54A Definitief rapport hertoets VT Mutsaersstichting
Tekst van het document
Mutsaersstichting, Venlo Hertoets i. v. m. Verscherpt Toezicht Toezicht Jeugdigen in Jeugdhulp (JIJ)
Utrecht, juli 2024
Rapport
Mutsaersstichting, Venlo
De hulpaanbieder Op deze punten uit het rapport zijn we trots:
aan
het woord
Met deze punten uit het rapport gaan
we
aan
de slag: We zijn trots op onze medewerkers die het beste uit zichzelf halen en streven naar hoge kwaliteit van zorg. De inspectie ziet over de gehele linie een stijgende lijn en beoordeelt ons op meerdere onderdelen voldoende of beter dan in januari. Medewerkers ervaren een veilige, prettige organisatiecultuur, durven zich uit te spreken en ervaren bestuur en directie als open en transparant. Door het invoeren van multidisciplinaire teams, teamcoördinatoren en een psychiater per team, neemt de werkdruk af. Dat komt direct ten goede aan de kwaliteit van de zorg. Die wordt door de jeugdigen positief beoordeeld. Ook zijn we trots dat de inspectie het bestuur (o. a. op governance, medezeggenschap, en actuele financiële data) als voldoende beoordeelt.
Conclusie
van
Voor crisisplaatsingen wordt actief gezocht naar oplossingen. Dit gaan we bespreken met de gemeenten en is onderdeel van het traject met de Taskforce. Mits het gefinancierd wordt, creëren we een aparte crisisafdeling, zodat crisisopnames het pedagogisch klimaat voor overige cliënten niet beïnvloeden. Het bewustzijn is er dat we vrijheidsbeperkende maatregelen alleen moeten inzetten met een wettelijke grondslag. In noodsituaties hebben we nog niet altijd een goed alternatief. Dit gaan we verbeteren. Tenslotte gaan we toewerken naar een eenduidige werkwijze in dossiervoering, risico-inventarisatie en de vertaalslag naar behandeling en begeleiding. We gaan samenwerken met ketenpartners en keuzes maken in ons aanbod.
de inspectie
Na het toezicht in november 2023 stelde de inspectie de Mutsaersstichting vanaf 2 januari voor de duur van zes maanden onder Verscherpt Toezicht. De inspectie voerde in juli 2024 een hertoets uit. De inspectie concludeert dat de Mutsaersstichting verbeterkracht heeft getoond en hard heeft gewerkt om de continuïteit, kwaliteit en veiligheid van de zorg voor de jeugdigen te verbeteren. De inspectie ziet dat ingezette verbetermaatregelen hebben geleid tot een positieve omslag in de organisatiecultuur, waarin ruimte is voor reflectie en verandering. De inspectie hoort gedreven, betrokken en gemotiveerde medewerkers en ziet dit als kracht van de organisatie. Het afgelopen jaar heeft de Mutsaersstichting laten zien dat zij in staat is om te verbeteren en dat, tegelijkertijd, de verbeteropgave groot is. Op verschillende thema’s is er nog verbetering no dig. De inspectie heeft voldoende vertrouwen in het lerend vermogen van de organisatie om de ontwikkeling van de nodige verbeteringen door te voeren. De inspectie beëindigt daarom het verscherpt toezicht en monitort de verbeteringen in haar reguliere toezicht.
Wat gaan jeugdigen en ouders hiervan merken? Het pedagogisch klimaat in de groepen is flink verbeterd sinds het vorige inspectiebezoek. We hebben groepen opgedeeld waarbij rekening is gehouden met leeftijd en hulpvraag. Er is meer rust in de groepen en de bezetting is stabieler. Jeugdigen zijn tevreden over hun verblijf en vinden de benaderwijze prettig. We zetten alles op alles om deze lijn door te zetten. Door een oplossing te vinden voor de crisisopnames die nu nog zorgen voor onrust in de groepen, verbeteren we het behandelklimaat.
Inleiding
1
In juli 2024 voerde de Inspectie Gezondheidszorg
en
Jeugd (hierna: Inspectie)
een
hertoets uit bij
Mutsaersstichting te Venlo.
Aanleiding De inspectie voerde in november 2023 toezicht uit bij Mutsaersstichting te Venlo. Tijdens dit toezicht concludeerde de inspectie tekortkomingen in de kwaliteit bij een meerderheid getoetste
normen.
De hulp
aan
Op de onderstaande
normen
was
jeugdigen en ouders draagt bij aan
van
de
verbetering noodzakelijk: een
gezonde ontwikkeling in een zo thuis
over
de veiligheid van jeugdigen (norm 2. 1)
mogelijke omgeving (norm 1. 5) Hulpverleners maken professionele afwegingen
De bestuurder stelt de maatschappelijke doelstelling en het belang
van
de jeugdigen centraal.
(norm 3. 1) De bestuurder richt de organisatie zodanig in dat deze redelijkerwijs leidt tot verantwoorde hulp. (norm 3. 2) De bestuurder verbetert, in een lerend werkklimaat, continu zijn prestaties en de resultaten van
de hulp. (norm 3. 3)
De inspectie
zag
de betrokkenheid
van
de medewerkers
nieuwe bestuur. Tegelijkertijd had de inspectie Mutsaersstichting, gezien de aard
van
de motivatie om te verbeteren bij het
en
verbeterkracht
zorgen over
de tekortkomingen
en
de grote
van
de
opgave waar
de organisatie
stond. De inspectie wilde de doorvoering van verbeteringen nauwlettend volgen. Daarom
voor
stelde de inspectie de Mutsaersstichting op 2 januari 2024
voor zes
maanden onder verscherpt
toezicht. Gezien de aard en de van
omvang van
de noodzakelijke verbeteringen heeft de inspectie bij het aflopen
het verscherpt toezicht de kwaliteit van de jeugdhulp bij deze aanbieder opnieuw getoetst
middels
hertoets. Doel van de hertoets in juli 2024
een
was om
erin is geslaagd de eerder geconstateerde tekortkomingen
op
te bepalen of de Mutsaersstichting
te heffen,
en
verantwoorde jeugdhulp
biedt.
Verloop verscherpt toezicht Verbeterplan Bij het instellen van het verscherpt toezicht een
verbeterplan te maken
en
en
volledigheid
en
de inspectie de bestuurder binnen vier weken
deze uiterlijk 31 januari 2024
inspectie ontving het verbeterplan op ambitie
vroeg
de inspectie te sturen. De 31 januari 2024. De inspectie toetste dit plan op realisme, aan
bepaalde daarna hoe zij haar verscherpt toezicht verder vormgaf.
3 | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
Op 15
februari 2024 voerde de inspectie met de bestuurder en de directie een gesprek over de inhoud van het verbeterplan. Het verbeterplan was voornamelijk procesmatig van aard en miste verschillende onderdelen verdieping en concretisering. In vervolg hierop heeft de inspectie maart 2024 het aangepaste
en
Hierover is de inspectie
6
op
definitieve verbeterplan ontvangen, welke voldoende concreet
Op 1 mei 2024 ontving de inspectie
een
op
was.
tussentijdse voortgangsrapportage over de verbeteringen.
8 mei 2024 met de bestuurder, directie, geneesheer directeur en kwaliteitsmedewerker in gesprek gegaan. De tussentijdse voortgangsrapportage was inzichtelijk en op
bevatte navolgbare beslisdocumenten ten aanzien naar voren
dat er nog aandacht nodig
maatregelen
en
van
ten aanzien
was
de verbeteracties. In het gesprek kwam van
het thema vrijheidsbeperkende
de afspraken met de medezeggenschapsraad (cliëntenraad).
Tussentijdse Toets Op 13 maart 2024 bracht de inspectie om
zich een beeld te vormen
bezoek
een
de voortgang
van
aan
de verbeteringen. De inspectie
van
stijgende lijn in de kwaliteit van de geleverde zorg
de kliniek in Venlo, specifiek de groep ‘Vivo’,
op
de Vivo
verbeterpunten. Deze verbeterpunten zaten onder andere
op
groep maar
Daarnaast zag de inspectie in de dossiers dat de risico-inventarisaties groep nog
onvoldoende
van
van
transparantie
van
organisatieontwikkelingen
en
worden
van
en
de jeugdigen over
van
op
de Vivo
de
de communicatie
over
in besluitvorming. De tussentijdse toets is
meegenomen
afgesloten met een brief aan het bestuur vroeg voor de bovengenoemde punten.
de groep
van
kwaliteit of onvoldoende actueel waren. Ten aanzien
het bestuur. Zij voelen zich goed geïnformeerd
nog
deurverklikkers.
en
organisatiecultuur constateerde de inspectie dat medewerkers positief zijn en
constateerde ook
de samenstelling
vrijheidsbeperkende maatregelen zoals het sluiten van de buitendeuren
zag een
de Mutsaersstichting waarin de inspectie aandacht
Gesprekken kwaliteitsteam en geneesheer-directeur De inspectie heeft verschillende gesprekken gevoerd met het kwaliteitsteam directeur
van
de Mutsaersstichting
over
de incidentenprocedure
en
en
meldplicht
de geneesheer-
van
wettelijk
verplichte meldingen bij de inspectie. Deze gesprekken vonden plaats op 27 februari 2024, 18 april 2024
en
5 juni 2024. De inspectie constateert dat er door het kwaliteitsteam actief gewerkt is aan
het opstellen
van een
beleid over het omgaan met
en
leren van incidenten
en
gemeld moet worden bij de inspectie. De inspectie ziet in meldingenonderzoek de kwaliteit van de onderzoeken
en een
wat er wel en niet een
stijgende lijn in
goede reflectieve houding van de instelling.
