke start, sport en bewegen is een gezonde leefstijl voor onze inwoners bereikbaar.

Voor inwoners die meer ondersteuning nodig hebben, zorgen we vanuit de Wmo en Jeugdwet voor passende, integrale en duurzaam betaalbare ondersteuning. We bevorderen hiervoor de verbinding tussen het voorliggend veld, sociaal team en zorgaanbieders. De regionale inkoopstrategie op Jeugd en Wmo is hierbij ons leidraad. Saamhorigheid Dankzij de vele vrijwilligers en mantelzorgers is de sociale samenhang in de gemeente Houten sterk. Inwoners zijn betrokken bij hun omgeving en kijken naar elkaar om. Samen zorgen we voor de saamhorigheid/nabuurschap in Houten. Om dit te continueren en te versterken zetten wij in op ondersteuning van vrijwilligerswerk, mantelzorgers, inwonersinitiatieven, elkaar ontmoeten in de buurt, informele zorg, inclusiviteit en het bevorderen van actieve cultuurbeoefening. Leren en Werken Op het gebied van jeugd zijn verschillende maatschappelijke organisaties actief. In de afgelopen jaren zetten wij in op verbetering van de samenwerking tussen deze partijen. In 2023 zetten wij deze lijn door zodat we de jeugd met problemen, en dan vooral zij die met multi problematiek kampt, snel en adequaat kunnen helpen. Daarbij denken wij bijvoorbeeld aan het zo vroeg mogelijk breed zicht krijgen op de problematiek, zodat we de inwoner kunnen ondersteunen.

Om inwoners met een minimaal inkomen goed te ondersteunen, maken wij de verschillende minimaregelingen gebruiksvriendelijker, waarbij wij tegenstrijdigheden en/of hiaten in de verschillende regelingen oplossen op basis van het onderzoek dat in 2022 is gestart: herijking minima-regelingen. Thuis Voor al onze inwoners is het belangrijk om je thuis te kunnen voelen in je huis en in je wijk en zoveel mogelijk zelfstandig te zijn. Met de juiste woningen, beschikbare voorzieningen, een goede bereikbaarheid, een gevoel van veiligheid en gezondheid en een aangename sociale omgeving bereiken we dit.

Begroting 2023

14

De komende periode staat een betere verbinding tussen wonen en zorg centraal. Voor de groeiende groep ouderen die langer zelfstandig willen en moeten wonen, kwetsbare inwoners, dak- en thuislozen en andere zorgdoelgroepen zijn toegankelijke woningen, woonvormen en voorzieningen nodig. Dit is een grote opgave waar we met de woonvisie 2021-2030 en de op te stellen omgevingsvisie uitvoering aan geven. In regionaal verband werken we in U16 verband en met de Lekstroomregio aan de decentralisatie van de maatschappelijke opvang en beschermd wonen die vanaf 2024 geleidelijk gerealiseerd wordt. Voor onze kinderen is voor het veilig op kunnen groeien een stabiel opvoedklimaat nodig. We willen dat minder kinderen/jongeren in een instelling moeten verblijven en geven de Jeugdzorgaanbieders de opdracht om uithuisplaatsingen te voorkomen en alternatieve te ontwikkelen. Daarnaast anticiperen we op de landelijke beweging naar een nieuw toekomstscenario kind- en gezinsbescherming.

Overzicht relevante beleidskaders Programma Sociale Koers 2020-2023 Lekstroom Werkt 2020 Visie op sport en bewegen in Houten in 2025 Regiovisie Jeugd Regiovisie Wmo Woonvisie 2021-2030

Overzicht verbonden partijen  Gemeentelijke gezondheidsdienst regio Utrecht (GGDrU)  Werk en Inkomen Lekstroom (WIL)  U10

Deelprogramma's    

Gezondheid Saamhorigheid Leren en werken Thuis

Deelprogramma Gezondheid Wat willen we bereiken? We zetten in op preventie; informatie, advies en ondersteuning bieden voordat er zorgen of problemen zijn. Dit begint al voor, tijdens en na de zwangerschap zodat kinderen in Houten een kansrijke start krijgen. Vanuit het oogpunt “voorkomen is beter dan genezen” investeren we in een gezonde leefstijl. Met het project Healthy Houten zetten we in op het leuker en makkelijker maken van gezonde keuzes, meer bewegen, niet roken, geen drugs of lachgas gebruiken, een gezonde relatie met alcohol en gamen, en verminderen van eenzaamheid. Hiervoor sloten we met partners een Preventieakkoord en een Sport- en beweegakkoord. Voor alle inwoners is in Houten deelname aan sport en bewegen mogelijk, in een grote variëteit aan vormen en niveaus. Gezond zijn en blijven is belangrijk. We vinden in Houten dat onze inwoners daar zelf verantwoordelijk voor zijn. Maar we willen onze inwoners wel ondersteunen door het maken van gezonde keuzes makkelijker en aantrekkelijker te maken. O.a. met de uitvoeringsplannen van Kansrijke Start, het Sport en beweegakkoord en het Preventieakkoord Healthy Houten geven we hier invulling aan. Vanuit Wmo en de Jeugdwet bevorderen we de verbinding tussen partners en we zien het aanbod als een keten van voorliggend veld, sociaal team en zorgaanbieder.

Hierbij kijken we samen met de ketenpartners naar wat nodig is om het voorveld te versterken zodat we kunnen afschalen. We zetten in op hulp sneller, passender en integraler aan te bieden aan onze inwoners die het nodig hebben. We werken aan het versterken van het gewone leven (het z.g. normaliseren) en het Sociaal Team biedt eigen begeleiding om inwoners te ondersteunen bij het vergroten van hun zelfredzaamheid.

Begroting 2023

15

In de Sociale Koers zijn ten aanzien van het deelprogramma de volgende doelstellingen opgenomen: 1.

Inwoners hebben een positieve gezondheid.

2.

Inwoners hebben een gezonde leefstijl.

3.

Inwoners, en met name jongeren, kunnen omgaan met maatschappelijke druk.

