RIB.23.050 Begrotingswijziging VRLN

1.2

Financiële kaders

1.2.1 Algemene kaders Aantal inwoners Conform het bepaalde in de Wet gemeenschappelijke regeling (Wgr) wordt gerekend met het aantal inwoners op 1 januari voorafgaande aan het begrotingsjaar. Voor 2024 dus 1 januari 2023 gebaseerd op gegevens van het Centraal Bureau voor de Statistiek van 524.244 inwoners. Renteomslag In de begroting 2024 wordt gerekend met een renteomslag percentage van 2,250Zo. De ontwikkelingen op geld- en kapitaalmarkt geven aan dat dit percentage niet meer aansluit op de prijs die voor het aantrekken van geld wordt gerekend. Daar staat tegenover dat in het verleden afgesloten leningen tegen aan lagere prijs zijn aangetrokken. Het resultaat op de financieringsfunctie zal in vergelijking met voorafgaande jaren sterk afnemen. Indexatie algemeen Het Algemeen Bestuur heeft besloten dat kostenontwikkelingen als gevolg van loon- en prijsstijgingen worden meegenomen in de gemeentelijke bijdrage op basis van een vastgesteld kader. Dit kader

Begroting 2024 VRLN

4

14 maart 2023

behelst dat kostenstijgingen, die buiten de beïnvloedingssfeer van VRLN liggen, worden meegenomen in de gemeentelijke bijdrage. Voor zover de indexatie herleidbaar en belastbaar is aan derden, worden deze lasten doorbelast aan de bijdragen van derden. Voor het resterende deel worden deze lasten meegenomen in de gemeentelijke bijdrage. Loon- en prijsstijging De onderhandelingen over een arbeidsvoorwaardenakkoord voor het personeel in dienst van de Veiligheidsregio’s voor 2023 e.v. heeft op 28 februari 2023 tot een principeakkoord geleid. Er zal bij de VRLN sprake zijn van een gemiddelde loonkostenstijging van 9,540Zo. De werkgever heeft nadrukkelijk rekening gehouden met de bijzondere omstandigheden (inflatie) en de effecten daarvan op de koopkracht voor het personeel. Daarnaast zijn in de secundaire arbeidsvoorwaarden voorstellen opgenomen die kostenverhogend uitpakken voor VRLN, te weten: vergoeding woon-werkverkeer is nieuw voor de VRLN en een verhoging van de vergoeding voor thuiswerken en gebruik internet. De inschatting is dat deze secundaire effecten leiden tot C 435.000 meerkosten. Over de invoering van een vroegpensioen/RVU (Regeling Vervroegde Uittreding) en een regeling voor ontheffing nachtdiensten gaan partijen in overleg om voor 1 mei 2023 te komen tot concrete voorstellen. In 2022 zijn de prijzen door de leveranciers van VRLN aangepast.

Het effect daarvan wordt in 2023 zichtbaar. Het Kabinet heeft aangegeven bij Voorjaarsnota 2023 het accres in het gemeentefonds te verhogen om de doorwerking van de prijsstijging 2022 op te vangen. Als VRLN willen we het percentage van de accresverhoging in het gemeentefonds als uitgangspunt voor een begrotingswijziging hanteren. Bovenstaande loon- en prijsstijging vertalen we naar een wijziging van de begroting 2023 en deze wijziging heeft een structurele doorwerking naar 2024. Voor begroting 2024 sluiten we aan bij de door het Algemeen Bestuur vastgestelde indexeringssystematiek. In de kaderbrief 2024 is de gemeentelijke bijdrage aangepast: -

indexatie loonstijging 2024 3,30Zo ten bedrage van C 1,3 miljoen en indexatie materiële kostenstijging 5,90Zo ten bedrage van C 1,4 miljoen.

De indexatiepercentages in de kaderbrief voor begroting 2024 zijn afgeleid van de Macro Economische Verkenning (MEV) van het Centraal Planbureau (cijfer september 2022). In de lijn van de door Algemeen Bestuur vastgestelde indexeringssystematiek vindt op basis van het Centraal Economisch Plan (cijfer maart 2023) bijstelling in de ontwerp begroting 2024 plaats. Onvoorzien In de begroting 2024 is een bedrag opgenomen van C 50.000 voor onvoorzien en daarmee wordt voldaan aan het wettelijk vereiste.

Begroting 2024 VRLN

5

14 maart 2023

1.2.2 Ontwikkelingen op basis van bestuurlijke afwegingen Structureel tekort op budget kapitaallasten materieel brandweer Vanaf 2015 is bekend dat het in de regionalisering van de brandweer overgedragen budget voor de kapitaallasten te laag is. Vrijwel direct na de regionalisering is begonnen de brandweerzorg efficiënt(er) te organiseren. De slagkracht en de hieraan gerelateerde capaciteit aan materieel is in de afgelopen jaren telkens weloverwogen naar beneden bijgesteld. Daarnaast is in 2017 een egalisatiereserve voor de kapitaallasten gevormd. De technologische ontwikkeling kent een hoog tempo. Voor een doelmatige inrichting van de brandweerzorg is het noodzakelijk het materieel tijdig te vervangen en daarbij te anticiperen op de technologische vernieuwing. Daarnaast zien we dat de prijsontwikkeling in deze sector hoog is. Op groot transport, tankautospuiten maar ook communicatie apparatuur zien we prijsstijgingen tot wel 3007o ten opzichte van vijf jaar geleden. Om het structurele tekort dat ontstaat op te vangen wordt het budget voor de dekking van de kapitaallasten stapsgewijs verhoogd met een bedrag van C 1.048.000 in 2027. Voor de begroting 2024 betekent dit een extra bijdrage van C 524.000. Met deze aanvullende bijdrage vanaf 2024 is het tevens mogelijk de innovatie van het materieel te versnellen.

