RIB.23.070 Jaarverslag VTH 2022
Tekst van het document
Stuknummer: 23.0003994
Raad 26-09-2023 RIB.23.070
raadsinformatiebrief van
: Burgemeester en wethouders
portefeuillehouder
: T. Kuipers
aan
: De leden van de gemeenteraad
datum
: 29/06/2023
status
: Actieve informatie
openbaar
: Ja
Onderwerp RIB Jaarverslag VTH en Wro 2022 Aanleiding Jaarlijks leggen wij verantwoording of over de uitvoering van vergunningen, toezicht en handhaving (VTH) en over het gevoerde beleid bij de Wet ruimtelijke ordening (Wro). -
Het Jaarverslag Vergunning, Toezicht en Handhaving (VTH) 2022 beschrijft de uitvoering van de VTHtaken in het afgelopen jaar. Het jaarverslag geeft inzicht in hoeverre de geformuleerde taken uit het Uitvoeringsprogramma VTH 2022 zijn uitgevoerd. Nota bene: het uitvoeringsprogramma VTH 2022 is nog gebaseerd op het ‘oude’ VTH beleid, dat onlangs is geactualiseerd en begin 2023 is vastgesteld.
-
Het Jaarverslag Wro 2022 gaat in op het gevoerde beleid bij de uitvoering van bestemmings- en inpassingsplannen (hoofdstuk 3 Wro), beheersverordeningen (hoofdstuk 3a Wro) en bij algemene regels en specifieke aanwijzingen van provincie/Rijk (hoofdstuk 4 Wro).
Deze stukken worden u hierbij ter informatie aangeboden. Ambitie omhoog In 2020 hebben we onze ambitie ten aanzien van de uitvoering van VTH-processen in onze gemeente flink opgeschroefd. Zowel kwantitatief als kwalitatief is een versterkingsimpuls ingezet. Resultaten. In de cijfers van dit jaarverslag is bovenstaande terug te zien. De realisatie is op de meeste aspecten (fors) hoger dan de jaren daarvoor en/of dan gepland (evenementenvergunningen, APV-meldingen, het aantal afgehandelde omgevingsvergunningen en meldingen milieu/openbare ruimte). Qua milieutoezicht blijven we, met name door onvervulde vacatures, nog achter bij onze ambities. In het tweede deel van 2022 is geïnvesteerd in het opleiden van onze milieutoezichthouders. Inmiddels is ook een ervaren milieutoezichthouder geworven. De verwachting is dan ook dat de cijfers op dit punt vanaf volgend jaar een stijgende lijn laten zien. Organisatie-ontwikkeling. De ambitie vanuit 2020 vertaalde zich onder meer in de opbouw van het team ATH (APV-vergunningen, Toezicht en Handhaving) in de gemeente Horst aan de Maas. Terwijl de ‘inhuur’ van dienstverlening van de gemeente Venray wordt afgebouwd, bouwen we, binnen het cluster Ruimte gestaag aan dit nieuwe team.
Bezoekadres: BezoekAdres, PlaatsBA
Postadres / PostCodePA PlaatsPA
T TelefoonNummer
F FaxNummer
Pag. 2 van 2
Het werven, selecteren en opleiden van zo’n 15 nieuwe medewerkers en het oplijnen van de bijbehorende werkprocessen is een flinke opgave, die enkele jaren zal vergen. En hoewel de arbeidsmarkt bijzonder gespannen is, lukt dit redelijk. Toch zien we dat enkele cruciale functies, zoals (omgevings)regisseur en beleidsmedewerker zeer lastig in te vullen zijn. Hier wordt in 2023 dan ook extra aandacht aan besteed. De personele knelpunten doen zich ook voor bij het team Omgeving waar de vergunningverlening plaats vindt. Informatievoorziening. De versterking van de informatievoorziening krijgt vorm via een nieuwe VTH-applicatie (Rx.Mission) voor (vrijwel) alle Limburgse gemeenten, omgevingsdiensten, veiligheidsregio’s en de provincie in Limburg. De nieuwe applicatie biedt onder andere meer mogelijkheden om informatie tussen overheidspartners uit te wisselen. Het doel is helder. De implementatie van de nieuwe applicatie brengt echter de nodige complicaties met zich mee, omdat tijdelijk met weer een andere applicatie (Squit 2020, met minder functionaliteiten) moet worden gewerkt. Deze route vergt veel extra inspanningen; de tijdelijke applicatie bevat minder functionaliteiten en de conversieperikelen leiden er toe, dat enkele cijfers in dit jaarverslag (vooralsnog) niet beschikbaar zijn en uitgevoerde activiteiten niet volledig doorgerekend konden worden in de cijfers.
We verwachten dat, wanneer de werkprocessen strakker verlopen en de systemen optimaal functioneren, de uitvoeringsgetallen volgend jaar hoger zullen zijn. Interbestuurlijk toezicht. Ook de provincie zag onze inspanningen om de VTH te versterken. In 2021 oordeelde de provincie in het kader van het interbestuurlijk toezicht (IBT) nog, dat onze VTH taken onvoldoende waren. In 2022 scoorden we op alle punten goed. Dit was een opsteker. Regionale uitvoeringsdienst / Omgevingsdienst. De zwaardere VTH-milieutaken voeren we verplicht in regionaal verband uit, via de regionale uitvoeringsdienst (RUD LN). Op deze manier kan beter worden geborgd, dat de benodigde specialistische expertise beschikbaar is. Ook de RUD is bezig met een flinke ‘upgrade’ om de kwaliteit van de VTH-uitvoering te verbeteren. Of de kwaliteit van deze verbeterslag voldoende is, is onzeker. Landelijk loopt immers het Interbestuurlijk programma ‘Versterking VTH’ dat o.a. tot doel heeft om de omgevingsdiensten in heel Nederland te versterken. Het lijkt er nu op, dat de 2 Limburgse regionale uitvoeringsdiensten niet voldoen aan de landelijke kwaliteitscriteria voor omgevingsdiensten. We zullen in de komende 6 maanden hiertoe de balans opmaken.
Bijlagen • Jaarverslag VTH 2022 • Jaarverslag Wro 2022
2
Jaarverslag 2022 Vergunningen, Toezicht & Handhaving Gemeente Horst aan de Maas
Vastgesteld door het College 18 juli 2023
Woord vooraf Ambitie omhoog. In 2020 hebben we onze ambitie ten aanzien van de uitvoering van VTH-processen in onze gemeente flink opgeschroefd. Zowel kwantitatief als kwalitatief is een versterkingsimpuls ingezet. Resultaten. In de cijfers van dit jaarverslag is bovenstaande terug te zien. De realisatie is op de meeste aspecten (fors) hoger dan de jaren daarvoor en/of dan gepland (evenementenvergunningen, APV-meldingen, het aantal afgehandelde omgevingsvergunningen en meldingen milieu/openbare ruimte). Qua milieutoezicht blijven we, met name door onvervulde vacatures, nog achter bij onze ambities. In het tweede deel van 2022 is geïnvesteerd in het opleiden van onze milieutoezichthouders. Inmiddels is ook een ervaren milieutoezichthouder geworven. De verwachting is dan ook dat de cijfers op dit punt vanaf volgend jaar een stijgende lijn laten zien. Organisatie-ontwikkeling. De ambitie vanuit 2020 vertaalde zich onder meer in de opbouw van het team ATH (APV-vergunningen, Toezicht en Handhaving) in de gemeente Horst aan de Maas. Terwijl de ‘inhuur’ van dienstverlening van de gemeente Venray wordt afgebouwd, bouwen we, binnen het cluster Ruimte gestaag aan dit nieuwe team. Het werven, selecteren en opleiden van zo’n 15 nieuwe medewerkers en het opzetten van de bijbehorende werkprocessen is een flinke opgave, die enkele jaren zal vergen.
