Onderzoeksrapport Californië - gemeente Horst aan de Maas

25

elektriciteitsopwekking door middel van zonneweides zoveel mogelijk wordt geclusterd in grote projecten en gecombineerd wordt met andere ruimtelijke opgaven. KODE Op 15 december 2020 vervangt de gemeente de tijdelijke Beleidsvisie Zonne-energie met het beleidskader voor de langere termijn, het Kader Opwekking Duurzame Elektriciteit (hierna: KODE). In dit beleidskader zijn ook de afspraken uit de Regionale Energie Strategie (hierna: RES) verwerkt. Met de vaststelling van KODE stelt de gemeente Horst aan de Maas de doelstelling om in 2050 volledig te zijn overgestapt naar duurzame energie. De gemeente wil zich inzetten voor de realisatie van duurzame energievoorzieningen en wil zorgen dat men lokaal kan meeprofiteren van de opbrengsten van lokaal opgewekte energie. De gemeente heeft in KODE de kaders gesteld voor de manier waarop de gemeente duurzame elektriciteit wil gaan opwekken. De gemeente Horst aan de Maas wil langs vier sporen duurzame elektriciteit opwekken. In deze specifieke casus zijn met name de eerste twee sporen van belang: Spoor 1: Meervoudig ruimtegebruik en kleinschalige zonneweides Met het eerste spoor wil de gemeente onder andere zonne-energie realiseren door meervoudig ruimtegebruik op locaties, zoals grote parkeerterreinen, opslagterreinen en gebieden voor waterberging.

Ook geeft KODE aan dat er veldinstallaties toegestaan zijn op percelen en reststroken zonder agrarische bestemming en op onverkoopbare reststroken in (reeds bestemde) glastuinbouwgebieden. De ontwikkeling van zonneweides op rechthoekige kavels met een grootte van meer dan een half hectare, merkt de gemeente in KODE aan als middelgrote zonneweides die onder spoor 2 vallen. Bij de ontwikkeling van zonneweides via meervoudig ruimtegebruik op reststroken en niet-agrarische gronden, geldt de maximale grootte van een halve hectare niet. Spoor 2: Middelgrote zonneweides Met het tweede spoor wil de gemeente maximaal zes zonneweides met een totale grootte van 75 hectare vergunnen. De grootte van de zonneweides is indicatief 5-15 hectare. Bij het realiseren van middelgrote zonneweides neemt de gemeente een faciliterende rol op zich door deze projecten mogelijk te maken via openbare procedures. Daarbij stelt KODE dat het van belang is dat middelgrote zonneweides een goede landschappelijke inpassing hebben, dat er meer doelen dan alleen de energieopgave gediend moeten worden en dat er een bijdrage aan het lokaal eigenaarschap moet zijn. Het streven daarbij was 50 procent lokaal coöperatief eigendom. Participatie van inwoners en Stakeholdersanalyse In KODE stelt de gemeente vast dat initiatiefnemers een stakeholdersanalyse moeten uitvoeren.

Met deze analyse moet in beeld gebracht worden wie de direct omwonenden en grondeigenaren zijn, wie in

26

het acceptatiegebied wonen en wie in het participatiegebied wonen. Daarnaast moeten initiatiefnemers een participatieplan opstellen waarin in ieder geval de volgende punten aan bod moeten komen:    

In welke mate (en hoe) worden omwonenden en andere belanghebbenden (omgeving) betrokken bij de ontwikkeling van het zonnepark? Welke middelen worden ingezet voor het informeren en betrekken van de omgeving? Hoe worden uitkomsten van het proces vastgelegd? Welke mogelijkheden worden geboden voor financiële participatie?59

Structuurvisie 2012 Op 4 april 2013 stelt de gemeenteraad van Horst aan de Maas de structuurvisie Horst aan de Maas vast. Deze structuurvisie is herzien op 26 november 2019. Deze structuurvisie geeft op hoofdlijnen de voorgenomen ruimtelijke ontwikkelingen in de gemeente weer. Op het gehele Klavertje 4-gebied is echter de intergemeentelijke Structuurvisie Klavertje 4-gebied (zie afbeelding 2) van toepassing en moet de structuurvisie uit 2019 buiten beschouwing worden gelaten. De Structuurvisie Klavertje 4-gebied is op 11 september 2012 door de gemeente Horst aan de Maas vastgesteld. Dit is een intergemeentelijke structuurvisie die ook is vastgesteld door de gemeenten Venlo en Peel en Maas en door de provincie Limburg. Met de Structuurvisie Klavertje 4-gebied zet de regio in op een ruimtelijk-economische structuurversterking door een duurzame ontwikkeling die is geïnspireerd op de cradle-to-cradle principes. Deze duurzame ontwikkeling moet leiden tot het realiseren van een goede balans in sociaal, ecologisch en economisch opzicht. Het werklandschap moet daarom een combinatie van groen en bedrijvigheid zijn. In het werklandschap moeten vooral niet-grondgebonden agrarische en logistieke bedrijven geconcentreerd en gebundeld worden. Hiermee worden schaalvoordelen behaald.

Om dat te realiseren, geeft de structuurvisie een strategie op hoofdlijnen die vervolgens is uitgewerkt per thema. Een van deze thema’s is het thema Energie en grondstoffen. Op dit thema stelt de structuurvisie dat er gestreefd moet worden naar het creëren van een energieoverschot op de lange termijn, zodat energie geëxporteerd kan worden naar buiten het Klavertje 4-gebied. Duurzame en rendabele energievoorzieningen (die zowel energie opwekken als besparen), moeten worden gestimuleerd. Greenport Venlo wil daarbij optreden als energiemanager met de volgende speerpunten: 

Het realiseren en beheren van gebiedsbrede (nuts)voorzieningen.



Het (in overleg en samenwerking met bedrijven) realiseren van optimale energiebesparingen.



Voorzien in de hiervoor benodigde juridische structuren.

59 Kader Opwekking Duurzame Elektriciteit (15 december 2020) Te raadplegen:

https://horstaandemaas.raadsinformatie.nl/document/9410891/1

27



Het realiseren en coördineren van duurzame opwekcapaciteit.60

In de structuurvisie is er vervolgens speciale aandacht voor de inzet op het duurzaam opwekken van energie door het scheppen van een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor partijen die wensen te investeren in duurzame opwekcapaciteit.61 Afbeelding 2: Plangebied Californië binnen Klavertje-4 gebied

Legenda afbeelding 2: Blauw gebied: Rood gebied: Zwarte omlijning:

Californië 1 Californië 2 Klavertje 4-gebied

60 Structuurvisie Klavertje 4-gebied (11 september 2012). Te raadplegen:

https://plannen.horstaandemaas.nl/NL.IMRO.1507.SVGRKLAVERTJEVIERVA01/d_NL.IMRO.1507.SVGRKLAVERTJEVIER-VA01_3.html 61 Structuurvisie Klavertje 4-gebied (11 september 2012). Te raadplegen: https://plannen.horstaandemaas.nl/NL.IMRO.1507.SVGRKLAVERTJEVIERVA01/d_NL.IMRO.1507.SVGRKLAVERTJEVIER-VA01_3.html

28

2.2.

Vergunningverlening en wijziging bestemmingsplan

2.2.1. Bevoegdheden bij vergunningverlening Er zijn meerdere vormen van vergunningverlening. De gemeenteraad kan zelf onderwerpen aanwijzen waarvoor een vergunning nodig is, zolang het niet in strijd is met hogere regelgeving. Het wettelijk kader voor vergunningverlening is in paragraaf 2.1 toegelicht. Op grond daarvan is het college van burgemeester en wethouders het bevoegd gezag om een vergunningaanvraag te beoordelen. De wetgever heeft de bevoegdheid tot het vaststellen van het bestemmingsplan (lokale regels) aan de gemeenteraad gegeven. De gemeenteraad stelt een bestemmingsplan op, met daarin de planologische regels over welke activiteiten waar mogen worden verricht. Een bestemmingsplan wordt door middel van een uitgebreide procedure op- en vastgesteld. Bij het vaststellen van bestemmingsplannen worden onderzoeken verricht. Op deze manier onderbouwt de gemeenteraad dat het bestemmingsplan een ‘goede ruimtelijke ordening’ dient. Hierin heeft de gemeenteraad een ruime beoordelingsvrijheid. Soms doen zich gevallen voor waarin de door de gemeenteraad vastgestelde planologische regels geen ruimte bieden voor een gewenste ontwikkeling. Dan moet het college afwijken van het bestemmingsplan bij de vergunningverlening. Dit mag niet zomaar. De gemeenteraad heeft met een bestemmingsplan onderbouwd gemotiveerd dat de toegestane activiteiten de ‘goede ruimtelijke ordening’ dienen.

