Begroting 2024 - definitieve versie na RTG 30 oktober 26 september 2023 - redactiedatum 3 November (2)
Tekst van het document
Begroting 2024 Gemeente Houten
Inhoudsopgave Algemeen bestuurlijk perspectief..............................................................................................................3 Beleidsbegroting - Programma's ..............................................................................................................6 Programma Voor en met Inwoners ..........................................................................................................7 Deelprogramma Inwonersparticipatie .................................................................................................8 Deelprogramma Dienstverlening .........................................................................................................9 Programma Samen Leven ..................................................................................................................... 10 Deelprogramma Gezondheid ........................................................................................................... 14 Deelprogramma Saamhorigheid ...................................................................................................... 15 Deelprogramma Leren en Werken ................................................................................................... 15 Deelprogramma Thuis ......................................................................................................................
16 Programma Duurzame leefomgeving .................................................................................................... 19 Deelprogramma Wonen ................................................................................................................... 22 Deelprogramma Commerciële voorzieningen .................................................................................. 23 Deelprogramma Leefomgeving ........................................................................................................ 25 Deelprogramma Gebiedsontwikkeling ............................................................................................. 27 Deelprogramma Duurzaamheid & energietransitie .......................................................................... 28 Deelprogramma Landschap en recreatie ......................................................................................... 31 Deelprogramma Cultuurhistorie en archeologie............................................................................... 32 Programma Goede bereikbaarheid ....................................................................................................... 35 Deelprogramma Mobiliteitsbeleid .....................................................................................................
38 Deelprogramma Autoverkeer ........................................................................................................... 38 Deelprogramma Fietsverkeer ........................................................................................................... 40 Deelprogramma Openbaar vervoer ................................................................................................. 41 Deelprogramma Verkeersveiligheid ................................................................................................. 42 Programma Integrale veiligheid ............................................................................................................. 43 Deelprogramma Sociale veiligheid ................................................................................................... 45 Deelprogramma Jeugd en veiligheid ................................................................................................ 45 Deelprogramma Fysieke veiligheid .................................................................................................. 46 Deelprogramma Georganiseerde ondermijnende criminaliteit ......................................................... 46 Deelprogramma Digitale veiligheid ..................................................................................................
47 Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie ................................................................. 49 Paragrafen ............................................................................................................................................. 51 Paragraaf Lokale heffingen .............................................................................................................. 52 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................... 57 Paragraaf Grondbeleid ..................................................................................................................... 82 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .......................................................................................... 84 Paragraaf Financiering ..................................................................................................................... 90 Paragraaf Bedrijfsvoering ................................................................................................................. 93 Paragraaf Verbonden partijen en U10 ............................................................................................. 98 Paragraaf WOO ...................................................................................................................................
114 Financiële begroting ............................................................................................................................ 115 Financieel perspectief .................................................................................................................... 116 Bezuinigingen 2024 ........................................................................................................................ 124 Verschillenanalyses ........................................................................................................................ 129 Overzicht van baten en lasten ........................................................................................................ 133 BIJLAGEN ........................................................................................................................................... 138
Begroting 2024
2
Algemeen bestuurlijk perspectief
Algemeen bestuurlijk perspectief Voor u ligt de begroting voor het jaar 2024. In deze begroting zijn de inhoudelijke speerpunten voor het komende jaar opgenomen. Alle ambities zijn eerder verwerkt in het collegeprogramma (eind 2022) en hebben, als ze betrekking hebben op 2024 een plek gekregen in de programmabegroting 2024. Er is een eerste verwerking geweest van deze ambities naar een set zogenaamde prestatie-indicatoren. Door tekstuele context te bieden in combinatie met prestatie-indicatoren en een financiële vertaalslag wordt ingezet op een heldere verantwoording van ambities. De ambities uit deze begroting worden als resultaat gepresenteerd in de jaarrekening 2024. De verdere doorvertaling van de indicatoren en het beoogd maatschappelijk effect verdient de komende tijd een verdere verfijning waar we graag het gesprek over aan blijven gaan. De begroting komt tot stand in tijden van zorgelijke en belangrijke landelijke- en geopolitieke ontwikkelingen. Zo zijn we in afwachting van landelijke verkiezingen en spelen grote thema's als de energietransitie, de woningbouwopgave en bestaanszekerheid ook in onze gemeente. Als overheid, inwoners, ondernemers en organisaties moeten we hierin samen op trekken. Prognose begroting 2024 en meerjarenbegroting De begroting 2024 heeft een structureel sluitend saldo voor 2024.
De meerjarenraming voor de periode 2025-2027 heeft geen structureel sluitend saldo. De begroting voldoet aan de norm van repressief toezicht. Eén van de voorwaarden voor repressief toezicht is namelijk dat de begroting structureel en reëel in evenwicht is: de structurele baten dekken ieder jaar de structurele lasten en de ramingen zijn realistisch. Van de meerjarenraming moet minimaal óf het eerste jaar (2024) óf het laatste jaar (2027) structureel in evenwicht zijn. De jaren 2025 tot en met 2027 zijn op dit moment niet sluitend. De oorzaak van de niet-sluitende begroting in het jaar 2026 en 2027 ligt met name bij de algemene uitkering. Diverse grote posten (herijking gemeentefonds, het ravijnjaar) pakken tegelijkertijd zeer ongunstig uit, waardoor per saldo een negatief perspectief ontstaat dat ongeveer 11 miljoen euro op structurele basis bedraagt vanaf 2026. Houtens Gesprek De inschatting is dat dit beeld niet zo zal blijven. Er moet nog aanvullend onderzoek, overleg tussen VNG en het Rijk en besluitvorming door het Rijk hierover plaatsvinden. Onduidelijk en onzeker is wat dan wel het beeld zal worden. Die duidelijkheid krijgen we naar verwachting in het komende voorjaar in de meicirculaire 2024.
Daarom starten we in dit najaar ook met een participatietraject, het Houtens gesprek (voormalig Houtens model), waarin we samen met de inwoners, organisaties en bedrijven in de gemeente Houten op zoek gaan naar de mogelijkheden om te bezuinigen. Dit wordt in een apart plan van aanpak aan de gemeenteraad voorgelegd, waarin een eerdere motie van de gemeenteraad over kaders en uitgangspunten wordt betrokken. Ambities De vastgestelde ambities blijven ons uitgangspunt en worden ook stap voor stap uitgevoerd. Zo is er een start gemaakt met het burgerberaad om op een nieuwe manier met onze inwoners samen te werken, geven we een impuls aan groenbeheer en maken we een samenhangende visie op het buitengebied. Woningbouw is een absolute prioriteit. De Houtense wijk de polders gaat ‘op weg naar aardgasvrij’ en is er geïnvesteerd in extra voorzieningen rondom bestaanszekerheid, we werken aan flexproject Houten Hub als tijdelijke woningbouwlocatie en vangen Oekraïense ontheemden verdeeld over ondertussen 5 locaties op. De prognose van de begroting 2024 en meerjarenbegroting 2024-2026 wordt in dit hoofdstuk onder Toelichting begroting 2024 en meerjarenbegroting 2025-2027 toegelicht.
