Begroting 2025
Tekst van het document
Begroting 2025
Begroting 2025
2
Inhoudsopgave Algemeen bestuurlijk perspectief .............................................................................................................6 Beleidsbegroting - Programma's ...........................................................................................................11 Programma Voor en met Inwoners ........................................................................................................12 Deelprogramma Inwonersparticipatie ...............................................................................................14 Deelprogramma Dienstverlening ......................................................................................................15 Programma Samen Leven .....................................................................................................................16 Deelprogramma Gezondheid ...........................................................................................................20 Deelprogramma Saamhorigheid.......................................................................................................22 Deelprogramma Leren en Werken ...................................................................................................24 Deelprogramma Thuis ......................................................................................................................26 Programma
Duurzame leefomgeving ....................................................................................................29 Deelprogramma Wonen ...................................................................................................................32 Deelprogramma Commerciële voorzieningen ..................................................................................34 Deelprogramma Leefomgeving ........................................................................................................36 Deelprogramma Gebiedsontwikkeling ..............................................................................................39 Deelprogramma Duurzaamheid & energietransitie ..........................................................................41 Deelprogramma Landschap en recreatie .........................................................................................44 Deelprogramma Cultuurhistorie en archeologie ...............................................................................46 Programma Goede bereikbaarheid .......................................................................................................48 Deelprogramma Mobiliteitsbeleid .....................................................................................................51 Deelprogramma Autoverkeer
...........................................................................................................52 Deelprogramma Fietsverkeer ...........................................................................................................55 Deelprogramma Openbaar vervoer ..................................................................................................57 Deelprogramma Verkeersveiligheid .................................................................................................58 Programma Integrale veiligheid .............................................................................................................59 Deelprogramma Sociale veiligheid ...................................................................................................62 Deelprogramma Jeugd en veiligheid ................................................................................................63 Deelprogramma Fysieke veiligheid ..................................................................................................64 Deelprogramma Georganiseerde ondermijnende criminaliteit .........................................................65 Deelprogramma Digitale veiligheid ...................................................................................................66 Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie
.................................................................67 Paragrafen .............................................................................................................................................69 Paragraaf Lokale heffingen ..............................................................................................................71 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing .....................................................................75 Paragraaf Grondbeleid .....................................................................................................................91 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen ..........................................................................................93 Paragraaf Subsidies .........................................................................................................................99 Paragraaf Financiering ...................................................................................................................100 Paragraaf Bedrijfsvoering ...............................................................................................................104 Paragraaf Verbonden partijen en U10 ............................................................................................110 Paragraaf WOO
...................................................................................................................................135 Financiële begroting ............................................................................................................................136 Financieel perspectief.....................................................................................................................137 Verschillenanalyses ........................................................................................................................144 Overzicht van baten en lasten ........................................................................................................149 BIJLAGEN ...........................................................................................................................................157
Begroting 2025
3
Collegeprogramma activiteiten .......................................................................................................167
Begroting 2025
4
Begroting 2025
5
Algemeen bestuurlijk perspectief
Begroting 2025
7
Algemeen bestuurlijk perspectief Voor u ligt de programmabegroting voor het jaar 2025. In deze begroting zijn de inhoudelijke speerpunten voor het komende jaar opgenomen en zijn de ambities uit het collegeprogramma voor het komend jaar vertaald. Deze begroting is opgesteld in een onrustige periode waarin grote vragen spelen. Het nieuwe kabinet werkt momenteel zijn plannen uit voor Prinsjesdag. Diverse ontwikkelingen in de wereld baren ons zorgen. Maatschappelijke onrust openbaart zich ook in Nederland. Daarbij krijgen de gemeenten als eerste overheid voor inwoners te maken krijgen met financiële onzekerheden die hun weerslag op de samenleving hebben. Het weerbaar zijn en worden van de samenleving vraagt op verschillende aspecten onze aandacht. Hoe kunnen we onze inwoners meer weerbaar maken? Hoe kunnen we meer veerkracht genereren om onze veiligheid te borgen en daarbij nieuwe vormen van criminaliteit tegengaan? Hoe kunnen we onze inwoners helpen preventief de gezondheid op peil houden en in bredere zin het welzijn te borgen en te bevorderen? Gelukkig staan we daar als gemeente niet alleen voor, maar kunnen we een beroep op de inzet, de creativiteit en de wil van onze inwoners om hier actief een bijdrage aan te leveren. Tegen deze achtergrond met grote vragen, staan de financiële mogelijkheden van de gemeenten stevig onder druk.
Ook onze gemeente staat aan de vooravond van het zogenaamde ravijnjaar 2026 waarin bezuinigingen nodig zullen zijn om ons financiële huishoudboekje op orde te houden. In de eerstvolgende perspectiefnota krijgen deze hun beslag. De periode daarvoor wordt intensief voor alle betrokkenen. Dat realiseren we ons. Tenslotte: over de kwaliteit van onze begroting blijven we graag in gesprek met uw raad. Stapsgewijs voeren we verfijningen door in de prestatie-indicatoren, de beoogde maatschappelijk effecten van de uit te voeren activiteiten en de financiële vertaalslag die hiervoor nodig is. We vernemen graag uw reflectie hierop, daar het college in deze begroting al een eerste stap hierin heeft gemaakt. Prognose begroting 2025 en meerjarenbegroting De begroting 2025 heeft een structureel sluitend saldo voor 2025 en voldoet aan de voorwaarden voor repressief toezicht door de provincie. De meerjarenraming voor de periode 2026-2028 kent echter nog geen structureel sluitend saldo. De redenen hiervoor zijn duidelijk. Onze inkomsten dalen (de algemene uitkering voor onze gemeente daalt door de herijking van het gemeentefonds en bovendien krijgen we al jaren onvoldoende compensatie van het rijk voor de inflatie). Onze kosten lopen op (waarbij de stijgende kosten voor de jeugdzorg er uit springen). Hierdoor bedraagt het meerjarige tekort in onze begroting ongeveer 7,5 miljoen.
Het is daarom onontkoombaar om stevig om te buigen en hiermee keuzes te maken die impact hebben op onze inwoners, maar die wel noodzakelijk zijn. De Ronde van Houten Vanwege het grote tekort in de meerjarenraming zijn wij in 2024 gestart met de Ronde van Houten, een intensief participatietraject om met inwoners, maatschappelijke organisaties en bedrijven op zoek te gaan naar de mogelijkheden om te bezuinigen. In september 2024 is op basis van deze inbreng Het Houtens Begrotingsadvies aan u uitgebracht. Dit advies weegt voor ons en u zwaar mee bij de voorbereiding van de bezuinigingspakket dat aan de orde komt in de perspectiefnota 2026. Ambities In deze begroting blijven de ambities uit het Collegeprogramma 2022-2026 de stip op de horizon. Realisatie gebeurt stap voor stap. Waar noodzakelijk stellen we bij. We geven u een kort resumé van de hoofdlijnen voor 2025: Bouwen voor Houten: De behoefte aan extra woningen blijft onverminderd groot en blijft daarom hoog op de agenda. We werken door aan het plannen en realiseren van concrete bouwprojecten zowel binnen de Rondweg als in het buitengebied. De visies voor HoutenOost, het Centrum, de Molenzoom en de Koppeling zijn in 2025 gereed, waarmee concrete (ver)bouwplannen naar de uitvoeringsfase kunnen worden gebracht. Kansen voor versnelde woningbouw pakken we op en leggen we waar nodig aan u voor.