En hoewel de arbeidsmarkt bijzonder gespannen is, lukt dit redelijk. Toch zien we dat enkele cruciale functies, zoals (omgevings)regisseur en beleidsmedewerker zeer lastig in te vullen zijn. Hier wordt in 2023 dan ook extra aandacht aan besteed. De personele knelpunten doen zich ook voor bij het team Omgeving waar de vergunningverlening plaats vindt. Informatievoorziening. De versterking van de informatievoorziening krijgt vorm via een nieuwe VTH-applicatie (Rx.Mission) voor (vrijwel) alle Limburgse gemeenten, omgevingsdiensten, veiligheidsregio’s en de provincie in Limburg. De nieuwe applicatie biedt onder andere meer mogelijkheden om informatie tussen overheidspartners uit te wisselen. Het doel is helder. De implementatie van de nieuwe applicatie brengt echter de nodige complicaties met zich mee, omdat tijdelijk met weer een andere applicatie (Squit 2020, met minder functionaliteiten) moet worden gewerkt. Deze route vergt veel extra inspanningen; de tijdelijke applicatie bevat minder functionaliteiten en de conversieperikelen leiden er toe, dat enkele cijfers in dit jaarverslag (vooralsnog) niet beschikbaar zijn en uitgevoerde activiteiten niet volledig doorgerekend konden worden in de cijfers. We verwachten dat, wanneer de werkprocessen strakker verlopen en de systemen optimaal functioneren, de uitvoeringsgetallen volgend jaar hoger zullen zijn. Interbestuurlijk toezicht.
Ook de provincie zag onze inspanningen om de VTH te versterken. In 2021 oordeelde de provincie in het kader van het interbestuurlijk toezicht (IBT) nog, dat onze VTH taken onvoldoende waren. In 2022 scoorden we op alle punten goed. Dit was een opsteker. Regionale uitvoeringsdienst / Omgevingsdienst. De zwaardere VTH-milieutaken voeren we verplicht in regionaal verband uit, via de regionale uitvoeringsdienst (RUD LN). Op deze manier kan beter worden geborgd, dat de benodigde specialistische expertise beschikbaar is. Ook de RUD is bezig met een flinke ‘upgrade’ om de kwaliteit van de VTH-uitvoering te verbeteren. Of de kwaliteit van deze verbeterslag voldoende is, is onzeker. Landelijk loopt immers het Interbestuurlijk programma ‘Versterking VTH’ dat o.a. tot doel heeft om de omgevingsdiensten in heel Nederland te versterken. Het lijkt er nu op, dat de 2 Limburgse regionale uitvoeringsdiensten niet voldoen aan de landelijke kwaliteitscriteria voor omgevingsdiensten. We zullen in de komende 6 maanden hiertoe de balans opmaken.
2
Inhoud 1.
INLEIDING .................................................................................................................. 4
1.1. 1.2. 1.3. 1.4.
Algemeen ............................................................................................................................................... 4 Leeswijzer .............................................................................................................................................. 4 Doelstellingen ....................................................................................................................................... 4 Interbestuurlijk Toezicht (IBT) ............................................................................................................. 4
2.
ONTWIKKELINGEN ................................................................................................... 5
2.1. 2.2. 2.3. 2.4. 2.5. 2.6.
De beleidskaders .................................................................................................................................. 5 Organisatieontwikkeling ...................................................................................................................... 5 Samenwerking met Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN) .......................................................... 7 Informatievoorziening .......................................................................................................................... 7 Voorbereiding implementatie Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen .......... 8 Investeren in kwaliteitscriteria VTH-stelsel ........................................................................................ 8
3.
UITGEVOERDE VTH WERKZAAMHEDEN ............................................................... 9
3.1. Vergunningen ........................................................................................................................................ 9 3.1.1. Vergunningverlening Wet algemene bepalingen omgevingsrecht .............................................. 9 3.1.3. Vergunningverlening APV en Bijzondere wetten ......................................................................... 10 3.2. Toezicht en Handhaving .................................................................................................................... 11 3.2.1. Basistaken ....................................................................................................................................... 11 3.2.2. Thuistaken ....................................................................................................................................... 12 3.2.3 Handhavingsverzoeken en -besluiten ........................................................................................... 13 3.2.4 Overige ............................................................................................................................................. 13 3.3 Meldingen ............................................................................................................................................
14 3.4 Conclusie ............................................................................................................................................. 14
4
PROJECTEN ............................................................................................................... 15
4.2 4.3 4.4 4.5 4.6
Act! Interventieteam ........................................................................................................................... 15 Actualisatie IPPC ................................................................................................................................ 15 Energie ................................................................................................................................................. 15 Huisvesting Arbeidsmigranten .......................................................................................................... 15 Landschappelijke inpassing .............................................................................................................. 15
5 6
VOORUITBLIK ............................................................................................................ 16 BIJLAGEN................................................................................................................... 17
3
1. Inleiding 1.1.
Algemeen
Voor u ligt het jaarverslag Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving (VTH) 2022 van de gemeente Horst aan de Maas. Dit jaarverslag geeft inzicht in hoeverre de geformuleerde taken uit het Uitvoeringsprogramma VTH 2022 zijn uitgevoerd en de bijdrage aan de doelstellingen. De focus in dit jaarverslag ligt daarbij op de (door)ontwikkeling van de organisatie van toezicht en handhaving in 2022. Ook wordt aandacht besteed aan de geleverde output qua gerealiseerde (uren)inzet en het aantal zaken. Ter vergelijking is – waar beschikbaar - informatie uit 2020 en 2021 in dit jaarverslag opgenomen. Aan de hand daarvan wordt het ook mogelijk om bepaalde tendensen te signaleren.
1.2.
Leeswijzer
Dit jaarverslag heeft betrekking op het jaar 2022. In hoofdstuk 1 gaan wij in op de doelstellingen en uitleg over het Interbestuurlijk Toezicht (IBT). Daarna wordt in hoofdstuk 2 aandacht besteed aan de ontwikkelingen in het jaar 2022. In hoofdstuk 3 gaan we in op de geleverde output qua gerealiseerde (uren)inzet en het aantal zaken met betrekking tot de taakstelling van vergunningen, toezicht en handhaving (VTH). In het volgende hoofdstuk (4) volgt een toelichting op specifiek lopende projecten. Wij sluiten af met een korte vooruitblik in hoofdstuk 5.
1.3.
Doelstellingen
Onze doelstellingen zijn opgenomen in het VTH-beleidsplan 2017-2020 en aangevuld met de Notitie Herijking VTH beleid in 2019. In 2022 zijn beide beleidsplannen geactualiseerd en geïntegreerd in één actueel VTH-beleidsplan, dat begin 2023 bestuurlijk is vastgesteld. Dit nieuwe VTH beleidsplan zal vervolgens weer als basis fungeren voor het VTHuitvoeringsprogramma 2024 (ev). In voorliggend jaarverslag komen de taakvelden vergunningverlening, toezicht en handhaving aan de orde, die uitsluitend betrekking hebben op het omgevingsrecht. Het omgevingsrecht is een bundeling van alle zaken, die in de leefomgeving spelen. Hierbij gaat het onder meer om wet- en regelgeving over bouwen, milieu, ruimtelijke ordening, natuur en gebruik van de openbare ruimte. De uitvoering van deze taken vindt plaats onder bevoegd gezag van het college van B&W (dan wel de burgemeester) van de gemeente Horst aan de Maas. Voor een aantal onderdelen is de feitelijke uitvoering op basis van wettelijke voorschriften belegd bij de Regionale Uitvoeringsdienst Limburg Noord (RUD LN) en Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN). Een deel van de taken is (nog) uitbesteed aan de gemeente Venray middels een gemeenschappelijke regeling (GR). Deze laatste samenwerking wordt sinds 2021 afgebouwd. Het jaarverslag VTH wordt aangeboden aan het college, de gemeenteraad en aan Gedeputeerde Staten van de provincie Limburg.
1.4.
Interbestuurlijk Toezicht (IBT)
Het Besluit omgevingsrecht (Bor) stelt het verplicht om de uitvoering van de VTH-taken jaarlijks te evalueren. Jaarlijks beoordeelt de provincie Limburg in het kader van IBT de VTH-documenten, te weten het VTH-beleidsplan, het VTHuitvoeringsprogramma en het VTH-jaarverslag. De provincie geeft een IBT-oordeel over de tijdige bestuurlijke vaststelling, kwaliteit en actualiteit van de VTH-documenten op basis van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) en Wet ruimtelijke ordening (Wro)1. In 2022 hebben we uitvoering gegeven aan het verbeterpunt van de provincie/IBT, die als volgt luidt: “Draag er zorg voor, dat de beleidscyclus goed gevolgd wordt en een kwaliteitsslag behaald kan worden in de beleidscyclus en daaraan verbonden structuren, documenten en rapportages”. Het samenvattend IBT-eindoordeel omgevingsrecht over het jaar 2021-2022 laat zien dat de gemeente Horst aan de Maas op zowel het onderdeel Wabo als op het onderdeel Wro “ruim voldoende” taakbehartiging is toegekend. Volledigheidshalve is als bijlage het ambtelijke beoordelingsrapportage Horst aan de Maas van de Provincie Limburg toegevoegd.