Begroting 2024
4
Toelichting begroting 2024 en meerjarenbegroting 2025-2027 Meerjarenbegroting 2024 -2027 Omschrijving (bedragen * € 1.000)
2024
2025
2026
2027
Prognose financieel meerjarenperspectief voor
-5.639
-6.290
-12.385
-15.075
4.439 -108 -366 400 -200 -328 100 -25 56
894 -108 -388 400 -200 -328
4 -108 -410 400 -200 -328
2.316 -108 -410 400 -200 -328
-25 379
-25 172
389
Uitkomst Financiële ontwikkelingen na uitwerking begrotingsrichtlijnen en ontwikkelingen
-1.671
-5.666
-12.843
-13.016
Voorgestelde bezuinigingsmaatregelen
1.683
1.634
1.640
1.632
12
-4.032
-11.203
-11.384
uitwerking begrotingsrichtlijnen 2024 (PPN) Financiële ontwikkelingen na uitwerking voorgestelde begrotingsrichtlijnen 2024: - Effect meicirculaire 2023 - Huis van Houten - Wijziging tarief huishoudelijke ondersteuning - Vrijval stelpost energielasten door nieuwe inkoopprijs - Verminderen legesinkomsten conform perspectiefnota - Indexatie sociaal team - Voordeel regiotaxi - Besluit begrotingswijziging 26 september - Opbouw begroting/ overige(inclusief afrondingen)
Begrotingssaldo (gerealiseerd resultaat)
Op 4 en 6 juli 2023 behandelde de raad de Perspectiefnota 2024-2027 van de gemeente Houten. In deze Perspectiefnota waren alle tot op dat moment bekende ontwikkelingen verwerkt. Daarnaast informeerde het college met de raadsinformatiebrief meicirculaire 2023 gemeentefonds de raad over de effecten van de meicirculaire 2023 en een aantal andere effecten. Op basis van die momentopname bestond een bezuinigingsopgave van ongeveer € 1.500.000 voor 2024. In lijn met amendement 2023-067 heeft het college een aantal bezuinigingsmaatregelen voorgesteld die zo min mogelijk impact hebben op de maatschappij. De ontwikkelingen waarover we u eerder informeerden met de raadsinformatiebrief over de voorgestelde bezuinigingen vindt u in bovenstaande tabel. Daar is ook zichtbaar dat de begroting van de gemeente Houten voor 2024 structureel sluitend is, waarmee wordt voldaan aan de eis van de toezichthouder. Een detailtoelichting over de voorgestelde bezuinigingsmaatregelen vindt u op deze pagina, een toelichting op de ontwikkelingen van het financieel perspectief op deze pagina. Tot Slot Evenals voorgaande jaren is de begroting 2024 ook online beschikbaar op https://houten.begroting-2024.nl. Tot slot zien wij uit naar een vruchtbare en constructieve behandeling van de begroting 2024 op 7 en 9 november 2023. Burgemeester en wethouders van Houten,
de secretaris,
de burgemeester,
A.J. Barink
G.P. Isabella
Begroting 2024
5
Beleidsbegroting - Programma's
Begroting 2024
6
Programma Voor en met inwoners Omschrijving programma Voor het gemeentebestuur is er een opgave om het vertrouwen tussen de inwoner en de overheid te blijven verbeteren. Vertrouwen vereist inzet en onderhoud van de onderlinge relaties. Inwoners, ondernemers en ons maatschappelijk middenveld betrekken we daarom zo vroeg mogelijk bij nieuwe plannen, vanuit een inwonersgericht lokaal bestuur. De deskundigheid van onze inwoners helpt ons bij het besturen van de gemeente waarbij goede ideeën van harte welkom zijn. Bewonersparticipatie krijgt een extra impuls waarmee we betere plannen kunnen maken en beter gedragen besluiten kunnen nemen. Bij een gemeente die er is voor de inwoners hoort ook goede dienstverlening. Digitaal en/of fysiek moet de toegang zo laagdrempelig mogelijk zijn en blijven. We willen dat inwoners, organisaties en ondernemers goed en in één keer geholpen worden en dat doen we klantgericht. Programma Voor en met Inwoners bestaat uit de volgende deelprogramma's: • Inwonersparticipatie • Dienstverlening Vanuit het bestaand beleid en de ambities in het collegeprogramma is een set indicatoren opgesteld om het beoogd maatschappelijk effect inzichtelijk te maken. Deze indicatoren vindt u verderop op in deze toelichting. Voor de verplichte BBV-indicatoren hebben we waar mogelijk een raming opgenomen.
Overzicht relevante beleidskaders Toekomstvisie Houten 2025 Leidraad Omgevingsinitiatieven & Participatie Onderdelen collegeprogramma Hieronder staan de onderdelen uit het collegeprogramma die in dit programma financieel en programmatisch zijn verwerkt, of het komende jaar worden voorbereid voor de jaren erna. Niet ieder genoemd project wordt separaat uitgewerkt in de begroting. Het hele collegeprogramma is hier te lezen. Nr. 1. 2. 3. 4. 5.
Omschrijving Huidige en nieuwe instrumenten voor participatie Impuls aan participatieadvies Stimuleren inwonersinitiatieven Inwoners betrekken bij eventuele bezuinigingen Eén loket voor gemeentelijke dienstverlening
Omschrijving
Bron
Realisatie 2020
2021
Raming 2022
2023
2024
Output indicatoren Toegankelijkheid website Houten.nl, percentage van criteria waaraan wordt voldaan
Toegankelijk online
59%
% Inwoners dat vindt dat burgers Monitor Sociale en organisaties voldoende ruimte Kracht krijgen om ideeën en initiatieven te realiseren
48%
x 89% (label B)
x
Label A
50%
53%
Outcome indicatoren
Begroting 2024
46%
x
7
% Inwoners dat vindt dat de gemeente hen voldoende betrekt bij haar plannen, activiteiten en voorzieningen
Monitor Sociale Kracht
40%
39%
x
43%
48%
Rapportcijfer digitale dienstverlening
Monitor Sociale Kracht
7,4
7,3
x
7,4
7,4
Rapportcijfer directe dienstverlening
Monitor Sociale Kracht
7,17
7,13
x
7,2
7,2
Rapportcijfer gastheerschap: in hoeverre voelt de klant zich echt welkom en goed geadviseerd/geholpen
Monitor Sociale Kracht
6,7
6,7
x
6,8
6,9
Rapportcijfer voor de wijze waarop de gemeente inwoners betrekt en de samenwerking zoekt bij de totstandkoming en de uitvoering van beleid
Monitor Sociale Kracht
6,6
6,5
x
6,7
7,0
Overzicht verbonden partijen Er zijn geen verbonden partijen voor dit programma.
Deelprogramma Inwonersparticipatie Wat willen we bereiken? Doelstelling 1 Inwoners voelen zich bij plannen en activiteiten van de gemeente steeds goed en op tijd geïnformeerd, betrokken en gehoord.
Wat gaan we daarvoor doen? • • • • •
We zetten ons in voor een goede procesbegeleiding bij inwonersinitiativen uit de samenleving. We stimuleren het gebruik van de Leidraad Omgevingsinitiatieven & participatie bij (ietgemeentelijke) initiatiefnemers en passen het toe bij gemeentelijke initiatieven. We zetten het online participatieplatform Houtenpraatmee.nl in bij participatieprocessen. We passen nieuwe instrumenten van participatie en communicatie toe. We zoeken naar vormen die helpen om groepen die drempels ervaren, meer te betrekken bij de gemeentelijke besluitvorming.
Begroting 2024
8
Deelprogramma Dienstverlening Wat willen we bereiken? Doelstelling 1 Goede kwaliteit van en toegankelijkheid tot gemeentelijke informatie, diensten en producten, zowel digitaal als fysiek. We zijn een persoonlijke overheid waarbij gastheerschap het uitgangspunt is.
Wat gaan we daarvoor doen? • • • • • •
De informatie op de gemeentelijke website houden we toegankelijk en up-to-date. We voorzien inwoners tijdig van een geldig reisdocument. We vereenvoudigen de elektronische manier van het melden van problemen in de openbare ruimte (MOR melding) waar mogelijk. We ronden het overzetten van zo’n 50 e-formulieren naar het nieuwe systeem af. We verkennen een eigen toegankelijkheidstoetsing van de website, zodat we dit jaarlijks kunnen rapporteren. Als inwoners ontevreden zijn gaan we met hen in gesprek en zoeken actief naar een oplossing.
Wat mag het kosten? x€1 Programma
Begroting 2024
Deelprogramma
Lasten
Baten
Saldo
Politiek en bestuur (hier valt Inwonersparticipatie onder)
3.194.864
1.692
-3.193.172
Dienstverlening
2.527.145
1.019.679
-1.507.466
5.722.009
1.021.371
-4.700.638
5.722.009
1.021.371
-4.700.638
Voor en met inwoners
Programmabrede kosten Saldo van baten en lasten programma Mutaties reserves Totaalresultaat programma
In de financiële begroting is een overzicht opgenomen van lasten en baten per (deel)programma op basis van: • Rekening 2022 • Begroting 2023 primitief. • Begroting 2023 (na wijziging). • Begroting 2024 De Verschillenanalyse bij het overzicht van lasten en baten per (deel)programma, licht de verschillen op programmaniveau toe tussen de begroting 2024 en de begroting 2023 (primitief). De bijlage Programma, deelprogramma en product geeft aan welke producten onder de (deel)programma’s vallen.
