CConstaterende datHouten
Koppel je AI →
Document · PDF

Bijlage 1 Begroting 2022.docx

Gemeenteraad 4 november 2021, gemeente HoutenBij agendapunt: Begroting 202236.375 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Begroting 2022

Begroting 2022

2

Inhoudopgave Algemeen bestuurlijk perspectief.............................................................................................................5 Beleidsbegroting - Programma's ...........................................................................................................19 Programma Samen Leven.....................................................................................................................22 Deelprogramma Gezondheid ...........................................................................................................24 Deelprogramma Saamhorigheid.......................................................................................................26 Deelprogramma Leren en Werken ...................................................................................................28 Deelprogramma Thuis ......................................................................................................................30 Programma Duurzame leefomgeving ....................................................................................................34 Deelprogramma Wonen ...................................................................................................................36 Deelprogramma Commerciële voorzieningen ..................................................................................38 Deelprogramma

Leefomgeving ........................................................................................................40 Deelprogramma Gebiedsontwikkeling..............................................................................................43 Deelprogramma Duurzaamheid & energietransitie ..........................................................................45 Deelprogramma Landschap en recreatie .........................................................................................49 Deelprogramma Cultuurhistorie en archeologie ...............................................................................51 Programma Goede bereikbaarheid .......................................................................................................56 Deelprogramma Verkeersbeleid.......................................................................................................59 Deelprogramma Autoverkeer ...........................................................................................................59 Deelprogramma Fietsverkeer ...........................................................................................................62 Deelprogramma Openbaar vervoer..................................................................................................65 Programma Veilige

leefomgeving..........................................................................................................70 Deelprogramma Sociale Veiligheid en Openbare Orde ...................................................................72 Deelprogramma Fysieke veiligheid en crisismanagement ...............................................................75 Programma Betrokken bij de samenleving ............................................................................................82 Deelprogramma Politiek en bestuur .................................................................................................82 Deelprogramma Dienstverlening ......................................................................................................85 Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie .................................................................89 Paragrafen .............................................................................................................................................91 Paragraaf Lokale heffingen ..............................................................................................................92 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .....................................................................96 Paragraaf Grondbeleid

...................................................................................................................119 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ........................................................................................122 Paragraaf Financiering ...................................................................................................................128 Paragraaf Bedrijfsvoering ...............................................................................................................132 Paragraaf Ombuigingen .................................................................................................................136 Paragraaf Global Goals ..................................................................................................................142 Paragraaf Verbonden partijen en U10............................................................................................145 Financiële begroting ............................................................................................................................161 Financieel perspectief.....................................................................................................................162 Verschillenanalyses........................................................................................................................170 Overzicht van baten en

lasten ........................................................................................................174 BIJLAGEN ...........................................................................................................................................179

Begroting 2022

3

Begroting 2022

4

Algemeen bestuurlijk perspectief

Begroting 2022

6

Algemeen bestuurlijk perspectief Inleiding Algemeen Collegeprogramma “Duurzaam, ondernemend en dichtbij!” Als gemeentebestuur zijn we het laatste jaar van deze bestuursperiode ingegaan. In deze periode hebben we gewerkt aan de ambities uit het collegeprogramma “Duurzaam, ondernemend en dichtbij!”. In de bestuursperiode 2018-2022 is het nodige gerealiseerd en in gang gezet. Vorig jaar is de raad hierover uitgebreid geïnformeerd in de voortgangsrapportage Collegeprogramma 2018-2022 Duurzaam, ondernemend en dichtbij!. In de laatste begroting van deze bestuursperiode gaan we nog kort in op de voortgang. We doen dit langs de belangrijkste aandachtsgebieden uit het coalitieakkoord 2018-2022. 

Hoe zorgen we ervoor dat er voldoende woningen zijn voor Houtenaren, passend bij de demografische ontwikkelingen, de toenemende vraag én de unieke opzet van Houten? De afgelopen jaren is er veel gesproken en gedebatteerd over op welke wijze de bovenstaande vragen het beste kunnen worden beantwoord. De op te stellen onderzoeksagenda ‘Samen Bouwen aan Houten 2040’ moet hier richting aan gaan geven. Deze onderzoeksagenda is nodig om een antwoord te kunnen geven op de lokale en regionale druk op de woningmarkt. Naast meer woningen moet er vooral ook sprake zijn van ‘passende’ woningen. Er ligt namelijk een grote opgave op het gebied van ouderenhuisvesting, woningen voor jongeren en starters en wonen in combinatie met zorg. Hiervoor wordt allereerst een woonvisie opgesteld. De woonvisie wordt eind 2021 voorgelegd aan de raad. Het is de bedoeling dat deze visie mede de basis is voor de nog op te stellen onderzoeksagenda ‘Samen Bouwen aan Houten 2040’. De realisatie van de huidige woonvisie 2016-2025 ligt op koers. Om aan de woningbehoefte te voldoen zijn in die periode 1.800 extra woningen (waarvan 600 sociale huurwoningen) nodig. Tot en met 2020 zijn er 1.275 extra woningen (298 sociale huurwoningen) gerealiseerd. Naast bovengenoemde grootschalige ontwikkelingen hebben we de afgelopen periode ingezet op kleinschalige bouwprojecten in het buitengebied.

Deze woningbouw draagt bij aan de leefbaarheid en vitaliteit in de kleine kernen. Ook hebben we verschillende lokale wooninitiatieven ondersteund. Deze initiatieven voorzien in de nieuwe en groeiende vraag om toegankelijke woningen voor mensen met mobiliteits-beperkingen en van zorgdoelgroepen.

Hoe maken we Houten energieneutraal? Hoe passen we ons aan het veranderende klimaat aan en hoe versterken we de natuur? In de afgelopen jaren is gewerkt aan onze doelstelling: energieneutraal in 2040. Onderdeel hiervan is een lokaal klimaatplan. Dit bestaat uit drie delen, waarover besluitvorming heeft plaatsgevonden: o Energieplan 2020-2025 o Actieplan circulaire economie o Klimaatadaptieplan (dit sluit aan op het Water- en rioleringsplan 2020-2023) Om onze ambities te realiseren zijn we regionaal (U-10-verband) aangesloten bij de Regionale Energie Strategie. Om Houten snel aardgasvrij te maken is een startnotitie Transitievisie Warmte Kromme Rijngemeenten vastgesteld. De Transitievisie beschrijft de aanpak en wijkvolgorde om Houten van het aardgas af te halen. De regionale samenwerking U-THUIS kan een faciliterende rol spelen in het aardgasvrij maken van Houten. Op het gebied van wind- en zonne-energie kijken we waar zich kansen voor doen. Vooral op het gebied van zonne-energie hebben we stappen gezet. Zo zijn er meerdere vergunningen verleend voor zonnevelden en heeft Opgewekt Houten twee collectieve zonnedaken gerealiseerd op onze sporthallen De Kruisboog en De Wetering.

Hoe zorgen we ervoor, op een persoonsgerichte manier, dat iedereen naar vermogen kan meedoen in onze samenleving? Ongeacht leeftijd, culturele achtergrond, gender, seksuele voorkeur, talenten, inkomen en gezondheid?

Begroting 2022

7

Voor het vorm geven van de opgaven in het sociaal domein is in 2020 de Sociale Koers 20202023 vastgesteld. De kern van de Sociale Koers is een inclusieve samenleving. Het is belangrijk dat iedereen de kans krijgt om mee te doen in de maatschappij en erbij te horen. Er is voor iedereen aandacht, ongeacht hun levensovertuiging, godsdienst, politieke gezindheid, afkomst, geslacht of seksuele geaardheid. Onze stip op de horizon luidt daarom: Iedereen telt mee! Iedere inwoner hoort erbij, voelt zich thuis in Houten en kan op zijn/haar manier deelnemen aan maatschappelijke en sociale activiteiten; zo vormen we met elkaar een inclusieve samenleving. De Sociale Koers bestaat uit vier deelprogramma’s: o Gezondheid: inzetten op preventie; ondersteuning bieden voordat er zorgen of problemen zijn. o Saamhorigheid: ondersteuning van onze vrijwilligers en mantelzorgers. o Leren en Werken: inzetten op verbetering van samenwerking tussen verschillende maatschappelijke organisaties die op het gebied van jeugd actief zijn. o Thuis: werken aan het langer thuis wonen van alle inwoners (jong en oud) in Houten. 