Inloopbijeenkomsten medewerkers Om
een
beeld te vormen
van
de voortgang
van
de verbeteringen vanuit het perspectief
van
de
medewerkers heeft de inspectie tweemaal een bijeenkomst georganiseerd waar medewerkers input konden geven
over
de voortgang. De eerste bijeenkomst
was
in Venlo op 18 april 2024
en
de
tweede bijeenkomst digitaal op 19 juni 2024. In totaal heeft de inspectie met 22 medewerkers gesproken met verschillende functies
en
werkzaam bij verschillende onderdelen bij
Mutsaersstichting (zoals ambulant, deeltijd en kliniek). In beide bijeenkomsten komt dat de medewerkers het bestuur en de directie transparant betrokken
en ervaren
en
naar voren
benaderbaar vinden. Zij voelen zich
de communicatie als duidelijk.
4 | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
Ook
geven
alle medewerkers
aan
dat zij zich (grotendeels) herkennen in de bevindingen uit het
inspectierapport: er was verbetering nodig. In beide gesprekken komt het thema vrijheidsbeperkende maatregelen zoeken actief met elkaar maar
naar
naar voren.
De bewustwording is vergroot en medewerkers
alternatieven. Zij ervaren tegelijkertijd ook nieuwe uitdagingen,
zien het vooral als positieve ontwikkeling:
er wordt
minder beheersmatig gewerkt. De invoer
teamcoördinatoren wordt als positief ervaren. De werkdruk neemt er door af en medewerkers geven aan dat zij zich gezien en gehoord voelen. De inspectie hoort terug dat er in de kliniek meer van
stabiliteit in de bezetting teams
aan
de teams is. Daarentegen geven de medewerkers
van
ambulante
dat zij te maken hebben met gaten in het rooster en wachtlijsten. Ook uiten
medewerkers
van
de deeltijd- en ambulante teams
Tot slot komt
ervaren.
van
naar voren
doorplaatsmogelijkheden
van
de druk
zorgen over
dat medewerkers belemmeringen
op
productie die zij door de beperkte
ervaren
jeugdigen. Jeugdigen worden met crisis geplaatst bij
Mutsaersstichting maar dat is niet altijd de passende plek. De doorstroom is vervolgens zeer moeizaam. Hetzelfde geldt voor het doorplaatsen
van
jeugdigen die de leeftijd van 18 jaar
bereiken. Continuïteit Ten tijde van het vorige onderzoek bleek dat de Mutsaersstichting in een financieel zorgelijke situatie verkeerde waarbij er een groot risico was
de continuïteit van de zorg. De
voor
Mutsaersstichting is door de Jeugdautoriteit ingeschaald in Trede 4 van het draaiboek continuïteit Jeugdhulp. In lijn met het draaiboek continuïteit Jeugdhulp heeft de inspectie oordeel en
gegeven over
het continuïteitsplan wat de Mutsaersstichting
de regio heeft opgesteld. De inspectie gaf een positief oordeel
wel belangrijke aandachtspunten
samen
over
een
schriftelijk
met de jeugdautoriteit
het plan, maar gaf hierbij
mee.
Opzet van het onderzoek De hertoets is uitgevoerd
aan
de hand van het toetsingskader Het JIJ-kader. Dit toetsingskader
bestaat uit drie thema’s: ontwikkelingsgerichte hulp, de deskundige hulpverlener De inspectie beoordeelt bij de hertoets de vijf normen
waaraan
aan
jeugdigen en ouders draagt bij aan
goed bestuur.
de Mutsaersstichting bij het eerste
onderzoek (grotendeels) niet voldeed en waarop verbetering nodig De hulp
en
was:
een
gezonde ontwikkeling in een zo thuis
over
de veiligheid van jeugdigen (norm 2. 1)
mogelijke omgeving (norm 1. 5) Hulpverleners maken professionele afwegingen
De bestuurder stelt de maatschappelijke doelstelling en het belang
van
de jeugdigen centraal.
(norm 3. 1) De bestuurder richt de organisatie zodanig in dat deze redelijkerwijs leidt tot verantwoorde hulp. (norm 3. 2) De bestuurder verbetert, in een lerend werkklimaat, continu zijn prestaties van
de hulp. (norm 3. 3)
5 | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
en
de resultaten
De inspectie heeft bij deze hertoets de locatie Venlo bezocht
en
24-uurszorg gezien de inspectie daarover de grootste
had. Het volledige toetsingskader is te
vinden op:
zorgen
in dit bezoek de focus gelegd
de
op
www. igj. nl/publicaties/toetsingskaders/2021/01/05/het-jij-kader .
Beschrijving Mutsaersstichting De Mutsaersstichting staat in de Kamer en
van
Koophandel ingeschreven onder het nummer 4106288
heeft een tweehoofdig bestuur. Per 1 juli 2024 is er een nieuwe (interim) bestuurder, ter
vervanging van één
van
aanvaarden van
nieuwe baan. Tevens heeft de Mutsaersstichting een nieuwe Raad van
Toezicht
per
een
de bestuurders die per 1 juli 2024 afscheid heeft genomen
8 mei 2024. Daarnaast heeft de instelling centrale
en
het
wegens
lokale ondernemings- en
cliëntenraden. De Mutsaersstichting biedt hulp in de regio’s Noord-Limburg, Midden-Limburg, Zuid-Limburg
en
Noord-Brabant. Deze regio’s worden aangestuurd door regiodirecteurs. Daarnaast is er een geneesheer-directeur. De Mutsaersstichting vertelt dat er per 8 juli parttime een nieuwe kinderjeugdpsychiater is aangesteld. Na het doorlopen
van
het adviestraject met de Centrale
Cliëntenraad is het de bedoeling dat deze kinder-
en
jeugdpsychiater
per
en
1 september ook de
functie van geneesheerdirecteur gaat vervullen omdat de huidige geneesheerdirecteur
per
1
september 2024 de pensioengerechtigde leeftijd bereikt. De Mutsaersstichting is een moment
van
concern waar
verschillende zorgondernemingen onder vallen. Op het
de hertoets zijn dit: de Mutsaersstichting inclusief Plinthos, Grijp het Leven,
ZorgOkee, OOG Psychologen locaties in het zuiden onderwijs, welzijn en
en
Hoeve de Koalder. Het concern Mutsaersstichting heeft diverse
Nederland waaruit Jeugdzorg wordt geboden in samenwerking met maatschappelijk opvang, zoals logeerhuizen, dagbesteding, individuele van
begeleiding, behandel-/leefgroepen ruim 1000 medewerkers
en
en ongeveer
kleinschalig
wonen.
