Bijlage_1.12_werkboek_groene_stedenbouwkundige_principes_en_OR_LQ.pdf

Onderzoek gebiedsontwikkeling Houten-Noordwest en -Oost

OKRA

Werkboek groene stedenbouwkundige principes en openbare ruimte

Inhoudsopgave 1. Proces 2. Uitgangspunten 3. Kwaliteiten landschap, wijkgroen, buurtgroen 4. Dichtheden en tegels 300x300 /100x100 5. Scenario’s en varianten 6. Optimalisatie scenario 3A en 3B

1. Aanleiding en proces

Aanleiding

•

Motie 105: “nadere uitwerking van Oost en Noordwest voort te zetten en onze inwoners te informeren over het proces”.

•

Nadere uitwerking gebaseerd op motie 86 en amendement 10 bij voorgenomen besluit Ruimtelijke Koers.

•

April: Bijsturing onderzoeken, waaronder toevoegen een variant van Houten-Oost gebaseerd op het Houtens Manifest. Uitwerking Manifest in overleg met vertegenwoordiging Manifest en op basis van aangeleverde uitgangspunten Manifest. Raad heeft het bijgestuurde plan van aanpak ontvangen.

Wat onderzoeken we?

•

Verschillende scenario’s (en daarbinnen varianten) voor Noordwest als Oost. Het gaat daarbij om een verkenning op hoofdlijnen.

•

Doel is om inzichtelijk te maken wat de haalbaarheid en de effecten zijn van verschillende mogelijke keuzes. Dilemma’s worden in beeld gebracht; immers een optimale invulling op één aspect heeft minder gunstige uitkomsten op andere aspecten.

•

In dit onderzoek nog geen keuze tussen de verschillende mogelijke scenario’s. Dit onderzoek biedt de basis voor een discussie in de raad - en in de samenleving op een later moment - over de meest gewenste ontwikkelingsrichting.

2. Uitgangspunten

Welke uitgangspunten hanteren we?

a. b. c.

Uitgangspunten gemeenteraad (motie 105) Uitgangspunten ruimtelijke inrichting scenario’s en varianten Programmatische uitgangspunten

a. Uitgangspunten gemeenteraad (motie 105)

Algemeen • Recht doen aan de woningbehoefteopgave. Met name voor het aantal te realiseren betaalbare woningen voor de beoogde doelgroepen en de beoogde kwaliteitseisen van de gebouwde woningen en voorzieningen. Houten-Noordwest • Voorzien in een betere scheiding van wonen en werken op de Doornkade. • Situering van woningen verder van de snelweg, in lijn met de adviezen van de GGD hierover. Concreet: Hof van Wulven wordt op een andere manier ingevuld (bijv. met sportvoorzieningen, groen of bedrijven) • Varianten onderzoeken waarbij de Rondweg om Houten niet wordt verlegd. • Robuuste groenstructuur, zodat er een wijk kan ontstaan die vergelijkbaar is met andere wijken in Houten. Houten-Oost • Robuuste groenstructuur door middel van de ontwikkeling van het Kromme Rijnlandschap • Focus op andere typen woonvormen dan in een uitlegwijk. • Toegevoegd na bijpraatavond 13 april: Uitwerking van het Houtens Manifest wordt integraal als scenario in het onderzoek betrokken.

b. Uitgangspunten ruimtelijke inrichting scenario’s en varianten

Op basis van de gestelde vraag door de raad en de geformuleerde uitgangspunten worden deze in het onderzoek nader uitgewerkt in uitgangspunten ruimtelijke inrichting scenario’s en varianten

• • • •

Robuuste groenstructuren voor de wijken gekoppeld aan landschappelijke structuren en relicten in het landschap; Gezonde groene ontwikkeling voor Houten Focus op fietsen: goede fietsstructuur en routes gekoppeld aan groenstructuur (“het Houten 2.0 fietsen”); Duurzaamheid en circulariteit integraal onderdeel van de planontwikkeling.

b. Uitgangspunten ruimtelijke inrichting scenario’s en varianten

1.

Robuuste groenstructuren voor de wijken gekoppeld aan landschappelijke structuren en relicten in het landschap

b. Uitgangspunten ruimtelijke inrichting scenario’s en varianten

2.

Gezonde groene ontwikkeling voor Houten

–

Veerkrachtig : zorgen voor duurzame ontwikkeling Houten, schone lucht, beheersing van water en biodivers groen in de stad en het voorkomen van hittestress.

–

Toegankelijk: zorgen voor goede mobiliteit, waarbij fiets en OV een belangrijke rol spelen.

–

Levendig: zorgen voor economische zelfvoorzienendheid, sterke sociale gemeenschappen en zorgen dat openbare ruimtes zich lenen voor gebruik op veel momenten van de dag.

Kenmerken van de wijken in de nieuwe ontwikkeling - een onderscheid in speelzones (vrij van gemotoriseerd verkeer) en - bereikbaarheidszones (waar gemotoriseerd verkeer toegankelijkheid biedt)

Woonmilieus - groen karakter - ruimte voor een mix aan woningtypen en differentiatie die aansluiten op de behoefte van Houten. - bouwhoogte van bebouwing maximaal 5 bouwlagen, gemiddelde hoogte van 3 tot 3,5 meter.

Openbare ruimte - stimuleren van ‘groene’ beweging (fietsen en lopen) en het uitnodigen tot bewegen, sporten en spelen. - openbare ruimte toegankelijk voor iedereen is, stimuleren sociale interactie en contact tussen diverse leeftijdsgroepen - zorgen dat openbare ruimte als veilig wordt ervaren. - aantrekkelijk en comfortabel (groen en water dichtbij, beheersing hittestress in gebouwde omgeving, goede luchtkwaliteit, beheersing geluidsniveau)

Biodiversiteit - optimale biodiversiteit via soortenrijke beplanting, bestaand uit diverse beplantingslagen, bomen, heesters, kruidachtigen en bodembedekkers. - Zorgen voor beplanting rijk aan bloei en aan eetbare onderdelen voor vogels en kleine zoogdieren.

b. Uitgangspunten ruimtelijke inrichting scenario’s en varianten

3.

Focus op fietsen: goede fietsstructuur en routes gekoppeld aan groenstructuur (“het Houten 2.0 fietsen”);

Fietsstructuur • Inzetten op een goed bovenwijks netwerk en goed niveau binnen de wijk. • Aansluiten netwerk op fietstunnels waar mogelijk en nieuwe fietstunnels onder Utrechtseweg en Rondweg waar dat nodig is om grote omrijbewegingen te beperken. • Fietsroutes zoveel mogelijk combineren met groenstructuren en zorgen voor directe routes die ook goed het hele woongebied ontsluiten. Autoverkeer • Zorgen voor voldoende capaciteit van het wegennet om de extra vervoersbewegingen te kunnen voorzien. Parkeren • Zoveel als mogelijk buiten het zicht en openbaar gebied opgelost. • Voor de omvang van de parkeerbehoefte geldt de normering van de gemeentelijke parkeernota waarbij wordt uitgegaan van ‘zonering’.

b. Uitgangspunten ruimtelijke inrichting scenario’s en varianten

4.

Duurzaamheid en circulariteit integraal onderdeel van de planontwikkeling.

•

Energieneutraliteit geldt als uitgangspunt. Met toename innovaties in ontwikkeling kan energie produceren worden nagestreefd.

•

Klimaatadaptief karakter van de woonwijken, waarbij wateroverlast, droogte en hittestress zoveel als mogelijk wordt voorkomen door toepassing van ‘groene maatregelen’.

•

Principes van circulariteit nader definiëren in vervolgopgave.

c. Programmatische uitgangspunten

3. Kwaliteiten landschap, landschapspark, wijkgroen, buurtgroen

Algemene uitgangspunten Landschap Voor beide gebieden geldt dat ingezet wordt op een sterke robuuste groenstructuur, het versterken structuren door aanplanten van bomen en een bijdrage leveren aan de biodiversiteit. Voor Oost is een uitgangspunt: het maken van een groen-blauwe zone in de vorm van de aanleg Oude Kromme Rijn, deze verbinden met groengbieden in het noorden en zuiden en het zorgen voor een goede koppeling met groenstructuren in Houten. Voor Noord-West is een uitgangspunt: Rekening houden met de schootsvelden van de forten in de Nieuwe Hollandse Waterlinie, de historische structuren van Oud Wulven. Daarnaast is de historische lijn naar Kasteel Heemstede en maken van een brug/overkluizing over de A27 belangrijk. Binnen Noordwest wordt ingezet op een Oost-west gerichte groene as tussen de woongebieden in Noordwest en Houten-Noord, ruimte voor waterberging en infiltratie, opwaardering openbare ruimte Doornkade en meer en veilige ruimte voor fietsers en voetgangers.

