2. Fusie Effect Rapportage OOH - Fectio
Tekst van het document
De raden van toezicht hebben daarbij nadrukkelijk aandacht gevraagd voor onder meer financiële beheersing, risico’s uit de due diligence, governance, de inrichting van het bestuursbureau, communicatie, cultuurontwikkeling, identiteit en de borging van een zorgvuldig besluitvormingsproces. Deze aandachtspunten zijn verwerkt in de betreffende hoofdstukken van de FER en in de bijlagen over governance, sturingsvisie, risico’s en routekaart. De raden van toezicht vervullen in dit traject een klankbordrol richting de bestuurders en bewaken tegelijkertijd de zorgvuldigheid van het proces, de belangen van leerlingen en medewerkers en de continuïteit van beide organisaties. In de besluitvormende fase ontvangen de raden van toezicht de definitieve FER ter goedkeuring, conform hun toezichthoudende rol. Na besluitvorming blijven de raden van toezicht betrokken via de reguliere toezicht- en verantwoordingsstructuur, met bijzondere aandacht voor de implementatie, financiële ontwikkeling, risicobeheersing, cultuurontwikkeling en realisatie van de beoogde doelen van de fusie. 5.3 Betrokkenheid van bestuursbureau, directeuren, scholen (ouders en personeel) Medewerkers, directeuren en stafleden van beide organisaties zijn op verschillende manieren betrokken bij het fusietraject.
Een belangrijk onderdeel hiervan zijn de gezamenlijke werkgroepen 19 waarin medewerkers uit beide organisaties samenwerken aan onderdelen van de FER. In deze werkgroepen is actief gewerkt aan het in beeld brengen van verschillen, overeenkomsten en mogelijke keuzes voor de nieuwe organisatie. Daarnaast zijn directeuren betrokken via gezamenlijke directeurenbijeenkomsten en cultuurdagen. Tijdens deze bijeenkomsten is gewerkt aan het leren kennen van elkaar, het bespreken van overeenkomsten en verschillen en het verkennen van gezamenlijke uitgangspunten voor de nieuwe stichting. De opbrengsten van deze bijeenkomsten zijn verwerkt in de onderdelen identiteit en cultuur van de FER. Ook is met directeuren gesproken over de toekomstige sturingsvisie, het werken in clusters, de rol van het bestuursbureau en de gevolgen van de fusie voor scholen en teams. Daarbij is aandacht besteed aan het feit dat de beweging naar clusters voor OOH-scholen nadrukkelijker een verandering betekent dan voor Fectio-scholen, waar hiermee al ervaring is opgedaan. Binnen beide organisaties worden medewerkers via interne overleggen, clusterbijeenkomsten en directeurenoverleggen geïnformeerd over de voortgang. Directeuren spelen hierin een belangrijke rol in het delen van informatie en het ophalen van signalen vanuit de scholen.
Ouders en personeel worden geïnformeerd via nieuwsbrieven, interne communicatiekanalen en via de medezeggenschapsraden. Hiermee is geborgd dat ook op schoolniveau signalen worden opgehaald en dat er transparantie is over het proces. Voor ouders is daarbij steeds benadrukt dat de fusie geen wijziging betekent van schoollocatie, identiteit, schoolconcept, BRIN-nummer of dagelijkse onderwijspraktijk. Voor medewerkers is toegelicht dat de dagelijkse werkplek voor veel medewerkers in beginsel gelijk blijft, maar dat zij de fusie wel kunnen merken in gezamenlijke beleidskaders, systemen, overlegstructuren, professionalisering, arbeidsvoorwaarden en samenwerking tussen scholen. Richting belangrijke mijlpalen in het proces zijn aanvullende communicatie-uitingen ingezet, zoals gezamenlijke berichten aan medewerkers, ouders en externe partners. Hiermee is geborgd dat alle betrokkenen tijdig en zorgvuldig worden meegenomen in het proces richting besluitvorming. Onderdeel van de besluitvormingsfase is ook de ouderraadpleging die door de GMR’en wordt georganiseerd. Deze raadpleging is bedoeld om ouders op een laagdrempelige manier te informeren en hun aandachtspunten op te halen. De uitkomsten worden betrokken bij de afweging van de GMR’en. Bij de verdere communicatie blijft aandacht nodig voor begrijpelijke taal, tijdige informatie en ruimte voor vragen.
Dit is in het bijzonder van belang omdat de fusie voor groepen medewerkers verschillend kan voelen. Daarbij wordt expliciet bewaakt dat de nieuwe stichting wordt gepresenteerd als een gezamenlijke organisatie van Fectio en OOH, en niet als een overname van de ene organisatie door de andere. 5.4 Communicatie- en participatieaanpak in besluit- en implementatiefase In de periode richting besluitvorming en implementatie wordt de communicatie zorgvuldig en doelgroepgericht ingericht. Daarbij is het uitgangspunt dat betrokkenen tijdig worden geïnformeerd over relevante stappen in het fusieproces en dat er ruimte is om vragen, zorgen en signalen op te halen. 20 De communicatie richt zich in ieder geval op medewerkers, directeuren, ouders, MR’en, GMR’en, raden van toezicht, gemeenten, NKSR/kerkelijke partners en overige samenwerkingspartners. Per fase wordt bekeken welke informatie voor welke doelgroep relevant is, via welk kanaal deze informatie het beste kan worden gedeeld en wie daarin een rol heeft. Daarbij wordt aangesloten bij bestaande overlegstructuren en communicatiemiddelen, zoals nieuwsbrieven, informatiebrieven, directeurenoverleggen, medezeggenschapsvergaderingen, oudercommunicatie, bijeenkomsten en bestuurlijke overleggen. Om de communicatie en participatie concreet te organiseren, wordt per fase gewerkt met een communicatie- en participatieoverzicht.
Daarin wordt vastgelegd welke doelgroepen worden betrokken, met welk doel, via welk middel, op welk moment en wie verantwoordelijk is voor uitvoering en terugkoppeling. Dit overzicht wordt gedurende het proces geactualiseerd, zodat duidelijk blijft wie wanneer wordt geïnformeerd, geraadpleegd of betrokken bij formele besluitvorming. Communicatie- en participatieoverzicht Doelgroep Doel Middel(en) Moment / timing Verantwoordelijk Medewerkers Informeren, vragen ophalen en zorgen signaleren. Nieuwsbrief, teamoverleg, directeurenoverleg, informatiebijeenko mst waar nodig. Bij belangrijke mijlpalen en waar nodig tussentijds. Bestuur, projectleiding en directeuren. Directeuren Betrekken bij duiding, signalering en communicatie richting teams en ouders. Directeurenoverleg, clusterbijeenkomst en, gezamenlijke bijeenkomsten. Doorlopend in besluitvormings- en implementatiefase. Bestuur en projectleiding. Ouders Informeren over proces, gevolgen voor scholen en ouderraadpleging. Ouderbrief, nieuwsbericht, MR/GMR-lijnen, ouderraadpleging. Richting formele besluitvorming en bij relevante mijlpalen. GMR’en, bestuur en directeuren. MR’en Schoolnabije signalen ophalen en vragen bespreken. MR-overleg, informatie via directeur, schriftelijke toelichting. Per fase en bij schoolrelevante onderwerpen. Directeuren en bestuur.
GMR’en Formele betrokkenheid, advies, instemming en organisatie ouderraadpleging. GMR-overleg, FER, toelichting, reactiematrix, ouderraadpleging. Besluitvormingsfase en waar nodig voorafgaand daaraan. Bestuur, projectleiding en GMR’en. Raden van toezicht Toezicht, klankbord, risico- inschatting en goedkeuring. RvT-overleggen, gezamenlijke sessies, concept- en definitieve FER. Gedurende traject en in besluitvormings- fase. Bestuur en projectleiding. Gemeenten Advisering en betrokkenheid vanuit openbaar onderwijs en lokale verantwoordelijk- heid Bestuurlijk overleg, formele adviesaanvraag, FER. Na afronding FER en richting DUO- fusietoets. Bestuur en projectleiding. NKSR / kerkelijke partners Toetsing en borging van katholieke identiteit. Bestuurlijk overleg, statuten, formeel verzoek. Richting formele besluitvorming en statutaire borging. Bestuur en projectleiding. 21 Doelgroep Doel Middel(en) Moment / timing Verantwoordelijk Samenwerkings- partners Informeren over proces en mogelijke gevolgen voor samenwerking. Gerichte informatie, bestuurlijke contacten, overleg waar nodig. Bij relevante mijlpalen en in implementatiefase Bestuur en betrokken portefeuille- houders.