Begroting 2024
9
Programma Samen Leven Omschrijving programma Samen met onze inwoners bouwen we aan een toekomstbestendig Houten. Daarvoor is sociale kracht nodig. Het programma Samen Leven versterk deze kracht door een gelijkwaardige kans voor de jeugd, nabuurschap in de wijk en ondersteuning van ouderen. Het programma bestaat uit de delen Gezondheid, Saamhorigheid, Leren en werken en Thuis. We staan naast onze inwoners, om te ondersteunen en faciliteren. Van zwangerschap tot mantelzorg en van fysieke gezondheid tot mentale weerbaarheid. Met onze partners werken we samen aan een ‘Kansrijke Start’ voor jonge kinderen. Voor jongeren op weg naar zelfstandigheid hebben we de informatie app Kwikstart die we met de 18-jarigen brief onder de aandacht brengen en werken we aan een vernieuwd jongerencentrum. Ouderen ondersteunen we in een zelfstandig, gezond en veerkrachtig leven. We informeren en betrekken inwoners bij keuzes ter bevordering van een goede mentale en fysieke gezondheid. We nemen drempels weg en maken het voor iedereen mogelijk om mee te doen aan activiteiten. Daarvoor ondersteunen we initiatieven. Het Inwonersfonds geeft de financiële mogelijkheden om samen activiteiten te organiseren. Meedoen is niet vanzelfsprekend wanneer de zorg voor een dierbare naaste jouw verantwoordelijkheid is. We geven bijvoorbeeld onze inwoners met de mantelzorgwaardering een steuntje in de rug.
Leren en werken zijn een belangrijke voorwaarde om mee te doen. Wanneer er geldzorgen zijn, geen werk of andere problemen helpen we onze inwoners naar leren en werken. We werken samen met vele partners aan een stabiele basis voor bestaanszekerheid. Daardoor ontplooit iedereen zijn talent. Veel jongeren ervaren ongezonde stress en prestatiedruk. Zij doen niet meer mee en verlaten het onderwijs zonder diploma. Dit is onwenselijk. We werken daarom met scholen en verengingen aan het voorkomen van ongezonde stress en prestatiedruk. Alle inwoners wonen in een veilige en prettige omgeving. Ouderen wonen veilig, comfortabel en zelfstandig thuis. Jeugdigen groeien het beste thuis op, tenzij het echt niet anders kan. We zoeken naar ondersteuning in de eigen familie, vrienden en buurtgenoten bij vragen over opvoeden, opgroeien en meedoen in de samenleving. Wanneer het niet gaat, is de juiste hulp voor jong en oud in de buurt beschikbaar. Samen met de zorg en politie houden we de buurt leefbaar voor iedereen. Thuis moet een veilige plek zijn. Bij ernstige zorgen over de veiligheid en gezondheid van inwoners, jong en oud, hebben we professionele zorg. Het Sociaal Team maakt de situatie thuis zo snel mogelijk weer veilig wanneer noodzakelijk. Daarvoor werken zij samen met Samen Veilig Midden Nederland. Als gevolg van landelijke ontwikkelingen verandert de taakverdeling tussen deze partners.
We zorgen dat de afspraken duidelijk zijn voor onze inwoners. Betaalbare en goede zorg is niet vanzelfsprekend. Daarvoor zijn keuzes noodzakelijk. Onze inwoners zijn tot nu toe positief over de ondersteuning die zij vanuit het Sociaal Team ontvangen. Begin 2024 evalueren we deze ondersteuning. Wanneer de ondersteuning door het Sociaal Team voldoende bijdraagt aan de zelfredzaamheid, gaan we daarmee door. Daarnaast maken we duidelijke afspraken met de aanbieders van hulp om aan te sluiten op het gewone gezinsleven van werk, school en vrije tijd. We komen met kostenonderzoek tot een meer transparante bekostiging van het Sociaal Team. Tot slot bepalen we met een evaluatie hoe het Sociaal Plein ontwikkelt.” We zijn voornemens begin 2024 de evaluatie van het integrale beleidskader Sociale Koers aan u voor te leggen. We gebruiken dit moment om de verbinding tussen onze doelen, wat we daarvoor doen en wat het kost te verbeteren middels een integrale benadering. Vanuit het bestaand beleid en de ambities in het collegeprogramma is een set indicatoren opgesteld om het beoogd maatschappelijk effect inzichtelijk te maken. Deze indicatoren vindt u verderop op in deze toelichting. Voor de verplichte BBV-indicatoren hebben we waar mogelijk een raming opgenomen.
Begroting 2024
10
Programma Samen Leven bestaat uit de volgende deelprogramma's: • Gezondheid • Saamhorigheid • Leren en Werken • Thuis
Overzicht relevante beleidskaders Programma Sociale Koers 2020-2023 Lekstroom Werkt 2020 Visie op sport en bewegen in Houten in 2025 Regiovisie Jeugd Regiovisie Wmo Woonvisie 2021-2030 Onderdelen collegeprogramma Hieronder staan de onderdelen uit het collegeprogramma die in dit programma financieel en programmatisch zijn verwerkt, of het komende jaar worden voorbereid voor de jaren erna. Niet ieder genoemd project wordt separaat uitgewerkt in de begroting. Het hele collegeprogramma is hier te lezen.
Nr. 6. 7. 8. 9. 10. 11. 12. 13. 14. 15. 16. 17. 18. 19. 20. 21. 22. 23. 24.
Omschrijving Sociale koers evalueren Op Koers en Houtens werktafel (Herijking) minimabeleid Garantiebanen Waardering mantelzorgers en vrijwilligers Ouderenagenda Opvang Essenkade* Taalatelier Het Sport- beweeg en preventieakkoord voortzetten Audit werkwijze en kosten samen veilig (alleen in 2023, niet meer in begroting 2024) Regionale vertegenwoordiging en advisering sociaal domein Het Nieuwe Huis van Houten Jongerencentrum Enter Evenementenfonds Bibliotheek Impuls cultuurevenementen Impuls aan muziekeducatie Muziekvereniging Kunst na Arbeid Een tweede balkon in de theaterzaal van Aan de Slinger
* Het opvangproject Essenkade gaat als zodanig niet door en het vervolg wordt separaat voorgelegd aan de gemeenteraad. Indicatoren Omschrijving
Bron
Realisatie 2020
2021
Raming 2022
2023
2024
Output indicatoren Aantal kinderen dat gebruik maakt Jaarverslag, van het jeugdfonds sport en cultuur jeugdfonds, sport en cultuur
233
264
281
292
303
* Ambitie is om de doelgroep zo volledig mogelijk te bedienen
Begroting 2024
11
Aantal toegekende aanvragen Ons Gemeente Houten Fonds
16
20
26
30
40
Aantal toegekende aanvragen voor Werk en inkomen, de individuele inkomenstoeslag lekstroom
179
147
191
200
207
Aantal verwijzingen van EMC (eerstelijns medisch centrum) naar welzijnsconsulent
VanHouten&Co
46
43
44
60
60
Percentage jongvolwassenen dat Jongerenpeilingen aangeeft dat ze (zeer) tevreden zijn GGD (even jaren) met hun leven.
