CConstaterende datHouten
Koppel je AI →
Document · PDF

2. Fusie Effect Rapportage OOH - Fectio

Gemeenteraad 6 oktober 2026, gemeente HoutenBij agendapunt: Bestuurlijke fusie Katholieke Scholenstichting Fectio en Stichting Openbaar Onderwijs Houten39.976 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 5

Fusie-effectrapportage bestuurlijke fusie OOH en Fectio Definitieve versie juli 2026

1 | Inhoud 1 | Inhoud .................................................................................................................................. | 2 2 | Samenvatting ........................................................................................................................ | 4 3 | Inleiding ............................................................................................................................... | 6 4 | Beoogde fusie en aanleiding voor de fusie ............................................................................. | 7 4.1 | Voorgeschiedenis en proces .................................................................................................. | 7 4.2 | Beoogde meerwaarde (WHY) ................................................................................................ | 7 4.3 | Kwalitatieve en kwantitatieve doelen ................................................................................... | 9 4.4 | Alternatieven bestuurlijke samenwerking ............................................................................. | 9 4.5 | Keuze voor bestuurlijke fusie ............................................................................................... | 15 4.6 | Maatschappelijke opdracht .................................................................................................

| 17 5 | Communicatie over de fusie ................................................................................................ | 18 5.1 | Betrokkenheid van de medezeggenschapsraden ................................................................ | 18 5.2 | Betrokkenheid van de raden van toezicht ........................................................................... | 18 5.3 | Betrokkenheid van bestuursbureau, directeuren, scholen (ouders en personeel) ............ | 18 5.4 | Communicatie- en participatieaanpak in besluit- en implementatiefase ........................... | 19 5.5 | Communicatie en nazorg na de fusiedatum ........................................................................ | 21 6 | Organisatie en inrichting van de rechtspersoon na de fusie .................................................. | 22 6.1 | Samenwerkingsbestuur ....................................................................................................... | 22 6.2 | Raad van toezicht ................................................................................................................. | 22 6.3 | Bestuur ................................................................................................................................. | 23 6.4 | Inrichting fusie-organisatie ..................................................................................................

| 24 6.5 | Organisatiestructuur ............................................................................................................ | 26 6.6 | Implementatie inrichting organisatie .................................................................................. | 28 6.7 | Medezeggenschap ............................................................................................................... | 28 6.8 | Identiteit .............................................................................................................................. | 29 6.9 | Cultuur en cultuuraspecten ................................................................................................. | 31 6.10 | Extern toezicht ..................................................................................................................... | 32 7 | Gevolgen van de fusie voor het onderwijs ........................................................................... | 34 7.1 | Harmonisatie onderwijs ....................................................................................................... | 35 7.2 | Harmonisatie onderwijskwaliteit ......................................................................................... | 36 7.3 | Planvorming en verantwoording .........................................................................................

| 38 7.4 | Monitoring onderwijskwaliteit ............................................................................................ | 39 7.5 | Leerlingbegeleiding .............................................................................................................. | 41 8 | Gevolgen van de fusie voor het personeel ........................................................................... | 42 8.1 | Effecten door grotere schaal ............................................................................................... | 42 8.2 | Rechtspositionele effecten en DGO ..................................................................................... | 43 8.3 | Effecten voor verschillende groepen medewerkers ............................................................ | 43 8.4 | Effecten op het bestuursbureau .......................................................................................... | 44 8.5 | Functiegebouw..................................................................................................................... | 45 8.6 | Arbeidsvoorwaarden............................................................................................................ | 45 8.7 | Personeelsbeleid ..................................................................................................................

| 46 8.8 | Formatietoedeling................................................................................................................ | 47 8.9 | Mobiliteitsbeleid .................................................................................................................. | 47 8.10 | Vervangingsbeleid ................................................................................................................ | 47 8.11 | Kweekvijverbeleid ................................................................................................................ | 47 8.12 | Ruimte voor Ambitie/Promotiebeleid ................................................................................. | 48 8.13 | Professionaliseringsbeleid ................................................................................................... | 48 2 8.14 | Harmonisatieplanning .......................................................................................................... | 48 9 | Financiële gevolgen van de fusie.......................................................................................... | 49 9.1 | Financiële impact ................................................................................................................. | 49 9.2 | Groot onderhoud .................................................................................................................

| 52 9.3 | Financiële risico’s ................................................................................................................. | 53 9.4 | Aandachtspunten uit het due diligence rapport .................................................................. | 55 9.5 | Relatie met bestuursbureau en implementatiecapaciteit ................................................... | 56 9.6 | Niet-financiële kosten en baten ........................................................................................... | 56 9.7 | Conclusie .............................................................................................................................. | 57 10 | Gevolgen van de fusie voor voorzieningen | ........................................................................... | 59 10.1 | Contracten en dienstverlening............................................................................................. | 59 10.2 | Administratieve systemen ................................................................................................... | 60 10.3 | Aanbestedingsbeleid ............................................................................................................ | 61 10.4 | Onderhoud en huisvesting ...................................................................................................

| 62 10.5 | ICT-beleid en ICT-beheer...................................................................................................... | 62 10.6 | Implementatieplan ICT ......................................................................................................... | 63 10.7 | Harmonisatieplan ICT ........................................................................................................... | 64 10.8 | Domein en e-mail ................................................................................................................. | 65 10.9 | Implementatiefase tot fusiedatum (1 januari 2027) ........................................................... | 65 11 | Effecten van de fusie op keuzevrijheid, diversiteit en bereikbaarheid ................................... | 66 12 | Evaluatie van de fusie ......................................................................................................... | 67 12.1 | Uitgangspunten voor de evaluatie ....................................................................................... | 67 12.2 | Evaluatie aan de hand van reguliere bronnen ..................................................................... | 67 12.3 | Evaluatiemomenten .............................................................................................................

| 68 12.4 | Betrokkenheid van GMR en raad van toezicht .................................................................... | 68 12.5 | Succesvolle fusie .................................................................................................................. | 69 12.6 | Advies gemeente(n) ............................................................................................................. | 69 Bijlagen: Bijlage 1. | Statuten samenwerkingsbestuur ............................................................................ | 70 Bijlage 2. | Kwaliteitsprofiel raad van toezicht ......................................................................... | 85 Bijlage 3. | Bestuursopdracht college van bestuur ................................................................... | 88 Bijlage 4. | Functieprofiel college van bestuur ......................................................................... | 90 Bijlage 5. | Intern benoemingsprocedure college van bestuur ................................................ | 93 Bijlage 6. | Sturingsvisie ............................................................................................................ | 96 Bijlage 7. | Cultuurontwikkeling fusie-organisatie .................................................................... | 99 Bijlage 8.

| Vergelijking samenwerkingsvormen ..................................................................... | 101 Bijlage 9. | Organogram .......................................................................................................... | 102 Bijlage 10. | Due Diligence rapport Infinite Financieel ............................................................. | 103 Bijlage 11. | Financieel: Overstap naar activeren groot onderhoud ......................................... | 104 Bijlage 12. | Routekaart ............................................................................................................ | 106 Bijlage 13. | Risico beheersing fusieproces ............................................................................... | 110 3 4 2 Samenvatting In deze Fusie-effectrapportage (FER) beschrijven Stichting Fectio en Stichting Openbaar Onderwijs Houten (OOH) hun voornemen om per 1 januari 2027 bestuurlijk te fuseren. Deze voorgenomen fusie is het resultaat van een intensief traject van verkenning, onderzoek en gezamenlijke dialoog dat in 2024 is gestart. De rapportage laat zien dat beide organisaties samen willen gaan vanuit de overtuiging dat zij gezamenlijk beter in staat zijn om hun maatschappelijke opdracht duurzaam vorm te geven.