Robuuste structuur op wijkniveau: lineair wijkpark, gekoppeld aan waterstructuur dat Kooikersplas met Rietplas verbindt. Infrastructureel groen en/of groen dat wijk afzoomt: wegprofiel, wegbeplanting, geluidswalbeplanting Landschapspark, gelegen in het landschap, grotere landschapsstructuren met elkaar verbindend

HOUTEN OOST - IDENTITEIT VAN HET LANDSCHAP: RUIMTELIJKE KENMERKEN

Boskavels

Verkaveling, sloten

Groene kamers

Grote open ruimtes / Omsloten akkers en weides

Fruitboomgaarden

Boskavels Verkaveling, sloten

Bomenlaan

Grote open ruitmes / Omsloten akkers en weides

• reflection of the local cultural landschap > weides reflection of the original habitats > Plas dras akkers - boomgaarden landschap • mixture of managed landscape and endemic vegeta• mostly endemic species tion • highly favourable to the preservation of local • contributing to the diversity of flora and fauna fauna and wildlife TYPOLOGIEËN VAN DE LANDSCHAPSONDERDELEN (multiple levels of vegetation and eatable plants) • strong connection to the surrounding ecologi• gradual transition to the surrounding landscape cal structures • level of mantainance and human intervention reECOLOGISCH CULTUREEL LANDSCHAP • minimumLANDSCHAP level of mantainance required quired • high contribution to climate adaptation and • moderate contribution to climate adaptation and water buffering water buffering •

• • •

communal pocket parks with grasses areas and few shade trees mediume level maintenance moderate contribution to climate adaptation

SPATIAL CARACTERISTICS

• • •

multi-row planting (from 2 to 3 rows) of a combination of trees and shrubs, dense foliage low maintenance moderate contribution to climate adaptation mitigation of air pollution, noise and visualGROENE impact of the infrastructure BUFFER LANGS DE IN-

• min. 0.2-0.6 ha (each unit) PARK/ KETEN STEDELIJK LINEAIR min widthPOCKET green strip:PARKEN 15-30 m FRASTRUCTUUR VAN SPATIAL CARACTERISTICS LAND USE • min width green strip: 8-12m • equipped for staying/seating and play SPATIAL CARACTERISTICS LAND USE SPATIAL CARACTERISTICS social interaction and neighbor• multi-row planting (from 2 to 3 rows) • reflection of the local cultural landschap > weides - • boostering • communal pocket parks with grasses areas • reflection of the original habitats > Plas dras hood cohesion • diverse width of the corridor: min. 80m of a combination of trees and shrubs, akkers boomgaarden and few shade trees landschap • / • diverse size to liaise with schools program • meandering pattern of the waterway dense foliage • mixture of managed landscape and endemic vegeta- • potential • mediume level maintenance • mostly endemic species • reflecting the formal pattern of the existing land• well integrated with the urban setting • ecological banks: low slopes (1:6-1:8) com• low maintenance tion • moderate contribution to climate adaptation • highly favourable to the preservation of local scape (verkaveling) bined with raised wooden decks to allow for • moderate contribution to climate adap• contributing to the diversity of flora and fauna fauna and wildlife • enphasising vistas towards the landscape, and key interaction tation (multiple levels of

vegetation and eatable plants) speeltuin SPATIAL CARACTERISTICS • strong connection to the surrounding ecologifeatures (open fields versus dense trees clusters) • mitigation of air pollution, noise and • gradual transition to the surrounding landscape cal structures • reflection of the local cultural landschap > weides • ofcommunal pocket pa visual impact the infrastructure • level of mantainance • reflection of the original habitats Plas dras and human intervention re• min. 0.2-0.6 ha (each unit) • minimum level of mantainance required LAND>USE leisure LAND USE akkers boomgaarden quired • min width green strip: 15-30 m and few shade trees • high contribution to climate adaptation and landschap SPATIAL CARACTERISTICS • moderate contribution to climate adaptation and water buffering • combination of active recreation and productive • mixture of managed landscape and endemic vegeta• mediume level maint passive recreation species water buffering • • mostly mostly endemic LANDcommunity USE building landscape • limited infrastructure or recreational equip• min width•green strip: 8-12m tion moderate contributio • recreational infrastructure (trail paths, equipped • ment highly favourable toandthe preservation of local (trail paths, seating areas natural • the equipped for staying/seating and playfauna SPATIAL CARACTERISTICS resting area, play and sport) • contributing to diversity

of flora and play ground) LAND USE SPATIAL CARACTERISTICS • boostering social interaction and neighborfauna and wildlife • communal urban farming integrated with the resi• lightly programmed (multiple levels of vegetation and eatable plants) hood cohesion SPATIAL CARACTERIST • diverse width of connection the corridor: min. to 80mthe surrounding dential • • opportunity strong ecologifor contact with nature and envi• / • diverse size • potential to liaise with schools program • meandering pattern of the waterway • opportunity for commercial activities related to food • gradual transition to the surrounding landscape ronmental education • reflecting the formal pattern of the existing land• well integrated with the urban setting cal banks: structures • ecological low slopes (1:6-1:8) comproduction scape (verkaveling) • level of mantainance and human intervention re• min. 0.2-0.6 ha (eac bined with raised wooden decks to allow for • minimum level of mantainance• required enphasising vistas towards the landscape, and key interaction speeltuin wandelpaden quired Natuur voorzieningen • min width green strip features (open fields versus dense trees clusters) wildlife • high contribution to climate adaptation and

TYPOLOGIEËN VAN DE LANDSCHAPSONDERDELEN ECOLOGISCH LANDSCHAP

• •

STEDELIJK LINEAI VAN POCKET PARK

CULTUREEL LANDSCHAP Kenmerken

-Referentie naar de orginele habitats: plas-dras situaties -Inheemse sorten -Creeren van ecologische verbindingen voor fauna -Natuurlijke wijze van beheer -Klimaatadaptatie en waterbuffering geintegreerd Ruimtelijke karakteristieken

water buffering

Vogels spotten LAND USE vogelspotten • • • •

LAND USEkinderboerderij

•

moderate contribution to climate adaptation and leisure water- Hoofdcorridors buffering minimaal 200 meter plus vrije

LAND USE

ruimte in het landschap buiten deze corridors • -Meanderend patroon van waterloop - Ecologische oevers (1:6 – 1:8) gecombineerd • met houten vlonders op specifieke plaatsen

• combination of active recreation and productive mostly passive recreation Wandelpaden community building wandelpaden stads boederij landscape limited infrastructure or recreational equip• recreational infrastructure (trail paths, equipped SPATIAL CARACTERISTICS ment (trail paths, seating areas and natural resting horeca area, play and sport) SPATIAL CARACTERISTICS natuur educatie Natuur educatie play ground) • communal urban farming integrated with the resilightly programmed dential opportunity for contact envi• diverse widthwithofnature the and corridor: min. 80m speeltuin Natuurlijke speeltuin sportfor commercial activities • opportunity related tosize food • diverse ronmental education • meandering pattern of the waterway production

•

ecological banks: low slopes (1:6-1:8)wandelpaden combined with raised wooden decks to allow for interaction kinderboerderij vogelspotten

•

wildlife

wandelpaden

LAND natuurUSE educatie

stads boederij horeca

• speeltuin mostly passive recreation sport • limited infrastructure or recreational equipment (trail paths, seating areas and natural play ground) • lightly programmed

•

reflecting the formal pattern of the existing landGebruik scape (verkaveling) Fietsroutes door het groen enphasising vistas towards the landscape, and key - (open Extensieve recreatie langs oevers features fields versus dense trees clusters)

Beperkte hoeveelheid infrastructuur LAND USE (informele padenstructuur, natuurlijke speelplaatsen) • combination of active recreation programma and productive Beperkte hoeveelheid landscape Kansen bieden voor natuur en milieu • recreational infrastructure (trail paths, equipped educatie

• •

equipped for staying/ boostering social inte hood cohesion potential to liaise wit well integrated with t

speeltuin

-

•

resting area, play and sport) communal urban farming integrated with the resi-

leisure

community b

IDENTITEIT: HISTORISCH CULTUURLANDSCHAP HISTORISCHE ELEMENTEN •

Nieuwe Hollandse Waterlinie (forten, militaire objecten, inundatievelden) > Fort bij ‘t Hemeltje De landgoederenreeks >Heemstede Historische bebouwing \ boerderijen > Oud Wulfseweg

• •

PRODUCTIELANDSCHAP • • •

hoogstamboomgaard boom- of laagstamfruitkwekerij kassencomplex

RUIMTELIJKE KENMERKEN • • •

Grote open ruimtes met een sfeer van het landelijk gebied (N-W); Karakteristieke (bos) beplantingen om de forten. Sterke bomenstructuren langs de historische routes (oudwulfseweg, Utrechtsweg + Fortweg, Hemesteede)

NATUURWAARDEN • • • • • •

NNN > Fort bij ‘t Hemeltje en delen van de recreatiegebied Nieuw Wulven maaken deel uit van het nationaal natuurnetwerk (NNN). randen van Oud Wulven eikenlaan langs Hemestede as bomenstructuren langs Utrechtsweg + Fortweg en Oudwulfseweg natuur Ijsbaan en helofytenfilter populierenbos naast A27

•

eco-passages langs het spoor

UITGANGS PUNTEN: WERKGROEP LANDSCHAP, NATUURWAARDEN, RECREATIE EN CULTUURHISTORIE • • •

Inpassen en versterken locaties met hoge natuurwaarden (vleermuizen oude oprijlaan kasteel Heemstede en toplocatie libellen) natuur-inclusief bouwen groene scheg tussen Nieuwegein en Houten?