Versterking Medische Milieukunde Verontreinigingen van de leefomgeving (milieuverontreinigingen zoals bodem, lucht, water en kwaliteit van het binnenklimaat, veehouderij) en klimaatverandering worden door instanties als de WHO gezien als de grootste bedreigingen voor de volksgezondheid. Deze bedreigingen kunnen zich op de lange termijn uiten, maar ook tijdens een incident. Het werkveld medische milieukunde binnen de GGD Limburg-Noord is met de komst van de Omgevingswet en nieuwe thema’s, zoals klimaatverandering, energietransitie, verduurzaming en gezonde leefomgeving aan versterking toe. Het taakgebied is kwetsbaar ingericht gezien de ambities van de GGD. Op dit moment worden de werkzaamheden door 1 vakspecialist gezondheid (milieugezondheidskunde) en 1 medewerker medische milieukunde uitgevoerd. Daarnaast is het team niet operationeel actief in de bestrijding van incidenten door het ontbreken van een Gezondheidskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen (GAGS). Deze taak is tegen betaling belegd bij de GGD Zuid-Limburg. Om de rol van Medische Milieukunde te versterken, is het structurele budgettaire kader vanaf 2024 verhoogd met C 150.000. De ontwikkelingen in de gemeentelijke bijdrage van 2023 naar 2024 zijn het resultaat van bovenstaande bestuurlijke afwegingen. (bedragen in duizenden euro's)

Bedrag

I/S

Gemeentelijke bijdrage 2023 (Begroting) Begrotingswijziging 2023 structurele doorwerking aanvullende loonkostenstijging 2023

60.500 3.068

S S

Begrotingswijziging 2023 structurele doorwerking aanvullende materiële kostenstijging 2023 Gemeentelijke bijdrage 2023 na wijziging

1.436 65.005

S S

Loonkostenstijging 2024

1.348

S

Materiële kostenstijging 2024 Medische milieukunde Toename kapitaallasten materieel brandweer

1.404 150 524

S S S

Totaal gemeentelijke bijdrage 2024

Begroting 2024 VRLN

68.432

6

14 maart 2023

1.2.3 Algemene dekkingsmiddelen VRLN kent als algemeen dekkingsmiddel het saldo van de financieringsfunctie. Voor 2024 is dit saldo naar verwachting C 350.000.

Begroting 2024 VRLN

7

14 maart 2023

Deel B

Beleidsbegroting

2

Programmaplan

2.1

Programma Publieke Gezondheid

2.1.1

Wat willen we bereiken?

De overheid is er om de gezondheid van burgers te bewaken en om het individu te beschermen tegen gezondheidsrisico’s van buitenaf waarop zijzelf niet of nauwelijks invloed hebben, zoals infectieziekteuitbraken en de negatieve effecten van gedrag van anderen (meeroken, huiselijk geweld). Ook stimuleert de overheid gedrag dat de gezondheid bevordert. Publieke gezondheidszorg is een vorm van zorg waar mensen niet om vragen omdat ze klachten hebben (cure) of omdat ze ondersteuning nodig hebben (care). Publieke gezondheidszorg omvat de (door individuele burgers ongevraagde) zorg die de overheid aanbiedt om ziekte en gezondheidsschade van de gehele (of groepen in de) bevolking op te sporen en te voorkomen. Manifest ‘Naar gelijke kansen op gezondheid’ In 2021 is het manifest ‘Naar gelijke kansen op gezondheid’ opgesteld. Het manifest is leidend voor de gemeenten en de GGD: vergroten van gelijke kansen op positieve gezondheid en het makkelijker maken van gezond leven. De inhoud van het manifest heeft een bredere reikwijdte dan het werk van de GGD: het gaat om een samenwerking met vele partners. Daarbij wordt aansluiting gezocht bij bestaande overleg- en samenwerkingstafels. De publieke gezondheidszorg blijft veranderen. Er duiken nieuwe infectieziekten zoals corona op en de rol van de inwoner/gemeenschap verandert.

Ook de ideeën over de zorg en de verantwoordelijkheid van de overheid hierbij verandert. Als GGD kunnen wij ons vinden in de visie van Noord-Limburg met betrekking tot vitale gemeenschappen. De ontwikkelingen in de samenleving leiden tot nieuwe uitdagingen en mogelijkheden voor de publieke gezondheid. Het Algemeen Bestuur heeft in 2022 de visie Publieke Gezondheid voor 2030 vastgesteld. In deze visie zijn 5 ambities opgenomen. Ambitie 1: Investeren in een nieuwe generatie GGD Limburg-Noord heeft als missie dat ieder kind zo gezond, veilig en kansrijk mogelijk opgroeit. Wij hebben structurele aandacht voor preventie en in het bijzonder voor het bevorderen van een gezonde leefstijl. Vanaf het eerste moment van de zwangerschap tot 26 jaar. Toename aantal kinderen Na een periode van daling van het aantal kinderen in onze regio was in 2021 (gemiddeld 390 geboortes/maand) sprake van een geboortegolf. Het geboortecijfer over 2022 vlakt iets af maar ligt hoger dan in de periode voor 2021. De toename van het aantal kinderen vertaalt zich naar meer activiteiten vanuit de jeugdgezondheidszorg (JGZ). In 2023 volgen we hoe deze ontwikkeling zich voortzet.