Centraal in de afweging staat de vraag hoe ook in de toekomst kwalitatief goed, toegankelijk en toekomstbestendig onderwijs kan worden gegarandeerd voor alle kinderen in Houten, Bunnik en omgeving. Zowel Fectio als OOH constateren dat de eisen aan onderwijsorganisaties de afgelopen jaren sterk zijn toegenomen. Schoolbesturen moeten niet alleen zorgen voor goed onderwijs, maar ook inspelen op personeelstekorten, passend onderwijs, digitalisering, kwaliteitszorg, inclusie en steeds complexere eisen aan governance en bedrijfsvoering. Voor beide organisaties geldt dat zij op onderdelen relatief kwetsbaar zijn georganiseerd, met kleine bestuursbureaus en beperkte specialistische capaciteit. Door samen te gaan ontstaat volgens beide besturen een robuustere organisatie die beter bestand is tegen deze ontwikkelingen. De bestuurlijke fusie moet leiden tot één nieuwe organisatie met zestien basisscholen: twaalf katholieke scholen en vier openbare scholen. Daarbij blijft de eigen identiteit van de scholen behouden. De dagelijkse praktijk voor leerlingen, ouders en medewerkers verandert in beginsel niet. De scholen behouden hun eigen profiel, identiteit en pedagogisch-didactische aanpak. Ook blijven de bestaande BRIN-nummers en daarmee de afzonderlijke bekostigingseenheden behouden.

Wel ontstaat er één gezamenlijke stichting met één college van bestuur, één raad van toezicht en één bestuursbureau. Voor medewerkers blijft de werkplek veelal hetzelfde, maar zij kunnen de fusie wel merken door gezamenlijke beleidskaders, samenwerking tussen scholen, ondersteuningsstructuren en geharmoniseerde regelingen. De meerwaarde van de fusie wordt in de FER nadrukkelijk gekoppeld aan de maatschappelijke opdracht van het onderwijs. Beide organisaties willen gezamenlijk sterker bijdragen aan gelijke kansen voor kinderen, brede ontwikkeling en inclusief onderwijs. Door expertise en ondersteuning te bundelen ontstaat meer ruimte voor specialistische kennis op het gebied van bijvoorbeeld passend onderwijs, taalontwikkeling, zorgstructuren en kwaliteitsontwikkeling. Daarnaast biedt een grotere organisatie meer mogelijkheden voor innovatie en gezamenlijke professionalisering van medewerkers. De fusie moet leiden tot een sterkere professionele leercultuur waarin scholen en medewerkers meer van elkaar kunnen leren en expertise gemakkelijker kan worden gedeeld. Ook op het gebied van werkgeverschap verwachten beide organisaties duidelijke voordelen. In een tijd van arbeidsmarktkrapte is het voor kleine organisaties steeds lastiger om continuïteit te waarborgen en specialistische functies duurzaam in te vullen.

De nieuwe organisatie wil aantrekkelijker worden voor medewerkers door meer loopbaanmogelijkheden, betere begeleiding van starters en zij-instromers en meer ruimte voor mobiliteit en ontwikkeling. Tegelijkertijd moet de schaalvergroting ertoe bijdragen dat kwetsbaarheid bij ziekte, vacatures of personele wisselingen vermindert. Daarnaast speelt doelmatigheid een belangrijke rol. Door processen gezamenlijk te organiseren verwachten Fectio en OOH efficiënter te kunnen werken. Dubbele structuren kunnen worden verminderd, externe inhuur kan worden teruggebracht en gezamenlijke inkoop en ICT leveren schaalvoordelen op. Beide organisaties benadrukken daarbij dat het doel niet is om “groter om het groter zijn” te worden, maar om meer middelen en kwaliteit beschikbaar te maken voor het primaire proces: het onderwijs in de klas. Hierdoor kan op termijn meer ruimte ontstaan om middelen 5 doelmatig in te zetten ten behoeve van het primaire proces. Daarbij wordt rekening gehouden met tijdelijke implementatiekosten in de eerste fase na de fusie. Tegelijkertijd maakt de FER duidelijk dat de nieuwe organisatie financieel voor stevige opgaven staat. Zowel Fectio als OOH zullen de komende jaren, ook zonder fusie, te maken krijgen met een noodzaak tot strakke financiële sturing vanwege de kwetsbare financiële situatie.

Ontwikkelingen zoals stijgende personeelskosten, krapte op de arbeidsmarkt, toenemende ondersteuningsbehoeften van leerlingen, investeringen in huisvesting en ICT en een veranderend bekostigingslandschap vragen van beide organisaties een hoge mate van financieel bewustzijn en beheersing. Veel van deze financiële aandachtspunten, zoals liquiditeit, huisvesting, onderhoud, formatie en ICT, zouden ook zonder fusie aandacht vragen. De fusie maakt het mogelijk deze opgaven gezamenlijk en planmatiger te organiseren. De fusie neemt deze opgaven niet weg. Juist op dit punt zien beide organisaties echter ook een belangrijke meerwaarde van de fusie. Door de krachten te bundelen ontstaat meer capaciteit, deskundigheid en continuïteit binnen het bestuursbureau en de bedrijfsvoering. De nieuwe organisatie kan beschikken over meer specialistische kennis op het gebied van financiën, control, HRM, kwaliteitszorg en organisatieontwikkeling. Kwetsbare solofuncties kunnen worden verminderd en er ontstaat meer ruimte voor functiescheiding, professionalisering en strategische advisering. Daarmee wordt de kwaliteit van de financiële sturing en monitoring beter geborgd dan binnen twee afzonderlijke, relatief kleinere organisaties mogelijk is.

De fusie wordt daarmee niet gepresenteerd als een financiële “oplossing”, maar als een organisatievorm die betere voorwaarden creëert om noodzakelijke financiële beheersing duurzaam te organiseren. De verwachting is dat de grotere schaal meer mogelijkheden biedt om tijdig bij te sturen, financiële risico’s scherper te monitoren en strategische keuzes beter te onderbouwen. Daarnaast kan efficiënter worden gewerkt door vermindering van dubbele overhead, minder externe inhuur en gezamenlijke inkoop. Hierdoor ontstaat meer ruimte om middelen daadwerkelijk ten goede te laten komen aan het primaire proces. In de FER zijn verschillende samenwerkingsvormen onderzocht, waaronder een samenwerkingsovereenkomst, federatie, holdingconstructie en personele unie. Uiteindelijk concluderen beide besturen dat alleen een bestuurlijke fusie voldoende aansluit bij de breedte van de gezamenlijke ambities. Andere modellen worden beoordeeld als te vrijblijvend, bestuurlijk te complex of onvoldoende effectief om de gewenste kwaliteits- en schaalvoordelen daadwerkelijk te realiseren. Vooral de behoefte aan eenduidige sturing, transparante governance en efficiënte bedrijfsvoering heeft geleid tot de keuze voor één nieuwe organisatie. De nieuwe organisatie krijgt een two-tier governancemodel met een college van bestuur en een onafhankelijke raad van toezicht.