OBJECTIVES> • Preserve the system of visual relations with the historical elements • Respect the “open space” as memory of the historical defense system (NHW) • Preserve and enhance the ecological potential

•

kassencomplex

RUIMTELIJKE KENMERKEN HISTORISCH • IDENTITEIT: Grote open ruimtes met een CULTUURLANDSCHAP sfeer van het landelijk gebied (N-W); •

Karakteristieke (bos) beplantingen om de forten.

•

HISTORISCHE ELEMENTEN Sterke bomenstructuren langs de historische routes (oudwulfseweg, Utrechts-

• Respect the “open space” as memory of the historical defense system (NHW) • Preserve and enhance the ecological potential

• Nieuwe Hollandse Waterlinie (forten, militaire objecten, inundatievelden) > Fort weg + Fortweg, Hemesteede) bij ‘t Hemeltje • De landgoederenreeks >Heemstede • Historische bebouwing \ boerderijen > Oud Wulfseweg

NATUURWAARDEN •

NNN > Fort bij ‘t Hemeltje en delen van de recreatiegebied Nieuw Wulven maaken deel uit van het nationaal natuurnetwerk (NNN).

PRODUCTIELANDSCHAP

• • •

randen van Oud Wulven • hoogstamboomgaard eikenlaan langs Hemestede as • boom- of laagstamfruitkwekerij bomenstructuren langs Utrechtsweg + Fortweg en Oudwulfseweg • kassencomplex natuur Ijsbaan en helofytenfilter

• •

populierenbos naast A27

•

eco-passages langs het spoor RUIMTELIJKE KENMERKEN

• Grote open ruimtes met een sfeer van het landelijk gebied (N-W); • Karakteristieke (bos) beplantingen om de forten. • SterkePUNTEN: bomenstructuren langs deLANDSCHAP, historische routes (oudwulfseweg, UtrechtsUITGANGS WERKGROEP NATUURWAARDEN, RECREATIE weg + Fortweg, Hemesteede) EN CULTUURHISTORIE

•

Inpassen en versterken locaties met hoge natuurwaarden (vleermuizen oude oprijlaan kasteel Heemstede en toplocatie libellen) NATUURWAARDEN • natuur-inclusief bouwen • NNN > Fort bij ‘t Hemeltje en delen van de recreatiegebied Nieuw Wulven maak• groene scheg tussen Nieuwegein en Houten? en deel uit van het nationaal natuurnetwerk (NNN). • randen van Oud Wulven • eikenlaan langs Hemestede as • bomenstructuren langs Utrechtsweg + Fortweg en Oudwulfseweg • natuur Ijsbaan en helofytenfilter • populierenbos naast A27 • eco-passages langs het spoor

UITGANGS PUNTEN: WERKGROEP LANDSCHAP, NATUURWAARDEN, RECREATIE EN CULTUURHISTORIE • • •

Inpassen en versterken locaties met hoge natuurwaarden (vleermuizen oude oprijlaan kasteel Heemstede en toplocatie libellen) natuur-inclusief bouwen groene scheg tussen Nieuwegein en Houten?

OBJECTIVES> • Preserve the system of visual relations with the historical elements • Respect the “open space” as memory of the historical defense system (NHW) • Preserve and enhance the ecological potential

Cultuur-historische lagen CULTUUR-HISTORISCHE ELEMENTEN • Nieuwe Hollandse Waterlinie (forten, militaire objecten, inundatievelden) > Fort bij ‘t Hemeltje • De landgoederenreeks >Heemstede • Historische bebouwing \ boerderijen > Oud Wulfseweg • hoogstamboomgaard • boom- of laagstamfruitkwekerij Om rekening te behouden • Kasteel Heemstede haar vista • Oud Wulvense bos Fort t’ Hemeltje • Schootsvelden fort ‘t hemeltje - 300 m alleen bouwen in hout - 600 m stenen fundering tot 50 cm. - 1000 m bouwen in steen / sloop bij oorlogsdreiging

LEGENDA XXX XXX XXX

CULTUREEL LANDSCHAP

STEDELIJK LINEAIR PARK/ KETEN VAN POCKET PARKEN

GROENE BUFFER LANGS DE INFRASTRUCTUUR

TYPOLOGIEËN VAN DE LANDSCHAPSONDERDELEN

• multi-row planting (from 2 to 3 rows) • reflection of the local cultural landschap > weides • LANDSCHAP communal pocket parks with grasses areas STEDELIJK Plas dras LINEAIR PARK/ KETEN ECOLOGISCH LANDSCHAP CULTUREEL of a combination of trees and shrubs, akkers - boomgaarden and few shade trees VAN POCKET PARKEN dense foliage • mixture of managed landscape and endemic vegeta• mediume level maintenance • low maintenance tion • moderate contribution to climate adaptation n of local • moderate contribution to climate adap• contributing to the diversity of flora and fauna tation (multiple levels of vegetation and eatable plants) SPATIAL CARACTERISTICS ng ecologi• mitigation of air pollution, noise and • gradual transition to the surrounding landscape • rereflection of local cultural • communal pocket of parks grasses areas visual impact the with infrastructure • level of mantainance and >human intervention • the min.

0.2-0.6 ha landschap (each unit)> weides of the original habitats Plas dras uired • reflection akkers - boomgaarden and few shade trees quired • min width green strip: 15-30 m landschap tion and • and mixture of managed landscape and endemic vegeta• mediume maintenance SPATIALlevel CARACTERISTICS • endemic moderate contribution to climate adaptation • mostly species tion • moderate contribution to climate adaptation water buffering LAND USE • highly favourable to the preservation of local • contributing to the diversity of flora and fauna • min width green strip: 8-12m fauna and wildlife (multiple levels of vegetation and eatable plants) SPATIAL CARACTERISTICS • equipped for staying/seating and play • strong connection to the surrounding ecologi• gradual transition to the social surrounding landscape LAND USE SPATIAL CARACTERISTICS • boostering interaction and neighborcal structures • level of mantainance and human intervention re• min.

0.2-0.6 ha (each unit) hood cohesion • minimum level of mantainance required • reflection of the local cultural landschap > weides 80m • communal pocket parks with grasses areas quired dras • high contribution • min green strip: 15-30 m • width / • diverse size • potential to liaise with schools program to climate adaptation and y akkers boomgaarden • moderate contribution to climate adaptation and and few shade trees • reflecting the formal pattern of the existing land• well integrated with the urban setting water buffering 8) comLANDmaintenance USE (verkaveling) • scape mixture of managed landscape water and buffering endemic vegeta• mediume level allow for • enphasising vistas towards the landscape, and key tion speeltuin • moderate contribution climate adaptation • equipped for to staying/seating and play features (open fields versus dense trees clusters) local SPATIAL CARACTERISTICS SPATIAL • boostering social interaction and neighbor• contributing to the diversity of floraCARACTERISTICS and fauna hood cohesion LAND USE leisure • diverse width of the corridor: min.of 80m levels vegetation• and eatable plants) SPATIAL CARACTERISTICS diverse size • potential to liaise with schools program cologi-• meandering(multiple pattern of the waterway • reflectinglandscape the formal pattern of the existing landgradual transition to the • well integrated with the urban setting ••

combination active recreation and surrounding productive • ecological banks: low of slopes (1:6-1:8) comscape (verkaveling) community building landscape bined with raised wooden decks to allow for • level of mantainance and human intervention re• min. 0.2-0.6 ha (each unit) al equip• enphasising vistas towards the landscape, and key • recreational infrastructure (trail paths, equipped speeltuin natural interaction quired features (open fields versus dense trees clusters) • min width green strip: 15-30 m resting area, play and sport) and •• communal urbancontribution farming integrated the resi-adaptation and moderate towith climate LAND USE leisure LAND USE dential and enviwater buffering LAND USE • opportunity for commercial activities related to food • combination of active recreation and productive production • mostly passive recreation community building landscape • limited infrastructure or recreational equip• equipped equipped for staying/seating and play • recreational infrastructure (trail paths, wandelpaden ment (trail paths, seating areas and natural Wandelpaden SPATIAL CARACTERISTICS resting area, play and sport) • boostering social interaction and neighborplay ground) • communal urban farming integrated with the resi• lightly programmed hood cohesion Kinderboerderij dential • opportunity for kinderboerderij contact with nature and envi• diverse size • potential •

opportunity for commercial activities related to food to liaise with schools program ronmental education • reflectingStadsboerderi the formal pattern ofproduction the existing land• well integrated with the urban setting