Begroting 2024 VRLN

8

14 maart 2023

Doorlopende preventielijn 0-2 jaar Bestuurlijk is ingestemd met het regionaal implementeren van de Doorlopende preventielijn 0-2 jaar. Door te starten met de integrale aanpak bij 0-2 jaar, wordt een basis gelegd voor een doorlopende preventielijn waarbij aandacht is voor gezond opgroeien in Noord- en Midden-Limburg. Dit linkt met programma’s als Kansrijke Start, Eerste 1000 dagen, Gezonde Basisschool van de Toekomst, LiFi en JOGG (Jongeren op gezond gewicht). Met gemeenten zijn hierover financiële afspraken gemaakt tot 2024. Kei Gezond pilot in de gemeenten Roermond, Venlo en Horst aan de Maas Samen met partijen als Maastricht Universitair Medisch Centrum, zorgverzekeraars CZ en VGZ en de GGD Zuid Limburg, werken we in ieder geval voor een periode van drie jaar samen binnen de provincie Limburg in een pilot Kei Gezond. Hierin worden maximaal 800 kinderen met een matig, sterk en extreem Gewichtsgerelateerd Gezondheidsrisico (GGR) en 500 kinderen met een licht verhoogde GGR ondersteund met passende hulp om het overgewicht terug te brengen, weerbaarder te worden en regie te pakken over hun eigen gezondheid. Uitbreiding van MAZL naar Primair- en Middelbaar Beroeps Onderwijs Meer Aandacht voor Ziekgemelde Leerlingen (MAZL) is een methodiek voor een integrale aanpak van ziekteverzuim bij scholieren.

Schoolmedewerkers, jeugdartsen en leerplichtambtenaren hebben samen aandacht en zorg voor leerlingen met ziekteverzuim, waardoor problematiek vroegtijdig in beeld komt. Tot 2024 wordt de inzet van MAZL op het MBO deels door de provincie vergoed (voor 18+). Voor de inzet van MAZL voor de doelgroep 18- op het MBO en voor een eventuele uitbreiding naar het primair onderwijs is nog geen financiële dekking. De inzet van MAZL in het Voortgezet Onderwijs is reeds geborgd in de begroting van de GGD. Ambitie 2: Versterken van de gezondheidsbescherming Bedreigingen in de publieke gezondheid zullen er altijd zijn. Niet elke crisis of uitdaging voor de publieke gezondheid is te voorkomen of laat zich voorspellen. Op de juiste manier omgaan met acute situaties die de publieke gezondheid bedreigen is daarom belangrijk. Juist ook om te voorkomen dat de gezondheidsverschillen in de regio verder toenemen. GGD Limburg-Noord is verantwoordelijk voor het op peil houden van de bescherming tegen gezondheidsrisico’s waar inwoners zelf niet of nauwelijks invloed op hebben en mogelijk ook geen weet van hebben. Versterking Infectieziektebestrijding Een versteviging van de reguliere infectieziektebestrijding is nodig om klaar te kunnen staan voor een komende pandemie. GGD’en zijn op dit moment onvoldoende geëquipeerd om hun rol op het gebied van infectieziektebestrijding kwalitatief goed uit te voeren.

In opdracht van het Ministerie van VWS is er een programma opgezet gericht op het oplossen van urgente kwetsbaarheden voor pandemische paraatheid op de korte termijn. GGD’en vragen bij VWS subsidie aan via een Specifieke Uitkering (SPUK). De looptijd is 2 jaar (2023 en 2024).

Begroting 2024 VRLN

9

14 maart 2023

Vaccinatievoorziening bij GGD’en De versteviging van de infectieziektebestrijding kent ook een samenhang met het vaccinatiestelsel. Landelijk is er een principebesluit genomen op het organiseren van een vaccinatievoorziening voor volwassenen bij de GGD’en. Volwassenen kunnen bij de vaccinatievoorziening terecht voor vaccinaties, informatie en advies, het voeren van een gesprek over vaccineren (zoals in geval van twijfel of bij onderliggende aandoeningen) en het krijgen van de vaccinatie. De vaccinatievoorziening voor volwassenen voert regie op het vaccineren in de GGD-regio en kan verbindingen leggen met andere ketenpartners die betrokkenheid hebben bij het indiceren, voorlichten of zetten van vaccinaties, zoals huisartsen, JGZ-professionals en medisch specialisten. De vaccinatievoorziening voor volwassenen is regionaal het expertisecentrum op het gebied van vaccinatiezorg. Een nadere uitwerking van de plannen vindt plaats. Versterking Forensische Geneeskunde Het aantal lijk- en euthanasieschouwingen stijgt. In de periode 2017 t/m 2020 verrichtte GGD LimburgNoord jaarlijks tussen de 650 en 720 lijk- en euthanasieschouwingen. In 2021 steeg dit aantal naar 868 schouwingen en dit aantal is in 2022 gestegen naar 943 schouwingen. Onderzocht wordt welke oorzaken hieraan ten grondslag liggen. Meest voor de hand liggende oorzaak lijkt de vergrijzing.

