260348 gem. Horst a.d. Maas Jaarrekening 2025 incl. CV

Ook zijn de eerste afspraken gemaakt over de betrokkenheid van de raad bij de ontwikkeling van programma’s.  Het ontwerp omgevingsplan voor de kern Meterik is opgesteld, de voorbereidingen voor Horst en vier andere kernen zijn gestart. Ook de voorbereiding van enkele thematische wijzigingen is gestart, net als de regelset voor het thema milieu, een nieuwe taak voor de gemeente. In 2025 is de transitie gemaakt van TAM-IMRO naar STOP-TPOD: de tijdelijke maatregel om plannen oude stijl te kunnen publiceren is beëindigd en we zijn voorbereid om wijzigingen omgevingsplan in de nieuwe stijl in behandeling te kunnen nemen. Inwoners, initiatiefnemers en raad zijn geïnformeerd over deze ontwikkeling.  We evalueren continu de taken en capaciteitsontwikkeling die de Omgevingswet van ons vraagt. Met name het beheer van het omgevingsplan brengt enkele nieuwe taken en verantwoordelijkheden mee. Deze zijn in 2025 gespiegeld aan de bestaande formatie en functies. Om deze taken goed uit te kunnen voeren, hebben we ingezet op de training van medewerkers en zijn voor de begroting 2026 en verder twee FTE extra opgenomen. Hiermee bereiden we ons voor om uiterlijk in december 2031 een definitief omgevingsplan te hebben.

Een toekomstbestendige leefomgeving voor mensen, bedrijven, landschap en natuur De grote urgente opgaves op het gebied van natuur- en biodiversiteitsherstel, klimaat, water, energie en leefbaarheid zijn niet nieuw. Het zijn complexe opgaves die tegelijkertijd spelen en elkaar beïnvloeden. Ze vragen om een integrale benadering die we in samenhang en op gebiedsniveau met elkaar moeten aanpakken. Ze hebben immers hun weerslag op alle sectoren en op alle gebieden. Vooral de agrarische sector (als grootste ruimte gebruiker) staat hierdoor voor een uitdagende opgave. Het vraagt om een gezamenlijke aanpak om te komen tot een nieuw toekomstbestendig perspectief voor alle sectoren. Wat hebben we gedaan:  We hebben de omgevingsvisie vastgesteld waarin we onze toekomstvisie hebben vastgelegd. Het geeft duidelijk koers aan hoe we omgaan met de verschillende samenhangende opgaves. Het biedt meer duidelijkheid waardoor we kunnen toewerken naar een toekomstbestendig perspectief voor de gehele fysieke buitenruimte.  We werken steeds intensiever samen met NOVEX (Nationale Omgevingsvisie Extra). Binnen de Gedeelde Peel werken we intensief samen met gebiedspartners om invulling te geven aan de urgente opgaves en een toekomstbestendig perspectief voor verschillende sectoren. Binnen de NOVEX is de Gedeelde Peel aangewezen als impuls project en werken we nu toe naar de status als sleutelproject.

Dit biedt ons meer ondersteuning vanuit de NOVEX.  Binnen de Gedeelde Peel werken we mee aan het energielandschap Dorperpeel. Hiermee werken we aan een nieuw toekomstperspectief voor agrariërs én aan onze energieopgave. 29



    

Om Nederland van het stikstofslot te krijgen werken provincies gezamenlijk aan een oplossing. De Provincie Limburg heeft het Limburgs Offensief Stikstof (LOS) opgesteld. De Gedeelde Peel is hierin opgenomen als focusgebied. Doel hiervan is om (voornamelijk) in de focusgebieden te werken aan natuurherstel om hiermee het stikstofslot te doorbreken en de vergunningverlening, en woningbouw weer vlot te trekken. We hebben het bestemmingsplan verbrede reikwijdte voor Toverland vastgesteld. Hierdoor heeft Toverland nieuwe ontwikkelmogelijkheden voor de toekomst. We hebben het bestemmingsplan voor Grandorse vastgesteld waardoor de ontwikkeling van de hippische zone verder kan. Voor de Grootte Molenbeek (tracé Meldersloseweg-Wittebrugweg) is in 2025 een Samenwerkings- en financieringsovereenkomst vastgesteld (uitvoeringsovereenkomst en start uitvoering eind 2026). Voor het project Vierwaarden (hoogwater veiligheid) is een voorkeursvariant vastgesteld. Dit betekent dat we de komende periode toe kunnen werken naar een daadwerkelijk ontwerp voor hoogwaterveiligheid en natuurontwikkeling. Voor het Kasteelpark werken we samen met stakeholders aan een zo breed mogelijk gedragen toekomstvisie waarbij we tegelijkertijd kansen verzilveren.

Beleidsindicatoren programma Een natuurlijk & vitaal landelijk gebied Omschrijving

2023

2024

2025

Er zijn geen beleidsindicatoren voor dit programma

Wat heeft het gekost? .

.

Totaal Lasten Totaal Baten

Primaire Begroting na Begroting wijziging 2025 2025 -6.790 -7.106

Realisatie 2025 -7.097

118

1.089

866

-6.672

-6.017

-6.230

Storting in de reserves

-14

-1.998

-1.887

Onttrekking van de reserves

125

323

340

-6.561

-7.692

-7.777

Resultaat

Analyse Verschillen Verschillen 2025 begroting na wijziging versus 2025 realisatie (incl. reservemutaties) .