x
x
79%
79%
80%
Outcome indicatoren
% Zwaar tot overbelaste mantelzorgers
Monitor sociale kracht
20%
22%
x
22%
22%
Sociale-kracht: samengesteld effectcijfer uit de sociale kracht monitor
Monitor Sociale Kracht (oneven jaren)
7,7
7,7
x
7,8
7,8
Aantal absoluut verzuim per 1.000 leerlingen
DUO
2
1,5
1
Aantal relatief verzuim per 1.000 leerlingen
DUO
10
10
14
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (Vsv'ers) in % van deelnemers aan het VO en mboonderwijs
Ingrado
1%
1,2%
1.2%
CBS, RIVM
nb
nb
nb
3%
nb
BBV Indicatoren
Niet-sporters in %
Wordt één keer in de vier jaar getoetst. Eerstvolgende in 2024. Kinderen in uitkeringsgezin in % van kinderen tot 18 jaar
Verwey Jonker Instituut
Begroting 2024
3%
12
Netto arbeidsparticipatie in % van de werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking
CBS
75,1%
74,4%
75,2%
Werkloze jongeren in % van 16 t/m 22-jarigen
Verwey Jonker
2%
1%
nb
Aantal personen met bijstandsuitkering per 10.000 inwoners
CBS
234,6
459,7
nb
Aantal lopende reintegratievoorzieningen per 10.000 inwoners van 15-64 jaar
CBS
187,7
218,6
204,7
Jongeren met jeugdhulp in % van alle jongeren tot 18 jaar
CBS
nb
12,1%
13,5%
Jongeren met jeugdbescherming in % van alle jongeren tot 18 jaar
CBS
nb
0,9%
0,9%
Aantal cliënten met een maatwerkarrangement WMO per 10.000 inwoners
GMSD
350
370
370
Functiemenging in %
LISA
55%
56,10%
56,60%
Aantal banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
LISA
755,4
803,6
832
Aantal vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar
LISA
159,8
164,2
175,1
Overzicht verbonden partijen • Gemeentelijke gezondheidsdienst regio Utrecht (GGDrU) • Werk en Inkomen Lekstroom (WIL) • U10
Begroting 2024
13
Deelprogramma Gezondheid Wat willen we bereiken? Doelstelling 1 Inwoners van Houten hebben een gezonde leefstijl, zijn fysiek gezond en mentaal weerbaar.
Wat gaan we daarvoor doen? Wij maken het makkelijker en leuker voor inwoners om een gezonde keuze te maken. We werken samen met bedrijven, organisaties, (top)sportverenigingen en inwoners. Met het Healthy Houten netwerk richten we ons op fit zijn, omgaan met alcohol, drugs en gamen en jezelf fijn voelen. Met lokale en regionale partners bieden we voor alle inwoners van Houten passende activiteiten. We geven uitvoering aan Sportakkoord II en zetten Topsport in als voorbeeld van een gezonde leefstijl. We stimuleren bewegen voor iedereen, waarbij we speciale aandacht hebben voor bepaalde doelgroepen zoals ouderen, jeugd tussen de 12 en 18 jaar en Special Sports. Naast aandacht voor de fysieke gezondheid, zetten we extra in op mentaal welbevinden en welzijn van inwoners door onder andere Welzijn op Recept, waarbij huisartsen patiënten doorverwijzen naar een welzijnsconsulent.
Doelstelling 2 De ouderen in Houten zijn zelfstandig, gezond en veerkrachtig.
Wat gaan we daarvoor doen? Veel ouderen zijn zelfredzaam en doen mee. Bij tachtig jaar en ouder zien we kwetsbaarheid ontstaan. We bespreken tijdens de huisbezoeken 80+ de mogelijkheden voor een zelfstandig, gezond en veerkrachtig leven. Dementie bedreigt de zelfstandigheid van onze inwoners en legt een zware last op de schouders van mantelzorgers. We ondersteunen deze inwoners. Met het mantelzorgcompliment laten we onze waardering voor deze soms moeilijke taak zien. Een valpartij in huis of op straat is voor veel ouderen een risico met grote gevolgen. Zij herstellen niet snel en raken aan huis gebonden. Hierdoor nemen ze niet meer deel aan de samenleving. We dragen daarom bij aan een veilige omgeving in en om het huis.
Doelstelling 3 Kinderen krijgen een kansrijke start.
Wat gaan we daarvoor doen? De eerste duizend dagen van kinderen bepalen de gezondheid een leven lang. We zetten in op versterking van het netwerk rond het jonge kind en ouders en investeren in gezondheid en een gezonde veilige leefomgeving. Dat doen we samen met de partners van de coalitie Kansrijke Start Houten. De partners in de coalitie zien problemen vroeg bij kinderen of hun ouders. De partners Kansrijke start zijn goed op de hoogte zijn van elkaars kennis en kunde. Daardoor zijn ze beter in staat de juiste zorg en begeleiding te vinden die nodig is voor het kind en de ouders.
Doelstelling 4 Jongeren ontwikkelen zich in een veelzijdige, gezonde en kansrijke omgeving.
Wat gaan we daarvoor doen? Jongeren ontwikkelen zich in een veelzijdige, gezonde en kansrijke omgeving. We voorzien jongeren van informatie die zij nodig hebben in elke leeftijdsfase. De Kwikstart app is hiervan een voorbeeld. Jongeren ervaren veel stress en prestatiedruk. Voor kinderen en jongeren hebben we de juiste hulp bij het opgroeien naar zelfstandigheid. De hulp is laagdrempelig en hulpverleners werken goed samen voor onze jeugd. De samenleving is steeds meer op prestaties gericht, de invloed van sociale media is groot en er zijn zorgen over de toekomst. De stress- en prestatiedruk die jongeren hierdoor ervaren kan leiden tot mentale klachten, schoolverzuim of schooluitval. We willen jeugdigen, ouders en professionals begeleiden om hiermee om te gaan. Binnen scholen en verenigingen werken we aan het voorkomen van ongezonde schoolstress en prestatiedruk.
Begroting 2024
14
Deelprogramma Saamhorigheid Wat willen we bereiken? Doelstelling 1 Inwoners staat klaar voor elkaar.
Wat gaan we daarvoor doen? We willen meer inwonersinitiatieven zodat bewoners elkaar kennen en helpen. Daarom ondersteunen we inwoners die een actieve bijdrage leveren aan de samenleving. We denken mee, adviseren en verbinden. Hiermee helpen we inwoners het zelf te doen. Voor een financiële bijdrage zijn landelijke, regionale en lokale subsidies beschikbaar. In 2024 wordt Ons Fonds omgevormd naar Het Inwonersfonds. Daarmee geven we goede ondersteuning aan inwoners die leefbaarheid in de buurt verbeteren.
Doelstelling 2 Mantelzorgers staan in hun kracht in het zorgen voor naasten.
Wat gaan we daarvoor doen? Zorgen voor een naaste is niet altijd makkelijk. We zien in Houten bij mantelzorgers een risico op overbelasting. Dit willen we voorkomen. Daarom bieden we ondersteuning gericht op informatie en advies en begeleiding. Met de mantelzorgwaardering geven we een steuntje in de rug. De komende jaren neemt het aantal mantelzorgers toe. We werken daarom samen met verschillende partners om onze mantelzorgers te ondersteunen met de soms moeilijke taak.
Doelstelling 3 De talenten van alle inwoners komen tot bloei.
Wat gaan we daarvoor doen? Onze inwoners hebben veel talenten. Inwoners ontwikkelen deze talenten met culturele activiteiten. Dit stimuleren we met het Cultuurfonds. We laten kinderen vroeg kennismaken met theater en museum. We verlengen daarom het convenant Cultuuronderwijs.
Doelstelling 4 Iedereen doet onbeperkt mee.
Wat gaan we daarvoor doen? Iedereen doet mee in de samenleving. We nemen daarom drempels weg die meedoen tegenhouden. Daarmee zijn we inclusief voor iedereen. In 2024 stellen we de aanpak Onbeperkt Meedoen op. Samen met inwoners, maatschappelijke organisaties en ervaringsdeskundigen werken we aan een gemeente voor iedereen. Vanuit het fonds Onbeperkt Meedoen versterken we initiatieven die discriminatie en polarisatie voorkomen. Ook activiteiten die zorgen voor meer verbinding tussen inwoners van Houten met verschillende achtergronden krijgen een steuntje in de rug en er wordt gewerkt aan het actieplan inclusie.