Te overwegen valt financiering per verrichting in te voeren voor lijk- en euthanasieschouwingen. Het budget beweegt dan mee met de productie. Zuid-Limburg volgt deze systematiek en ook de andere onderdelen van forensische geneeskunde kennen een financiering per verrichting. In 2018 is er een herberekening geweest van de gemeentelijke bijdrage voor lijk- en euthanasieschouwingen. Als we de productie-aantallen van 2018 als uitgangspunt nemen, vertaalt de productiestijging zich in een uitzetting van het budgettair kader met C 140.000 à C 150.000. Bij facturering gaat de generieke gemeentelijke bijdrage omlaag, want dan factureren we per verrichting naar de individuele gemeente. Voor deze wijziging in financiering moet administratief nog het een en ander worden ingeregeld. De bedoeling is om hiermee in 2023 te starten. De verlaging van de generieke gemeentelijke bijdrage wordt meegenomen in de wijziging van de begroting 2023 en vertaalt zich dan vervolgens in het structurele budgettaire kader. Ambitie 3: Informatie laten werken voor publieke gezondheid GGD Limburg-Noord zet in op het verkrijgen, verrijken, delen en duiden van data. Daarnaast zet de GGD zich in voor het toepassen van technologische innovaties. Dit alles met behoud van Informatieveiligheid. Versterken monitoringsfunctie Nieuwe technologieën bieden kansen.

Ook als het gaat om het vergroten van veiligheid en gezondheid. Tegelijkertijd schept dit ook verwachtingen. We moeten als GGD meegaan met de snelheid van de informatiemaatschappij waarbinnen wij werken en tegelijkertijd betrouwbaar blijven. In onze monitoringstaak kan data inzicht bieden in de situatie en laten zien wat er mogelijk is of wat de effecten zijn van bepaalde besluiten. Dit betekent dat we zowel kwantitatief, kwalitatief en procesgericht (beleids)onderzoek doen. Sturen op data creëert maatschappelijke waarde als deze kennis wordt ingezet ter ondersteuning van ons gezamenlijke doel.

Begroting 2024 VRLN

10

14 maart 2023

Ambitie 4: Publieke gezondheid en publieke veiligheid vanzelfsprekend verbonden GGD Limburg-Noord zet zich in op de borging van publieke gezondheid binnen de publieke veiligheid. Versterken van verbinding veiligheid en gezondheid Wat publieke gezondheid en publieke veiligheid gemeen hebben, is een verantwoordelijkheid voor de hele samenleving, met tegelijkertijd risicogerichte aandacht voor groepen die kwetsbaar zijn, waaronder jeugd. Een belangrijke meerwaarde van de samenwerking tussen publieke gezondheid en veiligheid is meer gezamenlijk zicht krijgen op groepen die kwetsbaar zijn. Sociale veiligheid richt zich op risico’s als huiselijk geweld, kindermishandeling, zedenzaken en onnatuurlijke dood. Het hele veld van sociale veiligheid is vanzelfsprekend breder dan uitsluitend deze aspecten van publieke gezondheid. Het draait om risico’s van criminaliteit en overlast in alle verschijningsvormen. Ook gaat het om risico’s binnen de sociale veiligheid die grootschalig optreden vragen. Dit ligt op het raakvlak met zowel fysieke veiligheid als publieke gezondheid. Het omvat risico’s als verstoring openbare orde en maatschappelijke onrust, zowel reguliere als opgeschaalde publieke gezondheid. Onbegrepen gedrag In onze regio wordt door gemeenten gewerkt aan een sluitende aanpak voor personen met onbegrepen gedrag. ZonMW heeft subsidie beschikbaar gesteld.

De GGD komt personen met onbegrepen gedrag tegen in de arrestantenzorg, in het project Nu Niet Zwanger, in activiteiten in het kader van seksuele gezondheid en in de JGZ. Daarnaast ligt er voor de GGD in het kader van de gezondheidsbewaking een taak op het gebied van monitoring en advisering. In het perspectief van 2024 willen we met gemeenten afstemmen hoe die taak ingevuld kan gaan worden. Ambitie 5: Samenwerken aan een duurzame leefomgeving GGD Limburg-Noord adviseert gemeenten om samen met haar partners, voor en met inwoners een zo gezond en veilig mogelijk leven, thuis, in de directe woonomgeving, op school, op het werk en in de vrije tijd, te creëren. Versterking Medische Milieukunde Verontreinigingen van de leefomgeving (milieuverontreinigingen zoals bodem, lucht, water en kwaliteit van het binnenklimaat, veehouderij) en klimaatverandering worden door instanties als de WHO gezien als de grootste bedreigingen voor de volksgezondheid. Deze bedreigingen kunnen zich op de lange termijn uiten, maar ook tijdens een incident. Het werkveld medische milieukunde binnen de GGD Limburg-Noord is met de komst van de Omgevingswet en nieuwe thema’s, zoals klimaatverandering, energietransitie, verduurzaming en gezonde leefomgeving aan versterking toe. Het taakgebied is kwetsbaar ingericht gezien de ambities van de GGD.

Op dit moment worden de werkzaamheden door 1 vakspecialist gezondheid (milieugezondheidskundige) en 1 medewerker medische milieukunde uitgevoerd. Daarnaast is het team niet operationeel actief in de bestrijding van incidenten door het ontbreken van een Gezondheidskundig Adviseur Gevaarlijke Stoffen (GAGS). Deze taak is tegen betaling belegd bij de GGD Zuid-Limburg. Om de rol van Medische Milieukunde te versterken, willen we het team uitbreiden met 1 fte vakspecialist en 0,5 fte GAGS. Om dit te kunnen realiseren, is een structurele uitbreiding van het budgettair kader van C 150.000 nodig.

Begroting 2024 VRLN

11

14 maart 2023

2.1.2 Wat gaan we daarvoor doen? Het programma Publieke Gezondheid bestaat uit drie onderdelen: Publieke gezondheidszorg voor de jeugd; -

Publieke gezondheidszorg algemeen en Publieke gezondheidszorg tijdens crisissituaties.