Resultaat

Begroting na wijziging 2025 -7.692

Realisatie 2025 -7.777

Verschil -85

Toelichting verschillen Het programma Een natuurlijk & vitaal landelijk gebied sluit 2025 af met een nadeel van € 85.000. De belangrijkste oorzaak ligt bij hogere onderhoudskosten voor openbaar groen. Door indexeringen van onderhoudscontracten en aanvullende werkzaamheden, zoals extra inboet van planten en enkele 30

groenrenovaties, vielen de uitgaven hoger uit dan geraamd. Dit leidt tot een nadeel van € 114.000. Ook in het bomenbeheer namen de kosten toe. Na vaststelling van het nieuwe Bomenbeleidsplan is direct gestart met een inhaalslag in beheer met bijzondere aandacht voor monumentale bomen. Er zijn nieuwe bomen aangeplant waar € 40.000 extra in is geïnvesteerd, wat resulteert in een nadeel van € 51.000. Tegenover deze nadelen staan ook aanzienlijke meevallers. Door de gefaseerde overdracht van de Klavertjes-gebieden aan het beheer van de openbare ruimte zijn in het eerste beheerjaar veel minder kosten gemaakt dan verwacht. Dit levert een voordeel op van € 112.000. Daarnaast is het project ‘Loswal Broekhuizen’ volledig afgerond, waardoor het resterende budget van € 50.000 niet meer nodig was. Verder is binnen ruimtelijke ontwikkeling sprake van een nadeel van € 79.000, doordat meer planschades zijn uitgekeerd dan vooraf ingeschat, waaronder één grote incidentele schadepost. Per saldo compenseren de voordelen in het groenbeheer en de afronding van projecten de nadelen in andere onderdelen grotendeels, maar niet volledig. Daardoor sluit het programma uiteindelijk met een nadeel van € 85.000 ten opzichte van de begroting.

31

4. Duurzaam Horst aan de Maas Inleiding In 2025 hebben we verder gebouwd aan een toekomstbestendige, klimaat neutrale en klimaatbestendige gemeente. We werkten tegelijk aan het verminderen van onze energiebehoefte, het versnellen van de energietransitie en het vergroten van biodiversiteit en waterveiligheid. Daarbij combineren we de opgaven rond duurzame energie, klimaatadaptatie en circulaire afvalinzameling tot één samenhangende beweging richting 2050. Samen met inwoners, bedrijven en partners zetten we stappen die bijdragen aan een gezonde leefomgeving, minder uitstoot, meer groen en slimmer gebruik van grondstoffen. Zo maken we onze gemeente steeds beter voorbereid op de effecten van klimaatverandering én sturen we op een duurzame toekomst voor alle generaties. Klimaatneutraal in 2050 In 2050 is Horst aan de Maas klimaatneutraal en dus ook aardgasvrij. 2050 lijkt nog ver weg. Maar we moeten ook nu stappen zetten om dit doel te halen. Sterker nog: we hebben afspraken gemaakt over mijlpalen op weg naar 2050. Onze focus ligt op het verlagen van de energiebehoefte in de gemeente (in 2030 verbruiken we 35% minder energie dan in 2017) en het besparen en tegelijkertijd het duurzaam opwekken van energie (we streven ernaar om in 2030 30% van de energievraag in Horst aan de Maas duurzaam en lokaal op te wekken). In 2025 hebben we op weg hiernaartoe al behoorlijk wat stappen gezet.

Dit hebben we gedaan:  Samen met inwoners, bedrijven, de gemeenteraad en stakeholders hebben we het kader voor de Opwekking van Duurzame Elektriciteit (KODE) geëvalueerd en de uitgangspuntennotitie voor het Energieprogramma opgesteld.  We hebben de voor 2025 geplande werkzaamheden die zijn vastgelegd in het vastgestelde Programma Energiebesparing 2023 – 2026 uitgevoerd.  We hebben woningeigenaren met een laag inkomen ondersteund bij het verduurzamen van hun woning. Dit door te starten met de Meerjarige Collectieve Ontzorging (MCO) onder het Nationaal Isolatieprogramma (NIP). Dit hebben we gedaan door 1.500 eigenaren( waarvan 245 met een laag inkomen) van matig geïsoleerde woningen te benaderen. De eigenaren ontvangen gratis maatwerkadvies over isolatie en kunnen gebruikmaken van subsidie om hun woning te verduurzamen. De ontzorging bestaat uit persoonlijke begeleiding gedurende het hele traject, van aanvraag tot uitvoering.  We zijn gestart met het onderzoek naar vogels en vleermuizen die zich in woningen (kunnen) bevinden om zo bedreigde diersoorten bij ruimtelijke ontwikkelingen te beschermen. Het onderzoek wordt naar verwachting in het najaar 2026 afgerond en de vergunningaanvraag bij het bevoegd gezag (Provincie Limburg) ingediend.  In 2040 is de glastuinbouw in Horst aan de Maas klimaatneutraal. De sector is zelf aan zet om de benodigde transitie vorm te geven.

We hebben de glastuinbouwsector bij een onderzoek naar de mogelijkheden van verduurzaming ondersteund.  We hebben uitvoering gegeven aan het Nationaal Isolatie Programma (NIP). Dit project is in gemeentelijk collectief (RES-verband) succesvol aanbesteed en wordt momenteel uitgevoerd (MCO-aanpak).  We hebben warmte uitvoeringsplannen uitgewerkt. Lopende initiatieven zoals ‘De Warmmakers’ zetten we voort.  We hebben bedrijven gestimuleerd om te isoleren. We hebben een energieloket voor bedrijven en we informeren bedrijven actief om hen te ondersteunen in de verduurzaming. Minder overlast bij extreme regenval en hitte én meer biodiversiteit We merken al jaren dat de temperaturen stijgen en neerslag extremer wordt. Volgens de klimaatscenario’s van het KNMI worden deze effecten in de toekomst nog sterker. Hier bereiden we ons op voor. In 2050 is Horst aan de Maas klimaatbestendig. Minder stenen, meer groen (bomen en planten) en meer blauw (water) in de bebouwde omgeving werken verkoelend en verminderen wateroverlast. En ze zorgen voor een gezondere leefomgeving. In aanloop naar 2050 hebben we een paar belangrijke mijlpalen vastgesteld: 

in 2027 voldoen we aan de Kaderrichtlijn water. 33



in 2028 hebben we de meest dringende plekken van wateroverlast aangepakt.

