Horst aan de Maas - feitenreconstructie - Necker - VERTROUWELIJK CONCEPT

22

Peel en Maas en door de provincie Limburg. Met de Structuurvisie Klavertje 4-gebied zet de regio in op een ruimtelijk-economische structuurversterking door een duurzame ontwikkeling die is geïnspireerd op de cradle-to-cradle principes. Deze duurzame ontwikkeling moet leiden tot het realiseren van een goede balans in sociaal, ecologisch en economisch opzicht. Het werklandschap moet daarom een combinatie van groen en bedrijvigheid zijn. In het werklandschap moeten vooral niet-grondgebonden agrarische en logistieke bedrijven geconcentreerd en gebundeld worden. Hiermee worden schaalvoordelen behaald. Om dat te realiseren geeft de structuurvisie een strategie op hoofdlijnen die vervolgens is uitgewerkt per thema. Een van deze thema’s is het thema Energie en grondstoffen. Op dit thema stelt de structuurvisie dat er gestreefd moet worden naar het creëren van een energieoverschot op de lange termijn zodat energie geëxporteerd kan worden naar buiten het Klavertje 4-gebied. Duurzame en rendabele energievoorzieningen (die zowel energie opwekken als besparen), moeten worden gestimuleerd. Greenport Venlo wil daarbij optreden als energiemanager met de volgende speerpunten:    

Het realiseren en beheren van gebiedsbrede (nuts)voorzieningen. Het (in overleg en samenwerking met bedrijven) realiseren van optimale energiebesparingen. Voorzien in de hiervoor benodigde juridische structuren. Het realiseren en coördineren van duurzame opwekcapaciteit.57

In de structuurvisie is er vervolgens speciale aandacht voor de inzet op het duurzaam opwekken van energie door het scheppen van een aantrekkelijk vestigingsklimaat voor partijen die wensen te investeren in duurzame opwekcapaciteit.58 Afbeelding 1: plangebied Californië binnen Klavertje-4 gebied

Structuurvisie Klavertje 4-gebied (11 september 2012). Te raadplegen: https://plannen.horstaandemaas.nl/NL.IMRO.1507.SVGRKLAVERTJEVIERVA01/d_NL.IMRO.1507.SVGRKLAVERTJEVIER-VA01_3.html 58 Structuurvisie Klavertje 4-gebied (11 september 2012). Te raadplegen: https://plannen.horstaandemaas.nl/NL.IMRO.1507.SVGRKLAVERTJEVIERVA01/d_NL.IMRO.1507.SVGRKLAVERTJEVIER-VA01_3.html 57

23

Legenda afbeelding 1: Blauw gebied: Rood gebied: Zwarte omlijning:

2.2.

Californië 1. Californië 2 Klavertje 4-gebied

Vergunningverlening en wijziging bestemmingsplan

2.2.1. Bevoegdheden bij vergunningverlening Er zijn meerdere vormen van vergunningverlening. De gemeenteraad kan zelf onderwerpen aanwijzen waarvoor een vergunning nodig is, zolang het niet in strijd is met hogere regelgeving. Het wettelijk kader voor vergunningsverlening is in paragraaf 2.1 toegelicht. Op grond daarvan is het college van burgemeester en wethouders het bevoegd gezag om een vergunningsaanvraag te beoordelen. De wetgever heeft de bevoegdheid tot het vaststellen van het bestemmingsplan (lokale regels) aan de gemeenteraad gegeven. De gemeenteraad stelt een bestemmingsplan op, met daarin de planologische regels over welke activiteiten waar mogen worden verricht. Een bestemmingsplan wordt door middel van een uitgebreide procedure op- en vastgesteld. Bij het vaststellen van bestemmingsplannen worden

24

onderzoeken verricht. Op deze manier onderbouwt de gemeenteraad dat het bestemmingsplan een ‘goede ruimtelijke ordening’ dient. Hierin heeft de gemeenteraad een ruime beoordelingsvrijheid. Soms doen zich gevallen voor waarin de door de gemeenteraad vastgestelde planologische regels geen ruimte bieden voor een gewenste ontwikkeling. Dan moet het college afwijken van het bestemmingsplan bij de vergunningverlening. Dit mag niet zomaar. De gemeenteraad heeft met een bestemmingsplan onderbouwd gemotiveerd dat de toegestane activiteiten de ‘goede ruimtelijke ordening’ dienen. Het afwijken ervan kan dus in strijd zijn met de wettelijke vereiste dat ruimtelijke activiteiten in lijn moeten zijn met de goede ruimtelijke ordening. Als het college van oordeel is dat een dergelijke ontwikkeling goed is voor de gemeente, kan het een afwijkingsprocedure starten. Dit kan via een binnenplanse afwijkingsprocedure of een buitenplanse afwijkingsprocedure. Bij de binnenplanse afwijkingsprocedure bevat het bestemmingsplan afwijkingsbepalingen, hierbij geldt de reguliere voorbereidingsprocedure (beslistermijn van 8 weken + 6 weken verlenging). Bij de buitenplanse afwijkingsprocedure geldt de uitgebreide voorbereidingsprocedure (beslistermijn van maximaal 6 maanden). Bij beide procedures geldt dat een dergelijke activiteit niet in strijd mag zijn met een goede ruimtelijke ordening.

Bij een binnenplanse afwijking kan er worden verondersteld dat de goede ruimtelijke ordening al is geborgd. De gemeenteraad heeft daarover al nagedacht, het staat namelijk al in het bestemmingsplan. Bij een buitenplanse afwijking dient de uitgebreide procedure te worden gevolgd. Het college moet dan aantonen dat de afwijking in overeenstemming is met de goede ruimtelijke ordening. Dit gebeurt aan de hand van onderzoeken, waarvan de resultaten neergelegd zijn in een ruimtelijke onderbouwing. Het college moet aan de hand van de onderzoeken en de conclusie die aan de onderzoeken wordt gekoppeld, aantonen dat voldaan wordt aan het vereiste van een goede ruimtelijke ordening. VVGB-procedure Aangezien er bij een buitenplanse afwijking wordt afgeweken van het door de gemeenteraad vastgestelde bestemmingsplan, is er een verklaring van geen bedenkingen (VVGB) van de gemeenteraad nodig. De VVGB-procedure kent twee stappen: de VVGB voor het ontwerpbesluit, waarna ook zienswijzen kunnen worden ingediend. Het definitieve besluit vereist ook een VVGB. Indien de VVGB wordt afgegeven, kan het definitieve besluit worden gepubliceerd. Er worden dus in beginsel twee VVGB’s afgegeven: één VVGB voor het ontwerpbesluit en één VVGB voor het definitieve besluit. Bij de VVGB-procedure bekijkt de gemeenteraad het (ontwerp)besluit van het college.

De gemeenteraad beoordeelt of hij het eens is met de beoordeling van het college en of de gewenste ontwikkelingen in lijn zijn met de goede ruimtelijke ordening. Als de gemeenteraad van oordeel is dat het ontwerpvergunningsbesluit in lijn is met de goede ruimtelijke ordening, geeft hij de VVGB af. Indien hij van oordeel is dat het ontwerpvergunningsbesluit niet in overeenstemming is met de goede ruimtelijke ordening, weigert hij de vergunning af te geven. Een verklaring van geen bedenkingen kan uitsluitend worden geweigerd in het belang van een goede ruimtelijke ordening (vgl. artikel 6.5, lid 3, Bor). In één geval hoeft het college geen VVGB te verkrijgen van de gemeenteraad. Dat is in de door de gemeenteraad aangewezen gevallen: de gemeenteraad kan een lijst van categorieën van gevallen vaststellen waarvoor geen VVGB is vereist. Hierbij is het van belang dat de gemeenteraad dus bepaalt

25

dat er onderwerpen zijn waarover hij geen VVGB hoeft af te geven. De raad van Horst aan de Maas heeft bij besluit van 20 oktober 2015 categorieën van gevallen aangewezen waarvoor geen VVGB is vereist.59 Belang van (rechts)persoon als indiener Zoals uit bovenstaande blijkt, wordt een vergunningverleningsproces bij ruimtelijke activiteiten beoordeeld aan de hand van welke activiteiten waar worden verricht. Een ruimtelijke vergunning is zaaksgebonden, niet persoonsgebonden. Door de aard van een omgevingsvergunning kan de persoon als indiener van de vergunningaanvraag in zeer beperkte mate een rol spelen in de beoordeling van het vergunningverleningsproces. Wie de indiener is kan eventueel alleen van belang zijn bij financiële aspecten (haalbaarheid van het plan) en bij een Wet Bibob-beoordeling. De Wet Bibob heeft als doel om criminele activiteiten via legale wegen te voorkomen. De Wet Bibobbeoordeling kan worden uitgevoerd door de gemeente zelf of door het Landelijk Bureau Bibob. Een aangevraagde vergunning kan worden geweigerd indien er ernstig gevaar bestaat dat de vergunning mede zal worden gebruikt om geld uit illegale activiteiten te gebruiken, of om strafbare feiten te plegen. De gemeente was in de periode van vergunningverlening niet verplicht tot het uitvoeren van een Bibobonderzoek. Dit was een discretionaire bevoegdheid.