PSONDERDELEN

STEDELIJK LINEAIR PARK/ KETEN VAN POCKET PARKEN Algemeen

CULTUREEL LANDSCHAP

GROENE BUFFER LANGS DE INFRASTRUCTUUR

GROENE BUFFER LANGS DE multi-row planting (from 2 to 3 rows) FRASTRUCTUUR

• •

of a combination of trees and shrubs, dense foliage low maintenance moderate contribution to climate adaptation mitigation of air pollution, noise and visual impact of the infrastructure

• Referentie naar omgevend landschap: weides, akkers, in zuiden boomgaarden • Mix van beheerd landscahp en inheemse vegetatie • multi-row planting (from 2 to 3 of aCARACTERISTICS combination of trees and sh SPATIAL Zorgen voor biodiversiteit van flora en fauna dense foliage Geleidelijke transitie naar landschap •inmin omgeving width green strip: 8-12m • low maintenance Klimaatadaptatie en waterbuffering geintegreerd. LAND USE

Ruimtelijke karakteristieken -

mfor

stads boederij

scape (verkaveling) j wandelpaden wildlife • enphasising vistas towards the landscape, and key horecaHoreca features (open fields versus dense trees clusters) kinderboerderij vogelspotten sport Sport

wandelpaden LAND USE natuur educatie

combination of active recreation andhoreca productive landscape speeltuin sport • recreational infrastructure (trail paths, equipped resting area, play and sport) • communal urban farming integrated with the residential •

uipural envi-

stads boederij

•

moderate contribution to climat • / tation • mitigation of air pollution, noise visual impact of the infrastructu

Variatie in maten en variatie in open velden en SPATIAL CARACTERISTICS dichter beplante delen Enten op oorspronkelijk verkavelingspatroon • min width green strip: 8-12m Benutten van vistas naar het landschap LAND USE

Gebruik • / Fietsroutes door het groen Combinatie van actieve recreatie en landschap Combinatie functionele infrastructuure en speeltuin eninfrastructuur receatieve Integratie van urban farming nabij of in woongebied leisure Kansen bieden voor incidentele en kleinschalige bedrijvigheid gerelateerd aan voedselproductie community building

as

ion

r-

TYPOLOGIEËN VAN DE LANDSCHAPSONDERDELEN ECOLOGISCH LANDSCHAP

Algemeen

of the local cultural landschap > weides •GROENE reflection ofBUFFER the original LANGS habitats > Plas DEdras IN- • reflection akkers - boomgaarden landschap • mixture of managed landscape and endemic vegeta•FRASTRUCTUUR mostly endemic species tion • highly favourable to the preservation of local • contributing to the diversity of flora and fauna fauna and wildlife (multiple levels of vegetation and eatable plants) • strong connection to the surrounding ecologi• gradual transition to the surrounding landscape cal structures • level of mantainance and human intervention re• minimum level of mantainance required quired Profiel Rondweg dimensie in meters •• high contribution to climate adaptation multi-row planting (from 2 to 3and rows) • moderate contribution to climate adaptation and water of a buffering combination of trees and shrubs, water buffering

dense foliage

2x2 (6,5 breedte per 2 rijbanen) • rijbanen low maintenance SPATIAL CARACTERISTICS

• moderate contribution to climate adapmiddenberm • diverse tationwidth of the corridor: min. 80m • meandering pattern of the waterway zijberm buitenzijde •• ecological mitigation of air pollution, noise and banks: low slopes (1:6-1:8) comvisual impact of thedecks infrastructure bined with raised wooden to allow for sloot buitenzijde interaction taluds sloot buitenzijde (1,5 meter drooglegging,

13,0

•

9,0

•

wildlife geluidwal, talud buitenzijde (4 m hoog, 1:3)

• • •

combination of active recreation and productive 4,0 landscape recreational 4,0 infrastructure (trail paths, equipped resting area, play and sport) communal 9,0urban farming integrated with the residential opportunity for commercial activities related to food production

1,0

wandelpaden 12,0

vogelspotten

kinderboerderij

wandelpaden

stads boederij

natuur educatie

horeca

talud binnenzijde speeltuingerekend bij woongebied indien 2x1 is te rekenen met breedste maat, ter plaatse van voorsorteerstroken

63,0 meter

12,0

sport 13,0

•

min. 0.2-0.6 ha (each unit) min width green strip: 15-30 m

tation mitigation of air pollution, noise and visual impact of the infrastructure

Ruimtelijke karakteristieken SPATIAL CARACTERISTICS

LAND USE

• •

3,0

diverse size reflecting4,0 the formal pattern of the existing landscape (verkaveling) 4,0 enphasising vistas towards the landscape, and key features (open fields versus dense trees clusters)

• mostly passive recreation zijberm binnenzijde

geluidwal, bovenzijde talud

• •

• •

LAND USE

•LAND limited infrastructure or recreational equipUSE sloot binnenzijde ment (trail paths, seating areas and natural play ground) taluds binnzijde (1,5 meter drooglegging, 1:3 ) / slootprogrammed •• lightly • opportunity for contact with nature and environmental education

SPATIAL CARACTERISTICS

SPATIAL CARACTERISTICS

LAND USE

min width green strip: 8-12m

combinatie bomen en heesters met dicht bladerdak • multi-row planting (from 2 to • communal pocket parks with areas Combinatie vangrasses geluidswerende voorziening en3 rows) of a combination of trees and shrubs, and few shade trees groenzone dense foliage • mediume level maintenance • low maintenance • moderate contribution to climate adaptation Klimaatadaptatie en waterbuffering geintegreerd. • moderate contribution to climate adap-

• •

SPATIAL CARACTERISTICS 1:3 ) •

GROENE BUFFER LANGS DE INSTEDELIJK LINEAIR PARK/ KETEN FRASTRUCTUUR VAN POCKET -HogerPARKEN opgaande beplanting, bestaande uit

CULTUREEL LANDSCHAP

-

•

min width green strip: 8-12m

Minimale dimensies voor geluidswerende USEtoevoeging voorziening met extra LAND maat / zodat deze betekenis •krijgt voor de groenstructuur

equipped for staying/seating and play boostering social interaction and neighborhood cohesion potential to liaise with schools program well integrated with the urban setting

speeltuin

Gebruik -leisureBeperkt gebruik mogelijk community building

Algemene randvoorwaarden Technische eisen Voor de ontwikkeling van Oost geldt dat een beperking bestaat vanuit de aanwezigheid van een hogedruk gasleiding. Deze leiding blijft behouden en in de gebiedsuitwerking dient voldoende afstand (100 m1) te worden gehanteerd voor bebouwing. Een tweede aandachtspunt vormt de hoge archeologische verwachtingswaarde voor Houten Oost. Grootschalige archeologisch onderzoek is noodzakelijk en mogelijk dat dit beperkingen geeft aan de woningbouwontwikkeling. Voor een aantal vlekken in Oost geldt een beschermde monumentale archeologische waarde en deze blijven in huidige staat gehandhaafd. Voor Noordwest gelden ook een aantal aandachtspunten die het vertrekpunt vormen voor de gebiedsuitwerking. Ook hier is sprake van een hoge archeologische verwachting. Daarnaast kent de Utrechtseweg een belangrijk leidingtracé dat gehandhaafd blijft. Dit geldt ook voor het helofytenfilter dat een belangrijke rol speelt in de waterafvoer van Houten.