Wat hebben we gedaan: 



    



 

In 2025 zijn we gestart met het programma Groen-Blauw-Klimaatadaptatie. Hierin hebben we beleidsmatige kaders en ambities gedefinieerd, verbanden en kansen gezocht en stellen we gebieds-paspoorten en uitvoeringsagenda op. De programmalijnen waren eind 2025 nagenoeg klaar. Het project dient ook als pilot voor het opstellen van andere programma’s. De urgente knelpunten Schoolstraat Horst en de Zumpel in Grubbenvorst zijn opgelost. Daarnaast zijn we begonnen met de voorbereiding voor knelpunten die in 2026 opgepakt worden. Tenslotte is het gelukt om na langjarige gesprekken een perceel te kunnen aankopen dat nodig is voor het oplossen van een tweede knelpunt in Grubbenvorst. In afspraken met Waterschap Limburg hebben we vastgelegd welke groene bergingen we wel en niet gaan maken. Planvormende werkzaamheden zijn in uitvoering of afgerond. Verder hebben we trajecten voor grondaankoop gestart, ook deze verlopen echter moeizaam. De inwonersinitiatieven “Van der Horstplein-van Merwijckplein” en “de Hofjes Norbertuswijk” in Horst zijn afgerond. Inwoners kunnen genieten van meer groen waarbij we in totaal ook ongeveer 5.000 m2 verharding hebben afgekoppeld. In onze uitvoeringsplannen kijken we nu standaard naar beplanting die klimaatbestendig is en een bijdrage levert aan het vergroten van de biodiversiteit.

We hebben de conditie van kansrijke bomen die te lijden hebben van hitte en droogte verbeterd. In 2025 hebben we 50 bomen onderzocht en bij 45 bomen is een ondergrondse groeiplaatsverbetering toegepast. We merken de laatste jaren een afnemend interesse bij inwoners om regenwater af te koppelen. Ondanks versterkte inzet van promotiemiddelen zoals de Waterklaarbus, heeft deze trend zich in 2025 doorgezet. Van private terreinen is in 2025 4.836 m2 afgekoppeld. Zelf hebben we 18.783 m2 openbare ruimte afgekoppeld. Van onze Kaderichtlijn water (KRW) afkoppelopgave van 37 ha is nu ca 52,5% gerealiseerd. 2024 was dit nog 47%. Bij de herinrichting van openbare ruimte kijken we kritisch naar de hoeveelheid bestrating die echt nodig is. Waar mogelijk wordt extra groen (bomen en struiken) aangelegd. Bij de bomenrondes vorig jaar hebben we 172 bomen geplant. Daarnaast zijn we in een aantal kernen begonnen met het inventariseren van kansrijke locaties voor ontstening en kunnen inwoners hiervoor ook zelf voorstellen aandragen. Ook zijn we gestart met projecten voor geveltuintjes en adoptie van boomspiegels. Daarnaast hebben we deelgenomen aan het NK Tegelwippen met als resultaat 38.758 gewipte tegels die een 15e plaats opleverden. Ieder jaar inspecteren en reinigen we 10% van ons rioolstelsel. Ook in 2025 hebben we dit gedaan.

Op basis van deze inspectie zijn waar nodig maatregelen genomen, zoals reparatie, relining of vervanging van het riool. We werken aan het in beeld brengen van alle gemeentelijke kleine Landschapselementen. Daarbij sluiten we aan op het Bos- en natuurwerkbeheerplan 2023–2033 en bomenbeleidsplan 2025. We hebben voor landschapselementen een plan van aanpak voor beheer en onderhoud, met aandacht voor biodiversiteit, (robuuste verbindingen) groene aaneensluitingen en het ecologisch beheren van onder andere exoten. We houden daarbij rekening met recreatieve toegankelijkheid en veiligheid, bijvoorbeeld door inspecties langs drukbezochte routes. Door deze integrale aanpak zorgen we voor een toekomstbestendig landschap dat beter bestand is tegen de gevolgen van klimaatverandering. In 2025 hebben we voor het beheer van 180 ha bos en natuur een onderhoudscyclus opgesteld.

Slimmer afval inzamelen: samen circulair Per 1 maart 2025 is de gemeente Horst aan de Maas, samen met de gemeente Beesel, toegetreden tot de Gemeenschappelijke Regeling Reinigingsdienst Maasland (RDM). Deze GR bestond verder al uit de deelnemende gemeenten Echt-Susteren, Leudal, Maasgouw en Roerdalen. Hiermee is RDM verantwoordelijk geworden voor de huis-aan-huisinzameling van restafval, keukenafval en PMD. In de voorbereiding zijn in januari en februari ruim 15.000 nieuwe (grotere) keukenafvalcontainers en enkele honderden PMD-containers bij inwoners geleverd. Met de inzet van zijladers vindt de inzameling voortaan op een Arbo-vriendelijke, efficiënte en toekomstbestendige wijze plaats. Door de aanpassingen in de inzamelfrequentie is een structurele kostenverhoging van circa € 1,5 miljoen per jaar vermeden, waardoor ook een verhoging van de afvalstoffenheffing van circa € 80 per huishouden is voorkomen. De overgang naar RDM is ordelijk verlopen. Het aantal meldingen in de eerste weken bleef beperkt (0,39%) en nam daarna verder af. Waar zich knelpunten voordeden, is in afstemming 34

met inwoners en RDM gezocht naar passende oplossingen. In 2025 heeft RDM de dienstverlening verder uitgebreid met de aan-huis-levering van nieuwe minicontainers (inwoners hoeven deze niet meer zelf op te halen op de gemeentewerf) en het beheer van de glascontainers (onderhoud en reiniging). Conform planning neemt RDM vanaf medio 2026 eveneens de glasinzameling over. In 2025 heeft ook een grote (preventieve) onderhoud- en herstelronde plaatsgevonden op onze glascontainers, waarmee alle glascontainers ook weer TUV-gekeurd zijn op veiligheid en de verwachte vervangingstermijn verlengd is. Daarnaast is in de zomer in samenwerking met Driessen een brenglocatie voor matrassen ingericht, waardoor de inwoner nu voor € 10 zijn oude matras daar kwijt kan in plaats van deze voor € 30 per matras te laten ophalen. Hier wordt al veelvuldig gebruikt van gemaakt. Per inwoner van onze gemeente is in 2025 gemiddeld 23 kilo (fijn en grof) restafval aangeboden. Dit is 13% minder dan in 2024. Het is niet duidelijk of dit te maken heeft met het minder vaak inzamelen van het restafval en/of nog bewuster scheiden van dit afval. Over de hele linie zijn er 9% minder afval en grondstoffen ingezameld dan in 2024. Hierbij speelt het 13% lagere aanbod aan tuinafval (onze grootste afvalstroom) een grote rol.