Het was dus aan het bestuursorgaan zelf om af te wegen of inzet van het instrument noodzakelijk was. De gemeente Horst aan de Maas had, voor zover na kon worden gegaan, ten tijde van belang geen beleidsregel opgesteld voor de toepassing van de Wet Bibob (inmiddels heeft de gemeente wel een ‘Beleidsregel voor de toepassing van de Wet Bibob gemeente Horst aan de Maas’). 2.2.2. Vaststellen bestemmingsplan Vanaf 2005 start binnen de gemeente het proces om te komen tot een bestemmingsplan voor het gebied Californië dat de vestiging van een glastuinbouwgebied toelaat. In 2005 worden een milieueffectenrapportage en een voorontwerp-bestemmingsplan opgesteld. In januari 2007 wordt het ontwerpbestemmingsplan vastgesteld.60 De gemeenteraad stelt op 4 september 2007 het bestemmingsplan voor de gebieden Californië 1 en 2 vast. Het bestemmingsplan voorziet in de aanleg van een aantrekkelijk, duurzaam en hoogwaardig glastuinbouwgebied. Om de plannen rond glastuinbouw tot uitvoering te brengen was het noodzakelijk om de gronden van een aantal eigenaren in Californië te verwerven. Aangezien deze eigenaren niet bereid waren tot verkoop, heeft de raad op 3 maart 2009 besloten een aantal gronden te onteigenen.61 De Gedeputeerde Staten van Limburg hebben op 22 april 2008 ingestemd met het bestemmingsplan, maar aan een aantal onderdelen van het bestemmingsplan is goedkeuring onthouden.

Deze onthouding van goedkeuring betrof echter niet de gronden die in aanmerking kwamen voor onteigening. Op 9 september

Raadsbesluit aanwijzen categorieën van gevallen waarvoor geen VVGB is vereist op grond van de WABO (10 oktober 2015). Te raadplegen: https://horstaandemaas.raadsinformatie.nl/document/2508685/1 60 Raadsvoorstel vaststellen bestemmingsplan Californië (21 augustus 2007). [06a rv Vaststelling bp Californie raad 04-09-2007] 61 Raadsbesluit onteigeningsplan Californië (3 maart 2009). [01b rb Onteigeningsplan tbv realisering bp Projectvestiging glastuinbouw Californië raad 03-03-2009] 59

26

2009 is het bestemmingsplan na een uitspraak van de raad van State onherroepelijk geworden.62 Hierna besluiten de minister van Volkshuisvesting en de Minister van Binnenlandse zaken op 1 februari 2010 het besluit van de Gemeenteraad van Horst aan de Maas van 3 maart 2009 goed te keuren, behalve voor een aantal percelen. De benodigde wijzigingen die hiermee samenhangen zijn ‘gerepareerd’ in het de bestemmingsplanwijzigingen van 2013.63 2.2.3. Wijzigingen bestemmingsplan Californië I 2013 In 2013 wordt besloten het bestemmingsplan voor het gebied Californië te wijzigen. De reden is dat het bestaande bestemminsplan niet voldoende mogelijkheden biedt om de ontwikkeling van het glastuinbouwgebied mogelijk te maken.64 Het plan is bedoeld om de locatiekeuze voor het projectvestigingsgebied te onderbouwen en in lijn te brengen met provinciaal beleid zoals dat is neergelegd in het Provinciaal Omgevingsplan Limburg (POL) en de nationale Nota Ruimte.

Verder worden de onderdelen waaraan in het vorige bestemmingsplan goedkeuring is onthouden gerepareerd en wordt het bestemmingsplan afgestemd op de nieuwe Wet ruimtelijke ordening.65 In de toelichting op het plan wordt ingegaan op de overhoeken, de plekken waar geen glastuinbouw mogelijk is vanwege de vorm: “De ‘overhoeken’ zijn ingevuld met groen, waterberging, gietwaterbassins en infiltratie en bedrijfswoningen en vormen tevens de scheiding tussen glastuinbouw en reeds aanwezige woningbouw.”66 De provincie Limburg heeft op 11 juli 2013 het gewijzigde bestemmingsplan van Californië 1 positief beoordeeld.67 Op het hieronder getoonde kaartje is te zien hoe het gebied er na de bestemmingsplanwijziging uit zou komen te zien. De lichtgroene vierkante en rechthoekige percelen zijn bedoeld voor glastuinbouw. Afbeelding 2: Bestemmingsplan Californië 1

Besluit van 1 februari 2010 tot gedeeltelijke goedkeuring van het besluit van de raad van de gemeente Horst aan de Maas van 3 maart 2009. Te raadplegen: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2010-2895.pdf 63 Toelichting Bestemmingsplan Californië 1 (2013). p. 3. Te raadplegen: https://horstaandemaas.raadsinformatie.nl/document/1012762/1/document 64 Voorstel vaststellen bestemmingsplan Californië 1 (12 november 2013). Te raadplegen: https://horstaandemaas.raadsinformatie.nl/document/1012760/1/document 65 Toelichting Bestemmingsplan Californië 1 (2013). pp. 3 – 4. Te raadplegen: https://horstaandemaas.raadsinformatie.nl/document/1012762/1/document 66 Toelichting Bestemmingsplan Californië 1 (2013). pp. 22. Te raadplegen: https://horstaandemaas.raadsinformatie.nl/document/1012762/1/document 67 Brief Provincie Limburg aan college Horst aan de Maas, Vooroverleg bestemmingsplan Californië 1, 11 juli 2013. 62

27

Legenda afbeelding 2 Lichtgroen gebied: Paars gebied: Geel gebied: Blauw gebied: Donkergroen gebied:

percelen met bestemming agrarisch (projectvestiging glastuinbouw). percelen met bestemming bedrijven of nutsvoorzieningen percelen met woonbestemming percelen met bestemming water percelen met bestemming groen of recreatie

2.2.4. Mogelijkheden voor energielevering volgens het geldende bestemmingsplan In het bestemmingsplan uit 2013, dat momenteel geldt, is een aantal onderdelen opgenomen die zien op energievoorzieningen. Op basis van artikel 4 lid 1 sub i van het bestemmingsplan is op de grond met de bestemming ‘projectvestiging glastuinbouw’ het volgende toegestaan: “energievoorzieningen hoofdzakelijk gericht op de levering van energie aan bedrijven en functies in het plangebied alsmede aan andere lokale

28

bedrijven c.q. functies”.68 Uit de bij het bestemmingsplan horende ‘verbeelding’ blijkt dat de kavels 5 en 16 de bestemming ‘projectvestiging glastuinbouw’ hebben.69 De overhoeken bij beide kavels hebben de bestemmingen ‘agrarisch’ en ‘water’.70 Over gronden met de bestemming ‘water’ staat in artikel 4 lid 7 van het bestemmingsplan dat het bevoegd gezag de bestemming water kan wijzigen in de bestemming ‘agrarisch - projectvestiging glastuinbouw’ voor het toestaan van energievoorzieningen ten behoeve van glastuinbouw. Voorwaarde hierbij is dat de oppervlakte maximaal 150 m2 bedraagt en compensatie plaatsvindt, dat wil zeggen dat elders in het gebied de bestemming water moet worden toegevoegd. Tevens moet het waterschap worden geïnformeerd.71 Bij de bestemming agrarisch is geen wijzigingsmogelijkheid naar ‘projectvestigingsgebied glastuinbouw’ opgenomen.