Deelprogramma Leren en Werken Wat willen we bereiken? Doelstelling 1 We willen dat mensen weten waar ze moeten zijn om te voorkomen dat geldzorgen en schulden onbeheersbaar worden om zo de bestaanszekerheid te vergroten en armoede verminderen.
Begroting 2024
15
Wat gaan we daarvoor doen? Om deze doelstelling te behalen zetten we in op: - het vroegtijdig signaleren van betalingsachterstanden en het ondersteunen bij schulden - het vergroten van het bereik van minimaregelingen met daarbij bijzondere aandacht voor de kindregelingen. We hebben inwoners met geldzorgen vroeg in beeld. We pakken schulden aan zodat mensen weer vooruit kunnen. In 2024 zetten we in op het vereenvoudigen van aanvragen voor de bijzondere bijstand. De doorlooptijden worden hiermee verlaagd. Daarnaast gaan we in gesprek met ervaringsdeskundigen. Dit doen we om een indruk te krijgen of een regeling overwegend werkt of niet, om een beeld de vormen van de leefsituatie en andere inwoners te bewegen om hulp te zoeken. We zorgen met onze partners voor een laagdrempelige toegang voor het praten over schulden en het aanvragen van minimaregelingen. Er heeft een herijking van de minimaregelingen plaatsgevonden. De aanbevelingen uit het onderzoek, waaronder de verhoging van de inkomensgrens op de U-pas en de positionering van stichting Leergeld als centrale toegang tot de kindregelingen zijn geëffectueerd. Deze herijking en de extra inzet leidt ertoe dat we de lat qua ambities in de prestatie-indicatoren hoger hebben gelegd.
Doelstelling 2 We willen mensen zonder inkomen ondersteunen, die belemmeringen ondervinden bij het vinden van werken of andere manieren om actief te deel te nemen aan de samenleving aan het werk gaan of deelnemen aan de samenleving.
Wat gaan we daarvoor doen? De Houtense werktafel zet samen met partners in op werk/participatie. We zetten specifiek in op Jongeren (met en zonder uitkering), (ex-) inburgeraars, Mensen met een indicatie baan-afspraak, nieuw beschut en mensen met GGZ-problematiek. In Op Koers werken we gestructureerd samen met de inwoner en betrokken partijen voor mensen met multiproblematiek. Inburgeraars ondersteunen we met taalonderwijs, op het gebied van inkomen, maatschappelijke begeleiding en intensieve ondersteuning naar werk. We organiseren een goede start voor iedere inburgeraar.
Doelstelling 3 Alle kinderen in Houten hebben gelijke kansen.
Wat gaan we daarvoor doen? Alle kinderen in Houten hebben recht op talentontwikkeling. Samen met stichting Leergeld en het Jeugdfonds Sport en Cultuur ontwikkelen we o.a. de sportieve en culturele talenten van kinderen uit gezinnen met een lager inkomen. Voor jonge kinderen met een achterstand bieden we vroeg- en voorschoolse educatie. Daarmee krijgen zij een kansrijke start op de basisschool. Met het Taalatelier ondersteunen we kinderen die het Nederlands nog niet goed beheersen. Een leerkracht ziet kinderen iedere dag. Met de Ondersteuningsteams op scholen bieden we de juiste hulp als het nodig is.
Deelprogramma Thuis Wat willen we bereiken? Doelstelling 1 In Houten wonen we veilig, comfortabel en zelfstandig.
Begroting 2024
16
Wat gaan we daarvoor doen? Onze inwoners wonen langer zelfstandig. Voor een leefbare woonomgeving zetten wij in op voldoende passende woningen, ontmoeting in de buurt en de mogelijkheid voor gezond bewegen. Met het lokale hitteplan vergroten we de gezondheid van kwetsbare inwoners tijdens hete zomers. Binnen tien jaar tijd zal het aantal 85-plussers met dementie verdubbelen. We informeren onze inwoners over de noodzaak om de woning tijdig aan te passen. Wooncoaches begeleiden ouderen om de woning veilig te maken. Daarnaast streven we naar voldoende woningen voor ouderen. Waar nodig ondersteunen we ouderen met een laag inkomen om mee te doen in de samenleving.
Doelstelling 2 Iedereen woont in een veilige wijk waar inwoners elkaar accepteren en naar elkaar omkijken.
Wat gaan we daarvoor doen? Een veilige wijk waar inwoners elkaar accepteren en naar elkaar omkijken is belangrijk voor iedereen. Dit geldt ook voor inwoners met psychische problemen. We vinden het belangrijk dat deze jongeren en volwassenen de stap naar zelfstandigheid met de juiste hulp in een veilige, inclusieve en toegankelijke buurt maken. Dit geldt ook voor inwoners die vanuit een instelling terugkeren in de samenleving. Thuis moet een veilige plek zijn. Het Sociaal Team heeft een rol in het signaleren en bespreekbaar maken van huiselijk geweld en kindermishandeling en het creëren van veiligheid in een gezin/huishouden. Bij ernstige zorgen over de veiligheid en gezondheid van inwoners, jong en oud, hebben we professionele hulp. Daarvoor werken zij samen met Samen Veilig Midden Nederland (Veilig Thuis en SAVE). Veilig Thuis heeft de wettelijke taak om een veiligheidsbeoordeling uit te voeren voor meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling en vervolgstappen te zetten. Wanneer er geen vrijwillige zorg mogelijk is, doet Veilig Thuis een verzoek tot onderzoek bij de Raad van de Kinderbescherming. Wanneer de rechter maatregelen van jeugdbescherming en jeugdreclassering oplegt, voert Samen Veilig Midden Nederland (SAVE) deze uit.
Vanwege de landelijke ontwikkelingen in de jeugd- en gezinsbescherming zal mogelijk de taakverdeling tussen het Sociaal Team, Veilig Thuis en SAVE ook veranderen. Het is voor onze inwoners in onveiligheid belangrijk dat taken en verantwoordelijkheden ten alle tijden duidelijk zijn en er snel gehandeld wordt. We zijn daarom blijvend in gesprek met het Sociaal Team en SVMN voor een sluitende aanpak. Professionals bij het Sociaal Team zijn getraind in het herkennen van signalen van onveiligheid. Daarnaast worden ook andere professionals (waaronder het onderwijs en de kinderopvang) en betrokken vrijwilligers getraind op het herkennen en melden van mishandeling, financiële uitbuiting en huiselijk geweld.
Doelstelling 3 Kinderen groeien thuis op.
Wat gaan we daarvoor doen? Jeugdigen groeien het beste thuis op, tenzij het echt niet anders kan. We zoeken naar ondersteuning in de eigen familie, vrienden en buurtgenoten bij vragen over opvoeden en opgroeien. Wanneer het noodzakelijk is, organiseren we de hulp zo dicht als mogelijk bij huis en staat het kind centraal. Daarmee voorkomen we onnodige uithuisplaatsingen. Samen het hulpverleners versterken we het gewone leven rond kinderen, zetten we in op hulp in het eigen netwerk en begeleiden we jongeren naar volwassenheid. Wanneer een veilig en gezond thuis niet kan, bieden we een nieuw thuis. Daarvoor versterken we pleegouders door netwerkbijeenkomsten te organiseren zodat kennis en ervaring wordt gedeeld.
Begroting 2024
17
Doelstelling 4 Zorg is goed en betaalbaar van jong tot oud.