4.

Gezinnen met jeugd-GGZ problematiek worden snel geholpen.

5.

Ouderen ervaren regie over hun eigen leven.

6.

Inwoners zijn weinig eenzaam.

Betrokkenheid verbonden partijen

GGDrU

Wat gaan we daarvoor doen? Inwoners hebben een gezonde leefstijl  Om een gezonde leefstijl van onze inwoners te stimuleren en te behouden zetten we in op preventieve programma's als Sport- en beweegakkoord, Preventieakkoord (Healthy Houten) en Kansrijke Start (o.a Ouders voor Elkaar). Het Rijk ondersteunt deze programma’s (financieel en inhoudelijk) en doet nu een verkenning op een betere bundeling/afstemming van deze programma’s. De resultaten hiervan gaan wij verwerken in onze uitvoeringsplannen voor 2023.  Healthy Houten is een community die het maken van gezonde keuzes leuker en makkelijker wil maken in Houten. De Healthy Houten community (50 partners) willen we laten groeien door meer partners te betrekken, goede voorbeelden en verhalen onder de aandacht te brengen en een symposium te organiseren.  In 2023 zetten we de sportpedagoog structureel in en ook breiden we het project Breed Motorische Ontwikkeling uit naar nieuwe verenigingen. Hiermee zorgen we dat onze inwoners sport kunnen beoefenen en een gezonde leefstijl ontwikkelen. Beide zijn onderdeel van het Sporten beweegakkoord Inwoners, en met name jongeren, kunnen omgaan met maatschappelijke druk We gaan verder met het uitvoeren van het actieplan ‘stress en prestatiedruk jongeren’.

In overeenstemming met onderwijs, POH-GGZ Jeugd, jongerenwerk, jeugdartsen en orthopedagogen organiseren we workshops, onderwijsprogramma’s en ontspannende activiteiten rondom opvoeden, ‘maatschappelijke druk’ en ‘mentale gezondheid’ voor zowel professionals, ouders als jongeren. Gezinnen met jeugd-GGZ problematiek krijgen snel hulp  We continueren de inzet van de POH-GGZ jeugd in de eerstelijns medisch centra, waardoor we jeugdigen tot 18 jaar met (lichte) GGZ-hulpvragen laagdrempelig en in de vertrouwde omgeving van de huisartsenpraktijk kunnen helpen. Daarnaast is binnen het Sociaal Team een Specialistisch Ondersteuner Jeugd GGZ (SOJ GGZ) aanwezig voor snel advies en consultatie rondom casussen jeugd- GGZ.  We implementeren de nieuwe inkoopstrategie jeugdhulp om zo de transformatieopgave te realiseren (beschikbaar houden van passende hulp voor inwoners, binnen de beschikbare budgetten). Sociale teams en zorgaanbieders krijgen een duidelijke opdracht om integraler te werken en af te schalen richting het voorveld. We werken aan een eenduidige opdracht vanuit de regio Lekstroom ten aanzien van indiceren en regievoeren. Gezamenlijk werken we aan beter passende zorg, versterken van de basis, kortere doorlooptijden en het verminderen van wachtlijsten. Indien GGZ-hulp nodig is willen we dit sneller, passender en integraler kunnen aanbieden aan jeugd in Houten.

Ouderen ervaren regie over hun eigen leven  Mobiliteit is een voorwaarde om mee te kunnen blijven doen in de samenleving. Inwoners met een beperking, kunnen gebruik maken van Wmo-vervoer zodat zij ook zoveel mogelijk mobiel kunnen blijven. In regionaal verband werken we samen aan een nieuwe inkoop voor Wmo vervoer, de opdracht hiervoor zetten we in 2023 uit.

Begroting 2023

16

 

Naast het Wmo-vervoer zijn er ook lokale vervoersinitiatieven die hun rol pakken in het vervoerssysteem zoals Automaatje . We ondersteunen deze. In 2023 beslissen we aan de hand van een evaluatie over het voortzetten van Automaatje. We implementeren de nieuwe inkoopstrategie Wmo waarin we aansluiten bij de transformatieopgaven dat we hulp- en ondersteuning meer lokaal organiseren en dat inwoners en professionals meer en beter gebruik maken van voorliggende voorzieningen. Hierdoor zorgen we dat hulp- en ondersteuning beschikbaar blijft voor inwoners die het nodig hebben. We willen dat professionals bij de inzet van hulp en ondersteuning integraal kijken naar wat nodig is en meer aandacht is voor effectiviteit en opbrengst van de ondersteuning.

Inwoners zijn weinig eenzaam Vanuit Healthy Houten werken we aan met het verbeteren van welbevinden en doorbreken van eenzaamheid. De projecten MOTTO (Mooie Ontmoetingen Thuisbezoek Ouderen), en Houten Ontmoet 80+ borgen we in de reguliere opdracht aan van Houten &co. Hetzelfde geldt voor JoinUs voor jongeren. Met filmpjes en verhalen werken we aan kennis over en bewustwording van het investeren in een sociaal netwerk.

Deelprogramma Saamhorigheid Wat willen we bereiken? Dankzij de vele vrijwilligers en mantelzorgers is de sociale samenhang/nabuurschap in de gemeente Houten sterk. Iets waar wij trots op mogen zijn. Om dit te continueren en te versterken zetten wij in op ondersteuning van vrijwilligerswerk, mantelzorgers, inwonersinitiatieven, elkaar ontmoeten in de buurt en informele zorg. Onder de titel “right to challenge” nodigen wij inwoners en vrijwilligers uit om op het gebied van sociaal domein met nieuwe ideeën te komen en/of taken van ons over te nemen, waarbij wij de initiatiefnemers uiteraard zullen ondersteunen. Cultuur brengt mensen samen en draagt bij aan de betrokkenheid van inwoners bij hun leefomgeving en elkaar. Culturele activiteiten bieden een plek voor het ontmoeten en opbouwen van een netwerk. Een stevig sociaal netwerk geeft vertrouwen, maakt dat mensen veerkrachtiger zijn bij tegenslag en voorkomt dat problemen groter worden. Het vergroten van cultuurparticipatie is een belangrijk speerpunt van de uitvoeringsagenda 2022-2023. Hierbij is specifiek aandacht voor ouderen en inclusiviteit. Het actief beoefenen van cultuur zorgt voor de ontwikkeling sociale en cognitieve vaardigheden, geeft een ingang tot gezond en actief blijven, ontmoeting en zingeving. In de Sociale Koers zijn ten aanzien van het deelprogramma de volgende doelstellingen opgenomen: 1.

