1. Jaarstukken 2025 def versie (aanpassingen accountant)
Tekst van het document
Jaarstukken 2025
Inhoudsopgave Voorwoord en bestuurlijke beschouwingen .......................................................... 5 Voorwoord ................................................................................................................................... 6 Bestuurlijke beschouwingen 2025 ................................................................................................. 7
Programmarekening op hoofdlijnen ..................................................................... 9 De resultaten over 2025 .............................................................................................................. 10
Jaarverslag ........................................................................................................ 15 Programma’s .................................................................................................... 16 Programma Voor en met Inwoners ............................................................................................... 17 Deelprogramma Inwonersparticipatie ............................................................................. 19 Deelprogramma Dienstverlening ..................................................................................... 22 Programma Voor en met inwoners - Wat heeft het gekost? ............................................... 23 Programma Samen Leven ........................................................................................................... 25 Deelprogramma Gezondheid .......................................................................................... 28 Deelprogramma Saamhorigheid ...................................................................................... 31 Deelprogramma Leren en Werken ................................................................................... 34 Deelprogramma Thuis ....................................................................................................
37 Programma Samen leven - Wat heeft het gekost? ............................................................. 41 Programma Duurzame leefomgeving ........................................................................................... 45 Deelprogramma Wonen .................................................................................................. 47 Deelprogramma Commerciële voorzieningen .................................................................. 50 Deelprogramma Leefomgeving........................................................................................ 52 Deelprogramma Gebiedsontwikkeling ............................................................................. 58 Deelprogramma Duurzaamheid & energietransitie ........................................................... 62 Deelprogramma Landschap en recreatie ......................................................................... 68 Deelprogramma Cultuurhistorie en archeologie ............................................................... 72 Programma Duurzame leefomgeving - Wat heeft het gekost?............................................ 76 Programma Goede bereikbaarheid .............................................................................................. 80
Jaarstukken 2025
2
Deelprogramma Mobiliteitsbeleid ................................................................................... 83 Deelprogramma Autoverkeer .......................................................................................... 84 Deelprogramma Fietsverkeer .......................................................................................... 89 Deelprogramma Openbaar vervoer.................................................................................. 91 Deelprogramma Verkeersveiligheid ................................................................................. 93 Programma Goede bereikbaarheid - Wat heeft het gekost?............................................... 94 Programma Integrale veiligheid ................................................................................................... 97 Deelprogramma Sociale Veiligheid ..................................................................................
99 Deelprogramma Jeugd en veiligheid................................................................................102 Deelprogramma Fysieke veiligheid .................................................................................104 Deelprogramma Georganiseerde ondermijnende criminaliteit .........................................106 Deelprogramma Digitale veiligheid .................................................................................108 Programma Integrale veiligheid - Wat heeft het gekost? ...................................................109 Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie .........................................................111 Programma Algemene dekkingsmiddelen - Wat heeft het gekost? ....................................112
Paragrafen ....................................................................................................... 114 Paragraaf Lokale heffingen .........................................................................................................115 Paragraaf Weerstandsvermogen en risicobeheersing ..................................................................118 Paragraaf Grondbeleid ...............................................................................................................125 Paragraaf Onderhoud kapitaalgoederen .....................................................................................129 Paragraaf Subsidies ...................................................................................................................137 Paragraaf Financiering ...............................................................................................................139 Paragraaf Bedrijfsvoering ...........................................................................................................144 Paragraaf Verbonden partijen .....................................................................................................157 Paragraaf WOO .........................................................................................................................181
Jaarrekening..................................................................................................... 182 Uitgangspunten financiële verslaglegging ...................................................................................183 Balans per 31 december ............................................................................................................189
Jaarstukken 2025
3
Toelichting op de balans ................................................................................................192 Overzicht van baten en lasten in de jaarrekening over het begrotingsjaar ......................................215 Toelichting op staat van baten en lasten per programma .................................................216 Wet normering topinkomens ......................................................................................................225 Incidentele Baten en lasten ........................................................................................................228 Overzicht van structurele dotaties en onttrekkingen aan reserves ................................................234 Rechtmatigheidsverantwoording ................................................................................................235 De overige gegevens, waaronder de accountantsverklaring .........................................................239
Bijlagen ............................................................................................................ 240 Baten en lasten op taakveld BBV ................................................................................................241 SISA ..........................................................................................................................................244
Jaarstukken 2025
4
Voorwoord en bestuurlijke beschouwingen
Jaarstukken 2025
5
Voorwoord
Voor u liggen de Jaarstukken 2025. Met de jaarstukken legt de gemeente verantwoording af over de behaalde resultaten en de besteding van de middelen over het gevoerde beleid in 2025. Hiermee biedt de gemeente inzicht hoe het geld vorig jaar is besteed.
Leeswijzer De bestuurlijke beschouwingen bestaan uit een analyse van bereikte resultaten op hoofdlijnen en een toelichting op het rekeningresultaat. In het jaarverslag wordt de verantwoording uitgewerkt voor de vijf programma’s. Op deelprogrammaniveau worden de eerste twee W-vragen 'Wat hebben we bereikt?' en 'Wat hebben we daarvoor gedaan?' beantwoord. Over de voortgang van deze twee W-vragen wordt gerapporteerd middels gekleurde bolletjes: = we lopen op schema = we lopen achter op schema = nog niet gestart In de (deel)programma's zijn ook de indicatoren opgenomen. Over de voortgang van de activiteiten uit het collegeprogramma wordt gerapporteerd per activiteit. Op programmaniveau wordt de derde W-vraag 'Wat heeft het gekost?' beantwoord. Daarbij is een analyse van verschillen ten opzichte van de begroting opgenomen. Als zesde programma is het verplichte programma Algemene dekkingsmiddelen en ondersteuning organisatie opgenomen met de lokale heffingen, de uitkeringen uit het gemeentefonds en de overhead. De verantwoording van de paragrafen bestaat uit negen onderdelen. Iedere paragraaf belicht vanuit een bepaald bedrijfsmatig aspect de resultaten en analyse daarvan voor het jaar 2025. De jaarrekening bevat de financiële verantwoording, beginnend met de financiële uitgangspunten, zoals wettelijke bepalingen en waarderingsgrondslagen.
Bij de staat van baten en lasten is een financiële analyse op hoofdlijnen opgenomen. We kijken met trots terug op de resultaten die we met en voor de samenleving hebben bereikt. In het vervolg van deze jaarrekening leest u welke resultaten we hebben behaald. We kijken er naar uit om deze weg volgend jaar voort te zetten. Zo blijven we samen met inwoners bouwen aan een toekomstbestendig Houten! We zien de behandeling van de jaarstukken in een constructieve discussie tegemoet. Waarnemend burgemeester en wethouders van Houten, de gemeentesecretaris, de waarnemend burgemeester, R. van Netten H.C. Heerschop
Jaarstukken 2025
6
Bestuurlijke beschouwingen 2025
Met de jaarstukken 2025 blikt het college terug op een jaar waarin opnieuw belangrijke stappen zijn gezet voor de toekomst van Houten. Samen met inwoners, ondernemers, maatschappelijke partners en de gemeenteraad is gewerkt aan een gemeente die leefbaar, duurzaam en sociaal sterk blijft. Tegelijkertijd staan we voor onverminderd grote opgaven, onder andere op het gebied van wonen, energie en het sociaal domein. Het jaar begon met de afsluiting van een onrustige periode. Het integriteitsonderzoek werd in maart gepresenteerd en behandeld door de gemeenteraad, met gevolgen die ons allen bekend zijn. Het college is daarom trots op de organisatie en op de stappen die zijn gezet met betrekking tot de ambtelijk – bestuurlijke samenwerking. Een van de belangrijkste besluiten die uw raad in 2025 genomen heeft, is de Perspectiefnota 2026. Dit was geen makkelijk besluit, het is hetgeen het minst leuk is om te doen in het openbaar bestuur: bezuinigen. Met dit besluit heeft u noodzakelijke keuzes gemaakt over de toekomst van onze gemeente. Dit was nodig om enerzijds de begroting sluitend te krijgen, en om anderzijds te kunnen blijven investeren in onze prioriteiten. Een belangrijke prioriteit in 2025 was het vergroten van het woningaanbod. Hierin zijn betekenisvolle stappen gezet. De gemeenteraad stelde de gebiedsvisies voor het Centrum–Molenzoom– Koppelinggebied (CMK) en Houten-Oost vast.