Wat gaan we daarvoor doen? We bieden ondersteuning voor onze inwoners wanneer nodig. Om goede en betaalbare zorg te bieden, zetten we in op vier prioriteiten. Ten eerste is de inzet dat inwoners tevreden zijn over de ondersteuning gericht op zelfredzaamheid door het Sociaal Team. We verwachten daarom een positieve evaluatie van deze aanpak. De businesscase begeleiding is daarom vooralsnog opgenomen in de begroting. Ten tweede werken we anders samen met onze partners jeugdhulp. We gaan samen voor een aanpak voor het hele gezin. We sluiten aan op het normale leven van school, werk en vrije tijd. Het Sociaal Team is een belangrijke partner voor betaalbare en goede zorg. Ook de inzet van de POH GGZ Jeugd draagt hieraan bij op een laagdrempelige manier. We bepalen daarom ten derde op basis van een kostenonderzoek hoe we tot een meer transparante bekostiging komen. Ten vierde werken de partners goed samen voor toegankelijke ondersteuning op het Sociaal Plein. We bepalen op basis van een evaluatie hoe het Sociaal Plein verder ontwikkelt. Wat mag het kosten? x€1 Programma
Begroting 2024
Deelprogramma
Lasten
Baten
Saldo
Gezondheid
15.934.037
1.890.663
-14.043.374
Saamhorigheid
18.181.363
711.245
-17.470.118
Leren en werken
35.492.965
9.303.941
-26.189.024
Thuis
974.655
825.511
-149.144
Programmabrede kosten
104.901
Samen Leven
Saldo van baten en lasten programma
70.687.921
Mutaties reserves Totaalresultaat programma
70.687.921
-104.901 12.731.360
-57.956.561
29.375
29.375
12.760.735
-57.927.186
In de financiële begroting is een overzicht opgenomen van lasten en baten per (deel)programma op basis van: • Rekening 2022 • Begroting 2023 primitief. • Begroting 2023 (na wijziging). • Begroting 2024 De Verschillenanalyse bij het overzicht van lasten en baten per (deel)programma, licht de verschillen op programmaniveau toe tussen de begroting 2024 en de begroting 2023 (primitief). De bijlage Programma, deelprogramma en product geeft aan welke producten onder de (deel)programma’s vallen. De bijlage Overzicht collegeleden toont welk collegelid verantwoordelijk is voor de verschillende portefeuilles.
Begroting 2024
18
Programma Duurzame leefomgeving Omschrijving programma Wonen De druk op de woningmarkt is hoog. Niet alleen in Houten, maar in de gehele Utrechtse regio. Het gaat niet alleen om aantallen, maar ook om betaalbare en ‘passende’ woningen. Er is een groot tekort aan woningen voor ouderen, starters en specifieke woningen voor inwoners met een zorgvraag. De woonambities van de gemeente Houten zijn vastgelegd in de Woonvisie 2021-2030. De opgave is om 4.750 woningen toe te voegen tot 2040.Naast meer diversiteit in het woningaanbod is het doel om meer sociale huurwoningen te bouwen. Intensieve samenwerking met Woonin is hierbij noodzakelijk om het percentage huurwoningen in Houten de komende jaren te laten stijgen. De gemeente Houten heeft de regionale Woondeal 2022-2030 voor de U-10 ondertekend. Alle gemeenten in de U-10 regio spannen zich in om twee derde van de woningen betaalbaar te bouwen. Om woningen betaalbaar te houden heeft de gemeente Houten zelfbewoningsplicht en de doelgroepenverordening ingevoerd. Er is er ook oog voor de vitaliteit van de dorpen in het buitengebied. Passend bij de vraag wordt er gekeken of er woningen kunnen worden toegevoegd om de leefbaarheid van de dorpen in stand te houden. Onder andere de projecten Kerkzicht in ’t Goy en de Grote Driehoek in Schalkwijk dragen hieraan bij.
In 2024 wordt ingezet op de realisatie van het plan Houten Hub waarin tijdelijk flexwonen centraal staat. Commerciële voorzieningen Houten heeft belang bij een toekomstbestendig, vitaal centrum. Een plek waar het aantrekkelijk is om naar toe te gaan en te verblijven. Met het in 2023 tot stand gekomen Plan van Aanpak ‘versterking vitaliteit centrum’ gaan we samen met onze centrumpartners uit de Vitale Coalitie in 2024 verder doorpakken met de uitvoering van projecten die hieraan bijdragen. Inzet is en blijft een compact, toekomstbestendig, vitaal en aantrekkelijk centrum voor onze inwoners en ondernemers. Aangezien ook de aanwezigheid van horeca hier positief aan bijdraagt, en de verruiming van terrassen in coronatijd positief heeft uitgepakt, gaan we in deze collegeperiode horecaondernemers de mogelijkheid bieden om structureel hun terras te verruimen en verwarmde terrassen te realiseren mits deze met duurzame energie worden verwarmd. Leefomgeving We willen een openbare ruimte die schoon, heel, veilig, aantrekkelijk en toekomstbestendig is. Hiervoor zorgen we voor een goede beeldkwaliteit van het groen, de verharding (wegen en trottoirs) en het water. Hiervoor hebben we ook een adequate planning voor onderhoud van zowel de bovengrondse als ondergrondse infrastructuur.
Klimaatadaptatie, biodiversiteit, duurzaamheid en bewonersparticipatie zijn belangrijke aandachtspunten in het beheer. We zetten een stap naar meer onkruidbestrijding op verharding. Gebiedsontwikkeling De Omgevingswet treedt op 1 januari 2024 in werking en vereist een andere manier van werken met een intensievere afstemming en nauwere samenwerking. In dit begrotingsjaar zijn middelen opgenomen om in 2024 de incidentele implementatiekosten voor bijvoorbeeld het opstellen van het Omgevingsplan en de Omgevingsvisie te dekken. Deze trajecten zullen ook na 2024 doorlopen en hand in hand worden uitgevoerd met bijvoorbeeld de programma’s Bouwen voor Houten, Duurzaamheid en de Sociale Koers. De grote woningbouwopgave maakt onderdeel uit van het programma bouwen voor Houten, waarin we sturing geven aan de nieuwe woningbouwopgave zoals vastgelegd in de woonvisie: het toevoegen van 4750 woningen tot 2040 (ruim 260 woningen per jaar = 1 woning per werkdag). Hierbij worden het vastgestelde Houtens DNA en de Woonvisie als basis gebruikt.
Begroting 2024
19
We werken verder aan de kavelpaspoorten voor de prioritaire locaties die versneld gerealiseerd gaan worden. Daarnaast werken we aan een stedenbouwkundig programma van eisen voor het centrum, De Molenzoom en De Koppeling. Een onderdeel daarvan is het opstellen van een ontwikkelstrategie. Voor Houten Oost stellen we een gebiedsvisie op, onderdeel daarvan is ook een ontwikkelstrategie. Ook werken we voor het buitengebied verder aan een samenhangende versie. We werken aan behoud en ontwikkeling van Houten als economisch aantrekkelijke vestigingsplaats. Waarbij we met de komst van het Ondernemersfonds verder vorm gaan geven aan het netwerk van bedrijvigheid in Houten. Gemeentelijk vastgoed helpt om de doelen mogelijk te maken. Duurzaamheid en energietransitie De uitkomsten van het burgerberaad Energie 2040 vormen in 2024 de basis voor nieuw energiebeleid. Dit zal zijn uitwerking krijgen in een nieuw Energieplan, een startnotitie voor een windkader en een evaluatie van (en daaropvolgend nieuw beleid voor) zonnevelden. In de warmtetransitie verwachten we in 2024 concrete stappen te zetten met het Polderplan, de isolatieaanpak in Oude Dorp/Oorden, een bronnenonderzoek en een vergunningprocedure voor de verduurzaming van warmtekrachtcentrale Vijfwal. Netcongestie is een zeer actueel thema, dat volop in de aandacht staat.
Samen met andere partijen zetten we in op oplossingen voor de korte en middellange termijn, bijvoorbeeld via een energiehub. De ondersteuning van inwoners en vrijwilligersorganisaties op het gebied van energie loopt door in 2024. De laatste in gewijzigde vorm. Ook de inzet op circulariteit wordt gecontinueerd. Vanaf 2024 moet een groot aantal kliko’s en ondergrondse afvalcontainers worden vervangen. Voor de inzameling en verwerking van een groot aantal afvalstromen van het afvalscheidingsstation is bovendien een nieuwe aanbesteding nodig. Landschap en recreatie Om de cultuurhistorische waarde van het landschap te behouden en te verstreken, investeren wij in aanleg en herstel van (nieuwe) landschapselementen. Recreatie wordt steeds belangrijker, vooral om dat direct in de eigen woonomgeving te kunnen doen. Daarom steken wij onder andere in op het beleefbaar en bereikbaar maken van de Hollandse Waterlinies, onder andere via het dijkversterkingsproject Sterke Lekdijk. Daarnaast worden recreatieve mogelijkheden binnen Houten zo goed mogelijk ontsloten. Belangrijk hierbij is dat de leefbaarheid in het buitengebied niet ten koste gaat van deze ontwikkelingen en behouden blijft. Cultuurhistorie en archeologie In januari 2023 heeft de raad de Visie cultureel erfgoed vastgesteld waarmee richting wordt gegeven aan hoe wij met ons cultureel erfgoed om willen gaan.