2.3 Proces omgevingsvergunningen 2.3.1 Vergunningverleningsproces Voor activiteiten als bouwen, slopen en het aanleggen van werken is in de regel een omgevingsvergunning nodig. Zonnepanelen in zonneweides worden doorgaans aangemerkt als (vergunningplichtige) bouwwerken, geen gebouw zijnde. Toepasselijke procedure Op de aanvraag voor een omgevingsvergunning kunnen 2 procedures van toepassing zijn: 1) de reguliere procedure: dit houdt in dat het bevoegde gezag binnen acht weken een besluit neemt over de aanvraag, met eventuele verlenging van zes weken.72 Tegen het besluit kan bezwaar, beroep en hoger beroep worden ingesteld. 2) de uitgebreide openbare voorbereidingsprocedure: dat betekent dat afdeling 3.4 Awb op de besluitvorming van toepassing is, zodat een ontwerpbesluit gedurende minimaal zes weken ter inzage moet worden gelegd en eenieder tegen het ontwerpbesluit een zienswijze kenbaar kan maken. Tegen het vaststellingsbesluit kan vervolgens beroep worden aangetekend. Welk van de twee procedures van toepassing is, is, gelet op artikel 3.10, eerste lid, van de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) afhankelijk van de activiteit waarvoor een vergunning is aangevraagd en

Bestemmingsplan Californië 1 (2013) p. 16. Te raadplegen: https://horstaandemaas.raadsinformatie.nl/document/1012763/1/document. Dit artikel zal later de grond bieden onder het besluit dat de kavels met de bestemming projectvestiging glastuinbouw vergund konden worden als zonneweides. 69 Verbeelding Bestemmingsplan Californië 1 (2013). Te raadplegen: https://horstaandemaas.raadsinformatie.nl/document/1012764/1/document 70 Verbeelding Bestemmingsplan Californië 1 (2013). Te raadplegen: https://horstaandemaas.raadsinformatie.nl/document/1012764/1/document 71 Bestemmingsplan Californië 1 (2013). Te raadplegen: https://horstaandemaas.raadsinformatie.nl/document/1012763/1/document p. 19. 72 Art. 3.9 lid 1 en 2 Wabo. 68

29

- onder meer - of deze activiteit past binnen het bestemmingsplan en de eventuele afwijkingsmogelijkheden die de regels van het bestemmingsplan bieden. Toetsingskader Indien een project volledig past binnen de regels van het vigerende bestemmingsplan, en ook voldoet aan het Bouwbesluit, de bouwverordening en de redelijke eisen van welstand, dan moet het bevoegd gezag de vergunning verlenen. Dit wordt ook wel een gebonden beschikking genoemd. Dit betekent dat het bevoegd gezag verplicht is de vergunning te verlenen.73 Als een vergunning wordt aangevraagd voor de activiteit ‘bouwen’, of voor de activiteit ‘oprichting of verandering van een inrichting of een mijnbouwwerk’, dan kan de aanvraag eveneens getoetst worden aan de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur (Wet Bibob). Het bestemmingsplan kan algemene regels bevatten die een afwijking van het bestemmingsplan onder omstandigheden toch toestaan. Of deze bevoegdheid in een concreet geval bestaat, kan alleen worden bepaald door raadpleging van het betreffende bestemmingsplan. Als het bestemmingsplan dergelijke regels bevat, is er sprake van een zogenoemde ‘binnenplanse afwijking’.74 Of het bevoegd gezag in een concreet geval wil afwijken van het bestemmingsplan met behulp van de binnenplanse afwijking, staat ter beoordeling van het bevoegd gezag dat daartoe een belangenafweging moet maken.

Die belangenafweging moet blijven binnen de randvoorwaarden die het bestemmingsplan zelf bevat. Bij de binnenplanse afwijking geldt de reguliere procedure. Wanneer niet met behulp van de binnenplanse afwijking een vergunning kan worden verleend, dient te worden beoordeeld of het Bor de activiteit toestaat.75 Dit wordt ook wel de ‘kruimelgevallenregeling’ genoemd. Als de kruimelgevallenregeling ook geen uitweg biedt, kan het bestemmingsplan worden gewijzigd of een buitenplanse afwijkingsprocedure worden gevolgd. 2.3.1. Afwijking van het bestemmingsplan (binnenplans en buitenplans) Als een zonneweide niet past in het bestemmingsplan, kan het bevoegd gezag een omgevingsvergunning verlenen voor het afwijken van het bestemmingsplan. Dit moet passen binnen het gemeentelijk beleid. Er zijn hierbij verschillende mogelijkheden: a. In het bestemmingsplan is aangegeven dat onder voorwaarden ook een zonneweide kan worden toegestaan. Dit is een 'binnenplanse afwijking' van het bestemmingsplan.76 b. Bij tijdelijk gebruik als zonneweide (maximaal 10 jaar) kan onder omstandigheden gebruik gemaakt worden van de 'kruimellijst'. (vgl. artikel 4 van bijlage II Bor)77 c. Als a en b niet van toepassing zijn, kan het bevoegd gezag eventueel een omgevingsvergunning verlenen voor het buitenplans afwijken van het bestemmingsplan.78

Voorbeeld: ABRvS 21 juni 2023, ECLI:NL:RVS:2023:2393, r.o. 5. Artikel 2.12 lid 1 sub a onder 1 Wabo. 75 Artikel 2.12 lid 1 sub a onder 2 Wabo jo. Artikel 2.7 Bor jo. Artikel 4 bijlage 2 Bor. 76 Artikel 2.12, lid 1, sub a, onder 1 Wabo. 77 Artikel 2.12, lid 1, sub a, onder 2 Wabo. 78 Artikel 2.12 lid 1, sub a onder 3 Wabo. 73 74

30

In 2019 en 2020 zijn vergunningen verleend voor zonneparken in het gebied Californië (zie hoofdstuk 3). Deze konden alleen vergund worden met een ‘binnenplanse afwijking’ van het bestemmingsplan (zie hiervoor, ad a). In 2021 zijn vergunningen verleend om de reeds in 2019 en 2020 vergunde zonneparken uit te breiden. Omdat de uitbreidingen van de zonneparken binnen het projectvestigingsgebied glastuinbouw Californië, alleen gerealiseerd kon worden door middel van de buitenplanse afwijking, komt ad c nader aan bod. Bij een 'buitenplanse afwijking' moet een ruimtelijke onderbouwing toegevoegd worden. De eisen waaraan de ruimtelijke onderbouwing moet voldoen, zijn neergelegd in artikel 5.20 Bor. Op basis van deze ruimtelijke onderbouwing weegt de gemeente af of zij buitenplans wil afwijken van het geldende bestemmingsplan om de zonneweide mogelijk te maken. De procedure die hierbij moet worden gevolgd is de uitgebreide voorbereidingsprocedure.79 Aangetoond moet worden dat de zonneweide past in het gemeentelijk beleid, goed past op deze locatie en geen overlast geeft voor de omgeving. In het geval van een buitenplanse afwijking is eveneens een verklaring van geen bedenkingen van de gemeenteraad vereist.80 Zoals reeds toegelicht in 2.2.1 is een VVGB een instemming van een ander bestuursorgaan voor het verlenen van de omgevingsvergunning.

Zonder de verklaring van geen bedenkingen kan het bevoegd gezag de omgevingsvergunning niet verlenen. De gedachte achter de VVGB is dat de gemeenteraad over de goede ruimtelijke ordening gaat, zoals bij het vaststellen van een bestemmingsplan. Het is dan wenselijk dat hetzelfde orgaan wat te zeggen heeft indien wordt afgeweken van het door het orgaan vastgestelde bestemmingsplan. Beoordelen aanvraag buitenplanse afwijking De aanvraag voor een omgevingsvergunning voor het buitenplans afwijken van het bestemmingsplan wordt getoetst aan: a. Een goede ruimtelijke ordening / zorgvuldige belangenafweging (Awb) b. Verplichtingen (milieu)wetgeving c. Verklaring van geen bedenkingen gemeenteraad Een goede ruimtelijke ordening / zorgvuldige belangenafweging (Awb) Het bevoegd gezag heeft beleidsvrijheid om af te wegen of zij de omgevingsvergunning voor afwijking van het bestemmingsplan wenst te verlenen. Voorwaarde is dat de activiteit waarvoor de vergunning (eventueel) wordt verleend, niet in strijd is met een goede ruimtelijke ordening. Als de aanvraag past binnen het geldende beleid en ook verder voldoet aan een goede ruimtelijke ordening kan de omgevingsvergunning worden verleend. Verplichtingen (milieu)wetgeving Een buitenplanse afwijking moet, net als een ontwikkeling die mogelijk gemaakt wordt met een bestemmingsplan, voldoen aan de (milieu)wetgeving.

Er dient onderzoek plaats te vinden, waarbij getoetst wordt aan beleid en regelgeving op het gebied van bijvoorbeeld geluid, luchtkwaliteit, externe veiligheid, water, cultuurhistorie. De (uitkomst van deze) toetsing wordt doorgaans neergelegd in de ruimtelijke onderbouwing. 79 80

Art. 3.10 lid 1 sub a Wabo jo. afdeling 3.4 Wabo. Artikel 2.27 Wabo in samenhang met 6.5 lid 1 Bor.

31

Verklaring van geen bedenkingen gemeenteraad Het verlenen van een omgevingsvergunning voor het buitenplans afwijken van het bestemmingsplan is een bevoegdheid van het college van B&W, en het college mag de omgevingsvergunning pas verlenen als de raad een VVGB heeft afgegeven. Dat de raad een VVGB moet afgeven is verklaarbaar, omdat het bestemmingsplan waarvan (middels vergunning) wordt afgeweken, ooit door de raad is vastgesteld. Een VVGB is niet vereist als het gaat om een geval ten aanzien waarvan de raad dit als zodanig heeft bepaald.81 Hierdoor hoeft niet bij iedere aanvraag een aparte VVGB afgegeven worden. Indien (wel) een VVGB vereist is, kan de raad bij het afgeven van de VVGB voorschriften meegeven aan de ontwikkeling. Verklaring van geen bedenkingen De in 2021 vergunde uitbreiding van de zonneparken is niet in overeenstemming met het ter plaatse geldende bestemmingsplan ‘Californië 1’. Voor vergunningverlening is een VVGB nodig van de gemeenteraad.