Daarnaast is een team samengesteld dat werkt met een aanpak van parallel plannen. Daarmee kan de planfase aanzienlijk worden verkort: van circa zes jaar naar ongeveer twee jaar. Deze werkwijze biedt perspectief op een versnelling van woningbouw in dit gebied. We zijn de eerste gemeente in de provincie die op deze manier is gaan werken! Ook op andere locaties zijn plannen verder gebracht, zoals bij Kerkzicht in ‘t Goy (54 woningen) en de Grote Driehoek in Schalkwijk (154 woningen). Daarnaast vormt vaststelling van de vereveningsverordening vormt een belangrijk instrument om de bouw van sociale huurwoningen, en daarmee woningbouwprojecten, mogelijk te maken. Op het gebied van duurzaamheid zijn eveneens stappen gezet. Zo is verder gewerkt aan de ontwikkeling van het windpark bij Goyerbrug, dat in de toekomst duurzame elektriciteit kan leveren voor een groot aantal huishoudens in onze regio. Tegelijkertijd blijven we investeren in een aantrekkelijke en duurzame leefomgeving. Op veel plekken is de openbare ruimte vergroend én ontsteend en de herinrichting van Piazza Castellum heeft gezorgd voor een groenere en prettigere verblijfsruimte met verminderde fietsoverlast. Ook zijn kabelgoottegels mogelijk gemaakt, zodat inwoners hun elektrische auto vanuit de eigen woning kunnen opladen. Naast de fysieke ontwikkeling van de gemeente blijft het sociale fundament van groot belang.
De vaststelling van de Sociale Koers is een grote stap naar het toekomstbestendig maken van het sociaal domein in Houten. We maken nu werk van de uitvoering hiervan. Dit doen we samen met maatschappelijke partners en inwoners, zo komen we tot ondersteuning die aansluit bij de behoeften van inwoners en die bijdraagt aan sterke wijken en gemeenschappen. Samenwerking met inwoners speelde ook in 2025 daarbij een belangrijke rol. Er is een brede evaluatie uitgevoerd onder inwoners naar participatietrajecten van de afgelopen jaren. De uitkomsten vormen een belangrijke bouwsteen voor een nieuwe participatievisie. Ook de samenwerking met ondernemers is verder versterkt. Het ondernemersfonds, dat drie jaar geleden is gestart, heeft zijn waarde bewezen en wordt daarom voor onbepaalde tijd voortgezet. Binnen de gemeentelijke organisatie is in 2025 verder gewerkt aan professionalisering. De planningen controlestukken zijn verder verbeterd en het overzicht van de vastgoedportefeuille in de begroting 2026 kreeg landelijke erkenning. Ook op het gebied van digitalisering en ICT zijn stappen gezet die bijdragen aan een goede dienstverlening aan inwoners en ondernemers.
Jaarstukken 2025
7
Het college kijkt terug op een bewogen jaar waarin samen met uw raad en de samenleving belangrijke stappen zijn gezet. Tegelijkertijd blijven de maatschappelijke opgaven groot en vragen de financiële vooruitzichten voor gemeenten om zorgvuldige keuzes. Met de resultaten van 2025 als basis blijven we werken aan een sterke, duurzame en sociale gemeente Houten. Namens het college van burgemeester en wethouders, Daan Vermeulen, wethouder financiën
Jaarstukken 2025
8
Programmarekening op hoofdlijnen
Jaarstukken 2025
9
De resultaten over 2025
De jaarrekening van de gemeente Houten 2025 sluit met een positief rekeningresultaat van € 11,8 mln. Dit resultaat is de optelsom van het resultaat van de verschillende programma’s en de algemene dekkingsmiddelen. Hierin zijn ook de mutaties opgenomen, waar de raad al eerder een besluit over heeft genomen. Na het voorstel resultaatbestemming resteert een positief saldo van € 2,8 mln., wat op voorstel aan de raad zal worden toegevoegd aan de algemene reserve. De ‘begroting na wijziging’ bestaat uit de vastgestelde begroting 2025, de eerste en tweede bestuursrapportage 2025 en effecten van tussentijdse raadsbesluiten. In de bestuursrapportages en betreffende raadsvoorstellen zijn deze bijstellingen toegelicht. Het verloop van het resultaat 2025, voor en na mutaties in de reserves, is zichtbaar in onderstaande tabel (1). Tabel 1: Rekeningresultaat 2025
(Bedragen x€1000)
Financieel resultaat
Rekening 2024
Begroting 2025 na Wijziging
Rekening 2025
Afwijking 2025
Lasten
137.473
166.648
149.098
17.550
Baten
146.229
159.600
157.451
-2.149
Gerealiseerd totaalsaldo van baten en lasten
8.756
-7.048
8.353
15.401
Toevoeging aan reserves
14.067
8.988
9.742
-754
Onttrekking aan reserves
9.549
16.482
13.201
-3.282
Saldo mutaties reserves
-4.518
7.495
3.459
-4.036
Gerealiseerd resultaat
4.238
446
11.812
11.365
(+ voordeel/- nadeel)
Het voordelig verschil tussen het saldo van de gewijzigde begroting 2025 ad € 446.000 en het resultaat van de jaarrekening 2025 ad € 11,812 mln. bedraagt € 11,365 mln. Dit voordelige verschil is opgebouwd uit de verschillende programma’s. In onderstaande tabel (2) is het resultaat per programma inzichtelijk gemaakt. Tabel 2: Rekeningresultaat 2025 per programma
(Bedragen x€1000)
Begroting 2025
Rekening 2025
Resultaat
Programma
saldo
saldo
2025
Voor en met inwoners
5.286
5.708
-422
N
Samen leven Duurzame leefomgeving
60.717 11.857
56.981 11.353
3.736 504
V V
Goede bereikbaarheid Integrale veiligheid
4.979 3.572
5.036 1.009
-57 2.563
N V
Algemene dekkingsmiddelen Totaal
-86.857 -446
-91.899 -11.812
5.042 11.365
V V
(+ voordeel/- nadeel)
Jaarstukken 2025
10
Een uitgebreide analyse van de behaalde resultaten per programma is in het volgende hoofdstuk van deze jaarstukken opgenomen. Dit betreft zowel een inhoudelijk als een financiële analyse van de behaalde resultaten in 2025. In dit hoofdstuk wordt het jaarrekeningresultaat per programma op hoofdlijnen toegelicht.
Toelichting op hoofdlijnen Ontwikkeling van het resultaat over 2025 Het voordelige resultaat 2025 van € 11,365 mln. is hoger dan we eerder hebben verwacht. We hebben aan het eind van 2025 opnieuw te maken met veelal incidentele voordelen. In de raadsinformatiebrief "financiële afwijkingen begroting 2025" d.d. 19 december 2025 hebben we al voor een bedrag van bijna € 8 mln. aan afwijkingen gemeld. Daarmee werd een indicatief voordelig resultaat verwacht van € 8,428 mln., Voornaamste reden van deze afwijkingen worden veelal veroorzaakt door autonome ontwikkelingen van bijvoorbeeld het gemeentefonds en BUIG. Doordat deze budgetten pas laat in het jaar bekendgemaakt worden zijn we, net als andere gemeenten, niet (altijd) in staat om deze middelen nog hetzelfde jaar te besteden. Na deze RIB zijn er nog een aantal afwijkingen te melden. Zo hebben we in maart 2026 te horen gekregen dat de middelen van de specifieke uitkering (SPUK) realisatiestimulans woningbouw ook meegenomen moeten worden in 2025, dit gaat om een voordeel van € 2,2 mln. De baten op de OZB zijn € 713.000 hoger dan verwacht en we hebben een voordeel op de afschrijvingslasten van investeringen van € 720.000. Budgetoverheveling 2025 naar 2026 Over het afgelopen jaar zijn er een aantal incidentele budgetten niet (geheel) besteed, maar wel nodig om een aantal projecten in 2026 af te kunnen ronden.