Richting besluitvorming wordt expliciet gecommuniceerd over de formele stappen die nog volgen, waaronder de instemmingsaanvraag aan de GMR’en, de ouderraadpleging, het overleg met de vakbonden, de advisering door gemeenten, de betrokkenheid van de NKSR, de fusietoets door DUO en de goedkeuring door de raden van toezicht. Daarbij wordt steeds aangegeven welke stap informerend, adviserend, instemmend of besluitvormend van aard is. Verwerking van signalen en terugkoppeling Communicatie wordt nadrukkelijk niet alleen gezien als het zenden van informatie, maar ook als het ophalen van signalen. Vragen, aandachtspunten en zorgen van medewerkers, ouders, directeuren, MR’en, GMR’en, raden van toezicht, gemeenten, NKSR/kerkelijke partners en samenwerkingspartners worden via de bestaande lijnen verzameld. Directeuren, medezeggenschapsorganen, werkgroepen en bestuurlijke overleggen vervullen hierin een belangrijke rol. De opgehaalde signalen worden betrokken bij de verdere uitwerking van de fusie, de implementatie en de voorbereiding van besluitvorming. Waar signalen leiden tot aanpassing of aanscherping, wordt dit verwerkt in de betreffende documenten of vervolgstappen. Waar signalen niet leiden tot aanpassing, wordt dit waar passend toegelicht.
Gelijkwaardige communicatie tussen OOH en Fectio In alle communicatie wordt bewust aandacht besteed aan de gelijkwaardige positie van OOH en Fectio. Daarbij wordt gelet op evenwichtig taalgebruik, zichtbaarheid van beide organisaties en het zorgvuldig toelichten van keuzes. Dit is van belang omdat de organisaties verschillen in omvang en omdat medewerkers moeten kunnen herkennen dat sprake is van een fusie waarin beide organisaties iets waardevols inbrengen en er geen sprake is van een overname. 5.5 Communicatie en nazorg na de fusiedatum Ook na de beoogde fusiedatum van 1 januari 2027 blijft communicatie een belangrijk aandachtspunt. In die fase ligt de nadruk op duidelijke informatie over de nieuwe stichting, de nieuwe naam en huisstijl, praktische gevolgen voor medewerkers en ouders, de inrichting van de organisatie en de wijze waarop vragen kunnen worden gesteld. Daarbij kan gebruik worden gemaakt van informatieberichten, bijeenkomsten en terugkoppelingen via bestaande overlegstructuren. Na de fusiedatum wordt bovendien aandacht besteed aan nazorg. Dit betekent dat actief wordt gevolgd welke vragen, zorgen of knelpunten ontstaan bij medewerkers, ouders, directeuren, medezeggenschap en samenwerkingspartners.
Deze signalen worden periodiek besproken door de bestuurders en betrokken verantwoordelijken en waar nodig vertaald naar aanvullende communicatie, aanpassingen in de implementatie of extra ondersteuning. Op deze manier blijft communicatie ook na de formele fusie ondersteunend aan duidelijkheid, vertrouwen en betrokkenheid. 22 6 Organisatie en inrichting van de rechtspersoon na de fusie Dit hoofdstuk gaat over de wijze waarop de fusieorganisatie bestuurlijk wordt ingericht en hoe de governancestructuur eruit ziet. De functies van raad van toezicht, bestuur, directeuren, en medezeggenschap wordt beschreven, waarbij ook een organogram is opgenomen. Diverse uitwerkingen waaronder concept statuten, kwaliteitsprofiel raad van toezicht, functieprofiel bestuur, bestuursopdracht, benoemingsprocedure bestuur, sturingsvisie en medezeggenschapsreglementen zijn in de Bijlagen opgenomen. 6.1 Samenwerkingsbestuur Met de fusie ontstaat een samenwerkingsbestuur dat onderwijs verzorgt op 12 katholieke basisscholen en 4 openbare basisscholen. Hiervoor zijn nieuwe statuten opgesteld (zie Bijlage 1) voor de te vormen stichting. In de statuten is de identiteit van zowel het katholiek als het openbaar onderwijs geborgd middels diverse artikelen.
In de statuten is ten aanzien van het katholiek onderwijs de rol van de Nederlandse Katholieke Schoolraad (NKSR) geborgd; wijziging van artikelen die gaan over de identiteit van het katholiek onderwijs vergen goedkeuring van de NKSR. De opgestelde statuten voor de nieuwe stichting worden eveneens voorgelegd ter toetsing aan de NKSR en zijn al door de NKSR juridisch getoetst. In de statuten ten aanzien van het openbaar onderwijs is de rol van de gemeenteraad eveneens geborgd, waarbij begroting en jaarstukken worden aangeboden aan de gemeenteraad conform de wettelijke regeling zoals die geldt voor samenwerkingsbesturen. De bestuurlijke fusie vereist instemming van de gemeenteraad van Houten in verband met het openbaar onderwijs. Het samenwerkingsbestuur gaat uit van een two-tierstructuur; er is een college van bestuur en een raad van toezicht. Op beide organen is de Governance Code Funderend Onderwijs van toepassing. 6.2 Raad van toezicht Binnen de beoogde fusieorganisatie wordt gewerkt vanuit een waardengedreven toezichtvisie, waarin de kwaliteit van het onderwijs centraal staat. Deze kwaliteit wordt breed opgevat en omvat naast cognitieve ontwikkeling ook socialisatie en brede persoonsvorming. Doel is leerlingen te ondersteunen in het ontwikkelen van zelfkennis, maatschappelijke betrokkenheid en verantwoordelijk burgerschap.
Het toezicht richt zich tevens op de wijze waarop binnen de fusieorganisatie zowel openbaar als katholiek onderwijs wordt vormgegeven. Leerlingen krijgen ruimte voor een eigen levensbeschouwelijke ontwikkeling, waarbij dialoog, respect en vertrouwen leidend zijn. De raad van toezicht vervult de rol van vertegenwoordiger van de samenleving en ziet erop toe dat het onderwijs aansluit bij vervolgonderwijs en rekening houdt met de veranderende behoeften van de samenleving. Daarnaast wordt toegezien op een doelmatige en rechtmatige besteding van publieke middelen. De raad hanteert hierbij een kaderstellende toezichtbenadering, waarin duidelijke ijkpunten worden geformuleerd. Binnen deze kaders beschikt het college van bestuur over voldoende handelingsruimte om strategische keuzes te maken gericht op maatschappelijke opbrengsten voor leerlingen. Dit wordt nader uitgewerkt in een toezichtkader na de fusie. 23 Taken en Rollen De raad van toezicht is binnen de fusieorganisatie op hoofdlijnen verantwoordelijk voor: • Toezicht: het integraal toezicht op beleid, doelstellingen, uitvoering van het strategisch beleidsplan en de algemene gang van zaken; • Advies: het adviseren van het college van bestuur en fungeren als klankbord; • Werkgeverschap: het optreden als werkgever van het college van bestuur; • Netwerkfunctie: de verbinding van de organisatie met de externe omgeving.
De samenwerking tussen raad van toezicht en college van bestuur is gebaseerd op vertrouwen, transparantie en open dialoog. Informatievoorziening De raad van toezicht bepaalt zelfstandig haar informatiebehoefte. Structureel ontvangt zij integrale managementrapportages over de voortgang van beleid en prestaties, ten minste driemaal per jaar. Daarnaast worden de begroting, jaarrekening, het jaarverslag en beleidsvoornemens besproken. Om zicht te houden op de praktijk en de maatschappelijke verankering van de organisatie, onderhoudt de raad tweemaal per jaar overleg met de GMR. Deze informatievoorziening wordt vastgelegd in een toezichtkader dat na de fusie wordt vastgesteld. Professionalisering De leden van de raad van toezicht investeren structureel in hun professionele ontwikkeling. Hierbij ligt de nadruk op deskundigheidsbevordering, teamvorming en effectieve samenwerking. Deze professionaliseringsaanpak draagt bij aan de kwaliteit en continuïteit van het toezicht binnen de fusieorganisatie. De raad van toezicht voert jaarlijks een zelfevaluatie uit en houdt zich aan de Governance Code Funderend Onderwijs. Samenstelling en Organisatie De raad van toezicht bestaat in de beoogde structurele situatie uit vijf tot zeven leden.