Hierbij hebben betaalbare woningen de expliciete aandacht van het college. Volkshuisvesting: Op dit gebied werkt het college actief aan voldoende passende woningen die nodig zijn om iedereen een geschikte woonplek te hebben. Denk hierbij aan de vraag naar
Begroting 2025
8
levensloopbestendige woningen vanwege de vergrijzing, maar ook voldoende betaalbare woningen conform de doelgroepenverordening. Duurzaamheid en klimaat: We actualiseren onze Klimaatverkenning. De bijdrage aan de energietransitie, het aardgasvrij maken van de Polders en de voorstellen uit het Burgerberaad verwerken we in een nieuw energieplan 2025-2030. Dit alles in samenspraak met onze inwoners. Preventie, bestaanszekerheid en zorg: Dit zijn thema’s die het dagelijks leven van onze inwoners beroeren. Niet alleen voor de gemeente zijn het financieel uitdagende tijden. Dit geldt ook voor onze inwoners. We blijven daarom inzetten op zorg voor de meest kwetsbare groep inwoners. Dit doen we samen met tal van (vrijwilligers)organisaties op het gebied van armoede, werk, burenhulp en inkomen. Voorkomen is beter dan genezen. Daarom zetten we samen met de partners ook sterk in op preventie. Dat geldt ook voor fysieke en mentale gezondheid, welbevinden en welzijn. Hiervoor zetten we ons enerzijds in voor een divers aanbod aan cultuur en sport, en anderzijds voor adequate zorg wanneer dat nodig is. De toegang tot voorzieningen is wat ons betreft zo laagdrempelig mogelijk bereikbaar voor al onze inwoners.
Buiten kijf staat dat Houten wat betreft het college de leefbare, veilige en fijne gemeente moet blijven die het altijd is geweest. Voor jong en oud, voor nieuwkomers en Houtenaren, voor al onze inwoners. Daarom werken we in 2025 gezamenlijk verder aan de mooie ambities uit het collegeprogramma 2022-2026. Toelichting begroting 2025 en meerjarenbegroting 2026-2028 Op 11 juli 2024 behandelde uw raad het Integraal Financieel en beleidskader 2024-2025 (Perspectiefnota) van de gemeente Houten. In dit kader zijn alle tot op dat moment bekende ontwikkelingen verwerkt. Daarnaast staan er in dit kader de belangrijkste spelregels voor de begroting 2025, zoals indexeringspercentage voor loon en prijsontwikkeling. Daarnaast informeerde het college met de raadsinformatiebrief "Meicirculaire 2024 gemeentefonds" de raad over de effecten van de meicirculaire 2024. Op basis van die momentopnames bestond voor 2025 een tekort van € 5.509.000 waarvan een deel opgelost zou worden door de meicirculaire (€ 2.090.000) een deel door de inzet van de vrije reserve (€ 2.500.000) en het laatste deel door een bezuinigingsopgave van ongeveer € 1.500.000 voor 2025. Met de vertaling van dat kader, de meicirculaire en de begrote bezuinigingen naar deze begroting is er een tekort uitgekomen van € 2.200.000 wat we dekken met de inzet van de vrije reserve t.h.v. dit bedrag.
Het college heeft een aantal bezuinigingsmaatregelen doorgevoerd die zo min mogelijk impact hebben op de maatschappij. Het betreft met name een aantal budgetten waar sprake is van onderbesteding. Ook is het budget voor enkele niet-noodzakelijke vacatures afgeroomd. Deze bezuinigingen vinden hun beslag in de volgende terreinen: De gemeente € 554.000 Onze leefomgeving € 130.000 Duurzaamheid en energie € 25.000 Voor 2026 en verder staan we voor grote financiële uitdagingen, het tekort loopt op tot € 7,5 miljoen. in de onderstaande tabel de meerjarenbegroting 2025-2028, inclusief de standen vanuit het integraal financieel en beleidskader 2024-2025. Verschillen met de cijfers verwerkt in de huidige begroting 2025 zijn: - het effect van de Meicirculaire was hoger (+€ 446.000). - van het voorgenomen besluit om € 1,5 miljoen te bezuinigen met als doel een positief saldo voor 2025 (+€ 581.000) wordt er nu uitgegaan van een sluitende begroting met resultaat nul, en is er in 2025 € 772.000 hiervan ingevuld. - hierdoor viel het te dekken bedrag uit de Algemene Reserve lager uit (-€ 300.000).
Begroting 2025
9
Tot Slot Evenals voorgaande jaren is de begroting 2025 ook online beschikbaar op https://houten.begroting2025.nl. Zoals vermeld is deze begroting opgesteld in tijden van zorgelijke en belangrijke ontwikkelingen. Zo werken we met volle kracht door aan onze ambities, maar staan we door de komst van het ravijnjaar aan de vooravond van flinke bezuinigingen. De impact hiervan is groot voor alle betrokkenen. Binnen onze ambtelijke organisatie is het daarnaast zoals bekend de laatste tijd onrustig geweest door de dynamiek in de bestuurlijke en ambtelijke samenwerking. De rust is nog niet helemaal terug. We hechten er aan op deze plek te vermelden dat we de inzet waarderen van iedere ambtenaar die voor onze gemeente werkt. We zijn trots op onze medewerkers! Wij zien uit naar een vruchtbare en constructieve behandeling van de begroting 2025 op 12 en 14 november 2024. Burgemeester en wethouders van Houten, de secretaris,
de burgemeester,
R. van Netten
G.P. Isabella
Begroting 2025
10
Beleidsbegroting - Programma's
Begroting 2025
11
Programma Voor en met Inwoners Omschrijving programma Voor het gemeentebestuur is er een opgave om het vertrouwen tussen de inwoner en de overheid te blijven verbeteren. Vertrouwen vereist inzet en onderhoud van de onderlinge relaties. Inwoners, ondernemers en ons maatschappelijk middenveld betrekken we daarom zo vroeg mogelijk bij nieuwe plannen, vanuit een inwonersgericht lokaal bestuur. De deskundigheid van onze inwoners helpt ons bij het besturen van de gemeente waarbij goede ideeën van harte welkom zijn. Bewonersparticipatie krijgt een extra impuls waarmee we betere plannen kunnen maken en beter gedragen besluiten kunnen nemen. Bij een gemeente die er is voor de inwoners hoort ook goede dienstverlening. Digitaal en/of fysiek moet de toegang zo laagdrempelig mogelijk zijn en blijven. We willen dat inwoners, organisaties en ondernemers goed en in één keer geholpen worden en dat doen we klantgericht. Programma Voor en met Inwoners bestaat uit de volgende deelprogramma's: Inwonersparticipatie Dienstverlening Vanuit het bestaand beleid en de ambities in het collegeprogramma is een set indicatoren opgesteld om het beoogd maatschappelijk effect inzichtelijk te maken. Deze indicatoren vindt u verderop op in deze toelichting. Voor de verplichte BBV-indicatoren hebben we waar mogelijk een raming opgenomen.
Overzicht relevante beleidskaders Toekomstvisie Houten 2025 Leidraad Omgevingsinitiatieven & Participatie
Overzicht verbonden partijen Er zijn geen verbonden partijen voor dit programma.
Indicatoren Omschrijving
Bron
Realisatie 2021
2022
Raming 2023
2024
2025
Label A
Label A
53%
46%
Output indicatoren Toegankelijkheid website Houten.nl, percentage van criteria waaraan wordt voldaan
Toegankelijk online
x 89% (label 89% (label B) B)
Wordt 1 keer per 3 jaar gemeten. Outcome indicatoren % Inwoners dat vindt dat burgers Monitor Sociale en organisaties voldoende ruimte Kracht krijgen om ideeën en initiatieven te realiseren
46%
x
39%
Deze vraagstelling is gewijzigd in de Burgerpeiling van de VNG. Dit was eerder: inwoners en organisaties krijgen voldoende ruimte om initiatieven te realiseren (score 2021: 46%) De vraagstelling in 2023 is geworden: De gemeente geeft de buurt de ruimte om hun iedeeen en plannen uit te voeren (score 2023: 39%)
Begroting 2025
12
% Inwoners dat vindt dat de gemeente hen voldoende betrekt bij haar plannen, activiteiten en voorzieningen
Monitor Sociale Kracht
39%
x
39%
48%
48%
Rapportcijfer digitale dienstverlening
Monitor Sociale Kracht
7,3
x
7,3
7,4
7,4
Rapportcijfer directe dienstverlening
Monitor Sociale Kracht
7,13
x
7,1
7,2
7.2
Rapportcijfer gastheerschap: in hoeverre voelt de klant zich echt welkom en goed geadviseerd/geholpen
Monitor Sociale Kracht
6,7
x
6,8
6,9
6,9
Rapportcijfer voor de wijze waarop de gemeente inwoners betrekt en de samenwerking zoekt bij de totstandkoming en de uitvoering van beleid
Monitor Sociale Kracht
6,5
x
6,5
7,0
7,0
Begroting 2025
13
Deelprogramma Inwonersparticipatie Wat willen we bereiken? Doelstelling 1 Inwoners voelen zich bij plannen en activiteiten van de gemeente steeds goed en op tijd geïnformeerd, betrokken en gehoord.