In onderstaand schema staan de doelen en prestaties van de GGD opgenomen. Op deze wijze geven we inzicht in de activiteiten van de GGD in onze regio. Op lokaal niveau, dus voor de individuele gemeente, is voor 2024 een lokaal uitvoeringsplan beschikbaar.

2.1.3 Waar sturen we op? Publieke gezondheidszorg voor de jeugd Strategisch doel

Operationeel doel

Prestaties

Veilig en gezond

Uitvoeren basispakket JGZ Aanbieden van contactmomenten (73.000

opgroeien van alle

voor alle kinderen (86.000) consulten, verdeeld over 19 fysieke

kinderen in Limburg-

consultatiebureaus) conform Landelijk

Noord, inclusief de

Professioneel Kader en professionele

nieuwkomers.

richtlijnen.

Verkleinen

Aanbieden van extra zorg

gezondheidsverschillen

voor kinderen met extra

Aanbieden van extra contactmomenten.

zorgbehoeften Proactief inspelen op

Uitvoeren lokaal aanbod

- Aanbieden zorg op maat.

behoeften van

JGZ

- Differentiatie in aard, frequentie en

gemeenten, ouders en

discipline van contactmomenten.

kinderen op het gebied van JGZ Optimale start voor alle

Aanbieden van zorg op

- Uitvoeren pre- en perinataal aanbod.

kinderen

maat in eerste 1.000 dagen - Participatie JGZ preventieagenda. van het kind

- Participatie Kansrijke Start.

Bestrijden van door

Minimaal 950Zo van

Uitvoeren RVP (70.000 vaccinaties), inclusief

vaccinatie te voorkomen

kinderen (WHO-norm) is

de 22 wekenprik voor zwangere vrouwen

infectieziekten op

gevaccineerd conform

(3.500 vaccinaties).

individueel en

Rijksvaccinatieprogramma

populatieniveau

(RVP).

Faciliteren

Informeren en adviseren

- Opstellen Integrale Jeugdrapportage.

beleidsontwikkeling

van gemeenten over

- Gezondheidsmonitor kind en jeugd.

publieke gezondheid

gezondheidsbeleid op

- Borgen jeugdgezondheidszorg in lokale

jeugd

basis van monitoring,

uitvoeringsplannen

rapportage en onderzoek

Begroting 2024 VRLN

12

14 maart 2023

Sluitend aanbod van

Samenwerking in sociaal

preventieve en

domein versterken

Deelname aan lokale coalities.

gespecialiseerde zorg Continue verbetering van

Signaleren kansen,

Uitvoeren van verdiepend onderzoek en het

publieke

ontwikkelingen en

adviseren over trends en ontwikkelingen.

gezondheidszorg voor de bedreigingen en jeugd

samenbrengen van diverse informatiebronnen

Publieke gezondheid algemeen Strategisch doel Operationeel doel Prestaties Het voorkomen of Signaleren en

- Afhandelen van meldingen van infectieziekten (minimaal

vroegtijdig

bestrijden van

950Zo binnen de wettelijke normtijden)

signaleren van

infectieziekten en

- Op specialisaties infectieziektebestrijding, tuberculose (30

besmettelijke

monitoren

patiënten met ziekteverschijnselen in behandeling en 60

infectieziekten

vaccinatiegraad

geïnfecteerden zonder ziekteverschijnselen in beeld), seksuele gezondheid (3.500 consulten), reizigersadvisering (11.500 consulten, 15.000 vaccinaties): i. Preventieve en voorlichtingsactiviteiten geven zowel individueel als in groepsverband, als aan risicogroepen; ii. Voorlichting en advies over hygiëne en gezondheid; iii. Bijdragen aan kennisontwikkeling en activiteiten t.b.v. antibioticaresistentie en infectiepreventie; iv. Uitvoeren van bron- en contactonderzoek; v. Screening op en behandeling van infectieziekten.

Het beschermen

Signaleren van

- Gezondheidsmonitor Volwassenen en ouderen opstellen

van de bevolking

factoren die

- Uitvoeren verdiepend onderzoek naar gezondheid en -

tegen

gezondheids­

gezondheidsrisico’s

gezondheids­

risico’s met zich

- Uitvoeren forensisch geneeskundige zorg:

bedreigende

mee brengen en

i. Lijkschouw (700 maal) bij vermoeden niet-natuurlijke dood

factoren en het

het bevorderen van en euthanasie (275 verklaringen);

stimuleren van

een leefomgeving

ii. Forensisch medisch onderzoek bij incidenten, huiselijk

een gezonde

die uitnodigt tot

geweld, zedenzaken en kindermishandeling (1.500 maal);

leefstijl en -

gezond gedrag

iii. Afname alcohol- en drugscontroles en medische

omgeving

arrestantenzorg (2.000 controles); iv. Opstellen letselbeschrijvingen (50 stuks). - (Pro)actief adviseren over gezondheidsrisico’s op gebied van milieu en ruimtelijke ordening, als ook over de leefomgeving in

Begroting 2024 VRLN

13

14 maart 2023

relatie tot de gezondheid. Voorlichting over voorkomende gezondheidsbedreigende factoren, o.a. asbest, gewasbeschermingsmiddelen, eikenprocessierups, hitte, houtkachels en windmolens (200 maal). - Adviseren over gezondheidsrisico’s van gevaarlijke stoffen (10 adviezen). - Ondersteunen van gemeenten bij invoering Omgevingswet en borging van gezondheid in omgevingsvisies en -plannen. Het houden van

Uitvoeren van

- Uitvoeren van jaarlijkse onderzoeken bij kinderdagverblijven

toezicht

toezicht op de

(KDV), buitenschoolse opvang (BSO), gastouderbureaus

kinderopvang en

(GOB) en gastouders (GO) (800 jaarlijkse onderzoeken).