In de implementatiefase (najaar 2026) zal nader worden bepaald in overleg met de beide raden van toezicht hoe de nieuwe raad van toezicht qua personele bezetting eruit zal gaan zien per fusiedatum; Indien dit leidt tot een tijdelijk grotere raad van toezicht, is het streven om binnen twee jaar na de fusiedatum de omvang van de raad van toezicht terug te brengen tot de structurele omvang, met inachtneming van de benodigde profieleisen. In de statuten wordt een overgangsartikel opgenomen dat hiervoor kan worden gebruikt. Bij de samenstelling wordt gestreefd naar een evenwichtige verdeling van deskundigheden op de volgende terreinen: • Onderwijs • Personeel en organisatie • Financiën en bedrijfsvoering • Identiteit (katholiek en openbaar onderwijs) De raad werkt met vaste commissies, waaronder een remuneratiecommissie, auditcommissie en commissie onderwijs & kwaliteit. Deze commissies bereiden besluitvorming voor en verdiepen specifieke thema’s in overleg met het college van bestuur. De raad van toezicht zal in het rvt- reglement de vergoedingsregeling opnemen; de vergoeding wordt vastgesteld met inachtneming van de normen die de VTO3 (organisatie van toezichthouders in onderwijs en kinderopvang) hanteert. De samenstelling van de raad vindt plaats op basis van vastgestelde kwaliteitsprofielen, die openbaar zijn. Zie Bijlage 2.
6.3 Bestuur De nieuwe organisatie telt in totaal zestien scholen. Uitgangspunt is dat de nieuwe organisatie wordt geleid door een eenhoofdig bestuur, ondersteund door een bestuursbureau. Voor de nieuwe 24 organisatie dient in 2027 een nieuw Koersplan te worden ontwikkeld. Dit wordt de eerste strategische opdracht voor het bestuur om met input van alle interne en externe stakeholders tot een breed gedragen strategie te komen voor de volgende vier jaren. Daarbij hoort ook het opstellen van een stakeholder-analyse waarbij de relevante stakeholders in beeld zijn voor het benaderen van en het participeren in dit traject. De bestuursopdracht ten aanzien van de relevante domeinen onderwijs, personeel en financiën is geformuleerd in Bijlage 3 van de FER. Ten aanzien van de samenstelling van het bestuur geldt dat er een functieprofiel (Bijlage 4) is opgesteld. Dit functieprofiel wordt, conform de wettelijke kaders en de vastgestelde benoemingsprocedure, ter advisering voorgelegd aan beide GMR’en voordat definitieve besluitvorming over de benoeming plaatsvindt. Na vaststelling van het functieprofiel zal een interne benoemingsprocedure (Bijlage 5) worden gevolgd, gericht op het bewerkstelligen van een breed draagvlak voor de te benoemen bestuurder.
De beide raden van toezicht van OOH en Fectio nemen een gezamenlijk besluit over de benoeming van de bestuurder, na raadpleging en advies van de beide GMR’en en een ingestelde adviescommissie met medewerkers per stichting. Koersplan Na de definitieve besluitvorming over de fusie zomer 2026 zal in najaar 2026 al worden begonnen met het opstellen van een nieuw strategisch beleidsplan voor de fusie-organisatie, met als ambitie om het plan zomer 2027 vast te stellen. In het strategisch beleidsplan wordt de koers van de fusie- organisatie vastgelegd en worden de thema’s bepaald die tot 2031 centraal staan. Het bestuur, stafmedewerkers en directeuren ontwikkelen gezamenlijk het strategisch beleidsplan. De GMR en raden van toezicht worden hierbij tijdig en actief betrokken, passend bij hun rol in medezeggenschap en intern toezicht. Op basis van het strategisch beleidsplan wordt vervolgens door de scholen het schoolplan opgesteld. 6.4 Inrichting fusie-organisatie De organisatie is gebaseerd op een sturingsfilosofie waarin vertrouwen, professionele ruimte, eigenaarschap en heldere kaders centraal staan. Uitgangspunt: sturingsvisie als fundament De fusie-organisatie bouwt voort op een manier van sturen waarin onderwijskwaliteit ontstaat in scholen en teams. Het bestuur bepaalt niet direct de uitvoering in de klas, maar stelt kaders, doelen en bewaakt samenhang en kwaliteit.
Het doel is een organisatie te vormen die bestuurlijk robuust is, onderwijskwaliteit duurzaam versterkt, schaalvoordelen benut en tegelijkertijd de menselijke maat in scholen borgt. Sturingsvisie Het bestuur stuurt op kaders en strategische doelen. Scholen geven daarbinnen zelfstandig invulling aan hun onderwijs en blijven als herkenbare onderwijseenheden verantwoordelijk voor de dagelijkse onderwijspraktijk. Clusters vertalen de bestuurlijke en strategische kaders naar gezamenlijke afspraken over onderwijskwaliteit, personeel, ondersteuning en continuïteit. Dit gebeurt binnen de wettelijke verantwoordelijkheden van het bestuur en de schooldirecteuren. Eigenaarschap gaat altijd samen met verantwoording. Via het directeurenoverleg, cluster- en kwaliteitsgesprekken en de reguliere planning- en controlcyclus wordt inzicht gehouden in ontwikkeling, resultaten, risico’s en benodigde ondersteuning. De sturingsvisie is uitgewerkt in Bijlage 6. 25 Werken in clusters Clusters vormen een belangrijk werkverband binnen de organisatie. Directeuren zijn professioneel verantwoordelijk voor de arbeidsorganisatie van de scholen binnen het cluster. Expertise wordt gedeeld en talent wordt flexibel ingezet.
Onder arbeidsorganisatie wordt verstaan: de manier waarop scholen samen hun personele inzet, expertise, ondersteuning, vervanging, ontwikkeling en kwaliteit organiseren, zodat de continuïteit en kwaliteit van onderwijs zo dicht mogelijk bij de scholen worden versterkt. De clusterindeling wordt bepaald op basis van organisatorische criteria, zoals geografische nabijheid en samenwerkingsverbanden. Binnen het cluster dragen directeuren een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor analyse, kennisdeling, ondersteuning en het tijdig signaleren van risico’s. Deze gedeelde verantwoordelijkheid verandert niet de formele eindverantwoordelijkheid: de bestuurder blijft bestuurlijk eindverantwoordelijk en de directeur blijft verantwoordelijk voor de eigen school binnen de vastgestelde kaders. Clusters werken binnen vooraf vastgestelde bestuurlijke kaders, kwaliteitskaders, personele kaders en budgetten. Zij kunnen binnen die kaders afspraken maken over inzet van expertise, gezamenlijke ondersteuning, professionalisering en afstemming van personele vraagstukken. Besluiten met gevolgen buiten het cluster, boven het beschikbare budget of buiten de vastgestelde kaders worden voorgelegd aan het procesoverleg. Clusters nemen geen bestuurlijke besluiten en vormen geen extra hiërarchische laag.
Zij bereiden voor, stemmen af en organiseren gezamenlijke uitvoering binnen de door het bestuur vastgestelde kaders. Wanneer een vraagstuk cluster-overstijgend is, raakt aan wettelijke verantwoordelijkheden, bestuurlijke kaders, begroting of personele rechtspositie, vindt opschaling plaats via het procesbegeleidersoverleg waarbij het bestuur aanwezig is. Bij kwaliteitsrisico’s wordt daarnaast de reguliere kwaliteitscyclus gevolgd, zodat analyse, ondersteuning, herstelmaatregelen en bestuurlijke besluitvorming goed op elkaar aansluiten. 26 6.5 Organisatiestructuur De fusie-organisatie ziet er in het organogram als volgt uit: (zie ook Bijlage 9 in groot, liggend formaat) Toelichting organogram: Raad van Toezicht De Raad van Toezicht is de interne toezichthouder van de stichting. De RvT houdt integraal toezicht op strategie, onderwijskwaliteit, financiën, werkgeverschap, governance en continuïteit. De RvT staat niet in de uitvoeringslijn van de organisatie, maar ziet toe op het functioneren van het bestuur en de stichting als geheel. Bestuur Het bestuur stelt de koers, kaders en strategische doelen vast en is bestuurlijk eindverantwoordelijk. Het bestuur geeft leiding aan de organisatie via duidelijke kaders, de planning- en controlcyclus, kwaliteitsgesprekken en het gesprek met directeuren, staf en medezeggenschap.