Er is een sterk informeel netwerk binnen Houten.

2.

In Houten is er sociale steun en cohesie.

3.

In Houten zijn er sterke vrijwilligersorganisaties.

4.

Er zijn veel inwonersinitiatieven.

5.

Er is een grote en sterke groep mantelzorgers.

Betrokkenheid verbonden partijen Bij dit deelprogramma zijn geen verbonden partijen betrokken.

Wat gaan we daarvoor doen? Er is een sterk informeel netwerk binnen Houten. Om de inwoners nog beter van dienst te zijn bij de zorgvraag, zetten we stappen met Van Houten&co, Stichting Sociaal Team Houten en de Houtense Werktafel om zorg integraal af te stemmen. Tegelijkertijd werken we aan het verbeteren van de digitale toegang tot het ondersteuningsaanbod zodat zowel inwoners en professionals weten wat er allemaal – formeel en informeel – lokaal beschikbaar is.

Begroting 2023

17

In Houten is er sociale steun en cohesie.  We ondersteunen het regionale meldpunt van discriminatie van Art.1 Midden-Nederland en houden de rapportages scherp in de gaten. De laatste acties uit de Inclusie Agenda 2021-2022 en het gemeentelijke Actieplan LHBTI+ 2021-2022 pakken we op en maken hiervoor gebruik van het extra geld die we van het Rijk kregen voor het tegengaan van discriminatie. 

Openbare en multifunctionele ontmoetingsplaatsen zijn belangrijk voor de sociale steun en cohesie. We onderzoeken, samen met de beheerders en gebruikers van de dorpshuizen en wijkaccommodaties, hoe we het aanbod en vraag aan ruimte beter op elkaar af kunnen stellen om te zorgen voor duurzame en vitale ontmoetingsplekken voor de toekomst. Voorbeelden zijn Jongerencentrum Enter en gebouw De Heuvel.

Vergroten actieve cultuurparticipatie We geven uitvoering aan de uitvoeringsagenda cultuur 2023, met als speerpunt het vergroten van de actieve cultuurparticipatie. Actieve cultuurparticipatie speelt een rol in de ontwikkeling van sociale en cognitieve vaardigheden van onze inwoners ongeacht de leeftijd. Het zorgt daarnaast voor een ingang tot gezond en actief blijven, ontmoeting en zingeving voor onze inwoners. Het wegnemen van financiële en psychologische drempels is hiervoor belangrijk. Via het cultuurfonds financieren we projecten op het gebied van actieve cultuurparticipatie. In Houten zijn er sterke vrijwilligersorganisaties. In 2022 spraken we met vrijwilligersorganisaties over de binding met en ondersteuning van vrijwilligers. We gaan aan de slag met de aanbevelingen die we hebben gekregen. Er zijn veel inwonersinitiatieven.  We faciliteren maatschappelijke initiatieven voor inwoners en vrijwilligers die initiatieven willen ontplooien in het sociale domein, of een taak over willen nemen van de gemeente (the right to challenge).  We rollen de gestarte kerngroep voor inwonersinitiatieven verder uit. Vanuit deze kerngroep kijken we naar wat er nodig is om de inwonersinitiatieven te ondersteunen zodat zij (nieuwe) ambities kunnen realiseren. Er is een grote en sterke groep mantelzorgers. We evalueren het in 2022 opgezette mantelzorgcafe plus.

Het mantelzorgcafe plus is een ontmoetings- en informatiemoment voor mantelzorgers die zorgen voor iemand met ggz problematiek. Bij een positieve evaluatie zorgen we voor borging in het reguliere aanbod voor mantelzorgers.

Deelprogramma Leren en Werken Wat willen we bereiken? In de Sociale koers 2020 -2023 gaven wij ten aanzien van het thema leren en werken het volgende aan: “We vinden het belangrijk dat iedereen (waar mogelijk) kan werken en de kans krijgt om mee te doen aan maatschappelijke en sociale activiteiten en het beste uit zichzelf kan halen. Daarvoor is het nodig dat er mogelijkheden zijn om te leren, jezelf te ontwikkelen en je talenten te ontdekken en in te zetten, van jong tot oud. Om aan ontwikkeling toe te komen, moet er wel een aantal zaken in de basis goed op orde zijn. Vaak zijn beperkte financiën een reden om thuis te blijven zitten en niet deel te nemen aan de samenleving. Heb je veel zorgen over je financiën, dan wil je dat eerst oplossen.” De afgelopen jaren is steeds meer duidelijk geworden dat er behoefte is aan meer integrale samenwerking tussen partijen rondom inwoners met multiproblematiek. Zeker voor jongeren speelt deze behoefte. De situatie rondom corona heeft deze behoefte nog eens extra benadrukt. Daarom zal de komende tijd extra aandacht zijn voor integrale samenwerking (zowel in de toegang als daarna) en de doelgroep jongeren. In de Sociale Koers zijn ten aanzien van het deelprogramma de volgende doelstellingen opgenomen: 1.

Inwoners kunnen zich financieel redden.

2.

Er zitten zo min mogelijk kinderen thuis zonder onderwijs.

3.

Alle werkzoekenden helpen we aan betaald of onbetaald werk. Begroting 2023

18

4.

Inwoners van Houten hebben een zinvolle daginvulling.