Het afwijken ervan kan dus in strijd zijn met de wettelijke vereiste dat ruimtelijke activiteiten in lijn moeten zijn met de goede ruimtelijke ordening. Als het college van oordeel is dat een dergelijke ontwikkeling goed is voor de gemeente, kan het een afwijkingsprocedure starten. Dit kan via een binnenplanse afwijkingsprocedure of een buitenplanse afwijkingsprocedure. Bij de binnenplanse afwijkingsprocedure bevat het bestemmingsplan afwijkingsbepalingen. Hierbij geldt de reguliere voorbereidingsprocedure (beslistermijn van 8 weken + 6 weken verlenging). Bij de buitenplanse afwijkingsprocedure geldt de uitgebreide voorbereidingsprocedure (beslistermijn van maximaal 6 maanden). Bij beide procedures geldt dat een dergelijke activiteit niet in strijd mag zijn met een goede ruimtelijke ordening. Bij een binnenplanse afwijking kan er worden verondersteld dat de goede ruimtelijke ordening al is geborgd. De gemeenteraad heeft daarover al nagedacht, het staat namelijk al in het bestemmingsplan. Bij een buitenplanse afwijking dient de uitgebreide procedure te worden gevolgd. Het college moet dan aantonen dat de afwijking in overeenstemming is met de goede ruimtelijke ordening. Dit gebeurt aan de hand van onderzoeken, waarvan de resultaten neergelegd zijn in een ruimtelijke onderbouwing.

Het college moet aan de hand van de onderzoeken en de conclusie die aan de onderzoeken wordt gekoppeld, aantonen dat voldaan wordt aan het vereiste van een goede ruimtelijke ordening.

29

VVGB-procedure Aangezien er bij een buitenplanse afwijking wordt afgeweken van het door de gemeenteraad vastgestelde bestemmingsplan, is er een verklaring van geen bedenkingen (VVGB) van de gemeenteraad nodig. De VVGB-procedure kent twee stappen: de VVGB voor het ontwerpbesluit, waarna ook zienswijzen kunnen worden ingediend. Het definitieve besluit vereist ook een VVGB. Indien de VVGB wordt afgegeven, kan het definitieve besluit worden gepubliceerd. Er worden dus in beginsel twee VVGB’s afgegeven: één voor het ontwerpbesluit en één voor het definitieve besluit. Bij de VVGB-procedure bekijkt de gemeenteraad het (ontwerp)besluit van het college. De gemeenteraad beoordeelt of hij het eens is met de beoordeling van het college en of de gewenste ontwikkelingen in lijn zijn met de goede ruimtelijke ordening. Als de gemeenteraad van oordeel is dat het ontwerpvergunningsbesluit in lijn is met de goede ruimtelijke ordening, geeft hij de VVGB af. Indien hij van oordeel is dat het ontwerpvergunningsbesluit niet in overeenstemming is met de goede ruimtelijke ordening, weigert hij de vergunning af te geven. Een verklaring van geen bedenkingen kan uitsluitend worden geweigerd in het belang van een goede ruimtelijke ordening (vergelijk artikel 6.5, lid 3, Bor). In één geval hoeft het college geen VVGB te verkrijgen van de gemeenteraad.

Dat is in de door de gemeenteraad aangewezen gevallen: de gemeenteraad kan een lijst van categorieën van gevallen vaststellen waarvoor geen VVGB is vereist. Hierbij is het van belang dat de gemeenteraad dus bepaalt dat er onderwerpen zijn waarover hij geen VVGB hoeft af te geven. De raad van Horst aan de Maas heeft bij besluit van 20 oktober 2015 categorieën van gevallen aangewezen waarvoor geen VVGB is vereist. 62 Belang van (rechts)persoon als indiener Zoals uit bovenstaande blijkt, wordt een vergunningverleningsproces bij ruimtelijke activiteiten beoordeeld aan de hand van welke activiteiten waar worden verricht. Een ruimtelijke vergunning is zaakgebonden, niet persoonsgebonden. Door de aard van een omgevingsvergunning kan de persoon als indiener van de vergunningaanvraag in zeer beperkte mate een rol spelen in de beoordeling van het vergunningverleningsproces. Wie de indiener is, kan eventueel alleen van belang zijn bij financiële aspecten (haalbaarheid van het plan) en bij een Wet Bibob-beoordeling. De Wet Bibob heeft als doel om criminele activiteiten via legale wegen te voorkomen. De Wet Bibobbeoordeling kan worden uitgevoerd door de gemeente zelf of door het Landelijk Bureau Bibob.

Een aangevraagde vergunning kan worden geweigerd indien er ernstig gevaar bestaat dat de vergunning mede zal worden gebruikt om geld uit illegale activiteiten te gebruiken, of om strafbare feiten te plegen. De gemeente was in de periode van vergunningverlening niet verplicht tot het uitvoeren van een Bibobonderzoek. Dit was een discretionaire bevoegdheid. Het was dus aan het bestuursorgaan zelf om af te wegen of inzet van het instrument noodzakelijk was. De gemeente Horst aan de Maas had, voor zover kon worden nagegaan, ten tijde van het belang geen beleidsregel opgesteld voor de toepassing van de

62 Raadsbesluit aanwijzen categorieën van gevallen waarvoor geen VVGB is vereist op grond van de WABO (10

oktober 2015). Te raadplegen: https://horstaandemaas.raadsinformatie.nl/document/2508685/1

30

Wet Bibob (inmiddels heeft de gemeente wel een ‘Beleidsregel voor de toepassing van de Wet Bibob gemeente Horst aan de Maas’). 2.2.2. Vaststellen bestemmingsplan Vanaf 2005 start binnen de gemeente het proces om te komen tot een bestemmingsplan voor het gebied Californië dat de vestiging van een glastuinbouwgebied toelaat. In 2005 worden een milieueffectenrapportage en een voorontwerp-bestemmingsplan opgesteld. In januari 2007 wordt het ontwerpbestemmingsplan vastgesteld.63 De gemeenteraad stelt op 4 september 2007 het bestemmingsplan voor het gebied Californië 1 vast. Het bestemmingsplan voorziet in de aanleg van een aantrekkelijk, duurzaam en hoogwaardig glastuinbouwgebied. Om de plannen rond glastuinbouw tot uitvoering te brengen, was het noodzakelijk om de gronden van een aantal eigenaren in Californië te verwerven. Aangezien deze eigenaren niet bereid waren tot verkoop, heeft de raad op 3 maart 2009 besloten een aantal gronden te onteigenen.64 De Gedeputeerde Staten van Limburg hebben op 22 april 2008 ingestemd met het bestemmingsplan, maar aan een aantal onderdelen van het bestemmingsplan is goedkeuring onthouden. Deze onthouding van goedkeuring betrof echter niet de gronden die in aanmerking kwamen voor onteigening.

Op 9 september 2009 is het bestemmingsplan na een uitspraak van de raad van State onherroepelijk geworden.65 Hierna besluiten de minister van Volkshuisvesting en de minister van Binnenlandse Zaken op 1 februari 2010 het besluit van de gemeenteraad van Horst aan de Maas van 3 maart 2009 goed te keuren, behalve voor een aantal percelen. De benodigde wijzigingen die hiermee samenhangen zijn ‘gerepareerd’ in de bestemmingsplanwijzigingen van 2013.66 2.2.3. Wijzigingen bestemmingsplan Californië 1 2013 In 2013 wordt besloten het bestemmingsplan voor het gebied Californië te wijzigen. De reden is dat het bestaande bestemminsplan niet voldoende mogelijkheden biedt om de ontwikkeling van het glastuinbouwgebied mogelijk te maken.67 Het plan is bedoeld om de locatiekeuze voor het projectvestigingsgebied te onderbouwen en in lijn te brengen met provinciaal beleid zoals dat is neergelegd in het Provinciaal Omgevingsplan Limburg (POL) en de nationale Nota Ruimte. Verder

63 Raadsvoorstel vaststellen bestemmingsplan Californië (21 augustus 2007). 64 Raadsbesluit onteigeningsplan Californië (3 maart 2009). 65 Besluit van 1 februari 2010 tot gedeeltelijke goedkeuring van het besluit van de raad van de gemeente Horst aan

de Maas van 3 maart 2009. Te raadplegen: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2010-2895.pdf 66 Toelichting Bestemmingsplan Californië 1 (2013). p. 3. Te raadplegen: https://horstaandemaas.raadsinformatie.nl/document/1012762/1/document 67 Voorstel vaststellen bestemmingsplan Californië 1 (12 november 2013). Te raadplegen: https://horstaandemaas.raadsinformatie.nl/document/1012760/1/document

31

worden de onderdelen waaraan in het vorige bestemmingsplan goedkeuring is onthouden gerepareerd en wordt het bestemmingsplan afgestemd op de nieuwe Wet ruimtelijke ordening.68 In de toelichting op het plan wordt ingegaan op de overhoeken, de plekken waar geen glastuinbouw mogelijk is vanwege de vorm: “De ‘overhoeken’ zijn ingevuld met groen, waterberging, gietwaterbassins en infiltratie en bedrijfswoningen en vormen tevens de scheiding tussen glastuinbouw en reeds aanwezige woningbouw.”69 De provincie Limburg heeft op 11 juli 2013 het gewijzigde bestemmingsplan van Californië 1 positief beoordeeld.70 Op het hierna getoonde kaartje is te zien hoe het gebied er na de bestemmingsplanwijziging uit zou komen te zien. De lichtgroene vierkante en rechthoekige percelen zijn bedoeld voor glastuinbouw.