Het bestuur neemt besluiten die het bestuurlijk mandaat raken of cluster-overstijgende gevolgen hebben. Directeurenoverleg Het directeurenoverleg is het overleg van de bestuurder met alle directeuren en, afhankelijk van de agenda, betrokken stafmedewerkers. Dit overleg heeft een organisatiebrede functie: strategische afstemming, beleidsvoorbereiding, professionele ontwikkeling, uitwisseling en bespreking van vraagstukken die de gehele stichting raken. Procesbegeleidersoverleg (PBO) Het procesbegeleidersoverleg bestaat uit de procesbegeleiders van de clusters en de bestuurder. Een procesbegeleider is een directeur die binnen het cluster een coördinerende en verbindende rol
27 vervult in de afstemming, voorbereiding en voortgangsbewaking. Deze rol geeft geen hiërarchische bevoegdheid ten opzichte van andere directeuren. Het overleg is bedoeld om de samenhang tussen de clusters te versterken, cluster-overstijgende vraagstukken te bespreken en signalen uit de organisatie tijdig te verbinden aan bestuurlijke kaders en besluitvorming. Het PBO is nadrukkelijk geen extra hiërarchische laag en heeft geen zelfstandige besluitvormende bevoegdheid. De formele verantwoordelijkheden van bestuurder, directeuren, Raad van Toezicht en medezeggenschap blijven ongewijzigd. Besluiten worden genomen binnen de daarvoor geldende wettelijke, bestuurlijke en statutaire kaders. De rol van het PBO is procesmatig en verbindend. Het overleg ondersteunt de werking van de arbeidsorganisatie door te zorgen voor afstemming tussen clusters, het delen van ervaringen en het voorbereiden van onderwerpen die om bestuurlijke afweging vragen. Daarbij kan het gaan om thema’s als onderwijskwaliteit, personele vraagstukken, continuïteit, inzet van expertise, ontwikkeling van clusters en de uitvoering van het koersplan. Het PBO heeft een belangrijke signalerende rol richting de bestuurder gericht op diverse processen en beleidsontwikkelingen. Expertteams Expertgroepen richten zich op inhoudelijke verdieping en het ontwikkelen en benutten van expertise rond organisatiebrede thema’s.
Vanuit die expertise kunnen zij, binnen afgesproken kaders, bijdragen aan het voorbereiden van adviezen of voorstellen richting bestuur of clusters. Een expertgroep wordt ingesteld door het procesbegeleidersoverleg. Clusters Clusters zijn werkverbanden van scholen en directeuren waarin gezamenlijk wordt gewerkt aan continuïteit, kwaliteit, personele inzet, ondersteuning en kennisdeling. Het cluster kan afspraken maken binnen bestuurlijke kaders, kwaliteitskaders, personele kaders en budgetten, maar neemt geen besluiten die buiten het mandaat van directeuren of bestuur vallen. Scholen Scholen blijven herkenbare en autonome onderwijseenheden. Voor ouders en leerlingen verandert de dagelijkse organisatie niet. De directeur blijft verantwoordelijk voor de eigen school, het team, de onderwijskwaliteit en de uitvoering van het schoolplan binnen de kaders van de stichting. Tienmaal per jaar komen de clusters met het bestuur en stafleden bij elkaar, het directeurenoverleg. Deze bijeenkomsten zijn bedoeld om te professionaliseren, te inspireren en af te stemmen. Voorgenomen besluiten en/of adviezen die in de clusters zijn voorbereid, kunnen daar samenkomen, zodat het bestuur een besluit kan nemen.
Bovenschoolse arbeidsorganisatie De bovenschoolse organisatie, het bestuursbureau, ondersteunt clusters en scholen op het gebied van HRM, financiën, ICT, huisvesting en kwaliteitsontwikkeling. Deze organisatie werkt dienstverlenend en beleidsvoorbereidend. Medezeggenschap De organisatie kent medezeggenschap op schoolniveau (MR) en bestuursniveau (GMR). Transparantie en tijdige betrokkenheid zijn hierbij leidend. Meer hierover staat in paragraaf 6.7. Samenhang en menselijke maat Samenhang wordt geborgd via het koersplan, clusterdoelen, het directeurenoverleg, het PBO en een heldere verantwoordingscyclus. De menselijke maat blijft behouden doordat besluitvorming zo laag 28 mogelijk in de organisatie plaatsvindt, terwijl bestuurlijke verantwoordelijkheid, toezicht en medezeggenschap helder belegd blijven. 6.6 Implementatie inrichting organisatie Voor de scholen van OOH is deze sturingsfilosofie relatief nieuw. Directeuren zijn het afgelopen jaar hierin geschoold. De directeuren en het bestuur van Fectio werken inmiddels al ruim twee jaar volgens deze sturingsvisie en hebben daarin ervaring opgedaan. Na het definitieve fusiebesluit zal het bestuur, in afstemming met de directeuren, een besluit nemen over de nieuw te vormen clusters. Er zal een cluster in Houten worden toegevoegd.
De huidige twee clusters worden daarbij opnieuw samengesteld, zodat kennis en ervaring met deze werkwijze via het dagelijks samenwerken verder worden opgebouwd en gedeeld. Waar nodig zal extra externe ondersteuning worden ingezet, zoals dat de afgelopen twee jaar binnen Fectio ook is gedaan, om de overgang zorgvuldig te begeleiden. 6.7 Medezeggenschap Medezeggenschap vervult een wezenlijke rol binnen de bestuurlijke organisatie van het onderwijs. Zij borgt de waarde van inspraak van medewerkers, ouders en leerlingen, draagt bij aan het bewerkstelligen van een breed draagvlak voor beleid en besluitvorming en verhoogt de kwaliteit van besluiten doordat verschillende perspectieven tijdig en structureel worden betrokken. In de bestuurlijke fusie tussen OOH en Fectio wordt deze rol nadrukkelijk onderschreven en verder versterkt. De medezeggenschap op schoolniveau blijft ongewijzigd. Iedere school behoudt een eigen medezeggenschapsraad (MR). De directeur van de school voert het overleg met de MR en blijft primair verantwoordelijk voor de betrokkenheid van medewerkers en ouders bij het beleid en de besluitvorming op schoolniveau. Gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR) Op stichtingsniveau functioneert een gemeenschappelijke medezeggenschapsraad (GMR). De bestuurder voert het overleg met de GMR over stichtingsoverstijgende onderwerpen.
In de huidige situatie is de GMR van OOH samengesteld uit één personeelslid en één ouder per school, wat resulteert in een GMR van in totaal acht leden, die elk een zittingstermijn van vier jaar hebben. Bij Fectio wordt gewerkt met een zittingsduur van drie jaar, waarbij elke MR afwisselend gedurende drie jaar een ouder en daarna drie jaar een personeelslid afvaardigt. De GMR bestaat in totaal uit twaalf leden. Een voordeel van deze systematiek is dat ouders niet voor een lange periode een verplichting aangaan; een nadeel van deze systematiek is de beperkte continuïteit van kennis en ervaring binnen de GMR. In de nieuwe situatie is gekozen voor een zittingsduur van vier jaar. Deze langere zittingsduur maakt het mogelijk om meer kennis en ervaring op te bouwen binnen de GMR, wat de kwaliteit en effectiviteit van de medezeggenschap ten goede komt. Om de omvang van de GMR werkbaar te houden, wordt in het GMR-reglement vastgelegd dat per school óf één ouder óf één personeelslid zitting heeft in de GMR voor een periode van vier jaar. De GMR van de nieuwe organisatie zal dus in totaal zestien leden tellen. Afgesproken is om uiterlijk twee jaar na de fusie de werking van de medezeggenschap te evalueren met de bestuurder en dan te bezien wat een gewenste omvang van de GMR is.