Hoe versterken we de verbinding tussen de gemeente en haar inwoners? Hoe verbeteren we de manier waarop we onze inwoners, het onderwijs, ondernemers en maatschappelijke organisaties betrekken? Communicatie en participatie is en blijft van groot belang. Daar is de afgelopen periode flink op geïnvesteerd. Enkele voorbeelden hiervan zijn: o het betrekken van inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers bij het opstellen en uitvoeren van gemeentelijk beleid; o het vaker evalueren van communicatie- en participatietrajecten; o blijvend investeren in de vaardigheid van medewerkers om invulling te geven aan communicatie en participatie, als belangrijk onderdeel van het werk; o frequenter en sneller/opener acteren en reageren op de (sociale) media. Ook is de samenlevingsagenda tot stand gekomen, waarmee we op basis van gelijkwaardigheid met inwoners, maatschappelijke partners en ondernemers samenwerken en gezamenlijk kijken wie voor welke taken de verantwoordelijkheid neemt. Voorbeelden hiervan zijn het Energieplan, het Houtens Sport- en beweegakkoord en de nieuwe Wet inburgering. Bestuurders en ambtenaren stellen zich regelmatig ter plekke (‘zichtbaar in de wijk’) op de hoogte van situaties die spelen in wijken en gebieden. Ook zijn bestuurders aanwezig bij allerlei evenementen en activiteiten in de wijken en de kleine kernen.

Zij gaan actief op pad om in gesprek te komen met inwoners, organisaties en bedrijven. Hierdoor zijn we in staat vragen en inbreng van inwoners op een meer persoonlijke manier en laagdrempelig en integraal te benaderen.

Covid-19 De invloed van Covid-19 op onze samenleving is in 2020 en 2021 groot geweest. Echter vanaf de zomer is er weer een beter perspectief. Het aantal besmettingen stabiliseert en de vaccinatiegraad neemt toe. Hierdoor kan op basis van het door het kabinet gepresenteerde openingsplan ‘stap voor stap meer mogelijk’ een groot gedeelte van de Covid-19 gerelateerde maatregelen komen te vervallen. Voor de horeca- en evenementenbranche en voor het culturele veld geldt dit echter helaas nog niet. Daar zijn voorlopig nog striktere maatregelen nodig om de gevolgen van Covid-19 te beheersen. Het steeds verder (veilig) opengaan van onze samenleving is belangrijk. Niet alleen sociaalmaatschappelijk, maar ook economisch. Het Centraal Planbureau (CPB) verwacht dan ook in 2021 en 2022 een economische groei van ruim 3%. De werkloosheid blijft in 2022 beperkt tot 4,1%, vrijwel gelijk aan het gemiddelde van voor de crisis in 2017-2019. In Houten hechten wij grote waarde aan het behoud van het culturele-, sociale- en bedrijfsleven van onze gemeenschap. Wij zijn trots op onze Houtense dynamiek. Die willen wij ook ná de corona-crisis behouden. Daarom hebben we in 2020 en 2021 besloten over pakketten aan hulpmaatregelen, die gericht waren op de ondersteuning van onze lokale ondernemers, zzp’ers, sociaal-maatschappelijke organisaties, sportverenigingen en culturele instellingen.

We kunnen nu constateren dat, gegeven de omstandigheden, het culturele-, sociale- en bedrijfsleven van onze gemeenschap tot nu toe redelijk in stand is gehouden.

Begroting 2022

8

Op basis van de huidige ontwikkelingen willen we nu vooruitkijken naar de herstelfase. Hoe komen we samen sterker uit de crisis? Voor een antwoord op deze vraag wordt in beeld gebracht welke economische, sociale en maatschappelijke aandachtspunten we zien om uit de corona-crisis te komen. En hoe we aankijken tegen het verwerken van de effecten ervan, danwel het beperken van de schade of de bespoediging van het herstel. We doen dit aan de hand van onze eigen monitor Sociale Kracht. Ook maken we gebruik van tools die de VNG aanbiedt en/of adviezen die zij geven. De landelijk bekende trendstudies van Platform 31 betrekken we ook bij onze analyses. Van deze verschillende informatiebronnen wordt een vertaalslag gemaakt naar de Houtense situatie. De raad is hierover in oktober 2021 (voorafgaand aan de behandeling van de begroting 2022) met een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Bij het opstellen van de begroting 2022 (september 2021) lijkt het virus onder controle. Echter in het najaar breekt er weer een spannende periode aan. Hoe gaat het met de verspreiding van nieuwe mutaties en welke maatschappelijke, sociale en economische impact gaat dat geven? Als daar aanleiding voor is gaan we over mogelijke gevolgen hiervan zo spoedig mogelijk met de raad in gesprek. Overdrachtsdocument 2022 Op 16 maart 2022 kiezen de inwoners van Houten een nieuwe gemeenteraad.

Dit vormt de opmaat voor een nieuwe vierjarige bestuursperiode. Om de nieuwe raad, en een later nieuw te vormen college, in staat te stellen om de bestuursperiode 2022-2026 op een soepele en zorgvuldige wijze te beginnen, wordt een overdrachtsdocument 2022 opgesteld. Het doel van dit overdrachtsdocument is het waarborgen van de bestuurlijke continuïteit en het faciliteren van de coalitieonderhandelingen na de verkiezingen op 16 maart 2022. Prognose begroting 2022 en meerjarenbegroting 2023-2025 De prognose van de begroting 2022 en de meerjarenbegrotingssaldi 2023-2025 wijken fors af van die in de perspectiefnota 2022. Dit wordt veroorzaakt door nieuwe informatie die bij het opstellen van de perspectiefnota nog niet bekend was. Het betreft de meicirculaire 2022 en de te verwachten structurele compensatie van het Rijk voor hogere kosten voor jeugdhulp vanaf 2023. Deze compensatie is nog onzeker. Het nieuwe kabinet moet hier in het regeerakkoord 2021 over besluiten. Het Rijk, de VNG en het IPO erkennen echter ook de noodzaak om op de korte termijn bezuinigingen te voorkomen bij gemeenten die zuiver voortvloeien uit de onbekendheid met het nog nader te bepalen toekomstige bekostigingsniveau van de jeugdzorg.

Daarom is afgesproken dat alle gemeenten in de jaarschijven 2023-2025 van de meerjarenraming de bedragen, gebaseerd op de Hervormingsagenda van de arbitragecommissie, als stelpost mogen opnemen in de begroting. Vanuit behoedzaamheid en in het licht van de afspraken rond de Hervormingsagenda dat gemeenten ook zelf kostenbesparende maatregelen kunnen nemen, geldt hiervoor een maximum van 75% van het deel dat gemeenten op basis van de verdeling zouden krijgen. De raad is over bovenstaande ontwikkelingen middels raadsinformatiebrieven (respectievelijk 24 juni 2021 en 26 augustus 2021) geïnformeerd. De prognose voor het jaar 2022 is positief. De jaren daarna negatief. De belangrijkste reden hiervoor is dat nu nog niet volledig rekening mag worden gehouden met uitspraak van de arbitragecommissie over het geschil tussen het Rijk en gemeenten over de structurele financiering van de jeugdzorg. De arbitragecommissie zegt namelijk dat gemeenten volledig moeten worden gecompenseerd voor het tekort (landelijk € 1,8 miljard) op de kosten voor jeugdhulp. Omdat gemeenten vanaf 2023 slechts 75% van de te verwachten compensatie voor de hogere kosten voor jeugdhulp in de begroting mogen verwerken is er in de periode 2023-2025 sprake van negatieve begrotingssaldi. In de tabel hieronder is dit weergegeven.