vergunde bedrijven - Uitvoeren van onderzoek bij aanvraag nieuwe opvanglocatie. - Uitvoeren overige onderzoeken bij KDV, BSO, GOB en GO. - Inspecteren en adviseren van tattoo- en piercingshops, (tijdelijke) huisvestinglocaties vluchtelingen en statushouders en seksbedrijven (90 inspecties). Continue

Signaleren kansen, Uitvoeren van verdiepend onderzoek en het adviseren over

verbetering van

ontwikkelingen en

de algemene

bedreigingen en

publieke

samenbrengen van

gezondheidszorg

diverse

trends en ontwikkelingen.

informatiebronnen

Publieke gezondheid in crisissituaties Strategisch doel Operationeel doel

Prestaties

Regie op en

Zorginstellingen zijn

Actuele informatie over de mate van voorbereiding en

voorbereiding

zich bewust van hun rol

continuïteit in de zorgketen.

van de

en eigen

geneeskundige

verantwoordelijkheid

hulpverlening bij

binnen de zorgketen

crises Bijdragen aan de

Adviseert over

- Adviseren en bieden van ondersteuning t.a.v.

borging van

crisisbeheersing om

crisisbeheersing aan partners in de zorgketen om een

geneeskundige

zorgcontinuïteit

positieve bijdrage te leveren aan zorg continuïteit.

hulpverlening

verstoring te beperken,

- Bijdragen aan multidisciplinaire advisering over

als ook over

evenementen en infrastructurele projecten aan

risicobeheersing om

gemeenten, andere overheden en bedrijven (mede in

crises te voorkomen

relatie met de nieuwe Omgevingswet).

Begroting 2024 VRLN

14

14 maart 2023

Coördineren,

Borgen van een

- Voldoen aan normen zoals vastgelegd in het

aansturen en

kwalitatief hoogstaande

Geneeskundig Crisisplan.

regisseren van

crisisorganisatie die

- Continue beschikbaarheid van gekwalificeerde

de

24/7 paraat is.

crisisfunctionarissen.

geneeskundige

- Uitvoeren van activiteiten voor ontwikkeling en

hulpverlening

blijvende vakbekwaamheid d.m.v. een actueel

tijdens

opleidingsplan.

crisissituaties

- Borging beschikbaarheid van materieel (vervoer, communicatiemiddelen en kleding) permanent op orde. Verbinden van

- Informatiemanagement t.b.v. instellingen.

geneeskundige

- Realiseren van een systeem t.b.v. informatie

hulpverlening met

uitwisseling in de zorgketen in het kader van

openbare orde en

rampenbestrijding en crisisbeheersing.

veiligheid Visie zelfredzaamheid

- Analyseren van zelfredzaamheid kwetsbare groepen.

GHOR en

- Bieden van handelingsperspectieven tijdens rampen

veiligheidsregio ten

en crisis.

uitvoering brengen

- Adviseren van sociale netwerken en zorginstellingen rondom verminderd zelfredzamen.

Beperken van

Borgen opgeschaalde

Inzetten van psychosociale hulpverlening, medische

gezondheids­

publieke gezondheids-

milieukunde, opgeschaalde infectieziektebestrijding en

schade

processen en

het opstarten van een gezondheidsonderzoek bij

ondersteunen bevoegd

rampen. Als ook het adviseren van bevoegd gezag.

gezag bij incidenten met (mogelijke) maatschappelijke onrust

Begroting 2024 VRLN

15

14 maart 2023

2.1.4 Wat kost het? De lasten van het programma Publieke Gezondheid bedragen C 23,6 miljoen exclusief de toerekening van overhead. Dat is C 45 per inwoner. De gemeenten dekken met hun bijdragen C 17 miljoen van de programmalasten. Dat is C 32 per inwoner. Programma Publieke Gezondheid

(bedragen in duizenden euro's) Begroting 2024

Lasten

23.569

Baten

23.384

Algemene dekkingsmiddelen

0

Onvoorzien

0

Geraamd saldo van baten en lasten

185

Stortingen in reserves

2

Ontrekkingen van reserves

187

Geraamd resultaat

Begroting 2024 VRLN

0

16

14 maart 2023

2.2

Programma Brandweerzorg

2.2.1 Wat willen we bereiken? Visie op brandweerzorg Het Algemeen Bestuur heeft in 2021 de visie op brandweerzorg vastgesteld. Deze visie is vertaald naar het Repressief Brandweer Organisatieplan (RBOP). Hierin zijn de lijnen voor de komende jaren vastgelegd: ^ De behapbare basis; ^ Risicogerichte specialismen; ^ Flexibel repressief organisatiemodel; ^ Gebiedsgerichte opkomsttijden in het volgende dekkingsplan; ^ Toekomstbestendige brandweerzorg, met inachtneming van de ‘deeltijdrichtlijn’; ^ Informatiegestuurd werken en continu ontwikkelen van onze kennis. Hieronder staat een aantal strategische aandachtspunten verwoord. Deeltijdregeling brandweervrijwilligers In 2022 is duidelijk geworden dat het Nederlandse stelsel van vrijwillige brandweer grotendeels kan worden gehandhaafd en taakdifferentiatie niet vereist wordt door Europees recht. Vereiste is dat de rechtspositie van brandweervrijwilligers expliciet gebaseerd wordt op het concept van vrijwilligheid en het contrast tussen vrijwillige en beroeps brandweer wordt verscherpt. Voor Limburg-Noord betekent dit dat de huidige categorieën van geconsigneerde en gekazerneerde vrijwilligers, die vrijwilligheid en beroeps vermengen, in beginsel dienen te verdwijnen. In 2024 zal de beroepscapaciteit verder ingevuld worden en verder gewerkt worden aan de behapbare basis.