Wat gaan we daarvoor doen?
We zetten ons in voor een goede procesbegeleiding bij inwonersinitiatieven uit de samenleving. We stimuleren het gebruik van de Leidraad Omgevingsinitiatieven & participatie bij (nietgemeentelijke) initiatiefnemers en passen het toe bij gemeentelijke initiatieven. We zetten het online participatieplatform Houtenpraatmee.nl in bij participatieprocessen. We passen nieuwe instrumenten van participatie en communicatie toe. We zoeken naar vormen die helpen om groepen die drempels ervaren, meer te betrekken bij de gemeentelijke besluitvorming.
Begroting 2025
14
Deelprogramma Dienstverlening Wat willen we bereiken? Doelstelling 1 Mensen centraal stellen in alle dienstverlening van de gemeente. Inwoners en ondernemers worden zo goed als mogelijk bediend op het kanaal dat zij kiezen, vanuit het principe ‘online waar het kan en persoonlijk waar het moet’.
Wat gaan we daarvoor doen?
De medewerkers van het telefonisch informatiecentrum maken gebruik van een dynamisch kennisplatform. We verkennen de mogelijkheid om de toegankelijkheid van de website verder te verbeteren voor laaggeletterden. We communiceren met onze inwoners over de te verwachten drukte i.v.m. de paspoortpiek. De fysieke balie is 5 dagen per week geopend voor persoonlijk contact.
Wat mag het kosten? x € 1.000 Programma
Begroting 2025
Deelprogramma
Lasten
Baten
Saldo
Dienstverlening
2.546
1.061
-1.484
Inwonersparticipatie
3.189
2
-3.187
0
0
0
5.734
1.063
-4.671
5.734
1.063
-4.671
Voor en met inwoners
Programmabrede kosten Saldo van baten en lasten programma Mutaties reserves Totaal resultaat programma
In de financiële begroting is een overzicht opgenomen van lasten en baten per (deel)programma op basis van: Rekening 2023 Begroting 2024 primitief Begroting 2024 (na wijziging) Begroting 2025 De Verschillenanalyse bij het overzicht van lasten en baten per (deel)programma, licht de verschillen op programmaniveau toe tussen de begroting 2025 en de begroting 2024 (primitief). De bijlage Programma, deelprogramma en product geeft aan welke producten onder de (deel)programma’s vallen. De bijlage Overzicht collegeleden toont welk collegelid verantwoordelijk is voor de verschillende portefeuilles.
Begroting 2025
15
Programma Samen Leven Omschrijving programma Samen met onze inwoners bouwen we aan een toekomstbestendig Houten. Daarvoor is sociale kracht nodig. Het programma Samen Leven versterkt deze kracht door een gelijkwaardige kans voor de jeugd, nabuurschap in de wijk en ondersteuning van ouderen. In 2025 moeten onze inwoners de Sociale Kracht met een 8 beoordelen. Mentale en fysieke gezondheid is een belangrijke voorwaarde voor sociale kracht. We richten ons daarbij op jong en oud. Met de partners van de coalitie Kansrijke Start Houten werken we aan een veilige en gezonde omgeving voor het jonge kind. Stress op school, drugs, alcohol en gamen zijn niet goed voor de mentale en fysieke gezondheid van onze jongeren. Voor hen werken we aan sociale kracht met jongerenwerk, Join Us en een jongerencoach. We ondersteunen professionals bij een integrale aanpak met het Platform Jeugd. We hebben speciale aandacht voor jongeren in de leeftijd van twaalf tot achttien jaar, ouderen en Special Sports. Topsport zetten we in als een voorbeeld voor een gezonde leefstijl voor jong en oud. Met het Sportpunt Houten en de NOC/NSF ontwikkelen we het sport- en beweegloket Houten. Gezond oud worden is niet voor iedereen vanzelfsprekend. We gaan daarom bij onze inwoners van 80+ langs. We bespreken hoe zij zelfstandig, gezond en veerkrachtig mee blijven doen.
In Houten staan inwoners klaar voor elkaar zodat iedereen onbeperkt mee doet. Klaar staan voor elkaar begint met ontmoeting. Door culturele activiteiten, sport en activiteiten in de buurt dragen we bij aan deze ontmoetingen. Vrijwilligers zijn daarbij essentieel. Zonder hen zijn activiteiten in de buurt, in het theater en op het sportveld niet mogelijk. We gaan daarom met onze partners in gesprek hoe we deze sterke groep vrijwilligers ondersteunen. Niet iedereen kan meedoen. Soms omdat je de zorg hebt voor een kind of ouder en soms omdat er te hoge drempels zijn. Inwoners met de zorg voor een ander ondersteunen we actief. We waarschuwen mantelzorgers voor overbelasting en wijzen hen op mogelijkheden voor ondersteuning. Wanneer er drempels zijn om mee te doen, nemen we die weg. We verbeteren de fysieke toegankelijkheid van gemeentelijke gebouwen. Drempels zijn niet altijd fysiek. Niet iedereen voelt zich voldoende vrij en veilig om mee te doen. We werken daarom samen met de Respect Foundation en Stichting Artikel 1 om discriminatie en polarisatie te bestrijden. Culturele achtergrond, genderidentiteit, beperking, leeftijd, geloof, afkomst en kwetsbaarheid, geletterdheid en inkomen zijn in Houten geen belemmering voor jong en oud om mee te doen. Door geldzorgen en schulden raken inwoners in de problemen. We zijn daarom in de buurt om het gesprek over geld en schulden te voeren.
Daardoor voorkomen, signaleren en pakken we schulden aan. Geldgebrek kan de talentontwikkeling van kinderen beperken. We nemen deze beperkingen weg door samen met stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport en Cultuur activiteiten aan te bieden. We werken samen met het onderwijs om de talenten van alle kinderen tot bloei te laten komen. We bieden voor- en vroegschoolse educatie voor kinderen met een achterstand, ondersteunen met het Taalatelier en verbinden onderwijs en zorg met het Scholenteam. Komend jaar zien we een arbeidsmarkt met weinig vacatures. Daardoor komen alleen inwoners met stevige belemmeringen in de bijstand. Samen met ondernemers en partners begeleiden we langdurig, intensief en stapsgewijs. We werken daarmee aan een coalitie van ondernemers waarmee we mensen geleidelijk laten groeien en in contact komen met andere mensen. In een veilige omgeving bereiden we hen voor op de arbeidsmarkt. Inwoners van jong tot oud wonen in Houten in een veilige en prettige woonomgeving. We zetten daarom in op vitale wijken en zorgzame gemeenschappen met passende woningen, ontmoeting in de buurt, beschikbare voorzieningen, goede toegankelijkheid en veiligheid in en om het huis. Komend jaar richten we ons daarbij op kinderen, mensen met een psychische kwetsbaarheid en ouderen. Voor kinderen werken we samen met Samen Veilig Midden Nederland.