Het concern Mutsaers heeft anno 2024
9000 cliënten in zorg. De hoofdlocatie in Venlo dient als
overkoepelende vestiging. In het vorige toezicht en in deze hertoets richt de inspectie zich op het onderdeel ‘de Mutsaersstichting te Venlo’. De Mutsaersstichting te Venlo (hierna: de Mutsaersstichting) is een aanbieder die specialistische hulp biedt aan jeugdigen
en
hun gezinnen, alsmede jongvolwassenen. De Mutsaersstichting heeft
een
breed aanbod in voornamelijk jeugd-ggz: klinisch, deeltijd en ambulant. Hieronder valt ook
zorg
in het gedwongen kader
op
basis van de Wet verplichte geestelijke gezondheidszorg (hierna:
Wvggz). Er zijn behandelprogramma’s
voor
verschillende specialismen, zoals genderdysforie,
eetstoornissen, Infant Mental Health, orthopedagogische systeemtherapie, affectief emotionele stoornissen
en neuro
biologische ontwikkelingsstoornissen. Op het moment
Mutsaersstichting voor de locatie Venlo 108 jeugdigen ambulant zorg op
basis van
een
en
van
toezicht zijn bij de
24 jeugdigen residentieel in
Jeugdwet beschikking. De jeugdhulp wordt geboden
en
gecoördineerd door
verschillende professionals: pedagogisch hulpverleners, sociotherapeuten, verpleegkundig specialisten, (GZ-)psychologen, klinisch psychologen, orthopedagogen, orthopedagoog-
6 | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
generalisten, (kinder-
en
jeugd) psychiaters, kinderartsen, systeemtherapeuten,
gezinsbehandelaren (IAG), psychotherapeuten, vak-therapeuten en fysiotherapeuten. De locatie te Venlo ligt in een bosrijke omgeving
en
heeft
op
het terrein de kliniek, de
deeltijdbehandeling, de gezinsopname, de onderwijsvoorziening het moment
van
en
de ambulante behandeling. Op
toezicht zijn er 65 medewerkers werkzaam in de zorguitvoering
voor
de
Mutsaersstichting (kliniek en ambulant-kliniek locatie Venlo). Hiervan zijn 42 SKJ-geregistreerd groepen
zorgmachtiging,
de Wvggz
een
groepen maar
nodig verplicht op te nemen die
crisismaatregel of een voortgezette crisismaatregel in het kader
op een
bevindt zich in de ruimte die origineel bedoeld
was
als High Intensive Care Unit (HIC)
niet als zodanig wordt gebruikt. De groepen bestaan uit een centrale leefruimte met keuken
woonkamer. Ook is er een aparte kamer
waar een
speelgoedmateriaal in boxen. Op één
van
badkamer. Eén
groepen
van
zo
gesloten afdeling moeten verblijven. Op de groepen is een woonkamer met keuken, kantoortje en een tweede woonkamer met een schuifdeur. Een van de twee open
een
en
13 BIG geregistreerd. In de kliniek te Venlo bevinden zich 5
waarbij op 2 afdelingen de mogelijkheid is om cliënten
vanwege een van
en
van
de twee gesloten
50cm. Op de gesloten groepen zijn
de open
er ook
tv met spelcomputer staat en veel
groepen
hebben de slaapkamers
een
eigen
heeft beschikking tot een omheinde tuin met haag twee slaapkamers
waar voor
crisisgevallen indien
nodig camerabewaking mogelijk is. Tussen de twee gesloten groepen zit een ruimte met
een
Beveiligde Kamer (EBK). Daarnaast is er een ‘veilige kamer’ die bijvoorbeeld wordt gebruikt gedwongen sondevoeding.
7 | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
Extra voor
Conclusie
2
In dit hoofdstuk geeft de inspectie haar conclusies beschreven hoe het vervolg
Daarnaast wordt in dit hoofdstuk
weer.
het toezicht eruit zal zien.
van
Analyse Naar aanleiding
van
de bevindingen
het inspectiebezoek in november 2023, was het
van
noodzakelijk dat de Mutsaersstichting verbeteringen tekortkomingen
de grote
en
de verbeterkracht
over
januari 2024
Mutsaersstichting heeft
de Mutsaersstichting
van zes
stond, had de inspectie
zorgen
een
maanden onder verscherpt toezicht gesteld. De
verbeterplan opgesteld
inspectie heeft de verbeteringen gemonitord
aan
en
verschillende verbeteringen doorgevoerd. De
de hand van verschillende toezichtsactiviteiten
tijdens de periode
van
de normen
door de inspectie verbeterpunten
waarop
voor
de organisatie. De inspectie heeft de Mutsaersstichting daarom vanaf 2
van
de duur
voor
opgave waar
doorvoeren. Gezien de aard van de
zou
het verscherpt toezicht. In juli 2024 voerde de inspectie geformuleerd
waren
voor
een
hertoets uit op
het verscherpt
toezicht. Het doel van de hertoets was
om
te bepalen of de Mutsaersstichting erin is geslaagd de
eerder geconstateerde tekortkomingen
op
te heffen. De inspectie heeft tijdens de hertoets het
volgende vastgesteld: Er is nog verdere verbetering noodzakelijk •
De hulp
aan
op
de volgende
jeugdigen en ouders draagt bij aan
normen:
een
gezonde ontwikkeling in een zo thuis
over
de veiligheid van jeugdigen (norm 2. 1)
mogelijke omgeving (norm 1. 5) •
Hulpverleners maken professionele afwegingen
•
De bestuurder verbetert, in een lerend werkklimaat, continu zijn prestaties en de resultaten van
De inspectie •
de hulp (norm 3. 3. )
voornamelijk positieve punten, met aandachtspunten, bij de volgende normen: De bestuurder stelt de maatschappelijke doelstelling en het belang van de jeugdigen zag
centraal (norm 3. 1. ) •
De bestuurder richt de organisatie zodanig in dat deze redelijkerwijs leidt tot verantwoorde hulp (norm 3. 2. )
De inspectie
zag
met de komst
van
het nieuwe bestuur eind 2023
constateert tijdens de hertoets dat de lijn van transparantie Het bestuur toont inzicht in de nodige veranderingen
om
meer
en open
het belang
transparantie ontstaan en
communicatie is voortgezet. van
de jeugdigen centraal te
zetten en de kwaliteit van de jeugdhulp te verhogen. De inspectie concludeert dat het bestuur verschillende organisatorische veranderingen heeft doorgevoerd die leiden tot verbeteringen
op
de
kwaliteit van de zorg. Zo is er minder inzet van personeel niet in loondienst (PNIL), wat leidt tot meer
stabiliteit in de meeste teams. De Mutsaersstichting heeft voor alle teams teamcoördinatoren
aangesteld en de psychiaters zijn vast gekoppeld
aan een
team. Hierdoor heeft de kliniek een vaste
psychiater. Ook is in de kliniek de Vivo-groep opgedeeld in twee aparte afdelingen, waarbij
8 | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
rekening is gehouden met de leeftijd en hulpvraag van de jeugdigen, waardoor er een beter pedagogisch leefklimaat is ontstaan. De inspectie ziet daarnaast een vooruitgang in het lerend werkklimaat. Er is een nieuwe Raad
van
Toezicht gestart
en er zijn
stappen gemaakt met de
medezeggenschapsraden. Een deel
van
de voorgenomen verbeteringen dient nog nader te worden
doorgevoerd, zoals concrete werkafspraken met de medezeggenschapsraden. Daarnaast concludeert de inspectie dat er concretisering passende hulp. De doorontwikkeling van de missie hulp
en een
en
en
afspraken nodig zijn om te komen tot
visie is cruciaal om te komen tot passende
duurzaam aanbod, waarbij aandacht dient te zijn voor de behandelduur en werkwijze
bij crisisopnames. Ook is een constructieve samenwerking met relevante stakeholders
en
de
gemeenten cruciaal voor passende hulp voor de jeugdigen, zowel voor jeugdigen in crisis als voor jeugdigen die al voor
langere tijd in behandeling zijn.
een
In reactie op het conceptrapport geeft de accounthoudende regio Middendat er reeds gesprekken lopen tussen de Mutsaersstichting
en
Noord Limburg
en
de gemeenten
aan
betreffende
over
casuïstiek. Daarnaast beschrijven zij dat, naast de gesprekken die er al lopen, de gemeenten via de MGR 1 aanvullende stappen te rapporteren
aanbieders
aan
accountregio Middennaar
aanleiding
nemen
van
en
en
om o. a.
de verblijfsduur
gemeenten
Noord Limburg
aan
en zo
jeugdigen te monitoren en daar
van
nodig actie te ondernemen. Ook geeft de
dat de vier Limburgse Jeugdhulpregio’s zich mede
de situatie bij de Mutsaersstichting hard hebben gemaakt
ondersteuning vanuit het ministerie
van
om
met
VWS te komen tot de ‘Taskforce Robuust Zorglandschap
Limburg’. Hierin neemt de accountregio de in het inspectieonderzoek genoemde signalen slot geven zij aan dat zij zien dat de huidige inzet van de overeenkomsten met danwel lumpsum budget of andere
op
mee.
Tot
een
bekostiging niet altijd datgene oplevert wat van tevoren beoogd is geweest met de contractering. Zij geven aan dat ze tijdens de vorm van
contractmanagementgesprekken
een
verdere probleemanalyse
doorontwikkelen,
naar
oplossingen.
samen
op
zoek
gaan
maken
mogelijk
en waar
De inspectie ziet verder bij de Mutsaersstichting de vooruitgang in het pedagogisch klimaat bewustzijn van medewerkers
voor
het thema vrijheidsbeperking,
maar
en
ziet ook nog
verbetermogelijkheden. De inspectie constateerde bijvoorbeeld dat bij een jeugdige in bepaalde situaties vrijheidsbeperking wordt voorzien en als noodsituatie wordt signaleringsplan van deze jeugdige. Hierdoor is er echter
geen
opgenomen
sprake meer
in het
van een
onvoorziene
noodsituatie. Toch zet de Mutsaersstichting hier, zonder wettelijke grondslag, vrijheidsbeperkende maatregelen geen
voor
gedwongen
in: namelijk vastpakken zorg
en
vasthouden. Zonder wettelijke grondslag mag
er
/ vrijheidsbeperkende maatregel worden ingezet.