Deze hoeveelheid fluctueert jaar-op-jaar vaak aanzienlijk, afhankelijk van het groeiklimaat in een bepaald jaar. Het gemiddeld scheidingspercentage in onze gemeente kwam in 2025 uit op 96% waarmee onze doelstelling (95%) wederom is gehaald. Beleidsindicatoren programma Duurzaam Horst aan de Maas Omschrijving

2023

2024

2025

Omvang huishoudelijk restafval, kg per inwoner

24

25

N.n.b.

N.n.b.

N.n.b.

N.n.b.

% Hernieuwbare elektriciteit

Wat heeft het gekost? .

.

Totaal Lasten Totaal Baten

Storting in de reserves Onttrekking van de reserves Resultaat

Primaire Begroting na Begroting wijziging 2025 2025 -17.162 -18.126

Realisatie 2025 -13.407

20.453

21.340

13.471

3.291

3.214

64

-6

-6

-6

731

520

1.800

4.017

3.729

1.859

Analyse Verschillen Verschillen 2025 begroting na wijziging versus 2025 realisatie (incl. reservemutaties) .

Resultaat

Begroting na wijziging 2025 3.729

Realisatie 2025 1.859

Verschil -1.870

35

Toelichting verschillen In 2025 sluit programma Duurzaam Horst aan de Maas met een nadeel van € 1.870.000. Dit wordt vooral veroorzaakt door verschillen binnen de zogenoemde gesloten systemen, waarin lasten en baten volledig kostendekkend moeten zijn. Bij zowel afval als riolering bleven de gerealiseerde uitgaven achter bij de begroting. Hierdoor mocht minder btw uit de voorzieningen worden onttrokken dan vooraf was ingeschat. Vooral bij de riolering is dit zichtbaar: daar waren de geplande investeringen van bijna € 15 miljoen maar beperkt uitvoerbaar, waardoor slechts € 4,5 miljoen aan werkzaamheden is gerealiseerd. Dit leidt bij de riolering tot een btw nadeel van € 2,85 miljoen. Bij afval bedraagt het nadeel afgerond € 287.000. Daarnaast is er een nadeel ontstaan doordat extra inzet moest worden ingekocht bij de Regionale Uitvoeringsdienst, onder meer door het vertrek van een toezichthouder en vacatures bij vergunningverlening. Hierdoor vielen de kosten voor milieutoezicht en -vergunningen in totaal ruim € 90.000 hoger uit. Daar tegenover staan enkele voordelige verschillen. Zo hoefde op het gebied van bodembescherming het beschikbare budget niet te worden aangesproken. En werd er minder gebruik gemaakt van de subsidieregeling voor het verwijderen van houtkachels in het kader van het Schone Lucht Akkoord. Dit is een voordeel van € 52.000.

Binnen het programma energiebesparing Horst aan de Maas hebben we een voordeel. De reserve Energiebesparing heeft haar einddatum bereikt en het resterende saldo van € 1,36 miljoen valt vrij in het resultaat. Omdat inmiddels landelijke middelen beschikbaar zijn gekomen voor energiebesparing en klimaatbeleid, is deze reserve niet langer nodig. Gezamenlijk met een aantal overige kleine verschillen leiden deze verschillen tot het negatieve programmaresultaat van € 1.870.000.

36

5. Toekomstbestendige en innovatieve economie Inleiding In 2025 hebben we gewerkt aan een sterke en toekomstbestendige economie, waarin de agrarische sector, onze centra, bedrijventerreinen en vrijetijdseconomie elkaar versterken. We deden dit in nauwe samenwerking met ondernemers, inwoners, regionale partners en het rijk. Terwijl landelijke en provinciale kaders uitbleven, hebben we lokaal wél stappen gezet om innovatie te stimuleren, overlast te verminderen, ruimte te bieden aan duurzame ontwikkeling en onze kernen aantrekkelijk te houden. Ook investeerden we in een gezonde balans tussen economische groei, leefbaarheid en landschap. Door als regio samen op te trekken, bouwen we aan een veerkrachtige economie die klaar is voor de toekomst. Een florerende en innovatieve agrarische sector De agrarische sector blijft belangrijk voor Horst aan de Maas. In 2025 hebben we belangrijke stappen gezet richting een meer toekomstbestendige veehouderij, land- en tuinbouw en boom- en fruitteelt. Hiervoor is samengewerkt met partners uit de regio. En niet in de laatste plaats met ondernemers en inwoners. Als regio en gemeente verwachtten we in 2025 meer duidelijkheid en kaders van rijk en provincie. Die bleven echter uit waardoor zicht op toekomstperspectief enerzijds en concrete resultaten in emissiereductie van ammoniak, geur en fijnstof anderzijds, er niet kwam.

Er zijn echter wel een aantal belangrijke resultaten gehaald en mijlpalen bereikt: 











 

In de nieuwe omgevingsvisie is ruimte geboden aan de landbouwsector om door te kunnen ontwikkelen naar een toekomstbestendige landbouw. We maakten in de omgevingsvisie ook keuzes die moeten zorgen voor een gezond woon, -en leefklimaat in en nabij de kernen en natuurgebieden door respectievelijk kernrandzones en bufferzones op te nemen. We gaven, binnen onze mogelijkheden, ondernemers die de stap willen zetten naar een toekomstbestendige landbouw of veehouderij, de ruimte om proefprojecten op te zetten en te pionieren. We moedigde ze ook aan om te innoveren. Ook als wetgeving beperkend was voor hun ambities. Omdat duidelijke kaders, handelingsperspectief en keuzes van provincie en rijk uitbleven zijn nieuwe vormen van agrarische bedrijven wel wat achtergebleven bij onze hoop en verwachtingen. Het Uitvoeringsprogramma veehouderij werd in 2025 afgerond en geëvalueerd en een nieuw uitvoeringsprogramma veehouderij 2.0 door het college vastgesteld en de benodigde middelen in de begroting opgenomen. In mei 2025 is deze evaluatie en het Uitvoeringsprogramma 2.0 met de raad gedeeld. Binnen het project opkoopregelingen nemen 20 bedrijven definitief deel aan één van de regelingen, waarvan er op dit moment 14 in procedure zijn met toekomstgerichte plannen. De overige ondernemers beraden zich nog op hun toekomst.