Denk hierbij aan ontwikkelperspectief Kromme Rijn Linie Landschap, doorontwikkeling financiële functie en transformatiebudget organisatieontwikkeling. We stellen voor om voor een bedrag van € 1,2 mln. aan incidentele budgetten door te schuiven naar 2026. De overhevelingen zijn terug te vinden in de programma's in de toelichting "wat heeft het gekost". Resultaatbestemming Na het voorstel resultaatbestemming resteert een positief saldo van € 2,8 mln., wat op voorstel aan de raad zal worden toegevoegd aan de algemene reserve. Dit saldo wordt hierna toegelicht. Het resultaat na mutaties reserves komt uit op € 11,8 mln. Van dit resultaat is een bedrag van € 1,2 mln. nodig om projecten gestart in 2025 af te ronden in 2026. Verder wordt aan de raad een voorstel voorgelegd bij het vaststellen van de jaarrekening 2025 om een bedrag van € 3,1 mln. te bestemming voor een aantal specifieke opgaven. Dit betreft onder andere de opgave visie nieuwkomers, uitvoering spreidingswet en (her)huisvesting Oekraïners, uitvoering van onderhoud MFA Limes, hervormingsagenda jeugd, wet versterking regie volkshuisvesting, implementatie participatiewet in balans en participatie. Ook worden voorbereidingen getroffen voor de uitvoering van de ontwikkeling CMK. Hiervoor is de Realisatiestimulans aangevraagd van € 2,2 mln. en is een aanvullende eigen bijdrage van € 2,5 mln.
nodig als onderdeel van de ontwikkeling van Het Rond. Daarna resteert een bedrag van € 2,8 mln. als resultaat na bestemming.
Analyse per programma Voor en met inwoners € 422.000 nadeel Het lagere resultaat dan begroot volgt uit hogere lasten vanwege een extra dotatie van € 263.000 aan de voorziening wethouderspensioenen. Dit is nodig omdat de voorziening goed op peil moet zijn i.v.m. overdracht van pensioenafspraken van politieke ambtsdragers naar het ABP per 1 januari 2028. Samen leven € 3,736 mln. voordeel Het hogere voordelige resultaat heeft meerdere oorzaken: • Te hoog begrote afschrijvingslasten van vastgoed van € 125.000 • Vanwege een lager rentepercentage dan begroot voor leningen en de toerekening hiervan aan activa is een voordeel behaald van € 300.000.
Jaarstukken 2025
11
• • • • •
De gebundelde uitkering (BUIG) vanuit het Rijk voor het bekostigen van de uitkeringen in het kader van o.a. de Participatiewet is hoger uitgevallen dan begroot. Dit heeft een positief effect van € 776.000. De aanbesteding op leerlingenvervoer heeft een voordeel opgeleverd van € 160.000. Meer inzet specifieke uitkering peuteropvang en voorschoolse educatie dan begroot, voordeel van € 286.000 Verder hebben we minder lasten op PGB's, voorzieningen WMO en zorg in natura (ZIN) jeugdhulp. Dit levert een voordeel op van ongeveer € 1,714 mln. De overige individuele verschillen kleiner dan € 150.000 zorgen voor een voordelig resultaat van ongeveer € 375.000.
Duurzame leefomgeving € 504.000 voordeel Het hogere voordelige resultaat heeft vooral betrekking op de lagere gemeentelijke bijdrage dan begroot aan het ontwikkelperspectief Kromme Rijn Linie Landschap van € 280.000 De overige individuele verschillen kleiner dan € 150.000 zorgen voor een voordelig resultaat van ongeveer € 224.000. Integrale veiligheid € 2,563 mln. voordeel Het hogere voordelige resultaat heeft betrekking op: • De normvergoeding voor opvang van Oekraïners welke hoger is dan de tot nu toe gerealiseerde opvangkosten. Dit voordeel bedraagt ongeveer € 1,45 mln. • Lagere lasten van ongeveer € 1,231 mln. vanwege vertraging in de verbouwing van de huidige locaties en de inrichting van ‘De Molen 77’. Algemene dekkingsmiddelen € 5,042 mln. voordeel Het hogere voordelige resultaat heeft meerdere oorzaken: • Hogere gerealiseerde baten OZB niet-woningen dan begroot. Dit voordeel bedraagt € 713.000 en hangt samen met een hoger accres niet-woningen (Van der Valk-hotel, nieuwbouw Acquon). • Daarnaast zijn de mutaties van de september en december circulaire niet begroot. Dit levert een voordeel op van € 1,729 mln. • In het resultaat is de specifieke uitkering ‘Realisatiestimulans’ verantwoord van € 2,2 mln. Met deze uitkering steunt het Rijk alle gemeenten in heel Nederland bij het realiseren van betaalbare woningen.
De start van deze woningen is in 2025 aangevangen en daarom ook in het resultaat over 2025 opgenomen. Dit volgt uit het besluit van de commissie BBV van maart 2026. • De overige individuele verschillen kleiner dan € 150.000 zorgen voor een voordelig resultaat van ongeveer € 400.000.
Investeringen in 2025 De investeringen over 2025 komen uit op € 17,8 mln. In onderstaande tabel (3) is dit per afdeling inzichtelijk gemaakt. Tabel 3: Investeringen 2025 Begroting 2025 saldo
Rekening 2025 saldo
Afwijking 2025
Samenleving
9.892.678
9.208.446
684.232
Infrabeheer Groenbeheer, afvalbeheer, buitendienst
11.127.673 1.039.198
6.418.216 834.856
4.709.457 204.342
Ruimtelijke ontwikkeling Vastgoed en interne dienstverlening
1.078.531 3.446.240
869.583 235.225
208.948 3.211.015
Informatie Totaal
293.813 26.878.133
276.667 17.842.9931
17.146 9.035.140
Jaarstukken 2025
12
De meeste investeringsprojecten worden verspreid over meerdere jaren gerealiseerd. Dit houdt onder meer in dat per jaarschijf verschillen kunnen ontstaan. Een project kan sneller of langzamer verlopen dan oorspronkelijk gepland. Dit leidt tot over- respectievelijk onderbesteding binnen een jaarschijf. De gemeente heeft in 2025 € 17,8 mln. geïnvesteerd, waar € 26,9 mln. was begroot voor 2025. Dit is een realisatie van 66%. De onderdelen met de vier grootste afwijkingen worden hieronder toegelicht. Samenleving € 684.000 Bij investeringen samenleving is € 684.000 minder gerealiseerd. Dit betreft voornamelijk het krediet voor investeringen in de Velduil (gebouw en gymzaal). De afronding wordt verwacht in 2026. Infrabeheer € 4,709 mln. Bij investeringen infrabeheer is € 4,709 mln. minder gerealiseerd. Dit heeft te maken met het uitlopen van diverse projecten: • Reconstructie kruispunt Rondweg-Binnenweg-N410: pas medio 2025 kwam er duidelijkheid over de financiering en heeft het college hiermee ingestemd. Direct daarna zijn de voorbereidingen gestart. • Inhaalslag asfalt D niveau: hier zijn de werkzaamheden grotendeels uitgevoerd maar is de eindafrekening nog niet binnen. • Autowegen: hier zijn de werkzaamheden grotendeels uitgevoerd maar is de eindafrekening nog niet binnen.