1 Dit onderdeel is opgenomen in een apart Jaarverslag RO 2022.
4
2. Ontwikkelingen 2.1.
De beleidskaders
In Nederland - en daarmee ook in Horst aan de Maas - leggen we in beleid vast wat de ambitie en opgaves zijn van de maatschappij om onze samenleving en gemeente veilig, gezond en leefbaar te maken en te houden. Met beleidskaders en wet- en regelgeving op landelijk, regionaal en lokaal niveau leggen we vast hoe we dit willen bereiken. Denk aan de Omgevingswet, maar ook de omgevingsvisie, bestemmingsplannen, visie intensieve veehouderij en de Algemene Plaatselijke Verordening. Voor Horst aan de Maas is vergunningverlening, het toezicht en handhaving uitgewerkt in het Beleidsplan VTH Horst a/d Maas 2017-2020 en de herijking in 2019. Dit wordt jaarlijks vertaald in uitvoeringsplannen. Dit verloopt idealiter volgens onderstaande cyclus.
Figuur BIG-8 cyclus
Het brede scala aan thema’s, zoals: bouwen, milieu, ruimtelijke ordening, evenementen, horeca, integrale veiligheid, ondermijning maakt dat (per definitie) de beschikbare capaciteit voor toezicht en handhaving onvoldoende is om alle overlastmeldingen en mogelijke overtredingen, die binnen onze gemeente plaatsvinden, in beeld te brengen en hierop effectief toezicht te houden en te handhaven. Om die reden zijn, zoals ook in andere gemeenten, beleidsmatige strategische prioriteiten gesteld binnen het VTH-beleidskader. Het VTH-beleid van de gemeente Horst aan de Maas is inmiddels geactualiseerd en bestuurlijk vastgesteld.
2.2.
Organisatieontwikkeling
Zowel in politiek als samenleving is het besef doorgedrongen, dat een er een flink tandje moet worden bijgezet op het gebied van toezicht en handhaving in Horst aan de Maas. Dit kwam o.a. tot uitdrukking in gesprekken over maatschappelijke thema’s, zoals veiligheid, intensieve veehouderij en huisvesting arbeidsmigranten. Daar waar in (aanloop naar) 2021 een knelpuntenanalyse is opgesteld en diverse acties zijn gekoppeld op diverse onderdelen, is in 2022 hier verder uitvoering aan gegeven. Uiteindelijk wordt hiermee beoogd, dat de VTH-(uitvoerings)organisatie van de gemeente Horst aan de Maas robuuster wordt (gemaakt) voor de toekomst. Naast het op orde krijgen van de formatie Toezicht en Handhaving, is in 2022 veel tijd en energie gestoken in het verder begeleiden en opleiden van medewerkers Toezicht en Handhaving. Het feit dat we in 2022 nog steeds te maken hebben met relatief onervaren toezichthouders en dat er relatief veel tijd wordt besteed aan het verder opleiden, instrueren en begeleiden van deze collega’s zorgt er mede voor, dat niet alle werkzaamheden uit het Uitvoeringsprogramma VTH 2022 zijn uitgevoerd. Hierover meer in de volgende hoofdstukken. Uit de knelpuntenanalyse (2021) zijn de volgende zaken naar voren gekomen: • • •
Het toezicht en de handhaving staan te veel op afstand van de eigen organisatie; De eigen organisatie heeft onvoldoende capaciteit beschikbaar; Maatschappelijke ontwikkelingen drukken op het resultaat.
Hieruit zijn in 2021 de volgende oplossingsrichtingen geformuleerd, die zowel in 2021 als in 2022 verder zijn opgepakt: • • • • •
Meer regie op toezicht en handhaving; Uitbreiding capaciteit toezicht en handhaving; Vergroten zichtbaarheid toezicht en handhaving; Verbeteren integraliteit tussen afdelingen; Verbeteren ingang en proces vergunningverlening.
Hieronder volgt een nadere toelichting en duiding over de diverse oplossingsrichtingen, die opgepakt zijn. Ondanks dat er in 2022 ook weer flinke stappen zijn gezet, blijft de opgave groot en zal dit ook in 2023 aandacht en inzet vragen van alle betrokkenen binnen het VTH-veld.
5
Meer regie op toezicht en handhaving Sinds 2000 is toezicht en handhaving in onze gemeente middels een gemeenschappelijke regeling (GR) in zijn geheel belegd bij de gemeente Venray. In de loop van de jaren is het aantal uren teruggebracht met de gedachte, dat het ook wel iets minder kon. Er werd op hoofdlijnen gestuurd op het realiseren van uren en in beperkte mate op basis van de doelstellingen en prioriteiten. Vanuit het bestuur en de organisatie kwam de behoefte om meer sturing te geven aan toezicht en handhaving. Uit een uitgevoerde formatiescan van de VTH-taken kwam naar voren, dat de formatie-inzet niet toereikend was. Dit heeft ertoe geleid, dat in oktober 2021 beide gemeenteraden hebben ingestemd met de ontbinding van de GR met Venray. Tot en met 2024 wordt het aantal uren, dat Venray uitvoert, afgebouwd. Gelijktijdig is in Horst aan de Maas vanaf 2022 een start gemaakt met het opbouwen/organiseren van een eigen (sub)team Toezicht en Handhaving aan de hand van structureel beschikbaar gestelde middelen. Regionale uitvoeringsdienst In 2010 ontstond de wettelijke verplichting om op regionale schaal samen te werken in de vorm van regionale uitvoeringsdiensten (ook wel omgevingsdiensten genoemd) om op die manier voldoende expertise te borgen op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving.
In onze regio leidde dat tot de Regionale Uitvoeringsdienst Limburg Noord (RUD LN) in de vorm van een netwerkorganisatie. Concreet betekent dit, dat de medewerkers van de RUD LN in dienst zijn en blijven van de deelnemende gemeenten en dat het werk jaarlijks vooraf volgens een regionaal VTH-uitvoeringsplan wordt verdeeld over de deelnemende gemeenten. Daarbij wordt eerst gekeken of de eigen vergunningverleners, resp. toezichthouders de benodigde kennis en expertise hebben. Is dat niet het geval dan wordt de zaak verdeeld via het coördinatiecentrum (CC) van de RUD LN. Een vergunningverlener/toezichthouder kan dus zowel werken onder de vlag van de gemeente als onder die van de RUD LN, afhankelijk van welke taak deze uitvoert. Voor Horst aan de Maas geldt in 2022, dat deze VTH-taken deels door de eigen organisatie worden uitgevoerd en deels (nog) zijn belegd binnen de GR Venray. De verantwoordelijkheid blijft echter bij de eigen gemeente. Ter verduidelijking wordt er in deze onderscheid gemaakt tussen de zogenaamde basistaken (RUD LN) en thuistaken. Een uitgebreid overzicht van deze taken is toegevoegd als bijlage (1). De basistaken hebben betrekking op de meer complexe milieutaken en zijn – net als in voorgaande jaren - in 2022 onder regie van RUDLN uitgevoerd.
Onder de thuistaken vallen onder meer de simpele milieutaken, de BRIKS-taken (waarbij BRIKS staat voor Bouwen, Reclame, Inritten, Kappen en Slopen), klachten en meldingen, die niet-milieu-gerelateerd zijn en casemanagement voor vergunningaanvragen. De thuistaken zijn in 2022 enerzijds door de eigen VTH-medewerkers van Horst aan de Maas uitgevoerd en anderzijds uitbesteed aan gemeente Venray. Hierbij is de vergunningverlening in eigen huis uitgevoerd. Het toezicht is deels door ons eigen (sub)team Toezicht en Handhaving uitgevoerd en deels door Venray. De bestuursrechtelijke handhaving is volledig in eigen huis uitgevoerd.