De inspectie concludeert daarnaast dat crisisplaatsingen
op
de verschillende klinische groepen bij
de Mutsaersstichting niet altijd leiden tot passende hulp en niet ondersteunend zijn voor de groepsdynamiek. De crisisplaatsingen zijn vaak niet passend door de jonge leeftijd of hulpvraag van
1
de jeugdige. Door crisisplaatsing
op een
klinische afdeling worden deze jeugdigen
Modulaire gemeenschappelijke regeling sociaal domein Limburg-Noord - Sociaal Domein Limburg-Noord (sociaaldomein-limburgnoord. nl)
9 | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
geconfronteerd met zeer ernstige problematiek zoals suïcidaliteit, automutilatie en eetstoornissen. De confrontatie met deze problematiek kan traumatiserend zijn voor jeugdigen. Ook
op
het gebied
het navolgbaar vastleggen
van
van een
complete risico-inschatting is
verbetering nodig. De inspectie ziet enige verbetering in de toelichting op de geconstateerde risico’s maar mist en
begeleiding
een
van
inzichtelijke koppeling
naar
wat deze risico’s betekenen
voor
de behandeling
de jeugdigen. Daarnaast is het huidige format niet volledig. Het elektronisch
cliëntendossier is tevens
de huidige inrichting niet ondersteunend
op
draagt daarmee niet bij aan het navolgbaar vastleggen
en
volgen
aan
het primair
proces en
de behandeling
van
de
van
jeugdigen. Samenvattende conclusie Op basis van de monitoring tijdens het verscherpt toezicht
en
de bevindingen uit de hertoets
concludeert de inspectie dat de Mutsaersstichting het afgelopen half jaar hard heeft gewerkt om de continuïteit, kwaliteit en veiligheid van de zorg
voor
de jeugdigen te verbeteren. De inspectie heeft
op
verschillende
van
de organisatie. De inspectie ziet dat ingezette verbetermaatregelen hebben geleid tot een
normen
duidelijke vooruitgang gezien, wat vertrouwen geeft in de verbeterkracht
positieve omslag in de organisatiecultuur, waarin ruimte is voor reflectie en verandering. De inspectie hoort gedreven, betrokken en gemotiveerde medewerkers
en
ziet dit als kracht
van
de
organisatie. Het afgelopen half jaar heeft de Mutsaersstichting laten zien dat zij in staat is om te verbeteren en dat, tegelijkertijd, de verbeteropgave groot is. Op verschillende thema’s is er nog verbetering noodzakelijk. De inspectie heeft, gezien de reeds ingezette verbeteringen, transparantie
en
lerende houding van de Mutsaersstichting, voldoende vertrouwen in de verdere
doorvoering van de nodige verbeteringen
en
beëindigd daarom het verscherpt toezicht.
Vervolg De inspectie heeft voldoende vertrouwen in het lerend ontwikkeling
van
vermogen van
de organisatie
om
de
de nodige verbeteringen verder door te voeren. De inspectie beëindigd daarom
het verscherpt toezicht
en
door middel van evaluatie-
zal de voortgang en
van
de verbeteringen volgen in haar reguliere toezicht
voortgangsgesprekken. Indien de inspectie daartoe aanleiding ziet
kan zij een (her)toets uitvoeren.
10 | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
Resultaten
3
In dit hoofdstuk worden de resultaten aantrof
het moment
op
van
van
de hertoets gepresenteerd, zoals de inspectie deze
toezicht. De inspectie geeft per norm
De inspectie beoordeelt de normen
De aanbieder voldoet
op een
aan
aan
wat haar oordeel is.
vierpuntschaal:
de norm. De inspectie constateert op deze
alleen
norm
positieve punten. De aanbieder voldoet grotendeels norm
aan
de norm. De inspectie constateert
deze
op
veelal positieve punten, verbetering is op punten mogelijk.
De aanbieder voldoet grotendeels niet aan de norm. De inspectie constateert deze
norm
op
overwegend negatieve punten, verbetering is noodzakelijk.
De aanbieder voldoet niet aan de
norm.
De inspectie constateert
op
deze
norm
nauwelijks tot geen positieve punten, verbetering is zeer noodzakelijk. De inspectie heeft deze
norm
niet beoordeeld.
Thema 1: Ontwikkelingsgerichte hulp In dit thema toetst de inspectie in hoeverre de hulp gericht is op de ontwikkeling en diens gezin. In onderstaand figuur ziet u wat de oordelen zijn van de inspectie dit thema. De figuur geeft de oordelen weergegeven
wat het oordeel was
op
weer op
de jeugdige
de normen die vallen onder
basis van de hertoets. Per norm staat vervolgens
basis van het eerste toezicht in november 2023
hertoets in juli 2024.
Beeld
op
van
Gezonde ontwikkeling
11 | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
en
de
Hieronder leest u per getoetste norm
een
toelichting op het oordeel
van
de inspectie.
Norm 1. 1 Wensen, behoeften, mogelijkheden ouders
In de hertoets is deze
en
Oordeel hertoets
Oordeel 1 e toets
Oordeel hertoets
jeugdigen,
van
netwerk zijn bekend bij hulpverleners.
norm
niet opnieuw getoetst.
Norm 1. 5 De hulp
Oordeel 1 e toets
aan
jeugdigen
ouders draagt bij aan
en
een
gezonde ontwikkeling in een zo thuis mogelijke omgeving. Toelichting toets november 2023 (samenvatting) De inspectie constateerde dat het pedagogisch klimaat was er
in de kliniek een samenvoeging
waren
onvoldoende geïnformeerd
jeugdigen onder de 12 jaar was
op
de groepen
onder druk stond. Zo
twee klinische groepen geweest. De jeugdigen zelf
van
de veranderingen en samenvoeging. De groep met samengevoegd met een groep van jeugdigen in leeftijd van over
gemiddeld 16 jaar. Hierdoor zaten
er jeugdigen van
zowel 7 jaar als 17 jaar in eenzelfde
complexe individuele problematiek en de groepsdynamiek legden Er was onvoldoende vast personeel werkzaam Jeugdigen
erg
deze
op
een
hoge druk
groep en er waren
op
groep.
De
het personeel.
veel incidenten.
medewerkers voelden zich niet altijd veilig. Door onrust en werkdruk werd er niet altijd door de medewerkers op de pieper gedrukt bij incidenten waar dat wel nodig zou zijn. Er waren
en
minder sociotherapeuten beschikbaar
en
daardoor is er bij incidenten ook minder hulp
beschikbaar. De inspectie constateerde dat er vrijheidsbeperkende maatregelen zonder wettelijke grondslag werden ingezet. Er was bijvoorbeeld sprake van vaste, generalistische huisregels, zoals verplicht de slaapkamer verblijven tijdens de overdracht
en
het sluiten van de buitendeuren
na
Daarnaast moesten vrijheden verdiend worden met goed gedrag, zoals het gebruiken
20:00 van
op
uur.
de
telefoon. Sommigen jeugdigen werden vastgepakt
en naar
de ‘veilige ruimte’ gebracht. Deze
maatregelen werden ingezet onder de
noemer van
‘noodmaatregel’, echter werd dit bij sommige
jeugdigen structureel ingezet. Hiermee
was er geen
sprake meer
van een
noodmaatregel
en was
het dus ook niet toegestaan. De Mutsaersstichting moest
van
komen tot een veilig opvoed-
en
de inspectie met prioriteit kijken
de samengevoegde
behandelklimaat. Daarnaast moesten zij zorgen
ontwikkelingsgericht pedagogisch klimaat
waar
Tot slot moest de Mutsaersstichting zoeken waar geen
naar
de stem
naar
van
voor een
groep en
veilig en
de jeugdige werd gehoord.
alternatieven
en
wettelijke grondslag voor is afbouwen.