Daarbij wordt nadrukkelijk aandacht besteed aan de borging van zowel katholiek als openbaar onderwijs binnen één samenwerkingsbestuur. De FER beschrijft een toezichtvisie waarin kwaliteit van onderwijs, maatschappelijke verantwoordelijkheid, doelmatige besteding van publieke middelen en professionele dialoog centraal staan. De raad van toezicht krijgt een brede toezichthoudende rol op strategie, financiën, kwaliteit en continuïteit, en onderhoudt structureel contact met de medezeggenschap. De FER maakt duidelijk dat de bestuurlijke fusie niet wordt gezien als eindpunt, maar als begin van een nieuwe gezamenlijke ontwikkelfase. Na besluitvorming volgt een implementatieperiode waarin gewerkt wordt aan harmonisatie van processen, verdere cultuurontwikkeling en het opstellen van een nieuw strategisch koersplan voor de periode tot 2031. Daarbij blijft het centrale uitgangspunt dat de fusie uiteindelijk ten dienste moet staan van de ontwikkeling van kinderen en de kwaliteit van het onderwijs in de regio. 6 3 Inleiding Voor u ligt de Fusie-effectrapportage (FER), onder verantwoordelijkheid van de bestuurders van Fectio en OOH. Met deze FER geven wij, als bestuurders, aan waarom wij de bestuurlijke fusie nastreven, wat de beoogde meerwaarde hiervan is en hoe wij de bestuurlijke fusie willen realiseren per 1 januari 2027.

Aan de FER is een zorgvuldig proces voorafgegaan van het haalbaarheidsonderzoek in 2025, de intentieverklaring tot een bestuurlijke fusie en meerdere werkgroepen die onderdelen van de FER hebben uitgewerkt in het voorjaar 2026. Daarnaast is een due diligence onderzoek uitgevoerd door Infinite Financieel om te onderzoeken of het ook financieel verantwoord is om de bestuurlijke fusie te realiseren en welke financiële risico’s hierbij aandacht verdienen. Alle input (zowel intern als extern) is door de bestuurders verwerkt in deze FER, met dank aan iedereen die heeft bijgedragen om tot dit resultaat te komen. In elke stuurgroep is gescand hoe het staat met de geïdentificeerde strategische risico’s in het fusieproces (de zgn. Top 10 risico’s). In Bijlage 13 wordt aangegeven hoe is en wordt omgegaan met beheersing van risico’s en waar in de FER dit is terug te lezen. Het samenvoegen van twee organisaties betreft ook en vooral van elkaar leren, elkaars verschillen waarderen, en ontdekken wat de ander te bieden heeft. Naast nadenken over nieuwe structuren, organisatieprocessen, en methoden is het bij elkaar brengen van twee culturen net zo belangrijk, want het gaat uiteindelijk om de vraag of iedereen zich wil inzetten voor het beste resultaat voor de leerling, ook al gaat dat soms ten koste van persoonlijke voorkeuren of bestaande praktijken.

Daarbij moeten ook keuzes worden gemaakt voor de inrichting van de organisatie. Leidend hierbij is geweest welke werkwijze, aanpak of inrichting het beste past bij de opdracht van de nieuwe organisatie. Daarbij wordt niet gekeken vanuit de vraag welke bestaande werkwijze van OOH of Fectio wordt overgenomen, maar vanuit de vraag wat voor leerlingen, medewerkers, scholen en organisatie als geheel het meest passend en toekomstbestendig is. Gelijkwaardigheid betekent voor ons dat beide organisaties zichtbaar en herkenbaar bijdragen aan de nieuwe stichting. Niet het optellen van verworvenheden staat centraal, maar het zorgvuldig wegen van wat vanuit beide organisaties waardevol is en wat de nieuwe organisatie nodig heeft. Wij constateren met waardering dat vanuit beide organisaties, vanuit deze gedachte van gelijkwaardigheid, met veel inzet, motivatie en enthousiasme is meegedacht in het fusieproces. De bestuurlijke fusie kan ook alleen een succes worden als er sprake is van een breed gevoeld draagvlak in zowel OOH als Fectio dat het onderwijs in brede zin (zowel primair als secundair proces) hiermee is gediend, en dat draagvlak voelen wij zeker in beide organisaties. Met de FER is de bestuurlijke fusie niet af.

Er is een Routekaart bijgevoegd (Bijlage 12) die laat zien dat er nog de nodige stappen te zetten zijn (zowel intern als extern) voordat de fusie per 1 januari 2027 een feit is. En ook dan is de fusie niet af, maar begint het pas. Op diverse terreinen liggen er bestuurlijke opgaven, zowel strategisch-inhoudelijk met het opstellen van een nieuw koersplan als financieel-beheersmatig door strak op de financiën te sturen. Centraal zal echter staan de ambitie om gezamenlijk de randvoorwaarden te scheppen in de nieuwe organisatie om het onderwijs in de klas optimaal te ondersteunen; het gaat (ook in de toekomst) om de ontwikkeling van kinderen! Inge Oelen, bestuurder Fectio en Erwin Boom, interim-bestuurder OOH. 7 4 Beoogde fusie en aanleiding voor de fusie In dit hoofdstuk wordt geschetst hoe vanaf 2024 de beide schoolbesturen met elkaar in gesprek zijn over bestuurlijke samenwerking, uitmondend in het streven naar een bestuurlijke fusie. De ‘WHY’ van de samenwerking wordt beschreven, in de beoogde meerwaarde en doelen die OOH en Fectio voor ogen hebben, om voortaan samen de maatschappelijke opdracht voor goed onderwijs in Houten, Bunnik en omgeving te realiseren. De verschillende alternatieven voor bestuurlijke samenwerking passeren de revue met beschrijving van voor- en nadelen en de verantwoording van de keuze om voor een bestuurlijke fusie te gaan.

4.1 Voorgeschiedenis en proces Fectio is met 12 basisscholen actief in Houten en Bunnik. OOH heeft 4 basisscholen in Houten. Na verkennende gesprekken in 2024 hebben beide schoolbesturen in februari 2025 een intentieverklaring getekend om de haalbaarheid en wenselijkheid van intensieve samenwerking c.q. fusie tussen beide schoolbesturen te onderzoeken. Redenen om dit te doen zijn de al langer bestaande positieve samenwerking binnen Houten, de mogelijkheid om de kwaliteit en continuïteit in de bedrijfsvoering te borgen door te profiteren van een grotere organisatieomvang (beide organisaties beschikken nu over een relatief klein en kwetsbaar bestuursbureau qua bezetting) en de mogelijkheid om de expertise en kennis meer te delen in het belang van de leerling. Met draagvlak van de beide gemeenschappelijke medezeggenschapsraden (GMR’en) en raden van toezicht is het onderzoek gestart met een externe projectleider (Nijkamp Consult). Dit onderzoek heeft geresulteerd in een Haalbaarheidsrapportage die in juni 2025 is gepresenteerd aan de directeuren, GMR’en en raden van toezicht van beide organisaties.

De rapportage is onder verantwoordelijkheid van de beide bestuurders opgesteld en heeft als conclusie dat er geen onoverkomelijke belemmeringen zijn voor een bestuurlijke krachtenbundeling en dat samenwerking kansen biedt voor: • diversiteit en innovatie; • goed werkgeverschap en versterken van de HRM-functie; • financiële slagkracht; • gezamenlijke professionalisering, kennisdeling en onderzoek; • versterken positief imago; • versterken bestuurlijke continuïteit en borging van procedures. Deze rapportage is ter bespreking aangeboden met directeuren, GMR’en en Raden van Toezicht met de gelegenheid voor reacties. Deze reacties zijn verwerkt in een nadere rapportage (Rapport 2, oktober 2025) waarbij o.a. de ‘WHY-vraag’ nader is uitgewerkt, evenals de mogelijke alternatieve vormen van samenwerking. Op basis hiervan is in januari 2026, met instemming van de GMR’en en de raden van toezicht, de intentieverklaring getekend waarbij is uitgesproken om te streven naar een bestuurlijke fusie tussen OOH en Fectio per 1 januari 2027. 4.2 Beoogde meerwaarde (WHY) De beide besturen zien een duidelijke meerwaarde in een organisatie die wat groter is in omvang. De kwaliteit en continuïteit van onderwijs kunnen worden versterkt door expertise, mensen en ondersteunende processen te bundelen.