We trainen medewerkers uit het onderwijs en de kinderopvang om onveilige situaties en verwaarlozing te leren signaleren en bespreekbaar te maken. Wanneer hulp nodig is, organiseren we dat zo dicht mogelijk in en rond het huis. De inwoners met een psychische kwetsbaarheid ondersteunen we in de wijk met praktische hulp. Voor ouderen heeft een passende woning in een prettige wijk met voorzieningen prioriteit. We stemmend daarom voorzieningen af op de woningontwikkelingen. Wanneer er ondersteuning nodig is,
Begroting 2025
16
helpt het Sociaal Team de mogelijkheden en kracht van onze inwoners te versterken. De aanpak waarbij het Sociaal Team het gewone leven versterkt, zetten we in 2025 door. Toegankelijke en betaalbare jeugdhulp is en blijft een uitdaging. Om binnen het beschikbare budget te blijven, moeten we de instroom beperken. Alleen zo blijft de noodzakelijke jeugdhulp beschikbaar voor kinderen. Het behoud van de sociale kracht is een grote opgave voor inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners en de gemeente. We werken daarom opgave gericht aan projecten met impact. Dit laten we zien in de pilots Was- en strijkservice en Begeleiding Sociaal Team. Daarmee lukt het om de zorg betaalbaar te houden en de sociale kracht te behouden. In 2025 maken we het verschil voor onze nieuwe inwoners bij de Houten Hub. We brengen onze maatschappelijke partners samen zodat vanuit nabuurschap de sociale kracht voorop staat.
Overzicht relevante beleidskaders Programma Sociale Koers 2020-2023 Lekstroom Werkt 2020 Meerjarenplan Gezond Actief Leven Houten 2024-2026 Sportakkoord Regiovisie Jeugd Regiovisie Wmo Woonvisie 2021-2030 Cultuurvisie 2017-2025 Visie op mantelzorgondersteuning 2024
Overzicht verbonden partijen Gemeentelijke gezondheidsdienst regio Utrecht (GGDrU) Werk en Inkomen Lekstroom (WIL) U10
Indicatoren Omschrijving
Bron
Realisatie 2021
2022
Raming 2023
2024
2025
Output indicatoren Aantal kinderen dat gebruik maakt jaarverslag, van het jeugdfonds sport en cultuur jeugdfonds, sport en cultuur
264
281
295
303
308
20
26
38
40
55
Aantal toegekende aanvragen voor Werk en inkomen, de individuele inkomenstoeslag lekstroom
147
191
239
207
295
Aantal verwijzingen van EMC (eerstelijns medisch centrum) naar welzijnsconsulent
43
44
93
60
110
* Ambitie is om de doelgroep zo volledig mogelijk te bedienen Aantal toegekende aanvragen Ons Gemeente Houten Fonds Dit heet vanaf 2024 Inwonersfonds.
VanHouten&Co
Meting van januari tot en met december. Cijfers over het aantal verwijzingen in 2024 zijn in Q1 2025 bekend. Outcome indicatoren
Begroting 2025
17
% Zwaar tot overbelaste mantelzorgers
Monitor Sociale Kracht
22%
Percentage jongvolwassenenen Jongerenpeilingen dat aangeeft dat ze (zeer) tevreden GGD (even jaren) zijn met hun leven.
x
19%
79%
22%
22%
80%
80%
Cijfers monitor GGD jongvolwassenen zijn eind 2024 bekend. Peiling om de twee jaar. Sociale-kracht: samengesteld effectcijfer uit de sociale kracht monitor
Monitor Sociale Kracht (oneven jaren)
7,7
x
7,7
7,8
8
Aantal absoluut verzuim per 1.000 leerlingen
DUO
1,5
1
1,1
1,1
1,1
Jongeren met een delict voor de rechter in % van inwoners tussen 12 t/m 21 jaar
Verwey Jonker Instituut
nb
1
1
1
Aantal relatief verzuim per 1.000 leerlingen
DUO
10
14
15
15
15
Functiemenging in %
LISA
56,10%
56,60%
57%
57%
57%
Aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
LISA
803,6
832
859,9
860
860
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (Vsv'ers) in % van deelnemersr aan het VO en MBO onderwijs
Ingrado
1,2%
1.2%
1,7%
1,7%
1,7%
CBS, RIVM
nb
nb
9%
9%
8%
BBV Indicatoren
Laatste cijfers CBS 2022
Niet-sporters in %
Het % niet-sporters is opgenomen in de MSK. Vanaf 2023 gebruiken we de MSK voor dit percentage. Kinderen in uitkeringsgezin in % van kinderen tot 18 jaar
Verwey Jonker Instituut
3%
2%
2%
2%
2%
Aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
LISA
164,2
175,1
197,9
197,9
197,9
Begroting 2025
18
Netto arbeidsparticipatie in % van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking
CBS
74,4%
75,2%
76,0%
76%
76,0%
Werkloze jongeren in % van 16 t/m 22 jarigen
Verwey Jonker
1%
1%
1%
1%
1%
Aantal personenen met bijstandsuitkering per 10.000 inwoners
CBS
180
nb
177,4
177,4
177,4
Aantal lopende reintegratievoorzieningen per 10.000 inwoners van 15-64 jaar
CBS
218,6
204,7
171,5
171,5
171,5
Jongeren met jeugdhulp in % van alle jongeren tot 18 jaar
CBS
12,1%
13,5%
10,6%
13,5%
12,5%
Jongeren met jeugdbescherming in % van alle jongeren tot 18 jaar
CBS
0,9%
0,9%
0,8%
0,9%
0,7%
Aantal clienten met een maatwerkarrangement WMO per 10.000 inwoners
GMSD
370
370
360
375
395
Begroting 2025
19
Deelprogramma Gezondheid Wat willen we bereiken? Doelstelling 1 Inwoners van Houten hebben een gezonde leefstijl, zijn fysiek gezond en mentaal weerbaar.
Wat gaan we daarvoor doen? Wij maken het gemakkelijker en leuker voor inwoners om een gezonde keuze te maken. We werken samen met bedrijven, organisaties, (top)sportverenigingen en inwoners. Met het Healthy Houten netwerk richten we ons op fit zijn, omgaan met alcohol, drugs en gamen en jezelf fijn voelen. Met lokale en regionale partners bieden we voor alle inwoners van Houten daarvoor passende activiteiten. We geven uitvoering aan Sportakkoord II en zetten Topsport in als voorbeeld van een gezonde leefstijl. Met deze aanpak daalt het aantal niet sporters tot 8%. Met sportverenigingen werken we aan een sociaal veilige sport. Daarnaast stimuleren we bewegen voor iedereen, waarbij we speciale aandacht hebben voor bepaalde doelgroepen zoals ouderen, jeugd tussen de 12 en 18 jaar en Special Sports. Samen met Sportpunt Houten en NOC/NSF zijn we bezig met de doorontwikkeling van het sport- en beweegloket Houten. Naast aandacht voor de fysieke gezondheid, zetten we extra in op mentaal welbevinden. Omdat bewegen helpt om mentale problemen te voorkomen, willen we dat meer inwoners gebruik maken van het aanbod. Het aantal inwoners dat door de huisarts wordt doorverwezen naar een welzijnsconsulent moet daarom stijgen van 60 in 2024 naar 110 in 2025.
Doelstelling 2 De ouderen in Houten zijn zelfstandig, gezond en veerkrachtig.
Wat gaan we daarvoor doen? Veel ouderen zijn zelfredzaam en doen mee. Bij tachtig jaar en ouder zien we kwetsbaarheid ontstaan. We bespreken tijdens de huisbezoeken 80+ de mogelijkheden voor een zelfstandig, gezond en veerkrachtig leven. Dementie bedreigt de zelfstandigheid van onze inwoners en legt een zware last op de schouders van mantelzorgers. We werken aan een dementievriendelijke gemeente, waarbij mantelzorgers gewaardeerd en ondersteund worden. Iedereen wil zo lang mogelijk gezond en zelfstandig blijven. Zo kun je blijven genieten van de dingen die voor jou belangrijk zijn. Een val kan dit in één klap veranderen, zelfs als je nog gezond en sterk bent. Met de ketenaanpak valpreventie testen we daarom of mensen een verhoogd valrisico hebben, geven we speciale cursussen en stimuleren mensen om te blijven bewegen. Het aantal verwijzingen vanuit de huisarts naar de welzijnsconsulent is voor ons een belangrijke indicator. We kiezen daarvoor omdat we de welzijnsconsulent veel preventieve activiteiten kan aanbieden. Hoe meer inwoners daar gebruik van maken, hoe beter.