12 | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
vrijheidsbeperkende maatregelen
Toelichting hertoets juli 2024 In gesprekken met medewerkers hoort de inspectie dat er een divers aanbod voor
de jeugdigen
aandacht
aan
dat, als het voor de jeugdige niet haalbaar is om deel te nemen
en
het volgen
voor
van
onderwijs. Als voorbeeld aan
van
activiteiten is
geven
behandelaren
onderwijs op school, er
mogelijkheid is dat de jeugdige deels onderwijs volgt op de eigen afdeling door ‘het onderwijs in huis’ te halen. De inspectie leest in de dossiers dat de doelen
de jeugdigen in wisselende mate ontwikkelingsgericht zijn geformuleerd. De inspectie hoort in de gesprekken dat veel jeugdigen nog voor
steeds lange tijd in klinische behandeling verblijven bij de Mutsaersstichting zonder duidelijk perspectief. Dit leest de inspectie ook terug in de dossiers. Zoals ook eerder geconstateerd in het vorige onderzoek (norm 3. 2. ). De inspectie ziet in de dossiers dat sommige jeugdigen al vier jaar verblijven
op een
klinische afdeling
en
dat hier sprake is van doorplaatsingsproblematiek. Bij
sommige jeugdigen is het perspectief onduidelijk en ziet de inspectie in het dossier dat het lange termijn doel van
jeugdige
een
de gesloten klinische behandelgroep naar de open klinische
van
behandelgroep is. Door deze lange klinische verblijven ontstaat deze jeugdigen. De inspectie heeft tijdens het bezoek en
de behandelaren
begeleiders
en
geven aan
vragen
er een
gesteld
risico op hospitalisering bij de lange behandelduur
over
dat deze jeugdigen veelal niet
op een
passende plek
zitten maar de doorplaatsmogelijkheden nihil zijn. In reactie hierop geeft de accounthoudende regio Midden- en Noord-Limburg aan dat de Mutsaersstichting binnen de ‘Opname vervangende behandeling
en
behandeling
van
verblijf en Wonen’ de opdracht heeft om
jeugdhulpaanbieders passende woongemeenten
geven aan
en
samen
met de andere
verblijfsvoorzieningen te realiseren. De accounthoudende
hierover in gesprek te zijn met de gecontracteerde jeugdhulpaanbieders.
In gesprekken met begeleiders en tijdens de rondleiding hoort en ziet de inspectie dat het pedagogisch klimaat op de groepen is verbeterd. Er heerst meer rust op de groepen en de personele bezetting medewerkers
de teams is stabieler. Er worden minder invalskrachten ingezet
van
geven aan
dat door de invoering
van
teamcoördinatoren zij een vermindering
werkdruk ervaren. De ervaren werkdruk verschilt nog
verschil te ervaren in werkdruk terwijl anderen wel
Vivo
groep
van
team. Sommige begeleiders
per
geen
is tijdens de periode
een
afname
van
en
dat crisisplaatsingen aan
van
de jeugdigen. en
zij positief zijn
benaderingswijze. Wel hoort de inspectie uit verschillende gesprekken terug
geen
goede bijdrage hebben aan het pedagogisch klimaat. Jeugdigen
dat zij het niet prettig vinden dat er ieder moment
die vervolgens na een
geven aan
werkdruk ervaren. De
In gesprekken met jeugdigen hoort de inspectie dat zij hun verblijf prettig vinden de begeleiding
van
het verscherpt toezicht opgedeeld in twee losse afdelingen
waarbij er rekening is gehouden met de leeftijden en hulpvragen over
de
en
paar
dagen ook weer
weg
een
geven
nieuwe jeugdige geplaatst kan worden,
is. Van behandelaren hoort de inspectie dat deze
crisisplaatsingen veelal niet passend zijn in de klinische setting van de Mutsaersstichting. De jeugdigen zouden volgens hen beter
opgevangen
kunnen worden in een kleinschalige of
gezinsgerichte voorziening. Toch worden de jeugdigen hier geplaatst omdat gebrek aan passende crisisplekken is. Door de crisisplaatsing jeugdigen geconfronteerd met
zeer
op
er in
de regio een
de klinische afdeling worden
ernstige problematiek zoals suïcidaliteit, automutilatie
eetstoornissen. “Crisisplaatsingen zijn vaak ontwrichtend
voor
de groepsdynamiek. ” - Behandelaar
13 | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
en
In de dossiers ziet de inspectie dat er voor de jeugdigen waar sprake is van Wvggz (crisismaatregel, machtiging tot voortzetting
van
de crisismaatregel en/of zorgmachtiging) niet
altijd duidelijk terug te zien is hoe de inzet van de verplichte zorg geëvalueerd
het zorgplan worden
en
het zorgplan wordt uitgevoerd. In gesprekken met medewerkers hoort de inspectie
en
dat ingezette verplichte zorg de dag
na
de start van de verplichte
zorg
in het ochtendoverleg
worden geëvalueerd. In het MDO, wat tweewekelijks plaatsvindt, wordt besproken of het mogelijk is om verplichte zorg af te bouwen, maar de uitvoering en evaluatie van het zorgplan Wvggz wordt niet duidelijk uit de dossiers die de inspectie heeft ingezien. De inspectie ziet in de dossiers dat er
één 8:9-besluit 2 wordt gehele duur verplichte
genomen,
direct na de afgifte van de Wvggz-titel en die dan geldt voor de
de machtiging. De inspectie ziet niet terug in de dossiers dat waar de ingezette
van
langere tijd was gestopt en opnieuw is ingezet, hiervoor weer opnieuw een 8:9-besluit op schrift is gezet en is overhandigd aan de jeugdige. De inspectie heeft daarnaast het zorg voor
beleidsplan Wvggz concretisering
en
van
de Mutsaersstichting ingezien. De inspectie merkt
dat dit plan
op
verdieping behoeft.
“Op het gebied
repressief klimaat hebben
we
veel goede stappen gezet. zoek naar alternatieven maar moeten ook nog stappen
De inspectie hoort in de gesprekken met behandelaren
en
van een
We zijn actief op
maken. ” - Begeleider
is rondom het thema verplichte zorg jeugdigen niet meer verplicht
een
en
begeleiders dat er veel meer bewustzijn
vrijheidsbeperkende maatregelen. De inspectie hoort dat
kamermoment hebben tijdens de overdracht
vleugel de slaapkamerdeuren niet meer op slot zitten in de nachten. Ook zij minder fysiek ingrijpen een
en
geven
en
dat op de B-
begeleiders
aan
jeugdigen alleen in een beveiligde kamer verblijven als zij hiervoor
wettelijke maatregel hebben. Ook horen
we van
behandelaren
en
begeleiders dat de inzet van
gedwongen sondevoeding bij jeugdigen met eetstoornissen is teruggebracht.
“We zien maximale inzet van begeleiders plaats
van
om naar
alternatieven te zoeken in
inzet van gedwongen sondevoeding. ” - Psychiater
De inspectie leest in de dossiers en ziet tijdens de rondleiding dat er nog steeds maatregelen worden ingezet die vrijheidsbeperkend zijn. Zo hebben alle jeugdigen in de kliniek deursignalering
op
de slaapkamer. De inspectie hoort niet terug hoe
maatwerk. Een medewerker vertelt dat op het gebied
van een
er actief
een
gezocht wordt
naar
repressief klimaat veel stappen
gezet moesten worden waarin andere vrijheidsbeperkende maatregelen dan de deursignaleringen prioriteit hebben gekregen. Daarnaast leest de inspectie als voorbeeld in een dossier dat er in een signaleringsplan is opgenomen
dat
dat de jeugdige bij fase rood moet worden vastgepakt
2 Artikel
en
8:9 Wet Verplichte Geestelijke Gezondheidszorg: wetten. nl - Regeling gezondheidszorg - BWBR0040635 (overheid. nl)
14 | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
vastgehouden. Voor deze
- Wet
verplichte geestelijke
jeugdige is er geen Wvggz-titel Behandelaren
en
daarmee
geen
dat het in fase rood
geven aan
signaleringsplan wordt dit gedrag voorzien
een
wettelijke grondslag
om
deze
zorg
in te zetten.
noodsituatie is. Echter door het opnemen in het
ziet de inspectie in de dossiers dat escalaties
en
structureel plaatsvinden. Ook leest de inspectie in verschillende dossiers terug dat “vrijheden in overleg met de sociotherapeut besproken kunnen worden”. Verbetermaatregelen: De inspectie verwacht dat de Mutsaersstichting vrijheidsbeperkende maatregelen en verplichte zorg
uitsluitend inzet als daar
een
wettelijke grondslag
voor
is.
De inspectie verwacht dat de Mutsaersstichting samen met de regio en verwijzers zoekt naar
passende hulp
voor
de jeugdigen in zorg. Dit geldt
voor
zowel crisisplaatsingen als de
jeugdigen die al (te) lang op klinische afdelingen verblijven. De inspectie verwacht dat Mutsaersstichting visie en beleid opstelt
over
de behandelduur (zie hiervoor ook
norm
3. 1. ).
De inspectie verwacht dat de Mutsaersstichting conform de Wvggz (artikel 8:4, lid 1) de
zorgverantwoordelijke de uitvoering vastlegt in het dossier
van
van
het zorgplan
en
de evaluatie
ervan
navolgbaar
de jeugdige.
Thema 2: De kundige hulpverlener In dit thema toetst de inspectie in hoeverre de hulpverleners in staat zijn om met voldoende
actuele
en
passende kennis
samenwerken
en
kunde te handelen
en
in hoeverre hulpverleners met anderen
dat nodig is.
waar
In onderstaand figuur ziet u wat de oordelen zijn van de inspectie op de normen die vallen onder
dit thema. De figuur geeft de oordelen weergegeven
weer op
basis van de hertoets. Per norm staat vervolgens
wat het oordeel was op basis van het eerste toezicht in november 2023 en de
hertoets in juli 2024.