Dat maakt de organisatie en de scholen minder kwetsbaar (vervanging, ziekte, vacatures, bezetting bestuursbureau), versnelt kennisdeling en verstevigt de expertise (en bereikbaarheid van stafmedewerkers) voor de scholen en vermindert dubbel werk. In beide organisaties zijn er nu soms meerdere taken voor stafmedewerkers. Bundeling van beide organisaties kan de rolzuiverheid en taakafbakening, de kwaliteit en specialisatie en expertise verhogen. 8 De beoogde meerwaarde van een grotere organisatie wordt gezien op de volgende domeinen: 1. Gelijke kansen en brede ontwikkeling voor álle kinderen in Houten en omgeving Beide besturen dragen de verantwoordelijkheid om elk kind, ongeacht achtergrond of levensbeschouwing, toegang te geven tot kwalitatief goed, toekomstgericht en inclusief onderwijs in de directe leefomgeving. Door de krachten te bundelen ontstaat één sterke organisatie die: • het onderwijsaanbod in de regio dekkend en duurzaam kan organiseren (ook bij leerlingendaling of specifieke doelgroepen); • expertise op het gebied van passend onderwijs, taalontwikkeling, en kansengelijkheid bundelt. 2.

Toekomstbestendig onderwijs in de lokale gemeenschap De samenleving vraagt om scholen die: • wendbaar zijn bij maatschappelijke thema’s (inclusie, digitalisering, basisvaardigheden, brede vorming); • kunnen samenwerken met het Samenwerkingsverband Profi Pendi, kinderopvang, jeugdzorg, welzijn en gemeente. Een gezamenlijke stichting kan deze samenwerkingen structureel en professioneel organiseren, met één aanspreekpunt richting gemeenten en partners. Zo wordt de publieke opdracht – goed onderwijs als gemeenschappelijke voorziening in elke wijk – beter geborgd. 3. Versterken van kwaliteit en professionaliteit Onderwijsverbetering vraagt steeds meer gespecialiseerde ondersteuning (o.a data, gedrag, taal, NT2, zorgstructuren). Een fusie: • vergroot de professionele leercultuur door kennisdeling en gezamenlijke ontwikkeling (bijv. via een Fectio–OOH Academie); • biedt meer loopbaanperspectief en ontwikkelkansen voor medewerkers; • maakt ruimte voor investering in innovatie (zoals 10–14-onderwijs, Agora, of integrale kindcentra). 4. Zorg voor continuïteit en kwaliteit in personele bezetting De krapte op de arbeidsmarkt maakt kleine besturen kwetsbaar.

Eén organisatie kan: • personeel flexibeler inzetten en beter vervangen bij ziekte of vertrek; • meer opleidings- en instroomroutes organiseren (zij-instroom, startersbegeleiding); • stafmedewerkers een duidelijk en gerichter takenpakket aanbieden; • expertise vasthouden in plaats van versnipperen over twee organisaties. 5. Verantwoord omgaan met publieke middelen De maatschappelijke opdracht omvat ook het zorgvuldig en doelmatig besteden van belastinggeld. Door samen te gaan, kunnen de middelen efficiënter worden ingezet ten behoeve van het primaire proces: • minder overhead en dubbele processen; • één bestuursbureau, met één bestuurder; • meer interne kwaliteit op het bestuursbureau en daardoor minder inhuur nodig; • gezamenlijke inkoop en ICT; Dat verhoogt de doelmatigheid én het vertrouwen van de samenleving in het onderwijsbestuur. 9 6. Een sterker partnerschap met de gemeente en de samenleving Eén bestuur biedt een duidelijke gesprekspartner voor de gemeente Houten en omliggende dorpen over huisvesting, kindcentra, inclusie en regionale projecten. Dat versterkt de publieke verankering van het onderwijs en maakt het eenvoudiger om gezamenlijk te investeren in brede voorzieningen. Daarnaast is de nieuwe organisatie een serieuze en grote werkgelegenheidspartner binnen de gemeente met een duidelijke verankering in de gemeente Houten.

4.3 Kwalitatieve en kwantitatieve doelen Belangrijke kwalitatieve doelen bij de beoogde fusie zijn: • Bijdragen aan de maatschappelijke opdracht voor het onderwijs; • Borgen van de huidige diversiteit van scholen en de daarbij geleverde kwaliteit van het onderwijs en bijdragen aan hogere ambities hierop; • Versterken van het zijn van een aantrekkelijke werkgever; • Vergroten van kwaliteit en kwantiteit van de ondersteunende diensten van het bestuursbureau; • Het beperken van de (relatieve) kostenstijging van bestuur en bedrijfsvoering; • Het versterken van de bestuurskracht in relatie tot een breed maatschappelijk veld (samenwerkingsverband/ gemeente/ opvang/ bibliotheek etc); De gefuseerde organisatie heeft in de gemeente Houten een marktaandeel van 65% van de leerlingen in het primair onderwijs; • Versterken van de bestuurlijke slagkracht om in de organisatie efficiënter en doelmatiger te werken aan continue onderwijskwaliteit; • Het realiseren van een duurzame en toekomstbestendige organisatie.

Als kwantitatieve doelen worden hierbij genoemd: • Efficiënte bedrijfsvoering met minder overheadskosten voor bestuurder (één bestuurder) en één bestuursbureau; • Inkoopvoordelen door een grotere schaalomvang; • Behoud leerlingaantal passend bij demografische ontwikkelingen na 2 jaar; • ≥ 80% medewerkers scoort de tevredenheid van de nieuwe stichting gelijk of hoger dan voor de fusie na 2 jaar bij een medewerkerstevredenheidsonderzoek; • Alle scholen werken met dezelfde kwaliteitscyclus na 2 jaar. In deze fase is het moeilijk om aan de gestelde doelen specifieke indicatoren te koppelen, los van bovengenoemde normen, die de fusie op voorhand ‘meetbaar’ maken. Wel zijn in hoofdstuk 12, dat gaat over de evaluatie van de fusie, beoordelingsaspecten opgenomen die onderdeel zullen zijn van de evaluatie en zijn een aantal succescriteria benoemd. Verder zal de hier geformuleerde ambitie worden uitgewerkt in een nieuw koersplan voorjaar 2027 waarin de fusie-doelen een plek zullen krijgen en verder worden uitgewerkt. Het bestuur en de raad van toezicht zullen realisatie van de doelen in het kader van het nieuwe koersplan nauwlettend volgen, in een open dialoog met de medezeggenschap.

De doelen uit deze paragraaf worden in hoofdstuk 12 gekoppeld aan reguliere evaluatiebronnen; in de implementatieplanning en begroting 2027 wordt per spoor zichtbaar hoe de doelen praktisch worden uitgewerkt. 4.4 Alternatieven bestuurlijke samenwerking In de uitgebrachte rapportages (Haalbaarheidsrapport juni 2025 en Rapport 2 oktober 2025) is onderzoek gedaan naar de meest passende bestuursvorm waarbij meerdere samenwerkingsvormen de revue zijn gepasseerd: • overeenkomst; • federatie; • holding • personele unie 10 • bestuurlijke fusie. De keuze voor een vorm van bestuurlijke samenwerking wordt grotendeels bepaald door de vraag welke taken, bevoegdheden en risico’s men in de toekomstige samenwerking wil delen of gezamenlijk dragen. Deze vraag is essentieel, omdat het bij bestuurlijke samenwerking in de eerste plaats gaat om de inhoud en pas in de tweede plaats over de vorm. Bestuurlijke samenwerking is geen doel op zich, maar een middel om voor bepaalde doelen en omstandigheden tot passende oplossingen te kunnen komen. Samenwerking is noodzakelijk als de doelen niet (meer) op eigen kracht kunnen worden bereikt en gewenst als samenwerking het bereiken van de doelen gemakkelijker of beter maakt. In dit hoofdstuk worden deze juridische mogelijkheden om samenwerking vorm te geven beschreven en met elkaar vergeleken. 1.