• Vervangen van bruggen/steigers loopt uit doordat de aanbesteding pas later in 2025 rondkwam waardoor de werkzaamheden ook pas later kunnen starten. • Fietspad de Gaarde: de scope is uitgebreid, omdat we dit traject gelijk willen verbreden zodat het voldoet aan de doorfietsroute die de Provincie Utrecht aangewezen heeft. Door de uitbreiding van de scope heeft het ontwerptraject langer geduurd. • Vervangen pollers: heeft vertraging opgelopen omdat er afgelopen jaar met verschillende marktpartijen onderzoek naar de mogelijkheden is gedaan. In 2026 wordt dit uitgevoerd. • Overige projecten: onderbestedingen komen doordat projecten nog niet opgestart zijn, bijvoorbeeld verlichting het Rond, oude dorp, Hofstad en verduurzaming openbare verlichting masten. Ruimtelijke ontwikkeling € 204.000 Bij investeringen ruimtelijke ontwikkeling is nog niet alles gerealiseerd, het uitvoeringsplan loopt nog door tot en met 2026. Vastgoed en interne dienstverlening € 3,211 mln. Bij investeringen vastgoed en interne dienstverlening is € 3,211 mln. minder gerealiseerd. Dit heeft te maken met de volgende projecten: • De verbouwing van Enter is nog niet gestart, omdat de voorbereiding meer tijd vraagt dan verwacht. • De aanpassing gemeentehuis is vertraagd door bestuurlijke afstemming en interne processen.
• De verduurzaming sporthal de kruisboog is vertraagd, maar de aanbesteding loopt en uitvoering staat gepland voor 2026. • De zonnepanelen gemeentelijke gebouwen betreft een meerjarige investering voor de verduurzaming van gebouwen.
Financiële positie en weerstandsvermogen Voor een goed beeld van de financiële positie van de gemeente moet niet alleen naar de inkomsten en uitgaven (de exploitatie) van 2025 worden gekeken, maar zijn ook de bezittingen en schulden van de gemeente van belang (de balans). Dit geeft onder meer inzicht in de wendbaarheid (hoe snel kan
Jaarstukken 2025
13
de gemeente bijsturen bij financiële tegenvallers) en de weerbaarheid (de mogelijkheid om financiële klappen te kunnen incasseren zonder in te grijpen in het beleid) van de gemeente. Solvabiliteit De solvabiliteitsratio is een kengetal dat laat zien hoe sterk we er financieel voor staan. Het zegt iets over de vraag of we onze schulden en verplichtingen op de lange termijn kunnen betalen. We berekenen dit door ons eigen vermogen (dat zijn alle reserves en het jaarlijkse resultaat) af te zetten tegen alles wat we bezitten en verschuldigd zijn. Hoe hoger dit percentage, hoe steviger we financieel in onze schoenen staan. Een solvabiliteitsratio lager dan 20% wordt als risicovol gezien door de provincie en de VNG. Het bezit is dan vooral met leningen gefinancierd en er is weinig buffer om tegenvallers op te vangen. De solvabiliteitsratio van de gemeente lag in 2025 op 41,5 %. Dit is een lichte verbetering ten opzichte van 2024 en beter dan verwacht bij de begroting. Tegelijkertijd is dit een momentopname en kan dit richting geven aan toekomstige besluitvorming. Voor een uitgebreide analyse van de financiële positie verwijzen we naar de paragraaf weerstandsvermogen. Algemene reserve De algemene reserve is het belangrijkste onderdeel van de weerstandscapaciteit van de gemeente. Dit zijn de middelen en mogelijkheden waarover de gemeente beschikt om niet begrote kosten te dekken.
De stand van zaken, zonder de resultaatbestemming, is hieronder in tabel 4 weergegeven. Bij de resultaatbestemming wordt een deel van het resultaat uit de programmarekening toegevoegd aan de algemene reserve. Een nadere toelichting hierop is opgenomen in het voorstel tot resultaatbestemming, dat eveneens onderdeel vormt van de jaarstukken. Onderstaande tabel laat een prognose zien van de vrije algemene reserve. Bij de jaarstukken 2025 wordt het rekeningresultaat in de algemene reserve gestort. Tabel 4: Vrije algemene reserve exclusief resultaat 2025 Stand per 1 januari 2025 Mutaties: Rekeningresultaat 2024 Resultaatbestemmingen 2024 Diverse toevoegingen (vrijgevallen budget sloop huis van Houten & verbouwing molen 48) Stand per 31 december 2025
Jaarstukken 2025
(Bedragen x €1000)
Bedrag 9.118 4.238 -690 183 12.849
14
Jaarverslag
Jaarstukken 2025
15
Programma’s
Jaarstukken 2025
16
Programma Voor en met Inwoners
Inleiding Voor het gemeentebestuur is er een opgave om het vertrouwen tussen de inwoner en de overheid te blijven verbeteren. Vertrouwen vereist inzet en onderhoud van de onderlinge relaties. Inwoners, ondernemers en ons maatschappelijk middenveld betrekken we daarom zo vroeg mogelijk bij nieuwe plannen, vanuit een inwonersgericht lokaal bestuur. De deskundigheid van onze inwoners helpt ons bij het besturen van de gemeente waarbij goede ideeën van harte welkom zijn. Bewonersparticipatie krijgt een extra impuls waarmee we betere plannen kunnen maken en beter gedragen besluiten kunnen nemen. Bij een gemeente die er is voor de inwoners hoort ook goede dienstverlening. Digitaal en/of fysiek moet de toegang zo laagdrempelig mogelijk zijn en blijven. We willen dat inwoners, organisaties en ondernemers goed en in één keer geholpen worden en dat doen we klantgericht. Vanuit het bestaand beleid en de ambities in het collegeprogramma is een set indicatoren opgesteld om het beoogd maatschappelijk effect inzichtelijk te maken. Deze indicatoren vindt u verderop op in deze toelichting. Voor de verplichte BBV-indicatoren hebben we waar mogelijk een raming opgenomen.
Overzicht relevante beleidskaders Toekomstvisie Houten 2025 Leidraad omgevingsinitiatieven en participatie Betrokkenheid verbonden partijen Bij dit programma zijn geen verbonden partijen betrokken. Omschrijving
Realisatie
Bron
2022
2023
2024
Raming
Realisatie
2025
2025
Outcome indicatoren % Inwoners dat vindt dat burgers en Monitor Sociale x 39% 46% 39% organisaties voldoende ruimte Kracht krijgen om ideeën en initiatieven te realiseren Deze vraagstelling is gewijzigd in de Burgerpeiling van de VNG. Dit was eerder: inwoners en organisaties krijgen voldoende ruimte om initiatieven te realiseren (score 2021: 46%) De vraagstelling in 2023 is geworden: De gemeente geeft de buurt de ruimte om hun ideeën en plannen uit te voeren (score 2023: 39%) % Inwoners dat vindt dat de Monitor Sociale x 39% 48% 37% gemeente hen voldoende betrekt bij Kracht haar plannen, activiteiten en voorzieningen Rapportcijfer digitale dienstverlening Monitor Sociale x 7,3 7,4 7,2 Kracht Rapportcijfer directe dienstverlening Monitor Sociale x 7,1 7.2 7,1 Kracht Rapportcijfer gastheerschap: in Monitor Sociale hoeverre voelt de klant zich echt Kracht welkom en goed geadviseerd/geholpen Rapportcijfer voor de wijze waarop Monitor Sociale de gemeente inwoners betrekt en de Kracht samenwerking zoekt bij de totstandkoming en de uitvoering van beleid
x
6,8
6,9
6,8
x
6,5
7,0
6,3
Jaarstukken 2025
17
Output indicatoren Toegankelijkheid website Houten.nl, Toegankelijk percentage van criteria waaraan online wordt voldaan Wordt 1 keer per 3 jaar gemeten.