Ook is aangegeven wat het effect is op de begrotingssaldi indien het nieuwe kabinet straks besluit tot 100% compensatie. Tabel: prognose begroting 2022 en meerjarenbegroting 2023-2025 Omschrijving Prognose begroting 2022 en meerjarenbegroting 2023-2025 Indicatie prognose begroting 2022 en meerjarenbegroting 20232025 (bij 100% compensatie door het Rijk in plaats van 75%)

Begroting 2022

bedragen x € 1.000 2024 2025

2022

2023

202

-891

-991

-1.069

202

108

-53

-204

9

Indien een hogere dan 75% compensatie door het Rijk achterwege blijft is er sprake van een structureel tekort van circa € 1,0 miljoen vanaf 2023. In dat geval zijn ombuigingen noodzakelijk om de begroting structureel en reëel in evenwicht te houden. Ter voorbereiding hierop is een verkenning naar mogelijke ombuigingsrichtingen uitgevoerd. Het resultaat van deze verkenning is opgenomen in de paragraaf Ombuigingen. Het opbrengstpotentieel van deze verkenning ligt binnen een bandbreedte van € 2,0 - € 3,5 miljoen. Ruim voldoende om keuzes te maken om tot een sluitende meerjarenbegroting te komen. De verkende ombuigingsrichtingen zijn zoveel mogelijk ‘omkeerbaar’. Dat wil zeggen dat de ombuigingsmaatregel relatief gemakkelijk ongedaan kan worden gemaakt en in het coalitieakkoord 2022-2026 worden vervangen door een andere ombuigingsmaatregel. Dit met het oog op de gemeenteraadsverkiezingen op 16 maart 2022. Een nieuwe raad wil namelijk wellicht andere keuzes maken. Met deze prognose van de begroting 2022 en de meerjarenbegroting 2023-2025 en de toelichting hierop wordt voldaan aan de criteria van de financieel toezichthouder (provincie Utrecht) om voor repressief (terughoudend) toezicht in aanmerking te komen. In dit geval namelijk gebaseerd op het feit dat het eerste jaar (2022) van de meerjarenbegroting structureel en reëel in evenwicht moet zijn.

Daarnaast biedt de verkenning van mogelijke ombuigingsrichtingen de provinciaal toezichthouder inzicht in de potentiële ombuigingsmaatregelen en het volume hiervan. Dit geeft vertrouwen in het feit dat, indien nodig, het in 2022 nieuw samen te stellen bestuur bij het collegeprogramma 2022-2026 een structureel sluitende meerjarenbegroting kan opstellen. De prognose van de begroting 2022 en meerjarenbegroting 2023-2025 wordt in dit hoofdstuk onder Toelichting begroting 2022 en meerjarenbegroting 2023-2025 toegelicht. Belangrijkste ontwikkelingen in 2022 Samen Leven Iedereen telt mee! We zitten halverwege de looptijd van de Sociale Koers 2020-2023. Dit is het beleidskader voor Jeugd, Wmo en Participatie, vastgesteld door de raad. Het uitvoeringsplan 2021-2022 geeft ons handvatten om focus aan te brengen in de grote hoeveelheid opgaven die voor ons liggen. We zien dat in deze bijzondere tijd de Houtense samenleving veerkrachtig en initiatiefrijk is. Inwoners bieden elkaar waar nodig de helpende hand en krijgen daarbij ondersteuning van een breed scala aan (vrijwilligers) organisaties. Naast het beperken van de nadelige gevolgen van de Covid-19 crisis, richten we ons op grote opgaven rondom de transformatie. Zo staat 2022 in het teken van het opnieuw inkopen van jeugdhulp en Wmo.

We willen daarmee sneller, passender en integraler hulp aanbieden aan onze inwoners die het nodig hebben. We blijven de samenwerking stimuleren tussen aanbieders en het voorliggend veld. Waarbij we goed in gesprek blijven met het voorliggend veld om te horen wat zij nodig hebben om een rol te pakken in het integrale aanbod. We zien dat de druk op de vrijwilligers en mantelzorgers hoog is. Daarnaast speelt mee dat we beperkte financiën hebben. Ondanks de financiële tegemoetkoming door de uitspraak van de arbitragecommissie. We kijken kritisch naar de subsidies en gebruiken het principe nieuw voor oud. De scholen blijven hopelijk nu open, zodat alle kinderen onderwijs kunnen volgen. Samen met het onderwijs geven we uitvoering aan het Nationaal Programma Onderwijs (NPO). De financiën die hiermee beschikbaar komen zetten we op een passende en duurzame manier in. Hoe groot de gevolgen van de Covid-19 crisis op de economie zijn, is nog lastig voorspellen. Vooralsnog lijken de gevolgen beperkt door te werken in de cijfers van het aantal uitkeringsgerechtigden. De Houtense Werktafel helpt inwoners om een betaald of onbetaald werk te komen. Omdat wij tevreden zijn over de resultaten in de afgelopen periode zetten wij het project in 2022 voort.

Begroting 2022

10

In 2022 zijn we bezig met de veranderopgaven op het gebied van Beschermd Wonen en Maatschappelijke opvang en het doelgroepen vervoer. In beide opgaven trekken we goed op met gemeenten uit de (sub)regio. Naast deze opgaven gaan we in 2022 inzetten op:  De uitvoering van Healthy Houten;  De pilot voor open sportparken;  Een nieuwe uitvoeringsagenda cultuurvisie;  Het gebruiksvriendelijker maken van de minimaregelingen;  De aansluiting tussen jeugdhulp en (passend) onderwijs;  De aanpak van multi-problematiek bij jongeren;  Een regio project voor opvang dak- en thuislozen;  De inzet van gezinsachtige settingen waar jongeren naartoe kunnen in plaats van naar een instelling;  Het langer thuiswonen van alle inwoners en het realiseren van passende woonruimte. Daarnaast volgen we de ontwikkelingen van de nieuwe vluchtelingenstroom en asielproblematiek evenals de kinderopvangtoeslagaffaire op de gevolgen hiervan voor onze gemeente. Duurzame leefomgeving Houten is een fijne en duurzame gemeente om in te wonen, werken, leren en ontspannen. Om dit in stand te houden zal er in de komende jaren veel aandacht uitgaan naar aanpassingen, veranderingen en uitbreidingen in het ruimtelijk domein. Er ligt een grote opgave op het gebied van huisvesting. Er zijn goede woningen nodig voor ouderen, jongeren en starters.

We willen meer goedkope woningen realiseren voor deze doelgroepen en ook meer woningen toevoegen die levensloopbestendig zijn en geschikt zijn voor de combinatie met zorg. Met de woonvisie (eind 2021) wordt de basis gelegd voor de realisatie van de opgave van 4.750 woningen tot 2040. De woonvisie is mede de basis voor de nog op te stellen onderzoeksagenda ‘Samen Bouwen aan Houten 2040’. Waar voor het ruimtelijke beleid overlappen zitten met Bouwen aan Houten, zal dit samen worden opgepakt. In 2022 kan worden begonnen met het uitwerken van deze onderzoeksagenda. Naast deze grootschalige opgave hebben wij ook de ambitie om goede woningen in de kleine kernen te realiseren. Om het wonen en de andere ruimtelijke initiatieven mogelijk te maken zal de implementatie van de Omgevingswet verder worden vormgegeven. Met het oog op de toekomst verkennen we kansen om Het Rond tot een compact, vitaal en toekomstbestendig (winkel)centrum te ontwikkelen. Met de kantooreigenaren op de Molenzoom zullen we ook in 2022 in gesprek blijven om te beoordelen of er spoedig kansen zijn tot herontwikkeling van deze gebieden. Wij zien dat er veel energie is om zaken te ontwikkelen. Er zijn kansen voor transformatie naar woningen, maar het is bij uitstek ook een gebied wat geschikt is voor een mix aan functies.