68 Toelichting Bestemmingsplan Californië 1 (2013). pp. 3 – 4. Te raadplegen:

https://horstaandemaas.raadsinformatie.nl/document/1012762/1/document 69 Toelichting Bestemmingsplan Californië 1 (2013). p. 22. Te raadplegen: https://horstaandemaas.raadsinformatie.nl/document/1012762/1/document 70 Brief Provincie Limburg aan college Horst aan de Maas, Vooroverleg bestemmingsplan Californië 1, 11 juli 2013.

32

Afbeelding 3: Bestemmingsplan Californië 1

Legenda afbeelding 3 Lichtgroen gebied: percelen met bestemming agrarisch (projectvestiging glastuinbouw) Paars gebied: percelen met bestemming bedrijven of nutsvoorzieningen Geel gebied: percelen met woonbestemming Blauw gebied: percelen met bestemming water Donkergroen gebied: percelen met bestemming groen of recreatie 2.2.4. Mogelijkheden voor energielevering volgens het geldende bestemmingsplan In het bestemmingsplan uit 2013, dat momenteel geldt, is een aantal onderdelen opgenomen die zien op energievoorzieningen. Op basis van artikel 4 lid 1 sub i van het bestemmingsplan is op de grond met de bestemming ‘projectvestiging glastuinbouw’ het volgende toegestaan: “energievoorzieningen hoofdzakelijk gericht op de levering van energie aan bedrijven en functies in het plangebied alsmede aan

33

andere lokale bedrijven c.q. functies”.71 Uit de bij het bestemmingsplan horende ‘verbeelding’ blijkt dat de kavels 5 en 16 de bestemming ‘projectvestiging glastuinbouw’ hebben.72 De overhoeken bij beide kavels hebben de bestemmingen ‘agrarisch’ en ‘water’.73 Over gronden met de bestemming ‘water’ staat in artikel 4 lid 7 van het bestemmingsplan dat het bevoegd gezag de bestemming water kan wijzigen in de bestemming ‘agrarisch - projectvestiging glastuinbouw’ voor het toestaan van energievoorzieningen ten behoeve van glastuinbouw. Voorwaarde hierbij is dat de oppervlakte maximaal 150 m2 bedraagt en compensatie plaatsvindt, dat wil zeggen dat elders in het gebied de bestemming water moet worden toegevoegd. Tevens moet het waterschap worden geïnformeerd.74 Bij de bestemming agrarisch is geen wijzigingsmogelijkheid naar ‘projectvestigingsgebied glastuinbouw’ opgenomen.

2.3 Proces omgevingsvergunningen 2.3.1 Vergunningverleningsproces Voor activiteiten als bouwen, slopen en het aanleggen van werken is in de regel een omgevingsvergunning nodig. Zonnepanelen in zonneweides worden doorgaans aangemerkt als (vergunningplichtige) bouwwerken, geen gebouw zijnde. Toepasselijke procedure Op de aanvraag voor een omgevingsvergunning kunnen twee procedures van toepassing zijn: 1) de reguliere procedure: dit houdt in dat het bevoegde gezag binnen acht weken een besluit neemt over de aanvraag, met eventuele verlenging van zes weken. 75 Tegen het besluit kan bezwaar, beroep en hoger beroep worden ingesteld. 2) de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure: dat betekent dat afdeling 3.4 Awb op de besluitvorming van toepassing is, zodat een ontwerpbesluit gedurende minimaal zes weken ter inzage moet worden gelegd en eenieder tegen het ontwerpbesluit een zienswijze 71 Bestemmingsplan Californië 1 (2013) p. 16. Te raadplegen:

https://horstaandemaas.raadsinformatie.nl/document/1012763/1/document. Dit artikel zal later de grond bieden onder het besluit dat de kavels met de bestemming projectvestiging glastuinbouw vergund konden worden als zonneweides. 72 Verbeelding Bestemmingsplan Californië 1 (2013). Te raadplegen: https://horstaandemaas.raadsinformatie.nl/document/1012764/1/document 73 Verbeelding Bestemmingsplan Californië 1 (2013). Te raadplegen: https://horstaandemaas.raadsinformatie.nl/document/1012764/1/document 74 Bestemmingsplan Californië 1 (2013). Te raadplegen: https://horstaandemaas.raadsinformatie.nl/document/1012763/1/document p. 19. 75 Art. 3.9 lid 1 en 2 Wabo.

34

kenbaar kan maken. Tegen het vaststellingsbesluit kan vervolgens beroep worden aangetekend. Welk van de twee procedures van toepassing is, is, gelet op artikel 3.10 eerste lid van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo), afhankelijk van de activiteit waarvoor een vergunning is aangevraagd en - onder meer - of deze activiteit past binnen het bestemmingsplan en de eventuele afwijkingsmogelijkheden die de regels van het bestemmingsplan bieden. Toetsingskader Indien een project volledig past binnen de regels van het vigerende bestemmingsplan, en ook voldoet aan het Bouwbesluit, de bouwverordening en de redelijke eisen van welstand, dan moet het bevoegd gezag de vergunning verlenen. Dit wordt ook wel een gebonden beschikking genoemd. Dit betekent dat het bevoegd gezag verplicht is de vergunning te verlenen.76 Als een vergunning wordt aangevraagd voor de activiteit ‘bouwen’, of voor de activiteit ‘oprichting of verandering van een inrichting of een mijnbouwwerk’, dan kan de aanvraag eveneens getoetst worden aan de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob). Het bestemmingsplan kan algemene regels bevatten die een afwijking van het bestemmingsplan onder omstandigheden toch toestaan. Of deze bevoegdheid in een concreet geval bestaat, kan alleen worden bepaald door raadpleging van het betreffende bestemmingsplan.

Als het bestemmingsplan dergelijke regels bevat, is er sprake van een zogenoemde ‘binnenplanse afwijking’. 77 Of het bevoegd gezag in een concreet geval wil afwijken van het bestemmingsplan met behulp van de binnenplanse afwijking, staat ter beoordeling van het bevoegd gezag dat daartoe een belangenafweging moet maken. Die belangenafweging moet blijven binnen de randvoorwaarden die het bestemmingsplan zelf bevat. Bij de binnenplanse afwijking geldt de reguliere procedure. Wanneer niet met behulp van de binnenplanse afwijking een vergunning kan worden verleend, dient te worden beoordeeld of het Bor de activiteit toestaat.78 Dit wordt ook wel de ‘kruimelgevallenregeling’ genoemd. Als de kruimelgevallenregeling ook geen uitweg biedt, kan het bestemmingsplan worden gewijzigd of een buitenplanse afwijkingsprocedure worden gevolgd. 2.3.1. Afwijking van het bestemmingsplan (binnenplans en buitenplans) Als een zonneweide niet past in het bestemmingsplan, kan het bevoegd gezag een omgevingsvergunning verlenen voor het afwijken van het bestemmingsplan. Dit moet passen binnen het gemeentelijk beleid. Er zijn hierbij verschillende mogelijkheden:

76 Voorbeeld: ABRvS 21 juni 2023, ECLI:NL:RVS:2023:2393, r.o. 5. 77 Artikel 2.12 lid 1 sub a onder 1 Wabo. 78 Artikel 2.12 lid 1 sub a onder 2 Wabo jo. Artikel 2.7 Bor jo. Artikel 4 bijlage 2 Bor.