Betrokkenheid verbonden partijen

WIL GGDrU

Wat gaan we daarvoor doen? Inwoners kunnen zich financieel redden



Om inwoners met een minimuminkomen zo goed als mogelijk te ondersteunen voeren wij een onderzoek uit naar het minimabeleid. Uit het herijkingsonderzoek moet duidelijk worden welk bereik we momenteel realiseren dankzij de bestaande inkomensregelingen, of en hoe dit bereik vergroot kan worden, waar de overlap zit tussen verschillende regelingen en of het daarbij wenselijk is om inkomens- en vermogensgrenzen op een gelijke wijze toe te passen. De uitkomsten van het herijkingsonderzoek worden eind 2022 opgeleverd. Op basis van de aanbevelingen uit het onderzoek hervormen we in 2023 het minimabeleid. In 2024 zijn de adviezen uit het onderzoek in het lokaal inkomensbeleid geïntegreerd.



We blijven de samenwerking met de maatschappelijke ketenpartners verder versterken en de uitvoering efficiënter maken. Dit doen we in 2023 door het voeren van gesprekken met mensen uit de doelgroep en front-office professionals over waar zij tegen aan lopen en wat beter kan.



We houden de situatie met betrekking tot de hoge inflatie nauwlettend in de gaten. Zullen eventueel nieuwe Rijksregelingen snel en adequaat uitvoeren. En met maatschappelijke partners voortdurend zoeken naar manieren om de groep die dit het zwaarste treft te ondersteunen Er zitten zo min mogelijk kinderen thuis zonder onderwijs  Als gevolg van de corona kampen leerlingen met achterstanden op cognitief, executief, sociaal en emotioneel vlak. Met behulp van het Nationaal Programma Onderwijs (NPO) willen wij in nauwe samenwerking met de scholen de achterstanden wegwerken. Voor de kosten hiervan ontvangen we een vergoeding van het rijk. De beschikbare middelen zijn in te zetten tot de zomer van 2025.  Vanuit het Thuiszitterspact blijven we inzetten op een betere samenwerking tussen GGDrU, het Sociaal Team en de samenwerkingsverbanden. We voorkomen en brengen hiermee het aantal thuiszitters terug. Voorschoolse educatie (VE)  We voeren de wettelijke verplichting uit voor uitbreiding van ureninzet van de pedagogisch beleidsmedewerker om de kwaliteit van de voorschoolse educatie te vergroten. Door de onzekerheid over aantal kinderen met een VE-indicatie en het afnemen van de Onderwijs Achterstands Beleid middelen ligt hier mogelijk een financieel risico.

 Via de nieuw te ontwikkelen resultaatafspraken Voor- en vroegschoolse educatie gaan we de kinderen met een dergelijke indicatie beter monitoren.  In 2023 maken de GGDrU en de VVE-groepen nieuwe afspraken over de ouderbetrokkenheid, wat van belang is om het taalniveau van de kinderen te verbeteren. Onderwijs  In september 2022 startten we een Taalatelier om kinderen die de Nederlandse taal onvoldoende beheersen extra te ondersteunen.  Samen met het onderwijsveld stellen we een nieuw integraal huisvestingsplan onderwijs op. Samenwerking tussen jeugdhulp en onderwijs verbeteren.  In 2023 stellen we een regionaal procesregisseur aan, die het proces begeleidt bij ingewikkelde casuïstiek rondom passende zorg en onderwijs. Dit leidt tot sneller inzicht in verantwoordelijkheden van betrokken partners op zowel inhoud als financiën, waardoor kinderen de best passende zorg en onderwijs krijgen die ze nodig hebben.

Begroting 2023

19

 

In het REA (Regionaal Educatieve Agenda) stelden we in 2022 het document ‘Op weg naar meer inclusief onderwijs’ op. In 2023 zetten we dit om naar een strategische agenda. Hierin staan de doelen waaraan we de komende 4 jaar gaan werken om tot meer inclusief onderwijs te komen Met schoolbesturen en hun samenwerkingsverbanden maken we regionaal afspraken om jeugdhulp en passend onderwijs beter op elkaar af te stemmen. We werken aan de verbinding onderwijs en jeugdhulp en maken afspraken met zorgaanbieders hierover binnen de nieuwe inkoopstrategie jeugd. Deze inkoop gaat in 2023 van start. De ontwikkeling naar meer inclusief onderwijs vergt een zorgvuldig proces van meerdere jaren en hangt samen met ontwikkelingen op onderwijshuisvesting.

Alle werkzoekenden helpen we aan betaald of onbetaald werk  We continueren de werkwijze van de Houtense werktafel, waarbij zowel aandacht is voor begeleiding naar werk als voor participatie. En waarbij door de inzet van specifieke projecten meer mensen zich kunnen ontwikkelen. De raad informeren we met kwartaalrapportages over de projecten en resultaten. Inwoners van Houten hebben een zinvolle daginvulling  Met de Op Koers-aanpak richten we ons, in samenwerking met betrokken organisaties, op inwoners met meervoudige problemen. We helpen minstens 20 inwoners met deze integrale aanpak.  We kijken in 2023 nog een keer naar de onderkant van het bijstandsbestand; kunnen we met een meer wijkgerichte en integrale aanpak nog meer mensen kunnen activeren. De resultaten hiervan maken we beter inzichtelijk in onze kwartaalrapportages.

Deelprogramma Thuis Wat willen we bereiken? Wonen in een fijne omgeving die prettig en veilig voelt, is een belangrijke voorwaarde voor het dagelijks welzijn. Met de juiste woningen, beschikbare voorzieningen, een goede bereikbaarheid, een gevoel van veiligheid en gezondheid en een aangename sociale omgeving proberen we het dagelijks welzijn op een zo hoog mogelijk peil te brengen en te houden. Voor al onze inwoners is het belangrijk om je thuis te kunnen voelen in je huis en in je wijk en zoveel mogelijk zelfstandig te zijn. De komende periode staat een betere verbinding tussen wonen en zorg centraal. De toename van het aantal ouderen tezamen met het langer of eerder zelfstandig wonen van ouderen en andere zorgdoelgroepen zorgt dat we een grote opgave hebben om tijdig toegankelijke (Wmo proof) woningen, woonvormen en voorzieningen toe te voegen. Ook kwetsbare inwoners willen we een prettige en veilige woonplek bieden. Een integrale aanpak en samenwerking tussen het sociaal en ruimtelijk domein en de omgevingsvisie is hierbij het uitgangspunt. We maken hiervoor gebruik van de nieuwe woonvisie 2021-2030. Dit geeft richting aan de veranderingen en urgenties in de woonvraag. In regionaal verband werken wij met gemeenten en woningcorporaties samen om de ongeveer 200 dak- en thuisloze personen in de regio een eigen woning te bieden.