In 2022 gaat Houten door met de uitwerking van de grote landelijke opgaven om een Transitievisie Warmte en Regionale Energie Strategie vorm te geven. In 2022 wordt gestart met het maken van wijkuitvoeringsplannen. De uitwerking in de verschillende wijken kan impact hebben op bestaande en nieuwe ontwikkelingen. Zowel in de grond (vervangen van leidingen) als en bovengronds (toevoegen elektriciteitsvoorzieningen, zonnepanelen, warmtepompen, et cetera) Niet alleen energie heeft de aandacht. De uitvoering van het actieplan circulaire economie zal worden opgestart in 2022. We starten ook met de uitvoering van het klimaatadaptatieplan. Goede bereikbaarheid Het in stand houden en verbeteren van de infrastructuur en de bereikbaarheid van Houten Mobiliteit stopt niet bij de gemeentegrens, maar is een regionale aangelegenheid. Voor het invullen van onze bereikbaarheidsambities is regionale samenwerking van groot belang. In regionaal verband besteden we in de overleggen met Rijkswaterstaat, de provincie, U10, ProRail, U-OV en de regiogemeenten continu aandacht aan de belangen van de regio en van onze eigen gemeente. In regionaal verband zal in 2022 het zwaartepunt liggen op de relatie tussen woningbouwontwikkeling en regionale bereikbaarheid. Bij een eventueel onderzoek naar woningbouw in Houten, zal daar een

Begroting 2022

11

mobiliteitsonderzoek onderdeel van uitmaken. De mobiliteitsconsequenties en -ambities die uit onderzoek naar voren komen zullen regionaal worden ingebracht en omgekeerd worden regionale mobiliteitsambities en -ontwikkelingen meegenomen in een eventueel onderzoek naar woningbouw in Houten. Houten staat bekend om zijn goede bereikbaarheid: een sterke fietsstructuur, twee treinstations en aansluitingen op de snelwegen in de buurt. Het lokale openbaar busvervoer vervult een beperkte rol, mede doordat de wegenstructuur binnen de Rondweg niet geschikt is voor grote bussen. In het programma goede bereikbaarheid wordt benoemd wat de Houtense ambities zijn om de goede bereikbaarheid van de gemeente Houten per auto, fiets en openbaar vervoer te behouden. De ambities uit het collegeprogramma zijn geprioriteerd in het (vastgestelde Bestedingsplan mobiliteit en bereikbaarheid. Per thema wordt toegelicht wat de ambities voor 2022 zijn. Daarnaast leveren vanuit mobiliteit input aan diverse regionale projecten (Ruimtelijk-economisch programma (REP), Programma U Ned) en lokale ruimtelijke plannen. Ook beheer en onderhoud blijft in 2022 aandacht krijgen. De wegeninspectie 2021 vormt de basis voor het jaarplan voor 2022 met het uit te voeren groot- en klein onderhoud en de vereiste vervangingen.

Naar verwachting zullen we net als in 2021 op ongeveer 150 locaties (totaal ongeveer 6000 m2) onderhoud plegen aan elementenverharding. Wat betreft asfaltverharding is (weer) een belangrijk project in 2022 het herstellen van (het rode asfalt van) fietspaden. Bereikbaarheid autoverkeer Voor het autoverkeer leggen we de focus op een goede doorstroming op de hoofdwegen zoals de Rondweg, de provinciale wegen rondom Houten en de A12 en A27. In regionaal verband leveren we een bijdrage aan de regionale mobiliteitsstrategie, die vanuit het programma U-Ned wordt uitgevoerd. Wij zullen hier de belangen voor Houten meenemen en onder andere aandacht vragen voor een volledige aansluiting van Houten op de A12. Verder zijn wij betrokken bij de voorbereidingen die Rijkswaterstaat Midden-Nederland treft voor de verbreding van de A27/A12 Ring Utrecht. Na de vernietiging van het Tracébesluit door de Raad van State in juli 2019, in verband met het Programma Aanpak Stikstof (PAS), is door RWS een nieuw Tracébesluit 2020 opgesteld, wat ter inzage heeft gelegen. Een en ander heeft consequenties voor de aanpak en de planning van de Ring Utrecht. Ook van belang is de politieke actualiteit na de landelijke verkiezingen in 2021 en de onzekerheid hoe een nieuw kabinet staat tegenover het vervolg van het project Ring Utrecht.

Het project is in de campagne regelmatig aan de orde geweest en diverse partijen hebben zich uitgesproken. Volgens de huidige planning wordt de aangepaste A27/A12 Ring Utrecht in 2029 opengesteld. Fietsstad en openbaar vervoer Als Fietsstad 2018 van Nederland geven wij prioriteit aan de fiets, vooral omdat dit een duurzaam en gezond vervoermiddel is. We willen dat het gebruik van de fiets de komende jaren toeneemt, vooral de ritten korter 15 km, zodat Houten ook voor fietsgebruik bovengemiddeld scoort. Houten heeft ook de ambitie regionale fietsverbindingen te verbeteren. Naast de fiets behoort ook het openbaar vervoer tot de eerste lijn waar we langs werken. We willen de sterke positie van het openbaar vervoer behouden en intensiveren. Dit levert een bijdrage aan de algemene bereikbaarheid van Houten en aan een duurzame mobiliteit. We hebben daarbij ook aandacht voor de wensen van ouderen en mindervaliden. Parkeren Eind 2021 verwachten we dat het nieuwe parkeerbeleid wordt vastgesteld. Als dit parkeerbeleid is vastgesteld wordt in 2022 de huidige aanpak ‘’Parkeren op maat in de Straat’’ herzien. Aanleidingen hiervoor zijn onder andere klimaat en duurzaamheidsambities, regionale ontwikkelingen ten aanzien van parkeren, schaarste in openbare ruimte, woningbouw ambities en technologische ontwikkelingen.

Hiermee willen wij het parkeerbeleid gebruiken om bij te dragen aan de bredere ambities voor Houten. Veilige leefomgeving Bestrijden en voorkomen van overlast en criminaliteit In het door de gemeenteraad vastgestelde Integraal Veiligheidsplan 2020-2023 (IVP) van Houten, zijn de visie, de doelstellingen en de prioriteiten op het gebied van veiligheid vastgesteld. Deze prioriteiten

Begroting 2022

12

geven een duidelijk kader aan voor onze inwoners, de gemeentelijke organisatie en de samenwerkingspartners. De prioriteiten uit het IVP werken we in een tweejaarlijks uitvoeringsplan (UVP) verder uit. In het UVP worden concrete acties en projecten benoemd en beschrijven we tevens de integrale inzet van onze partners. Het uitvoeringsplan (2022-2023) wordt vastgesteld door het college. De 3 prioriteiten in Houten zijn: 1. De Veilige Wijk 2. Aanpak georganiseerde ondermijnende criminaliteit 3. Zorg en veiligheid Deze keuzes worden niet alleen gemaakt op grond van (objectieve) cijfers over veiligheid, maar ook op grond van (on)veiligheidsgevoelens bij burgers (veiligheidsbeleving). In het integraal Veiligheidsplan 2020-2023 (IVP) zijn de afwegingen en prioriteiten voor deze periode neergelegd. De missie van de gemeente Houten luidt : ‘samen met de partners een integraal en op maat gesneden veiligheidsbeleid ontwikkelen én ten uitvoering brengen’. Veiligheidsbeleid is veelomvattend en vraagt om verantwoorde keuzes. Naast de geprioriteerde veiligheidsthema’s, de aanpak en de doelstellingen benoemen we hieronder een aantal relevante trends en ontwikkelingen:  

 

 

De (bestrijding van) Covid-19 crisis heeft veel capaciteit gevraagd van het team Veiligheid, waardoor een gedeelte van de beleidsuitvoering van 2021 is doorgeschoven naar 2022. De traditionele criminaliteit daalt al jaren. Onder invloed van de Covid-19 crisis en het nieuwe thuiswerken is deze dalende trend op onderdelen versterkt. Landelijk en ook in Houten is gedurende de Covid-19 pandemie sprake van een extra daling van het aantal woninginbraken en autokraken geweest. Na het versoepelen van de maatregelen zien we dat de criminaliteitscijfers weer toenemen naar het oude niveau. Het aantal meldingen jongerenoverlast en online criminaliteit (cybercrime) is fors toegenomen (Covid gerelateerd). Cybercriminaliteit is geen prioriteit in ons IVP, maar zal gezien de huidige trend wel worden opgenomen in het Uitvoeringsprogramma 2022-2023 als onderdeel van ‘De Veilige Wijk’. Door het geven van voorlichting maken we inwoners alerter en beter weerbaar tegen de diverse vormen van cybercriminaliteit. We krijgen de georganiseerde ondermijnende criminaliteit in Houten steeds beter in beeld door het delen van informatie tussen interne en externe partners. Dit vergt een grote inspanning.