89% 89% (label B) (label B)
Label A
niet gemeten
Het programma bestaat uit de volgende deelprogramma's: • Inwonersparticipatie • Dienstverlening
Jaarstukken 2025
18
Deelprogramma Inwonersparticipatie Inleiding We leven in een tijd waarin inwoners steeds meer betrokken willen zijn bij hun directe leefomgeving en daarop ook invloed willen uitoefenen. Zij willen meepraten, meedenken en meebeslissen en het gevoel hebben dat hun inbreng daadwerkelijk verschil maakt. In Nederland hebben we inmiddels wetgeving die inwoners hierin ondersteunt. Zo zijn we met de komst van de Omgevingswet als gemeente verplicht om vast te leggen hoe we participatie vormgeven en welke eisen daarvoor gelden. Daarnaast moeten gemeenten volgens het wetsvoorstel ‘Versterking participatie op decentraal niveau,’ de huidige inspraakverordening in 2026 verbreden naar een participatieverordening. In Houten omarmen we deze ontwikkelingen. Wij zien de toegevoegde waarde van participatie aan de kwaliteit van onze besluitvorming en beleid. We geloven in de kracht van onze inwoners (Houten, Schalkwijk, ’t Goy en Tull en t Waal). Hun ideeën, creativiteit, expertise en energie zijn onmisbaar om Houten steeds mooier en beter te maken. En omdat wij dicht bij onze inwoners willen staan, is het vanzelfsprekend dat wij hen uitnodigen om mee te denken en mee te doen.
Wat hebben we bereikt? Doelstellingen Inwoners voelen zich bij plannen en activiteiten van de gemeente steeds goed en op tijd geïnformeerd, betrokken en gehoord. In 2025 waren er meer dan genoeg aanleidingen om de Houtense samenleving te betrekken bij ons beleid en besluitvorming. Houten aardgasvrij Voor het project ’Samen op weg naar aardgasvrij’ is ingezet op een breed participatieproces binnen pilotwijk de Polders. Er is bewust gekozen voor een uitgebreid participatietraject, zodat bewoners zich goed konden oriënteren om een weloverwogen keuze te maken. Het doel van deze participatie was zoveel mogelijk bewoners en stakeholders te betrekken bij het bepalen van de route van de wijk op weg naar aardgasvrij. Zo kon er samen met hen een haalbaar en breed gedragen plan worden gemaakt: het Polderplan. Er zijn in 2025 drie grote bewonersbijeenkomsten georganiseerd (ongeveer 80 bewoners per avond) en 15 andere bijeenkomsten. Die varieerden van expertsessies tot het bezoeken van voorbeeldwoningen en van een ijskar die rondging in de wijk tot excursies naar onder andere een bronnet. Mogelijke opvang van vluchtelingen op Essenkade 2 Voor de mogelijke opvang van vluchtelingen op de Essenkade, hebben wij verschillende participatieinstrumenten ingezet.
Zo konden inwoners via ons online platform Houten praat mee, meedenken over een mogelijke locatie, organiseerden wij vijf bewonersavonden voor omwonenden, kon de Houtense samenleving vragen stellen tijdens een webinar en voerden wij individuele gesprekken met belanghebbenden. Het inrichten van een klankbordgroep voor de Essenkade staat voor 2026 op de agenda. Omgevingsvisie Houten Bouwen voor Houten, CMK en Houten Oost Om inzicht te krijgen in de wensen, zorgen en behoeften van inwoners en stakeholders wat betreft gebiedsontwikkeling in Houten zijn er verschillende participatie instrumenten ingezet waaronder speeddates, ontbijtsessies, wandelingen, het presenteren van maquettes en visualisaties van ontwerpen, online enquêtes en inloopavonden. Inwoners, ontwikkelaars, de woningcoöperatie, grondeigenaren, ondernemers, belangengroepen, andere (semi) overheden, raad en college dachten met elkaar na over verschillende onderwerpen als locatiekeuzes, woningtypes, voorzieningen, mobiliteit en leefbaarheid. Deze participatietrajecten hebben Jaarstukken 2025
19
waardevolle input opgeleverd voor de omgevingsvisie en het omgevingspalet. Deze staan beschreven in het participatielogboek van de omgevingsvisie. Woonzorgvisie Zorginstellingen, mantelzorgers, ouderen en professionals konden in dialoogsessies en interviews hun kennis, ervaringen en wensen delen over woonvormen, zorgstructuren, mantelzorg en sociale netwerken. De opbrengst van de participatiesessies wordt meegenomen in de omgevingsagenda en het omgevingspalet. De beschrijving van deze opbrengst is terug te vinden in het participatielogboek van de omgevingsvisie. Omgevingspalet Voor het opstellen van het omgevingspalet is in een vroeg stadium ingezet op brede participatie. Door met inwoners, andere stakeholders en medewerkers van de gemeente in gesprek te gaan over trends en vraagstukken in de fysieke leefomgeving, is er gewerkt aan een gedeeld vertrekpunt voor de omgevingsvisie. Er werden verschillende instrumenten ingezet: werksessies met medewerkers, klankbordgroepen, een kansenkaart op Houten Praat Mee, en een dynamisch werkatelier. De input uit deze sessie is verwerkt in de thematische structuur van het omgevingspalet en vormt een belangrijke basis voor de volgende fase: de omgevingsagenda. Omgevingsagenda Bij de voorbereiding van de omgevingsagenda zijn inwoners en stakeholders om advies gevraagd.
De basis voor deze participatie was de eerste ambtelijke ‘Houtskoolschets voor de Omgevingsagenda’. Het doel was om deze schets aan te scherpen en aan te vullen. Met een dialoogsessie met stakeholders, een ontwerpbijeenkomst voor inwoners en een digitale vragenlijst op Houten Praat Mee is input opgehaald. Deze is verwerkt in de omgevingsagenda en vormt een belangrijke basis voor verdere uitwerking in de omgevingsvisie.
Enquête voor de evaluatie van grote participatietrajecten Voor de evaluatie van de Leidraad Omgevingsinitiatieven hebben wij in het najaar van 2025 via Houten praat mee en onze social mediakanalen een enquête onder de Houtense samenleving uitgezet met als doel grote participatietrajecten als Houtens DNA, de Ronde van Houten en het energieberaad te evalueren. Meer dan 400 inwoners vulden de vragenlijst in. De resultaten van de enquête namen wij als input mee voor het schrijven van de nieuwe visie op participatie en het vernieuwen van de leidraad omgevingsinitiatieven. Al deze activiteiten droegen bij aan de doelstelling voor 2025: Inwoners voelen zich bij plannen en activiteiten van de gemeente steeds goed en op tijd geïnformeerd, betrokken en gehoord. Maar we blijven ontwikkelen. Zo zetten wij ons online participatieplatform ‘Houten praat mee’ steeds vaker in, evalueerden wij de leidraad omgevingsinitiatieven en maakten wij een hernieuwde visie op participatie.
Visie op participatie Met de raadswerkgroep Communicatie & Participatie is een start gemaakt met het schrijven van een visie op participatie met daarin kaders, richtlijnen en uitgangspunten voor de wijze waarop de gemeente haar inwoners wil betrekken bij het maken van beleid. In december 2025 is de visie aangenomen door het college. In maart 2026 wordt de visie voorgelegd aan de gemeenteraad. De visie vormt de basis van het te ontwikkelen participatiebeleid. Dit zal in 2026 verder vorm krijgen.
Jaarstukken 2025
20
Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat hebben we daarvoor gedaan?
Voortgang Toelichting
Inwoners voelen zich bij plannen en activiteiten van de gemeente steeds goed en op tijd geïnformeerd, betrokken en gehoord. We stimuleren het gebruik van de Leidraad Omgevingsinitiatieven & participatie bij (iet-gemeentelijke) initiatiefnemers en passen het toe bij gemeentelijke initiatieven. We zetten het online participatieplatform Houtenpraatmee.nl in bij participatieprocessen. We passen nieuwe instrumenten van participatie en communicatie toe. We zoeken naar vormen die helpen om groepen die drempels ervaren, meer te betrekken bij de gemeentelijke besluitvorming. We zetten ons in voor een goede procesbegeleiding bij inwonersinitiatieven uit de samenleving.
Jaarstukken 2025
21
Deelprogramma Dienstverlening Wat hebben we bereikt? Doelstellingen Mensen centraal stellen in alle dienstverlening van de gemeente. Inwoners en ondernemers worden zo goed als mogelijk bediend op het kanaal dat zij kiezen, vanuit het principe ‘online waar het kan en persoonlijk waar het moet’. Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat hebben we daarvoor gedaan?