Doelstelling 3 Kinderen krijgen een kansrijke start
Wat gaan we daarvoor doen? De eerste duizend dagen van kinderen bepalen de gezondheid een leven lang. We zetten in op versterking van het netwerk rond het jonge kind, investeren in gezondheid en een gezonde veilige leefomgeving. Dat doen we samen met de partners van de coalitie Kansrijke Start Houten. Op lokaal en regionaal niveau werken we samen aan de verdere ontwikkeling van de ketenaanpak Kansrijke Start. Talentontwikkeling en een kansrijke start zijn sterk verbonden. Het ontwikkelen van talenten in sport en cultuur is niet voor ieder kind vanzelfsprekend. Het aantal kinderen dat gebruikt maakt van het jeugdfonds sport en cultuur moet daarom toenemen. Deze aanpak moet er voor zorgen dat 80% van de jongvolwassenen tevreden is met hun leven.
Begroting 2025
20
Doelstelling 4 Jongeren ontwikkelen zich in een veelzijdige, gezonde en kansrijke omgeving
Wat gaan we daarvoor doen? We creëren een veelzijdige leefomgeving voor onze jeugd door diverse algemene voorzieningen voor jongeren. Denk hierbij aan verscheidenheid in jongerenwerk en jongerenparticipatie zoals Join Us, inzet van een jongerencoach en talentontwikkeling. Om stress- en prestatiedruk onder jongeren te verminderen bieden we diverse programma’s, trainingen en webinars aan voor kinderen, ouders en professionals. Ook werken we samen met scholen, verenigingen en andere jeugdpartners om dit thema blijvend te agenderen. We zorgen dat jeugdprofessionals elkaar goed weten te vinden, door het organiseren van Platform Jeugd drie keer per jaar. Tot slot zorgen we dat alle jongeren die 18 worden goed geïnformeerd worden over de zaken die vanaf nu op hen afkomen zoals het vinden van een woning, geldzaken, werk en/of studie, zorgverzekering en stemmen voor verkiezingen.
Begroting 2025
21
Deelprogramma Saamhorigheid Wat willen we bereiken? Doelstelling 1 Inwoners staan klaar voor elkaar
Wat gaan we daarvoor doen? We werken aan sterke relaties tussen inwoners. Cultuur, sport en welzijn zijn daarvoor onze drie pijlers. Onze inwoners ontmoeten elkaar tijdens culturele activiteiten, op het sportveld en bij activiteiten in de buurt. We behouden daarmee de sociale kracht waardoor mensen in een kwetsbare situatie zich gesteund voelen door ontmoeting en verbinding. Vrijwilligers zijn voor cultuur, sport en welzijn belangrijk. Zonder hen kan een veerkrachtige gemeenschap niet bestaan. We ondersteunen onze partners in het vinden en behouden van voldoende vrijwilligers. In 2025 gaan we met onze partners in gesprek om te bepalen wat nodig is voor een sterke groep vrijwilligers bij sport, cultuur en welzijn. Meedoen met cultuur, sport en activiteiten in de buurt is niet voor iedereen mogelijk, bijvoorbeeld omdat je de zorg hebt voor een kind of ouder. De komende jaren neemt het aantal mantelzorgers toe en zien we een risico op overbelasting. Dit willen we voorkomen. We gaan het komende jaar aan de slag met een bewustwordingscampagne om te zorgen dat mantelzorgers zich meer bewust worden van hun belangrijke rol en de weg beter weten te vinden naar ondersteuning. Daarnaast gaan we de mantelzorgwaardering vernieuwen, zorgen dat de mantelzorgers op meerdere momenten in het jaar gewaardeerd worden.
Het komend jaar ondersteunen we onze mantelzorgers ook door extra aanbod te ontwikkelen gericht op het ontlasten van de mantelzorger. Onze aanpak heeft tot doel het aantal overbelaste mantelzorgers niet verder te laten stijgen. De komende jaren blijven kwetsbare inwoners langer thuis wonen. Dit kan alleen in een buurt waar onze inwoners voor elkaar klaar staan. We volgen daarbij twee uitgangspunten. Ten eerste versterken we de buurt met activiteiten zoals de Lief en leed straat. Dit project is gericht op het vergroten van de betrokkenheid van buren onderling. Komend jaar breiden we dit project uit met de onze partners Van Houten&co en Woonin. Ten tweede versterken we de samenwerking tussen de professionele zorg en de sociale kracht in de buurt. Binnen het Sociaal Plein wordt deze verbinding gelegd. Waar mogelijk organiseren we ondersteuning in de buurt en kan de professional aansluiten. We gebruiken daarbij de ervaringen van de Wakkere Akker.
Doelstelling 2 Inwoners zetten hun talenten in voor elkaar
Wat gaan we daarvoor doen? Voor een veerkrachtige samenleving is een actieve inzet van talenten van onze inwoners onmisbaar, zowel in de eigen buurt als voor kwetsbare inwoners. We stimuleren en ondersteunen inwoners om mee te doen en naar eigen kunnen actief bij te dragen. Zo kunnen mensen meedoen aan activiteiten, vrijwilligerswerk doen, of zelf initiatieven tot uitvoering brengen. Via het inwonersfonds geven we financiële ondersteuning aan inwonersinitiatieven. We zetten ons in voor een verdere stijging van de aanvragen. Ook zetten we ons samen met maatschappelijke partners in om inwoners te ondersteunen en te stimuleren om hun talenten in te zetten, zoals bijvoorbeeld met een burendag. Onze maatschappelijke partners zijn belangrijk voor de talentontwikkeling en om te zorgen dat inwoners hun talenten in kunnen zetten. Daarom werken we aan meerjarige financiële afspraken met Van Houten&co, Aan de Slinger, Bibliotheek Lek en IJssel en Sportpunt Houten. Zo zorgen we voor commitment en continuïteit in inzet. Cultuurdeelname draagt bij aan talentontwikkeling, ontmoeting en zingeving voor onze inwoners. Via het cultuurfonds financieren we projecten op het gebied van actieve cultuurparticipatie zoals Gluren bij
Begroting 2025
22
de buren, extra aanbod voor senioren bij Aan de Slinger en bijzondere optredens van amateurverenigingen. De huidige cultuurvisie loopt tot 2026. In 2025 kijken we naar welke thema’s en onderwerpen vanaf 2026 belangrijk zijn. Actieve cultuurdeelname zal een relevant onderdeel blijven, met nog meer focus op ouderen en jongeren.
Doelstelling 3 Iedereen kan onbeperkt meedoen.
Wat gaan we daarvoor doen? Iedereen doet mee in de samenleving. Het is belangrijk dat iedereen naar vermogen mee kan doen. Ongeacht culturele achtergrond, genderidentiteit, beperking, leeftijd, afkomst, kwetsbaarheid, geletterdheid en/of inkomen. We nemen daarom drempels weg die meedoen belemmeren. We hebben sociale-culturele centra zodat inwoners op een laagdrempelige manier mee kunnen doen aan het sociale leven. Dan is het ook belangrijk dat alle inwoners hiertoe toegang kunnen krijgen, ook wanneer je een fysieke beperking hebt. Dit doen we door te werken aan de fysieke toegankelijk en bereikbaarheid van ons gemeentelijk vastgoed én door te zorgen dat inwoners de beschikbare voorzieningen goed weten te vinden. We werken met een kostprijs dekkende huur. De methodiek om deze te berekenen hebben we herzien. Tevens willen we zoeken naar mogelijkheden binnen de financiële kaders om ook de huidige huren hierop aan te passen, waardoor we nog beter in lijn met de wettelijke kaders werken. Dit vergt nog enig uitzoekwerk en afstemming met de raad voordat we hierover besluiten zullen nemen. We komen op twee momenten hiervoor met voorstellen in de raad: allereerst met het huurbeleid, waarin de huurtoewijzing en huurprijsstellingen zijn opgenomen. En een tweede voorstel met de implementatie en exacte financiële vertaling. We kijken verder dan alleen de fysieke toegankelijkheid.