Op 20 oktober 2015 heeft de gemeenteraad besloten dat een dergelijke verklaring uitsluitend in de volgende gevallen nodig is:  Ontwikkelingen die niet concreet in een visie zijn afgekaderd (met visie wordt bedoeld: structuurvisies en beleidsnota’s waaronder ook de onder de oude Wro vastgestelde gebieds- en structuurvisies zoals de Structuurvisie Centrum Horst en de Gebiedsvisie LOG Witveldweg);  Ontwikkeling van nieuwe woningbouwlocaties, de bouw van meer dan 5 woningen of 10 appartementen;  Nieuwe industriële vestigingen;  Bij substantiële bedrijfsontwikkelingen of substantiële nieuwvestiging in het buitengebied, indien deze initiatieven niet passen in het nieuwe bestemmingsplan buitengebied.82 De aanvraag voor de uitbreiding van het zonnepark valt onder de eerste bullet. De aanvraag is op een aantal onderdelen niet passend binnen het op 15 december 2020 door de gemeenteraad vastgestelde ‘Kader voor de Opwek van Duurzame Energie’(KODE), waardoor een verklaring van geen bedenkingen van de gemeenteraad nodig is om zowel een ontwerpbesluit tot verlening van omgevingsvergunning alsook een definitief besluit tot verlening van omgevingsvergunning nodig is.

81 82

Artikel 6.5 lid 3 Bor. Ontwerpbesluit omgevingsvergunning Vinkenpeelweg (24 september 2021).

32

3.Feitenreconstructie Vooraf In dit hoofdstuk reconstrueren we wat er op welk moment is gebeurd ten aanzien van de aanleg van zonneweides in Glastuinbouwgebied Californië vanuit het perspectief van de gemeente Horst aan de Maas. We richten ons daarbij op de volgende onderzoeksvragen: 4. Wat is er feitelijk gebeurd binnen de gemeente Horst aan de Maas door en tussen college, ambtelijke organisatie en gemeenteraad in dit dossier, in het bijzonder rondom de betreffende gronden en de aanleg van zonneweides in Glastuinbouwgebied Californië? 5. Wat is er feitelijk gebeurd in de interactie tussen de gemeente Horst aan de Maas en Californië BV c.q. (de BV van) haar voormalig directeur rondom de betreffende gronden en de aanleg van zonneweides in Glastuinbouwgebied Californië? 6. Hoe hebben college, ambtelijke organisatie en gemeenteraad daadwerkelijk invulling gegeven aan hun rollen, taken en verantwoordelijkheden in dit dossier, in het bijzonder rondom de aanleg van zonneweides? 7. Welke informatie was wanneer bij wie binnen de gemeente Horst aan de Maas bekend over de aanleg van zonneweides en de gronden waarop deze zouden worden aangelegd? Hoe is door betrokkenen op basis van die informatie gehandeld?

De feitenreconstructie is opgebouwd als een tijdlijn. In de feitenreconstructie in dit hoofdstuk zal op verschillende momenten verwezen worden naar vergunningsaanvragen voor het zonnepark. Onderstaand zijn de gegevens opgenomen die horen bij de vier omgevingsvergunning die centraal staan in dit onderzoek. Aanvraag Zonneparken Nieuw Erf en Vinkenpeel 1.

Omgevingsvergunning Zonnepark Nieuw Erf te Horst aan de Maas 28-05-2019 Datum aanvraag:

• •

Datum verlening:

14-10-2019

•

Datum onherroepelijk:

26-11-2019

•

Wabo kenmerk:

WABO-2019-0337

•

Kadastrale percelen:

kadastraal bekend als gemeente Horst, sectie T, nummers 1314, 1504 en 1765

•

Aanvrager initieel:

ingediend door dhr. L. Burghout als directeur van Landbouwbedrijf Californië B.V.

•

Gewijzigde aanvrager:

ingediend door dhr. L. Burghout als eigenaar van Karakter Energie B.V.

•

Procedure:

reguliere procedure

33

Aanvraag Zonnepark Vinkenpeelweg 2.

Omgevingsvergunning zonnepark Vinkenpeelweg te Grubbenvorst

•

Datum aanvraag:

14-01-2020

•

Datum verlening:

13-03-2020

•

Datum onherroepelijk:

5-8-2020

•

Wabo kenmerk:

WABO-2020-0030

•

Kadastrale percelen:

kadastraal bekend als gemeente Horst, sectie L, sectie L, nummers 458, 744, 903, 936 en 939 en sectie M, nummers 587 en 590

•

Aanvrager initieel:

ingediend door dhr. L. Burghout als directeur van Landbouwbedrijf Californië B.V.

•

Gewijzigde aanvrager:

ingediend door dhr. L. Burghout als eigenaar van Karakter Two Energie B.V.

•

Procedure:

reguliere procedure

Aanvragen uitbreidingen Zonnepark Vinkenpeelweg 3.

4.

Omgevingsvergunning Uitbreiding Zonnepark Nieuw Erf

•

Datum aanvraag:

17-02-2021

•

Datum ontwerpbesluit

24-09-2021

•

Datum verlening:

11-11-2021

•

Datum onherroepelijk:

24-12-2021

•

Wabo kenmerk:

WABO-2021-0106

•

Kadastrale percelen:

kadastraal bekend als gemeente Horst, sectie T, nummer 1314 (gedeeltelijk) en nummer 1765 (gedeeltelijk)

•

Aanvrager:

Karakter Ontwikkeling B.V.

•

Procedure:

Uitgebreide voorbereidingsprocedure

Omgevingsvergunning Uitbreiding Zonnepark Vinkenpeelweg

•

Datum aanvraag:

17-02-2021

•

Datum ontwerpbesluit

24-09-2021

•

Datum verlening:

11-11-2021

•

Datum onherroepelijk:

24-12-2021

•

Wabo kenmerk:

WABO-2021-0107

•

Kadastrale percelen:

kadastraal bekend als gemeente als gemeente Grubbenvorst, sectie L, nummers 744, 797, 903, 936, 939 en 1004 en sectie M nummers 587 en 590

34

•

Aanvrager:

Karakter Two Energy B.V..

•

Procedure:

Uitgebreide voorbereidingsprocedure

Omgevingsvergunning Zonnepark aan Nieuwe Erf (kavel 5) In het dossier is vanaf medio 2018 schriftelijk contact aanwezig tussen Burghout en bestuurders en ambtenaren van de gemeente Horst aan de Maas. Aanvankelijk ging het hierbij om een zonneveld op kavel 16 en drijvende zonnepanelen op een retentievijver (een vijver waar neerslag die op de kassen valt tijdelijk in kan worden opgeslagen om het geleidelijk in de grond te laten zakken). Vanaf 2019 gaat het gesprek over zonnepanelen op kavel 5 en de restgronden bij kavel 16. De reden hiervoor is dat in 2019 nog onderzoek is gedaan naar het verkopen van kavel 16 met als bestemming glastuinbouw. Burghout heeft mondeling in informele contactenmomenten bij wethouder Vostermans geïnformeerd naar de mogelijkheid om als alternatief voor glastuinbouw zonnepanelen op de kavels te realiseren. Wethouder Vostermans heeft hierop gevraagd of Burghout hiervoor een plan zou kunnen maken om deze bij de gemeente in te dienen. In de in de tijdlijn beschreven e-mailwisselingen wordt gerefereerd aan deze gesprekken.

05-07-2018: E-mailwisseling Burghout met projectleider gebiedsontwikkeling Greenport Venlo83 Burghout stuurt een bericht aan de projectleider gebiedsontwikkeling Greenport Venlo waarin hij aangeeft recent met onder andere Vostermans te hebben gesproken over de mogelijkheden voor een zonneveld op kavel 16 en op een retentievijver. Hij vraagt aan de projectleider gebiedsontwikkeling Greenport Venlo om terugkoppeling. 09-07-2018 – 10-07-2018: E-mailwisseling Burghout met projectleider gebiedsontwikkeling Greenport Venlo84 Burghout stuurt de projectleider gebiedsontwikkeling Greenport Venlo van de gemeente Horst aan de Maas een bericht waarin hij vraagt of deze iets kan melden over zijn eerdere informele vraag naar de mogelijkheden voor zonnepanelen op een retentievijver en op kavel 16. De projectleider reageert dat het verzoek is neergelegd bij collega’s die zich bezighouden met duurzaamheid en duurzame energie omdat zij bezig zijn met het opstellen van een beleidskader zonneenergie. Specifiek heeft de projectleider gevraagd of zij kavel 16 en de mogelijkheid van drijvende zonnevijvers willen meenemen. De projectleider zegt dat de gemeente het initiatief zou moeten toejuichen gezien haar taakstelling op het gebied van zonne-energie. Burghout geeft hierop aan dat hij haast heeft met de ontwikkeling gezien de aankomende ronde SDEsubsidies.