Voortgang Toelichting
Mensen centraal stellen in alle dienstverlening van de gemeente. Inwoners en ondernemers worden zo goed als mogelijk bediend op het kanaal dat zij kiezen, vanuit het principe ‘online waar het kan en persoonlijk waar het moet’. Met dit door onszelf gebouwde De medewerkers van het telefonisch informatiecentrum maken kennisplatform zijn wij in staat om gebruik van een dynamisch kennisplatform. de meeste vragen zelf te beantwoorden en zo nodig een juiste doorverwijzing naar de vak afdelingen te maken. Dit draagt bij aan de verkorting van de wachttijden. Dit doen we via de Lichtkrant, het We communiceren met onze inwoners over de te verwachten drukte Houtens Nieuws, de website en i.v.m. de paspoortpiek. andere kanalen. Dit hebben we gedaan door het We verkennen de mogelijkheid om de toegankelijkheid van de inzetten van een tijdelijke web website verder te verbeteren voor laaggeletterden. redacteur en te investeren in de web redactie. De receptie is elke werkdag De fysieke balie is 5 dagen per week geopend voor persoonlijk bemenst en de balies zijn open op contact. afspraak. Door inzet vanuit het telefonisch informatiecentrum hebben we de Paspoortpiek het hoofd kunnen bieden met eigen mensen.
Jaarstukken 2025
22
Programma Voor en met inwoners - Wat heeft het gekost? (Bedragen x €1000)
Deelprogramma's Voor en met inwoners
Begroting na wijziging 2025
Primitieve begroting 2025
Rekening 2024
Verschil begroting na wijziging vs rekening 2025
Rekening 2025
lasten Inwonersparticipatie
3.687
3.189
3.729
4.182
-452
Dienstverlening
2.558
2.546
2.629
2.669
-40
0
0
0
0
0
6.245
5.734
6.358
6.851
-492
0
2
11
12
1
1.160
1.061
1.061
1.130
69
0
0
0
0
0
Totaal baten
1.160
1.063
1.073
1.142
70
Saldo baten en lasten
5.085
4.671
5.708
423
5.085
4.671
5.708
-423
Programmabrede kosten Totaal lasten baten Inwonersparticipatie Dienstverlening Programmabrede kosten
5.286
Mutaties reserves Dotaties Onttrekkingen Saldo mutaties reserves Saldo Voor en met inwoners
5.286
Bij het deelprogramma Inwonersparticipatie was het totale budget in 2025 circa € 3,7 miljoen, waarvan ongeveer € 150.000 direct is bestemd voor activiteiten op het gebied van inwonersparticipatie. Het budget heeft voornamelijk betrekking op brede bestuurlijke en ondersteuningsonderdelen zoals bestuurskosten, griffiekosten en uitgaven voor ondersteunende diensten.
Jaarstukken 2025
23
Toelichting Baten en Lasten
(Bedragen x €1000) Mutatie baten
Mutatie lasten
Extra dotatie aan voorziening wethouderspensioenen o.b.v. actuariële berekening
-263
0
Overige verschillen <150.000
-46
0
0
70
Ziektevervanging en extra werkzaamheden bij de Griffie, dit hebben we kunnen opvangen binnen het totale personeelsbudget. Zie paragraaf bedrijfsvoering. Subtotaal Baten en Lasten
-184
0
-493
70
Totaal
-493
70
Verschillen < 150.000
(+ voordeel / - nadeel)
Jaarstukken 2025
24
Programma Samen Leven
Inleiding Afgelopen jaar stond in het teken van twee grote trajecten: de totstandkoming van de Sociale Koers inclusief de bijbehorende kaderbrief en Uitvoeringsprogramma én de bezuinigingen. Met de Sociale Koers beschikken we nu over een kader van onze inzet. We werken toe naar een krachtig en zorgzaam Houten, waarbij we streven naar zelf- en samenredzaamheid in een sterke sociale basis. Voor mensen die het nodig hebben, bieden we passende ondersteuning en we zetten er ons voor in om iedereen, op zijn eigen manier, mee te laten doen. We besteden bij deze opgaven bijzondere aandacht aan kansrijk opgroeien en aan vitaal ouder worden. Deze Sociale Koers is samen met de maatschappelijke partners opgesteld, zodat we in de komende jaren daadwerkelijk samen deze opgaves gaan oppakken. Een eerste actie speelde rondom het thema ‘het versterken van het gewone leven’. We hebben samen met het Sociaal Team een bijeenkomst met jeugdprofessionals georganiseerd om te praten over de pedagogische basis. De bezuinigingsopgave was hoog en vroeg een heroverweging van onze rol als gemeente. Ook deze voorstellen hebben we samen met maatschappelijke partners en inwoners op een rij gezet. De uiteindelijke bezuinigingsvoorstellen passen binnen de Sociale Koers.
We hebben gezocht naar mogelijkheden om minder of minder zware inzet te plegen terwijl we toch de inwoners die het nodig hebben, kunnen blijven ondersteunen. Vanuit de Hervormingsagenda Jeugd is dit jaar een Centrumregeling voor de Lekstroom voorbereid waarin we o.a.. inkoop, contractmanagement, financiële administratie en monitoring van de inzet op Jeugd en Wmo organiseren. De beweging naar een sterke samenleving heeft dit jaar veel impulsen gehad via o.a. Healthy Houten, organisatie van de week van de ontmoeting, de bewustwordingscampagne ‘Niet in je eendje’, de ontvangst van het certificaat ‘dementievriendelijke gemeente, waardering voor mantelzorgers, aandacht voor mentaal welbevinden van jongeren, de was en strijkservice (Wast) etc. In 2025 zijn de volgende (beleids)nota's vastgesteld die binnen het kader van de Sociale Koers ook op specifieke thema's richting geven: Cultuurvisie ‘Cultuur moet je doen 2025 - 2028’, de subsidieregeling Sociale Basis Infrastructuur en de Woonzorgvisie 2025–2030.
Overzicht relevante beleidskaders Sociale Koers 2026-2029 Lekstroom Werkt 2020 Woonvisie 2021-2030 Woonvisie 2026-2030 Woonzorgvisie 2025-2030 Cultuurvisie 2025-2030 Visie op mantelzorgondersteuning 2024 Meerjarenplan Gezond Actief Leven Houten 2024-2026 Sportakkoord Regiovisie Jeugd Regiovisie Wmo Visie Samenkracht Onderwijs & Zorg Overzicht verbonden partijen • GGDrU • WIL
Jaarstukken 2025
25
•
U10 Raming
Realisatie
2025
2025
22%
nog onbekend
Percentage jongvolwassenen dat Jongerenpeilingen 79% aangeeft dat ze (zeer) tevreden zijn GGD (even jaren) met hun leven. Cijfers monitor GGD jongvolwassenen zijn eind 2024 bekend. Peiling om de twee jaar.
80%
onbekend
Sociale-kracht: samengesteld effectcijfer uit de sociale kracht monitor
8
nog onbekend
308
289
38
55
81
239
295
?
Omschrijving
Realisatie
Bron
2022
2023
2024
Outcome indicatoren % Zwaar tot overbelaste mantelzorgers
Monitor Sociale Kracht
Monitor Sociale Kracht (oneven jaren)
19%
x
7,7
Output indicatoren Aantal kinderen dat gebruik maakt jaarverslag, 281 van het jeugdfonds sport en cultuur jeugdfonds, sport en cultuur * Ambitie is om de doelgroep zo volledig mogelijk te bedienen Aantal toegekende aanvragen Ons Gemeente 26 Fonds Houten Dit heet vanaf 2024 Inwonersfonds. Aantal toegekende aanvragen voor de individuele inkomenstoeslag
Werk en inkomen, 191 lekstroom
295
269
Aantal verwijzingen van EMC VanHouten&Co 44 93 110 112 (eerstelijns medisch centrum) naar welzijnsconsulent Meting van januari tot en met december. Cijfers over het aantal verwijzingen in 2024 zijn in Q1 2025 bekend. BBV Indicatoren Aantal absoluut verzuim per 1.000 leerlingen
DUO
1,1
x
Aantal banen per 1.000 inwoners in LISA 837,5 861,1 880,8 de leeftijd van 15 t/m 64 jaar Aantal cliënten met een GMSD 370 360 370 maatwerkarrangement WMO per 10.000 inwoners Aantal lopende reCBS 204,7 171,5 153,7 integratievoorzieningen per 10.000 inwoners van 15-64 jaar Aantal personen met CBS 137,1 138,9 137,7 bijstandsuitkering per 10.000 inwoners * Doelstelling 2025 is bepaald op basis van onjuiste realisatiecijfers oude jaren.