De gemaakte kosten voor dit project kunnen deels gedekt worden uit de decentrale uitkering die we hiervoor van het rijk krijgen. Het project is nog niet klaar en zal nog een aantal jaar doorlopen omdat het vaak langjarige trajecten zijn waarbinnen ondernemers keuzes moeten maken en procedures moeten doorlopen. Tot nog toe dekt de decentrale uitkering de kosten die we moeten maken voor het project opkoopregelingen. We hebben een start gemaakt met een verkenning en analyse van het beleid voor vrijkomende en stoppende agrarische bebouwing en bedrijven. Vanuit deze verkenning trekken we een conclusie over de noodzaak van actualisatie of uitbreiding van het bestaande beleid. In 2026 ronden we dit proces af. Daarnaast hebben we een start gemaakt met een aanpak voor de locaties waarbij te veel geur vrijkomt. Aan de hand van de aanpak werken we de komende jaren per locatie op maat aan een oplossing en geurreductie met een acceptabele situatie als doel. Dit is een uitwerking van het in 2024 vastgestelde geurbeleid en de geurverordening We deden vanuit de regio mee met de uitvoering van het Toekomstperspectief Tuinbouwketen Limburg+. In de komende jaren krijgt dit nog een vervolg. De Peel is een van de belangrijkste focusgebieden binnen het Limburgs Offensief Stikstof en NOVEX.

Vanuit NOVEX werden voor het peelgebied € 150 miljoen gereserveerd voor maatregelen gericht op natuurherstel, hydrologie en stikstofreductie in de 250 meter zones rondom N2000-gebieden. 37



De provincie is een aantal trajecten gestart om te werken aan een duurzame veehouderij door onder andere de "Praktijkaanpak emissiearme huisvesting" en de "Blijversaanpak". Inhoudelijk staan we achter deze trajecten en nemen we graag deel en in 2026 wordt duidelijk op welke manier Horst aan de Maas kan deelnemen.

Vitale, levendige centra Naar aanleiding van zorgen van ondernemers, vastgoedeigenaren en centrummanagement is in 2023 besloten om een detailhandelsvisie te maken. In de detailhandelsvisie bepalen we samen met ondernemers, centrummanagement en vastgoedeigenaren welke gebieden in onze gemeente geschikt zijn voor detailhandel en wat nodig is om onze centra levendig en aantrekkelijk te houden. Hiertoe zijn in 2024 voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd en is de detailhandelsvisie met diverse aanbevelingen voor het centrum van Horst en Sevenum in 2025 vastgesteld. Een analyse van het centrum van Horst en Sevenum is hiervoor als basis gebruikt. Na het uitvoeren van deze analyse bleek dat het wenselijk was het vervolg breder op te pakken. Daarom is ervoor gekozen om niet alleen de visie af te ronden, maar om er een Bouwsteen Detailhandel en Horeca van te maken binnen het Omgevingsprogramma Economie. De uitwerking van deze bouwsteen wordt een toetsingskader voor initiatieven voor winkels en horeca in Horst, Sevenum en Grubbenvorst. In deze bouwsteen zal tevens een uitvoeringsplan opgenomen zijn. Dit zal in 2026 gereed zijn.

De juiste bedrijven op de juiste plek Bij een toekomstbestendige economie hoort dito beleid; beleid met aandacht voor de juiste balans tussen enerzijds het bieden van groeimogelijkheden voor ondernemers en anderzijds het beschermen van natuur, ons landschap, het klimaat en de leefbaarheid. Op sommige plekken staat die toekomstbestendigheid onder druk. Bijvoorbeeld bij de grootschalige gebiedsontwikkeling Greenport Venlo/Klavertje 4. De afgelopen jaren is veel grond verkocht aan grote logistieke bedrijven. Dit heeft geleid tot de bouw van veel ‘grote blokkendozen’. En veel van die ondernemers hebben arbeidsmigranten nodig om het werk uit te voeren. Dit heeft negatieve gevolgen voor ons landschap en de leefbaarheid in onze gemeente. We hebben aangegeven dat we dit niet meer willen. Wat hebben we gedaan:  We hebben een Ontwikkelkader klaver 7 opgesteld, waarin de uitgangspunten voor een omgevingsplan voor Klaver 7 zijn opgenomen. In 2026 wordt dit ontwikkelkader met de raad en de aandeelhouders van het Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo besproken.  Het ontwikkelbedrijf Greenport Venlo heeft een Afwegingskader regionale meerwaarde opgesteld, waarin is opgenomen welke functies passend zijn in klaver 7. Bedrijfsvestigingen worden getoetst op de thema’s Arbeidsmarkt & regionale verankering, Economie & logistieke processen, Verduurzaming & energietransitie en Ruimtelijke inpassing.

De aandeelhouders moeten dit kader nog vaststellen.  Dankzij de ontwikkeling van Klaver 7 ontstaat ‘schuifruimte’: ruimte om bedrijven die nu op een niet passende of ongewenste locatie liggen, te verplaatsen. Bedrijven moeten dit natuurlijk wel willen en kunnen. Als gemeente helpen we hen daarbij. Hiervoor werken we een plan uit als onderdeel van de bouwsteen Toekomstige bedrijventerreinen van het programma Economie. Een bruisende vrijetijdseconomie Elk jaar bezoeken vele duizenden mensen uit binnen- en buitenland onze gemeente. Dat is goed voor ondernemers, voor de begroting van de gemeente én voor inwoners. Want ook zij kunnen genieten van al het moois dat onze gemeente te bieden heeft. Daarom hebben we ook in 2025 geïnvesteerd in onze vrijetijdseconomie en hebben we ondernemers ondersteund om onze gemeente (inter)nationaal op de kaart te zetten. Dat doen we lokaal en in regioverband. Wat hebben we gedaan  Een gedeelte van de toeristenbelasting en vermakelijkhedenretributie is ingezet om toeristisch-recreatieve initiatieven te subsidiëren. In 2025 zijn meer subsidies verstrekt dan in voorgaande jaren. Denk hierbij o.a. aan subsidies voor het Badlands festival, het Labyrinth, Limburg winterchallenge en het Petranpad naar streekpad.