Hij zou begin oktober 2019 een vergunning nodig hebben om hieraan mee te kunnen doen.

83 84

Mailwisseling Burghout en ambtenaar (05 juli 2019) Mailwisseling Burghout en ambtenaar (09 – 10 juli 2019)

35

De projectleider antwoordt hierop dat zijn collega’s enthousiast zijn en dat hij het verzoek gaat bespreken met de portefeuillehouder, wethouder Kuipers. Hij zegt toe de SDE-subsidie85 in het gesprek te betrekken om er vaart in te krijgen en bij Burghout hierop terug te komen. 10-07-2018: E-mailwisseling projectleider gebiedsontwikkeling Greenport Venlo en ambtenaren Duurzaamheid86 De projectleider gebiedsontwikkeling zet het verzoek van Burghout uit bij twee ambtenaren van de afdeling Duurzaamheid. Hierbij geeft hij aan dat al jaren geen enkele tuinder geïnteresseerd is in de aankoop van kavel 16. Hij vraagt of de kavel binnen het concept-beleid inzake zonne-energie valt. Ook vraagt hij hun mening over de mogelijkheid om zonnepanelen aan te leggen op de retentievijver. 15-01-2019: De gemeenteraad stelt een tijdelijk beleidskader voor zonne-energie vast, de Beleidsvisie Zonne-energie87 Zoals opgenomen in hoofdstuk 2 (zie 2.1) stelt de raad op 15 januari 2019 een tijdelijk beleidskader voor zonne-energie vast. Uit interviews blijkt dat zowel de portefeuillehouder zonne-energiebeleid alsook een verantwoordelijk ambtenaar in de aanloop naar de vaststelling van het beleid inzake zonne-energie gesprekken heeft gevoerd met Burghout in diens rol als directeur van Californië B.V.

Dit is een type afstemming dat vaak voorafgaand aan beleid plaatsvindt met belanghebbende bedrijven, brancheverenigingen en belangenorganisaties. 16-02-2019 – 18-02-2019: E-mailwisseling tussen wethouders Kuipers, Vostermans en beleidsadviseur Duurzame energie88 Op 16 februari 2019 stuurt wethouder Vostermans een e-mail aan wethouder Kuipers en de beleidsadviseur Duurzame energie waarin hij aangeeft informeel te zijn benaderd door Burghout met de vraag of een aanvraag voor een zonneveld op de twee restkavels binnen tuinbouwgebied Californië haalbaar zouden kunnen zijn. Kuipers reageert dezelfde dag. Hij zegt dat het hem geen enkel probleem lijkt en geeft aan dat Burghout contact kan opnemen met de beleidsadviseur Duurzame energie. Deze vraagt op 18 februari per e-mail vervolgens om contactgegevens van Burghout zodat hij desgewenst contact kan opnemen. 15-3-2019: E-mailwisseling beleidsadviseur Duurzame energie met ambtenaren Duurzaamheid89

SDE staat voor Stimulering Duurzame Energieproductie, De SDE-subsidie (inmiddels heet deze SDE++) is een rijkssubsidie bedoeld voor bedrijven en non-profitorganisaties die grootschalig hernieuwbare energie willen opwekken of de CO2-uitstoot verminderen. 86 Mailwisseling ambtenaren, Zonnepanelen op kavel in Californië 1 (10 juli 2018) 87 Raadsbesluit vaststelling beleidsvisie zonne-energie (15 januari 2019). Te raadplegen: https://horstaandemaas.raadsinformatie.nl/document/7138619/2 88 Mailwisseling Vostermans, Kuipers en ambtenaar (16 – 18 februari 2019) 89 Mailwisseilng ambtenaren, Bestemmingsplan Californië (15 maart 2019) 85

36

De beleidsadviseur Duurzame energie geeft aan deze dag een gesprek te hebben gevoerd met Burghout waarin deze heeft gevraagd de mogelijkheden te verkennen zonnepanelen te realiseren op een aantal percelen (kavel 5 en de restgronden bij kavel 16). De beleidsadviseur geeft aan dat volgens hem het bestemmingsplan mogelijkheden biedt voor het plaatsen van zonnepanelen voor zover het gaat om de bestemming projectvestiging glastuinbouw en vraagt of zijn collega’s hiermee mee willen kijken. 28-5-2019: E-mailwisseling zaakmanager omgevingsvergunningen en de beleidsadviseur Duurzame energie90 De beleidsadviseur Duurzame energie mailt met de zaakmanager omgevingsvergunningen. Hij heeft gesproken met Burghout namens Californië B.V. In de Tweede Kamer zou op deze dag gestemd worden over een motie over het tijdelijk niet toestaan van nieuwe zonneparken op natuur- en landbouwgronden en Burghout vroeg zich af of hij de aanvraag niet beter alvast kon indienen, ook al is deze nog niet besproken met bewoners. In de e-mailwisseling wordt gesproken over wanneer aanvragen gepubliceerd worden. In een latere mail van 28 mei 2019 geeft de adviseur Energie en Klimaat aan dat hij verwacht dat de aanvraag door Californië B.V. dezelfde dag nog wordt ingediend.

28-05-2019: Aanvraag ingediend voor Zonnepark Californië aan Nieuw Erf91 Twee aanvragen voor omgevingsvergunningen voor Zonneparken in het gebied Californië in Horst aan de Maas worden ingediend. De aanvragen worden ingediend door Burghout als directeur van Landbouwbedrijf Californië B.V., met zijn emailadres van Californië B.V.. Het gemachtigde bedrijf is Aelmans Ruimte, Omgeving & Milieu B.V. Aelmans Adviesgroep heeft dochterondernemingen: Aelmans, Adam Mostard Hommes Makelaars, Crijns Rentmeesters, Overwater grondbeleid en Pouderoyen Tonnaer. 28-05-2019 – 04-06-2019: E-mailcontact tussen Burghout van Californië B.V. en de gemeente Horst aan de Maas In de weken na het indienen van de vergunningsaanvragen is er e-mailcontact tussen de adviseur Duurzame energie, de zaakmanager omgevingsvergunningen en Burghout. Op 28 mei mailt de adviseur Duurzame energie over de op handen zijnde noodzaak van toetsing aan de zonneladder of de Beleidsvisie Zonne-energie.92 De eerdergenoemde motie in de Tweede Kamer verzoekt de regering er met decentrale overheden voor te zorgen dat nieuwe zonneparken op natuur- en landbouwgronden worden getoetst aan de op handen zijnde zonneladder of een vergelijkbaar door decentrale overheden vastgesteld afwegingskader. De adviseur Duurzame energie stelt dat Horst aan de Maas zo’n afwegingskader kent, namelijk het zonneenergiebeleid.

Hiermee is indiening van de vergunningsaanvraag voorafgaand aan de motie volgens hem niet meer nodig: “In mijn optiek wordt de soep dus niet zo heet gegeten als dat ie wordt opgediend. Dat beschouwde denk ik dat de noodzaak voor een overhaaste indiening van de vergunningaanvraag niet meer nodig is.”93

Mailwisseling ambtenaren met Burghout (28 mei 2019) Aanvraag Zonnepark Californië (28 mei 2019) 92 Interne mailwisseling ambtenaren (28 mei 2019) 93 Interne mailwisseling ambtenaren (28 mei 2019); Mailwisseling ambtenaren met Burghout (28 mei 2019) 90 91

37

Op 4 juni volgt een interne e-mailwisseling tussen de zaakmanager omgevingsvergunningen en de adviseur Duurzame energie over de inpasbaarheid van de vergunningsaanvraag in de Beleidsvisie Zonne-energie die is vastgesteld in januari 2019. 94 De adviseur Duurzame energie geeft aan dat de aanvraag voor het Zonnepark Californië naadloos aansluit op de beleidsvisie. Hij verwijst naar de vijfde mogelijkheid voor zonnepanelen, namelijk meervoudig ruimtegebruik, reststroken en niet-agrarische gronden en stelt dat deze mogelijkheid ‘met het oog op deze ontwikkeling’ is opgenomen in de beleidsvisie. 04-06-2019 - 05-06-2019: E-mailwisseling adviseur Duurzame energie met wethouder Kuipers, die ook wethouders Vostermans en Beurskens informeert95 De adviseur Duurzame energie mailt wethouder Kuipers dat Burghout druk bezig is met de aanvraag voor zonnevelden op de reststroken bij Californië en zegt hierbij dat het gaat om een mooi initiatief dat naadloos past in de Beleidsvisie Zonne-energie. Per mail informeert wethouder Kuipers ook wethouders Beurskens en Vostermans. Kuipers zegt zelf geen bijzonderheden vooraf te zien en aan te nemen dat het nog formeel als vergunningsaanvraag langskomt.