Landschapspark, wijkgroen, buurtgroen Er is een verschil tussen landschap, landschapspark, wijkpark en buurtpark. Het maken van een landschapspark met ecologische waarde en recreatief medegebruik vereist relatief grote maat. Op zich is 35 hectare relatief weinig voor een landschapspark, en relatief veel voor een wijkpark. Door koppeling met grotere landschapsstructuren is op een goede manier een netwerk van groene ruimten te maken dat fungeert als landschapspark. Het maken van een landschapspark in Oost is op een goede manier te realiseren door schakeling met het bos van Wulven en met de stroomrug op ’t Goy. In Noordwest is het realiseren van grotere groenstructuren in het landschap mogelijk door links met de Oud Wulfseweg en het Bos van Wulven en door een schakeling aan het groen in het verlengde van Kasteel Heemstede.

Groen raamwerk: Schakeling van wijkgroen (donkergroen) aan landschapspark (lichtgroen), en groene verbindingen (mosgroen)

Ontwikkelen landschapspark Landschapspark en wijkpark Het maken van een landschapspark met ecologische waarde en recreatief medegebruik vereist relatief grote maat. Op zich is 35 hectare nog geen landschapspark en wanneer het in een wijk ligt is het omgeven door bebouwing. Het is wel relatief veel voor een wijkpark. Door koppeling met grotere landschapsstructuren zijn de groenstructuren in de wijk te verbinden met het landschapspark. In geval van ontwikkeling in Oost is het mogelijk om het landschapspark binnen de grenzen van gemeente Houten of zelfstandig aan de buitenzijde van de wijk te ontwikkelen, mits niet ontwikkeld wordt tot aan de gemeentegrens, of het wijkgroen in de nieuwe ontwikkeling substantieel te maken en uit te breiden naar het landschap in noordelijke en zuidelijke richting.

Optimalisering van de groene ruimte Groenstructuren op wijkniveau (Oost) Robuuste groenstructuren op wijkniveau zijn te maken door het herintroduceren van structuren Oude Kromme Rijn landschap variërend in breedte. Deze zullen bestaan uit een groenstructuur, op de buisleiding van 200 meter (vrije zone) en langere strangen noord-zuid. Het wijkgroen heeft een breedtemaat die meer is dan een singel, zodat deze een parkachtig karakter krijgt. Ter referentie: singels in steden zijn doorgaans ca 100 meter Ter hoogte van parkruimtes zijn deze ca 200 meter.

Optimalisering van de groene ruimte Groenstructuren op wijkniveau (Noordwest) Robuuste groenstructuren op wijkniveau zijn te maken door het park in het verlengde van Kasteel Heemstede te ontwikkelen door het iets uit te breiden en groen toe te voegen. Het wijkpark krijgt een ander karakter dan de groene buffer langs de Oud Wulfseweg. De laatste sluit aan op het open landschap grenzend aan het Bos van Wulven. Het wijkgroen heeft een breedtemaat die meer is dan een singel; dat is in de huidige situatie al zo. Ter referentie: singels in steden zijn doorgaans ca 100 meter Ter hoogte van parkruimtes zijn deze ca 200 meter.

Optimalisering van de groene ruimte Parkgebruik in de groenstructuur van de wijk Onderdeel van de wijkgroenstructuur zijn de kleinere wijkparken, ter plaatse waar de groenstructuur breder is. Voor het functioneren van het wijkpark is een maat van ca 200 tot 300 meter breedte (met variërende lengte) gewenst.

Het maken van een goede groenstructuur op wijkniveau en een goede stadsrand Voor scenarios in Oost wordt uitgegaan van een basis wijkpark in de vorm van een interne groenzone, gemiddeld varierend van 120 tot 160 meter, (doorsnede A) Voldoende maat is cruciaal om een goede stadsrand te maken. Er zijn twee varianten voor de rand, als principes weergegeven: - Groen aan de buitenzijde van de wijk (doorsnede B) - Rondweg met groene zone, gevormd door het groene profiel en de groene geluidswerende wal langs de Rondweg.Het profiel bedraagt 40 meter nieuwe ring (2x1) of ca 50 meter nieuwe ring (2x2) plus ca 12 meter talud geluidswal buitenzijde, kruin en 12 meter talud binnenzijde, (te combineren met buurtgroen) - Voor het maken van een goede stadsrand wanneer de aan de buitenzijde geplaatst wordt is het wenselijk om ook buurtgroen te combineren met de Rondweg zodat de binnenkant van het talud meer dan alleen beplant talud wordt.

Het maken van een goede groenstructuur op wijkniveau en een goede stadsrand Voor scenarios in Noordwest wordt uitgegaan van een basis wijkpark in de vorm van een parkstrip bestaand uit het helofytenfilinter en groene ruimtes en deze uit te breiden tot een parkstrip. (Doorsnede A) De bestaande laan aan de noordzijde is waardevol. Deze ligt in het verlengde van Kasteel Heemstede, en gezien de importantie van dat kasteel en haar tuinen is het gewenst om –los van al dan niet ontwikkelen in Noordwest- een voetgangersbrug over de A27 te maken, waarmee de waarde als ensemble benadrukt wordt. Bij verplaatsing van de Rondweg wordt de de Utrechtseweg afgewaardeerd, door het aanbrengen van een knip, met ter weerszijden wijkontsluiting en deels omgevormd tot fietsroute. (Doorsnede B) meer waarde krijgtne groenzone, gemiddeld varierend van 120 tot 160 meter, (doorsnede A) Voor Noordwest wordt daarnaast uitgegaan van een groenzone langs de Oudwulfse weg van gemiddeld minimaal 130 meter (varierend in breedte)

TYPOLOGIEËN VAN DE LANDSCHAPSONDERDELEN ECOLOGISCH LANDSCHAP

STEDELIJK LINEAIR PARK/ KETEN

STEDELIJK LINEAIR PARK/ KETEN VAN POCKET PARKEN

CULTUREEL LANDSCHAP

GROENE BUFFER LANGS DE IN-

Algemeen

•

-

•

• reflection of the local cultural landschap > weides • communal pocket parks with grasses areas FRASTRUCTUUR VANofPOCKET PARKEN reflection the original habitatsPARK/ > Plas drasKETEN STEDELIJK LINEAIR akkers - GROENE boomgaarden BUFFER LANGS DE IN- and few shade trees landschap • mixture of managed landscape and endemic vegeta• mediume level maintenance FRASTRUCTUUR VAN endemic POCKET PARKEN • mostly species tion • moderate contribution to climate adaptation • highly favourable to the preservation of local • contributing to the diversity of flora and fauna fauna and wildlife (multiple levels of vegetation SPATIAL CARACTERISTICS • multi-row planting (from 2and to 3eatable rows) plants) weides• - strong connection pocket to the surrounding ecologi• communal parks with grasses areas • gradual transition to of thetrees surrounding landscape of a combination and shrubs, cal structures and few shade trees • leveldense of mantainance and human intervention re• min.

0.2-0.6 ha (each unit) foliage mic vegeta• minimum level oflevel mantainance required • mediume maintenance quired • min width green strip: 15-30 m • low maintenance • high• contribution to climate adaptation and moderate contribution to climate adaptation • multi-row planting (from 2 to 3 rows) • communal pocket parks with grasses areas • moderate contribution to climate adaptation • moderate contribution to climate adap- and auna water buffering of a combination of trees and shrubs, water buffering LAND USE and few shade trees tation plants) SPATIAL CARACTERISTICS foliage noise and ta• mitigationdense of air pollution, scape • mediume level maintenance • equipped for staying/seating and play visual• impact the infrastructure ion re- SPATIAL • CARACTERISTICS min. 0.2-0.6 ha (each unit) low of maintenance • moderate contribution to climate adaptation SPATIAL CARACTERISTICS • boostering social interaction and neighbor• min width green strip: 15-30 m • moderate contribution to climate adaphood cohesion SPATIAL CARACTERISTICS on and • diverse width of the corridor: min.