38

   



De samenwerking tussen gemeente, toeristisch-recreatieve ondernemers en gerelateerde verenigingen/stichtingen is versterkt door de organisatie van netwerk- en informatiebijeenkomsten. Mountainbikeroute De Peelbergen is geopend en er is gestart met het inventariseren van een nieuwe mountainbikeroute rondom Swolgen/Lottum. In Regio Noord-Limburg is ingezet op regiomarketing. In 2025 is de merkstrategie ontwikkeld. Deze wordt in 2026 verder uitgebouwd. Een toeristisch magazine is uitgegeven, met daarin al het moois dat Horst aan de Maas heeft te bieden. Daarnaast zijn de voorbereidingen getroffen voor het ontwikkelen van een app, “een digitale gastheer”, die de bezoeker door de gemeente leidt. Deze wordt in 2026 gelanceerd. In Kasteelpark Ter Horst zijn concrete stappen gezet met behulp van het Uitvoeringsprogramma Kasteel Ter Horst.

Samenwerken aan een gezonde toekomst voor inwoners en ondernemers Als gemeente werken we aan een betere woon- werk- en leefomgeving voor inwoners en ondernemers. Dat hebben we in 2025 samen met andere Noord-Limburgse gemeenten (de regio), Provincie Limburg en het rijk gedaan. Door onze krachten te bundelen, bereiken we meer. Dit hebben we gedaan:  Er is gewerkt aan de totstandkoming van een Gemeenschappelijke Regeling voor de samenwerking in Regio Noord-Limburg. Deze is per 1-1-2026 in werking getreden. Tegelijkertijd is er een concept-visie ontwikkeld met een toekomstbeeld voor de regio in 2045. Deze wordt in het 1e kwartaal 2026 aan de gemeenteraden voorgelegd. Vervolgens vertalen we de ambities in een uitvoeringsprogramma en bepalen we aan welke opgaven de regio de komende vier jaar gezamenlijk wil werken en welke opgaven lokaal kunnen worden opgepakt.  In het convenant Regio Deal II zijn samen met het Rijk, de provincie, de Regio Noord-Limburg en externe partijen de volgende opgaven voor de regio bepaald:  kennis, onderzoek & duurzaam ondernemen;  talent ontwikkelen & behouden;  vitale gemeenschappen & positieve gezondheid;  veiligheid & ondermijning. In 2025 zijn bijdragen toegekend voor een eerste projectenvelop gebaseerd op één van deze vier thema’s. In december 2025 zijn projecten ingediend voor de tweede projectenvelop.

In het voorjaar 2026 zal hierover een besluit plaatsvinden.  In 2025 hebben de regiogemeenten besloten een structurele bijdrage op te nemen in hun begroting voor Crossroads Limburg. Dit is een samenwerkingsverband tussen ondernemers, onderwijsinstellingen en overheden. Crossroads zet zich in voor een economisch gezonde regio, waar gezond ondernemen, gezond ontwikkelen en gezond leven centraal staan. Crossroads werkt aan een nieuw meerjarenprogramma. Ieder jaar evalueren we de meerwaarde en besluiten we of we de samenwerking verlengen. Beleidsindicatoren programma Toekomstbestendige en innovatieve economie Omschrijving

2023

2024

2025

Functiemenging

54,4%

55,5%

N.n.b.

Vestigingen van bedrijven per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar.

168,0

172,7

N.n.b.

39

Wat heeft het gekost? .

.

Totaal Lasten Totaal Baten

Primaire Begroting na Begroting wijziging 2025 2025 -3.868 -5.089

Realisatie 2025 -4.359

1.964

2.964

2.127

-1.904

-2.124

-2.232

Storting in de reserves

-496

-5.271

-3.652

Onttrekking van de reserves

516

2.482

1.500

-1.883

-4.913

-4.384

Resultaat

Analyse Verschillen Verschillen 2025 begroting na wijziging versus 2025 realisatie (incl. reservemutaties) .

Resultaat

Begroting na wijziging 2025 -4.913

Realisatie 2025 -4.384

Verschil 529

Toelichting verschillen Het programma Toekomstbestendige en innovatieve economie sluit 2025 af met een voordeel van € 529.000. Dit positieve resultaat wordt vooral veroorzaakt doordat diverse opdrachten op het gebied van economische promotie wel zijn verstrekt, maar pas in 2026 uitgevoerd gaan worden. Het gaat bijvoorbeeld om het toeristisch magazine, de mountainbikeroute Swolgen/Lottum, ontwikkelingen rond belevenispaden en voorbereidend onderzoek voor Nationaal Park De Peel. Ook bleven aanvragen voor subsidies achter bij de verwachting. Dit leidt gezamenlijk tot een voordeel van € 563.000. We stellen voor hiervan € 500.000 over te hevelen naar 2026. Tegenover dit voordeel staan enkele nadelen. De kermissen zijn duurder geworden door stijgende kosten van de organisatie van kermissen, waardoor in 2025 een nadeel van € 51.000 ontstond. Bij Bedrijvenloket en Bedrijfsregelingen zien we zowel voor- als nadelen. Zo levert Zandmaas een voordeel op van € 105.000, doordat de vergoeding voor de winning van toutvenant hoger uitviel dan vooraf kon worden ingeschat. De verkoop van een perceel in Broekhuizenvorst bleef uit doordat het vergunningsproces langer liep dan verwacht, wat resulteerde in een nadeel van € 368.000. Daartegenover staan hogere pachtopbrengsten. Goed voor een voordeel van € 98.000, vooral door indexatie van pachtprijzen.

Per saldo wegen de voordelen uit verschoven opdrachten, onverwachte opbrengsten en hogere pachtinkomsten zwaarder dan de nadelen door kostenstijgingen en uitgestelde verkoop. Daardoor sluit het programma met een positief resultaat van € 529.000 ten opzichte van de begroting.