We leven in een samenleving met een grote diversiteit aan mensen. We werken aan bewustwording door het gesprek te blijven voeren met bewoners, in de ambtelijke organisatie en met samenwerkingspartners. Zo organiseren we activiteiten die zorgen voor meer verbinding tussen inwoners van Houten met verschillende achtergronden, werken we samen met de Respect Foundation en Stichting Artikel 1 om discriminatie en polarisatie te voorkomen en aan te pakken in bijvoorbeeld de Week van Respect op een aantal scholen, rondom de 4 en 5 mei vieringen en met een jaarlijkse campagne ‘Thuis voor alle Houtenaren’.
Begroting 2025
23
Deelprogramma Leren en Werken Wat willen we bereiken? Doelstelling 1 We vergroten financiële bestaanszekerheid door te voorkomen dat geldzorgen en schulden onbeheersbaar worden. Wat gaan we daarvoor doen? Om deze doelstelling te behalen zetten we ten eerste in op het voorkomen, signaleren en aanpakken van schulden.En ten tweede op het vergroten van het bereik van minimaregelingen met daarbij bijzondere aandacht voor de kindregelingen. Als we zelf schuldeiser zijn, incasseren we sociaal. We sluiten ons om die reden aan bij het Convenant Lokale Overheid. Het biedt inwoners schuldrust, sneller financiële stabiliteit en toekomstperspectief. Het bespaart de lokale overheid als schuldeiser tijd en onnodige incassokosten. We gaan werken op basis van de nieuwe Participatiewet (Participatiewet in Balans met ingang van 1 januari 2025). Hiermee worden begrippen als vertrouwen, eenvoud en menselijke maat verankerd in de uitvoering van de wet. De Participatiewet in Balans kent een pakket van 20 maatregelen die we implementeren. We zorgen met onze partners voor een laagdrempelige toegang voor het praten over schulden en geldzorgen en het aanvragen van minimaregelingen. Onderdeel hiervan is het benutten van de plekken waar mensen komen, of het inschakelen van degenen met wie ze al in contact staan.
Concreet zetten we in op de doorontwikkeling van het Sociaal Plein en een inwonersgerichte aanpak bij de aanvraag van een uitkering. Daarmee bereiken we meer inwoners. Samen met Stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport en Cultuur werken we aan het vergroten van het bereik voor de kindregelingen.
Doelstelling 2 We zorgen dat mensen zo actief mogelijk deelnemen aan de samenleving Wat gaan we daarvoor doen? De Houtense werktafel zet samen met partners in op werk en participatie. We zetten specifiek in op de volgende groepen jongeren, (ex-)inburgeraars, inwoners met een banenafspraak, de doelgroep nieuw beschut en inwoners met GGZ-problematiek. De huidige situatie op de arbeidsmarkt, met structurele tekorten, biedt zowel kansen als uitdagingen. De uitdaging is dat mensen in de bijstand belemmeringen hebben om aan het werk te gaan die niet eenvoudig op te lossen zijn. De kans is dat er structurele tekorten zijn, waardoor mensen naar banen toe kunnen groeien. In 2025 bouwen we onze aanpak voor de doelgroep met ontwikkelpotentieel verder uit. Deze aanpak kenmerkt zich door de woorden "langdurig, intensief en stapsgewijs." Samen met onze werk-assessment-partners, zoals Nieuw Wulven en de Was- en Strijkservice, werken we aan een coalitie en werkwijze met ondernemers die mensen de kans biedt om geleidelijk naar werk toe te groeien. Binnen het programma Op Koers werken we gestructureerd samen met de inwoner en betrokken partijen om mensen met multi-problematiek te ondersteunen. Voor 2025 ligt de focus op het doorontwikkelen met ondersteuning van de Hogeschool Utrecht, naar een Houtense aanpak voor integraal werken voor mensen met complexe problematiek.
Voor inburgeraars bieden we ondersteuning op het gebied van taalonderwijs, inkomen, maatschappelijke begeleiding en intensieve begeleiding naar werk. We zorgen voor een goede start voor iedere inburgeraar. Een belangrijk doel voor 2025 is het opstellen van een cohort-rapportage voor de groep die in 2022/2023 is ingestroomd, om te evalueren waar ze nu staan en wat we hiervan kunnen leren voor procesverbetering. Een tweede speerpunt is het optimaliseren van de
Begroting 2025
24
samenwerking tussen informele en formele dienstverlening, zodat er een gemeenschap van maatschappelijke partners ontstaat die de benodigde ondersteuning aan nieuwkomers kan bieden.
Doelstelling 3 Alle jongeren in Houten hebben gelijke kansen Wat gaan we daarvoor doen? Alle kinderen en jongeren in Houten hebben recht op de ontwikkeling van hun talenten. In samenwerking met Stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport en Cultuur richten we ons op de sportieve en culturele talenten van kinderen uit gezinnen met een lager inkomen, waarbij we extra inzetten op het vergroten van het bereik. Voor jonge kinderen met een ontwikkelingsachterstand bieden we vroeg- en voorschoolse educatie aan, zodat zij een goede start kunnen maken op de basisschool. Met het Taalatelier ondersteunen we kinderen die de Nederlandse taal nog niet volledig beheersen. Leerkrachten zien kinderen dagelijks en met het scholenteam bieden we gerichte hulp waar nodig. In 2025 willen we onderwijs en zorg dichter bij elkaar brengen, door de samenwerking met alle partners hierin te versterken. Daarnaast zetten we in op thuiszitters, door het verzuimprotocol om te vormen naar een aanwezigheidsprotocol en ook de samenwerking de partijen te versterken. Als laatste geven we in 2025 vorm aan de prestatie-afspraken VVE, dit doen we samen met de kinderopvang en het onderwijs.
We verbeteren de samenwerking tussen leerplicht en de Houtense werktafel om jongeren die in de school-setting niet tot hun recht komen door middel van een combinatie van leren en werken de mogelijkheid te geven zich verder te ontwikkelen. Onderwijshuisvesting is een randvoorwaarde voor goed onderwijs, wat een grote invloed heeft op gelijke kansen voor kinderen. In 2025 voeren we een aantal haalbaarheidsonderzoeken uit. Daarmee bepalen we hoeveel grote en kleine schoolgebouwen we nodig hebben. Door meerdere scholen samen te brengen onder een dak, zoeken we mogelijkheden voor de realisatie van Integrale Kindcentra. We maken ook keuzes voor duurzaamheid, multifunctionaliteit, toegankelijkheid, bereikbaarheid en inclusief onderwijs zoals vastgesteld in het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2024-2043.
Begroting 2025
25
Deelprogramma Thuis Wat willen we bereiken? Doelstelling 1 In Houten wonen we veilig en zelfstandig in een prettige en toegankelijke woonomgeving
Wat gaan we daarvoor doen? Zo lang als mogelijk veilig, prettig en zelfstandig wonen in Houten is belangrijk voor onze inwoners. Hiervoor zetten we in op vitale wijken en zorgzame gemeenschappen met passende woningen, ontmoeting in de buurt, beschikbare voorzieningen, goede toegankelijkheid en veiligheid in en om het huis. Een voorbeeld van voor senioren geschikte woningen met een ontmoetingsruimte is nieuwbouwcomplex LindeOord. In onze voorzieningenplanning en gebiedsontwikkeling hebben we extra aandacht voor het evenwicht tussen vraag en aanbod aan voorzieningen voor kwetsbare inwoners. Ook bij verplaatsing en nieuwbouw van voorzieningen moeten deze voor hen toegankelijk en bereikbaar zijn. Begin 2025 wordt naar verwachting de wettelijk verplichte Woonzorgvisie ter besluitvorming aan de Raad voorgelegd. We gaan in deze visie in op wat de huisvestingsopgaven voor de aandachtsgroepen betekenen voor onze woningvoorraad. Tot 2040 willen we 1.500 gelijkvloerse woningen voor ouderen toevoegen. We geven uitvoering aan de Agenda ‘Vitaal oud(er) worden in Houten 2023-2026’. Naast de grote behoefte aan passende woningen voor ouderen zetten we in op ontmoeten en meedoen in de wijk en gezond ouder worden. Voorbeelden van activiteiten zijn de Liefen leedstraten en valpreventie cursussen voor senioren. Meer mensen met een psychische kwetsbaarheid blijven langer thuis wonen.