80m • diverse size tation • potential to liaise with schools program CARACTERISTICS • SPATIAL meandering pattern of the waterway LAND USE • reflecting formalstrip: pattern existing land• well integrated with the urban setting • themitigation ofofairthepollution, noise and • min width green 8-12m • ecological banks: low slopes (1:6-1:8) comscape (verkaveling) bined with raised wooden decks to allow for • equipped for staying/seating and play visual impact of the infrastructure • min. 0.2-0.6 ha (each unit) • enphasising LAND USE vistas towards the landscape, and key interaction • boostering social interaction and neighborspeeltuin features (open fields versus dense trees clusters) • minhood width green strip: 15-30 m cohesion SPATIAL CARACTERISTICS • / • potential to liaise with schools program LAND USE leisure ng land-LAND USE • USE well integrated with the urban setting LAND •

-

-

-

the resi-

wildlifespeeltuin

wandelpaden

ed to food

vogelspotten

leisure

kinderboerderij

wandelpaden

stads boederij

-

ood

community building

natuur educatie

horeca

speeltuin

sport

-

multi-row planting (from 2 to 3 rows) of a combination of trees and shrubs, dense foliage low maintenance moderate contribution to climate adaptation mitigation of air pollution, noise and visual impact of the infrastructure

Groene wijk met lineair park en •ketting van kleinere parken (buurtgroen) • Buurtparken met open groen en enkele bomen Klimaatadaptatie en waterbuffering geintegreerd. SPATIAL CARACTERISTICS

Ruimtelijke karakteristieken

• min width greenand strip: 8-12m • combination of active recreation productive and key• mostly passive recreation speeltuin landscape equipped forSpeeltuin staying/seating and play usters) • • limited infrastructure or recreational equip• recreational infrastructure (trail paths, equipped LAND USE • ment boostering and neighbor(trail paths,social seatinginteraction areas and natural resting area, play and sport) play ground) leisure hood cohesion Lounge plek • communal urban farming integrated with the resi• lightly programmed potentialfortocontact liaisewith with schools program dential • / uctive • • opportunity nature and envicommunity • ronmental well integrated with building the urban setting • opportunity for commercial activities related to food Buurtvoorziening education production uipped

y

GROENE BUFFER LANGS DE INFRASTRUCTUUR

•

min width green strip: 8-12m

LAND USE •

/

Goed geintegreerd in stedelijke setting Brede zones, groen en water gecombineerd, water en oevers minimaal ca 40 meter, aansluitend groen daarlangs aan beide zijden community building minimaal 30 meter (singelprofiel) tot mogelijk 80 meter aan beide zijden (royale groenzone, wijkpark, ecologisch groen) Groenzones van 15-30 meter aansluitend op de hoofdstructuur Buurtparken en pocketparken van minimaal 0,20,6 hectare

Gebruik Geschikt voor gebruik door buurt, zitgelegenheid en spelen Zorgen voor sociale interactie en cohesie in de buurt Mogelijke combinatie met groene schoolterreinen

4. Dichtheden en tegels 300mx300m /100mx100m

Referentie gemiddelde bruto dichtheden Houten

Referentie gemiddelde bruto dichtheden Houten Houten Groeikern

FSI (bruto):

0,51

Houten Vinex

/ha = 36

FSI (bruto):

0,57

/ha = 41

Houten Groeikern 9 ha.

Houten Castellum 9 ha.

Aantal woningen per hectare Voor het hanteren van de dichtheden is het relevant te duiden om welk gebied en schaalniveau het gaat. In de studie naar ruimtelijke dichtheden en functiemenging in Nederland (RUDIFUN) wordt een onderscheid gemaakt naar eenheden op verschillende schalen bouwblok, buurt, wijk, gemeente. (Harbers, A. et al 2019) Terreinoppervlakte kan volgens NEN 9300 op het kavel plus bovengenoemde schalen worden bepaald. Voor de studies naar scenario’s voor Noordwest en Oost in Houten hanteren we de bruto dichtheden op buurtniveau. Nb. Buurtontsluitingswegen en parken in de buurt zijn hierbij inbegrepen. Grotere groengebieden, zoals oppervlakten van natuur, landbouwgebieden en de openbare ruimte (groter dan 400.000 m2), zijn hierbij niet inbegrepen. Indien van de netto dichtheden wordt uitgegaan wordt de tarra van de bruto hoeveelheid afgetrokken. Deze bestaat uit buurtontsluitingswegen (straten die slechts andere straten ontsluiten en geen adressen hebben), en parken plus waterpartijen met een oppervlakte tussen de 4.000 en 60.000 m2.

FSI Het aantal woningen per hectare meet het aantal woningen op een bepaalde oppervlakte en is daarmee voor de woningmarkt interessant, maar ze geeft slechts een indicatie van de ruimtelijke dichtheid: Een woning kan heel klein zijn of juist heel groot en bovendien wordt utiliteitsbouw, zoals kantoren, scholen en winkels, niet meegerekend. (Harbers, A. et al 2019) Voor de studies naar scenario’s voor Noordwest en Oost in Houten hanteren we om die reden naast het aantal woningen per hectare D de Floor Space Index (FSI). Deze doet meer recht aan de fysiek-ruimtelijke verschijningsvorm van een gebied. De FSI duidt hoe de vloeroppervlakte van alle gebouwen (en daarbij de oppervlakte van alle verdiepingen samen) zich verhoudt tot de terreinoppervlakte. Dit is ongeacht de functie en ongeacht de gebruiksintensiteit.

Woningenclustering

De ‘bebouwings dichtheidparadox’ Bebouwingspercentage

Geometrie

Plot-verhoudingen

Naar: Laura B. Alvarez, AG Design Consultants

1. Woningenclustering De reeks voorbeelden met van links naar rechts toont vrijstaande huizen, twee-onder-een-kappers, een gesloten blok, en rijwoningen in stroken. Naarmate woningen meer geclusterd worden, zijn er minder privétuinen en is er meer openbaar groen. Het totaalbeeld is vaak groener, omdat privétuinen vaak voorzien worden van een royaal verhard terras.

Reeks:

Vrijstaande huizen, twee onder een kappers, gesloten blok, rijwoning in stroken

2. Bebouwingspercentage (rij 2 in illustratie) De reeks voorbeelden heeft steeds in totaal 72 wooneenheden, maar gebouwd in verschillende bouwhoogten: 2, 4, 6 en 12 lagen. Naarmate hoger wordt gebouwd neemt het bebouwingspercentage af en is er dus meer ruimte voor groen. De bouwkosten van de hogere gebouwen zijn wel hoger, vooral als ze een hoogte hebben waarbij een trappenhuis met liften en brandtrappen nodig is.

Reeks: Per ha:

2 lagen (36 woningen), 4 lagen (18 woningen), 6 lagen (12 woningen), 12 lagen (6 woningen) 1800m2 (18%), 900m2 (9%), 600 m2 (6%), 300 m2 (3%) bebouwd oppervlak

3. Geometrie (rij 3 in illustratie) De vorm van het stedenbouwkundig patroon bepaalt ook de hoeveelheid ruimtegebruik. Een hof of een woonerf ogen in de plattegrond aantrekkelijk, maar zijn minder efficiënt dan een strakkere verkaveling in bouwblokken. Daardoor conflicteert een hof of woonerf vaak met parkeren, spelen of buurtgebruik. Alleen als parkeren daadwerkelijk op andere plekken is georganiseerd, dan biedt het hof en woonerf een plek voor ontmoeting. Het rationele blok is de meest efficiënte verkaveling en leidt tot heldere grenzen tussen openbaar en privé en daarmee tot beter onderhouden buurten. Voorwaarde daarbij is wel dat er bewust plekken in de buurt georganiseerd worden voor ontmoeting in de wijk in kleine parken of pleinen.

Reeks: hof, woonerf, gebogen blok, rationele blok Inefficiëntiefactor 15%, 13%, 8%, 0%

4. Plot-verhoudingen Grote kavels betekenen in principe dat er meer privéruimte is en minder openbaar gebied. In geval van vrijstaande woningen of twee onder een kap is, ten opzichte van rijwoningen of blokverkaveling, van het aandeel openbare ruimte relatief veel lengte openbare weg nodig, wat ten kosten kan gaan van ruimte voor een buurtpark.