In Houten realiseerden we samen met onze partners twee woonplekken. Daarmee hebben wij de doelstelling voor onze gemeente bereikt. We werken in U16 verband en met de Lekstroomregio samen aan de decentralisatie van de maatschappelijke opvang en beschermd wonen die vanaf 2024 geleidelijk gerealiseerd wordt. Lokaal doen we dat aan de hand van het lokaal uitvoeringsplan 'Op weg naar een Beschermd Thuis in Houten'. Voor kinderen en jeugdigen is een stabiel opvoedklimaat van belang om veilig op te kunnen groeien. We willen een daling bereiken van het aantal kinderen/jongeren dat in een instelling moet verblijven, hiervoor geven we Jeugdzorgaanbieders een gezamenlijke integrale opdracht om uithuisplaatsingen te voorkomen en alternatieven te ontwikkelen. Denk hierbij aan meer gezinsachtige settings en het versnellen van de uitstroom. Tenslotte anticiperen we op de landelijke beweging naar een nieuw toekomstscenario kind- en gezinsbescherming.

Begroting 2023

20

In de Sociale Koers zijn ten aanzien van het deelprogramma de volgende doelstellingen opgenomen: 1.

Jongeren en ouderen hebben een passende woning.

2.

De woonomgeving in Houten is fysiek (veilig) en sociaal passend.

3.

Er zitten zo min mogelijk jongeren in jeugdhulp met verblijf.

4.

Kwetsbare inwoners hebben een prettige en veilige plek in hun eigen woonomgeving en ontvangen hierbij passende hulp.

Betrokkenheid verbonden partijen Bij dit deelprogramma zijn geen verbonden partijen betrokken.

Wat gaan we daarvoor doen? Jongeren en ouderen hebben een passende woning  We realiseren meer woningaanbod voor kwetsbare doelgroepen: waaronder mensen met een zorgvraag en uitstroom uit Beschermd Wonen en jeugdzorg. dit doen wij in samenwerking met woningstichting Viveste, zorgaanbieders, inwoners en marktpartijen. Er liggen kansen bij de locaties genoemd in motie 120 Blijven bouwen, vertraging voorkomen.  Met de resultaten uit de enquêtes in de wijken De Akkers en Gilden werken we met de pilot Comfortabel en veilig wonen verder aan voorlichting en bewustwording rondom passend wonen voor senioren (63+) in Houten. Naast het versturen van de enquêtes onder de doelgroep organiseren we een informatiemarkt voor senioren en wonen. Nieuwe senioren blijven we informeren over comfortabel wonen.  We werken met diverse partners aan (prestatie) afspraken rondom meer en betaalbare woningen voor jongeren. We kijken naar uitbreiding van initiatieven als Kamers met Aandacht en naar sociale huur van kleinere woonruimtes.  We beleggen de opdracht bij zorgaanbieders om verblijf van jeugdigen in instellingen te voorkomen en/of te verkorten en om innovatieve nieuwe vormen te ontwikkelen binnen de nieuwe inkoopstrategie jeugd segment gezinsvormen.

De woonomgeving in Houten is fysiek en sociaal passend  Bij de ontwikkeling van woonbehoeften voor de verschillende (zorg)doelgroepen hebben we aandacht voor aanwezigheid van voorzieningen (zorg, winkels en openbaar vervoer) en woonzorgwoningen met 24-uurszorg of ambulante zorg in de buurt, bereikbaarheid/ toegankelijkheid en inclusie.  We houden blijvende aandacht voor het signaleren en voorkomen van Kindermishandeling, huiselijk geweld en ouderenmishandeling. We organiseren trainingen en netwerkbijeenkomsten voor professionals en zetten in op bewustwording bij inwoners.  Samen met alle betrokken organisaties voerden we in 2022 een verkenning uit naar de woonservicegebieden. In het eerste kwartaal van 2023 is het beeld gereed en besluiten we met hen of we dergelijke gebieden verder willen ontwikkelen. Een woonservicegebied is ingericht, zodat mensen (meestal ouderen) zo lang mogelijk zelfstandig kunnen blijven wonen te midden van anderen, zodat een levensloopbestendige leefomgeving ontstaat. Het verkennen doen we met zorgorganisaties, van Houten&Co, Viveste, huisartsen, Adviesraad sociaal domein en inwoners.  De Lekstroomgemeenten Houten, Nieuwegein en Vijfheerenlanden nemen deel aan het project Eerst een Thuis U16. Doel is om in de regio Utrecht 200 dak- en thuisloze personen een eigen woning te bieden met intensieve begeleiding.

In totaal komen we in Lekstroom op ongeveer 30 woonplekken uit tot en met 2023. In Houten gaat het om twee woonplekken in samenwerking met Viveste en Lister. In de eerste helft van 2023 stellen we de bestuurlijke ambitie voor Eerst een Thuis bovenregionaal vast. Er zitten zo min mogelijk jongeren in jeugdhulp met verblijf  In 2023 sluiten we nieuwe contracten met zorgaanbieders met als belangrijke uitgangspunten: uithuisplaatsing voorkomen, uitstroom versnellen, ontwikkelen van meer gezinsachtige settings voor tijdelijke uithuisplaatsingen. We maken hierbij gebruik van (expertiseteam) YEPH (Youké, Pluryn, 's Heerenloo) en het Regionaal Omdenk- en Expertteam Lekstroom (ROEL).