Vostermans en Beurskens benoemen op inhoud geen bijzonderheden, maar geven wel aan dat de omgevingsdialoog belangrijk is (Vostermans) en in aanvulling daarop dat ook het vroegtijdig meenemen van de raad een punt van aandacht is (Beurksens). 05-06-2019: Overleg tussen de zaakmanager omgevingsvergunningen, Burghout en Pouderoyen Tonnaer96 Er vindt een overleg plaats tussen de zaakmanager omgevingsvergunningen, Burghout en een adviseur van Burghout van Pouderoyen Tonnaer over de voortgang van het proces van vergunningverlening. Een verslag van het gesprek wordt opgesteld door Pouderoyen Tonnaer. In het verslag staat dat de initiële omgevingsvergunning (WABO-2019-0339) voor Zonnepark Nieuw Erf en Sevenumseweg wordt ingetrokken. De zaakmanager omgevingsvergunningen geeft aan dat dit te maken heeft met het feit dat een vormvrije M.E.R.-beoordeling noodzakelijk was om deze aanvraag toe te kennen. Later in 2021 wordt hier opnieuw een aanvraag voor gedaan (WABO-2021-0107). De aanvraag Zonnepark Californië (OLO 442839, zaaknummer WABO-2019-0337) wordt doorgezet. Besloten wordt dat de beslistermijn met zes weken wordt verlengd, omdat aanvullende stukken moeten worden ingediend. In het verslag staat dat de uitgebreide procedure van toepassing is. Dit is onjuist omdat het een reguliere procedure betreft. 12-06-2019: E-mail zaakmanager omgevingsvergunningen over termijnverlenging i.p.v.

opschorting.97 De zaakmanager omgevingsvergunningen geeft per e-mail aan Pouderoyen Tonnaer door dat de aanvraag niet compleet is. Tevens meldt zij dat het om een reguliere procedure gaat, en niet om een uitgebreide procedure, zoals door Pouderoyen Tonnaer in het gespreksverslag werd gesteld. Vervolgens geeft de

Interne mailwisseling ambtenaren (28 mei 2019)] Interne mailwisseling ambtenaren wethouders (5 juni 2019) 96 Mailwisseling ambtenaren met adviseur en Burghout (5 juni 2019) 97 Mailwisseling ambtenaren met adviseur en Burghout (5 juni 2019) 94 95

38

zaakmanager aan dat conform de afspraak uit het gesprek van 5 juni 2019 de beslistermijn niet wordt opgeschort, maar de beslistermijn wordt verlengd met zes weken. 14-06-2019: De aanvraag omgevingsvergunning van 28 mei 2019 wordt in het gemeenteblad gepubliceerd98 17-07-2019: Aanvullende gegevens worden ingediend99 Pouderoyen Tonnaer stuurt een memo met aanvullende gegevens waar de gemeente om heeft gevraagd in het overleg van 5 juni 2019. 18-07-2019: Collegebesluit verlenging beslistermijn met 6 weken aanvraag Zonnepark Californië aan Nieuw Erf100 Op 18 juli 2019 besluit het college om de beslistermijn voor de vergunningsaanvraag Zonnepark Nieuw Erf met 6 weken te verlengen op grond van artikel 3.9, lid 2 van de Wabo. Dit is een gebruikelijke stap in de procedure. Reden voor de verlenging is dat na het overleg op 5 juni de benodigde aanvullende gegevens nog niet door de gemeente ontvangen. Het besluit om de beslistermijn te verlengen wordt op 18 juli in het gemeenteblad gepubliceerd.101 De aanvullende gegevens waren op 18 juli strikt gezien wel door de gemeente ontvangen. Mogelijk is de ontvangst van aanvullende informatie op dat moment nog niet bekend bij het college. Een besluit tot verlenging is verder redelijk gezien het feit dat de aanvullende gegevens niet binnen het tijdsbestek van één dag beoordeeld kunnen worden.

24-07-2019: Gemeente vraagt advies aan het Waterschap Limburg in de beoordeling vergunningsaanvraag Zonnepark Californië aan Nieuw Erf102 De zaakmanager omgevingsvergunningen mailt de provincie het volgende: “Wij hebben een aanvraag omgevingsvergunning ontvangen voor de realisatie van een zonnepanelenveld op een locatie aan het Nieuw Erf in Horst/Grubbenvorst. De percelen zijn kadastraal bekend gemeente Horst, sectie T, nummers 1314, 1504 en 1765. Zie de bijlagen bij deze mail. Graag uw advies over deze aanvraag. Lukt het om uiterlijk 16 augustus 2019 advies te geven?”103

Gemeenteblad Horst aan de Maas: Nieuw Erf, Grubbenvorst, aangevraagde omgevingsvergunning 28 mei 2019. Te raadplegen: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2019-145507.pdf 99 Memo Aanvullende gegevens omgevingsvergunning Zonnepark Californië locatie Nieuw Erf te Horst (17 juli 2019). 100 Brief Horst aan de Maas Kennisgeving beschikking verlengen beslistermijn (18 juli 2019). 101 Gemeenteblad Horst aan de Maas: Nieuw Erf, Grubbenvorst, verlenging beslistermijn omgevingsvergunning (18 juli 2019). Te raadplegen: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2019-178641.pdf 102 Mailwisseling ambtenaren met Waterschap Limburg (24 juli 2019). 103 Mailwisseling ambtenaren met Waterschap Limburg (24 juli 2019). 98

39

29-07-2019: Gemeente vraagt advies aan Veiligheidsregio Noord-Limburg in de beoordeling vergunningsaanvraag Zonnepark Californië aan Nieuw Erf104 De zaakmanager omgevingsvergunningen vraagt namens de gemeente om advies over de aanvraag omgevingsvergunning aan de veiligheidsregio. Zij mailt hierover het volgende: “Wij hebben een aanvraag omgevingsvergunning ontvangen voor het realiseren van een zonnepanelenveld binnen het projectvestigingsgebied glastuinbouw Californië in Grubbenvorst, op een perceel gelegen aan het Nieuw Erf. Mijn collega [ambtenaar gemeente Horst aan de Maas] heeft hierover met [ambtenaar veiligheidsregio Limburg-Noord] telefonisch contact gehad. Hierbij is aangegeven dat de veiligheidsregio vanuit het oogpunt van brand(beheersing) graag betroken wil worden bij dit soort aanvragen. Bij deze doe ik u de aanvraag omgevingsvergunning met bijbehorende stukken toekomen. Graag ontvangen wij binnen twee weken uw advies over deze aanvraag omgevingsvergunning.”105 31-07-2019: Gemeentelijke brief van de zaakmanager omgevingsvergunningen aan Burghout over het ontbreken van gegevens voor definitieve beoordeling vergunningsaanvraag106 De zaakmanager omgevingsvergunningen geeft aan dat de vergunningsaanvraag op verschillende punten niet voldoet aan het bestemmingsplan Californië 1 en geeft de keuze om het bouwplan aan te passen of de afwijking te motiveren.

Daarnaast geeft de zaakmanager omgevingsvergunningen aan dat op acht punten informatie ontbreekt die nodig is voor de definitieve beoordeling van de vergunningsaanvraag. Op 1 augustus 2019 stuurt de zaakmanager omgevingsvergunningen dezelfde brief ook aan de adviesgroep Aelmans, gemachtigde om de aanvraag te doen namens Burghout.107 Er wordt een termijn van drie weken gesteld waarin de aanvraag moet worden aangevuld. 06-08-2019: E-mail van Waterschap Limburg aan de zaakmanager omgevingsvergunningen108 Na de adviesvraag van de gemeente op 24 juli geeft het waterschap 9 toetsingspunten voor de waterparagraaf. 06-08-2019 Mail van de Veiligheidsregio Noord-Limburg met advies beoordeling vergunningsaanvraag109 De brandweer Limburg-Noord concludeert dat er informatie ontbreekt waardoor geen advies gegeven kan worden op de vergunningsaanvraag. Er ontbreken twee zaken: 1) technische beschrijving van de installatie opzet en onderdelen van het zonnepark, en 2) installatie tekeningen met maatvoering. Daarbij geeft de veiligheidsregio vast een aantal ontwerpuitgangspunten mee.