Samenwerkingsovereenkomst In deze vorm maken de besturen afspraken over zaken die ze gezamenlijk zullen aanpakken. Deze afspraken worden vormgegeven in een schriftelijke overeenkomst. Het nakomen van afspraken kan desnoods via de burgerlijke rechter worden afgedwongen. Deze afdwingbaarheid heeft als consequentie dat schoolbesturen op de inhoud van de overeenkomst hun organisatie binden en hun autonomie inleveren. In de overeenkomst kan ook worden geregeld voor hoelang de samenwerking wordt aangegaan. Na afloop van deze periode hebben partijen de vrijheid om de afspraken al dan niet te verlengen of te veranderen. Voorbeelden van samenwerking op contractuele basis zijn: • gezamenlijk in dienst nemen van een medewerker1; • gezamenlijk inhuren van diensten bij derden; • gezamenlijk huren van een pand voor het bestuursbureau. Voordelen van samenwerking op basis van een samenwerkingsovereenkomst: • Er is vrijheid van keuze op welke specifieke onderdelen wel en niet wordt samengewerkt en daarmee behoud van autonomie. • Het biedt flexibiliteit door de mogelijkheid van wijziging, verlenging of beëindiging. • Er zijn schaalvoordelen door bundeling van de geldmiddelen. • De huidige bestuursstructuur hoeft niet te veranderen.

• De looptijd van de samenwerking kan worden beperkt; dat maakt de inzet voor partijen in tijd overzichtelijk en zorgt voor een natuurlijk moment van afweging om te stoppen of door te gaan. Nadelen van samenwerking op basis van een samenwerkingsovereenkomst: • Bestuurskracht en deskundigheid worden niet wezenlijk versterkt, omdat er geen sprake is van een gemeenschappelijk gelegitimeerde aansturing. Er is meer afstemming nodig tussen partijen, zowel op het niveau van bestuur, intern toezicht als medezeggenschap, in vergelijking met de aansturing vanuit één centraal punt. • Flexibiliteit is aan de ene kant een voordeel, maar zorgt ook voor onzekerheid over de toekomstige samenwerking: Wordt de samenwerking voortgezet? Hoe zal het straks verdergaan? • Bestuurslast en bureaucratie nemen toe, omdat over elke contract, elke verandering daarin, alsmede de uitvoering daarvan onderhandeld dan wel gecommuniceerd moet worden. • Er is in principe geen sprake van onderlinge beleidsafstemming. • Elke participant hanteert de eigen interne besluitvormings- en inspraakprocedures; deze gescheiden lijnen kunnen zorgen voor vertraging dan wel stroperigheid. 1 Praktijkvoorbeeld bij OOH en Fectio is het delen van de beleidsmedewerker huisvesting en vakleerkracht gym.

11 • Een samenwerkingsovereenkomst kan worden opgezegd of ontbonden; ook is verschil in interpretatie van de gemaakte afspraken mogelijk; een overeenkomst is daarmee de meest vrijblijvende vorm van samenwerking. 2. Federatie Onder een federatie verstaan we een overkoepelende rechtspersoon waarin verschillende besturen samenwerken, veelal met als doel het gezamenlijk organiseren van ondersteunende diensten en gezamenlijke belangenbehartiging en beleidsafstemming. De samenwerkende schoolbesturen blijven elk afzonderlijk eindverantwoordelijk voor de eigen scholen. De participanten worden richting derden vertegenwoordigd door het bestuur van de federatie. Een voordeel van een federatie ten opzichte van een samenwerkingsovereenkomst is dat er formeel één bestuur verantwoordelijk en aanspreekbaar is voor de uitvoering van de aan de federatie opgedragen taken. Bij een samenwerkingsovereenkomst blijven de partners zelf verantwoordelijk voor de uitvoering van de gemaakte afspraken. Een ander voordeel van een federatie boven een samenwerkingsovereenkomst is dat een federatie als groeimodel voor een besturenfusie kan worden gebruikt. Als schoolbesturen meer willen samenwerken dan ze al deden, behoeven aan de federatie alleen maar extra taken te worden opgedragen. Bij samenwerking op basis van een overeenkomst levert uitbreiding van de samenwerking meer problemen op.

Zo dient bijvoorbeeld voor iedere taak, dus ook voor een nieuwe, weer afgesproken te worden wie waarvoor verantwoordelijk is, hoe de uitvoering gestalte krijgt, hoe de terugkoppeling over de resultaten plaatsvindt et cetera. Voordelen van een federatie: • De samenwerking vindt haar formele basis in het rechtspersonenrecht en de statuten van de federatie; er ontstaat een formele basis om gezamenlijke afspraken te maken en eventueel uit te breiden, dit afhankelijk van de statutaire ruimte. • Het is overzichtelijker dan het afsluiten van diverse contracten met steeds andere partners. • De federatie geeft meer mogelijkheden tot vergroting en concentratie van de bestuurskracht en deskundigheid. • In de richting van derden kunnen overeenkomsten op federatieniveau worden gesloten; dat kan leiden tot meer efficiency in de administratieve verwerking en een sterkere onderhandelingspositie. • Een federatie valt niet onder de wet- en regelgeving in het funderend onderwijs en biedt mogelijkheden om zaken desgewenst anders te regelen, bijvoorbeeld arbeidsvoorwaarden. Nadelen van een federatie: • De bestuurskracht en de deskundigheid van het individuele bestuur worden niet wezenlijk versterkt; dit geldt uiteraard wel voor de zaken die op federatief niveau worden opgepakt. • Er komt een extra bestuurslaag bij.

• De bestuurslast en bureaucratie nemen toe (bestuursvergaderingen, ledenvergaderingen, begroting, jaarrekening, etc.). • De resultaten zijn afhankelijk van de kwaliteit van de samenwerking en de mate waarin partijen daarin willen investeren en consensus weten te bereiken. • Het ontbinden van een federatie is lastiger dan het opzeggen van een overeenkomst. Uiteraard bestaat de mogelijkheid om een federatie voor bepaalde tijd op te richten om – net als bij een samenwerkingsovereenkomst – te zorgen voor een natuurlijk moment van afweging. Een federatie is dus minder vrijblijvend dan een samenwerkingsovereenkomst. 12 3. Holding Bij de vorming van een holding ontstaat er een zogeheten ‘moederstichting’ met dochterstichtingen dan wel werkmaatschappijen. Er is een centrale regie en aansturing en het groepsbelang staat bij een holding centraal. De hoogste zeggenschap in de holding ligt bij de moedermaatschappij. De werkmaatschappijen zijn statutair afhankelijk van deze maatschappij. Strategische beslissingen binnen de werkstichtingen zijn onderworpen aan goedkeuring door de moederstichting. De werkmaatschappijen (dochterstichtingen) zijn formeel de schoolbesturen en ontvangen ook de Rijksbekostiging. Het Rijk staat niet toe dat de holding rechtstreeks de bekostiging ontvangt.