Voorbeeld tegels 100 x 100 meter : hoe het programma uit de tabel landt op een hectare, studie met verschillende dichtheden • Als eerste stap in het bezien van de impact van het programma en de dichtheid is het programma volgens de tabel van Companen en volgens de tabel van het Manifest uitgetekend op een hectare. Aan de hand hiervan is te zien hoeveel openbare ruimte er beschikbaar is. 1

2

5

3

4

6

25 w/ha - 35 w/ha – 35 w/ha manifest 70 w/ha – 45 w/ha - 40 w/ha manifest

25 w/ha

25 WON PER HA. % 11% 11% 11% 0% 8% 24% 9% 0% 9% 5% 6% 5% 1% 0% 100%

Oppervlak (m2 bvo)

Aantal 3 3 3 2 6 2 2 1 2 1 0 25

68 69 94 135 99 122 162 221 200 68 79 94 109 165 2.723

Parkeernorm Kavelopper(per eenheid) vlak (m2) 0,91 0,73 1,36 1,54 1,36 1,54 1,72 1,72 0,72 0,91 1,36 1,36 1,54 1,72 31

35 35 45 130 90 130 140 140 275 35 40 45 60 80 2.389

Footprint (m2) 17 17 23 54 33 41 54 63 80 17 20 23 27 41 857

35 w/ha

35 WON PER HA. % 11% 11% 11% 0% 8% 24% 9% 9% 0% 5% 6% 5% 1% 0% 100%

Oppervlak (m2 bvo)

Aantal 4 4 4 3 8 3 3 2 2 2 0 35

68 69 94 135 99 122 162 221 200 68 79 94 109 165 3.878

Parkeernorm Kavelopper(per eenheid) vlak (m2) 0,91 0,73 1,36 1,54 1,36 1,54 1,72 1,72 0,72 0,91 1,36 1,36 1,54 1,72 46

32 32 41 117 81 117 126 126 248 32 36 41 54 72 2.624

Footprint (m2) 14 14 19 54 33 41 54 63 80 14 16 19 22 33 1.077

45 w/ha

45 WON / HA % 11% 11% 11% 0% 8% 24% 9% 9% 0% 5% 6% 5% 1% 0% 100%

Oppervlak (m2 bvo)

Aantal 5 5 5 4 11 4 4 2 3 2 0 45

68 69 94 135 99 122 162 221 200 68 79 94 109 165 4.986

Parkeernorm Kavelopper(per eenheid) vlak (m2) 0,91 0,73 1,36 1,54 1,36 1,54 1,72 1,72 0,72 0,91 1,36 1,36 1,54 1,72 60

32 32 41 117 81 117 126 126 248 32 36 41 54 72 3.373

Footprint (m2) 17 17 23 54 33 41 54 63 80 17 20 23 27 41 1.472

70 w/ha

70 WON / HA % 11% 11% 11% 0% 8% 24% 9% 9% 0% 5% 6% 5% 1% 0% 100%

Aantal 8 8 8 6 17 6 6 4 4 4 1 1.200

Oppervlak (m2 bvo) 68 69 94 135 99 122 162 221 200 68 79 94 109 165 7.591

Parkeernorm Kavelopper(per eenheid) vlak (m2) 0,91 0,73 1,36 1,54 1,36 1,54 1,72 1,72 0,72 0,91 1,36 1,36 1,54 1,72 93

27 27 34 99 69 99 107 107 210 27 31 34 46 61 3.880

Footprint (m2) 14 14 19 54 33 41 54 63 80 14 16 19 22 33 1.940

35 w/ha manifest

VARIANT MANIFEST % 8,6% 7,8% 8,6% 6,3% 10,0% 26,9% 0,0% 0,0% 17,2% 3,1% 3,9% 1,7% 3,8% 2,2% 100%

Oppervlak (m2 bvo)

Aantal 3 3 3 2 4 9 6 1 1 1 1 1 35

68 69 94 135 99 122 162 221 200 68 79 94 109 165 4.168

Parkeernorm Kavelopper(per eenheid) vlak (m2) 0,91 0,73 1,36 1,54 1,36 1,54 1,72 1,72 0,72 0,91 1,36 1,36 1,54 1,72 43

35 35 45 130 90 130 140 140 275 35 40 45 60 80 4.073

Footprint (m2) 17 17 23 54 33 41 54 63 80 17 20 23 27 41 1.391

40 w/ha manifest

VARIANT MANIFEST % 8,6% 7,8% 8,6% 6,3% 10,0% 26,9% 0,0% 0,0% 17,2% 3,1% 3,9% 1,7% 3,8% 2,2% 100%

Oppervlak (m2 bvo)

Aantal 3 3 4 3 4 11 7 1 2 1 2 1 40

68 69 94 135 99 122 162 221 200 68 79 94 109 165 4.763

Parkeernorm Kavelopper(per eenheid) vlak (m2) 0,91 0,73 1,36 1,54 1,36 1,54 1,72 1,72 0,72 0,91 1,36 1,36 1,54 1,72 48

35 35 45 130 90 130 140 140 275 35 40 45 60 80 4.655

Footprint (m2) 17 17 23 54 33 41 54 63 80 17 20 23 27 41 1.560

Voorbeeld tegels 300 x 300 meter : groene ontwikkelingsprincipes voor Noordwest en Oost in verschillende dichtheden

Volgend uit de uitgangspunten voor groene ontwikkeling zijn ’tegels’ met een voorbeeldverkaveling gemaakt. Hierbij is het stedenbouwkundig principe gehanteerd met onderscheid in gemotoriseerd verkeer in ontsluitingsstraten met parkeren in binnenhoven en speelstraten + speelzones rond groengebieden, die toegankelijk zijn voor voetgangers en fietsers. De principes zijn toegepast in verschillende dichtheden

ca 30 won/ha

ca 50 won/ha

ca 70 won/ha

Houten - voorbeeldtegel 9 hectare Oost en Noordwest circa 30 won/ha

woningen woningen totaal woningen uitgeefbaar

grondgebonden appartement (100 m2 bvo gem.) aantal (ca) buurt

52% 48% 270 22.240m2

24,7%

verharding openbaar groen

buurt buurt

15.642m2 52.728m2

17,4% 58,6%

Houten - voorbeeldtegel 9 hectare Oost en Noordwest circa 50 won/ha

woningen woningen totaal woningen uitgeefbaar verharding openbaar groen

grondgebonden appartement (100 m2 bvo gem.) Aantal (ca) buurt buurt buurt

40% 60% 450 33.733m2 16.493m2 34.381m2

37,5% 18,3 % 38,2%

Houten - voorbeeldtegel 9 hectare Oost en Noordwest circa 70 won/ha

woningen woningen totaal woningen uitgeefbaar verharding openbaar groen

grondgebonden appartement (100 m2 bvo gem.) aantal (ca) buurt buurt buurt

50% 50% 630 46.124m2 16.458m2 23.571m2

51,2% 18,3% 26,2%

Manifest - voorbeeldtegel 9 hectare Oost circa 35 won/ha

woningen woningen uitgeefbaar verharding openbaar groen

grondgebonden appartement aantal (ca) buurt buurt buurt

61% 39% 300 33.301m2 19.849m2 25.495m2

37,6% 22,1% 28,3% 100,0%

Manifest - voorbeeldtegel 9 hectare Oost circa 40 wo

woningen woningen uitgeefbaar verharding openbaar groen

grondgebonden appartement aantal (ca) buurt buurt buurt

60% 40% 345 36.293m2 23.534m2 21.162m2

40,3% 26,1% 23,5% 100,0%

Doornkade - voorbeeldtegel 9 hectare

Doornkade, transformatie: Transformatie van het huidige werkgebied via deelgebied ontwikkeling of plotsgewijze ontwikkeling. De basis is het creëren van groene straten. Tussen de straten wordt een ‘tweeslag’ gemaakt. Iedere plot die ontwikkelt draagt bij aan groene ontwikkeling door creëren van groene spaken en creëren van groene ruggengraat op achterkavel.

woningen woningen uitgeefbaar verharding openbaar groen

grondgebonden appartement aantal (ca) buurt buurt buurt

40% 60% 450 35.102m2 17.432m2 37.404m2

39,0% 19,4% 41,6% 100,0%

Doornkade - voorbeeldtegel 9 hectare, waarvan 4 ha getransformeerd

Doornkade, transformatie: Transformatie van het huidige werkgebied via deelgebied ontwikkeling of plotsgewijze ontwikkeling. Het beeld laat een eerste stap zien van een kleine transformatie, als stap om te komen tot een grotere transformatie voor de gehele 9 hectare tegel

Robuuste groenstructuur in de wijk - park

Ontwikkelen wijkpark Lineair wijkpark met een minimale maat, ca 60-80 meter. Het wijkpark presenteert zich als een singel, die doorgaans ca 100 meter breed zijn. De maat lijkt royaal, maar voor verblijf is het nodig dat er buurtparken aan de ruimte geschakeld zijn, waarmee de breedtemaat minimaal 200 meter is.

Robuuste groenstructuur in de wijk - park

Ontwikkelen wijkpark Lineair wijkpark met een maximale maat, ca 150-200 meter. Het wijkpark presenteert zich als een breed lineair park met ruimte voor meer extensief gebruik en ruimte voor meer intensief gebruik. De maat is minder dan die van het landschapspark in het landschap, waarvan de minimale ca 200 meter is plus landschappelijke zones daar aan grenzend.