Statuut en GMR-Reglement In het Medezeggenschapsstatuut is de medezeggenschapsstructuur van de nieuwe organisatie vermeld. Daar is o.a. in opgenomen dat er jaarlijks scholing plaatsvindt voor nieuwe (G)MR-leden en 29 dat de voorzitters jaarlijks worden geschoold. In het GMR-reglement zijn de wettelijke bevoegdheden van de GMR opgenomen, waaronder het initiatiefrecht, het informatierecht en het advies- en instemmingsrecht. Net als in de huidige situatie bij zowel OOH als Fectio zal de toekomstige GMR werken met themacommissies. Deze commissies worden betrokken bij de voorbereiding van beleid en adviseren de GMR over onderwerpen die binnen hun thematische expertise vallen. Professionalisering, jaarkalender, faciliteiten Personeelsleden die zitting hebben in de GMR ontvangen vrijgestelde taakuren conform de CAO-PO. De GMR stelt jaarlijks een verslag op van de eigen werkzaamheden. Dit verslag wordt gepubliceerd op de website van de stichting en toegezonden aan de afzonderlijke MR’en. Daarnaast stelt de GMR in overleg met het college van bestuur jaarlijks een jaarkalender vast, waarin wordt vastgelegd welke onderwerpen op welk moment worden behandeld. In deze jaarkalender is expliciet ruimte opgenomen voor onderwerpen die de GMR proactief zelf wil agenderen.
In de organisatiebegroting wordt een professionaliseringsbudget opgenomen voor nieuwe leden van de GMR/MR en voorzitters van GMR/MR. Gemaakte onkosten in het kader van professionalisering (waaronder reiskosten) worden bekostigd door de organisatie. Gevolgen voor betrokkenheid medezeggenschap, personeel, leerlingen en ouders De bestuurlijke fusie zal op schoolniveau voor leerlingen en ouders weinig tot geen directe gevolgen hebben. De scholen behouden hun eigen identiteit en schoolconcept en handelingsruimte om binnen bestuurlijke kaders (sturingsvisie, zie Bijlage 6 en paragraaf 6.4/6.5.) eigen keuzes te maken. Door de fusie zal het proces van kwaliteitsverbetering en doorgaande professionalisering de ontwikkelingskansen van leerlingen verder vergroten. Door de medezeggenschap tijdig te betrekken bij nieuwe ontwikkelingen en het te voeren beleid is de inspraak van ouders en personeelsleden goed geborgd, wat de kwaliteit van de besluitvorming ten goede komt. Met deze inrichting wordt beoogd de medezeggenschap binnen de gefuseerde organisatie duurzaam te versterken, met behoud van betrokkenheid op schoolniveau en met een professionele, goed toegeruste GMR op stichtingsniveau. 6.8 Identiteit In het fusietraject wordt de identiteit van beide stichtingen expliciet meegenomen als wezenlijke en relevante component voor een zorgvuldige afweging.
Fectio kent een herkenbare katholieke grondslag en hanteert pedagogische kernwaarden als vertrouwen, samen leren en verbinding. Deze waarden geven richting aan de samenwerking tussen scholen, ouders en omgeving en vormen het fundament onder de onderwijsopdracht en de wijze waarop relaties worden vormgegeven. OOH kenmerkt zich door een open en inclusieve identiteit, gestoeld op gelijkwaardigheid, vrijheid en ontmoeting. Dit zijn de landelijk vastgestelde kernwaarden van het openbaar onderwijs. Daarnaast werkt OOH vanuit kernwaarden: verbondenheid, optimisme, eigenaarschap en lef. Beide stichtingen vervullen nadrukkelijk een maatschappelijke rol, met scholen die stevig verankerd zijn in de wijk en het kind plaatsen in relatie tot de samenleving als geheel. In de nieuwe stichting vormen de bestaande identiteitsdocumenten, statutaire bepalingen en schoolprofielen het vertrekpunt voor de ontwikkeling van een gedeeld waardenkader dat geldt voor de gehele organisatie. Dit gezamenlijke kader richt zich op gedeelde ambities zoals inclusiviteit, kwaliteit van onderwijs, samenwerking met ouders en professionaliteit van medewerkers. Binnen dit kader blijft nadrukkelijk ruimte bestaan voor herkenbare identiteitsprofielen op schoolniveau, waardoor het openbare karakter van de OOH-scholen en de katholieke identiteit van de Fectio- scholen zichtbaar, betekenisvol en uitlegbaar blijven.
Dit borgt keuzevrijheid voor ouders en sluit aan 30 bij de bestaande onderwijspraktijk waarin scholen zich onderscheiden in levensbeschouwelijke oriëntatie en pedagogische accenten. Identiteit gaat over wat medewerkers drijft en waarom zij zich verbonden voelen met hun school en stichting. In het dagelijks werk in de klas en in de organisatie zullen veel overeenkomsten zichtbaar zijn, maar identiteit kan op schoolniveau wel degelijk betekenis krijgen in taal, rituelen, vieringen, pedagogische keuzes, burgerschap en de wijze waarop scholen omgaan met diversiteit en levensbeschouwing. Op het niveau van waarden en betekenisgeving kunnen en mogen verschillen blijven bestaan. Het samengaan vraagt daarom om een zorgvuldig proces van gesprek en afstemming, gericht op wederzijds begrip en vertrouwen, zodat een gezamenlijke organisatiecultuur en een gedeeld waardenkader kunnen ontstaan, met blijvende herkenbaarheid van de openbare en katholieke identiteit. Borging van de twee identiteiten In de nieuwe stichting blijven zowel de katholieke identiteit van Fectio als de openbare identiteit van OOH herkenbaar geborgd. Het samengaan betekent niet dat de ene identiteit opgaat in de andere, maar dat beide identiteiten binnen één gezamenlijke stichting hun eigen plaats behouden.
Daarmee blijft recht gedaan worden aan de bestaande schoolgemeenschappen, de keuzevrijheid van ouders en de verschillende tradities waaruit de scholen voortkomen. Deze borging vindt ook statutair plaats door het vormen van een samenwerkingsbestuur, waarbij de doelstelling is dat de stichting zowel openbaar als katholiek onderwijs vormgeeft. Het bestuur en de raad van toezicht onderschrijven deze doelstelling en gezamenlijke grondslag van de stichting. In de conceptstatuten, zie Bijlage 1, is opgenomen dat van alle medewerkers een loyale houding wordt verwacht om mee te werken aan het realiseren van de identiteit van de eigen school. De bestaande identiteit en het profiel van de scholen blijven daarbij het uitgangspunt. Katholieke scholen behouden ruimte voor hun katholieke grondslag, waarden, vieringen, rituelen en verbinding met ouders en omgeving. Openbare scholen behouden hun openbare karakter, waarin gelijkwaardigheid, vrijheid en ontmoeting centraal staan. Op schoolniveau blijft zichtbaar welke levensbeschouwelijke en pedagogische oriëntatie de school heeft en hoe deze in de dagelijkse praktijk betekenis krijgt. De borging van identiteit vindt niet alleen plaats in documenten, maar vooral in het blijvende gesprek daarover. Binnen de nieuwe stichting wordt identiteit periodiek geagendeerd in de bestaande overleg- en verantwoordingsstructuur.
Daarbij kan worden gedacht aan gesprekken in de Raad van Toezicht, de GMR, het directeurenoverleg en, waar passend, de medezeggenschapsraden van scholen. Op deze manier wordt gevolgd of beide identiteiten in beleid, communicatie en praktijk voldoende herkenbaar blijven. Concreet wordt identiteit geborgd via de bestaande kenniskring/identiteitsdialoog en via de reguliere kwaliteits- en toezichtcyclus. Identiteit komt terug in het koersplan, schoolplannen, kwaliteitsgesprekken, het profiel van de raad van toezicht, schoolbezoeken en de toezichtagenda. Een aparte identiteitscommissie wordt op dit moment niet als noodzakelijke voorwaarde gezien. De bestaande gremia bieden voldoende mogelijkheden om signalen op te halen, ontwikkelingen te bespreken en zo nodig bij te sturen. Mocht in de praktijk blijken dat aanvullende borging wenselijk is, dan kan de nieuwe stichting op een later moment besluiten om hiervoor een tijdelijke werkgroep of adviesgroep in te richten. 31 Bij beleid, communicatie en besluitvorming wordt steeds meegewogen wat keuzes betekenen voor de herkenbaarheid van de katholieke en openbare scholen. Zo blijft er ruimte voor verschil binnen een gedeeld waardenkader.