40

6. (Arbeids)migratie en integratie Inleiding In 2025 hebben we gewerkt aan een inclusieve gemeente waarin arbeidsmigranten, statushouders en vluchtelingen op een veilige, verantwoorde en menswaardige manier kunnen wonen, werken en meedoen. We zetten in op goede huisvesting, duidelijke kaders voor ondernemers en betrouwbare informatie en ondersteuning voor nieuwe inwoners. Tegelijkertijd bewaken we de leefbaarheid en veiligheid in onze wijken en zorgen we dat opvang en begeleiding aansluiten bij wettelijke taken én lokale behoeften. Door integraal samen te werken met partners, werkgevers en regio-gemeenten versterken we zowel participatie als bescherming. Zo bouwen we aan een gemeenschap waarin iedereen die tijdelijk of blijvend in Horst aan de Maas woont, volwaardig kan bijdragen. Arbeidsmigranten doen volwaardig mee in onze gemeente Ook in 2025 hebben de verschillende afdelingen integraal samengewerkt aan onze doelstellingen binnen het thema arbeidsmigratie. Onze inzet richt zich op het verbeteren van de woon- en leefomstandigheden van arbeidsmigranten en het borgen van een prettige en veilige leefomgeving voor al onze inwoners. Daarnaast creëren we ruimte voor (lokale) ondernemers, zodat zij op een verantwoorde manier kunnen blijven ondernemen. Wat hebben we gedaan?  In juni 2025 stelde de gemeenteraad de ‘Uitgangspuntennotitie Arbeidsmigratie: Toekomst in Balans’ vast.

Deze vormt een belangrijk fundament voor ons beleid rondom de huisvesting van arbeidsmigranten en geeft richting aan de sociaal maatschappelijke en veiligheidsthema’s die bijdragen aan onze integrale doelstellingen.  In december 2025 heeft het college de ‘Bouwsteen en Beleidsregel Huisvesting Arbeidsmigranten bij Agrarische Bedrijven 2026’ vastgesteld. Het bijbehorende TAM Omgevingsplan is ter inzage gelegd. In 2026 wordt het plan ter besluitvorming aan de gemeenteraad aangeboden. Hiermee ontstaat onder duidelijke voorwaarden weer ruimte voor nieuwe huisvestingsinitiatieven.  Het Meedoenplan is geïntegreerd in de exploitatievergunning. Daarmee worden huisvesters (vaak ook werkgevers) medeverantwoordelijk voor een goede informatievoorziening en ondersteuning bij de integratie van arbeidsmigranten.  We hebben verder gewerkt aan toegankelijke informatie voor arbeidsmigranten, onder meer door voortzetting van de MYinfoNL app en de ontwikkeling van een dekkend netwerk van fysieke informatiepunten in de regio: de Work In NL (WIN) punten. In samenwerking met de gemeenten Peel en Maas, Venlo en Venray beschikt elke gemeente vanaf februari 2026 over een fysiek informatiepunt.  Door deelname aan het ‘Experiment registratie tijdelijk verblijfsadres’ kregen we een beter beeld van adressen waar arbeidsmigranten tijdelijk verblijven die niet in de BRP geregistreerd staan.

Onze structurele inschrijfaanpak leidde tot een stijging van het aantal BRP inschrijvingen (+13% t.o.v. 2024). Ook de kwaliteit van de inschrijvingen nam toe door het actief opvragen van brondocumenten. In samenwerking met Team Toezicht en Handhaving worden onjuiste inschrijvingen en mogelijke misstanden sneller gesignaleerd.  In 2025 is gestart met de ontwikkeling van het Sociaal Integratieplan, dat het uitvoeringskader vormt voor de sociaal maatschappelijke thema’s uit de uitgangspuntennotitie. Hierbij is afgestemd met diverse stakeholders en sleutelfiguren. Het plan wordt in 2026 ter vaststelling aan het college voorgelegd, waarna de gemeenteraad wordt geïnformeerd. Statushouders doen volwaardig mee in onze gemeente In 2025 hebben we ons in het kader van onze wettelijke taak ingezet om statushouders te huisvesten, te begeleiden en te laten inburgeren. De instroom bleef afhankelijk van internationale ontwikkelingen en de taakstelling die het Rijk oplegt. Wat hebben we gedaan?  We hebben in 2025 in totaal 72 statushouders gehuisvest. Hiervan verbleven 27 statushouders (tijdelijk) in de Doorstroomvoorziening in Broekhuizenvorst. 45 statushouders zijn gehuisvest in een reguliere woning in Horst aan de Maas (in totaal in 27 woningen, waarvan er 18 nieuw zijn toegewezen). Door de druk op de woningmarkt bleef het een 41





uitdaging om voldoende passende woonruimte te vinden. Het groot aantal nareizigers, waaronder veel grote gezinnen, maakte de huisvestingsopgave extra uitdagend. Reguliere woningen zijn regelmatig te klein om passende huisvesting te bieden. Statushouders ontvingen intensieve maatschappelijke begeleiding, gericht op het vergroten van hun zelfredzaamheid. Deze begeleiding bestond onder andere uit praktische ondersteuning (zoals het regelen van een DigiD, bankzaken, toeslagen en een zorgverzekering), hulp bij het wegwijs worden in de omgeving en ondersteuning bij het opbouwen van een sociaal netwerk. We hebben uitvoering gegeven aan de Wet inburgering 2021. Inburgeringsplichtige statushouders zijn gestart met hun inburgeringstraject. Waar mogelijk hebben we ingezet op een combinatie van taal en participatie, met als doel dat statushouders zo snel mogelijk volwaardig meedoen in de samenleving via werk, vrijwilligerswerk en maatschappelijke activiteiten. Hiervoor werkten we samen met onder andere Synthese en Gilde Educatie.

Opvang van vluchtelingen De druk op de asielketen neemt toe, mede door oorlogen en instabiliteit op verschillende plekken in de wereld. Wij voelen ons verantwoordelijk voor deze maatschappelijke opgave. Wanneer er een beroep op ons wordt gedaan om opvang te bieden, denken wij actief mee over passende oplossingen. Wat hebben we gedaan?  In 2025 was er een crisisnoodopvang voor Oekraïense ontheemden in de voormalige basisschool in Swolgen. De locatie bood ruimte aan maximaal 150 personen. Zij verbleven hier enkele nachten, waarna zij werden doorgeplaatst naar locaties voor langduriger opvang. In juni 2025 besloot het college de crisisnoodopvang per 1 januari 2026 te sluiten. De instroom van Oekraïense ontheemden was inmiddels gedaald naar gemiddeld 15–20 personen. Hierdoor werd de opvang grotendeels overbodig. Daarnaast maakten steeds vaker mensen voor wie de voorziening niet was bedoeld er gebruik van. Een brand in het gebouw op 18 augustus 2025 heeft ertoe geleid dat de opvanglocatie vervroegd is gesloten. Beleidsindicatoren programma (Arbeids)migratie en integratie Omschrijving

2023

2024

2025

Er zijn geen beleidsindicatoren voor dit programma

Wat heeft het gekost? .