We organiseren integrale controles (ook naar aanleiding van meldingen misdaad anoniem), informeren burgers over het herkennen van (signalen van) ondermijnende criminaliteit (zoals drugslabs) en maken duidelijk waar men dit kan melden (zie ook de campagne VREEMD). We zetten ons bestuurlijk instrumentarium maximaal in om deze vorm van criminaliteit aan te pakken. De gemeente Houten wordt op deze wijze minder aantrekkelijk voor criminelen en hun organisaties. Het aantal incidenten met kwetsbare personen neemt toe. Om die reden is een doortastende en integrale aanpak, waarbij we integraal afstemmen tussen het zorg- en veiligheidsdomein van groot belang. Een belangrijke rol is daarbij weggelegd voor het EropAf team dat in een vroeg stadium wordt ingeschakeld om inwoners te bezoeken waar zorgen over bestaan. Ook de gebiedsgerichte GGZ-teams en de bijbehorende korte lijnen zorgen voor een sneller en laagdrempeliger contact tussen professionals uit het zorgdomein en het veiligheidsdomein. We vragen ook aandacht voor het herkennen van en acteren op signalen van huiselijk geweld en geweld in afhankelijkheidsrelaties. Daarnaast werken we samen in een netwerk met onze partners binnen de lokale persoonsgerichte zorg- & veiligheidsoverleg en het jeugd & veiligheidsoverleg.

Vanaf 2021 werkt de gemeente Houten met het PersoonsGerichteAanpak systeem, waardoor alle betrokken ketenpartners in een veilige digitale omgeving de relevante informatie voor een integrale aanpak kunnen delen. We verwachten meer zelfredzaamheid, samenredzaamheid, burgerkracht en maatschappelijke vitaliteit. Dit betekent dat de (brand)veiligheidsrisico’s kunnen toenemen doordat inwoners op hogere leeftijd langer thuis en zelfstandig wonen. Zij zijn relatief verminderd zelfredzaam. Vanuit veiligheidsperspectief is hier sprake van een paradox. Op het gebied van veiligheid werken wij samen met externe partners waaronder Stichting Veilig Houten. De verandering van het klimaat zorgt ervoor dat integraal gekeken moet worden naar de inrichting van de fysieke leefomgeving. Hitte- en droogteperioden, wateroverlast en de kans op een

Begroting 2022

13

overstroming nemen als gevolg van de klimaatverandering toe. Gevolgbeperking op deze terreinen is landelijk een belangrijk aandachtspunt maar zeker ook binnen de lokale overheid. Op dit gebied werken wij samen met het Waterschap HDSR. De steeds sneller veranderende maatschappij zorgt voor andere (nieuwe) risico’s. De energietransitie waarin de omschakeling van fossiele brandstoffen (olie, aardgas, steenkolen) naar duurzame energie (zon, wind en aardwarmte) centraal staat, zorgt voor een ander gebruik van vervoersmiddelen en veranderingen in de mobiliteit. Dit leidt tot andere vraagstukken bij externe veiligheid, verkeersveiligheid en brandveiligheid. Het aantal verkeersdoden is al enige tijd stabiel na jarenlang te zijn gedaald. Het aantal gewonden in het verkeer neemt toe. Het landelijk verkeersveiligheidsbeleid is daarom aangepast. Na een jarenlange reactieve aanpak op basis van ongevallen is overgegaan op een proactieve, risico gestuurde aanpak. De belangrijkste risico’s worden in beeld gebracht en vooral waar ongevallen zich voordoen. Dat kunnen risico’s zijn in de infrastructuur of risico’s in het gedrag van verkeersdeelnemers. Op basis van de risico-analyse bepalen we welke maatregelen het meest effectief zijn om de verkeersveiligheid te bevorderen.

Vanuit de landelijke, provinciale en regionale overheden wordt, in samenwerking met onder meer het nationaal wetenschappelijk instituut voor verkeersveiligheidsonderzoek (SWOV), het risico-gestuurde verkeersbeleid verder vormgegeven.

Betrokken bij de samenleving We zijn een persoonlijke overheid. We vinden betrokkenheid van inwoners, maatschappelijke organisaties en ondernemers belangrijk. En we hebben goede dienstverlening hoog in het vaandel. De gemeente is voor iedereen toegankelijk en benaderbaar. We hebben (persoonlijk) contact met onze inwoners, maatschappelijke partners en ondernemers. We gaan met hen in gesprek, denken met hen mee en spelen in op hun behoefte. We stellen ons flexibel op en leveren waar mogelijk maatwerk. Bij dit alles nemen en behouden we onze verantwoordelijkheid als overheid. We hechten groot belang aan betrokkenheid, participatie en dienstverlening. Inwoners voelen zich soms echter toch onvoldoende gehoord of zijn teleurgesteld. Helemaal voorkomen kunnen we dat niet, maar we kunnen onszelf wel blijven ontwikkelen en verbeteren. Deze nieuwe vormen van communicatie, participatie en communicatie betekenen wel een extra werkdruk voor de organisatie. Politiek en bestuur Het gemeentebestuur en de organisatie staan open voor de wensen, behoeften en ideeën van inwoners. Ze zoeken hen letterlijk op, zijn in gesprek en stellen zich waar nodig ter plekke van een situatie op de hoogte. Door de corona-situatie werden we hier tijdelijk in beperkt, maar nu kunnen we weer op een veilige manier in persoonlijk contact treden met inwoners.

Ook via de sociale media communiceren we op persoonlijke wijze. Er zijn in Houten veel inwonersinitiatieven, van klein naar wat groter, gericht op de aanpak van allerlei maatschappelijke vraagstukken. We geven deze initiatieven de ruimte en bieden desgewenst ondersteuning. Bij de opgaven die op de samenlevingsagenda staan, werken we samen aan de uitwerking met inwoners(initiatieven), maatschappelijke partners en ondernemers. Inwonersparticipatie vinden we belangrijk en passen we dus zoveel mogelijk toe. Van te voren bepalen we de mate en vorm waarin deze plaatsvindt, zodat de wederzijdse verwachtingen duidelijk zijn. Dat doen we vanuit een visie op communicatie en participatie die we in 2022 actualiseren. Daarbij gebruiken we tevens de ervaringen die we in de afgelopen tijd hebben opgedaan met mooie nieuwe vormen van participatie. We zorgen ervoor dat ook in geval van particuliere (bouw)initiatieven een zo goed mogelijk participatieproces wordt doorlopen. De corona-crisis heeft ons geleerd dat digitale mogelijkheden een waardevolle aanvulling zijn op de bekende reguliere vormen waarop participatie wordt vormgegeven, maar dat het persoonlijk en fysiek contact niet geheel kan vervangen. Dienstverlening Dienstverlening is van de hele gemeentelijke organisatie; alle medewerkers doen hun werk immers ten behoeve van onze inwoners.