Daarbij werken we aan een sterke omgeving rond kwetsbare inwoners. Dit doen we bijvoorbeeld met maatjes die als vrijwilliger praktische hulp bieden. We beperken daarmee de instroom in duurdere Wmo-voorzieningen. Bij ernstige zorgen over de veiligheid en gezondheid van inwoners, jong en oud, werken we samen met Samen Veilig Midden Nederland (Veilig Thuis en SAVE). Het Sociaal Team heeft een rol in het signaleren en bespreekbaar maken van huiselijk geweld en kindermishandeling. We trainen medewerkers uit het onderwijs en de kinderopvang om onveilige situaties en verwaarlozing te leren signaleren. En we werken vanuit het landelijk traject toekomstscenario jeugd en gezin aan het versterken van de sociale teams met expertise over veiligheid en bescherming. Om zoveel mogelijk uithuisplaatsingen van kinderen te voorkomen wordt in de regio Lekstroom samengewerkt in het project gezinsvormen. Mocht een uithuisplaatsing toch nodig zijn willen we hulp zo dichtbij mogelijk bieden. Voorbeelden van initiatieven zijn Kamers met Aandacht en campagnes om pleegouders en gezinshuishoudens te werven. Met deze aanpak willen we het aantal kinderen in de jeugdbescherming verminderen. We zetten in op een daling van 0,9% naar 0,7% van alle kinderen onder de achttien jaar.
Doelstelling 2 We versterken het gewone leven
Wat gaan we daarvoor doen? Het Sociaal Team helpt de mogelijkheden en krachten van inwoners te versterken waardoor zij in staat zijn zo zelfstandig mogelijk hun leven te leiden. Ze bieden begeleiding of organiseren, indien nodig, zorg voor inwoners die het (tijdelijk) zelf of alleen met anderen in hun netwerk niet redden. Dat doen zij vanuit de visie dat niet alles wat anders is of anders verloopt dan je zou willen, een probleem is en direct vraagt om professionele hulp of ondersteuning. Als ondersteuning nodig is, biedt het Sociaal Team dat op maat, zo dicht mogelijk bij huis en het eigen netwerk en zoveel mogelijk aansluitend bij het gewone leven. Voor het versterken van het gewone leven continueren we in 2025 de begeleiding door het Sociaal Team. Het Sociaal Team ervaart soms druk vanuit inwoners of hun netwerk om een snelle oplossing te bieden in plaats van werken aan versterken van het gewone
Begroting 2025
26
leven. We gaan in 2025 onderzoeken hoe we het Sociaal Team hierin kunnen ondersteunen. De kosten in de jeugdzorg stijgen en we moeten ervoor zorgen dat de zorg betaalbaar blijft. De kostenstijging komt door de toename van complexiteit van de zorg en er wordt te snel doorverwezen naar duurdere jeugdhulp terwijl er oplossingen mogelijk zijn binnen het informele netwerk of vrij toegankelijke voorzieningen. De toeleiding naar (jeugd)hulp heeft een belangrijke rol in de afweging om naar het voorliggend veld en/of naar geïndiceerde hulp te verwijzen. Dit betreft voor jeugd niet alleen het Sociaal Team, maar ook de huisartsen en jeugdartsen (GGDrU) als verwijzers. Dit vraagt om samen met hen tot goede werkafspraken te komen. In de kern moeten Sociaal Team, huisartsen en jeugdartsen vaker andere oplossingen aandragen dan hulp. Dit vraagt met name van ouders een houding waarin zij zelf tot verandering moeten komen, in plaats van het kind door middel van zorg. We willen daarmee de hulp en zorg door professionals verminderen. In plaats daarvan zoeken we naar oplossingen in de eigen leefomgeving en de eigen mogelijkheden. Het aanbod aan inwoners is dan niet gericht op het leveren van zorg maar op begeleiding naar herstel of meedoen aan de samenleving. We gaan de mogelijkheden daarvoor onderzoeken bij jong en oud.
We zijn daarvoor samen met de gemeenten in de regio ook in gesprek met de VNG en het Rijk.
Doelstelling 3 Hulp en ondersteuning is van goede kwaliteit en betaalbaar voor jong en oud
Wat gaan we daarvoor doen? We constateren al langere tijd een stijging van zorgkosten binnen jeugdhulp en ook in 2025 zal deze trend zich door te zetten. Minder vrijwillige uithuisplaatsingen hebben tot gevolg dat er langere en intensievere ambulante zorg nodig is. Intensieve regionale samenwerking is nodig om de kosten terug te dringen. In 2025 zal er in ieder geval ingezet worden op het declaratiegedrag van zorgaanbieders, evaluatie en aanscherping van gestelde kaders van de verschillende zorgproducten, evaluatie en uitbreiding van het dekkend zorglandschap en een strakkere sturing op de ontwikkelopgaven binnen de inkoop van het segment gezinsvormen. Met deze aanpak stabiliseren verminderen we het aantal kinderen met jeugdhulp van 13,5% naar 12,5% van alle kinderen tot achttien jaar. We werken regionaal aan de uitvoering van de landelijke hervormingsagenda jeugd. De hervormingsagenda zorgt voor een brede maatschappelijke aanpak en verbetering van het jeugdhulpstelsel. De nadruk ligt hierbij op beschikbaarheid, organisatie en houdbaarheid van de jeugdzorg. Samen met het Sociaal team, verwijzers en aanbieders zetten we in op passende ondersteuning bij het normale leven. De in 2024 gestarte pilot voor de was- en strijkservice is een voorbeeld van het slimmer organiseren van zorg en ondersteuning.
Met de nieuwe was- en strijkservice kunnen thuiszorgmedewerkers de tijd die ze nu besteden aan wasverzorging inzetten voor andere inwoners die ook hulp nodig hebben. In 2025 wordt deze pilot geëvalueerd om te leren van de ervaringen. Vanaf 1 januari 2025 starten we met nieuwe contracten voor huishoudelijke ondersteuning. We hebben met de aanbieders duidelijke afspraken gemaakt over de mogelijkheden om te vernieuwen. Daarmee voorkomen we wachtlijsten en houden we ondersteuning beschikbaar voor inwoners die dat nodig hebben. We willen dat inwoners zo lang mogelijk zelfredzaam zijn en dat deze zelfredzaamheid versterkt wordt zodat er minder beroep gedaan wordt op maatwerkvoorzieningen. Dit zien we nu al terug in de beweging die zorgaanbieders in Houten maken met behulp van reablement. Reablement is een manier om samen met een inwoner te werken aan herstel van zijn leven en zelfredzaamheid. In de woningbouwopgave houden we ons bij het realiseren van gelijkvloerse woningen voor senioren aan de toegankelijkheidseisen. We verwachten dat dit een positieve (financieel) effect heeft op de verwachte toekomstige woningaanpassingen. Het aantal oudere inwoners dat gebruikt maakt van Wmo voorzieningen neemt toe. We verwachten daarom meer inwoners in de Wmo, maar zetten in op een beperkte stijging. Daarmee blijft de ondersteuning toegankelijke en betaalbaar.