Organisatie met ingang van 2022
Uitbreiding capaciteit toezicht en handhaving In Horst aan de Maas zijn op het gebied van veiligheid, gezondheid en leefbaarheid onder andere ambities geformuleerd ten aanzien van de woonvisie (bouwen binnen de normen), de energietransitie (voorschriften), huisvesting arbeidsmigranten (brandveiligheid, uitbuiting, overlast), landschappelijke inpassingen (voorschriften), intensieve veehouderij (o.a. toezicht op IPPC’s), ondermijning (o.a. drugs) en sociale veiligheid (woonoverlast, verward gedrag). Hiermee is de ambitie breed en vraagt deze om meer toezicht en handhaving. Ook is er sinds 2000 in het maatschappelijke veld het nodige veranderd en zijn ook nog de nodige ontwikkelingen te verwachten: ten behoeve van het klimaat zijn de regels toegenomen; is het algemene beeld dat de onderlinge tolerantie is afgenomen en trekt de politie door capaciteitsproblemen terug uit de wijken, waardoor een groter beroep wordt gedaan op gemeentelijk toezicht en handhaving. Met deze ambitie en uitdagingen staat de gemeentelijke verantwoordelijkheid op het gebied van VTH onder druk.
6
Totaal BTP en TTP
Basistaken
Thuistaken
Totaal
Milieuvergunningverlening/toetsen meldingen
1642
1116
2758
Milieutoezicht
3190
1303
4493
Bouwvergunningverlening/toetsen sloopmeldingen
840
3029
3869
Bouw- en Slooptoezicht, Bijzondere taken
118
2024
2142
Juridisch en overig
450
4590
6876
Totaal Milieu en Bouwen
6240
12062
20138
Tabel VTH-uitvoeringsprogramma 2022
NB. Naast bovenstaande posten (en bijbehorende begrote uren) zijn in 2022 ook uren begroot voor toezicht op Veiligheid/Ondermijning (523 uur) en Toezicht op projecten (1836). Vanwege de ontbinding van de GR Venray en de grote opgave in een krappe arbeidsmarkt is in 2021 gestart met de start van het werving en selectieproces. De verdere uitbouw/opbouw van het team zal de komende jaren plaatsvinden en is gebaseerd op de taken, die overkomen vanuit de GR Venray en de ambities van de gemeente. Vergroten zichtbaarheid toezicht en handhaving Met het uitbreiden van de capaciteit vergroten we ook de zichtbaarheid van toezicht en handhaving, waarmee we het handhavingsklimaat verbeteren en een eventueel verloren vertrouwen in een niet-handhavende gemeente verder herstellen. Deze omkering kan ook tot gevolg hebben, dat er nu nog onbekende achter- en/of misstanden zichtbaar worden, omdat er nog weinig aandacht voor was. Als dit uitvoeringsconsequenties heeft met betrekking tot de capaciteit kan dat leiden tot het bijstellen van de prioriteiten of (tijdelijke) uitbreiding van de capaciteit. Daarvoor werken we met de BIG-8 cyclus. Verbeteren integraliteit tussen afdelingen Het is belangrijk dat beleid aan de voorkant is getoetst op handhaafbaarheid. Aan de andere kant voedt handhaving beleid met cijfers en casuïstiek voor eventuele beleidsbijstellingen.
Eenzelfde vergelijking geldt voor vergunningverlening. Door de beperkte aandacht voor toezicht en handhaving in het verleden en het op afstand zetten van deze taken, is deze vorm van integraal werken onder druk komen te staan. In de toekomst willen we dit beter vorm geven door meer informatie-gestuurd te handhaven en kortere lijnen binnen één organisatie tussen beleid, vergunningverlening en handhaving. Hiermee wordt integraal werken versterkt. In het kader van informatie-gestuurd werken is in 2022 een zogenaamde Dashboard ‘Huisvesting arbeidsmigranten’ opgezet/georganiseerd. De opgedane ervaringen met het opstellen van dashboards hebben we vervolgens gebruikt om een nieuwe Dashboard voor te bereiden, aan de hand waarvan we in staat worden gesteld om de uitvoering van het VTH-uitvoeringsprogramma beter te monitoren en – waar nodig – bij te sturen. Daarnaast is in 2022 gewerkt aan het verder optimaliseren van de samenwerking tussen het team Omgeving en het team ATH. Onder meer heeft dit geleid tot concrete werkafspraken over de overdracht van dossiers/zaken van team Omgeving naar (sub)team Toezicht en Handhaving. Ook zijn nadere werkafspraken gemaakt over een aantal administratieve processen (o.a. de wijze waarop wordt omgegaan met zogenaamde ‘nagekomen stukken’).
2.3.
Samenwerking met Veiligheidsregio Limburg Noord (VRLN)
Op gebied van risicobeheersing en brandveiligheid worden de toezichtstaken uitgevoerd door collega’s van de VRLN. Concreet gaat het om toezicht en advisering met betrekking tot brandveiligheid bij vergunningprocedures en evenementenvergunningaanvragen. Daarnaast controleren zij objecten, conform een met de gemeente afgestemd uitvoeringsprogramma brandveiligheid. In bijlage x is in beeld gebracht welke controles de Veiligheidsregio/Brandweer in 2022 heeft verricht binnen Horst aan de Maas.
2.4.
Informatievoorziening
Squit 20/20 – Rx.Mission Reeds in 2020 is besloten om samen met de provincie Limburg, de RUD LN, de RUD ZL, alle gemeenten in de regio Noord- en Midden-Limburg, en enkele gemeenten in de regio Zuid-Limburg gezamenlijk een nieuw VTH-systeem, Squit 20/20, aan te schaffen en te implementeren. Beoogd resultaat is een kwalitatief betere en efficiëntere taakuitvoering, kostenbesparing en betere dienstverlening aan bedrijven en burgers. Daarnaast kunnen alle deelnemers zich hiermee gezamenlijk voorbereiden op de komst van de Omgevingswet. Dit regionaal project voorzag in een gefaseerde livegang van de verschillende deelnemers. Begin 2022 heeft Horst aan de Maas de overstap gemaakt van VTH-applicatie Squit XO naar Squit 20/20. Omdat leverancier Roxit inmiddels al had aangekondigd, dat Squit 20/20 spoedig vervangen zou worden door Rx.Mission, is eind 2022 begonnen met de voorbereiding en implementatie van Rx.Mission. Inmiddels is in april 2023 Rx.Mission geïmplementeerd. Het voornemen is dat uiteindelijke alle SGIV deelnemers uiterlijk op 1 juli 2023 zijn aansloten op Rx.Mission.
7
Inspectieview Naast de voorbereidende werkzaamheden voor de overgang naar RxMission, hebben we in 2022 ook een bijdrage geleverd aan de aansluiting op Inspectieview (een landelijk platform waar milieutoezichthouders informatie over (milieu)inspecties en handhaving delen). Onze milieutoezichthouders hebben in dit kader een instructie gevolgd, georganiseerd vanuit de RUD LN. VIA-tool In RUD verband zijn – in de aanloop naar de inwerkingtreding van de Omgevingswet – tevens afspraken gemaakt over de ombouw van (milieu)inrichtingen naar Milieubelastende Activiteiten (MBA’s), de aanschaf van een zogenaamde VIATool en de opleiding van medewerkers om met de VIA-Tool te werken. In het laatste kwartaal van 2022 zijn onze milieutoezichthouders geïnstrueerd, inzake het werken met de VIA tool.
2.5.
Voorbereiding implementatie Omgevingswet en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen
In 2020 zijn de eerste voorbereidingen gestart voor de implementatie van de Omgevingswet. Vanwege uitstel van de inwerkingtreding van de Omgevingswet van 1 januari 2023 naar 1 januari 2024 lopen de voorbereidingshandelingen door tot de datum van inwerkingtreding. De invoering van de Omgevingswet brengt veranderingen in werkwijzen en werkhoeveelheid met zich mee. In 2021 zijn de eerste voorbereidingen getroffen om medewerkers op te leiden en ‘klaar te stomen’ voor de komst van de Omgevingswet. Dat is in 2022 voortgezet en krijgt in 2023 en verder zijn vervolg. De Wet kwaliteitsborging voor het bouwen, treedt gelijktijdig met de Omgevingswet in werking. Daarbij gaat een aantal gemeentelijke taken over naar het private veld. In 2021/2022 is gestart met het in kaart brengen van de exacte consequenties. Dit proces is (nog) niet afgerond en loopt in 2022 door. Daarnaast is in 2022 begonnen met de “omzetting” van het inrichtingenbestand. Een regionaal project, dat wordt aangestuurd vanuit de RUD LN. In de toekomst spreken we niet meer van “inrichtingen” (bedrijven), maar van milieubelastende activiteiten (MBA’s). Vergunningen en toezicht zijn niet op het bedrijf gericht, maar op de activiteiten. De omzetting kost veel tijd. In 2022 is door de RUD LN een specifieke tool aangeschaft, waarmee dit sneller en accurater kan plaatsvinden (VIA-tool). Dit traject loopt in 2023 door.