Veiligheid
Methodisch handelen
Hieronder leest u per getoetste
norm een
toelichting
op
het oordeel
15 | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
van
de inspectie.
Oordeel 1 e toets
Norm 2. 1
Oordeel hertoets
Hulpverleners maken professionele afwegingen over de veiligheid van jeugdigen.
Toelichting toets november 2023 (samenvatting) De inspectie constateerde dat risico’s onvoldoende systematisch in kaart werden gebracht. De risico-inventarisaties bevatte vaak
geen
waren
niet actueel of ontbraken in sommige dossiers. De risico-inventarisatie
toelichting op aangegeven risico’s en het instrument omvatte niet alle
levensgebieden. Bij de geconstateerde risico’s werd geen koppeling gemaakt
naar
wat dit betekend
in de praktijk. In gesprekken hoorde de inspectie terug dat er onvoldoende adequaat gehandeld werd bij (risico op) onveilige situaties, mede door gebrek
aan
stabiliteit in de teams en gebrek aan
scholing. De Mutsaersstichting moest en
voor
alle jeugdigen zorgdragen voor
-taxatie op verschillende levensgebieden met betrokkenheid
een
actuele risico-inventarisatie (regie)behandelaar.
van een
Daarnaast moesten zij zorgdragen voor voldoende vakbekwame professionals die op adequate wijze kunnen handelen bij (risico op) onveilige situaties. Toelichting hertoets juli 2024 De inspectie ziet in de dossiers
van
de jeugdigen dat de kwaliteit
verschilt. De Mutsaersstichting heeft in het verbeterplan opgenomen zoeken
naar een
gekozen,
een
passend instrument
onderzoeksinstrument
voor om
de risico-inventarisatie
van
om
middels
een
pilot te
de risico-inventarisatie. Hiervoor hebben zij de HoNOS 3
de psychische gezondheid
en
het functioneren
van mensen
met psychische klachten te onderzoeken. De inspectie ziet voor sommige jeugdigen in de kliniek dat er een HoNOS inventarisatie is gedaan. Dit is echter beperkt tot de cijfers van de classificatie van het functioneren op bepaalde levensgebieden maar er ontbreekt in de meerderheid van de dossiers
toelichting per jeugdige wat de risico’s op deze levensgebieden dan precies inhouden. Een koppeling naar wat de risico’s vervolgens betekenen voor de behandeling en begeleiding van een
de jeugdigen ontbreekt ook. De wijze waarop de Mutsaersstichting de HoNOS gebruikt leidt niet tot een
juiste risico-inventarisatie
en
taxatie. Verschillende medewerkers vertellen daarnaast in
gesprek met de inspectie dat zij vorige week
pas voor
het eerst van de HoNOS hebben gehoord.
Naast de HoNOS is er in alle dossiers wel
een
risico-inventarisatie aanwezig
instrument. Zoals in het vorige onderzoek
aangegeven
en
het ‘oude’
bevat deze inventarisatie niet alle
levensgebieden. De inspectie leest bijvoorbeeld in een dossier aandoeningen heeft dat de jeugdige kan flauwvallen
van
van een
jeugdige die somatische
dan medische interventie nodig is. Deze
informatie is niet terug te zien in de risico-inventarisatie omdat het thema lichamelijke risico’s geen onderdeel is van deze inventarisatie. Hetzelfde geldt voor risico’s op sociaal-emotioneel gebied, dit is geen onderdeel wat wordt uitgevraagd in deze inventarisatie.
3
www. embloom. nl/content/honos
16 | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
De inspectie ziet dat de toelichting van de geconstateerde risico’s uit de inventarisatie (met uitzondering van de HoNOS) ten opzichte
het eerste onderzoek wel uitgebreider is.
van
Er ontbreekt ook bij veel risico-inventarisaties dan betekenen voor de behandeling verwijzing
naar
koppeling
wat de geconstateerde risico’s
naar
begeleiding. In sommige dossiers ziet de inspectie
geen
gesprekken met begeleiders
en
afspraken of verwijzingen behandelaren wordt
naar
elders in het dossier. In
verwezen naar
diverse plekken in het dossier
informatie te vinden is. De inspectie constateert dat het dossiersysteem
informatie bevat
een
het signaleringsplan of veiligheidsplan maar in veel dossiers is er alleen een (korte)
toelichting op de risico’s en waar
en
een
zeer
versnipperde
het een puzzel is om alles aan elkaar te knopen en als geheel te zien. Hierdoor
en
is het onvoldoende overzichtelijk
inzichtelijk wat de risico’s op verschillende levensgebieden zijn
en
wat hiermee wordt gedaan. In gesprekken met begeleiders hoort de inspectie dat het voor hen niet helder is wat de afspraken zijn over de risico-inventarisatie. Wel hoort de inspectie in en
gesprekken van medewerkers dat zij de risico’s en hoe daarbij te handelen in hun hoofd hebben
en
bespreken tijdens MDO’s en het ochtendoverleg. Hierdoor zijn risico’s en hoe hierbij te handelen bekend bij vaste medewerkers,
maar
het is niet navolgbaar vastgelegd in de dossiers.
De inspectie ziet in de personeelsdossiers dat het grootste gedeelte kliniek de scholingen
voor
van
de medewerkers
op
de
geweldloos verzet hebben gevolgd. Daarnaast hebben veel medewerkers
de PAC training gevolgd
en
teamcoördinatoren
verlichting van de werkdruk heeft gezorgd. De personele bezetting is
voor
het vlaggensysteem. Medewerkers vertellen dat de invoering
van
de
stabieler en kundiger. Hierdoor kunnen medewerkers beter handelen bij risicovolle situaties. Ook de verandering dat er nu een vaste psychiater is gekoppeld
aan
de kliniek ervaren de medewerkers
als positief omdat de psychiater de jeugdigen dan beter kent. Verbeterpunt: De inspectie ziet verbetering in de toelichting
op
inventarisaties. Echter mist de inspectie
inzichtelijke koppeling
betekenen voor de behandeling Mutsaersstichting zorg draagt levensgebieden
per
en
een
begeleiding
voor een
de geselecteerde risico’s in de risiconaar
wat deze risico’s
de jeugdigen. De inspectie verwacht dat de
van
complete, uitgebreide risico-inventarisatie
op
verschillende
jeugdige. Dit moet navolgbaar terug te vinden zijn in het dossier, zodat elke
medewerker hier inzicht in kan hebben. De inspectie verwacht dat de Mutsaersstichting risico’s navolgbaar vastlegt vanaf de start van de zorg omstandigheden
en
en
dit actualiseert bij veranderende
evaluaties.
Oordeel 1 e toets
Norm 2. 3 Hulpverleners handelen methodisch ontwikkelingsgericht.
In de hertoets is deze
norm
en
niet opnieuw getoetst.
17 | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
Oordeel hertoets
Thema 3: Goed bestuur In dit thema toetst de inspectie in hoeverre de organisatie een lerende organisatie is die zich voortdurend verbetert.
goede wijze wordt bestuurd
op een
In onderstaand figuur ziet u wat de oordelen zijn van de inspectie dit thema. De figuur geeft de oordelen wat het oordeel was hertoets in juli 2024. weergegeven
Maatschappelijke doelstelling
weer op
de normen die vallen onder
op
basis van de hertoets. Per norm staat vervolgens
basis van het eerste toezicht in november 2023
op
Organisatie
en
en
de
Verbeteren van de hulp
Hieronder leest u per getoetste norm
een
toelichting op het oordeel
van
de inspectie.
Oordeel 1 e toets
Norm 3. 1
Oordeel hertoets
De bestuurder 4 stelt de maatschappelijke doelstelling en het belang
van
de jeugdigen centraal.
Toelichting toets november 2023 (samenvatting) De inspectie constateerde in november dat de Mutsaersstichting probeerde haar visie zo centraal mogelijk te stellen: ‘Geen kind op straat, geen gezin in de steek en geen volwassene verdwaald’. Medewerkers
gaven aan
dat ze niet altijd het gevoel hadden de visie ook uit te kunnen
Door wachtlijsten kon de hulp niet altijd opstarten opgestart
maar was
hier nog
geen
het nodig
wanneer
beschikking/financiering
was.
voeren.
Soms werd toch al hulp
rond. De samenwerking met de
voor
gemeenten verliep moeizaam. De beeldvorming over de Mutsaersstichting was veelal negatief en dit hielp niet in het komen tot goede afspraken. Medewerkers gaven aan dat het inhoudelijk contact met bijvoorbeeld jeugdconsulenten beter ging, maar zodra het financiering betrof, ging de samenwerking moeizaam. Dit
was een
De inspectie constateerde daarnaast
extra belasting voor de medewerkers.
een
onveilige organisatie cultuur. Medewerkers uitten zich
vrijwel allemaal kritisch over de organisatiecultuur die heerste onder de voormalige bestuurder. Er was een een
gebrek aan vertrouwen, gebrek
vrijheid om functies goed uit te oefenen
onveilige werkcultuur. Medewerkers hebben communicatie
inspectie
zag
ontstond
maar er
4
aan
dat er met de komst
van
het nieuwe bestuur
en
meer
tegelijkertijd een ontwikkelopgave lag voor
en er heerste
bovenal transparantie gemist. De
transparantie en vertrouwen
een
duurzame cultuurverandering.