Begroting 2023

21

 

We geven uitvoering aan de Lekstroomvisie met betrekking tot eenduidige (afspraken over) toegang tot hulp (indiceren) en casusregie/ coördinatie van zorg. We sturen op het resultaat en het verbeteren van de effectiviteit van hulp en zetten in op tijdig afschalen. We versterken lokale voorzieningen die (tijdelijk) jeugdigen en gezinnen ontlasten en/of onderdak bieden aan jeugdigen We werken hiertoe nauw samen met o.a. Buurtgezinnen en ondersteunen het netwerk van pleegouders zodat kennis en ervaring gedeeld kan worden.

Kwetsbare inwoners hebben een prettige en veilige plek in hun eigen woonomgeving en ontvangen hierbij passende hulp.  We werken in 2023 toe naar een eerste evaluatie van het lokale uitvoeringsplan “Op weg naar een beschermd thuis”. Dit plan heeft als doel om cliënten zoveel mogelijk zelfstandig kunnen wonen in Houten. Onderwerpen hierin zijn o.a. Enik en doorontwikkeling EropAfteam.  Daarnaast voeren we het project Living Library uit in samenwerking met de bibliotheek, vanHouten&co en Lister. Hiermee proberen we stigmatisering tegen te gaan en inclusie te bevorderen. Wat mag het kosten? x€1 Programma

Begroting 2023

Deelprogramma

Lasten

Baten

Saldo

Gezondheid

13.070.781

1.992.036

-11.078.745

Saamhorigheid

13.887.949

964.042

-12.923.907

Leren en werken

30.956.475

9.323.475

-21.633.000

Samen Leven

Programmabrede kosten

303.951

Saldo van baten en lasten programma

58.219.156

Mutaties reserves Totaal resultaat programma

58.219.156

-303.951 12.279.553

-45.939.603

29.375

29.375

12.308.928

-45.910.228

In de financiële begroting is een overzicht opgenomen van lasten en baten per (deel)programma op basis van:  Rekening 2021  Begroting 2022 primitief.  Begroting 2022 (na wijziging).  Begroting 2023 De Verschillenanalyse bij het overzicht van lasten en baten per (deel)programma, licht de verschillen op programmaniveau toe tussen de begroting 2023 en de begroting 2022 (primitief). De bijlage Programma, deelprogramma en product geeft aan welke producten onder de (deel)programma’s vallen. De bijlage Structuuroverzicht deelprogramma’s en verantwoordelijk collegelid toont welk collegelid verantwoordelijk is voor de verschillende deelprogramma’s.

Begroting 2023

22

Programma Duurzame leefomgeving

Begroting 2023

23

Programma Duurzame leefomgeving Omschrijving programma Houten is een fijne en duurzame gemeente om in te wonen, werken, leren en ontspannen. In de afgelopen decennia is Houten uitgegroeid tot een middelgrote stad van 50.000 inwoners. Een dorp met stedelijke kenmerken en bijbehorende voorzieningen, waarvan veel mensen met plezier gebruik maken. De belangrijkste aandachtspunten zijn hieronder weergegeven en meer in detail zijn de onderwerpen per deelprogramma verder uitgewerkt. Deelprogramma's Wonen en Gebiedsontwikkeling; 4.750 extra woningen De regionale druk op de woningmarkt is hoog. Het gaat hierbij niet alleen om aantallen, maar vooral over ‘passende’ woningen. Er is een groot tekort aan woningen voor ouderen, starters en specifieke woningen voor bewoners met een zorgvraag. De ambitie van de gemeente Houten voor het toevoegen van woningen is vastgelegd in de Woonvisie 2021-2030. Naast meer diversiteit in het woningaanbod is het doel om meer sociale huurwoningen te bouwen. Intensieve samenwerking met Viveste is hierbij noodzakelijk om het percentage huurwoningen in Houten de komende jaren te laten stijgen. De opgave als totaal die voor ons ligt tot 2040, is om 4.750 woningen toe te voegen. Dat is toename van circa 25% van de bestaande woningvoorraad.

Via het programma Bouwen voor Houten blijven we inzetten op het ingang zetten en bijdragen aan de verdere ontwikkeling van Houten. Houten doet dit samen met de eigenaren en de bewoners van Houten om te zorgen dat de Woningbouw aansluit bij de huidige identiteit van de gemeente Houten. Dit gaat allemaal samen met het toevoegen van diverse ondersteunende functies en voorzieningen (zorg, onderwijs, groen, openbaar vervoer en verbeterde infrastructuur). Op deze manier wil Houten borgen dat de woon- en verblijfskwaliteit van Houten verder verbeterd. Naast de genoemde opgaven is er ook oog voor de vitaliteit van de dorpen. Passend bij de vraag wordt er gekeken of er woningen kunnen worden toegevoegd om de leefbaarheid van de dorpen in stand te houden Deelprogramma Commerciële voorzieningen; aantrekkelijk Winkelcentrum Houten heeft belang bij een vitaal centraal winkelcentrum. Een plek waar het aantrekkelijk is om naar toe te gaan. Dat betekent dat er gezocht wordt naar een gezonde mix van winkels, horeca en andere (dienstverlenende) bedrijvigheid in het centrum. Met het oog op de toekomst verkennen we kansen om Het Rond tot een compact, vitaal en toekomstbestendig centrum te ontwikkelen. Op basis van een plan van aanpak ‘versterking vitaliteit centrum’ gaat de gemeente samen met de eigenaren aan de slag om de leegstand tegen te gaan.