Voor de jaren 2023 en 2024 is een uitvoeringsplan gemaakt waarmee belangrijke stappen kunnen worden gezet om ons cultureel erfgoed beter op de kaart te zetten, te ontsluiten en de basis op orde te krijgen. Daarnaast stimuleren wij het onderhoud aan erfgoedgebouwen door monumenteigenaren te adviseren en begeleiden. Daarbij wijzen op landelijke subsidieregelingen en belastingvriendelijke mogelijkheden, assisteren we bij vergunningstrajecten en worden er leningen aan via ons eigen revolverend fonds aangeboden. Ook ondersteunen wij de Archeologische werkgroep bij het realiseren van hun tentoonstellingen en het geven van voorlichting. Met al deze stappen maken we onze Houtense historie meer beleefbaar. Vanuit het bestaand beleid en de ambities in het collegeprogramma is een set indicatoren opgesteld om het beoogd maatschappelijk effect inzichtelijk te maken. Deze indicatoren vindt u verderop op in deze toelichting. Voor de verplichte BBV-indicatoren hebben we waar mogelijk een raming opgenomen. Programma Duurzame leefomgeving bestaat uit de volgende deelprogramma's: • Wonen • Commerciële voorzieningen • Leefomgeving • Gebiedsontwikkeling • Duurzaamheid en energietransitie • Landschap en recreatie • Cultuurhistorie en archeologie
Begroting 2024
20
Beleidskaders Retailvisie Houten 2015-2025 Woonvisie 2021-2030 Toekomstvisie Houten 2025 Beeldkwaliteitskader openbare ruimte : deze link werkt niet; stuk digitaal niet vindbaar Water- en rioleringsplan (WRP ) Energieplan Transitievisie warmte Regionale Energiestrategie Beleidsplan openbare laadinfrastructuur Visie Groen en Biodiversiteit Woondeal regio Utrecht - Utrecht10 Onderdelen collegeprogramma Hieronder staan de onderdelen uit het collegeprogramma die in dit programma financieel en programmatisch zijn verwerkt, of het komende jaar worden voorbereid voor de jaren erna. Niet ieder genoemd project wordt separaat uitgewerkt in de begroting. Het hele collegeprogramma is hier te lezen. Nr. 25. 26. 27. 28. 29. 30. 31. 32. 33. 34. 35. 36. 37. 38. 39. 40. 41. 42. 43. 44. 45. 46. 47. 48. 49. 50. 51. 52. 53. 54. 55. 56. 57. 58. 59. 60. 61. 62.
Omschrijving Programma Bouwen voor Houten Woningen zonder bouwen Zelfbewoningsplicht koopwoningen invoeren Toewijzing woningen voor eigen inwoners Ondertekenen convenant duurzaam bouwen Regionale vertegenwoordiging en advisering ruimtelijk domein Omgevingswet implementatie Uitbreiding en efficiëntere benutting netcapaciteit door Stedin Hulp bieden bij alternatieven voor aardgas en uitvoering collectieve regelingen Rijk Open Warmtenet Collectieve aanpakken aardgasvrije wijken Bedrijven stimuleren om te verduurzamen samen met !MPACT Zonnevelden Zonnepanelen op gemeentelijk vastgoed Innovaties zonne-energie Realistisch heroverwegen windpark Goyerbrug Streven naar 100% lokaal eigendom duurzame energie-opwek Samenhangende visie buitengebied Maximaal 250 woningen Grote Driehoek Schalkwijk Woningbouwontwikkeling Kerkzicht 't Goy Verduurzamingsinitiatieven ondernemers ondersteunen Areaal weidevogelgebieden vergroten Inlaatsluis Nieuwe Hollandse Waterlinie Ondernemers ruimte bieden in leegstaande schuren buitengebied Verbeteren ecologische kennis gemeentehuis Afschaffing hondenbelasting Aanlijnplicht honden versoepelen specifieke locaties Extra inzet middelen voor tegengaan onkruid op verharding Aanpak ongeregistreerd grondgebruik gemeentegrond Stimuleren afvalvermindering Effectiviteit nascheidmachine Soortenmanagementplan Overdracht milieutaken naar RUD Ondernemersfonds Verminderen
administratieve lasten ondernemers Vitalisering van het centrum Beleid terrassen Supermarkt in het Oude Dorp
Begroting 2024
21
63. 64. 65. 66. 67.
Doornontwikkelingsplan Doornkade (Houten-Noordwest) Visie op erfgoed vernieuwen en uitvoeren Revolverend fonds cultureel erfgoed Beperkte ontvangstruimte Oud-Wulven Varianten Houtens museum
Indicatoren De indicatoren zijn voor dit programma gepresenteerd onder de deelprogramma’s. Verbonden partijen • Afvalverwijdering Utrecht (AVU) • Recreatieschap De Stichtse Groenlanden • U10 • Vitens
Deelprogramma Wonen Wat willen we bereiken? Doelstelling 1 Voldoen aan de woningbehoefte voor sociale huur volgens de Woonvisie 2021-2030 en de doelgroepenverordening.
Wat gaan we daarvoor doen? In nauwe samenwerking met de woningbouwcorporatie tot 2040 1.550 sociale huurwoningen realiseren door nieuwbouw en transformatie.
Doelstelling 2 Voldoen aan de woningbehoefte volgens Woonvisie 2021-2030 van 4.750 woningen tot 2040.
Wat gaan we daarvoor doen? Programmatisch integraal oppakken van de bouwstromen in CMK, Houten-Vinex, Houten-Oost en buitengebied.
Doelstelling 3 Bij het verdelen van woonruimte krijgen Houtenaren voorrang.
Wat gaan we daarvoor doen? • • •
Afspraken maken met ontwikkelaars; Maximaal inzetten op toewijzing aan eigen inwoners en lokaal gebonden woningzoekenden conform wettelijke regelgeving; Voorrangsregelingen voor specifieke doelgroepen zoals jongeren.
Omschrijving
Bron
Realisatie 2020
2021
Raming 2022
2023
2024
Output indicatoren Nieuwe betaalbare koopwoningen
BAG
x
x
28
29
22
Nieuwe middenhuurwoningen
BAG
x
x
0
0
133
Begroting 2024
22
Nieuwe sociale huurwoningen
BAG/CBS/Woonin
37
0
116
0
BAG/CBS
264
193
343
58
252
9.3
9.3
Nieuwe woningen
* Bij de doorontwikkeling van deze indicatoren wordt ook de volkshuisvesting betrokken. Outcome indicatoren Inschrijfduur woningzoekenden in jaren
Woonin
9.5
9.1
9.7
CBS
351k
378k
418k
5,8
6,2
14
BBV Indicatoren Gemiddelde WOZ-waarde
Aantal nieuwe gebouwde woningen Basisregistratie per 1.000 woningen adressen en gebouwen
Demografisch druk in %
CBS
70,40%
71,50%
73,10%
Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden
COELO
623,-
662,-
723,-
Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden
COELO
789,-
853,-
912,-
Deelprogramma Commerciële voorzieningen Wat willen we bereiken? Doelstelling 1 Vitale, toekomstbestendige (winkel)centra met minder leegstand.
Wat gaan we daarvoor doen? Primair is voor het terugdringen van leegstand een rol weggelegd voor de eigenaar/verhuurder van het (winkel)vastgoed in de (winkel)centra. Wij ondersteunen en faciliteren hierin. Niet alleen vanuit het centrumoverleg met Altera Vastgoed en de Belangenvereniging Het Rond, maar nadrukkelijk ook vanuit de breder samengestelde ‘Vitale Coalitie Centrum’ werken we aan een vitaal en toekomstbestendig (winkel)centrum.