35

a. In het bestemmingsplan is aangegeven dat onder voorwaarden ook een zonneweide kan worden toegestaan. Dit is een 'binnenplanse afwijking' van het bestemmingsplan. 79 b. Bij tijdelijk gebruik als zonneweide (maximaal 10 jaar) kan onder omstandigheden gebruikgemaakt worden van de 'kruimellijst'. (vergelijk artikel 4 van bijlage II Bor)80 c. Als a en b niet van toepassing zijn, kan het bevoegd gezag eventueel een omgevingsvergunning verlenen voor het buitenplans afwijken van het bestemmingsplan. 81 In 2019 en 2020 zijn vergunningen verleend voor zonneparken in het gebied Californië (zie hoofdstuk 3). Deze konden alleen vergund worden met een ‘binnenplanse afwijking’ van het bestemmingsplan (zie hiervoor, ad a). In 2021 zijn vergunningen verleend om de reeds in 2019 en 2020 vergunde zonneparken uit te breiden. Omdat de uitbreidingen van de zonneparken binnen het projectvestigingsgebied glastuinbouw Californië alleen gerealiseerd kon worden door middel van de buitenplanse afwijking, komt ad c nader aan bod. Bij een 'buitenplanse afwijking' moet een ruimtelijke onderbouwing toegevoegd worden. De eisen waaraan de ruimtelijke onderbouwing moet voldoen, zijn neergelegd in artikel 5.20 Bor. Op basis van deze ruimtelijke onderbouwing weegt de gemeente af of zij buitenplans wil afwijken van het geldende bestemmingsplan om de zonneweide mogelijk te maken.

De procedure die hierbij moet worden gevolgd is de uitgebreide voorbereidingsprocedure. 82 Aangetoond moet worden dat de zonneweide past in het gemeentelijk beleid, goed past op deze locatie en geen overlast geeft voor de omgeving. In het geval van een buitenplanse afwijking is eveneens een verklaring van geen bedenkingen van de gemeenteraad vereist.83 Zoals reeds toegelicht in 2.2.1 is een VVGB een instemming van een ander bestuursorgaan voor het verlenen van de omgevingsvergunning. Zonder de verklaring van geen bedenkingen kan het bevoegd gezag de omgevingsvergunning niet verlenen. De gedachte achter de VVGB is dat de gemeenteraad over de goede ruimtelijke ordening gaat, zoals bij het vaststellen van een bestemmingsplan. Het is dan wenselijk dat hetzelfde orgaan wat te zeggen heeft indien wordt afgeweken van het door het orgaan vastgestelde bestemmingsplan. Beoordelen aanvraag buitenplanse afwijking De aanvraag voor een omgevingsvergunning voor het buitenplans afwijken van het bestemmingsplan wordt getoetst aan: a. Een goede ruimtelijke ordening / zorgvuldige belangenafweging (Awb) b. Verplichtingen (milieu)wetgeving

79 Artikel 2.12, lid 1, sub a, onder 1 Wabo. 80 Artikel 2.12, lid 1, sub a, onder 2 Wabo. 81 Artikel 2.12 lid 1, sub a onder 3 Wabo. 82 Art. 3.10 lid 1 sub a Wabo jo. afdeling 3.4 Wabo. 83 Artikel 2.27 Wabo in samenhang met 6.5 lid 1 Bor.

36

c. Verklaring van geen bedenkingen gemeenteraad Een goede ruimtelijke ordening / zorgvuldige belangenafweging (Awb) Het bevoegd gezag heeft beleidsvrijheid om af te wegen of het de omgevingsvergunning voor afwijking van het bestemmingsplan wenst te verlenen. Voorwaarde is dat de activiteit waarvoor de vergunning (eventueel) wordt verleend, niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. Als de aanvraag past binnen het geldende beleid en ook verder voldoet aan een goede ruimtelijke ordening, kan de omgevingsvergunning worden verleend. Verplichtingen (milieu)wetgeving Een buitenplanse afwijking moet, net als een ontwikkeling die mogelijk gemaakt wordt met een bestemmingsplan, voldoen aan de (milieu)wetgeving. Er dient onderzoek plaats te vinden, waarbij getoetst wordt aan beleid en regelgeving op het gebied van bijvoorbeeld geluid, luchtkwaliteit, externe veiligheid, water, cultuurhistorie. De (uitkomst van deze) toetsing wordt doorgaans neergelegd in de ruimtelijke onderbouwing. Verklaring van geen bedenkingen gemeenteraad Het verlenen van een omgevingsvergunning voor het buitenplans afwijken van het bestemmingsplan is een bevoegdheid van het college van B&W, en het college mag de omgevingsvergunning pas verlenen als de raad een VVGB heeft afgegeven.

Dat de raad een VVGB moet afgeven is verklaarbaar, omdat het bestemmingsplan waarvan (middels vergunning) wordt afgeweken, ooit door de raad is vastgesteld. Een VVGB is niet vereist als het gaat om een geval ten aanzien waarvan de raad dit als zodanig heeft bepaald.84 Hierdoor hoeft niet bij iedere aanvraag een aparte VVGB afgegeven te worden. Indien (wel) een VVGB vereist is, kan de raad bij het afgeven van de VVGB voorschriften meegeven aan de ontwikkeling. Verklaring van geen bedenkingen De in 2021 vergunde uitbreiding van de zonneparken is niet in overeenstemming met het ter plaatse geldende bestemmingsplan ‘Californië 1’. Voor vergunningverlening is een VVGB nodig van de gemeenteraad. Op 20 oktober 2015 heeft de gemeenteraad besloten dat een dergelijke verklaring uitsluitend in de volgende gevallen nodig is:  Ontwikkelingen die niet concreet in een visie zijn afgekaderd (met visie wordt bedoeld: structuurvisies en beleidsnota’s waaronder ook de onder de oude Wro vastgestelde gebieds- en structuurvisies zoals de Structuurvisie Centrum Horst en de Gebiedsvisie LOG Witveldweg);  Ontwikkeling van nieuwe woningbouwlocaties, de bouw van meer dan 5 woningen of 10 appartementen; 84 Artikel 6.5 lid 3 Bor.

37

 

Nieuwe industriële vestigingen; Bij substantiële bedrijfsontwikkelingen of substantiële nieuwvestiging in het buitengebied, indien deze initiatieven niet passen in het nieuwe bestemmingsplan buitengebied.85

De aanvraag voor de uitbreiding van het zonnepark valt onder de eerste bullet. De aanvraag is op een aantal onderdelen niet passend binnen het op 15 december 2020 door de gemeenteraad vastgestelde ‘Kader voor de Opwek van Duurzame Energie’ (KODE), waardoor een verklaring van geen bedenkingen van de gemeenteraad nodig is om zowel een ontwerpbesluit tot verlening van omgevingsvergunning alsook een definitief besluit tot verlening van omgevingsvergunning nodig is.

85 Ontwerpbesluit omgevingsvergunning Vinkenpeelweg (24 september 2021).

38

3. Feitenreconstructie Vooraf In dit hoofdstuk reconstrueren we wat er op welk moment is gebeurd ten aanzien van de aanleg van zonneweides in Glastuinbouwgebied Californië vanuit het perspectief van de gemeente Horst aan de Maas. We richten ons daarbij op de volgende onderzoeksvragen: 4. Wat is er feitelijk gebeurd binnen de gemeente Horst aan de Maas door en tussen college, ambtelijke organisatie en gemeenteraad in dit dossier, in het bijzonder rondom de betreffende gronden en de aanleg van zonneweides in Glastuinbouwgebied Californië? 5. Wat is er feitelijk gebeurd in de interactie tussen de gemeente Horst aan de Maas en Californië B.V. c.q. (de bv van) haar voormalig directeur rondom de betreffende gronden en de aanleg van zonneweides in Glastuinbouwgebied Californië?

De feitenreconstructie is opgebouwd als een tijdlijn. In de feitenreconstructie in dit hoofdstuk zal op verschillende momenten verwezen worden naar vergunningsaanvragen voor het zonnepark. Onderstaand zijn de gegevens opgenomen die horen bij de vier omgevingsvergunningen die centraal staan in dit onderzoek.

Aanvraag Zonnepark Nieuw Erf 1.

Omgevingsvergunning Zonnepark Nieuw Erf te Horst aan de Maas 28-05-2019 • Datum aanvraag:

•

Datum verlening:

14-10-2019

•

Datum onherroepelijk:

26-11-2019

•

Wabo kenmerk:

WABO-2019-0337

•

Kadastrale percelen:

kadastraal bekend als gemeente Horst, sectie T, nummers 1314, 1504 en 1765

•

Aanvrager initieel:

ingediend door dhr. L. Burghout als directeur van Landbouwbedrijf Californië B.V.

•

Gewijzigde aanvrager:

ingediend door dhr. L. Burghout, in de rol van eigenaar van Karakter Energie B.V.

•

Procedure:

reguliere procedure

39

Aanvraag Zonnepark Vinkenpeelweg 2.