Hierbij wordt ook gekeken naar het aantrekkelijker maken van de buitenruimte in het centrum. Deelprogramma Leefomgeving; biodiversiteit en ledverlichting Bij het beheren en onderhouden van water en groenvoorzieningen hanteren wij biodiversiteit als belangrijke uitgangspunt. In juli 2022 is een nieuw vervangings- en onderhoudscontract voor de openbare verlichting ingegaan. In een periode van drie jaar moet alle openbare verlichting voldoen aan het kenmerk energiezuinige led-verlichting Deelprogramma Duurzaamheid & energietransitie De stijgende energieprijzen maken de energietransitie nog urgenter. In samenspraak met maatschappelijke partners heeft de gemeente een aanpak tegen energiearmoede ontwikkeld, betaald vanuit de ontvangen rijksmiddelen. Dit is aanvullend op de al lopende activiteiten van bijvoorbeeld de energiecoöperaties en EnergieRijk Houten voor alle Houtenaren. Die activiteiten gaan ook in 2023 door met financiële en organisatorische ondersteuning van de gemeente. Een deel ervan zal voortaan in het nieuwe Energiehuis plaatsvinden.

Begroting 2023

24

Vanaf 2023 krijgen gemeenten structureel financiële ondersteuning van de Rijksoverheid voor de uitvoering van het nationale Klimaatakkoord. Deze middelen willen we met name inzetten voor collectieve aanpakken voor aardgasvrije wijk, zoals vastgelegd in de Transitievisie Warmte. Belangrijke besluiten die de gemeente het komende jaar in dat kader moet nemen, zijn de aanpak naar aardgasvrij in Houten-Zuid en vergunningverlening voor de verduurzaming van de warmtekrachtcentrale Vijfwal. Ook een update van de Regionale Energie Strategie is in 2023 aan de orde. In ons streven om een circulaire stad te worden blijft de inzet gericht om afval zo goed mogelijk (aan de bron) te scheiden en vervolgens te benutten. De warme, droge zomer van 2022 heeft de noodzaak van klimaatadaptie eens te meer duidelijk gemaakt. Ontstenen en vergroenen van de buitenruimte staan daarin centraal. We willen het aantal koelteplekken in Houten uitbreiden en verbeteren, zodat er tijdens tropische dagen meer plekken zijn waar je verkoeling kunt zoeken. Voor de zomer van 2023 maken we een lokaal hitteplan, zodat iedereen weet wat te doen tijdens een hittegolf. Deelprogramma Landschap en recreatie; verbeteren landschap en Nieuwe Hollandse Waterlinie Om de cultuurhistorische waarde van het landschap te behouden en te verstreken investeren wij in aanleg en herstel van landschapselementen.

Voor wat betreft recreatie steken wij in op het beleefbaar en bereikbaar maken van de Nieuwe Hollandse Waterlinie, waarbij we opmerken dat de Nieuwe Hollandse Waterlinie opgenomen is als Werelderfgoed bij UNESCO Deelprogramma Cultuurhistorie en archeologie; erfgoedgebouwen en bevorderen archeologische kennis Wij stimuleren het onderhoud aan erfgoedgebouwen door het proactief benaderen, adviseren en begeleiden van monument-eigenaren. Daarbij wijzen op subsidieregelingen en belastingvriendelijke mogelijkheden en assisteren bij vergunningstrajecten. Met archeologische tentoonstellingen en het geven van voorlichting op scholen willen wij de kennis van en de waardering voor de archeologie bevorderen.

Overzicht relevante beleidskaders Retailvisie Houten 2015-2025 Woonvisie 2021-2030 Toekomstvisie Houten 2025 Beeldkwaliteitskader openbare ruimte Water- en rioleringsplan (WRP Energieplan Transitievisie Warmte Regionale Energiestrategie Beleidsplan openbare laadinfrastructuur Visie Groen en Biodiversiteit

Overzicht verbonden partijen    

Afvalverwijdering Utrecht (AVU) Recreatieschap De Stichtse Groenlanden U10 Vitens

Deelprogramma's       

Wonen Commerciële voorzieningen Leefomgeving Gebiedsontwikkeling Duurzaamheid en energietransitie Landschap en recreatie Cultuurhistorie en archeologie

Begroting 2023

25

Deelprogramma Wonen Wat willen we bereiken? Woningen met voor elk wat wils, passend bij de woningbehoefte en de demografische ontwikkeling van huidige en toekomstige Houtenaren. Concreet willen we de volgende doelen bereiken: 1. Voldoen aan de woningbouwopgave behoefte volgens Woonvisie 2021-2030 van 4.750 extra woningen tot 2040. 2. Toewerken naar een hoger aandeel sociale huurwoningen volgens de Woonvisie 2021-2030 in de richting van 30% van het aantal woningen. Hieronder wordt het deelprogramma per doelstelling uitgewerkt.

Doelstelling 1 Voldoen aan de woningbouwopgave behoefte volgens Woonvisie 2021-2030 van 4.750 extra woningen tot 2040. Effectindicatoren

Voor deze doelstelling is geen effectindicator opgenomen. Betrokkenheid verbonden partijen Bij deze doelstelling zijn geen verbonden partijen betrokken.

Wat gaan we daarvoor doen? Vanuit de woonvisie is de programmatische opgave om vanaf het jaar 2023 twee- tot driehonderd extra woningen per jaar te realiseren. In het deelprogramma Gebiedsontwikkeling geven wij aan op welke wijze wij actief sturen op deze opgave en wat daarvoor nodig is. Prestatie-indicatoren

Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.

Doelstelling 2 Toewerken naar een hoger aandeel sociale huurwoningen volgens de Woonvisie 2021-2030 in de richting van 30% van het aantal woningen. Effectindicatoren

Voor deze doelstelling is geen effectindicator opgenomen. Betrokkenheid verbonden partijen Bij deze doelstelling zijn geen verbonden partijen betrokken.

Wat gaan we daarvoor doen? Uitgaande van een woningvoorraad op 31-12-2022 van 21.159 en een sociale huurvoorraad van 5.115 (beide getallen zijn voorlopige getallen) is het percentage sociale huur 24,2% op 31-12-2022. Bij een woningproductie in 2023 van 200 woningen en de oplevering van 31 sociale huurwoningen daalt het percentage sociale huur naar 24,1% (woningvoorraad 21.359; sociale huur 5.146). Een verhoging van het percentage sociale huur zal gerealiseerd moeten worden in de nieuwbouw van de Motie 120-locaties, in Centrum, Molenzoom en Koppeling en tenslotte in Houten-Oost door in aansluiting op de woonvisie substantiële aantallen sociale huur te bouwen. Prestatie-indicatoren

Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.