Voordelen van een holding zijn: • Biedt een alternatieve vorm als een bestuurlijke fusie om welke reden dan ook niet haalbaar is; • Biedt financiële zelfstandigheid aan de werkmaatschappij zodat bij een faillissement van een werkstichting niet de andere werkstichtingen meegezogen worden; • Biedt een groeimodel als mogelijke tussenstap naar een bestuurlijke fusie. Nadelen van een holding zijn: • Geen transparante bestuursvorm; zal steeds uitgelegd moeten worden, er zijn in totaal 3 rechtspersonen die een complexe, onderlinge verhouding hebben. De bestuurlijke gelaagdheid neemt toe. • De onderwijswetgeving kent de holding niet; OCW en Onderwijsinspectie staan huiverig tegenover geldstromen die naar de holding gaan, en zijn kritisch op deze vorm. • De wettelijke scheiding van bestuur en intern toezicht is complex bij de holding. De onderwijswetgeving eist onafhankelijk toezicht op het niveau van het schoolbestuur (lees de werkmaatschappij). De verwevenheid van belangen binnen de holding kunnen een onafhankelijke invulling van het intern toezicht frustreren als het intern toezicht op meerdere niveaus actief is. • De medezeggenschap is niet geregeld op holdingniveau omdat de onderwijswetgeving die niet kent. 4. Personele unie Een personele unie wil zeggen dat de beide stichtingen als afzonderlijke rechtspersonen blijven bestaan en vermogensrechtelijk van elkaar gescheiden zijn.

Binnen een personele unie wordt de governance op dezelfde wijze ingericht en worden de statutaire organen door dezelfde personen bemenst. De stichtingen hebben dan elk dezelfde bestuurders en dezelfde interne toezichthouders. Daarmee ligt de bestuurlijke verantwoordelijkheid en regie feitelijk op dezelfde plaats, omdat besluiten in beide stichtingen door dezelfde personen worden genomen en het intern toezicht door dezelfde personen wordt uitgeoefend. Dit betekent dat in beide rechtspersonen wordt gehandeld vanuit dezelfde visie en dezelfde normen en waarden. Er zijn twee afgescheiden vermogens en exploitaties. Exploitatieverliezen en exploitatie-overschotten blijven binnen de afzonderlijke stichtingen en kunnen niet met elkaar worden verevend. Verevening zou ook in strijd zijn met de bekostigingsvoorwaarden, aangezien de bekostiging per bestuur dan niet wordt besteed voor de scholen waarvoor deze beschikbaar is gesteld. In een personele unie kan wel worden gestuurd waar het gaat om de kosten van de bovenschoolse ondersteuningsstructuur. Daarin kan een zekere gezamenlijkheid worden gerealiseerd. Omdat de bestuurders van beide stichtingen dezelfde zijn, zal op grond van het Burgerlijk Wetboek een geconsolideerde jaarrekening moeten worden opgesteld. Dit consolideren heeft geen invloed op de afgescheiden vermogens en de bedrijfsvoering.

In een personele unie kan de (strategische) beleidsvoering worden ingericht als ware dat er sprake is van 13 één organisatie. Binnen beide organisaties kunnen dezelfde beleidsregels, reglementen, gedragscodes et cetera van toepassing worden verklaard. Er kan een gemeenschappelijk directieberaad worden ingericht, die een rol krijgt bij de beleidsvoorbereiding en beleidsuitvoering. In een personele unie kunnen schaal- en efficiencyvoordelen worden gerealiseerd, zoals een gemeenschappelijk bestuursbureau, gezamenlijke inkoop van goederen, gezamenlijke scholing van medewerkers en gezamenlijke inhuur van diensten bij derden. Doordat beide stichtingen blijven bestaan, blijven ook bepaalde kosten op twee plekken in stand, bijvoorbeeld het opstellen van twee begrotingen, twee jaarrekeningen en lidmaatschappen op bestuurlijk niveau (bijvoorbeeld organisaties van bestuur en management, PO-raad, landelijke geschillencommissies). Doordat er sprake is van twee aparte werkgevers, kan personele mobiliteit over de grenzen van de stichtingen heen alleen worden gerealiseerd via ontslag bij de ene werkgever en benoeming bij de andere werkgever. Er kan ook worden gewerkt met detacheringsconstructies. Deze zijn echter alleen bedoeld voor tijdelijke oplossingen.

Bij personele mobiliteit over de grenzen van de stichtingen heen moeten goede afspraken worden gemaakt over de secundaire arbeidsvoorwaarden en overige rechtspositionele aangelegenheden, zoals de gevolgen van noodzakelijk ontslag bij terugloop van het aantal leerlingen. Voor de medezeggenschap blijven de gemeenschappelijke medezeggenschapsraden per stichting in stand om hun wettelijke taken vervullen. In overleg met beide raden kan een orgaan worden ingesteld voor afstemming en inspraak op boven bestuurlijk niveau. De stichtingen kunnen zich ten opzichte van derden presenteren als intensief samenwerkende besturen en de schaal- en synergievoordelen daarvan maximaal benutten (de onderhandelingen worden immers door hetzelfde CvB gevoerd). Aan de vorming van een personele unie kleven echter ook risico’s en bezwaren. Op grond van de Governance Code Funderend Onderwijs kan de combinatie van functies in de holding en in de werkmaatschappijen vragen oproepen over onverenigbaarheid van belangen en de verlangde transparantie in het handelen van schoolbestuurders. Dit geldt ook de leden van de raad van toezicht als die in meerdere stichtingen (holding, werkmaatschappijen) fungeren als intern toezichthouder. Met name het aspect van mogelijke belangenverstrengeling is daarbij een belangrijk element.

Omdat sprake blijft van afzonderlijke stichtingen kunnen gelden niet zomaar van de ene naar de andere rechtspersoon overgeheveld worden. Er zal kostentoerekening moeten plaatsvinden bij personeel dat voor beide stichtingen werkt. En de fiscus zal personeel dat werkzaamheden verricht voor de andere stichting aanmerken als een btw-belaste prestatie. Om uit de btw-afdracht te blijven zal het gewenst zijn om aangemerkt te worden als fiscale eenheid. Dit heeft echter diverse voorwaarden, waardoor onzeker is of een personele unie daar onder valt. Voordelen personele unie zijn: • Kan gebruikt worden als groeimodel indien een bestuurlijke fusie nog een stap te ver is of geen breed draagvlak krijgt in de eigen organisatie. • Kan weer ontvlochten worden als de personele unie geen succes blijkt te zijn. • Organisatie kan als een organisatorische eenheid opereren (bestuur en intern toezicht zijn dezelfde personen). Nadelen personele unie zijn: • Administratieve last: er blijft sprake van 2 begrotingen, 2 jaarrekeningen, gescheiden administratie en boekhouding en 2 accountantscontroles. 14 • Personeel blijft bij eigen stichting in dienst en heeft geen bestuursbenoeming, levert minder ontslagbescherming op bij daling leerlingen, beperkte mobiliteit. • Governance risico’s ten aanzien van mogelijke belangenverstrengeling van bestuur en intern toezicht.