Begroting 2024
23
Een van de doorlopende acties waar we ons op korte termijn voor inspannen is een aantrekkelijk en levendig noordelijk deel van Het Rond dat momenteel in transitie is. Daarbij gaan we na hoe we tot een gezonde mix van winkels, horeca en andere (dienstverlenende) bedrijvigheid (al dan niet tijdelijk in specifiek dit deel van) het centrum kunnen komen. Daarnaast verkennen we kansen om leegstaand winkelvastgoed een herbestemming te geven zoals bijvoorbeeld woningen. Andere speerpunten voor 2024 zijn: • Op basis van het Plan van Aanpak ‘Versterking Vitaliteit Centrum’ dat we samen met andere centrumpartners (onder de naam ‘Vitale Coalitie’) in 2023 hebben opgesteld, gaan we aan de slag met de leegstand, maar op korte termijn ook met ontstening en (grootschalige) vergroening van het centrum, met meer kleur, kunst en (sfeer)verlichting, met een aantrekkelijk centrum voor kinderen en jongeren en met het bundelen en promoten van het (cultureel) aanbod en activiteiten in het centrum. •
Met bewoners, ondernemers en vastgoedeigenaren in onze centrumgebieden verkennen we de mogelijkheden om de buitenruimte aantrekkelijker, leefbaarder en veiliger te maken. Indien zich kansen voordoen in een van de winkelcentra willen we daaropin kunnen spelen. Dit geldt niet alleen voor Het Rond maar ook voor de andere (winkel)centra. Zo leggen we het college een plan voor met betrekking tot herinrichting (met o.a. betere fietsparkeervoorzieningen) en vergroening van het plein Piazza in Castellum; we benutten hiervoor bestaande budgetten voor ontstening, vergroening en verkeer. Daarnaast zal de vastgoedeigenaar van winkelcentrum Castellum financieel bijdragen. Uitvoering is gepland in 2024.
•
Ook in 2024 stimuleren we met het Evenementenfonds Houten passende evenementen, ook in de centrumgebieden. Dit met als doel om de vitaliteit en levendigheid in winkelcentra te versterken.
Doelstelling 2 Meer horeca aantrekken, waarbij een aantrekkelijk en divers horeca-aanbod ontstaat.
Wat gaan we daarvoor doen? In onze centrumgebieden levert de horeca een belangrijke bijdrage aan de vitaliteit en toekomstbestendigheid. In Houten hebben we relatief weinig horecavestigingen (in verhouding tot het aantal inwoners). In de afgelopen jaren is er meer horeca bijgekomen en is deze verhouding verbeterd. De groei is sinds de coronacrisis min of meer gestabiliseerd (eerst gedaald en later weer gegroeid). Voor 2024 verwachten wij een stabilisatie van het aantal horecavestigingen; als gevolg van de coronacrisis zal wellicht een (beperkt) aantal horecaondernemers stoppen, maar we verwachten dat er ook weer nieuwe zullen starten. Per saldo zal het aantal horecaondernemers, net als in 2023, gelijk blijven. Voor eigenaren van winkelcentra (zoals Het Rond) is en blijft horeca interessant voor de aantrekkelijkheid en levendigheid van het centrum. We denken positief mee met (aanstaande) horecaondernemers over de mogelijkheden betreft horecavestigingen en terrassen en faciliteren hen zo goed mogelijk. Wij hebben gemerkt dat de verruiming van de terrassen positief heeft uitgepakt, zowel voor de horecaondernemers als voor de sfeer in de centra; door de verruiming werd de aanblik gezelliger en uitnodigend voor de bezoeker.
Daarom is het streven om horecaondernemers in deze collegeperiode de mogelijkheid te bieden om structureel hun terras te verruimen en verwarmde terrassen te realiseren mits deze met duurzame energie worden verwarmd. Zo bieden we de horecaondernemers ook na de coronacrisis een extra steun in de rug.
Begroting 2024
24
Omschrijving
Bron
Realisatie 2020
2021
Raming 2022
2023
2024
Outcome indicatoren Aantal horeca-vestigingen in het centrum (Het Rond) op 1 januari
Provinciaal Arbeidsplaatsen Register
Leegstandspercentage Centrum Koopstromenonderzoek (Het Rond) Randstad (KSO)*
25
23
25
26
27
20%
13%
9%
12%
15%
Deelprogramma Leefomgeving Wat willen we bereiken? Doelstelling 1 Groen, verharding en water onderhouden conform de afgesproken beeldkwaliteit voor een schone functionele en veilige leefomgeving.
Wat gaan we daarvoor doen? •
• •
• • • • • •
Het beheren en onderhouden van groenvoorzieningen (incl. begraafplaatsen), verharding en water conform het Beeldkwaliteitskader Openbare Ruimte, het Water en Rioleringsplan 20242027, het Bomenbeleidsplan en de Keur (bepalingen) van het Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden (HDSR). Voor de beeldkwaliteit van onkruid op verharding geldt weer een B-niveau (in plaats van het in 2021 ingestelde C-niveau). Uitvoeren van groot onderhoud en vervanging van het groen (bomen, grasvelden en plantsoenen), voet- en fietspaden en straatmeubilair conform het Meerjarenonderhoudsplan (MJOP) 2023-2027. (Zie voor de wegverharding, civieltechnische kunstwerken en verkeersregelinstallaties het deelprogramma Autoverkeer doelstelling 3). Bomen bijplanten voor de uitbreiding en verbetering van koelteplekken waar mensen kunnen vertoeven tijdens tropische dagen. Organiseren/faciliteren/ondersteunen van opschoonacties met bewoners zoals maandelijkse zwerfvuilopruimacties door groepen buurtgenoten en landelijke opschoondagen alsmede het geven van gastlessen op scholen en aan statushouders over (zwerf)afval. De uitvoering van maatregelen naar aanleiding van de Visie Groen en Biodiversiteit. Aan het begin van het jaar stellen we een uitvoeringsplan op in overleg met de Klankbordgroep biodiversiteit.
Het vergroten en beplanten van boomspiegels met het oog op de gewenste vergroening en het creëren van steppingstones voor insecten (zie ook Deelprogramma Duurzaamheid & energietransitie, doelstelling 3). We bestrijden in nauwe samenwerking met het Waterschap explosief woekerende exotische (water)planten zoals vederkruid. In bermen bestrijden we de Japanse duizendknoop en Reuzenberenklauw. Bij de bestrijding van ziekten en plagen (zoals eikenprocessierupsen, spinselmot en luizen) gebruiken we uitsluitend biologische methoden. Rupsen worden bijvoorbeeld weggezogen.
Begroting 2024
25
Doelstelling 2 Een adequaat en doelmatig beheer van de riolering, oppervlaktewater en grondwater voor een gezonde en klimaatrobuuste leefomgeving.
Wat gaan we daarvoor doen? • • • • • • • •
Uitvoering van het beheer (reiniging, inspectie en reparatie) en groot onderhoud en vervanging conform het Water- en Rioleringsplan 2024-2027. Voortzetting aanpak risicolocaties wateroverlast (om te voorkomen dat er bij een extreme bui van 70 mm in één uur in 2040 nog schade kan ontstaan in panden). Het afkoppelen van minimaal 7.500 m2 verharding, het verwijderen van 1.250 m2 verharding en het aanbrengen van waterpasserende verharding op 50 parkeervakken. Subsidies verstrekken vanuit de stimuleringsregelingen voor afkoppelen en aanleg groene daken. Ophalen van overtollige tuinverharding met de tegeltaxi. Communicatie over de gevolgen van klimaatverandering en concrete campagnes met maatregelen, die particulieren kunnen treffen. Bijvoorbeeld het NK Tegelwippen. Samen met de partners van het netwerk Water en Klimaat werken aan een doelmatig en duurzaam beheer in de afvalwaterketen. Gezamenlijk met HDSR en bewoners beoordelen van de waterkwaliteit op verschillende (ecoscan)locaties (Citizen Science).