860
x
395
350
171,5
x
177,4*
141,3
Aantal relatief verzuim per 1.000 leerlingen
DUO
Aantal vestigingen van bedrijven per LISA 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar Functiemenging in % LISA
1
1,1
1,1
14
15
18
15
x
174,8
185,3
193,1
197,9
x
56,60%
57%
57,3%
57%
x
Jaarstukken 2025
26
Jongeren met een delict voor de Verwey Jonker rechter in % van inwoners tussen 12 Instituut t/m 21 jaar Jongeren met jeugdbescherming in CBS % van alle jongeren tot 18 jaar Jongeren met jeugdhulp in % van alle CBS jongeren tot 18 jaar
1
1
x
1
x
0,9%
0,8%
0,9%
0,7%
0,8%*
13,6%
13,2%
14,8%
12,5%
12,1%*
Jongeren met jeugdreclassering in % CBS van alle jongeren van 12 tot 23 jaar
0,1%
0,1%
0,1%
0,1%
x
Kinderen in uitkeringsgezin in % van Verwey Jonker kinderen tot 18 jaar Instituut
2%
2%
2%
2%
x
Netto arbeidsparticipatie in % van de CBS werkzame beroepsbevolking ten opzichte van de beroepsbevolking Niet-sporters in % CBS, RIVM
75,2%
76,0%
76,5%
76,0%
x
34,6%
x
35,1%
x
x
Vroegtijdig schoolverlaters zonder startkwalificatie (Vsv'ers) in % van deelnemers aan het VO en MBO onderwijs Werkloze jongeren in % van 16 t/m 22 jarigen
Ingrado
1.2%
1,8%
1,5%
1,7%
x
Verwey Jonker
1%
1%
1%
1%
x
Het programma bestaat uit de volgende deelprogramma's: • Gezondheid • Saamhorigheid • Leren en werken • Thuis
Jaarstukken 2025
27
Deelprogramma Gezondheid Inleiding In 2025 is ingezet op het versterken van de samenwerking tussen partijen actief in het welzijn, sport, cultuur en zorg. De ontwikkeling van zowel het jonge kind was de focus van de coalitie voor een kansrijke start. Jongeren die binnenkort 18 zijn, worden beter geïnformeerd over wat er op hen afkomt in de toekomst. Houten heeft het certificaat dementievriendelijke gemeente van de stichting Alzheimer ontvangen. De meerwaarde van sport, welzijn en cultuur voor mentaal welbevinden, fysieke gezondheid en ontmoeting voor jong en oud is steeds meer zichtbaar in het aanbod van voorzieningen in Houten.
Wat hebben we bereikt? Doelstellingen Inwoners van Houten hebben een gezonde leefstijl, zijn fysiek gezond en mentaal weerbaar. De ouderen in Houten zijn zelfstandig, gezond en veerkrachtig. Kinderen krijgen een kansrijke start. Jongeren ontwikkelen zich in een veelzijdige, gezonde en kansrijke omgeving. Doelstelling 1 Inwoners van Houten hebben een gezonde leefstijl, zijn fysiek gezond en mentaal weerbaar. In 2025 hebben we binnen het Healthy Houten netwerk verschillende activiteiten georganiseerd die gericht waren op het verbeteren van de gezondheid en het welzijn van inwoners. Tijdens netwerkbijeenkomsten kwamen partners samen om initiatieven te delen en samenwerkingen te versterken. Samen met inwoners en diverse organisaties hebben we dit jaar het Preventie- en Handhavingsplan Middelengebruik opgesteld. Dit plan vormt een belangrijke stap in het stimuleren van gezond en bewust gedrag rondom alcohol, drugs, gamen en andere middelen. Daarnaast is het Topsportnetwerk Houten opgericht, dat zich richt op de maatschappelijke waarde van topsport. In samenwerking met NOC*NSF organiseerden we een bijeenkomst van het Platform Sport, met als hoofdthema sociaal veilige sport. Regionaal werken we verder aan de ontwikkeling van Special Sports.
Dit omvat onder andere de actualisatie van het aangepaste en inclusieve sportaanbod per gemeente, zodat mensen met een beperking beter de weg vinden naar passend sport- en beweegaanbod. Samen met de landelijke sportbonden wordt de laatste stap gezet voor de doorontwikkeling van het sport- en beweegloket Houten. In 2025 hebben we extra ingezet op mentaal welbevinden. Een belangrijk onderdeel hiervan was de Week van de Ontmoeting, waarin aandacht werd besteed aan het verminderen van eenzaamheid en het versterken van sociale contacten in Houten. Daarnaast hebben we de bewustwordingscampagne “Niet in je eendje” ingezet. Met deze campagne stimuleren we inwoners om naar elkaar om te zien, signalen van eenzaamheid eerder te herkennen en laagdrempelig contact te maken met mensen n hun omgeving. Op elk Medisch Centrum is een welzijnsconsulent aanwezig. Er is aandacht geweest voor zichtbaarheid en laagdrempelige samenwerking. Medewerkers welzijn en medewerkers Zorg in Houten hebben trainingen positieve gezondheid gevolgd. Doelstelling 2 De ouderen in Houten zijn zelfstandig, gezond en veerkrachtig.
Jaarstukken 2025
28
Samen met inwoners, inwonerinitiatieven, vrijwillige en professionele organisaties hebben we ook in 2025 goede stappen gezet op de Ouderenagenda 2023-2026 “Vitaal oud(er) worden in Houten”. Het gaat o.a. om het organiseren van de week van de ontmoeting, het in ontvangst nemen van het certificaat “Dementievriendelijke gemeente” door Alzheimer Nederland, het initiatief MKB Toegankelijke Route om winkels en horeca toegankelijk te maken voor mensen met een beperking en 24 nieuwe bushaltes voor U Flex in de wijken. In 2025 bereidden we de evaluatie voor naar de 3-jarige Ouderenagenda gericht op een zorgvuldige afronding en borging. De ketenaanpak valpreventie is in 2025 verder doorontwikkeld tot een zelfsturend model, gedragen door Zorg in Houten, ZorgSpectrum, Van Houten&co en Sportpunt Houten. Regionaal is gewerkt aan een monitoringsinstrument om gegevens over risico-inschattingen, verwijzingen, deelname aan cursussen en resultaten eenduidig vast te leggen. Dit maakt het mogelijk trends te herkennen en gerichter te sturen. In 2025 hebben we extra ingezet op waardering van mantelzorgers, verlichting en informatievoorziening. Mantelzorgers ontvingen op meerdere momenten in het jaar erkenning en waardering. Daarnaast zijn er aanvullende ondersteuningsmogelijkheden ontwikkeld, gericht op het ontlasten van mantelzorgers en het voorkomen van overbelasting.