Een bestuurder of een toezichthouder kan bij verschillende belangen in beide stichtingen in een spagaat terechtkomen. • Aanwezigheid van btw-risico’s bij inzet van personeel naar andere stichting en kostenverrekening bij onderlinge dienstverlening. Onduidelijk of de personele unie wordt gezien als fiscale eenheid. • De medezeggenschap blijft gescheiden binnen de eigen organisatie (GMR per rechtspersoon). Andere aandachtspunten zijn: • Voor de vorming van een personele unie is aanpassing van de statuten van beide stichtingen nodig om een identiek governancemodel te kunnen inrichten. • Wie besluit er te stoppen met een personele unie als blijkt dat dit geen succes is? Wie gaat dan namens beide organisaties bepalen dat zij weer hun eigen weg gaan? Zij worden immers vertegenwoordigd door dezelfde mensen en het is de vraag of er in die situatie sprake kan zijn van een zorgvuldige belangenafweging. • Bij een personele unie zullen in de dagelijkse praktijk in de beeldvorming de grenzen tussen de besturen steeds meer vervagen; in de loop der tijd zal de omgeving de personele unie steeds meer als één organisatie gaan zien (dezelfde bestuurders, dezelfde toezichthouders, in de praktijk één bestuursvergadering en één vergadering van de RvT, hetzelfde bestuursbureau op hetzelfde adres, structureel gezamenlijk overleg met gemeenschappelijke medezeggenschapsraden et cetera).

Mede in het kader van de interne en externe verantwoording zullen desondanks iedere keer aparte documenten moeten worden gemaakt (begroting, jaarrekening, reglementen, beleidstukken, notulen van vergaderingen, archivering et cetera om zichtbaar te houden dat het om verschillende rechtspersonen gaat met ieder hun statutaire en wettelijke verantwoordelijkheden). 5. Bestuurlijke fusie De meest verregaande vorm van bestuurlijke samenwerking is de bestuurlijke fusie. In deze vorm komen bestuurlijke verantwoordelijkheid en regie op één plek te liggen. Er ontstaat immers één organisatie die wordt aangestuurd vanuit één bestuurlijke aansturingslijn en intern toezicht. Een besturenfusie is het meest geëigende model als besturen intensief en breed willen samenwerken en er een situatie ontstaat waarin de verantwoordelijkheden van de partners niet meer goed te scheiden zijn. Als de schoolbesturen een bestuurlijke fusie aangaan, worden zij daarmee één bevoegd gezag, één rechtspersoon, één schoolbestuur dat zelfstandige scholen in stand houdt. De scholen behouden hun eigen identiteit en hun eigen BRIN-nummer (bekostigingseenheid). Het voltallige personeel (onderwijzend, ondersteunend en management) komt in dienst van de nieuwe gefuseerde stichting. Vanuit één centraal bestuur worden alle zaken rondom personeelsbeleid, financiën, bedrijfsvoering, huisvesting geregeld en georganiseerd.

De Rijksbekostiging komt centraal binnen, maar is wel te onderscheiden naar de verschillende scholen, want het BRIN-nummer per school blijft de bekostigingseenheid. Er wordt één jaarrekening en jaarverslag op bestuursniveau opgesteld, waarover intern en extern verantwoording wordt afgelegd. Op schoolniveau kan er, omdat het wel zelfstandige scholen zijn, een eigen pedagogisch-didactisch concept behouden blijven en er moet per school een schoolplan worden opgesteld en een medezeggenschapsraad (MR) worden ingericht. Het personeel krijgt 15 mogelijkheden voor interne mobiliteit en werkgelegenheid over de scholen die onder het bestuur ressorteren. Er geldt immers een bestuursaanstelling. Voordelen van een bestuurlijke fusie: • Een bestuurlijke fusie maakt de organisatiestructuur en bedrijfsvoering eenvoudiger en daarmee efficiënter. • Alleen op bestuursniveau geldt een wettelijk verplichte verantwoordingslast in de vorm van een begroting, jaarverslag et cetera. • Directe besparingen volgen verder doordat het bestuur, de RvT en een deel van het management ineengeschoven wordt; dat kan direct ten goede komen aan het primaire proces. • Omdat de lumpsum wordt bepaald op het niveau van BRIN-nummer, verandert de totale hoogte van de bekostiging niet door een bestuurlijke fusie. • Personeel komt door bestuurlijke fusie automatisch in dienst van de gefuseerde stichting.

Voor personeel geldt dat een aanstelling bij een groter bestuur ten eerste meer zekerheid op (behoud van) werkgelegenheid biedt, en ten tweede meer perspectief betekent op (vrijwillige) mobiliteit en doorgroeimogelijkheden. • Kwaliteitsverbetering kan worden gerealiseerd door verankerde organisatorische verbinding: meer mogelijkheden voor professionalisering en innovatie • In het algemeen geldt dat er bij een bestuurlijke fusie een kwaliteitsverbetering en vermindering van de risico’s op de ondersteunende diensten kan worden gerealiseerd: door de grotere schaal is het mogelijk om specialisten in dienst te hebben en solofuncties en dubbelfuncties te vermijden. Nadelen van een bestuurlijke fusie: • Voor een bestuurlijke fusie tussen schoolbesturen is een fusietoets vereist. Dat wil zeggen dat er een FER moet worden opgesteld, die voor instemming moet worden voorgelegd aan de GMR’s en voor advies/goedkeuring aan alle betrokken gemeenten. DUO toetst of het besluit tot fusie op voldoende steun kan rekenen binnen de organisaties en of de fusie niet leidt tot significante belemmeringen van de keuzevrijheid voor leerlingen. • Er is sprake van verlies van onafhankelijkheid: er ontstaat immers één (nieuwe) stichting.

• Als er sprake is van erg grote verschillen tussen de fusiepartners in financiële positie, grootte en prognoses, kan dat voor een van de partijen nadelig zijn, omdat de financiële risico’s worden vergroot door versmelting van de organisaties. In Bijlage 8 is een schematisch overzicht opgenomen van de verschillende samenwerkingsvormen op basis van een aantal relevante aspecten. 4.5 Keuze voor bestuurlijke fusie De samenwerkingsvorm is zoals eerder vermeld geen doel op zich, maar een middel om de beoogde doelen te bereiken. Het gaat dus om de bestuursvorm die het beste de beoogde doelen kan bereiken (doeltreffendheid) en tegen de minste kosten (doelmatigheid). De beoogde meerwaarde en te realiseren doelen die in 1.4. en 1.5. genoemd zijn, hebben betrekking op alle domeinen van een schoolbestuur: • Onderwijs Gelijke kansen, brede ontwikkeling voor alle kinderen in Houten en omgeving; realiseren hogere ambitie kwaliteit onderwijs, meer ruimte voor innovatie. • Bedrijfsvoering Vergroten kwaliteit en kwantiteit ondersteunende diensten bestuursbureau, beperken (relatieve) kostenstijging van bestuur en bedrijfsvoering. 16 • Personeel Versterken aantrekkelijke werkgever, meer kennisdeling en vergroten professionele leercultuur, meer loopbaanperspectief, meer ruimte voor flexibele inzet.

• Financiën Gebruik maken van schaalvoordelen, realiseren van efficiency-voordelen (minder externe inhuur, gezamenlijke inkoop en ict). • Strategisch vermogen Herkenbare speler in de regio, één aanspreekpunt richting gemeenten en partners, binnen Houten een grote werkgelegenheidspartner Op basis van deze brede WHY is duidelijk dat de samenwerkingsovereenkomst en de federatie als passende bestuursvorm afvallen. De overeenkomst is voor het realiseren van deze doelen te vrijblijvend en is enkel geschikt als het om één of een paar zeer beperkte terreinen van samenwerking gaat. De federatie valt eveneens af omdat de bestuurskracht die nodig is om de doelen te realiseren niet voldoende is in deze vorm; er komt zelfs een bestuurslaag bij, die ook extra bestuurslast en bureaucratie veroorzaakt. De personele unie biedt meer mogelijkheden maar heeft als nadeel de bestuurlijke gelaagdheid en extra administratieve last doordat er sprake blijft van twee stichtingen, twee begrotingen, twee jaarrekeningen, waardoor niet volledig kan worden geprofiteerd van een efficiënte werkwijze.