2.6.
Investeren in kwaliteitscriteria VTH-stelsel
Op 2 december 2016 heeft de gemeenteraad de Verordening Kwaliteit vergunningverlening, toezicht en handhaving Omgevingsrecht Horst aan de Maas vastgesteld. De basistaken dienen daarmee uitgevoerd te worden conform de opgenomen kwaliteitscriteria. Dit is ook zo vastgelegd in de Gemeenschappelijke Regeling van de RUD Limburg Noord. De kwaliteitscriteria zijn landelijk bepaald. Sinds de vaststelling van deze verordening werkt de gemeente Horst aan de Maas aan het voldoen aan deze criteria. Uit de knelpuntenanalyse is naar voren gekomen, dat een kwaliteitsslag mogelijk is. In het onlangs geactualiseerde VTH-beleid heeft dit aandacht gekregen. Ook de rol van de omgevingsdienst vraagt om een kwaliteitsslag. Binnen de RUD LN is in 2021 een verbetertraject in gang gezet wat in 2022 verder vorm heeft gekregen. Voor alle nieuwe medewerkers, die een rol hebben in RUD verband wordt een zogenaamde EVP opgestart. In een EVPtraject wordt op basis van een zelfevaluatie door een externe ontwikkelcoach bepaald in hoeverre medewerkers voldoen aan de kwaliteitseisen, die zijn beschreven in de Kwaliteitscriteria 2.2. In overleg met hun werkgever bepalen medewerkers voor welke deskundigheid/deskundigheden zij een EVP-traject doorlopen. Bij de EVP-trajecten worden we door KennisCentrum VTH ondersteund. Een EVP-traject is een erg belangrijke basis voor het verdelen en de kwaliteit van ons werk.
Zo kunnen we ervoor zorgen dat medewerkers voldoende vlieguren maken voor de producten, die passen bij hun doorontwikkeling. Of we bieden relevante opleidingen aan om de kennis bij te spijkeren. Ook zal, zodra de Omgevingswet in werking treedt, de Verordening Kwaliteit Vergunningverlening, Toezicht en Handhaving Omgevingsrecht Horst aan de Maas worden vervangen door een Verordening Uitvoering en Handhaving Omgevingsrecht. Deze verordening sluit aan op de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen.
8
3. Uitgevoerde VTH werkzaamheden In dit hoofdstuk staan de uitgevoerde werkzaamheden VTH centraal. Hierbij wordt – voor zover mogelijk - cijfermatig inzicht verschaft over de onderdelen vergunningverlening, toezicht en handhaving. Aan de hand van een aantal overzichten wordt inzicht verschaft in de verschillende onderdelen (i.c. taken) uit het basistakenpakket, thuistaken en overige taken. Per onderdeel is de realisatie aangegeven voor 2022. Hierbij dient de kanttekening te worden geplaatst, dat we niet op alle onderdelen de gewenste informatie c.q. cijfermatige gegevens hebben kunnen verzamelen. In 2022 hebben we een overstap gemaakt van Squit XO naar Squit 20/20. Dit nieuwe VTH systeem werd geleverd zonder de functionaliteit ‘sturinggegevens’. Consequentie hiervan is, dat we niet optimaal de gewenste managementinformatie uit dit systeem hebben kunnen halen. Waar dit wel is gelukt (of op een andere wijze), zijn de cijfers opgevoerd. NB. Indien informatie beschikbaar was ten aanzien van de jaren 2020 en 2021 is deze eveneens vermeld.
3.1.
Vergunningen
Beschrijving Doelstelling Output/Wat hebben we ervoor gedaan?
3.1.1.
Het behandelen van (aan)vragen en meldingen Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo). Het bewerkstelligen/bevorderen van een gezonde, veilige, leefbare en groene leefomgeving. Het behandelen van verzoeken om informatie (bestemmingsplaninfo. etc.). Het behandelen van principeverzoeken. Het behandelen van (aan)vragen om vergunningen/meldingen en het nemen van besluiten hieromtrent.
Vergunningverlening Wet algemene bepalingen omgevingsrecht
In onderstaand overzicht is het aantal ontvangen principeverzoeken, respectievelijk meldingen/aanvragen van 2020, 2021 en 2022 zichtbaar gemaakt. In het overzicht is opgenomen hoeveel aanvragen er zijn binnengekomen en in dat jaar zijn afgehandeld.
Vergunningen Omgevingsvergunningen aangevraagd Omgevingsvergunningen afgehandeld Milieuvergunningen aangevraagd Milieuvergunningen afgehandeld Vergunning brandveilig gebruik aangevraagd ** Vergunning brandveilig gebruik afgehandeld Principeverzoeken aangevraagd Principeverzoeken afgehandeld Bestemmingsplanprocedures aangevraagd Bestemmingsplanprocedures afgehandeld Voorloperzaak aangevraagd * Voorloperzaken afgehandeld Milieumeldingen aangevraagd Milieumeldingen afgehandeld Sloopmeldingen aangevraagd ** Sloopmeldingen afgehandeld Melding brandveilig gebruik aangevraagd Melding brandveilig gebruik afgehandeld Mer beoordeling aangevraagd Mer beoordeling afgehandeld Maatwerkvoorschriften aangevraagd Maatwerkvoorschriften afgehandeld Besluit hogere grenswaarde aangevraagd Besluit hogere grenswaarde afgehandeld
Aantal zaken gerealiseerd 2020
Aantal zaken gerealiseerd 2021
Aantal zaken gerealiseerd 2022
432 370 11 11 10 13 389 310 37 35 58 59 87 83 281 280 9 9 9 9 1 2 8 7
415 388 14 8 9 5 267 216 31 41 50 30 109 107 248 247 15 11 11 5 1 1 6 10
423 489 15 15 4 6 164 173 55 57 29 29 105 95 219 90 2 6 1 3 2 12 4 5
* In een voorloperzaak worden alle gegevens verzameld en beoordeeld om te komen tot een bestemmingsplanprocedure. De voorloperzaak en bestemmingsplanprocedure is feitelijk één procedure.
9
** Het gaat hier om losse aanvragen en meldingen brandveilig gebruik. Deze kunnen ook door een initiatiefnemer zijn opgenomen in een aanvraag omgevingsvergunning. De brandveiligheid wordt dan vanuit de aanvraag integraal beoordeeld en afgehandeld. Deze aantallen zijn niet specifiek uit de systemen te halen. Daarnaast worden bouwplannen ook op basis van het Bouwbesluit aan de brandveiligheid getoetst. Er is dan geen sprake van een melding of aanvraag brandveilig gebruik maar een inhoudelijke beoordeling door onze bouwkundige specialist of de brandweer.
3.1.2. Vergunningen en milieumeldingen Dit betreft toezicht op regulier verleende vergunningen en het ad hoc reageren op ingekomen meldingen. De inschatting van de RUD NL voor 2022 is vooraf gebaseerd op de frequentie, waarmee de laatste jaren (onderdelen van) vergunningen verleend zijn. Daarnaast is het aantal milieumeldingen meegenomen en zijn de ingezette uren opgenomen. Basistaken Vergunningen en Omgevingsbeperkte Milieu toets (OBM) Revisie-/oprichtingsvergunning Veranderingsvergunning / ambtshalve wijziging Vergunning milieu neutrale verandering Intrekken vergunning ambtshalve Intrekken vergunning op verzoek Milieu Effect Rapportage Omgevingsbeperkte Milieu toets Melding activiteitenbesluit
Gerealiseerd 2020
Gerealiseerd 2021
Gerealiseerd 2022
Zaken
Zaken
Zaken
2
1
0 0 0 3 2 1 44
0 0 0 1 0 1 45
0 0 0 1 5 0 0 76
Voor specialistisch advies is in 2022 in regionaal verband samengewerkt. In voorkomende gevallen is een beroep gedaan op de collega gemeenten, die deskundigheid op dit vlak hebben. Hieronder vallen: • Advisering IPPC Industrieel; • Advisering IPPC Agrarisch; • Advisering overige vergunningplichtige inrichtingen; • Advisering niet vergunningplichtige inrichtingen (meldingsplicht); • Advisering Bodem; • Specialistisch advies Externe Veiligheid. 3.1.3.