Onder bestuurder wordt verstaan degene die eindverantwoordelijk is voor de organisatie. Dit kan bijvoorbeeld ook een gezinshuisouder zijn.
18 | Inspectie Gezondheidszorg
en
Jeugd
De Mutsaersstichting moest de lijn in transparantie
communicatie doorzetten en
en open
besluitvorming laten plaatsvinden met het oog op het belang de inspectie dat het bestuur zich in bleef zetten
van
de jeugdigen. Hierbij verwachtte
de visie, waarden
om
zichtbaar te
en normen
maken in de organisatiecultuur. De inspectie verwachtte ook dat het bestuur actief zou werken een
aan
constructieve en transparante samenwerking met relevante stakeholders zoals gemeenten.
Toelichting hertoets juli 2024 De inspectie hoort in gesprekken met het bestuur
en
de directie dat de Mutsaersstichting in
ontwikkeling is om zich te richten tot haar kernactiviteiten. Dit heeft recentelijk geleid tot aanpassing
van
de missie
Hier ligt meer focus
op
visie naar: “Geen kind op straat, geen familie zonder perspectief”.
en
de
inspectie hoort in de gesprekken Mutsaersstichting met
een
jeugd en gezin
zorg voor
en
minder
leest in documenten
en
over
volwassenen. De
op zorg voor
het continuïteitsplan dat de
programmatische aanpak de organisatiestructuur wil verbeteren.
Hiervoor hebben zij vier programmalijnen opgesteld: resultaatsturing, cultuur & leiderschap, kwaliteit van van
zorg en
wendbare toekomst. Deze programmalijnen
gaan
zij uitvoeren
aan
de hand
vijf kernwaarden: teams versterken, resultaat boeken, ontwikkeling bevorderen, toekomst
vormgeven
en
samenwerking stimuleren (TROTS). Naast het plan voor de organisatieverbeteringen
heeft de Mutsaersstichting aanzien
van
externe Kinder- en Jeugdpsychiater gevraagd
een
om een
advies ten
toekomstscenario’s voor de klinische setting van de Mutsaersstichting. Het
adviesrapport is op het moment
toezicht net afgerond
van
en
gedeeld met de Raad van Bestuur
ook ingezien door de inspectie. De Mutsaersstichting vertelt dat de scenario’s
en
en
adviezen uit het
rapport binnenkort worden besproken met medewerkers om hierover uiteindelijke keuzes te maken. Het rapport bevat duidelijke rode draden met drie verschillende scenario’s en concrete aanbevelingen. De inspectie constateerde (zie hiervoor ook norm 1. 5. ) dat het pedagogisch klimaat op
de kliniek bij de Mutsaersstichting onder druk staat door de crisisopnames
type hulpvragen in de kliniek. Daarnaast uit de inspectie haar klinische behandelduur
van
constatering
duidelijk naar
eveneens
zorgen over
en
combinatie
van
de opvallend lange
jeugdigen in bij de Mutsaersstichting. In het adviesrapport komt deze voren:
‘Wegens de ruime inclusiecriteria door de oorspronkelijke missie en vastgelegd in contracten vinden veel jongeren binnen en buiten de kernregio hun weg naar de kliniek van de Mutsaersstichting. (…) Het klinische aanbod is weinig gedifferentieerd waardoor jongeren met een diversiteit aan zorgvragen in eenzelfde setting verkeren. Door deze “one size fits all” is het haast ondoenlijk om een gezond herstelgericht klimaat na te streven waarbij jongeren niet besmet raken met elkaars problematiek. Daarnaast levert de huidige situatie aanzienlijke doorstroomproblemen op omdat er aan de voordeur onvoldoende randvoorwaarden zijn om uitstroom te borgen. Zo verblijven er jongeren binnen de klinische omgeving die nergens kunnen wonen. Dit resulteert in iatrogene schade door onnodig lang verblijf en het gebrek aan perspectief. ’ – Adviesrapport toekomst scenario’s Mutsaersstichting
In gesprekken met medewerkers
en
gemeenten
en
de negatieve beeldvorming niet helpend is in de het creëren
voor
jeugdigen. De accounthoudende regio Midden-
nog
stroef verloopt
passende hulp en doorstroom Limburg
geven
behandelaren hoort de inspectie dat de samenwerking met
hierover aan: “Wij herkennen dat het lastig is om altijd en
passende plek te vinden voor
een
jeugdige. Hier zijn we actief mee
19 | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
aan
en
Noord
elk moment
een
de slag, middels
o. a.
op
van
Contractmanagement en
en
de recent opgerichte Taskforce. Dat de samenwerking
dat professionals verschillende inzichten kunnen hebben rondom
een
best lastig is
soms
te kiezen aanpak
herkennen wij ook. Bovendien is de situatie en relatie tussen de Mutsaersstichting en de gemeenten niet binnen enkele maanden geheel gedraaid, ondanks dat de nieuwe Raad
van
Bestuur
én de gemeenten investeren in een betere en intensievere samenwerking. ” De inspectie hoort verschillende voorbeelden
crisisplaatsingen
van
op
klinische afdelingen die niet
passend zijn. De inspectie leest onder andere in een dossier dat een jeugdige met crisis is geplaatst klinische afdeling
op een
van
de Mutsaersstichting omdat door de verwijzer een gesloten JZ+
plaatsing is geadviseerd met de reden dat ‘er geen passende plekken zijn in de open setting tot december’, echter de machtiging gesloten plaatsing JZ+ is afgewezen door de rechter en de jeugdige verblijft nu vanuit crisisplaatsing bij Mutsaersstichting in afwachting plek. Ook hoort de inspectie van begeleiders
en
de directie over
jarige jeugdige die, volgens de Mutsaersstichting opgevangen
een
zou
van een
crisisplaatsing
passende
van een
3-
moeten worden in een
crisispleeggezin, gezinshuis of in ieder geval een kleinschalige voorziening, maar niet op een klinische Jeugd-ggz afdeling. Toch zijn zij verplicht om deze jeugdigen in crisis op te nemen als gevolg
van
contractafspraken. De accounthoudende regio Midden- en Noord Limburg
hierover aan: “Het staat de jeugdhulpaanbieder vrij om andere
vormen van opname
geven
of opname
vervangend verblijf te organiseren, mits deze voldoet aan de gestelde kwaliteitseisen. We zijn ons ervan
bewust dat dit een grootse
gesprek
opgave
is voor de Mutsaersstichting en zijn ook al enkele jaren in
goede invulling van deze
over een
zorg. ” Ook geven
zij aan dat contractafspraken de
passende plaatsingen niet in de weg kunnen staan. De inspectie hoort
van
mogelijkheden zijn
om een
crisisplaatsingen
de reguliere behandelafdelingen worden geplaatst. Het bestuur geeft aan dat
op
de bestuurder
en
leest in het adviesrapport dat er wordt onderzocht of er
losse crisisafdeling te creëren
hier nog keuzes in gemaakt moeten worden met de gemeenten. Voor het realiseren beschikbaarheidsfinanciering nodig
en
van een
van
hiermee te voorkomen dat de
dit mede afhankelijk is van de contractafspraken dergelijke afdeling is er
niet alleen op basis van bezetting.
Daarnaast leest de inspectie in de dossiers die lang op de klinische afdelingen
en
en
van
jeugdigen verschillende voorbeelden
van
jeugdigen
de Mutsaersstichting verblijven waarbij
uit/doorplaatsingsproblematiek verhindert dat de duur
de behandeling
en
plaatsing
juiste en zorgvuldige wijze is ingevuld. Voorbeeld hiervan is: een jeugdige
van
12 jaar die al sinds
2022 in behandeling is bij de Mutsaersstichting
en
afdelingen in de kliniek verblijft zonder Wvggz-titel was een
overbrugging
naar een
van
reeds vijf maanden voor
op een van
op een
de gesloten
gesloten opname. De reden
van
passende vervolgplek. Het behandelteam spreekt grote
plaatsing zorgen
uit
het verblijf op deze afdeling: “Deze jeugdige komt in contact met kinderen die forse psychiatrische problematiek hebben en dit sluit niet aan bij wat deze jeugdige nodig heeft, het is over
een
contra-indicatie. ” De behandelaren vertellen dat het echter niet lukt om
vervolgplek te vinden.