Dit leidt tot structurele meerkosten in vergelijking met een bestuurlijke fusie door onderlinge kostenverrekeningen, allocatie van overheadkosten, mogelijke fiscale vraagstukken waaronder btw- risico’s bij dienstverlening tussen beide stichtingen, dubbele accountantskosten, dubbele financiële en personele administratie, afzonderlijke verantwoordingslijnen richting medezeggenschap en externe toezichthouders etc. Een grove schatting is dat de meerkosten ten opzichte van een bestuurlijke fusie ca € 250.000 tot € 400.000 per jaar zullen bedragen. Er zijn in de personele unie governance risico’s omdat er voor de toezichthouders belangenverstrengeling kan ontstaan tussen de beide stichtingen waar toezicht op wordt gehouden. Ook het personeel blijft gescheiden, waardoor er niet een bestuursbenoeming ontstaat, wat belemmeringen oplevert voor de werkgelegenheidsgarantie, mobiliteit en loopbaanperspectief. En er ontstaat een btw-risico voor de dienstverlening tussen beide stichtingen. Blijft over de holding en de bestuurlijke fusie. De holding biedt in vergelijking met de bestuurlijke fusie een minder transparante vorm en zal steeds moeten worden uitgelegd omdat deze vorm in het onderwijs weinig voorkomt. Het Rijk kent ook geen holding waardoor de Rijksbekostiging dus binnenkomt bij de ‘dochterstichtingen’.

De hiervoor vermelde juridische en governance risico’s maken de holding niet aantrekkelijk en risicovol. De bestuurlijke fusie biedt de meeste waarborgen om de beoogde meerwaarde te realiseren op alle terreinen; gezien de breedte van de WHY is het gewenst dat alle expertise en bedrijfsprocessen gebundeld zijn in één krachtige organisatie. De bestuurlijke fusie biedt eenheid van besturing en een duidelijke, transparante organisatievorm voor bestuur, intern toezicht, ondersteunend bestuursbureau, directeuren en medewerkers in de scholen. De Rijksbekostiging komt op 1 plek binnen en er is 1 organisatie waar bestuur, intern toezicht en medezeggenschap wettelijk goed is geborgd. Bij een bestuurlijke fusie is een belangrijk aandachtspunt de menselijke maat; soms leidt een bestuurlijke fusie tot nieuwe bestuurlijke lagen, waarbij de menselijke maat in gedrang komt. Dit risico is bij de voorgenomen fusie tussen OOH en Fectio niet aanwezig. Door de bestuurlijke fusie ontstaat een organisatie met 16 basisscholen. Dat is een omvang die nog zeer beheersbaar is vanuit sturing door één bestuurder en biedt nog steeds een schaal waarin mensen elkaar kunnen kennen 17 ‘van hoog tot laag’ en betrokken kunnen zijn op elkaar. De organisatiestructuur is in hoofdstuk 6, met name paragraaf 6.4 en 6.5, verder uitgewerkt.

De conclusie is daarom dat de bestuurlijke fusie tussen beide stichtingen als meest passend en meest kansrijk wordt gezien om de beoogde doelen te bereiken. 4.6 Maatschappelijke opdracht Bestuurlijke fusie betekent wel het afscheid van twee zelfstandige organisaties die elk autonoom zijn in het nemen van de eigen beslissingen. Het opgeven van de eigen zelfstandigheid van Fectio en OOH wordt gedaan vanuit de overtuiging dat het realiseren van de beoogde doelen beter samen kan plaatsvinden, dan alleen. In dat kader is de Governance Code Funderend Onderwijs relevant. De relevante vraag is niet ‘wordt mijn organisatie hier beter van’, maar op welke wijze kunnen wij in de regio onze maatschappelijke opdracht als schoolbesturen het beste uitvoeren. De Code zegt hierover o.a. het volgende: “Het bestuur neemt een brede maatschappelijke verantwoordelijkheid voor regionaal dekkend, kwalitatief hoogstaand en divers onderwijsaanbod voor alle leerlingen in de regio. Dit reikt verder dan de continuïteit van de eigen organisatie. Dit betekent ook dat het bestuur de samenwerking met andere partijen opzoekt wanneer het maatschappelijk belang daarom vraagt” (blz. 12). De beide schoolbesturen willen goed onderwijs voor alle kinderen in Houten en directe omgeving.

In beide organisaties is er besef dat er bijvoorbeeld een gezamenlijke verantwoordelijkheid ligt in de vier windstreken van Houten om thuisnabij en goed onderwijs voor elk kind te realiseren en elkaar daarbij te helpen, ook als het een keer moeilijk is op een school. Die gevoelde en beleefde verantwoordelijkheid is groter dan de verantwoordelijkheid voor de eigen organisatie, en gaat over het belang van goed onderwijs voor elk kind. Juist vanuit die maatschappelijke opdracht kiezen Fectio en OOH ervoor hun krachten te bundelen, met behoud van de herkenbare katholieke en openbare identiteit van de scholen. De fusie is daarmee geen doel op zich, maar een middel om goed, bereikbaar, divers en toekomstbestendig onderwijs in Houten, Bunnik en omgeving duurzaam te borgen. 18 5 Communicatie over de fusie 5.1 Betrokkenheid van de medezeggenschapsraden De gemeenschappelijke medezeggenschapsraden van beide organisaties zijn gedurende het gehele traject actief en in verschillende fasen betrokken. Vanaf de start van het verkennende proces zijn de GMR’en geïnformeerd over de aanleiding, de mogelijke meerwaarde en de stappen in het traject richting een mogelijke fusie. In de uitwerkingsfase van de Fusie Effect Rapportage (FER) zijn leden van de GMR’en actief betrokken in verschillende werkgroepen, waaronder de werkgroepen HRM, financiën, identiteit & cultuur en medezeggenschap.

In deze werkgroepen hebben zij samen met medewerkers uit beide organisaties verschillen, overeenkomsten en mogelijke keuzes voor de nieuwe stichting verkend. Conceptteksten van onderdelen van de FER zijn tussentijds gedeeld met beide GMR’en. Zij hebben de gelegenheid gekregen om feedback te geven op inhoud, zorgpunten en aandachtspunten. Deze feedback is verwerkt in de vervolgaanpassingen van de FER. Hiermee zijn de GMR’en niet alleen formeel, maar ook inhoudelijk en procesmatig betrokken bij de totstandkoming van de rapportage. Richting de besluitvormingsfase ontvangen de GMR’en de definitieve FER ter instemming, conform de wettelijke kaders. 5.2 Betrokkenheid van de raden van toezicht De raden van toezicht van beide organisaties zijn vanaf de start van het traject betrokken bij de verkenning van de bestuurlijke samenwerking. In meerdere gezamenlijke en afzonderlijke bijeenkomsten zijn zij geïnformeerd over de aanleiding, de mogelijke meerwaarde en de risico’s van een fusie. Gedurende het traject zijn de raden van toezicht periodiek geïnformeerd over de voortgang, de inrichting van werkgroepen en de eerste bevindingen. Conceptonderdelen van de FER zijn tussentijds gedeeld, zodat de raden van toezicht in een vroeg stadium feedback konden geven op richting, inhoud en risico-inschatting. Deze feedback is meegenomen in de verdere uitwerking.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://houten.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/e8fe9c8a-30f5-42a0-9a9d-96fa41d68cf3?agendaItemId=38631835-4d36-42a4-ad29-7ceac82c8b51