Begroting 2023

26

Deelprogramma Commerciële voorzieningen Wat willen we bereiken? Aantrekkelijke commerciële voorzieningen (zoals winkels, dienstverlening, culturele voorzieningen en horeca), die voorzien in de behoefte van de eigen inwoners en daarnaast ook bezoekers van buiten aantrekken. Concreet willen we de volgende doelen bereiken: 1. Vitale, toekomstbestendige (winkel)centra met minder leegstand. 2.

Meer horeca aantrekken waarbij een aantrekkelijk en divers horeca-aanbod ontstaat.

Hieronder wordt het deelprogramma per doelstelling uitgewerkt.

Doelstelling 1 Vitale, toekomstbestendige (winkel)centra met minder leegstand. Effectindicatoren

Realisatie

Raming

Doel Omschrijving

Bron

1.1

Leegstandspercentage Centrum (Het Rond)

Koopstromenonderzoek Randstad (KSO)*

9,4%

20%

13%

18%

10%

1.2

Leegstandspercentage Castellum

Koopstromenonderzoek Randstad (KSO)*

X

4%

2%

1%

2%

2019

2020

2021

2022

2023

* Koopstromenonderzoek vindt 2 jaarlijks plaats. In het tussenliggende jaar worden de gegevens opgevraagd bij de eigenaren van het winkelvastgoed. Het betreft het percentage leegstand in m2.

Betrokkenheid verbonden partijen Bij deze doelstelling zijn geen verbonden partijen betrokken.

Wat gaan we daarvoor doen? Primair is voor het terugdringen van leegstand een rol weggelegd voor de eigenaar/verhuurder van het (winkel)vastgoed in de (winkel)centra. Wij ondersteunen en faciliteren hierin. Specifiek voor Het Rond is er vanuit een duidelijk gezamenlijk belang enkele jaren geleden een centrumoverleg in het leven geroepen waarin de vastgoedeigenaar van het winkelcentrum, de winkeliersvereniging en de gemeente samen werken aan een vitaal en toekomstbestendig (winkel)centrum. Dit continueren we in 2023. Daarbij gaan we na hoe we tot een gezonde mix van winkels, horeca en andere (dienstverlenende) bedrijvigheid in het centrum kunnen komen. Daarnaast verkennen we kansen om leegstaand winkelvastgoed een herbestemming te geven zoals bijvoorbeeld woningen. Andere speerpunten voor 2023 zijn:  Op basis van het plan van aanpak ‘versterking vitaliteit centrum’ dat we samen met andere stakeholders in het centrum in 2022 opstellen, gaan we aan de slag met de leegstand. Onderdeel van dit plan van aanpak is een eerste verkenning naar de (al dan niet tijdelijke) invulling van leegstaande panden met andere functies dan Retail, zoals bijvoorbeeld wonen of andere maatschappelijke dan wel commerciële functies. In 2023 kunnen we aan de slag en gaan we na op welke plekken in het centrum we de verkende kansen als eerste kunnen benutten.

 Met bewoners, ondernemers en vastgoedeigenaren in onze centrumgebieden verkennen we de mogelijkheden om de buitenruimte aantrekkelijker, leefbaarder en veiliger te maken. Indien zich kansen voordoen in een van de winkelcentra willen we daar op in kunnen spelen. Dit geldt niet alleen voor Het Rond maar ook voor de andere (winkel)centra. Zo gaan we in 2023 concreet aan de slag met herinrichting (met o.a. betere fietsparkeervoorzieningen) en vergroening van het plein Piazza in Castellum.

Begroting 2023

27



Ook in 2023 stimuleren we met het Evenementenfonds Houten passende evenementen in de centrumgebieden. Dit met als doel om de vitaliteit en levendigheid in winkelcentra te versterken.

Prestatie-indicatoren

Voor deze doelstelling is geen prestatie-indicator opgenomen.

Doelstelling 2 Meer horeca aantrekken waarbij een aantrekkelijk en divers horeca-aanbod ontstaat. Effectindicatoren

Voor deze doelstelling is geen effectindicator opgenomen. Betrokkenheid verbonden partijen Bij deze doelstelling zijn geen verbonden partijen betrokken.

Wat gaan we daarvoor doen? In onze centrumgebieden levert de horeca een belangrijke bijdrage aan de vitaliteit en toekomstbestendigheid. In Houten hebben we relatief weinig horecavestigingen (in verhouding tot het aantal inwoners). In de afgelopen jaren is er meer horeca bijgekomen en is deze verhouding verbeterd. Voor 2023 verwachten wij dat het aantal horeca vestigingen licht zal toenemen. Als gevolg van de coronacrisis zal wellicht een (beperkt) aantal horecaondernemers stoppen, maar we verwachten dat er ook weer nieuwe zullen starten. Horeca is en blijft – ook voor eigenaren van winkelvastgoed – interessant voor de aantrekkelijkheid van winkelgebieden in Houten. We denken positief mee met (aanstaande) horecaondernemers over de mogelijkheden betreft horecavestigingen en terrassen en faciliteren hen zo goed mogelijk. De coronacrisis heeft ook in Houten een zware wissel getrokken op de horecasector. Met de horeca is er overleg waarbij we hen tijdens en na de coronacrisis waar mogelijk lokaal perspectief bieden. Voorbeelden zijn kwijtschelding van terrashuur en verruiming van de terrassen. Wij hebben gemerkt dat de verruiming van de terrassen positief hebben gewerkt. Door de verruiming werd de aanblik gezelliger en uitnodigend voor de bezoeker.

Daarom is het streven om de terrassen vanaf 2023 permanent te verruimen om horeca ondernemers structureel meer ruimte te bieden om te ondernemen. Daarnaast willen we verwarmde terrassen toestaan mits deze met duurzame energie worden verwarmd. Zo bieden we de horeca ondernemers ook in 2023 een extra steun in de rug. Prestatie-indicatoren