In 2025 zijn de laatste wijken binnen Houten bezocht door vrijwilligers van Ontmoet Houten 80+. In 2026 starten we opnieuw met het centrum en worden de kernen bezocht. Uit de gesprekken zijn signalen gekomen over onder andere vervoer, ontmoetingsmogelijkheden en de ruimtelijke inrichting (verlichting, stoeptegels, wens voor meer bankjes etc.). Doelstelling 3 Kinderen krijgen een kansrijke start Met de partners van de coalitie Kansrijke Start hebben we in 2025 acties ingezet rondom de samenwerking rondom jonge kinderen. Die lopen in 2026 nog door. In 2025 zijn op regionaal niveau overleggen opgestart om de ketenaanpak Kansrijke Start vorm te geven. Dit heeft geleid tot o.a. uitwisseling van goede ideeën en effectieve interventies en het maken van Lekstroombrede plannen. Doelstelling 4 Jongeren ontwikkelen zich in een veelzijdige, gezonde en kansrijke omgeving. In 2025 zijn we doorgegaan met de inzet op jongerenwerk via zowel VanHouten&co als Shine. Hierbij is in 2025 gefocust op de inzet op de scholen te versterken. Concrete activiteiten die verder hebben bijdragen aan deze doelstelling zijn bijvoorbeeld de twee Join Us groepen in verschillende leeftijdscategorieën voor eenzame jongeren, en de jongerenadviesraad Jong Houten: een platform voor jongerenparticipatie in lokaal beleid.
Een deel van de NPO-middelen was bestemd voor de inzet van een jongerencoach en een maatschappelijk diensttijd traject (MDT traject), maar hier bleek niet genoeg animo voor. De NPO-middelen zijn daarom op een andere wijze ingezet, met als doel het tegengaan van stress- en prestatiedruk. Een deel is besteed aan het ‘Under Pressure project’ van Shine. In dit project zijn leerlingen van alle middelbare scholen d.m.v. (podium)kunst aan de slag gegaan met het thema stress en prestatiedruk. Het overige deel van de resterende NPO-middelen zijn besteed aan een KOP/KOVV training door het Sociaal Team en de ontwikkeling van een Thuiszittersaanpak in samenwerking met ketenpartners. We hebben goedbezochte webinars aangeboden aan ouders/verzorgers over allerlei opvoedvraagstukken. Verder is er met Platform Next een samenwerking gestart tussen VanHouten&co, Sociaal Team, Shine, Aan de Slinger en Sportpunt, met als doel het stimuleren van talentontwikkeling en participatie van jongeren.
Jaarstukken 2025
29
Alle jongeren die binnenkort 18 jaar worden, worden via een brief van de gemeente (en verwijzing naar webpagina) geïnformeerd over alle belangrijke zaken die vanaf dat moment op hen afkomen.
Wat hebben we daarvoor gedaan? Wat hebben we daarvoor gedaan?
Voortgang Toelichting
Inwoners van Houten hebben een gezonde leefstijl, zijn fysiek gezond en mentaal weerbaar. Met sportverenigingen werken we aan een sociaal veilige sport. We stimuleren bewegen voor iedereen, waarbij we speciale aandacht hebben voor bepaalde doelgroepen zoals ouderen, jeugd tussen de 12 en 18 jaar en Special Sports. Doorontwikkeling sport en beweegloket Houten
De landelijke bonden hebben momenteel onvoldoende capaciteit om bij alle gemeenten aan te haken bij het lokale sport- en beweegloket.
Met het Healthy Houten netwerk richten we ons op fit zijn, omgaan met alcohol, drugs en gamen en jezelf fijn voelen We geven uitvoering aan Sportakkoord II en zetten Topsport in als voorbeeld van een gezonde leefstijl De ouderen in Houten zijn zelfstandig, gezond en veerkrachtig. We bespreken tijdens de huisbezoeken bij 80-plussers de mogelijkheden voor een zelfstandig, gezond en veerkrachtig leven We ondersteunen mantelzorgers We werken aan een dementievriendelijke gemeente, waarbij mantelzorgers gewaardeerd en ondersteund worden. Kinderen krijgen een kansrijke start. We zetten in op versterking van het netwerk rond het jonge kind en een lokale aanpak Kansrijke Start Op regionaal niveau werken we samen aan de ontwikkeling van de ketenaanpak Kansrijke Start. We zetten in op een toename van het aantal kinderen dat gebruik maakt van het Jeugdfonds Sport en Cultuur. Jongeren ontwikkelen zich in een veelzijdige, gezonde en kansrijke omgeving. We creëren diverse algemene voorzieningen voor jongeren, waaronder jongerenwerk, jongerenparticipatie zoals Join Us, inzet van een jongerencoach en talentontwikkeling.
Vanuit NPO-middelen zou een jongerencoach ingezet worden, maar hier bleek niet genoeg animo voor. De NPO-middelen zijn daarom op een andere wijze ingezet, met als doel het tegengaan van stress- en prestatiedruk.
We zetten ons in om stress- en prestatiedruk te verminderen. Goede informatie voor alle jongeren die 18 worden.
Jaarstukken 2025
30
Deelprogramma Saamhorigheid Inleiding In 2025 is er veel aandacht uitgegaan naar de ondersteuning en inzet van vrijwilligers en mantelzorgers, die van grote meerwaarde zijn voor de sociale basis in Houten. Inwonersinitiatieven en buurtinitiatieven worden via een nieuwe subsidieregeling Fonds Houten Samen gestimuleerd. De raad stelde een nieuwe cultuurvisie 'Cultuur moet je doen voor 2025-2028' vast. Met de aanbesteding van onafhankelijke cliëntondersteuning voor inwoners met een beperking of complexe problemen, dragen we eraan bij dat mensen in een kwetsbare positie ook makkelijker de juiste zorgen ondersteuning kunnen vinden. Wat hebben we bereikt? Doelstellingen Inwoners staan klaar voor elkaar. Inwoners zetten hun talenten in voor elkaar. Iedereen doet onbeperkt mee. Doelstelling 1 Inwoners staan voor elkaar klaar. In 2025 hebben we gewerkt aan het versterken van de sociale samenhang in Houten. Via activiteiten in cultuur, sport en welzijn hebben inwoners elkaar op verschillende manieren kunnen ontmoeten. Vrijwilligers spelen hierbij een cruciale rol. De vrijwilligerscentrale is daarom gestart met de vrijwilligersacademie om zo trainingsaanbod centraal aan te kunnen bieden.
Daarnaast is er een burgerpanelonderzoek gedaan over vrijwillige inzet waaruit bleek dat de bereidheid om vrijwilligerswerk te doen groot is, maar dat veel inwoners niet weten waar ze passend vrijwilligerswerk kunnen vinden. Inwoners geven aan behoefte te hebben aan een duidelijk en goed vindbaar platform. In 2025 hebben we de mantelzorgondersteuning in Houten verder versterkt met nieuw en uitgebreid aanbod gericht op het voorkomen van overbelasting. Zo hebben we de respijtzorgmogelijkheden aanzienlijk uitgebreid. De pilots HUPS en Zorgoppas boden vervangende mantelzorg aan huis, goed voor respectievelijk 58 aanvragen (3752 uur) bij HUPS en 342 uur ondersteuning door zorgoppas bij gezinnen met een zorgintensief kind. Daarnaast is vanuit het uitvoeringsplan op weg naar een Beschermd Thuis gestart met onderzoek naar wat er nodig is qua ondersteuning voor mantelzorgers van inwoners met verslavingsproblematiek, een groep die vaak zware psychische belasting ervaart. Ook hebben we gewerkt aan een betere informatievoorziening en samenwerking met professionals, onder andere via scholing. Er waren drie waarderingsmomenten gericht op waardering, erkenning, signalering en informatievoorziening. Er is gewerkt aan het inzichtelijk maken van de inmiddels 35 lief en leed straten op een kaart en duidelijke communicatie op de website van Van Houten&co.
Daarnaast zijn er gangmakers cafés georganiseerd om kennis en ervaringen uit te wisselen. Er zijn eind 2025 voorbereidingen getroffen voor een evaluatie/ monitoringtool via Houten Praat mee om zo de ervaringen van gangmakers en bewoners uit een lief en leedstraat in beeld te brengen. Als medeorganisator van het netwerk Houten Werkt Samen organiseerden we in 2025 vier netwerkbijeenkomsten. Inhoudelijke thema's die centraal stonden waren mentale gezondheid van jongeren, voorzorgcirkels, thuis in de wijk en wat helpt inwoners met psychische kwetsbaarheid.