De verbinding tussen de scholen ligt in de gezamenlijke maatschappelijke opdracht, goed onderwijs, inclusiviteit, professionaliteit en samenwerking, terwijl de eigenheid van de afzonderlijke scholen zichtbaar en betekenisvol blijft. 6.9 Cultuur en cultuuraspecten Naast identiteit speelt organisatiecultuur een belangrijke rol in het functioneren van scholen en medewerkers. Cultuur komt tot uiting in dagelijkse routines, omgangsvormen, leiderschapsstijlen, communicatie, besluitvorming en de wijze waarop samenwerking vorm krijgt. Deze aspecten zijn in de praktijk vaak sterker voelbaar dan formele identiteitskaders en bepalen in hoge mate hoe medewerkers hun werk ervaren. Binnen zowel Fectio als OOH bestaat variatie in cultuur tussen scholen en teams. Deze verschillen zijn mede gevormd door geschiedenis, lokale context, schoolpopulatie en ontwikkelkeuzes van teams. In de gesprekken die in het kader van de fusie zijn gevoerd is zichtbaar geworden dat beide organisaties sterke professionele culturen kennen, maar dat de wijze waarop deze tot uiting komt kan verschillen. Fectio werkt bijvoorbeeld al geruime tijd met teamgericht organiseren, cluster-samenwerking en gedelegeerd leiderschap, waardoor scholen gewend zijn om over schoolgrenzen heen samen te werken en verantwoordelijkheid te delen.
Binnen OOH is eveneens een sterke professionele cultuur aanwezig, met nadruk op eigenaarschap, betrokkenheid en verbinding binnen de eigen schoolteams. Tijdens de gezamenlijke cultuursessies met directeuren van beide organisaties is gebleken dat er veel bereidheid bestaat om van elkaar te leren en samen een nieuwe organisatie te vormen. Tegelijkertijd werd zichtbaar dat de fusie voor de ene organisatie ingrijpender kan voelen dan voor de andere. Dit vraagt aandacht voor het herkennen en erkennen van verschillende perspectieven en ervaringen. Het voorkomen van het gevoel van ‘overname’ en het expliciet benoemen van gemaakte keuzes is daarbij belangrijk. Cultuurontwikkeling laten we ontstaan vanuit de dialoog waarin de bestaande verhalen van beide organisaties worden erkend en meegenomen. In dit proces wordt ruimte geboden om ervaringen, zorgen en verwachtingen te delen, zodat wederzijds begrip en vertrouwen kunnen groeien. Bij de ontwikkeling van een gezamenlijke cultuur wordt gebruikgemaakt van systemische principes die richting geven aan gezonde organisaties. Daarbij staan drie elementen centraal: Ordening Duidelijkheid over rollen, verantwoordelijkheden en besluitvorming is essentieel voor een goed functionerende organisatie. Wanneer helder is wie waarvoor verantwoordelijk is en welke kaders gelden, ontstaat rust en voorspelbaarheid in de samenwerking.
Binding Een sterke organisatiecultuur vraagt om een balans tussen verbondenheid en ruimte voor verschillen. In de nieuwe stichting wordt gewerkt aan een cultuur waarin scholen en teams zich verbonden voelen met het geheel, terwijl er tegelijkertijd ruimte blijft voor eigen accenten en lokale identiteit. Uitwisseling Samenwerking tussen scholen, teams en medewerkers is essentieel voor professionele ontwikkeling. Door de verschillen en overeenkomsten in kennis, expertise en ervaringen actief uit te wisselen 32 ontstaat een lerende organisatie waarin scholen van elkaar kunnen profiteren en gezamenlijke kwaliteit groeit. De nieuwe stichting kiest daarom voor een cultuur waarin veiligheid, vertrouwen, professionele ruimte, samenwerking en leren van elkaar centraal staan. Daarbij wordt expliciet aandacht besteed aan het begeleiden van veranderingen die onvermijdelijk zijn bij een fusie. Cultuurverandering gaat immers altijd gepaard met het loslaten van bestaande werkwijzen en gewoonten. Het erkennen van wat waardevol was in de bestaande organisaties helpt om deze verandering op een respectvolle en zorgvuldige manier vorm te geven.
Door hier bewust aandacht aan te besteden (zie de gefaseerde uitwerking van de cultuurontwikkeling in de nieuwe organisatie, Bijlage 7), wil de nieuwe stichting een organisatie ontwikkelen waarin medewerkers zich verbonden voelen met het gezamenlijke doel: het bieden van goed onderwijs aan alle kinderen in gemeenten Houten, Bunnik en omgeving. Bestuursbureau Om de toekomstige samenwerking tussen medewerkers van de bestuursbureaus soepel te laten verlopen, zijn OOH en Fectio eind maart 2026 gestart met een informele activiteit om elkaar beter te leren kennen. Vanaf medio mei 2026 worden er drie bijeenkomsten georganiseerd (met externe ondersteuning) voor alle bestuursbureaumedewerkers. Het doel is om de onderlinge band te versterken, elkaars rollen en waarden te begrijpen en gezamenlijk een nieuwe missie, koers en taakverdeling voor na de fusie te bepalen. Hiermee beogen we alle bureaumedewerkers duidelijkheid te geven over de (toekomstige) taken. 6.10 Extern toezicht In de stichting is sprake van openbaar onderwijs en katholiek onderwijs. Openbaar onderwijs De gemeenteraad van de gemeente Houten vervult een toezichthoudende ten aanzien van de toegankelijkheid en borging van voldoende openbaar onderwijs in de gemeente. Het fusiebesluit zal daarom door OOH ter instemming aan de gemeenteraad van Houten worden voorgelegd, met de bijbehorende opgestelde statuten, zie Bijlage 1.
In de statuten zijn waarborgen voor het toezicht door de gemeente op het openbaar onderwijs opgenomen door o.a. toezending van de begroting en de jaarstukken, voordat deze definitief zijn vastgesteld; de gemeente kan hierop een zienswijze indienen bij de stichting (dit zijn wettelijke eisen die horen bij een samenwerkingsbestuur). Besluiten over opheffing of overdracht van openbare scholen moet de stichting ter goedkeuring voorleggen aan de gemeenteraad. Ook is opgenomen in de statuten, dat het openbaar onderwijs plaatsvindt met eerbiediging van ieders godsdienst of levensovertuiging en volledig toegankelijk is voor alle leerlingen zonder onderscheid naar achtergrond. Dit wordt in de schoolplannen ook geborgd. Katholiek onderwijs De Nederlandse Katholieke Schoolraad (NKSR) houdt toezicht op de identiteit van het katholiek onderwijs. Dit toezicht betreft bij een bestuurlijke fusie dat de NKSR deze FER en de bijbehorende statuten ontvangt en de fusie moet goedkeuren ten aanzien van het borgen van de identiteit van de katholieke scholen. In de statuten is opgenomen dat de stichting zich houdt aan de regelingen die de NKSR heeft vastgesteld voor de katholieke scholen (opgenomen in het Algemeen Reglement voor het Katholiek Onderwijs, het ARKO).
Ook de katholieke scholen zijn algemeen toegankelijk, tenzij de 33 ouders of verzorgers niet instemmen met doelstelling en grondslag van de school. In de schoolplannen wordt de katholieke identiteit van de school nader uitgewerkt, zie ook 6.8. 34 7 Gevolgen van de fusie voor het onderwijs Inleiding In dit hoofdstuk wordt beschreven wat de voorgenomen fusie betekent voor het onderwijs in de scholen. Daarbij staat voorop dat de scholen herkenbare onderwijseenheden blijven, met een eigen onderwijsconcept, identiteit, pedagogisch-didactische keuzes en relatie met ouders en omgeving. Voor leerlingen en ouders verandert de dagelijkse schoolpraktijk hierdoor niet direct. Tegelijkertijd biedt de fusie mogelijkheden om de ondersteuning van scholen, de professionele samenwerking en de kwaliteitszorg verder te versterken. In dit hoofdstuk wordt daarom ingegaan op de effecten van de fusie op scholen, de uitgangspunten voor harmonisatie van onderwijs en onderwijskwaliteit, de inrichting van planvorming en verantwoording, de monitoring van onderwijskwaliteit en de uitgangspunten voor leerlingbegeleiding. Daarbij wordt nadrukkelijk aangesloten bij de kracht van beide organisaties. OOH brengt onder meer ervaring in met openbaar onderwijs, inclusieve waarden, korte lijnen, schoolnabijheid en sterk onderwijskundig leiderschap.