5. Scenario’s

Overzicht scenario’s

Studie naar bebouwing in Noordwest en Oost is niet los te zien van het gehele woningprogramma voor Houten. Er is naast deze opgave ook een opgave voor het binnenstedelijke gebieden Centrum, Molenzoom en Koppeling. Scenario’s om 4800 woningen te realiseren beslaan: - het realiseren van 2200 woningen in Noordwest of Oost plus 2600 woningen in het binnenstedelijke gebieden Centrum, Molenzoom en Koppeling. - of het maken van 3200 woningen in Oost plus 1600 in het centrum, - of een combinatie van Oost en Noordwest met een lager aantal te realiseren woningen in het binnenstedelijke gebieden Centrum, Molenzoom en Centrum. Voor alle scenario’s zijn er varianten denkbaar met en zonder verlegging van de rondweg.

Scenario 1, variant A (2200 NW Rondweg bestaand) • • • • • • • • •

Bebouwing kassenlocatie; Respecteren groenzone Oud Wulven (inclusief begraafplaats); Zone rond fort niet bebouwd, wel deels bebouwing in verboden kring waar nu al bebouwing (kassen) aanwezig is; Bebouwen sportvelden locatie; Sportvelden verplaatst naar Hof van Wulven; Ontwikkelingen op Doornkade op termijn mogelijk (buiten de 300 meter zone); Auto ontsluiting woonwijk via bestaande Utrechtseweg; Groenzone Verlengde Kasteel Heemstede ca 130 meter (bestaand) en zone Oud Wulvenseweg ca 230 meter (deels bestaand, deels nieuw) Intensief fietspadennetwerk aanleggen, met goede passages onder hoofdinfrastructuur.

Data Scenario 1, variant A Bebouwd gebied, nieuw woongebied

38ha

71,7%

Doornkade, ged. Ontwikkeling

4ha

7,5%

Sportpark

11 ha

20,8%

Nieuwe rondweg

0 ha

0,0%

Totaal

53 ha

100,0%

Totaal bouwoppervlak (m2 bvo)

278.000

FSI exploitatiegebied (totale ontwikkeling)

0,52

FSI nieuw woongebied

0,66

won/ha exploitatiegebied (totale ontwikkeling)

42

won/ha nieuw woongebied

52

Scenario 1, variant B (2200 NW Rondweg verlegd)

• • • • • • • • • •

Bebouwing kassenlocatie; Respecteren groenzone Oud Wulven (inclusief begraafplaats) + uitbreiding groen in deze zone ; Zone rond fort niet bebouwd, beperkt bebouwing in verboden kring waar nu al bebouwing (kassen) aanwezig is; Bebouwen sportvelden locatie; Sportvelden verplaatst naar noordelijke zone in verboden kring waar nu al bebouwing (kassen) aanwezig is; Ontwikkelingen op Doornkade bestaan uit gedeeltelijke transitie op Doornkade (buiten de 300 meter zone), deels kortere deels langere termijn; Uitbreiding bedrijventerrein op Hof van Wulven locatie; Auto ontsluiting woonwijk via Rondweg Groenzone Verlengde Kasteel Heemstede ca 130 meter (bestaand) en zone Oud Wulvenseweg ca 230 meter (deels bestaand, deels nieuw) Intensief fietspadennetwerk aanleggen, met goede passages onder hoofdinfrastructuur.

Een alternatieve variant kan zijn alleen de Utrechtseweg te verleggen, en de bestaande Rondweg te handhaven en geen verlegde rondweg langs de snelweg A27 aan te leggen.

Data Scenario 1, variant B Bebouwd gebied, nieuw woongebied

44ha

75,9%

Doornkade, ged. Ontwikkeling

4ha

6,9%

Sportpark

10 ha

17,2%

Nieuwe rondweg

0 ha

0,0%

Totaal

58 ha

100,0%

Totaal bouwoppervlak (m2 bvo)

278000

FSI exploitatiegebied (totale ontwikkeling)

0,47

FSI nieuw woongebied

0,58

won/ha exploitatiegebied (totale ontwikkeling)

38

won/ha nieuw woongebied

46

Scenario 2 , variant A (2200 Oost Rondweg bestaand)

• •

• • •

•

Bouw aaneengesloten wijk aan oostkant van Houten; Nieuwe wijk wordt gebouwd afgezoomd met een royale groenzone refererend aan het Oude Kromme Rijn landschap met kwaliteiten voor recreatie en ecologie. Deze vormt zowel noord-zuid verbinding tussen Rietplas en Kooikersplas; Groenzone in buitengebied bestaat uit agrarisch gebied deels aangevuld met kleine landschapselementen; Noord-zuid verbindingen aangevuld met groene dwarsverbindingen gerelateerd aan gebieden die niet bebouwd kunnen worden (archeologische velden, tracé hoofdgasleiding); Verbetering fietspassages onder de huidige rondweg, fietspadenstructuur sluit zo veel mogelijk aan op huidige passages rondweg. Nieuwe passages vormen een aanvulling op cruciale plaatsen, zodat omrijroutes beperkt blijven; Fietsroutes worden zoveel mogelijk gecombineerd met groenstructuren, maar bestaan ook uit directe routes die goed het hele woongebied ontsluiten, onder meer naar station en centrum Houten Castellum.

Data Scenario 2, Variant A Bebouwd gebied, nieuw woongebied

53 ha

61,7%

Bestaande bebouwing, gehandhaafd

7 ha

8,1%

Landschapspark

26 ha

30,2%

Nieuwe rondweg

0 ha

0,0%

Totaal

86 ha

100,0%

Totaal bouwoppervlak (m2 bvo)

271.000

FSI exploitatiegebied (totale ontwikkeling)

0,32

FSI nieuw woongebied

0,51

won/ha exploitatiegebied (totale ontwikkeling)

26

won/ha nieuw woongebied

42

Scenario 2, variant B (2200 Oost Rondweg verlegd) • •

• • •

• •

Bouw aaneengesloten wijk aan oostkant van Houten, zo veel mogelijk aansluitend op bestaand Houten; Nieuwe wijk krijgt interne royale groenzone (100-200m breedte) refererend aan het Oude Kromme Rijn landschap met kwaliteiten voor recreatie en ecologie. Deze vormt een verbinding tussen Rietplas en Kooikersplas; Noord-zuid verbindingen aangevuld met groene dwarsverbindingen gerelateerd aan gebieden die niet bebouwd kunnen worden (archeologische velden, tracé hoofdgasleiding) Verkavelingspatronen vormen een ruimtelijke kwaliteit waarop voortgeborduurd wordt; Verbetering fietspassages onder de huidige rondweg, plus aanvulling op cruciale plaatsen. Bij aanleg van de nieuwe Rondweg in Oost, worden enkele extra onderdoorgangen gemaakt naar het buitengebied (vooral voor recreatie fietsen/hardlopen/skeeleren/hond uitlaten); Wanneer in Oost een nieuwe Rondweg gemaakt wordt, worden zoveel mogelijk ook daar de nieuwe inprikkers op aangesloten. Dan ontlast deze zoveel mogelijk de bestaande Rondweg; Fietsroutes worden zoveel mogelijk gecombineerd met groenstructuren, maar bestaan ook uit directe routes die goed het hele woongebied ontsluiten, onder meer naar station en centrum Houten Castellum.

Scenario 2, Variant B Bebouwd gebied, nieuw woongebied

51 ha

58,0%

Bestaande bebouwing, gehandhaafd

7 ha

7,9%

Landschapspark

25ha

28,4%

Nieuwe rondweg

5 ha

5,7%

Totaal

88 ha

100,0%

Totaal bouwoppervlak (m2 bvo)

271000

FSI exploitatiegebied (totale ontwikkeling)

0,31

FSI nieuw woongebied

0,53

won/ha exploitatiegebied (totale ontwikkeling)

25

won/ha nieuw woongebied

43

Scenario 3, variant A (3200 Oost Rondweg bestaand) • •

• •

•

Bouw aaneengesloten wijk aan oostkant van Houten; Nieuwe wijk krijgt twee interne groenzones (wijkgroen) refererend aan het Oude Kromme Rijn landschap met kwaliteiten voor recreatie en ecologie. Deze vormt een verbinding tussen Rietplas en Kooikersplas. De zuidelijke armen variëren in breedte (60-80 m); Noord-zuid verbindingen aangevuld met groene dwarsverbindingen gerelateerd aan gebieden die niet bebouwd kunnen worden (archeologische velden, tracé hoofdgasleiding). Verbetering fietspassages onder de huidige rondweg, fietspadenstructuur sluit zo veel mogelijk aan op huidige passages rondweg. Nieuwe passages vormen een aanvulling op cruciale plaatsen, zodat omrijroutes beperkt blijven; Fietsroutes worden zoveel mogelijk gecombineerd met groenstructuren, maar bestaan ook uit directe routes die goed het hele woongebied ontsluiten, onder meer naar station en centrum Houten Castellum.