Vergunningverlening APV en Bijzondere wetten
Beschrijving Doelstelling Output/Wat hebben we ervoor gedaan?
Het behandelen van APV-vergunningen, meldingen en toestemmingen (APV/Bijzondere wetten). Het bewerkstelligen/bevorderen van een gezonde, veilige, leefbare en groene leefomgeving. Het behandelen van verzoeken om informatie. Het behandelen van aanvragen om APV-vergunningen/ontheffingen, APV-meldingen en het nemen van besluiten hieromtrent.
In onderstaand overzicht is het aantal ontvangen aanvragen/ontheffingen op grond van de APV en overige bijzondere wetten opgenomen voor 2020, 2021 en 2022.
Fysieke leefomgeving (APV en bijzondere wetten
Aantal zaken gerealiseerd 2020
Aantal zaken gerealiseerd 2021
Aantal zaken gerealiseerd 2022
Evenementenvergunningen
119
116
188
Alcoholwet vergunningen
45
47
22
APV en bijzondere wetten vergunningen/ontheffingen
129
167
109
APV en bijzondere wetten meldingen
66
71
146
10
3.2.
Toezicht en Handhaving
Beschrijving
Het uitvoeren van (periodieke en incidentele) controles, het opsporen van illegale situaties, het uitvoeren van bestuursrechtelijke handhaving volgens gemeentelijk beleid en het afhandelen van meldingen en verzoeken. Het bewerkstelligen/bevorderen van een gezonde, veilige, leefbare en groene leefomgeving. Het uitvoeren van controles. Het behandelen van meldingen, klachten en handhavingsverzoeken.
Doelstelling Output/Wat hebben we ervoor gedaan?
3.2.1.
Basistaken
Het toezicht en handhaving van de basistaken wordt uitgevoerd binnen het RUD LN verband. De volgende overzichten betreffen taken, die de RUD LN voor Horst aan de Maas heeft uitgevoerd in relatie tot de planning voor 2022. Voor de gemeente Horst aan de Maas leverde invulling van het RUD-format voor het Uitvoeringsprogramma 2022 vooraf een planning op. In onderstaande overzichten is daaraan de realisatie toegevoegd. Volledigheidshalve wordt in dit kader ook verwezen naar bijlage 5.
Basistaken
Gepland 2020
Gerealiseerd 2020
Gepland 2021
Gerealiseerd 2021
Gepland 2022
Gerealiseerd 2022
Vergunningen en OBM Niet-vergunningplichtig Overig vergunningplichtig IPPC agrarisch IPPC industrieel
Zaken 43 9 14 0
Zaken 45 5 0 2
Zaken 43 12 13 0
Zaken 45 2 0 1
Zaken 44 12 14 0
Zaken
Totaal
Aantal controles Volledige controle IPPC-actualisatie controle Deelcontroles energie Deelcontroles bodem Deelcontroles overig Audit/ administratieve controle Hercontrole Handhavingscontrole Totaal
66
52
68
48
70
Zaken 120 10 0 0 0
Zaken 60 10 0 3 3
Zaken 34 28 23 0 5
Zaken 72 28 54 0 1
Zaken 93 14 44 0 0
0 36 6
5 132 5
78 88 14
19 68 12
2 86 14
172
218
270
254
76 0 2 0 78
Zaken 21 18 11 45* 28 2 253
125
* waarvan 42 die zien op het onderwerp ‘energie’, zie ook onder de paragraaf ‘Projecten’
Actualisatie vergunning agrarische IPPC bedrijven Op 21 februari 2017 zijn er Europese regels voor het actualiseren van de toepassing van de best beschikbare technieken (BBT) voor IPPC-inrichtingen (veehouderijen) gepubliceerd. Op grond van deze publicatie heeft het bevoegd gezag een actualisatieplicht om binnen 4 jaar na publicatie (21 februari 2021) van de BBT-publicatie voor de IPPCinstallatie vast te stellen of de vergunningvoorschriften voldoen aan deze BBT-conclusies en indien nodig te actualiseren. De actualisatie wordt in RUD-verband nu projectmatig opgepakt en is naar verwachting eind 2024 afgerond. De projectmatige werkzaamheden worden geborgd in de regionale uitvoeringsprogramma’s voor komende jaren. De actualisatieplicht is een terugkerende verplichting. Binnen Horst aan de Maas zijn we in 2022 al aan de slag gegaan met het uitvoeren van controles bij IPPC bedrijven. In het kader van de IPPC-actualisatie is er een aantal controles uitgevoerd en zijn er diverse vergunningen geactualiseerd. In 2020 is een start gemaakt met 10 controles. In 2021 zijn er 28 controles uitgevoerd. In 2022 zijn 2 actualisatiezaken volledig afgerond en 16 zaken lopen nog, waarbij al wel een controle is uitgevoerd, maar het vergunningenaspect nog lopend is en moet worden afgehandeld.
11
Bouwtoezicht (BRIKS) Ook de behandeling van sloopmeldingen en het toezicht op asbestsloop behoren tot de basistaken.
Basistaken Milieutoezicht met asbest Milieutoezicht bij sloopwerken met asbest (<35 m2) Milieutoezicht bij asbestsloop (>35m2) Milieutoezicht bij asbestsloop met zware overtredingen Totaal
3.2.2.
Gepland 2020
Gerealiseerd Gepland 2020 2021
Gerealiseerd Gepland 2021 2022
Zaken
Zaken
Zaken
Zaken
0
23
1
0
1
0
98
2
98
19
17
30
0
0
1
0
1
0
98
25
100
19
19
Gerealiseerd 2022
30
Thuistaken
De thuistaken worden in eigen beheer uitgevoerd, waarbij een aantal zaken wel extern is uitbesteed. Het overgrote deel is daarbij ingevuld binnen de gemeenschappelijke regeling door medewerkers van Venray. Daarnaast heeft ten aanzien van brandveiligheid de Veiligheidsregio (opgenomen onder 3.2.3.) een aantal taken voor de gemeente uitgevoerd. Alle overige taken zijn in eigen huis uitgevoerd. Onder de thuistaken vallen de onderwerpen: • Toezicht eenvoudige milieuzaken • BRIKS • Ondersteuning In het uitvoeringsprogramma is een planning op basis van het voorgaande jaar opgenomen. In de praktijk is op onderdelen verschuiving van de inzet geweest. Ook is er minder inzet geweest in uren. Zo is een achterblijvend resultaat zichtbaar in geleverde ten opzichte van geplande inzet vanuit de gemeenschappelijke regeling met Venray terwijl de afbouw effectief nog niet gerealiseerd is noch in 2021, noch in 2022. Voor ondersteuning is echter meer inzet geweest dan vooraf ingeschat. Vergunningen milieu/specialistische adviezen/administratieve controles Onder dit onderdeel valt een beperkt aantal advies uren welke zijn gerealiseerd in 2022. Te denken valt hierbij aan advies bij niet-vergunningplichtige inrichtingen, specialistisch advies bodem, bouwstoffen en water, specialistisch advies geluid, Specialistisch advies luchtkwaliteit en Advies Milieu bij ruimtelijke plannen.
Gerealiseerd Gerealiseerd Gerealiseerd Thuis- en overige taken 2020 2021 2022 Zaken Zaken Zaken Milieu toezicht 33 Toezicht milieu bij overige 287 169 0 61 Toezicht milieu veehouderijen 0 90 Actualiseren inrichtingenbestand 81 0 61 Milieutoezicht na meldingen 0 104 Geluidmetingen Grondstromen en bouwstoffen (Besluit 0 0 0 bodemkwaliteit) 0 4 4 Bodem (Wet bodembescherming) Opsporen milieutoezicht Gebiedstoezicht 0 milieu 0 0 Opsporen milieutoezicht Toezicht groene 0 wetten 0 0 0 Opsporen milieutoezicht Ketentoezicht 0 0 114 Milieutoezicht totaal 291 489 Voor de onderdelen die in deze tabel niet zijn gevuld (-) zijn de exacte cijfers (vooralsnog) niet beschikbaar en derhalve niet opgenomen in het jaarverslag. Dit betekent echter niet dat er per definitie geen uren zijn gemaakt of zaken zijn afgerond met betrekking tot dit aspect.