Uit onderzoek naar onze dienstverlening is naar voren gekomen dat er veel goed gaat in Houten. De houding van de medewerkers is over het algemeen zeer vriendelijk en behulpzaam. De medewerkers zijn loyaal aan de samenleving, hebben goede relaties met (maatschappelijke) partners en zijn bereid veel voor de inwoners te doen. Het onderzoek heeft een geactualiseerde Visie op dienstverlening opgeleverd met de volgende pijlers:

Begroting 2022

14

 wij geven de inwoners een welkom gevoel;  we zijn toegankelijk;  we communiceren en regelen zaken duidelijk, helder en simpel;  we communiceren en regelen zaken transparant en betrouwbaar;  we denken mee met de inwoners, maar stellen wel duidelijke grenzen. In het kader van de doorontwikkeling van onze organisatie wordt hier extra aandacht aan besteed. Toelichting begroting 2022 en meerjarenbegroting 2023-2025 Raadsbesluit perspectiefnota 2022 Op 8 juli 2021 heeft de raad besloten: 1. De Perspectiefnota 2022 als beleids- en financieel kader vast te stellen en daarmee in te stemmen met: a. de actualisatie van de meerjarenbegroting Jeugdhulp en Wmo; b. de maatwerkafspraak met de financieel toezichthouder om de stelpost 'compensatie door het Rijk voor hogere kosten jeugdhulp' te verhogen; c. de denkrichtingen voor mogelijke ombuigingen bij de begroting; d. een onttrekking aan de beklemde algemene reserve van € 577.000 ten behoeve van de uitvoering programmaplan Omgevingswet. Dit bedrag te storten in de bestemmingsreserve Implementatie Omgevingswet; e. de begrotingsrichtlijnen 2022. 2. Het college opdracht te geven om ombuigingsmaatregelen uit te werken tot een bedrag dat nodig is om een structureel sluitende meerjarenbegroting 2022-2025 (met uitzondering van 2023) op te stellen. Op basis van dit besluit hebben wij de begroting 2022 opgesteld.

In 3.2 worden de financiële verschillen tussen de Perspectiefnota 2022 en de begroting 2022 op hoofdlijnen toegelicht. Financiële ontwikkelingen na vaststelling van de Perspectiefnota 2022 De financiële ontwikkelingen na vaststelling van de Perspectiefnota 2022 door de raad, hebben een positief effect op de prognose van het saldo van de begroting 2022 en de meerjarenraming 20232025. Tabel:

prognose begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025

Omschrijving Indicatie financieel meerjarenperspectief 2022-2024 (op basis van perspectiefnota 2022) Compensatie Rijk hogere kosten jeugdzorg Reservering overschot compensatie kosten jeugdzorg 2022 Algemene uitkering Beleidsintensivering Diversen (o.a. actualisatie kapitaallasten, stelposten, financieringsresultaat, uitwerking begrotingsrichtlijnen) Prognose begroting 2022 en meerjarenraming 2023-2025

bedragen x € 1.000

2022

2023

2024

2025

-2.150

-3.050

-2.500

-2.500

2.461 -827 1.425 -607

1.022 1.072

839 840

618 1.060

-100

65

-170

-247

202

-891

-991

-1.069

Hieronder worden de bovenstaande posten nader toegelicht.  Compensatie Rijk hogere kosten jeugdzorg en reservering overschot compensatie kosten jeugdzorg Tussen VNG en Rijk zijn afspraken gemaakt over een Hervormingsagenda voor het Jeugdstelsel. Als onderdeel voor deze afspraken komt er voor het jaar 2022 een bedrag van € 1,3 miljard extra beschikbaar bovenop de € 300 miljoen die al eerder was toegezegd. De structurele bekostiging vanaf 2023 is overgelaten aan het nieuwe kabinet. In gezamenlijkheid hebben het Rijk, IPO en VNG afspraken gemaakt over de bedragen die gemeenten in hun meerjarenbegroting als stelpost mogen opnemen. Daarbij is het uitgangspunt gehanteerd, om in het kader van behoedzaamheid, 75% van de bedragen te hanteren. De provinciaal toezichthouder ziet de middelen als structureel dekkingsmiddel. De raad is hier op 26 augustus 2021 middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd. In de begroting 2022 zijn bezuinigingen (ombuigingen) opgenomen voor de kosten voor jeugdzorg, hierdoor is niet het gehele compensatiebedrag in 2022 nodig. Dit overschot is

Begroting 2022

15

gereserveerd voor (toekomstige) kosten van jeugdzorg. Structureel positief effect van € 1.634.000 in 2022 aflopend tot € 618.000 in 2025. 

Algemene uitkering De meicirculaire 2021 van het gemeentefonds heeft een positief effect op het meerjarig saldo. De verschillen worden veroorzaakt door ontwikkelingen van de uitkeringsbasis, hoeveelheidsverschillen, ruimte onder het plafond BCF en overige ontwikkelingen. De ontwikkeling van het accres heeft een negatief effect. De raad is hierover op 24 juni 2021 middels een raadsinformatiebrief geïnformeerd. Positief financieel effect binnen een bandbreedte van € 840.000 tot € 1.425.000.

 Beleidsintensivering Een aantal aandachtspunten vragen in de begroting 2022 om intensivering van het bestaande beleid. Het incidentele budget hiervoor is in de begroting opgenomen. Het betreft: Onderzoek "tussentijdse evaluatie reorganisatie 1 januari 2019" (2022: incidenteel € 250.000) Op basis van de rapportage “tussentijdse evaluatie reorganisatie” liggen er een aantal veranderopgaven. Vraagstukken met betrekking tot sturing, structuur en mens en cultuur. De regie op de veranderopgaven ligt bij de directie. Echter voor de begeleiding van het geheel is externe procesbegeleiding nodig. Daarnaast is het van belang gezien de (ervaren) werkdruk incidenteel middelen beschikbaar te hebben om de belangrijkste knelpunten tijdelijk te kunnen oplossen. Huisvesting stichting Enter (2022: incidenteel € 100.000) Stichting Enter zal ook de komende jaren als jongerencentrum een belangrijke rol spelen in Houten. Op korte termijn moeten de verwarmingsketel en ventilatietechniek worden vervangen. Alleen dan kan van Houten & Co jongerenactiviteiten in de winter blijven organiseren. De bestaande middelen zijn niet voldoende om de installaties te vervangen mét de gewenste verduurzamings-slag. Daarnaast wordt, samen met Enter, onderzocht wat nodig is om de accommodatie toekomstbestendig te maken.

Door nu incidenteel voor het bovenstaande middelen beschikbaar te stellen kan stichting Enter op korte termijn (in de winter) openblijven en geeft het tijd/ruimte om verdere toekomstgerichte plannen uit te werken. Innovatieagenda WIL / Houtense Werktafel (2022: incidenteel € 88.000) In het najaar 2021 wordt de raad besluitvorming gevraagd over de 'Innovatieagenda WIL gemeenten'. Het beoogd effect hiervan is om inwoners zoveel mogelijk naar vermogen te kunnen laten deelnemen aan de samenleving door middel van betaald of onbetaald werk. Daarbij wordt uitgegaan van wat iemand kan of wil leren, waarbij maatwerk ondersteuning wordt geboden. Hiervoor wordt een samenhangende infrastructuur van lokale en regionale dienstverlening opgezet. Deze infrastructuur ondersteunt inwoners integraal richting werk of participatie. De ondersteuning wordt georganiseerd in samenhang met hulp op andere levensgebieden. De incidenteel benodigde middelen zijn nodig voor de voorbereiding en implementatie van de innovatieagenda van de WIL. Vooruitlopend op het raadsbesluit in het najaar 2021 is hier bij het opstellen van de begroting 2022 wel alvast rekening mee gehouden. Sterke Lekdijk (2022: incidenteel € 105.000) Samen met HDSR zijn we gestart met de voorbereidingen voor het project Sterke Lekdijk.