Omgevingsvergunning zonnepark Vinkenpeelweg te Grubbenvorst

•

Datum aanvraag:

14-01-2020

•

Datum verlening:

13-03-2020

•

Datum onherroepelijk:

5-8-2020

•

Wabo kenmerk:

WABO-2020-0030

•

Kadastrale percelen:

kadastraal bekend als gemeente Horst, sectie L, nummers 458, 744, 903, 936 en 939 en sectie M, nummers 587 en 590

•

Aanvrager initieel:

ingediend door dhr. L. Burghout als directeur van Landbouwbedrijf Californië B.V.

•

Gewijzigde aanvrager:

ingediend door dhr. L. Burghout als eigenaar van Karakter Two Energie B.V.

•

Procedure:

reguliere procedure

Aanvragen uitbreidingen Zonnepark Vinkenpeelweg 3.

4.

Omgevingsvergunning Uitbreiding Zonnepark Nieuw Erf

•

Datum aanvraag:

17-02-2021

•

Datum ontwerpbesluit

24-09-2021

•

Datum verlening:

11-11-2021

•

Datum onherroepelijk:

24-12-2021

•

Wabo kenmerk:

WABO-2021-0106

•

Kadastrale percelen:

kadastraal bekend als gemeente Horst, sectie T, nummer 1314 (gedeeltelijk) en nummer 1765 (gedeeltelijk)

•

Aanvrager:

Karakter Ontwikkeling B.V.

•

Procedure:

Uitgebreide voorbereidingsprocedure

Omgevingsvergunning Uitbreiding Zonnepark Vinkenpeelweg

•

Datum aanvraag:

17-02-2021

•

Datum ontwerpbesluit

24-09-2021

•

Datum verlening:

11-11-2021

•

Datum onherroepelijk:

24-12-2021

40

•

Wabo kenmerk:

WABO-2021-0107

•

Kadastrale percelen:

kadastraal bekend als gemeente Horst, sectie L, nummers 744, 797, 903, 936, 939 en 1004 en sectie M nummers 587 en 590

•

Aanvrager:

Karakter Two Energie B.V.

•

Procedure:

Uitgebreide voorbereidingsprocedure

Omgevingsvergunning Zonnepark aan Nieuwe Erf (kavel 5) In het dossier is vanaf medio 2018 schriftelijk contact aanwezig tussen Burghout en bestuurders en ambtenaren van de gemeente Horst aan de Maas. Aanvankelijk ging het hierbij om een zonneveld op kavel 16 en drijvende zonnepanelen op een retentievijver (een vijver waar neerslag die op de kassen valt tijdelijk in kan worden opgeslagen om het geleidelijk in de grond te laten zakken). Vanaf 2019 gaat het gesprek over zonnepanelen op kavel 5 en de restgronden bij kavel 16. De reden hiervoor is dat in 2019 nog onderzoek is gedaan naar het verkopen van kavel 16 met als bestemming glastuinbouw. Burghout heeft mondeling in informele contactmomenten bij wethouder Vostermans geïnformeerd naar de mogelijkheid om als alternatief voor glastuinbouw zonnepanelen op de kavels te realiseren. Wethouder Vostermans heeft hierop gevraagd of Burghout hiervoor een plan zou kunnen maken om deze bij de gemeente in te dienen. In de in de tijdlijn beschreven e-mailwisselingen wordt gerefereerd aan deze gesprekken.

22-06-2018: Overleg tussen Vostermans, de directeur van Greenport Venlo, de projectleider gebiedsontwikkeling Greenport Venlo en Burghout86 Tijdens dit overleg wordt de ontwikkeling van Californië 2 en de mogelijkheid van zonnepanelen besproken. 05-07-2018: E-mailwisseling Burghout met projectleider gebiedsontwikkeling Greenport Venlo 87 Burghout stuurt een bericht aan de projectleider gebiedsontwikkeling Greenport Venlo waarin hij aangeeft recent (op 22 juni) met onder andere Vostermans te hebben gesproken over de mogelijkheden voor een zonneveld op kavel 16 en op een retentievijver. Hij vraagt aan de projectleider gebiedsontwikkeling Greenport Venlo om terugkoppeling.

86 Mailwisseling Burghout en ambtenaar (05 juli 2018) 87 Mailwisseling Burghout en ambtenaar (05 juli 2018)

41

09-07-2018 tot 10-07-2018: E-mailwisseling Burghout met projectleider gebiedsontwikkeling Greenport Venlo88 Burghout stuurt de projectleider gebiedsontwikkeling Greenport Venlo van de gemeente Horst aan de Maas een bericht waarin hij vraagt of deze iets kan melden over zijn eerdere informele vraag naar de mogelijkheden voor zonnepanelen op een retentievijver en op kavel 16. De projectleider reageert dat het verzoek is neergelegd bij collega’s die zich bezighouden met duurzaamheid en duurzame energie, omdat zij bezig zijn met het opstellen van een beleidskader zonneenergie. Specifiek heeft de projectleider gevraagd of zij kavel 16 en de mogelijkheid van drijvende zonnevelden willen meenemen. De projectleider zegt dat de gemeente het initiatief zou moeten toejuichen, gezien haar taakstelling op het gebied van zonne-energie. Burghout geeft hierop aan dat hij haast heeft met de ontwikkeling, gezien de aankomende ronde SDEsubsidies. Hij zou begin oktober een vergunning nodig hebben om hieraan mee te kunnen doen. De projectleider antwoordt hierop dat zijn collega’s enthousiast zijn en dat hij het verzoek gaat bespreken met de portefeuillehouder, wethouder Kuipers. Hij zegt toe de SDE-subsidie89 in het gesprek te betrekken om er vaart in te krijgen en bij Burghout hierop terug te komen.

10-07-2018: E-mailwisseling projectleider gebiedsontwikkeling Greenport Venlo en ambtenaren Duurzaamheid90 De projectleider gebiedsontwikkeling zet het verzoek van Burghout uit bij twee ambtenaren van de afdeling Duurzaamheid. Hierbij geeft hij aan dat al jaren geen enkele tuinder geïnteresseerd is in de aankoop van kavel 16. Hij vraagt of de kavel binnen het concept-beleid inzake zonne-energie valt. Ook vraagt hij hun mening over de mogelijkheid om zonnepanelen aan te leggen op de retentievijver. 15-01-2019: De gemeenteraad stelt een tijdelijk beleidskader voor zonne-energie vast, de Beleidsvisie Zonne-energie91 Zoals opgenomen in hoofdstuk 2 (zie 2.1) stelt de raad op 15 januari 2019 een tijdelijk beleidskader voor zonne-energie vast. Uit interviews blijkt dat zowel de portefeuillehouder zonne-energiebeleid alsook een verantwoordelijk ambtenaar in de aanloop naar de vaststelling van het beleid inzake zonne-energie gesprekken heeft

88 Mailwisseling Burghout en ambtenaar (09 – 10 juli 2018) 89 SDE staat voor Stimulering Duurzame Energieproductie, De SDE-subsidie (inmiddels heet deze SDE++) is een

rijkssubsidie bedoeld voor bedrijven en non-profitorganisaties die grootschalig hernieuwbare energie willen opwekken of de CO2-uitstoot verminderen. 90 Mailwisseling ambtenaren, Zonnepanelen op kavel in Californië 1 (10 juli 2018) 91 Raadsbesluit vaststelling beleidsvisie zonne-energie (15 januari 2019). Te raadplegen: https://horstaandemaas.raadsinformatie.nl/document/7138619/2

42

gevoerd met Burghout in diens rol als directeur van Californië B.V. Dit is een type afstemming dat vaak voorafgaand aan beleid plaatsvindt met belanghebbende bedrijven, brancheverenigingen en belangenorganisaties. 16-02-2019 tot 18-02-2019: E-mailwisseling tussen wethouders Kuipers, Vostermans en beleidsadviseur Duurzame energie92 Op 16 februari 2019 stuurt wethouder Vostermans een e-mail aan wethouder Kuipers en de beleidsadviseur Duurzame energie waarin hij aangeeft informeel te zijn benaderd door Burghout met de vraag of een aanvraag voor een zonneveld op de twee restkavels binnen tuinbouwgebied Californië haalbaar zou kunnen zijn. Kuipers reageert dezelfde dag. Hij zegt dat het hem geen enkel probleem lijkt, omdat het zijns inziens in het bestaande beleid past en hij geeft aan dat Burghout contact kan opnemen met de beleidsadviseur Duurzame energie. Deze vraagt op 18 februari per e-mail vervolgens om contactgegevens van Burghout, zodat hij desgewenst contact kan opnemen. 07-3-2019 tot 11-3-2019: E-mailwisseling beleidsadviseur Duurzame energie met Burghout93 De beleidsadviseur Duurzame energie vraagt aan Burghout om meer informatie over een mogelijk zonneveld op twee restkavels in het gebied Californië. Hij geeft aan dat hij op basis van deze informatie kan kijken of het plan past bij het geldende beleid. Ook wil hij met een vergunningverlener naar het plan kijken.