Mailwisseling ambtenaren met Veiligheidregio (29 juli 2019) Mailwisseling ambtenaren met Veiligheidregio (29 juli 2019) 106 Brief verzoek aanvullende gegevens (31 juli 2019) 19-0088854 SPO221 - Brief verzoek aanvullende gegevens procedurebeves 107 Mailwisseling ambtenaar met adviseur Burghout (1 augustus 2019) 108 Mailwisseling ambtenaar met Waterschap Limburg (6 augustus 2019) 109 Brief Veiligheidsregio Limburg Noord Advies Zonnepark Californië (6 augustus 2019) 104 105

40

07-08-2019: Gemeentelijke brief van de zaakmanager omgevingsvergunningen aan Burghout over de adviezen van het waterschap en de veiligheidsregio110 De zaakmanager omgevingsvergunningen stuurt de adviezen van het waterschap en de veiligheidsregio integraal door naar Burghout. De zaakmanager omgevingsvergunningen vraagt om de aanvulling op basis van de adviezen en uitgangspunten van de veiligheidsregio en het waterschap binnen twee weken te doen. Dezelfde dag stuurt de zaakmanager omgevingsvergunningen de brief aan Burghout door naar een adviseur van adviesgroep Aelmans. 10-08-2019: Karakter Energie B.V. koopt kavels 5 en 16111 In augustus 2019 wordt de vergunningsaanvraag omgezet van Californië B.V. naar Karakter Energie B.V. Hier vindt ook correspondentie over plaats met de gemeente. De vergunningsprocedure wordt verder doorlopen.

Op 10 augustus 2019 koopt Karakter Energie B.V. de kavels 5 en de restgronden bij kavel 16 van Grondexploitatiemaatschappij Californië B.V. De levering zal op 11 december 2019 plaatsvinden. In de koopovereenkomst is bij het noemen van de partijen opgenomen dat Californië vertegenwoordigd is door dhr. “J. Hulsen (als speciaal daartoe door de RvC van de Vennootschap – na consultatie van de AVA – op grond van artikel 19 van de statuten van de Vennootschap aangewezen persoon, vanwege het tegenstrijdige belang tussen Vennootschap en haar directeur, de heer Burghout)”. Karakter Energie B.V. koopt kavel 5 (kadastraal bekend als gemeente Horst, sectie I nummers 1314 en 1504 en sectie T nummer 1765) en de restgronden bij kavel 16. 12-08-2019: E-mailwisseling Burghout en de zaakmanager omgevingsvergunningen over nieuwe B.V.112 De zaakmanager omgevingsvergunningen krijgt een mail van dhr. Burghout, ondertekend als directeur van Californië B.V., verzonden vanaf het emailadres van burghouts eigen bv113 en met in de cc het emailadres van Burghout van Californië B.V. In de e-mail waarin wordt gezegd dat een nieuwe vennootschap, Karakter Energie B.V. de zonneweide gaat ontwikkelen en met de vraag hoe de vergunningen en correspondentie op deze naam terecht kunnen komen.

23-08-2019: E-mail van de zaakmanager omgevingsvergunningen aan Burghout over het nogmaals opschorten van de beslissingstermijn met 6 weken114 De zaakmanager omgevingsvergunningen mailt Burghout via zijn e-mailadres van Californië B.V.. De zaakmanager omgevingsvergunningen concludeert:

Brief aanvraag omgevingsvergunning (7 augustus 2019) 19-0091256 Brief n_a_v_ adviezen Waterschap en Veiligheidsregio 111 Koopovereenkomsten tussen Grondexploitatiemaatschappij Californië B.V. en Karakter Energie B.V inzake kavel 5 en koopovereenkomst restgronden bij kavel 16 (10 augustus 2019) 112 Mailwisseling ambtenaar met Burghout (12 augustus 2019). 113 Met opzet is ter bescherming van de privacy van de betrokkene niet het gehele mailadres opgenomen. 114 Mailwisseling ambtenaar met Burghout (23 augustus 2019) 19-0097551 Mail opschorten beslistermijn 110

41

“Naar aanleiding van jullie aanvraag voor het realiseren van een zonnepanelenveld op een locatie aan het Nieuw Erf is Horst/Grubbenvorst, hebben wij jullie op respectievelijk 31 juli 2019 en 7 augustus 2019 brieven gestuurd met het verzoek om de aanvraag aan te vullen. De termijn waarbinnen wij hebben gevraagd om deze aanvullingen in te dienen, is gisteren verlopen. Tot vandaag hebben wij geen stukken mogen ontvangen.” Vervolgens is het voorstel van de gemeente om op grond van art. 4:15 Awb tweede lid, onder a de beslissingstermijn nogmaals met 6 weken op te schorten tot 14 oktober 2019. De gemeente vraagt om uiterlijk 28 augustus in te stemmen met deze wederzijdse opschorting. 26-08-2019: Memo/Advies van Pouderoyen aan de zaakmanager omgevingsvergunningen met motivatie afwijken bestemmingsplan115 In een memo aan de zaakmanager omgevingsvergunningen geeft Pouderoyen Tonnaer een motivering voor de afwijking van het bestemmingsplan. 27-08-2019: E-mail van Burghout aan de zaakmanager omgevingsvergunningen met instemming opschorten beslistermijn116 Burghout bedankt voor de mail van 23 augustus en het telefonische contact op 26 augustus. Hij geeft aan in te stemmen met het opschorten van de beslistermijn en er vertrouwen in te hebben.

Burghout mailt vanaf het het e-mailadres van zijn eigen bv en sluit zijn mail af met zijn mail-handtekening van zijn eigen bedrijf: “Met vriendelijke groet / Kind regards, ir. drs. Lodewijk W. Burghout Burghout Projectmanagement BV / Karakter Ontwikkeling BV [contactgegevens weggelaten door onderzoekers] 27-08-2019: Gemeentelijke brief van de zaakmanager omgevingsvergunningen aan Burghout over bevestiging instemming met opschorten beslistermijn117 De zaakmanager omgevingsvergunningen bevestigt dat de beslistermijn is opgeschort tot 14 oktober 2019 en vraagt Burghout ruim voor 14 oktober alle gevraagde stukken aan te leveren zodat de gemeente voldoende tijd heeft voor beoordeling. 05-09-2019: Pouderoyen Tonnaer stuurt namens Karakter Energie B.V. aanvullende stukken naar de gemeente118 Op 5 september 2019 ontvangt de gemeente Horst aan de Maas aanvullende stukken in het kader van de aanvraag omgevingsvergunning voor de zonneweide aan het Nieuw Erf. Het gaat onder andere om een waterplan, een landschapsplan, een document met de technische specificaties van de installaties.

Memo Motivatie afwijken bestemmingsplan WABO 2019-0337 (26 augustus 2019) Mailwisseling ambtenaar met Burghout (27 augustus 2019) 117 Brief gemeente opschorten beslistermijn aanvraag omgevingsvergunning (27 augustus 2019) 118 Mailwisseling ambtenaren (5 september 2019) 115 116

42

05-09-2019: De gemeente ontvangt een notitie van Pouderoyen Tonnaermet verzoek tot overzetten naam aanvrager vergunning119 Pouderoyen Tonnaer heeft een notitie opgesteld met aanvullingen op de bouwaanvraag voor Zonnepark Californië aan Nieuw Erf. Als opdrachtgever zijn Karakter Energie B.V. en Burghout vermeld. In deze notitie staat o.a. het volgende: “De omgevingsvergunning (OLO 4442839) van 28 mei 2019 is aangevraagd op naam van Landbouwbedrijf Californië B.V. (de heer L. Burghout) met KvK-nummer 14130383 en vestigingsnummer 000016417860. De aanvraag van deze omgevingsvergunning moet worden overgezet op naam van de toekomstige exploitant i.c. Karakter Energie B.V.(de heer L. Burghout) met KvK-nummer 75231220 en vestigingsnummer 000043117759. Het formulier ’wijziging gegevens aanvrager’ is als bijlage 1 toegevoegd.” Het volgende document in het dossier is een gemeentelijk formulier van de vergunningsaanvraag waarin de aanvrager is gewijzigd in Burghout als eigenaar van Karakter Energie B.V. Ook bijgevoegd is een kvk-uittreksel van de op 28-06-2019 opgerichte Karakter Energie B.V. 09-09-2019: Gemeente vraagt advies aan Veiligheidsregio Noord-Limburg in de beoordeling vergunningsaanvraag Zonnepark Californië aan Nieuw Erf120 De gemeente geeft aan graag uiterlijk 23 september 2019 op basis van de aanvullende stukken een advies te ontvangen van de veiligheidsregio.

Na het advies niet ontvangen te hebben vraagt de gemeente op 20 september 2019 opnieuw om het eerder gevraagde advies.121 02-10-2019: Notitie Voortoets vergunningsplicht Wet natuurbescherming122 Pouderoyen Tonnaer levert een notitie aan bij de gemeente met een voortoets stikstof in het kader van de vergunningplicht Wet natuurbescherming in. De conclusie van de notitie luidt: “Negatieve effecten op instandhoudingsdoelen van het dichtst bij gelegen Natura 2000-gebied ‘Maasduinen’ (6 km) ten gevolge van stikstof kunnen met zekerheid worden uitgesloten. Ook andere negatieve effecten, zoals bijvoorbeeld verstoring, verdroging et cetera, zijn vanwege de afstand tot Natura 2000-gebieden met zekerheid uit te sluiten. De Wet natuurbescherming staat onderhavige ontwikkeling van een zonnepark dan ook niet in de weg.”