Belangrijke wens van Houten binnen dit project is het vergroten van de wegcapaciteit tussen de A27 en Fort Honswijk zoals opgenomen in de Mobiliteitsvisie Eiland van Schalkwijk. Ook willen we het opknappen van de inlaad-sluis bij Fort Honswijk in dit project onderbrengen. In 2022 moeten voor deze ontwikkelingen voorbereidingskosten (€ 205.000) worden gemaakt. Een deel (€ 100.000) van deze voorbereidingskosten kan worden gefinancierd uit de bestemmingsreserve Mobiliteit en Bereikbaarheid. Griffie (2022: incidenteel € 64.000) Om de basis op orde te brengen en het huidige werk van de griffie te kunnen voortzetten, is er een tweede raadsadviseur nodig. Voor deze formatie-uitbreiding is geen structurele dekking in de begroting. In het najaar 2021 wordt de raad hierover besluitvorming gevraagd. Vooruitlopend op dat raadsbesluit is bij het opstellen van de begroting 2022 wel rekening gehouden met een incidenteel budget voor 2022. Op basis hiervan kan tijdig worden geanticipeerd om tijdens de gemeenteraadsverkiezingen in maart 2022 een adequate ondersteuning vanuit de Griffie aan de raad te kunnen bieden. Totaal negatief financieel effect van beleidsintensivering in 2022 € 607.000. 

Diverse mutaties De overige mutaties betreffen het actualiseren van de kapitaallasten (- € 146.000), stelposten

Begroting 2022

16

(- € 21.000) en financiering (€ 16.000). Daarnaast is hierin de uitwerking van de begrotingsrichtlijnen en een aantal kleine aanpassingen opgenomen (€ 50.000). Financieel effect van -/- € 100.000 in 2022 naar -/-€ 247.000 in 2025. Tot Slot Wij zijn tevreden over datgene dat, ondanks de impact van Covid-19, in de bestuursperiode 20182022 is bereikt. Op alle in het coalitieakkoord genoemde aandachtsgebieden zijn veel van onze ambities gerealiseerd of in gang gezet. Financieel gezien was het lastiger. Vooral de steeds verder stijgende kosten voor jeugdhulp drukte zwaar op de begroting. Zoals bekend is dit een landelijk probleem. Door de toezegging van het demissionaire kabinet om voor 2022 incidenteel extra middelen beschikbaar te stellen voor de hogere kosten van jeugdhulp kunnen we nu, zonder ombuigingen, een structureel sluitende begroting 2022 aan de raad voorleggen. Voor de jaren 2023-2025 zijn de prognoses op basis van de huidige ontwikkelingen nog negatief. Echter door de uitspraak van de arbitragecommissie is het de verwachting dat gemeenten in het nieuwe regeerakkoord uiteindelijk toch voldoende (inzet is 100%) gecompenseerd zullen worden voor de hogere kosten voor jeugdhulp. Wij zullen op de VNG druk blijven uitoefenen om in de gesprekken met het Rijk te komen tot 100% compensatie en daarmee toekomstige ombuigingen te voorkomen.

Voor het geval de compensatie in het regeerakkoord onvoldoende is voor een structureel sluitende begroting hebben we een pakket aan potentiële ombuigingsmaatregelen uitgewerkt (zie paragraaf Ombuigingen). Dit pakket aan ombuigingsrichtingen kan, indien gewenst/nodig, worden gebruikt bij de coalitieonderhandelingen na de gemeenteraadsverkiezingen op 16 maart 2022. Wij houden de raad over bovenstaande ontwikkelingen op de hoogte. Evenals voorgaande jaren is de begroting 2022 ook online beschikbaar op www.houten.nl/begroting22. Daarnaast is op 6 oktober 2021 de begroting 2022 ‘in één oogopslag’ als infographic in het gemeentenieuws gepubliceerd. Hierin is op een overzichtelijke manier weergegeven waar het geld van de gemeente Houten vandaan komt en waaraan het wordt besteed. Tot slot zien wij uit naar een vruchtbare en constructieve behandeling van de begroting 2022 op 4 november 2021. Burgemeester en wethouders van Houten, de secretaris,

de burgemeester,

A.J. Barink

G.P. Isabella

Begroting 2022

17

Begroting 2022

18

Beleidsbegroting - Programma's

Begroting 2022

19

Begroting 2022

20

Programma Samen Leven

Begroting 2022

21

Programma Samen Leven Omschrijving programma Iedereen telt mee! In 2020 stelde uw raad de Sociale Koers 2020- 2023 vast. De kern van de Sociale Koers is een inclusieve samenleving We vinden het belangrijk dat iedereen de kans krijgt om mee te doen in de maatschappij en erbij te horen. Er is voor iedereen aandacht, ongeacht hun levensovertuiging, godsdienst, politieke gezindheid, afkomst, geslacht of seksuele geaardheid. Onze stip op de horizon luidt daarom: Iedereen telt mee! Iedere inwoner hoort erbij, voelt zich thuis in Houten en kan op zijn/ haar manier deelnemen aan maatschappelijke en sociale activiteiten; zo vormen we met elkaar een inclusieve samenleving. De sociale koers bestaat uit vier deelprogramma’s:  Gezondheid;  Saamhorigheid  Leren een Werken  Thuis In de voorliggende begroting geven wij per deelprogramma aan wat we in 2022 willen bereiken, wat we daarvoor gaan doen en wat het gaat kosten. Onderstaand eerst een samenvatting van de vier deelprogramma’s en daarna de uitwerking per deelprogramma. Gezondheid We willen meer inzetten op preventie; ondersteuning bieden voordat er zorgen of problemen zijn. Vanuit het oogpunt “voorkomen is beter dan genezen” investeren we in een gezonde leefstijl.

Met het project Healthy Houten zetten we in op het leuker en makkelijker maken van gezonde keuzes, meer bewegen, niet roken, geen drugs of lachgas gebruiken, een gezonde relatie met alcohol en gamen, en verminderen van eenzaamheid. Vanuit de Wmo en de Jeugdwet zetten we in op hulp en ondersteuning van inwoners bij het vergroten van hun zelfredzaamheid. In 2022 kopen we de jeugdhulp en Wmo opnieuw in. Met de inkoopstrategie werken we aan het realiseren van de transformatieopgave. Wat wij met de transformatie willen bereiken is dat de hulp sneller, passender en integraler aangeboden moet worden aan de inwoners in Houten. We stimuleren de samenwerking tussen voorliggend veld, sociaal team en de zorgaanbieders. We vragen een duidelijk commitment van zorgaanbieders om mee te werken aan de transformatie. Dit zal leiden tot een kleiner aantal aanbieders, waardoor we beter kunnen sturen. Het sociaal team zal vaker zelf ondersteuning gaan bieden en hierbij de samenwerking opzoeken met zowel aanbieders als het voorveld. Met integrale opdrachten zetten we het voorveld meer in positie. We vragen veel van het voorveld in deze transformatie en blijven met hen goed in gesprek over wat zij nodig hebben om dit te realiseren. Omdat de financiële middelen beperkt zijn, hanteren we het principe nieuw voor oud en herijken we de subsidies.

Op het gebied van sport gaan wij in 2022 onder meer aan de slag met een pilot voor open sportparken en kijken we of de atletiek een plek kunnen krijgen binnen de bestaande sportaccommodaties. Saamhorigheid Dankzij de vele vrijwilligers en mantelzorgers is de sociale samenhang in de gemeente Houten sterk. Iets waar wij trots op mogen zijn. Daarom kunnen de vrijwilligers en mantelzorgers in 2022 weer op onze ondersteuning rekenen. Onder de titel “right to challenge” nodigen wij inwoners en vrijwilligers uit om op het gebied van sociaal domein met nieuwe ideeën te komen en/of taken van ons over te nemen, waarbij wij de initiatiefnemers uiteraard zullen ondersteunen. Cultuur brengt mensen samen en draagt bij aan de betrokkenheid van inwoners bij hun leefomgeving en elkaar. Culturele activiteiten bieden een plek voor het ontmoeten en opbouwen van een netwerk.