12
Juridische ondersteuning De post Juridische Ondersteuning komt voor een deel uit de GR met Venray en is gedeeltelijk rechtstreeks ingehuurd. Productontwikkeling betreft de administratie met betrekking tot uitvoeringsactiviteiten. In de volgende tabel is de onderverdeling aan van het aantal gemaakte uren ondersteuning te zien.
Ondersteuning
Beleid Administratief Juridisch Productontwikkeling per gemeente Productontwikkeling
Gerealiseerd 2020
Gerealiseerd 2021
Gerealiseerd 2022
Uren
Uren
Uren
565 386 64 Totaal
3.2.3
112 550 308 52 117 1015
75 315 33 148 69 640
1139
Handhavingsverzoeken en -besluiten
Het Subteam Toezicht en Handhaving is ook belast met het afhandelen van ontvangen handhavingsverzoeken. In onderstaande tabel wordt inzicht gegeven in het aantal ontvangen handhavingsverzoeken en hoe we hiermee in 2022 om zijn gegaan. Ingekomen handhavingsverzoeken worden afgehandeld volgens de Landelijke Handhavingsstrategie. Handhavingsverzoeken en -besluiten
2020
2021
2022
-
-
12 9 4 0
Ontvangen handhavingsverzoeken Genomen besluiten Last onder dwangsom Last onder bestuursdwang
De in de tabel genoemde cijfers zien enkel op handhavingsverzoeken. Ook in andere handhavingszaken, waarin geen handhavingsverzoek is gedaan, maar die bijvoorbeeld met een klacht of melding zijn begonnen, worden lasten opgelegd. In drie zaken is nog geen besluit genomen. De reden daarvan is dat er een mediationtraject is gestart met partijen. De cijfers laten zien dat er minder lasten zijn opgelegd dan er besluiten zijn genomen. De reden daarvan is dat een handhavingsverzoek niet altijd een juridisch vervolg krijgt, omdat er bijvoorbeeld geen overtreding is geconstateerd.
3.2.4
Overige
Brandveiligheid Evenals andere jaren zijn gebouwen en inrichtingen, waarbij ‘brandveilig gebruik’ speelt, regelmatig gecontroleerd. Deze werkzaamheden worden uitgevoerd door de Veiligheidsregio Limburg Noors (VRLN). Jaarlijks stelt de VRLN een uitvoeringsplan op. Ook voor 2022 is een dergelijk plan opgesteld en afgestemd met de gemeente Horst aan de Maas. Waar mogelijk zijn controles op elkaar afgestemd en integraal georganiseerd. Het uitvoeringsprogramma, zoals de VRLN heeft uitgevoerd betreft advisering ten aanzien van brandveiligheid. Het betreft het uitvoeren van (periodieke en incidentele) controles, het opsporen van illegale situaties en het geven van advies. Door het uitvoeren van controles, opsporen van brandonveilige situaties en het geven van advies is een bijdrage aan een (brand)veilige omgeving gerealiseerd. Zie tevens opmerking **paragraaf 3.1.
Brandveiligheid (ontvangen adviezen)
Industriële veiligheid Ruimtelijke veiligheid (incl. externe veiligheid) Bouwveiligheid Gebruiksveiligheid Evenementenveiligheid Totaal ontvangen adviezen brandveiligheid
Gerealiseerd 2020
Gerealiseerd 2021
Gerealiseerd 2022
Aantal
Aantal
Aantal
1 19 65 45 30
4 34 88 38 52 160
1 20 81 38 70 216
210
In bijlage 2 is meer gedetailleerde informatie opgenomen.
Veiligheid In de ‘Notitie Herijking VTH beleid’ is het onderwerp ‘ondermijning’ benoemd. Dit onderwerp is onderdeel van reguliere handhavingszaken en projecten. Het onderwerp ‘Terugdringen middelengebruik (alcohol- en drugspreventie 18-)’ zit verweven in de reguliere Alcohol- en horecacontroles en is daarom niet expliciet genoemd. Los van voornoemde loopt het programma Act! met betrekking tot het onderwerp ‘ondermijning’ via team Bestuurlijke Juridische Zaken, dat zich bezighoudt met openbare orde en veiligheid.
13
3.3 Meldingen De meldingen verdelen we in twee groepen. Te weten: meldingen, die betrekking hebben op milieu en meldingen die betrekking hebben op de openbare ruimte & overige. Meldingen zijn in te dienen via de website, het algemene mailadres en per telefoon. Meldingen
Gerealiseerd 2020
Gerealiseerd 2021
Gerealiseerd 2022
Milieu-inrichtingen Geurhinder Geluid
Aantal
Aantal
Aantal
76 78 Totaal
Openbare ruimte en overige Verkeer Vandalisme Arbeidsmigranten Diversen
157 114
137 66 154
Aantal
203 Aantal
262 111 29 40
271 Aantal
387 77 18 17
423 62 47 -
Totaal
442
499
532
Totaal meldingen
777
713
803
3.4 Conclusie In zijn algemeenheid kan de conclusie worden getrokken, dat we – vooral op het onderdeel controles (milieu) – niet de aantallen hebben bereikt, die we hadden geprognotiseerd. De praktijk laat zien, dat de huidige toezichthouders milieu nog niet op het niveau zitten, dat nodig is om de geprogrammeerde milieucontroles uit te kunnen voeren. Dit lag ook in de lijn der verwachting. Zoals bekend, zijn onze milieutoezichthouders pas in 2022 gestart en toegevoegd aan het team Toezicht en handhaving. Alle twee de medewerkers volgen momenteel diverse milieu opleidingen. Daarnaast ontbrak in 2022 nog een senior milieutoezichthouder, die de startende milieutoezichthouders inhoudelijk kon begeleiden en coachen. De milieucontroles, die in 2022 wel zijn uitgevoerd, zijn voornamelijk nog opgepakt door de milieutoezichthouders van Venray (vanuit de GR). Ook het aantal afgehandelde vergunningaanvragen loopt achter hetgeen begroot was. Echter vergunningverlening werkt ‘vraaggestuurd’. Op het moment dat er weinig of geen vergunningaanvragen worden ingediend, wordt er ook geen tijd besteed aan het afhandelen ervan. Zo werkt het ook bij verzoeken om handhaving en klachten/meldingen. Zolang ze niet worden ingediend, worden die hiervoor begrote uren niet gemaakt. Dit maakt dat er meer genuanceerd gekeken dient te worden naar begrote uren in relatie tot gerealiseerde uren.
14
4 Projecten Los van de reguliere werkzaamheden wordt er ieder jaar een aantal projecten ‘gedraaid’ binnen Toezicht & Handhaving. In 2022 zijn dat de volgende projecten: -
ACT! Interventieteam
-
Actualisatie IPPC
-
Energie
-
Huisvesting Arbeidsmigranten Landschappelijk inpassing
4.2 Act! Interventieteam Act! is een van de projecten vanuit de regiodeal Landelijk Gebied Veiligheid en loopt door tot 1 januari 2024. Horst aan de Maas neemt sinds 2021 deel aan dit project. Het is een samenwerkingsverband, waarbij integraal ondermijnende criminaliteit wordt aangepakt. Hierbij wordt nauw samengewerkt met de 8 Noord-Limburgse gemeenten en overheidspartners, zoals de belastingdienst, douane, brandweer (VRNL) en arbeidsinspectie. Werkafspraken hebben de 8 gemeenten en de 3 politie basisteams vastgelegd in een convenant. In bijlage 5 treft u een overzicht aan van hetgeen dit project tot en met 1 januari 2023 heeft opgeleverd.
4.3 Actualisatie IPPC IPPC-installaties zijn grote industriële bedrijven, die vallen onder de Richtlijn industriële emissies. Algemeen geldt dat de omgevingsvergunning milieu gebaseerd moet zijn op de beste beschikbare technieken (BBT). De gemeente heeft de verplichting om de vergunningen met betrekking tot de IPPC-veehouderijen met pluimvee of varkens te actualiseren op het gebied van de huidige BBT.