20 | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
een
geschikte
De inspectie hoort
het bestuur
van
de directie dat er actief gezocht wordt
en
naar
samenwerkingsmogelijkheden met zorgaanbieders in de regio. Ook is er een ‘Taskforce Robuust Zorglandschap Limburg’ ingericht
om
toe te werken
naar een
duurzaam
dekkend zorglandschap
en
in de gehele regio Limburg. Ten aanzien
van
de organisatie cultuur hoort de inspectie in de gesprekken vrijwel alleen maar
positieve verhalen. De inspectie hoort in alle gesprekken dat er vertrouwen is in het nieuwe bestuur. Medewerkers vertellen dat er veel transparantie is en duidelijke communicatie. Medewerkers voelen zich gehoord
en
durven zich meer uit te spreken. De inspectie hoort in de
gesprekken met medewerkers dat zij allen zeer betrokken te verbeteren. De medewerkers zijn gepassioneerd
zorg
en
en
bevlogen zijn
gemotiveerd
om
de kwaliteit van de
zich hiervoor in te
om
zetten.
“De stip op de horizon is veranderd. Voorheen werden dingen
tafel gepoetst,
van
word ik echt gehoord” - Medewerker
nu
De inspectie hoort dat het bestuur zicht heeft op de veranderingen die nodig zijn om het belang van
de jeugdigen centraal te zetten. De doorontwikkeling
om
te komen tot passende hulp
transparantie om
en een
van
de missie
visie is hierin cruciaal
en
duurzaam aanbod. De inspectie hoort dat de lijn van
communicatie is voortgezet en dat het bestuur passende
en open
voornemens
de hulp te blijven verbeteren. Tegelijkertijd ziet de inspectie dat er nog concretisering
afspraken nodig zijn om deze
voornemens
ook daadwerkelijk door te voeren
en
heeft
en
te komen tot
passende hulp. Aandachtspunten Mutsaersstichting De inspectie verwacht dat het bestuur actief blijft werken
aan een
constructieve samenwerking met
relevante stakeholders en de gemeenten zodat jeugdigen passende hulp ontvangen. De inspectie moedigt het voornemen tot het creëren
aparte crisisafdeling aan
van een
om
tot meer stabiliteit op
de behandelafdelingen te komen. Daarnaast verwacht de inspectie, in lijn met het adviesrapport toekomstscenario’s, dat de Mutsaersstichting beleid en visie ontwikkelt richten
en
welke
Aandachtspunten accounthoudende regio Midden-
en
De inspectie wijst de regio op haar verantwoordelijkheid
voor
voor
passende hulp. De verschillende voorbeelden en
zijn, geven
een
geen
zorg waar
zij zich op
naar
van
het zorgdragen van
over
duurzame oplossingen
voor
niet-passende crisisplaatsingen
de beperkte doorplaatsmogelijkheden signaal
Noord Limburg een
passend
en
jeugdigen in de regio. De inspectie verwacht ook van de regio dat zij in
samenwerking met de Mutsaersstichting kijken afdelingen
de
niet.
zorg
dekkend zorgaanbod
op
van
het creëren op
van
klinische
jongeren die al lange tijd in behandeling
onvoldoende dekkend zorgaanbod in de regio waardoor jeugdigen
passende hulp ontvangen.
21 | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
Oordeel 1 e toets
Norm 3. 2
Oordeel hertoets
De bestuurder richt de organisatie zodanig in dat deze redelijkerwijs leidt tot verantwoorde hulp.
Toelichting toets november 2023 (samenvatting) De inspectie constateerde ten tijde van het eerste toezicht dat er grote financiële gezondheid
en
zorgen waren over
de
continuïteit van de jeugdhulp bij de Mutsaersstichting te zijn. De
Jeugdautoriteit is in haar rol sinds begin 2023 betrokken
heeft
maar
pas
sinds de start van het
nieuwe bestuur in september 2023 transparantie gekregen in de financiën. Tijdens het toezicht bleek dat het bestuur en de Raad van Toezicht onvoldoende inzicht had in de actuele financiële situatie. Medewerkers hebben een lange tijd geen transparantie tot de komst
het nieuwe bestuur ‘aan het zwemmen’
van
ervaren.
waren en
Ook
zij aan dat ze
gaven
zoekend in de vele
veranderingen. Het bestuur vertelde in gesprekken met de inspectie dat zij een “verwaarloosde” organisatie hadden aangetroffen. Vanwege de onveilige werkcultuur zijn veel goede medewerkers vertrokken. Ook constateerde de inspectie dat er lange wachtlijsten
door het tekort aan kinderartsen
waren
en
regie-behandelaren bij de Mutsaersstichting. Op de kliniek was er geen vaste psychiater gekoppeld waardoor de psychiaters op inhoud onvoldoende
op
de hoogte
waren van
de jeugdigen die
verbleven in de kliniek en ervaarden medewerkers dat zij niet altijd passend advies ontvingen. De inspectie
wel veel hoog opgeleide medewerkers met kennis en expertise
zag
en
dat de teams
multidisciplinair waren ingevuld. Ook had de Mutsaersstichting aandacht voor deskundigheidsbevordering door middel van verschillende trainingen. Tegelijkertijd constateerde de inspectie instabiliteit in de teams, onvoldoende vaste bezetting in sommige teams en
een
hoge
de financiële situatie
en
werkdruk. De inspectie verwachtte dat de Mutsaersstichting zicht zou krijgen ging werken
naar een
op
toe
gezonde bedrijfsvoering zodat de randvoorwaarden aanwezig zijn om de
continuïteit en kwaliteit van de hulp te waarborgen. Daarnaast moest de Mutsaersstichting zorgdragen voor voldoende personele bezetting
van
de teams
zoals dat is bepaald in de norm verantwoorde werktoedeling
en en
inzet van regie-behandelaren
het kwaliteitsstatuut GGZ.
Toelichting hertoets juli 2024 In de periode
van
het verscherpt toezicht zijn er verschillende organisatorische veranderingen
geweest bij de Mutsaersstichting. De voltallige Raad drie nieuwe leden. Ook is de Raad afscheid heeft bedrijfsvoering,
genomen
en
governance,
van
van
toezicht is per 8 mei 2024
door
vervangen
Bestuur gewijzigd doordat de Chief Operations Officer (COO)
is vervangen door
een
interim bestuurder die zich gaat richten
procesaanpak continuïteitsprogramma
zal per 1 september 2024 de geneesheer-directeur aftreden
en
en
op
de
het directieteam. Daarnaast
deze wordt opgevolgd door
een
nieuwe geneesheer-directeur. Tevens heeft de Mutsaersstichting een medisch psychologische staf in oprichting. Ook heeft de Mutsaersstichting voor alle teams teamcoördinatoren aangesteld en zijn de psychiaters vast gekoppeld aan
een
team. Hierdoor heeft de kliniek een vaste psychiater. In de
22 | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd
kliniek is de Vivo groep opgedeeld in twee aparte afdelingen waarbij rekening is gehouden met de leeftijd en hulpvraag van de jeugdigen. De inspectie ziet in de bezettingsoverzichten en hoort in gesprekken met de directie dat er minder inzet van PNIL (personeel niet in loondienst) plaatsvindt en er meer
stabiliteit is in de teams. De inspectie hoort
van
de begeleiders dat de ervaring
van
de
stabiliteit in de teams verschilt per team. De inspectie hoort bijvoorbeeld dat de bezetting in de ambulante teams voor genderdysforie en eetstoornissen beperkt is waardoor de wachtlijsten lang zijn. Het behandelteam eetstoornissen en het bestuur vertellen dat er een overzicht is gemaakt
erg
de nodige Fte om de bezetting
op
peil te brengen en hiervoor
gemaakt. De inspectie ziet in de overzichten
van
de personeelsbezetting dat er voldoende SKJ-
voor
een
plan wordt
geregistreerde medewerkers beschikbaar zijn in de kliniek en de teams multidisciplinair zijn door de betrokkenheid van
vormgegeven
regiebehandelaar en psychiater.
een
Zoals beschreven bij de inleiding van dit rapport is de Mutsaersstichting ingeschaald in trede 4 van het draaiboek continuïteit in de Jeugdhulp. Ten tijde van het verscherpt toezicht heeft de Mutsaersstichting met de Jeugdautoriteit moment
van
de regio een continuïteitsplan geschreven wat op het
en
de hertoets ter besluitvorming bij de gemeenteraden in de regio ligt. In het
continuïteitsplan zijn verschillende acties opgenomen
om
De inspectie heeft
het plan maar wel enkele aandachtspunten
een
positief oordeel
benoemd, zoals de concrete uitwerking
gegeven over van
de continuïteit te gaan waarborgen.
verschillende acties en oog
jeugdige in zorg. De inspectie hoort in gesprekken met het bestuur
voor
op
de
directie dat de
en
Mutsaersstichting een nieuwe directeur bedrijfsvoering en financiën heeft een
de impact
17 juni 2024 is
en per
nieuwe bestuurder gestart die zich gaat richten op de besturing van de organisatie rondom