Burghout informeert de beleidsadviseur Duurzame energie op 11 maart over de mogelijkheden in zijn agenda om een gesprek met hem te voeren. 15-3-2019: E-mailwisseling beleidsadviseur Duurzame energie met ambtenaren Duurzaamheid94 De beleidsadviseur Duurzame energie geeft aan deze dag een gesprek te hebben gevoerd met Burghout, waarin deze heeft gevraagd de mogelijkheden te verkennen zonnepanelen te realiseren op een aantal percelen (kavel 5 en de restgronden bij kavel 16). De beleidsadviseur geeft aan dat volgens hem het bestemmingsplan mogelijkheden biedt voor het plaatsen van zonnepanelen voor zover het gaat om de bestemming projectvestiging glastuinbouw en vraagt of zijn collega’s hiermee mee willen kijken.

92 Mailwisseling Vostermans, Kuipers en ambtenaar (16 – 18 februari 2019) 93 Mailwisseling Burghout met ambtenaren, Zonneveld op restkavels Californië en verdere verkenning geothermie

(7 maart 2019 - 11 maart 2019) 94 Mailwisseling ambtenaren, Bestemmingsplan Californië (15 maart 2019)

43

15-3-2019: E-mailwisseling beleidsadviseur Duurzame energie met ambtenaren Duurzaamheid 95 Burghout stuurt aan de beleidsadviseur Duurzame energie een kaart met daarop de mogelijke omvang van het zonneveld en vraagt met wie hij het beste om tafel kan gaan om de vergunningsaanvragen te doen. Hij meldt hierbij ook een wethouder te hebben gesproken die enthousiast was over het plan. Op 8 april 2019 vindt het overleg tussen Burghout en de beleidsadviseur Duurzame energie plaats. Hierbij is ook een adviseur van Burghout aanwezig. 08-4-2019: Overleg projectleider gebiedsontwikkeling Greenport Venlo en Burghout Burghout voert overleg met de projectleider gebiedsontwikkeling Greenport Venlo en met een vertegenwoordiger van een bedrijf dat zich mogelijk op kavel 5 zou kunnen vestigen. De projectleider gebiedsontwikkeling Greenport Venlo deelt mee dat het niet opportuun is om te verkennen of dit bedrijf zich op kavel 5 kan vestigen vanwege overlast voor de omgeving. 08-5-2019: E-mailwisseling tussen projectleider gebiedsontwikkeling Greenport Venlo en Burghout96 De projectleider gebiedsontwikkeling Greenport Venlo deelt Burghout mee dat de gemeente geen medewerking zal verlenen aan de vestiging van een buitenopslag van Vida XL op kavel 5 of kavel 16 in Californië. Burghout had deze alternatieve bestemming telefonisch bij de projectleider aangedragen.

De projectleider geeft hierbij ook aan dat de strategisch adviseur economie en gebiedsontwikkeling en wethouder Vostermans enige tijd geleden al een vergelijkbare boodschap aan Burghout hebben gebracht. 28-5-2019: E-mailwisseling zaakmanager omgevingsvergunningen en de beleidsadviseur Duurzame energie97 De beleidsadviseur Duurzame energie mailt met de zaakmanager omgevingsvergunningen. Hij heeft gesproken met Burghout namens Californië B.V. In de Tweede Kamer zou op deze dag gestemd worden over een motie over het tijdelijk niet toestaan van nieuwe zonneparken op natuur- en landbouwgronden en Burghout vroeg zich af of hij de aanvraag niet beter alvast kon indienen, ook al is deze nog niet besproken met bewoners. In de e-mailwisseling wordt gesproken over wanneer aanvragen gepubliceerd worden. In een latere mail van 28 mei 2019 geeft de adviseur Energie en Klimaat aan dat hij verwacht dat de aanvraag door Californië B.V. dezelfde dag nog wordt ingediend.

95 Mailwisseling Burghout met ambtenaar, Zonnevelden (22 maart 2019) 96 Mailwisseling ambtenaren met Burghout, Buitenopslag Vida XL op de kavels 5 en 16 in Californië, (2 mei 2019) 97 Mailwisseling ambtenaren met Burghout (28 mei 2019)

44

28-05-2019: Aanvraag ingediend voor Zonnepark Californië aan Nieuw Erf98 Twee aanvragen voor omgevingsvergunningen voor Zonneparken in het gebied Californië in Horst aan de Maas worden ingediend. De aanvragen worden ingediend door Burghout als directeur van Landbouwbedrijf Californië B.V., met zijn emailadres van Californië B.V. Het gemachtigde bedrijf is Aelmans Ruimte, Omgeving & Milieu B.V. Aelmans Adviesgroep heeft dochterondernemingen: Aelmans, Adam Mostard Hommes Makelaars, Crijns Rentmeesters, Overwater grondbeleid en Pouderoyen Tonnaer. 28-05-2019 tot 04-06-2019: E-mailcontact tussen Burghout van Californië B.V. en de gemeente Horst aan de Maas In de weken na het indienen van de vergunningsaanvragen is er e-mailcontact tussen de adviseur Duurzame energie, de zaakmanager omgevingsvergunningen en Burghout. Op 28 mei mailt de adviseur Duurzame energie over de op handen zijnde noodzaak van toetsing aan de zonneladder of de Beleidsvisie Zonne-energie.99 De eerdergenoemde motie in de Tweede Kamer verzoekt de regering er met decentrale overheden voor te zorgen dat nieuwe zonneparken op natuur- en landbouwgronden worden getoetst aan de op handen zijnde zonneladder of een vergelijkbaar door decentrale overheden vastgesteld afwegingskader. De adviseur Duurzame energie stelt dat Horst aan de Maas zo’n afwegingskader kent, namelijk het zonneenergiebeleid.

Hiermee is indiening van de vergunningsaanvraag voorafgaand aan de motie volgens hem niet meer nodig: “In mijn optiek wordt de soep dus niet zo heet gegeten als dat ie wordt opgediend. Dat beschouwde [sic] denk ik dat de noodzaak voor een overhaaste indiening van de vergunningaanvraag niet meer nodig is.”100 Op 4 juni volgt een interne e-mailwisseling tussen de zaakmanager omgevingsvergunningen en de adviseur Duurzame energie over de inpasbaarheid van de vergunningsaanvraag in de Beleidsvisie Zonneenergie die is vastgesteld in januari 2019. 101 De adviseur Duurzame energie geeft aan dat de aanvraag voor het Zonnepark Californië naadloos aansluit op de beleidsvisie. Hij verwijst naar de vijfde mogelijkheid voor zonnepanelen, namelijk meervoudig ruimtegebruik, reststroken en niet-agrarische gronden en stelt dat deze mogelijkheid ‘met het oog op deze ontwikkeling’ is opgenomen in de beleidsvisie.

98 Aanvraag Zonnepark Californië (28 mei 2019) 99 Interne mailwisseling ambtenaren (28 mei 2019) 100 Interne mailwisseling ambtenaren (28 mei 2019); Mailwisseling ambtenaren met Burghout (28 mei 2019) 101 Interne mailwisseling ambtenaren (28 mei 2019)]

45

04-06-2019 tot 05-06-2019: E-mailwisseling adviseur Duurzame energie met wethouder Kuipers, die ook wethouders Vostermans en Beurskens informeert102 De adviseur Duurzame energie mailt wethouder Kuipers dat Burghout druk bezig is met de aanvraag voor zonnevelden op de reststroken bij Californië en zegt hierbij dat het gaat om een mooi initiatief dat naadloos past in de Beleidsvisie Zonne-energie. Per mail informeert wethouder Kuipers ook wethouders Beurskens en Vostermans. Kuipers zegt zelf geen bijzonderheden vooraf te zien en aan te nemen dat het nog formeel als vergunningsaanvraag langskomt. Vostermans en Beurskens benoemen op inhoud geen bijzonderheden, maar geven wel aan dat de omgevingsdialoog belangrijk is (Vostermans) en in aanvulling daarop dat ook het vroegtijdig meenemen van de raad een punt van aandacht is (Beurksens). 05-06-2019: Overleg tussen de zaakmanager omgevingsvergunningen, Burghout en Pouderoyen Tonnaer103 Er vindt een overleg plaats tussen de zaakmanager omgevingsvergunningen, Burghout en een adviseur van Burghout van Pouderoyen Tonnaer over de voortgang van het proces van vergunningverlening. Een verslag van het gesprek wordt opgesteld door Pouderoyen Tonnaer. In het verslag staat dat de initiële omgevingsvergunning (WABO-2019-0339) voor Zonnepark Nieuw Erf en Sevenumseweg wordt ingetrokken.