Notitie aanvullingen ‘Bouwaanvraag’ (5 september 2019) Mailwisseling ambtenaar met Veiligheidsregio (9 september 2019) 121 Mailwisseling ambtenaar met Veiligheidsregio (20 september 2019) 122 Notitie Voortoets vergunningplicht Wet natuurbescherming (2 oktober 2019) 119 120

43

07-10-2019: Agendapunt portefeuillehoudersoverleg aanvraag omgevingsvergunning zonnepanelenveld Californië123 Op de agenda voor het portefeuillehoudersoverleg wordt het zonnepanelenveld als agendapunt benoemd. Gesteld wordt dat de aanvraag voldoet, behoudens een binnenplanse afwijking voor het te plaatsen hekwerk. De aanvraag is ter informatie aan de agenda toegevoegd. 14-10-2019: Verlening omgevingsvergunning Zonnepark aan Nieuwe Erf124 Karakter Energie B.V. krijgt de omgevingsvergunning Zonnepark Californië aan Nieuw Erf. De gemeente stuurt het bericht ook naar adviesgroep Aelmans. In een bijlage bij de vergunning staan de overwegingen van het besluit van de gemeente. Hierbij wordt vermeld dat op grond van artikel 4, lid 1 sub i van het bestemmingsplan energievoorzieningen gericht op de levering van energie aan bedrijven en functies in het plangebied zijn toegestaan.125 Op 14 oktober 2019 is het besluit genomen en in het gemeenteblad gepubliceerd.126 Dit besluit is binnen 20 weken genomen. Uit het besluit blijkt dat de reguliere vergunningsprocedure is gevolgd (termijn van 8 weken met maximaal 6 weken verlenging).

15-10-2019: E-mailwisseling tussen de zaakmanager omgevingsvergunningen en Burghout over advies van de veiligheidsregio127 De zaakmanager omgevingsvergunningen meldt dat de Veiligheidsregio Limburg-Noord niet binnen de gestelde termijn heeft kunnen reageren op de hem gestuurde stukken omdat de aanvullingen te laat bij hem zijn binnengekomen. Daarom wil de veiligheidsregio nog eens met Burghout spreken over de brandveiligheidsaspecten. Burghout gaat ermee akkoord dat dit gesprek plaatsvindt. In de mail geeft Burghout ook aan dat de SDE-subsidie eind oktober wordt aangevraagd. 17-10-2019: Bevestiging gemeente dat er geen MER-plicht is ten aanzien van ingetrokken aanvraag De gemeente heeft in het overleg van 5 juni 2019 aangegeven dat een MER-beoordeling noodzakelijk was om een gedeelte van de aanvraag toe te kennen. Hierop is de aanvraag die zag op het gedeelte waarvoor een MER-beoordeling noodzakelijk was, ingetrokken. Op 17 oktober bericht de gemeente Californië B.V. dat geen MER-beoordeling nodig is voor het gedeelte waar de eerder ingetrokken aanvraag op zag.

Omgevingsvergunning Zonnepark aan Vinkenpeelweg (kavel 16) In december 2019 wordt een memo ingediend waarin het plan wordt toegelicht om op kavel 16 een zonneweide te kunnen realiseren. Dit is het Zonnepark aan de Vinkenpeelweg.

Mailwisseling ambtenaren en wethouder (6 oktober 2019) Omgevingsvergunning Nieuw Erf WABO 2019-0337 (14 oktober 2019). 125 Omgevingsvergunning Nieuw Erf WABO 2019-0337 (14 oktober 2019). 126 Gemeenteblad Horst aan de Maas Nieuw Erf, Horst, verleende omgevingsvergunning (besluitdatum 14 oktober 2019). Te raadplegen: https://zoek.officielebekendmakingen.nl/gmb-2019-248846.pdf 127 Mailwisseling ambtenaar met Burghout (15 oktober 2019). 123 124

44

10-12-2019: Brief Burghout aan de gemeente over zonneweide op kavel 16 in Californië128 Burghout stuurt namens Californië B.V. een brief naar de adviseur Duurzame energie met daarin het plan om op kavel 16 een zonneweide te kunnen realiseren. Californië B.V. stelt dat het niet mogelijk is om de grond te verkopen met bestemming glastuinbouw omdat de kavel te klein is, de vorm ‘vervelend te noemen’ en er een hoogspanningsleiding van Tennet doorheen loopt. Californië B.V. stelt dat, net als op kavel 5, volgens het bestemmingsplan een zonneweide mogelijk is. Het plan is daarom om ook op kavel 16 een zonneweide te realiseren. Voordelen hiervan zijn dat de grondexploitatie Californië I versneld kan worden afgewikkeld, dat zonnepanelen minder hinderlijk zijn voor de omgeving dan andere bestemmingen, dat er sprake is van een duurzame energievoorziening en dat er mogelijkheden zijn voor een lokale energiecoöperatie om mee te denken in de participatie. In de brief geeft Californië B.V. aan de vergunning half maart 2020 te willen hebben, om de dan nog geldende SDE-subsidie te kunnen aanvragen. 12-12-2019: E-mail Burghout aan adviseur Duurzame energie129 Burghout mailt dat hij de adviezen van de brandweer voor kavel 5 afstemt met de zaakmanager omgevingsvergunningen zodat deze meegenomen kunnen worden in de aanvraag voor kavel 16.

16-12-2019: E-mailwisseling Burghout met de adviseur Duurzame energie130 De adviseur Energie en Klimaat laat weten dat hij het memo van Burghout 16 december ’s ochtends met wethouder Kuipers heeft besproken in een portefeuillehoudersoverleg. Volgens hem vinden zowel wethouder Vostermans als wethouder Kuipers het goed om naar aanleiding hiervan een principeverzoek in te dienen, waarbij zij een passende omgevingsdialoog, het aanhaken van de energiecoöperatie Reindonk en de onderbouwing dat het gaat om reststroken en overhoeken die niet geschikt zijn als glastuinbouw als aandachtspunten meegeven. Burghout antwoordt met een voorstel om meteen een vergunningsaanvraag in te dienen zodat hij nog mee kan doen met de subsidieronde voor SDE-subsidies van half maart 2020. Verder stelt hij dat hij die ochtend met de zaakmanager omgevingsvergunningen en de brandweer heeft gesproken over hun advies en dat hij deze één op één zal overnemen. 14-01-2020: Landbouwbedrijf Californië B.V. dient aanvraag omgevingsvergunning in voor het zonnepark aan de Vinkenpeelweg131 Op de aanvraag staat de volgende projectomschrijving: “Het betreft het realiseren van een zonnepark met pv-panelen van ca. 13 ha. incl. landschappelijke inpassing en onderhoudspaden.”132 De gemeente stuurt de aanvrager een ontvangstbevestiging. Deze is gericht aan dhr. Burghout als vertegenwoordiger van

Brief Verzoek zonneweide kavel 16 Californië (10 december 2019) Mailwisseling ambtenaar met Burghout (12 december 2019) 130 Mailwisseling ambtenaar met Burghout (16 december 2019) 131 Notitie Aanvullingen ‘Omgevingsvergunning’ (19 februari 2020) 132 Aanvraag Omgevingsvergunning Zonnepark Vinkenpeelweg (14 januari 2020). p. 1. 128 129

45

Landbouwbedrijf Californië B.V.133 Op 17 januari 2020 wordt de aanvraag gepubliceerd in het gemeenteblad.134 22-01-2020: E-mailwisseling tussen de zaakmanager omgevingsvergunningen met de medewerker groenbeheer en de beleidsmedewerker economie en gebiedsontwikkeling135 Er wordt informatie uitgewisseld over het landschappelijk inpassingsplan dat bij de aanvraag hoort. 22-01-2020: Brief van de gemeente met een adviesverzoek aan Tennet136 De vergunningaanvraag voorziet in het realiseren van een landschappelijke inpassing van het zonnepark. Een klein deel van die landschappelijke inpassing bevindt zich op een stuk grond waar zich een hoogspanningsleiding bevindt. Op grond van het bestemmingsplan moet, in verband met de veiligheid, advies worden ingewonnen bij de beheerder van de betreffende leiding. Daarom wordt advies gevraagd aan Tennet. 30-01-2020: Toestemming Tennet137 Tennet verleent toestemming voor de activiteiten zoals deze worden beschreven in de vergunningsaanvraag onder een aantal technische voorwaarden. 05-02-2020: Aanvullingen ingediend bij aanvraag omgevingsvergunning138 In opdracht van Landbouwbedrijf Californië B.V. (Burghout wordt ook als opdrachtgever benoemd) dient Pouderoyen Tonnaer aanvullingen in op basis van het advies van het Waterschap Limburg en vragen van de bouwspecialist van de gemeente Horst aan de Maas.