Behapbare basis Het in Limburg-Noord ontwikkelde concept ‘Behapbare basis’ sluit aan op de ontwikkelingen rondom de deeltijdregeling. De hoeveelheid en complexiteit van taken van de brandweer is sterk toegenomen. Maar het aantal incidenten waarbij écht ervaring opgedaan kan worden, is beperkt. Het is bijna onmogelijk dat iedere lokale brandweerpost elk incident zelfstandig kan bestrijden en beschikt over de benodigde kennis én ervaring. De keuzes ten aanzien van de personele capaciteit spitsen zich toe op de inrichting van de repressieve slagkracht en de organisatie van specialistische taken. Specialistische teams worden extra opgeleid en getraind met andere middelen en meer praktijkervaring. De lokale brandweerpost en het specialistisch team lossen samen het incident op. 2e loopbaanbeleid brandweer In 2023 worden de eerste tussentijdse onderzoeksresultaten verwacht van het onderzoek naar de belemmerende en bevorderende factoren voor duurzame inzetbaarheid en arbeidsparticipatie van mannen en vrouwen in repressieve brandweerfuncties. De vakbonden in het Landelijk Overleg Arbeidsvoorwaarden Veiligheidsregio’s (LOAV) hebben een akkoord bereikt om de uitvoering van het loopbaanplan voor de brandweerlieden te kunnen uitstellen tot dat de uitkomsten van het onderzoek gereed zijn.

Begroting 2024 VRLN

17

14 maart 2023

Mogelijk dat de eerste resultaten al tot concrete acties in 2024 gaan leiden, maar het is afwachten wat deze onderzoeksresultaten gaan brengen. Natuurbrandbestrijding Naar verwachting gaat eind 2023 de volgende Interreg subsidie van start. In 2024 kan daarmee verder gebouwd worden aan de grensoverschrijdende samenwerking tussen bos- en natuurbeheer en brandweer. Onderdeel daarvan is ervaring opdoen met het pas operationeel geworden handcrewteam, een samenwerking tussen de regio's Zeeland, Zuid-Limburg, Midden- en West Brabant, Brabant-Noord, Brabant Zuid-Oost en Limburg-Noord. Informatiegestuurd werken Informatiegestuurd werken is een uitgangspunt voor brandweerzorg, crisisbeheersing en publieke gezondheid. Data-analyse helpt om je koers te bepalen. Patronen in data vormen de basis van kwalitatief betere besluiten. Op het gebied van informatietechnologie zijn de ontwikkelingen in volle gang. We kunnen via drones en satellieten en met dashcams real time beelden maken. Zo verzamelen we steeds meer informatie over incidenten, terwijl hulpverleners nog onderweg zijn. Voor 2024 staat onder andere de vervanging van twee commando haakarmbakken door één multidisciplinaire commando unit op de agenda. Daarmee beschikken we over een moderne unit die het proces van informatiemanagement optimaal kan ondersteunen.

Huisvesting De keuzes ten aanzien van huisvesting zijn nog niet allemaal uitgekristalliseerd. De samenvoeging van de posten Heythuysen en Roggel is in voorbereiding en is reeds in het budgettair kader verwerkt. De centrumpost in Venray wordt aangepast en dat brengt hogere lasten (C 85.000) met zich mee. De kazerne in Roermond wordt verplaatst, omdat deze post niet meer voldoet aan de duurzaamheidseisen. Het afstoten van panden in Roermond en Venlo met hoge onderhoudslasten moet de budgettaire ruimte voor onderhoud en nieuwbouw opleveren.

2.2.2 Wat gaan we daarvoor doen? Het programma Brandweerzorg bestaat uit drie onderdelen: ^ Risicobeheersing; •

Incidentbestrijding;

^

Preparatie.

Risicobeheersing Gemeenten willen een veilige woon- en leefomgeving voor hun inwoners. Sociale veiligheid is daarbij een belangrijk aandachtsveld, maar ook doelen op het vlak van de fysieke veiligheid zoals vermindering van het aantal incidenten en calamiteiten zijn voor gemeenten erg belangrijk. Ook zetten zij in op versterken van de betrokkenheid en vergroting van het zelfoplossend vermogen van hun inwoners en ondernemers. Daarnaast wordt er specifiek aandacht gegeven aan het voorkomen van branden en ongevallen door het stimuleren van brandveilig gedrag bij burgers, organisaties en bedrijven. In vergunningstrajecten zorgt de veiligheidsregio voor deskundige advisering op het gebied van de ruimtelijke, industriële en gebruiksveiligheid en in bouwtrajecten. Als onderdeel van de veiligheidsketen richt risicobeheersing zich onder meer op het mogelijk maken van een veilige en effectieve inzet van de hulpdiensten bij