De zaakmanager omgevingsvergunningen geeft aan dat dit te maken heeft met het feit dat een vormvrije M.E.R.-beoordeling noodzakelijk was om deze aanvraag toe te kennen. Later in 2021 wordt hier opnieuw een aanvraag voor gedaan (WABO-2021-0107). De aanvraag Zonnepark Californië (OLO 442839, zaaknummer WABO-2019-0337) wordt doorgezet. Besloten wordt dat de beslistermijn met zes weken wordt verlengd, omdat aanvullende stukken moeten worden ingediend. In het verslag staat dat de uitgebreide procedure van toepassing is. Dit is onjuist omdat het een reguliere procedure betreft. 12-06-2019: E-mail zaakmanager omgevingsvergunningen over termijnverlenging i.p.v. opschorting. 104 De zaakmanager omgevingsvergunningen geeft per e-mail aan Pouderoyen Tonnaer door dat de aanvraag niet compleet is. Tevens meldt zij dat het om een reguliere procedure gaat, en niet om een uitgebreide procedure, zoals door Pouderoyen Tonnaer in het gespreksverslag werd gesteld. Vervolgens geeft de zaakmanager aan dat conform de afspraak tijdens het gesprek van 5 juni 2019, de beslistermijn niet wordt opgeschort, maar de beslistermijn wordt verlengd met zes weken.

102 Interne mailwisseling ambtenaren wethouders (5 juni 2019) 103 Mailwisseling ambtenaren met adviseur en Burghout (5 juni 2019) 104 Mailwisseling ambtenaren met adviseur en Burghout (5 juni 2019)

46

14-06-2019: De aanvraag omgevingsvergunning van 28 mei 2019 wordt in het gemeenteblad gepubliceerd105 17-07-2019: Aanvullende gegevens worden ingediend106 Pouderoyen Tonnaer stuurt een memo met aanvullende gegevens waar ambtelijk door de gemeente om is gevraagd in het overleg van 5 juni 2019. 18-07-2019: Collegebesluit verlenging beslistermijn met zes weken aanvraag Zonnepark Californië aan Nieuw Erf107 Op 18 juli 2019 besluit het college om de beslistermijn voor de vergunningsaanvraag Zonnepark Nieuw Erf met zes weken te verlengen op grond van artikel 3.9, lid 2 van de Wabo. Dit besluit is namens het college in mandaat genomen door het Teamhoofd Team Omgeving. De verlenging van de beslistermijn is een gebruikelijke stap in de procedure. Reden voor de verlenging is dat na het overleg op 5 juni de benodigde aanvullende gegevens nog niet door de gemeente zijn ontvangen. Het besluit om de beslistermijn te verlengen wordt op 18 juli in het gemeenteblad gepubliceerd.108 De aanvullende gegevens waren op 18 juli strikt gezien wel door de gemeente ontvangen. Mogelijk is de ontvangst van aanvullende informatie op dat moment nog niet bekend bij het college. Een besluit tot verlenging is verder redelijk, gezien het feit dat de aanvullende gegevens niet binnen het tijdsbestek van één dag beoordeeld kunnen worden.

24-07-2019: Gemeente vraagt advies aan het Waterschap Limburg in de beoordeling vergunningsaanvraag Zonnepark Californië aan Nieuw Erf 109 De zaakmanager omgevingsvergunningen mailt het Waterschap Limburg het volgende: “Wij hebben een aanvraag omgevingsvergunning ontvangen voor de realisatie van een zonnepanelenveld op een locatie aan het Nieuw Erf in Horst/Grubbenvorst. De percelen zijn kadastraal bekend gemeente Horst, sectie T, nummers 1314, 1504 en 1765. Zie de bijlagen bij deze mail. Graag uw advies over deze aanvraag. Lukt het om uiterlijk 16 augustus 2019 advies te geven?”110

105 Gemeenteblad Horst aan de Maas: Nieuw Erf, Grubbenvorst, aangevraagde omgevingsvergunning 28 mei 2019.

Te raadplegen: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2019-145507.pdf 106 Memo Aanvullende gegevens omgevingsvergunning Zonnepark Californië locatie Nieuw Erf te Horst (17 juli 2019). 107 Brief Horst aan de Maas Kennisgeving beschikking verlengen beslistermijn (18 juli 2019). 108 Gemeenteblad Horst aan de Maas: Nieuw Erf, Grubbenvorst, verlenging beslistermijn omgevingsvergunning (18 juli 2019). Te raadplegen: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2019-178641.pdf 109 Mailwisseling ambtenaren met Waterschap Limburg (24 juli 2019). 110 Mailwisseling ambtenaren met Waterschap Limburg (24 juli 2019).

47

29-07-2019: Gemeente vraagt advies aan Veiligheidsregio Noord-Limburg in de beoordeling vergunningsaanvraag Zonnepark Californië aan Nieuw Erf 111 De zaakmanager omgevingsvergunningen vraagt namens de gemeente om advies over de aanvraag omgevingsvergunning aan de veiligheidsregio. Zij mailt hierover het volgende: “Wij hebben een aanvraag omgevingsvergunning ontvangen voor het realiseren van een zonnepanelenveld binnen het projectvestigingsgebied glastuinbouw Californië in Grubbenvorst, op een perceel gelegen aan het Nieuw Erf. Mijn collega [ambtenaar gemeente Horst aan de Maas] heeft hierover met [ambtenaar veiligheidsregio Limburg-Noord] telefonisch contact gehad. Hierbij is aangegeven dat de veiligheidsregio vanuit het oogpunt van brand(beheersing) graag betrokken wil worden bij dit soort aanvragen. Bij deze doe ik u de aanvraag omgevingsvergunning met bijbehorende stukken toekomen. Graag ontvangen wij binnen twee weken uw advies over deze aanvraag omgevingsvergunning.”112 31-07-2019: Gemeentelijke brief van de zaakmanager omgevingsvergunningen aan Burghout over het ontbreken van gegevens voor definitieve beoordeling vergunningsaanvraag 113 De zaakmanager omgevingsvergunningen geeft aan dat de vergunningsaanvraag op verschillende punten niet voldoet aan het bestemmingsplan Californië 1 en geeft de keuze om het bouwplan aan te passen of de afwijking te motiveren.

Daarnaast geeft de zaakmanager omgevingsvergunningen aan dat op acht punten informatie ontbreekt die nodig is voor de definitieve beoordeling van de vergunningsaanvraag. Op 1 augustus 2019 stuurt de zaakmanager omgevingsvergunningen dezelfde brief ook aan de adviesgroep Aelmans, gemachtigde om de aanvraag te doen namens Burghout. 114 Er wordt een termijn van drie weken gesteld waarin de aanvraag moet worden aangevuld. 06-08-2019: E-mail van Waterschap Limburg aan de zaakmanager omgevingsvergunningen 115 Na de adviesvraag van de zaakmanager omgevingsvergunningen namens de gemeente op 24 juli geeft het waterschap negen toetsingspunten voor de waterparagraaf.

111 Mailwisseling ambtenaren met Veiligheidsregio (29 juli 2019) 112 Mailwisseling ambtenaren met Veiligheidregio (29 juli 2019) 113 Gemeente Horst aan de Maas, Brief verzoek aanvullende gegevens (31 juli 2019) 114 Mailwisseling ambtenaar met adviseur Burghout (1 augustus 2019) 115 Mailwisseling ambtenaar met Waterschap Limburg (6 augustus 2019)

48

06-08-2019: Mail van de Veiligheidsregio Noord-Limburg met advies beoordeling vergunningsaanvraag116 De brandweer Limburg-Noord concludeert dat er informatie ontbreekt waardoor geen advies gegeven kan worden op de vergunningsaanvraag. Er ontbreken twee zaken: 1) technische beschrijving van de installatie-opzet en onderdelen van het zonnepark, en 2) installatietekeningen met maatvoering. Daarbij geeft de veiligheidsregio vast een aantal ontwerpuitgangspunten mee. 07-08-2019: Gemeentelijke brief van de zaakmanager omgevingsvergunningen aan Burghout over de adviezen van het waterschap en de veiligheidsregio117 De zaakmanager omgevingsvergunningen stuurt de adviezen van het waterschap en de veiligheidsregio integraal door naar Burghout. De zaakmanager omgevingsvergunningen vraagt om de aanvulling op basis van de adviezen en uitgangspunten van de veiligheidsregio en het waterschap binnen twee weken te doen. Dezelfde dag stuurt de zaakmanager omgevingsvergunningen de brief aan Burghout door naar een adviseur van adviesgroep Aelmans. 10-08-2019: Karakter Energie B.V. koopt kavels 5 en 16118 In augustus 2019 wordt de vergunningsaanvraag omgezet van Californië B.V. naar Karakter Energie B.V. Hier vindt ook correspondentie over plaats met de gemeente. De vergunningsprocedure wordt verder doorlopen.