4.4 Energie Er is een achterstand in de naleving van de informatieplicht energiebesparing door bedrijven. Ook heeft een groot aantal van de bedrijven een vergunning met verouderde energievoorschriften. Waar we in 2022 meer aandacht aan hebben besteed, zijn de volgende onderdelen: Informatieplicht energiebesparende maatregelen; Erkende maatregelenlijst energiebesparing met een terugverdientijd van 5 jaar; C label kantoorpanden. In 2022 hebben we vanuit Toezicht en Handhaving de eerste voorbereidingen getroffen in het kader van het toezicht op de C-label bij kantoorpanden. Eind 2022 zijn 21 kantoorpanden aangeschreven. Er zijn brieven verstuurd naar zowel de gebruikers van het pand als naar de pandeigenaar. Dus in totaal 42 aanschrijvingen voor de label-C (of beter) verplichte kantoorpanden. Tevens is vanuit Toezicht en handhaving een bijdrage geleverd aan de voorbereiding van een Programma Energiebesparing. Onder meer is informatie aangereikt m.b.t. de aantallen bedrijven van de verschillende categorieën in Horst aan de Maas in relatie tot onze toezichtstaken en de capaciteit daarvoor. De vraag die daarbij centraal stond: Hoe groot is onze opgave en wat is haalbaar met onze huidige capaciteit? En wat is nodig als we willen/moeten opschalen? Inmiddels is het Programmaplan gereed en gaat het medio 2023 het bestuurlijk besluitvormingstraject in.
4.5 Huisvesting Arbeidsmigranten Dit project is in 2020 van start gegaan met als doel de huisvestingslocaties inzichtelijk te maken, te controleren op legaliteit en kwaliteit, eventuele illegale situaties te beëindigen en een borging van structureel toezicht te creëren voor de toekomst. Uit de inventarisatie zijn 249 locaties (ruim 700 adressen) in zicht gekomen. In 2021 zijn er 42 locaties gecontroleerd, waarvan in 14 gevallen handhaving is opgestart. In 2022 heeft dit project een vervolg gekregen. Het is de bedoeling dit project op termijn te laten integreren in de reguliere werkvoorraad. In 2022 zijn 975 uren besteed aan huisvesting arbeidsmigranten (juridisch).
4.6 Landschappelijke inpassing Het doel van landschappelijke inpassingen is om de karakteristieke kenmerken van het landschap in de gemeente te behouden en zelfs te versterken. Dit project is in 2020 van start gegaan, waarbij de locaties inzichtelijk zijn gemaakt. In 2021 is deze controle op de naleving van de inpassingsverplichting en het beëindigen van eventuele illegale situaties uitgevoerd. Bij aanvang zijn 418 locaties geïnventariseerd waarvan er in 2021 in totaal 120 gecontroleerd zijn. Hier voldeden 91 locaties. In 29 gevallen is handhaving opgestart. Het project is daarmee nog niet afgerond en is in 2022 voortgezet. In 2022 zijn 400 uren besteed aan Landschappelijke inpassing (juridisch).
15
5 Vooruitblik Team Omgeving De werkwijze binnen team Omgeving gaat veranderen. Aanleiding hiervoor is onder andere de komst van de Omgevingswet, de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (WKB) en verandering van processen. Dit proces is reeds in 2022 ingezet, en krijgt een vervolg in 2023 en verder. Ook team APV, Toezicht en Handhaving (ATH) krijgt hiermee te maken. Vergroten, effectiviteit en kwaliteit Op basis van de analyses, die in 2021 zijn uitgevoerd, is een aantal aanbevelingen gedaan ten aanzien van de sturing op het toezicht en handhavingsproces. Onder andere het verbeteren van de bestuurlijke visie op rol en positie van handhaven, zakelijke bestuurlijke houding, consequent(er) handhavingsbeleid, meer prioriteit voor toezicht en handhaving en inzicht in benodigde capaciteit in relatie tot ambities. De volgende acties zijn reeds in gang gezet en/of afgerond: • Dichter bij organisatie en bestuur organiseren van toezicht en handhaving door ontbinding van de GR met Venray. • Van 2022 tot en met 2024 stapsgewijs structurele uitbreiding van de capaciteit op toezicht en handhaving. • Opbouwen van een eigen toezicht en handhavingsteam. • Actualisatie van beleidscyclus: beleid, prioriteiten, uitvoeringsprogramma en werkprocessen.
Actualisatie van het VTH-beleid, de handhavingsstrategieën en de uitvoeringsplannen Onderdeel van de actualisatie is het stellen van prioriteiten ten aanzien van de beschikbare capaciteit. Dit maakt de dagelijkse planning en control een stuk makkelijker. Hiervoor is een objectieve risicoanalyse op basis van beschikbare kengetallen en ervaringen nodig. Niet alleen het toezicht en handhaving wordt hierdoor effectiever, ook de lange termijnplanning en verantwoording wordt hiermee eenvoudiger en transparanter. In 2022 is nieuw, geactualiseerd VTH beleid voorbereid, welke begin 2023 bestuurlijk is vastgesteld. Dit beleid vormt de komende jaren de basis voor de volgende uitvoeringsprogramma’s VTH. Informatie gestuurd toezicht en handhaving Daarnaast wordt verder gebouwd aan informatie gestuurd handhaven. Extra aandacht voor processen, uniformering, registratie en duiding is nodig om beter te kunnen sturen. Voor het programma Huisvesting arbeidsmigranten is hiervoor reeds een dashboard ontwikkeld. In deze dashboard bundelen we data uit onze systemen tot actuele sturingsinformatie. Zo kunnen we bijvoorbeeld locaties en inrichtingen koppelen aan vergunningen en meldingen. Dit helpt bij prioriteren wanneer, welke vergunningen te actualiseren of locatie te controleren. Op basis van kaarten kunnen we vervolgens ook efficiënt routes en overlastgebieden in beeld brengen.
Die informatie draagt ook bij aan de beleidscyclus. Daarnaast zijn in 2022 de eerste voorbereidingen getroffen om een nieuwe dashboard Omgeving op te zetten in verband met de uitrol van een nieuw VTH systeem (Rx.Mission). Zichtbaarheid en samenwerking De intentie is om in de toekomst meer te gaan sturen op en verantwoorden over de maatschappelijke effecten van VTH, zoals de preventieve werking, die uitgaat van meer zichtbaarheid (toezicht). Voordat dit feitelijk mogelijk is, is allereerst een nadere versterking van de organisatie vereist. In zowel 2021 als 2022 was er onderbezetting binnen de uitvoeringsorganisatie toezicht en handhaving. Naast het invullen van capaciteit en de vorming, inclusief opleiding van het nieuwe team en haar teamleden, zal ook de komst van de Omgevingswet en de aflopende samenwerking met Venray aandacht (blijven) vragen. Tot slot zal de gemeente Horst aan de Maas, samen met andere gemeenten, (verder) werken aan een versterking en optimalisering van de Regionale Uitvoeringsdienst Limburg Noord.
16
6 BIJLAGEN
17
Bijlage 1. Overzicht Basistaken en Thuistaken Basistaken (o.g.v. Wabo) RUD LN Taken opgenomen in Package Deal (laatstelijk aangepast 21 april 2017) 1 Vergunningverlening, Melding • Alle activiteiten ter voorbereiding van omgevingsvergunningverlening waarvoor GS of B&W het bevoegd gezag is (IPPC industrieel, IPPC • Activiteiten waarvoor voorheen een vergunningsplicht gold en waarvoor een individuele toets plaatsvindt, de omgevingsvergunning beperkte milieutoets (OBM) • Alle inrichtingen (al dan niet meldingsplichtig) die activiteiten uitvoeren in één of meerdere van de branches onder 3 2 Milieutoezicht • Alle omgevingsvergunningsplichtige activiteiten • Bedrijfsmatige sloopactiviteiten • Vergunningsplichtige inrichtingen • Activiteiten waarvoor vergunningsplicht geldt • Activiteiten met stoffen en preparaten (EG-verordening registratie, evaluatie en autorisatie chemische stoffen), afvalstoffen (lozen, storten, verzamelen en transport) 3 Milieutoezicht bij meldingsplichtige inrichtingen • glastuinbouw en open teelt • veehouderijen behalve melkrundveehouderijen • champignonkwekerijen • loonwerkers • metaal- en elektrotechnische industrie • afvalsector (opslag en be- en verwerking, inclusief autodemontage) • industriële vervaardiging van voedingsmiddelen • groothandel in voedingsmiddelen • koel- en vrieshuizen • veilingen van landbouw-, tuinbouw- en visserijproducten •