Begroting 2025
27
Wat mag het kosten? x € 1.000 Programma
Begroting 2025
Deelprogramma
Lasten
Baten
Saldo
Saamhorigheid
8.716
1.154
-7.562
Gezondheid
6.235
2.149
-4.086
Leren en werken
24.490
11.334
-13.155
Thuis
34.364
372
-33.992
46
0
-46
73.850
15.009
-58.841
0
54
54
73.850
15.063
-58.788
Samen Leven
Programmabrede kosten Saldo van baten en lasten programma Mutaties reserves Totaal resultaat programma
In de financiële begroting is een overzicht opgenomen van lasten en baten per (deel)programma op basis van: Rekening 2023 Begroting 2024 primitief Begroting 2024 (na wijziging) Begroting 2025 De Verschillenanalyse bij het overzicht van lasten en baten per (deel)programma, licht de verschillen op programmaniveau toe tussen de begroting 2025 en de begroting 2024 (primitief). De bijlage Programma, deelprogramma en product geeft aan welke producten onder de (deel)programma’s vallen. De bijlage Overzicht collegeleden toont welk collegelid verantwoordelijk is voor de verschillende portefeuilles.
Begroting 2025
28
Programma Duurzame leefomgeving Omschrijving programma Wonen De druk op de woningmarkt is hoog. Niet alleen in Houten, maar in de gehele Utrechtse regio. Het gaat niet alleen om aantallen, maar ook om betaalbare en ‘passende’ woningen. Er is een groot tekort aan woningen voor ouderen, starters en specifieke woningen voor inwoners met een zorgvraag. De woonambities van de gemeente Houten zijn vastgelegd in de Woonvisie 2021-2030. De opgave is om 4.750 woningen toe te voegen tot 2040. Naast meer diversiteit in het woningaanbod is het doel om meer sociale huurwoningen te bouwen. Intensieve samenwerking met Woonin is hierbij noodzakelijk om het percentage huurwoningen in Houten de komende jaren te laten stijgen, we sturen hierop middels de prestatie afspraken 2024-2027 met Woonin. De gemeente Houten heeft de regionale Woondeal 2022-2030 voor de U-10 ondertekend. Alle gemeenten in de U-10 regio spannen zich in om twee derde van de woningen betaalbaar te bouwen. Om woningen betaalbaar te houden heeft de gemeente Houten zelfbewoningsplicht en de doelgroepenverordening ingevoerd. Met de aanpassing van de regionale huisvestingsverordening van Houten en de beleidsregels woonruimteverdeling kunnen we meer inzet leveren op het toewijzen van woningen aan eigen inwoners en lokaal gebonden woningzoekenden. Er is er ook oog voor de vitaliteit van de dorpen in het buitengebied.
Passend bij de vraag wordt er gekeken of er woningen kunnen worden toegevoegd om de leefbaarheid van de dorpen in stand te houden. Onder andere de projecten Kerkzicht in ’t Goy en de Grote Driehoek in Schalkwijk dragen hieraan bij. In 2025 wordt ingezet op de realisatie van het plan Houten Hub waarin tijdelijk flexwonen centraal staat. Commerciële voorzieningen Houten heeft belang bij een toekomstbestendig, vitaal centrum. Primair is voor het terugdringen van leegstand een rol weggelegd voor de eigenaar/verhuurder van het (winkel)vastgoed in de (winkel)centra. Wij ondersteunen en faciliteren hierin. Vanuit de 'Vitale Coalitie Centrum Houten’ werken we aan een vitaal en toekomstbestendig (winkel)centrum. Als de gebiedsvisie voor het Centrum begin 2025 wordt vastgesteld dan kunnen we op basis hiervan we concreet aan de slag met de realisatie van het perspectief van dit toekomstbestendige centrum. De aanvraag voor middelen vanuit de Impulsaanpak Winkelgebieden die in de zomer van 2024 is ingediend, kan hier natuurlijk een flinke versnelling in teweeg brengen (uitsluitsel toekenning november 2024 verwacht).
Daarnaast zetten we met de Vitale Coalitie en specifiek de Belangenvereniging Het Rond voor het centrum in op het organiseren van een effectieve en (kosten)efficiënte manier van centrummanagement om de uitrol van alle acties in het centrum goed te kunnen coördineren en uitrollen. Tot slot stimuleren we ook in 2025 met het Evenementenfonds Houten passende evenementen in de centrumgebieden. Dit met als doel om de vitaliteit en levendigheid in winkelcentra te versterken. Leefomgeving We willen een openbare ruimte die schoon, heel, veilig, aantrekkelijk en toekomstbestendig is. Hiervoor zorgen we voor een goede beeldkwaliteit van het groen, de verharding (wegen en trottoirs) en het water. Hiervoor hebben we ook een adequate planning voor onderhoud van zowel de bovengrondse als ondergrondse infrastructuur. Klimaatadaptatie, biodiversiteit, duurzaamheid en bewonersparticipatie zijn belangrijke aandachtspunten in het beheer. Gebiedsontwikkeling De Omgevingswet is op 1 januari 2024 in werking getreden en vereist een andere manier van werken met een intensievere afstemming en nauwere samenwerking. Hiervoor zijn ook in dit begrotingsjaar middelen opgenomen voor het opstellen van het Omgevingsplan en de Omgevingsvisie. Deze
Begroting 2025
29
trajecten worden hand in hand uitgevoerd met bijvoorbeeld de programma’s Bouwen voor Houten, Duurzaamheid en de Sociale Koers. De grote woningbouwopgave maakt onderdeel uit van het programma bouwen voor Houten, waarin we sturing geven aan de nieuwe woningbouwopgave zoals vastgelegd in de woonvisie: het toevoegen van 4750 woningen tot 2040. We werken verder aan de ontwikkeling van de prioritaire locaties. We ronden de gebiedsvisies voor het centrum, de Molenzoom, de Koppeling en Houten Oost af. Een belangrijk onderdeel bij deze visies is een ontwikkelstrategie. In 2025 actualiseren we de nota kostenverhaal voor onze gebiedsontwikkelingen. We onderzoeken samen met de ontwikkelaars de haalbaarheid van de woningbouwontwikkeling in Schalkwijk (de Grote Driehoek). Hierbij worden bewoners, provincie en belanghebbenden betrokken. We verwachten in 2025 een intentieovereenkomst en anterieure overeenkomst af te sluiten. Daarnaast werken we voor het buitengebied verder aan bouwstenen voor de Omgevingsvisie en een Agenda Buitengebied. Voor het behoud van vitaliteit in ’t Goy worden er 54 woningen buiten de stedelijke contour gerealiseerd. Hiervoor stellen we een anterieure overeenkomst op. We leveren een bijdrage aan de ontwikkeling van de regio Utrecht en zoeken actief verbinding met de buurgemeenten.
Samenwerking met de regio, provincie en rijk zijn essentieel voor het realiseren van onze ruimtelijke opgaven en het verkrijgen van noodzakelijke subsidies. We werken aan behoud en ontwikkeling van Houten als economisch aantrekkelijke vestigingsplaats. Waarbij we met de komst van het Ondernemersfonds verder vorm gaan geven aan het netwerk van bedrijvigheid in Houten. Daarnaast blijven we in Houten zoeken naar optimaal ruimtegebruik van onze werklocaties en we zoeken (regionaal) naar schuifruimte. Duurzaamheid en energietransitie De uitkomsten van het burgerberaad Energie 2040 vormen de basis voor nieuw energiebeleid dat we in 2025 (door)ontwikkelen. Dit zal zijn uitwerking krijgen in een nieuw Energieplan, een startnotitie voor een windkader en een evaluatie van (en daaropvolgend nieuw beleid voor) zonnevelden. In de warmtetransitie verwachten we in 2025 concrete stappen te zetten met het Polderplan, de isolatieaanpak in Oude Dorp/Oorden, een bronnenonderzoek en Warmteprogramma en een vergunningprocedure voor de verduurzaming van warmtekrachtcentrale Vijfwal. Netcongestie is een zeer actueel thema, dat volop in de aandacht staat. Samen met andere partijen zetten we in op oplossingen voor de korte en middellange termijn, bijvoorbeeld via een energiehub en de plaatsing van meer transformatorhuisjes.