Fectio brengt onder meer ervaring in met clustersamenwerking, expertgroepen en integraal leiderschap. De nieuwe organisatie bouwt voort op deze sterke elementen, zonder één bestaande werkwijze als vanzelfsprekend leidend te maken. In de fusieorganisatie blijven scholen herkenbare onderwijseenheden met een eigen onderwijsconcept, identiteit, pedagogisch-didactische keuzes en relatie met ouders en omgeving. Voor leerlingen en ouders verandert de dagelijkse schoolpraktijk daardoor niet direct. Wel verandert de rol van schoolleiders geleidelijk. In de huidige situatie ligt bij OOH het accent sterker op onderwijskundig leiderschap binnen de eigen school. In de fusieorganisatie wordt toegewerkt naar integraal leiderschap. Dat betekent dat directeuren niet alleen verantwoordelijk zijn voor de onderwijskundige ontwikkeling van hun eigen school, maar ook breder bijdragen aan personele, organisatorische en kwaliteitsvraagstukken binnen de school en het cluster. Deze ontwikkeling wordt gezien als een versterking van het leiderschap. Schoolleiders krijgen meer ruimte om samen verantwoordelijkheid te nemen voor onderwijskwaliteit, personele continuïteit, professionele ontwikkeling en de inzet van expertise. Daarmee ontstaat een bredere gezamenlijke verantwoordelijkheid voor de kwaliteit en ontwikkeling van alle scholen binnen de organisatie.
De fusie biedt daarnaast meer mogelijkheden voor gezamenlijke scholing, professionalisering, kennisdeling en ondersteuning op thema’s als onderwijskwaliteit, passend onderwijs, hoogbegaafdheid, gedrag, taalontwikkeling en basisvaardigheden. Scholen kunnen daardoor sterker gebruikmaken van elkaars expertise en goede voorbeelden. Binnen de nieuwe organisatie wordt verder gewerkt met netwerken, expertgroepen en gezamenlijke ontwikkelthema’s. Binnen Fectio is hiermee al ervaring opgedaan; binnen OOH ligt het accent sterker op schoolnabije samenwerking, korte lijnen en onderwijskundig leiderschap. In de fusieorganisatie kan dit gezamenlijk worden doorontwikkeld, waarbij scholen van beide organisaties hun kennis, ervaringen en sterke praktijken inbrengen. Ook kan de grotere schaal bijdragen aan meer continuïteit in de personele bezetting. Personeel kan waar nodig flexibeler worden ingezet, bijvoorbeeld bij vervanging, tijdelijke ondersteuning of het benutten van specifieke expertise. Uitgangspunt blijft dat dit zorgvuldig gebeurt, met oog voor teams, schoolidentiteit en de continuïteit voor leerlingen. 35 Tot slot maakt de grotere schaal het mogelijk om de bovenschoolse ondersteuning professioneler en minder kwetsbaar te organiseren. Denk aan ondersteuning van de scholen op het gebied van HR, financiën, ICT, huisvesting en kwaliteitszorg.
Daardoor kunnen directeuren en teams beter worden ondersteund en kan meer aandacht uitgaan naar de ontwikkeling van het onderwijs in de scholen. Samengevat: de fusie verandert niet de herkenbaarheid en dagelijkse praktijk van de scholen, maar versterkt de ondersteuning, samenwerking en ontwikkelkracht. De beweging naar integraal leiderschap biedt schoolleiders de mogelijkheid om niet alleen hun eigen school, maar ook de gezamenlijke kwaliteit en continuïteit van de organisatie verder te versterken. 7.1 Harmonisatie onderwijs De scholen gaan werken binnen een cluster zoals beschreven in de sturingsvisie (zie Bijlage 6 en paragraaf 6.4/6.5.), om ervoor te zorgen dat er continu onderwijs van hoge kwaliteit wordt gegeven en dat ieder kind zo veel mogelijk een plek heeft. Talenten van kinderen moeten zo veel mogelijk tot ontplooiing komen. Dit vraagt om gezamenlijke kwaliteits- en beleidskaders. Harmonisatie betekent daarbij niet dat alle scholen hetzelfde worden, maar dat gewerkt wordt vanuit gezamenlijke uitgangspunten met behoud van de eigen identiteit, cultuur en onderwijsvisie van de scholen. Wat vinden we hoge kwaliteit, hoe zorgen we ervoor dat dit voor iedereen duidelijk is en hoe zorgen we voor een continue dialoog, vanuit zelfreflectie, over wat goed gaat en beter kan? De clusters staan niet alleen in de ontwikkeling van kinderen.
Vanuit partnerschap en in samenwerking met ouders, samenwerkingsverbanden, gemeenten en jeugdzorg wordt het sterkste onderwijs gerealiseerd. Schaalvergroting maakt de stem van de fusieorganisatie binnen dit partnerschap mogelijk luider en eendrachtiger, omdat er een grotere groep leerlingen vertegenwoordigd wordt. De scholen zelf fungeren hierin als ontmoetingsplaatsen, waarbinnen onderwijsprofessionals met elkaar leren en van elkaar leren in relatie tot de maatschappelijke context. Maatschappelijke ontwikkelingen zijn divers van aard en volgen elkaar in snel tempo op. Voor de fusieorganisatie is een breed perspectief met betrekking tot de ontwikkeling van kinderen van belang. De volgende kernbegrippen nemen daarbij een centrale plek in: • Kwalificatie: overdracht van kennis, vaardigheden, waarden, normen. • Persoonsvorming: vrijheid, verantwoordelijkheid, empathie, in democratisch perspectief. • Socialisatie: zich verhouden tot de wereld, tot cultuur, tradities, innovaties, tot manieren van doen en van zijn. • Inclusie: alle kinderen gaan, ongeacht beperkingen of achtergrond, samen in hun eigen buurt naar school. OOH brengt onder meer ervaring in met openbaar onderwijs, inclusieve waarden, korte lijnen, schoolnabijheid en onderwijskundig leiderschap. Fectio brengt onder meer ervaring in katholiek onderwijs, clustersamenwerking, expertgroepen en integraal leiderschap.
In de fusieorganisatie worden deze kwaliteiten benut om gezamenlijk sterker te worden. De harmonisatie op het gebied van onderwijs biedt de volgende mogelijkheden om te versterken: • Passend onderwijs: beide organisaties werken volgens de afspraken van het samenwerkingsverband. Er wordt op cluster- en stichtingsniveau samengewerkt door de kwaliteitscoördinatoren, kennis en expertise wordt gedeeld. Aangezien er met meerdere samenwerkingsverbanden wordt samengewerkt kan meer uitwisseling plaatsvinden om het onderwijs voor leerlingen steeds passender te maken. De ambitie van beide organisaties is inclusief onderwijs. De fusie biedt mogelijkheden om expertise breder beschikbaar te maken voor alle scholen en om de ondersteuning rondom leerlingen verder te versterken. 36 • Onderwijs aan meer- en hoogbegaafden: beide organisaties hebben voorzieningen om extra ondersteuning te kunnen bieden aan meer- en hoogbegaafden. Beide organisaties hebben plusklassen. Daarnaast heeft OOH een voltijds hoogbegaafdenvoorziening die een regionale functie vervult binnen het samenwerkingsverband. Er is dan ook veel expertise in huis. Voltijd- en deeltijd hoogbegaafdenonderwijs kunnen naast elkaar blijven bestaan en er kan meer gebruik worden gemaakt en uitwisseling plaatsvinden van specialistische kennis en expertise binnen de organisatie.