Begroting 2022

22

Corona raakte het culturele veld hard, en met het opgezette steunfonds kijken we samen met de betrokkenen waar ondersteuning nodig is. We gaan aan de slag met een nieuwe uitvoeringsagenda, waarbij het vergroten van de actieve cultuurparticipatie een belangrijk speerpunt is. We hebben zeker aandacht voor ouderen en kwetsbare groepen. Leren en Werken Op het gebied van jeugd zijn verschillende maatschappelijke organisaties actief. In de afgelopen jaren hebben wij ingezet op verbetering van de samenwerking tussen deze partijen. In 2022 zetten wij deze lijn door zodat we de jeugd met problemen, en dan vooral de categorie die met multi problematiek kampt, snel en adequaat kunnen helpen. Daarbij denken wij onder andere aan het goed op elkaar aansluiten van Jeugdhulp en (passend) onderwijs. Om inwoners met een minimaal inkomen goed te ondersteunen, maken wij de verschillende minimaregelingen gebruiksvriendelijker, waarbij wij tegenstrijdigheden en/of hiaten in de verschillende regelingen oplossen. De Houtense Werktafel helpt inwoners om een betaald of onbetaald werk te komen. Omdat wij tevreden zijn over de bereikte resultaten in de afgelopen periode continueren wij het project in 2022. 2021 kenmerkte zich door een lockdown in verschillende zwaarten in combinatie met Rijksregelingen voor bedrijven (o.a. NOW).

2022 is een heel ander jaar waarin veel mensen een vaccinatie hebben en de Rijksregelingen niet meer gelden. Het uiteindelijke effect van Corona op de economie en de werkgelegenheid kunnen we nu nog niet overzien. Thuis We willen graag werken aan het langer thuiswonen van alle inwoners (jong en oud) in Houten. Ook al is daarbij zorg en ondersteuning nodig. Als de zorgvraag dan toeneemt wordt er gezocht naar een plek waar hulp en begeleiding nabij is. Bij de nieuwe woonvisie 2021-2030 houden wij rekening met deze ontwikkeling, zodat er voldoende en passende woonruimte is voor inwoners die (langdurig) zorg nodig hebben. In regionaal verband werken wij met gemeenten en woningcorporaties samen om de ongeveer 200 dak- en thuisloze personen in de regio een eigen woning te bieden. Bij de jeugdhulp willen wij een daling bereiken van het aantal kinderen/jongeren dat in een instelling moet verblijven. We zetten in op preventie (uithuisplaatsing voorkomen), adequate alternatieven zoals meer gezinsachtige settings en het versnellen van de uitstroom.

Overzicht relevante beleidskaders Collegeprogramma 2018-2022: Duurzaam, ondernemend en dichtbij! Toekomstvisie Houten 2025 Programma Sociale Koers 2020-2023 Lekstroom Werkt 2020 Visie op sport en bewegen in Houten in 2025

Overzicht verbonden partijen  Gemeentelijke gezondheidsdienst regio Utrecht (GGDrU)  Werk en Inkomen Lekstroom (WIL)  U10

Deelprogramma's    

Gezondheid Saamhorigheid Leren en werken Thuis

Begroting 2022

23

Deelprogramma Gezondheid Wat willen we bereiken? Een gezonde leefstijl en mentaal welbevinden is voor alle inwoners bereikbaar In de Sociale koers 2020-2023 gaven wij ten aanzien van het thema gezondheid het volgende aan: ”We gaan in Houten uit van positieve gezondheid. Dat wil zeggen dat we gezondheid zien als het vermogen om je aan te passen en je eigen regie te voeren in het licht van de fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven. Gezondheid is beïnvloedbaar en niet statisch. Gezond zijn en blijven is belangrijk. Niet alleen om zelf een fijn leven te hebben, maar ook voor een vitale samenleving waarin mensen in staat zijn om de eigen regie over hun leven te voeren en naar elkaar om te zien. Er zijn veel factoren die iemands gezondheid kunnen beïnvloeden, zoals woon- en leefomgeving, leefstijl, daginvulling en inkomen. We vinden in Houten dat onze inwoners daar zelf verantwoordelijk voor zijn. Maar de gemeente wil haar inwoners wel ondersteunen door het maken van gezonde keuzes makkelijker of aantrekkelijker te maken” We willen meer inzetten op preventie; ondersteuning bieden voordat er zorgen of problemen zijn. We bevorderen de verbinding tussen partners en we zien aanbod als een keten van preventie tot zorg. Hierbij kijken we samen met de ketenpartners naar wat nodig is om het voorveld te versterken zodat we kunnen afschalen.

Voor het thema gezondheid formuleerden wij in de Sociale Koers onderstaande doelstellingen met als vertrekpunt het jaar 2020 en de streefwaarde 2023. Deze opzet vulden wij aan met de jaarschijven 2021 en 2022, zodat de ontwikkelingen per jaar te volgen zijn. Doelstelling 1 is een overkoepelende doelstelling; de acties op de andere doelstellingen dragen daaraan bij. GG2,GG3

In de Sociale Koers zijn ten aanzien van het Deelprogramma Gezondheid onderstaande doelstellingen opgenomen, waarbij wij voor de begroting 2022, de jaarschijven 2021 en 2022 hebben toegevoegd. Doelstellingen deelprogramma Gezondheid Raming

Streef waarde 2023

Doelstelling

1

Inwoners hebben een positieve 1.1 Sociale Kracht van inwoners gezondheid. (Monitor Sociale Kracht)

7,7

7,7

7,7

7,8

2

Inwoners hebben een gezonde 2.1 % Volwassenen dat tenminste 77% leefstijl. 1x per week sport (Monitor Sociale Kracht)

63%

74%

73%

3

Inwoners, en met name 3.1 % inwoners zonder psychische 88% jongeren, kunnen omgaan met gezondheidsproblemen maatschappelijke druk. (Monitor Sociale Kracht)

88%

88%

88%

4

Gezinnen met jeugd-GGZ problematiek worden snel geholpen. Ouderen ervaren regie over hun eigen leven.

70%

70%

70%

70%

5.1 Zelfredzaamheid van inwoners 8,2 (Monitor Sociale Kracht)

7,2

8,2

8,2

8,6

8,6

8,4

5 6

Effectindicatoren (bron)

Actueel

Nr.

4.1 % cliënten dat zegt: ik werd tijdig geholpen (CEO)

Inwoners zijn weinig eenzaam. 6.1 Mate van eenzaamheid (Monitor Sociale Kracht)

2020

8,6

2021

2022

Bij doelstelling 1, 5 en 6 betreft het een score van 1 tot 10 op basis van onderzoek vanuit Monitor Sociale Kracht (MSK) CEO: Cliëntentevredenheidsonderzoek

Betrokkenheid verbonden partijen GGDrU

Wat gaan we daarvoor doen? Inwoners hebben een gezonde leefstijl

Begroting 2022

24

Vanuit de zorgverzekering kunnen inwoners met ernstig overgewicht meedoen met het tweejaarlijks traject Gezonde Leefstijl Interventie (GLI) gericht op gedragsverandering. Dit is een samenwerkingsproject van de eerstelijns gezondheidszorg, welzijn en sport. De gemeente faciliteert de samenwerking met welzijn en sport. Wij hopen dat in 2022 minimaal 120 inwoners hieraan meedoen.  We geven uitvoering aan de Corona Steunpakketten van het Rijk voor het welzijn van kwetsbare inwoners en gezonde leefstijlinterventies.  Wij versterken Healthy Houten nog verder. Dit is een samenwerking van organisaties, inwoners en ondernemers uit Houten met als doel om de gezondheid van de inwoners te bevorderen. Vanuit Healthy Houten: o werken we aan het vergroten van de Healthy Houten community o.a. door meer partners te betrekken, goede voorbeelden en verhalen onder de aandacht te brengen en een symposium te organiseren; o stimuleren wij bewegen. Denk aan wandelfit, doortrappen, sportmix, sport en beweegpleinen; o werken we aan het voorkomen van roken, gebruik van drugs en lachgas en een gezonde relatie met alcohol en gamen.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=Houten&id=6a261f29-8882-40ee-9572-62f56fb5b02b