Op 10 augustus 2019 koopt Karakter Energie B.V. kavel 5 en de restgronden bij kavel 16 van Grondexploitatiemaatschappij Californië B.V. De levering zal op 11 december 2019 plaatsvinden. In de koopovereenkomst is bij het noemen van de partijen opgenomen dat Californië vertegenwoordigd is door de heer “J. Hulsen (als speciaal daartoe door de RvC van de Vennootschap – na consultatie van de AVA – op grond van artikel 19 van de statuten van de Vennootschap aangewezen persoon, vanwege het tegenstrijdige belang tussen Vennootschap en haar directeur, de heer Burghout)”. Karakter Energie B.V. koopt kavel 5 (kadastraal bekend als gemeente Horst, sectie I nummers 1314 en 1504 en sectie T nummer 1765) en de restgronden bij kavel 16.

116 Brief Veiligheidsregio Limburg Noord Advies Zonnepark Californië (6 augustus 2019) 117 Brief aanvraag omgevingsvergunning (7 augustus 2019) 19-0091256 Brief n_a_v_ adviezen Waterschap en

Veiligheidsregio 118 Koopovereenkomsten tussen Grondexploitatiemaatschappij Californië B.V. en Karakter Energie B.V. inzake kavel 5 en koopovereenkomst restgronden bij kavel 16 (10 augustus 2019).

49

12-08-2019: E-mailwisseling Burghout en de zaakmanager omgevingsvergunningen over nieuwe B.V. 119 De zaakmanager omgevingsvergunningen krijgt een mail van de heer Burghout, ondertekend als directeur van Californië B.V., verzonden vanaf het emailadres van Burghouts eigen bv120 en met in de cc het emailadres van Burghout van Californië B.V. In de e-mail wordt gezegd dat een nieuwe vennootschap, Karakter Energie B.V. de zonneweide gaat ontwikkelen en gevraagd hoe de vergunningen en correspondentie op deze naam terecht kunnen komen. 20-08-2019: Burghout voert overleg met wethouder Kuipers en de adviseur Duurzame energie Dit gesprek is volgens wethouder Kuipers uitsluitend gegaan over het onderwerp geothermie. 23-08-2019: E-mail van de zaakmanager omgevingsvergunningen aan Burghout over het nogmaals opschorten van de beslissingstermijn met 6 weken121 De zaakmanager omgevingsvergunningen mailt Burghout via zijn e-mailadres van Californië B.V. De zaakmanager omgevingsvergunningen concludeert: “Naar aanleiding van jullie aanvraag voor het realiseren van een zonnepanelenveld op een locatie aan het Nieuw Erf in Horst/Grubbenvorst, hebben wij jullie op respectievelijk 31 juli 2019 en 7 augustus 2019 brieven gestuurd met het verzoek om de aanvraag aan te vullen. De termijn waarbinnen wij hebben gevraagd om deze aanvullingen in te dienen, is gisteren verlopen.

Tot vandaag hebben wij geen stukken mogen ontvangen.” Vervolgens is het voorstel van de zaakmanager namens de gemeente om op grond van art. 4:15 Awb tweede lid, onder a de beslissingstermijn nogmaals met zes weken op te schorten tot 14 oktober 2019. De zaakmanager vraagt Burghout om uiterlijk 28 augustus in te stemmen met deze wederzijdse opschorting. 26-08-2019: Memo/Advies van Pouderoyen aan de zaakmanager omgevingsvergunningen met motivatie afwijken bestemmingsplan122 In een memo aan de zaakmanager omgevingsvergunningen geeft Pouderoyen Tonnaer een motivering voor de afwijking van het bestemmingsplan.

119 Mailwisseling ambtenaar met Burghout (12 augustus 2019). 120 Met opzet is ter bescherming van de privacy van de betrokkene niet het gehele mailadres opgenomen. 121 Mailwisseling ambtenaar met Burghout (23 augustus 2019) 19-0097551 Mail opschorten beslistermijn 122 Memo Motivatie afwijken bestemmingsplan WABO 2019-0337 (26 augustus 2019)

50

27-08-2019: E-mail van Burghout aan de zaakmanager omgevingsvergunningen met instemming opschorten beslistermijn123 Burghout bedankt voor de mail van 23 augustus en het telefonische contact op 26 augustus. Hij geeft aan in te stemmen met het opschorten van de beslistermijn en er vertrouwen in te hebben. Burghout mailt vanaf het het e-mailadres van zijn eigen bv en sluit zijn mail af met zijn mailhandtekening van zijn eigen bedrijf: “Met vriendelijke groet / Kind regards, ir. drs. Lodewijk W. Burghout Burghout Projectmanagement BV / Karakter Ontwikkeling BV [contactgegevens weggelaten door onderzoekers] 27-08-2019: Gemeentelijke brief van de zaakmanager omgevingsvergunningen aan Burghout over bevestiging instemming met opschorten beslistermijn124 De zaakmanager omgevingsvergunningen bevestigt dat de beslistermijn is opgeschort tot 14 oktober 2019 en vraagt Burghout ruim voor 14 oktober alle gevraagde stukken aan te leveren, zodat de gemeente voldoende tijd heeft voor beoordeling. 05-09-2019: Pouderoyen Tonnaer stuurt namens Karakter Energie B.V. aanvullende stukken naar de gemeente125 Op 5 september 2019 ontvangt de gemeente Horst aan de Maas aanvullende stukken in het kader van de aanvraag omgevingsvergunning voor de zonneweide aan het Nieuw Erf. Het gaat onder andere om een waterplan, een landschapsplan en een document met de technische specificaties van de installaties.

05-09-2019: De gemeente ontvangt een notitie van Pouderoyen Tonnaer met verzoek tot overzetten naam aanvrager vergunning126 Pouderoyen Tonnaer heeft een notitie opgesteld met aanvullingen op de bouwaanvraag voor Zonnepark Californië aan Nieuw Erf. Als opdrachtgever zijn Karakter Energie B.V. en Burghout vermeld. In deze notitie staat o.a. het volgende: “De omgevingsvergunning (OLO 4442839) van 28 mei 2019 is aangevraagd op naam van Landbouwbedrijf Californië B.V. (de heer L. Burghout) met KvK-nummer 14130383 en vestigingsnummer 000016417860. De aanvraag van deze omgevingsvergunning moet worden overgezet op naam van de toekomstige exploitant i.c. Karakter Energie B.V. (de heer L. Burghout) met KvK-nummer 75231220 en vestigingsnummer 000043117759. Het formulier ‘wijziging gegevens aanvrager’ is als bijlage 1 toegevoegd.”

123 Mailwisseling ambtenaar met Burghout (27 augustus 2019) 124 Brief gemeente opschorten beslistermijn aanvraag omgevingsvergunning (27 augustus 2019) 125 Mailwisseling ambtenaren (5 september 2019) 126 Notitie aanvullingen ‘Bouwaanvraag’ (5 september 2019)

51

Het volgende document in het dossier is een gemeentelijk formulier van de vergunningsaanvraag waarin de aanvrager is gewijzigd in Burghout als eigenaar van Karakter Energie B.V. Ook bijgevoegd is een KvK-uittreksel van de op 28-06-2019 opgerichte Karakter Energie B.V. 09-09-2019: Gemeente vraagt advies aan Veiligheidsregio Noord-Limburg in de beoordeling vergunningsaanvraag Zonnepark Californië aan Nieuw Erf 127 De zaakmanager omgevingsvergunningen geeft namens de gemeente aan graag uiterlijk 23 september 2019 op basis van de aanvullende stukken een advies te ontvangen van de veiligheidsregio. Na het advies nog niet ontvangen te hebben, vraagt de zaakmanager omgevingsvergunningen op 20 september 2019 opnieuw om het eerder gevraagde advies.128 02-10-2019: Notitie Voortoets vergunningsplicht Wet natuurbescherming129 Pouderoyen Tonnaer levert een notitie aan bij de gemeente met een voortoets stikstof in het kader van de vergunningsplicht Wet natuurbescherming. De conclusie van de notitie luidt: “Negatieve effecten op instandhoudingsdoelen van het dichtst bij gelegen Natura 2000-gebied ‘Maasduinen’ (6 km) ten gevolge van stikstof kunnen met zekerheid worden uitgesloten. Ook andere negatieve effecten, zoals bijvoorbeeld verstoring, verdroging et cetera, zijn vanwege de afstand tot Natura 2000-gebieden met zekerheid uit te sluiten.