Begroting 2024 VRLN

18

14 maart 2023

calamiteiten. De regio werkt vanuit het begrip ‘meerlaagse veiligheid’ waarbij in iedere fase van het realiseren van een ruimtelijke ontwikkeling of bouwwerk een passend instrument ingezet kan worden om fysieke veiligheid te vergroten. Risicobeheersing adviseert tevens over bereikbaarheid en aanwezige bluswatervoorzieningen zodat hulpdiensten effectief op kunnen treden bij calamiteiten. Het programmaonderdeel risicobeheersing bestaat uit meerdere taakvelden (hieronder A t/m E). A Ruimtelijke veiligheid De veiligheidsregio brengt adviezen uit gericht op het beheersen van omgevingsrisico’s. De advieswerkzaamheden omvatten: externe veiligheid bestemmingsplannen, omgevings- en trajectbesluiten, routering gevaarlijke stoffen, infrastructurele wijzigingen, realiseren van bluswatervoorzieningen en keurmerk veilig ondernemen. Doel is om in een zo vroeg mogelijk stadium veiligheidsrisico’s in beeld te brengen en mee te laten wegen in beleidskeuzes die gemaakt worden. B

Industriële veiligheid

De veiligheidsregio voert werkzaamheden uit gericht op het adviseren over, toezien op en eventueel handhaven van de beheersing van industriële risico’s. Tot deze werkzaamheden behoren het beoordelen van veiligheidsrapporten, aanwijzing van bedrijfsbrandweren, advies op het gebied van opslag van vuurwerk en explosieve stoffen, advies externe veiligheid Wet Milieubeheer en inspecties en handhaving BRZO (Besluit Risico Zware Ongevallen). C Bouwveiligheid De veiligheidsregio adviseert over brandveiligheidsaspecten bij bouwvergunningtrajecten: over te nemen bouwkundige maatregelen, technische installaties, bereikbaarheid en bluswatervoorzieningen op objectniveau. Controles tijdens en na de bouw maken deel uit van deze werkzaamheden. D

Gebruiksveiligheid

De veiligheidsregio adviseert over brandveilig gebruik van bouwwerken en bij risicovolle en/of grootschalige evenementen. Hiertoe behoort de advisering omgevingsvergunning en melding brandveilig gebruik, de advisering en het toezicht bij grootschalige en risicovolle (B- en C-) evenementen en het toezicht op brandveilig gebruik. Daarnaast voert de veiligheidsregio activiteiten uit specifiek gericht op het verkleinen van het risico op brand door menselijk handelen. Concrete activiteiten zijn de ervaringsprogramma’s binnen de Risk Factory voor scholieren, zorginstellingen, het voorlichten en trainen van kwetsbare groepen en het trainen van ambassadeurs (bij voorkeur door het opzoeken van een structurele samenwerking met zorgorganisaties en woningcorporaties). Specifiek onderdeel binnen gebruiksveiligheid is Brandveilig Leven, waarbij specifiek aandacht gegeven wordt aan het voorkomen van branden en ongevallen door het stimuleren van brandveilig gedrag bij burgers, organisaties en bedrijven. E

Onderzoek en beleid

Binnen risicobeheersing verzorgt VRLN de beleidsvoorbereiding (of levert een bijdrage aan) op diverse terreinen en onderwerpen.

Begroting 2024 VRLN

19

14 maart 2023

Incidentbestrijding De veiligheidsregio voert de operationele brandweerzorg uit. Deze omvat het voorkomen en bestrijden van branden en ongevallen anders dan brand die gevaar voor mens en dier (kunnen) opleveren (verkeersongevallen, bedrijfsongevallen, waterongevallen en ongevallen met gevaarlijke stoffen). De veiligheidsregio beschikt hiervoor over 30 brandweerposten. Het werk wordt uitgevoerd door beroepsmedewerkers (24 uursdienst en dagdienstmedewerkers) en ongeveer 800 vrijwilligers. Naast de basiszorg omvat incidentbestrijding ook het grootschalig en specialistisch optreden van de brandweer. Bij incidenten van grotere omvang is het aspect van slagkracht van belang. Aan de hand van het provinciaal risicoprofiel en de hierin genoemde incidenttypen is bepaald hoe groot de slagkracht minimaal moet zijn. Voor het bestrijden van complexe incidenten beschikt de brandweer over specialistische teams die de lokale posten ondersteunen met extra kennis, ervaring en uitrusting. Preparatie De kwaliteit van de operationele brandweerzorg is sterk afhankelijk van de vakbekwaamheid van de medewerkers, de inzetbaarheid van het materieel en de operationele voorbereiding. Deze aspecten zijn verenigd binnen het onderdeel Preparatie. Vakbekwaamheid bestaat uit het opleiden (vakbekwaam worden) en oefenen (vakbekwaam blijven) van het brandweerpersoneel.

Het onderdeel materieel is gericht op het onderhoud en aankoop van materieel van de brandweer. Operationele voorbereiding verzorgt alle procedures en data zoals die nodig zijn binnen Brandweerzorg en is de verbindende schakel naar de ketenpartners en meldkamer. Speciaal te benoemen activiteiten voor 2024 zijn: ^ Zoveel als mogelijk voldoen aan de grote opleidingsvraag van nieuwe vrijwilligers. ^ ^

Opleiding en training specialistische teams. Invoering gebiedsgerichte opkomsttijden.

^ ^ ^

Grote aanbestedingen materieel. Uitvoering RBOP 3.0. Ontwikkelingen conform Landelijke Meldkamer Samenwerking (LMS) zoals genoemd in het “beleids- en bestedingsplan 2020-2024 meldkamers”.

^

Inzet vrijwillig en beroeps instructeurs in balans.

^

Leiderschapstrajecten vrijwillige posten

2.2.3 Waar sturen we op? Risicobeheersing Ruimtelijke veiligheid Snelle, adequate en kwalitatief hoogwaardige adviezen over maatregelen, voorzieningen en voorschriften om omgevingsrisico’s te beperken en te beheersen. Indicatoren ^

250-300 adviesaanvragen externe veiligheid

Begroting 2024 VRLN

20

14 maart 2023