Hierdoor kunnen scholen en medewerkers binnen beide organisaties sterker gebruikmaken van elkaars ervaring en specialismen. • 10-14 Onderwijs: Fectio heeft een 10-14 voorziening met regiofunctie, die extra ondersteuning biedt voor bovenbouwleerlingen die nog jong dan wel niet voldoende rijp zijn om de overstap naar het VO te maken. OOH maakt evenals andere omliggende besturen gebruik van deze voorziening. De voorziening blijft behouden en past binnen de gezamenlijke ambitie om een dekkend en passend onderwijsaanbod te realiseren. • Sociale veiligheid: beide organisaties hebben een beleidsplan waarin alle verplichte veiligheidsaspecten zijn terug te vinden. De lijn van de PO-Raad wordt hierin gevolgd. Beide beleidsstukken zijn toe aan actualisatie en kunnen binnen de fusieorganisatie worden geharmoniseerd. Binnen Fectio zijn alle kwaliteitscoördinatoren opgeleid tot aandachtsfunctionaris meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling. Binnen OOH is dit deels hetzelfde en deels bij een gedragsspecialist/vertrouwenspersoon gelegd. Dit heeft geen gevolgen voor de fusieorganisatie en hierover kunnen definitieve afspraken worden gemaakt na de fusie. Uitgangspunt is dat sociale veiligheid op alle scholen herkenbaar en zorgvuldig wordt geborgd, met ruimte voor een passende inrichting per school. Samengevat: harmonisatie betekent niet dat scholen hetzelfde worden.
De inzet is het ontwikkelen van gezamenlijke kwaliteits - en beleidskaders, betere kennisdeling en sterkere ondersteuning, terwijl scholen hun eigen identiteit, onderwijsconcept en lokale context behouden. Daarbij worden de kwaliteiten van zowel OOH als Fectio benut om het onderwijs passender en sterker te maken. 7.2 Harmonisatie onderwijskwaliteit Om de basiskwaliteit van het onderwijs op de scholen te borgen en verder te ontwikkelen, wordt binnen beide organisaties uitvoering gegeven aan de standaarden van het kwaliteitsgebied Besturing, Kwaliteitszorg en Ambitie uit het waarderingskader van de Onderwijsinspectie. De besturing wordt daarin gezien als een cyclisch proces (zie Figuur 1) en stimuleert een ontwikkelingsgerichte kwaliteitscultuur: beleid wordt opgevolgd en na evaluatie bijgesteld. Figuur 1: Opbouw kwaliteitsgebied Overgenomen uit: Onderzoekskader PO 2021 (p.24), door Inspectie van het Onderwijs, versie 1 augustus 2025.
37 De drie standaarden vertegenwoordigen samen het stelsel van kwaliteitszorg en omvatten: BKA1: Visie, ambities en doelen Het bestuur heeft een visie op kwaliteit, heeft hiervoor ambities en doelen opgesteld en stuurt op het behalen daarvan. BKA2: Uitvoering en kwaliteitscultuur. Het bestuur realiseert samen met de scholen de doelen voor kwaliteit, bevordert een kwaliteitscultuur, zorgt voor randvoorwaarden en stuurt waar nodig tussentijds bij. BKA3: Evaluatie, verantwoording en dialoog. Het bestuur evalueert en analyseert systematisch of het de doelen realiseert en verantwoordt zich hierover. Het stelt wanneer dat nodig is het beleid bij en betrekt daartoe interne en externe belanghebbenden in een goed functionerende dialoog. Voor de eerste fase na de fusie wordt gewerkt met een beperkte set meetbare kwaliteitsdoelen. Deze doelen worden niet los van de bestaande kwaliteitscyclus ingericht, maar opgenomen in het bestuursjaarplan, de schooljaarplannen, de kwaliteitsgesprekken en de managementrapportages. Daarbij wordt aangesloten bij bestaande werkwijzen en sterke praktijken uit beide organisaties.
Als eerste gezamenlijke kwaliteitsdoelen gelden: alle scholen beschikken over een actuele nulmeting van de basiskwaliteit; alle scholen voeren jaarlijks een opbrengstenanalyse en kwaliteitsgesprek; signalen uit inspectiebezoeken en interne audits worden vastgelegd en opgevolgd; en brede onderwijskwaliteit, waaronder kwalificatie, socialisatie, persoonsvorming, inclusie en sociale veiligheid, wordt zichtbaar meegenomen in planvorming en verantwoording. De precieze indicatoren en streefwaarden worden na besluitvorming over de fusie vastgesteld in samenhang met het nieuwe koersplan en het bestuursjaarplan. Daarmee blijft de aanvulling uitvoerbaar en sluit deze aan bij de bestaande werkwijzen van beide organisaties. Uitgangspunt daarbij is dat niet één werkwijze leidend wordt verklaard, maar dat elementen uit beide organisaties worden benut om gezamenlijk tot een passende kwaliteitsaanpak te komen. In de besturingscyclus van beide organisaties zijn verschillen aanwezig, die een grondslag hebben in de verschillende besturingsfilosofieën. OOH werkt vanuit korte lijnen en sterk onderwijskundig leiderschap dicht bij de scholen. Binnen Fectio ligt het accent meer op integraal leiderschap, clustering en samenwerking in netwerken en expertgroepen. Beide benaderingen hebben waardevolle elementen die elkaar binnen de fusieorganisatie kunnen versterken.
De harmonisatie op het gebied van onderwijskwaliteit heeft de volgende aandachtspunten: • Harmonisatie vindt gefaseerd plaats. Daarbij wordt aangesloten bij bestaande kwaliteiten, instrumenten en routines van beide organisaties, zodat scholen voldoende ruimte houden voor een zorgvuldige ontwikkeling. • De kwaliteitszorg blijft gericht op continue ontwikkeling van het onderwijs en niet uitsluitend op controle en verantwoording. De professionele dialoog tussen scholen, directeuren, kwaliteitscoördinatoren en bestuur vormt daarbij een belangrijk uitgangspunt. • Binnen de fusieorganisatie wordt gewerkt aan meer gezamenlijke kennisdeling tussen scholen en clusters. Hierdoor kunnen scholen sterker gebruikmaken van elkaars expertise, ervaringen en goede voorbeelden. • Scholen behouden ruimte om, binnen gezamenlijke kwaliteitskaders, eigen accenten te leggen die passen bij de leerlingenpopulatie, identiteit en onderwijsvisie van de school. 38 • De fusie biedt mogelijkheden om de ondersteuning op het gebied van kwaliteitszorg minder kwetsbaar en professioneler te organiseren. Hierdoor ontstaat meer continuïteit en ruimte voor verdieping, analyse en begeleiding van scholen. Samengevat: de nieuwe organisatie bouwt voort op de kwaliteitszorg van beide organisaties. In de eerste fase wordt gewerkt met een beperkte set meetbare kwaliteitsdoelen en een gefaseerde harmonisatie.
Daarbij blijft de professionele dialoog centraal staan en worden sterke elementen uit OOH en Fectio gebruikt om tot een gezamenlijke kwaliteitsaanpak te komen. 7.3 Planvorming en verantwoording Beide organisaties werken volgens de PDCA-cyclus. Dat biedt een goede gezamenlijke basis voor de verdere inrichting van planvorming, monitoring en verantwoording binnen de fusieorganisatie. Tegelijkertijd verschillen de accenten in de huidige werkwijzen. Deze verschillen worden niet gezien als belemmering, maar als vertrekpunt om tot een gezamenlijke, versterkte kwaliteitscyclus te komen. • Planvorming vierjaarlijks: Binnen beide organisaties wordt de koers van de organisatie vastgelegd in het strategisch beleidsplan. Deze dient opnieuw opgesteld te worden zodra er gefuseerd wordt. Dit beleidsplan komt tot stand in een brede dialoog met input van belanghebbenden binnen en buiten de organisatie. Op schoolniveau wordt op basis van het strategisch beleidsplan een schoolplan opgesteld. Beide organisaties hanteren hiervoor het format van MijnSchoolplan in ParnasSys Schoolkwaliteit. • In dit nieuwe strategisch beleidsplan wordt bepaald wat de gezamenlijke visie op onderwijs is. Dit wordt uitgewerkt in de eerste planperiode van de fusieorganisatie. • Planvorming jaarlijks: Het bestuur stelt jaarlijks in overleg met de directeuren een bestuursjaarplan op. Hierin wordt de koers geprioriteerd.