.

Totaal Lasten Totaal Baten

Primaire Begroting na Begroting wijziging 2025 2025 -1.235 -11.618

Realisatie 2025 -11.565

948

10.455

11.081

-287

-1.163

-484

Storting in de reserves

0

0

0

Onttrekking van de reserves

3

1.089

479

-284

-74

-5

Resultaat

42

Analyse Verschillen Verschillen 2025 begroting na wijziging versus 2025 realisatie (incl. reservemutaties) .

Resultaat

Begroting na wijziging 2025 -74

Realisatie 2025 -5

Verschil 69

Toelichting verschillen Programma 6 sluit 2025 af met een voordelig resultaat van € 69.000 ten opzichte van de begroting. De verschillen zijn dusdanig klein dus worden niet verder toegelicht.

43

7. Gezonde, duurzame en ondernemende organisatie Inleiding In 2025 heeft de gemeente Horst aan de Maas verder gebouwd aan een betrouwbare, professionele en toekomstbestendige organisatie. We hebben onze dienstverlening aan inwoners en ondernemers verbeterd, processen verder gestroomlijnd en de interne beheersing versterkt. Ook is gewerkt aan moderne informatiesystemen en digitale veiligheid, zodat medewerkers hun werk effectief en verantwoord kunnen doen. We investeerden in ontwikkeling, vakmanschap en een gezonde, betrokken organisatiecultuur. Op het terrein van veiligheid pakten we criminaliteit en ondermijning stevig aan en is de regionale samenwerking verder verdiept. Daarbij zijn belangrijke stappen gezet in toezicht en handhaving, met uniforme processen en betere sturing. Tot slot houden we onze financiën op orde en blijven we gericht werken aan een veerkrachtige organisatie die klaar is voor de toekomst. Goede dienstverlening en tevreden inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners In 2025 is op meerdere terreinen gewerkt aan het verbeteren van de dienstverlening, de interne organisatie en de sturing van de organisatie. De ingezette acties hebben bijgedragen aan een meer klantgerichte, voorspelbare en koersvaste organisatie.

Dienstverlening aan inwoners In 2025 is onderzocht hoe inwoners de dienstverlening rondom aanvragen van rij- en reisdocumenten ervaren en waarderen. De uitkomsten waren positief. Ruim 90% van de inwoners ervaart de dienstverlening als persoonlijk en vriendelijk. Met name houding en gedrag van medewerkers werden hoog gewaardeerd. Daarnaast is geanticipeerd op de tijdelijke piek in aanvragen voor paspoorten, identiteitskaarten en rijbewijzen als gevolg van de gewijzigde geldigheidsduur van deze documenten. Er was voldoende capaciteit beschikbaar om aanvragen tijdig te verwerken en vragen van inwoners snel te beantwoorden. Hierdoor bleef de kwaliteit en snelheid van de dienstverlening ook bij een toenemende vraag op peil. Procesverbetering en interne beheersing In 2025 zijn processen efficiënter en uniformer ingericht om onder andere de doorlooptijden te verkorten, zoals bij Wmo- en APV-vergunningen. Procesbeschrijvingen zijn opgesteld en geactualiseerd, waarbij steeds het belang van de inwoner en/of ondernemer centraal stond. Rollen, verantwoordelijkheden en beïnvloedingsmogelijkheden zijn per proces vastgelegd. De voortgang en effecten van deze procesverbeteringen zijn continu gevolgd via sturingsinformatie in de vorm van dashboards.

Daarnaast zijn trainingen ‘schrijven op B1-niveau’ ingezet om helder uit te leggen waar de gemeente aan werkte en welke besluiten werden genomen, met als doel begrijpelijke communicatie voor inwoners. Uit de in 2025 uitgevoerde interne controles op de belangrijkste en meest risicovolle processen zijn geen noemenswaardige rechtmatigheidsissues naar voren gekomen. De resultaten van deze toetsingen zijn gedeeld met de accountant. In aanvulling hierop heeft de accountant een interim-controle uitgevoerd. De hoofdconclusie was dat de interne beheersing en controleomgeving van een voldoende niveau was. De resultaten van de interim-controle zijn gedeeld met de auditcommissie. Planning & Control Er is ingezet op het verbeteren van de instrumenten voor beleids- en besluitvorming. Conform de in 2024 door de gemeenteraad vastgestelde notitie Planning & Control 2024 is gewerkt met afdelingsplannen. Daarnaast is voor het Directieteam een mijlpalenplanning geïntroduceerd, waarin de belangrijkste activiteiten uit de afdelingsplannen zijn opgenomen. De voortgang hierop is structureel gemonitord. 2025 was bovendien het eerste jaar waarin één in plaats van twee begrotingsbijstellingen aan de raad is voorgelegd. In combinatie met de afdelingsplannen en de mijlpalenplanning heeft dit bijgedragen aan meer focus en een koersvastere organisatie.

Bestuurlijk-ambtelijk samenspel Het samenspel tussen raad, college en ambtelijke organisatie is in 2025 verder versterkt. De raadsplanning is verfijnd en de periodieke afstemming met de griffier is voortgezet. Door extra aandacht voor de marsrouteplanning werd de gemeenteraad eerder en beter geïnformeerd over het moment waarop majeure beleidsvoorstellen aan de orde kwamen en over de bijbehorende impact.

45

De raad is stap voor stap meegenomen in de verschillende fases van het besluitvormingsproces, onder andere via themasessies. Daarnaast was de organisatie actief betrokken bij diverse inhoudelijke themasessies met de raad, zoals over de omgevingsvisie, Gedeelde Peel en het arbeidsmigrantenbeleid. Ook is geïnvesteerd in opleiding en ontwikkeling van medewerkers, specifiek gericht op het schrijven en de inhoud van college- en raadsvoorstellen en op het versterken van het bewustzijn van ieders rol en verantwoordelijkheid. In het najaar is samen met de griffie gestart met de voorbereiding op de gemeenteraadsverkiezingen, met als doel te komen tot een inwerkprogramma voor college en raad waarin het bestuurlijk-ambtelijk samenspel expliciet aandacht krijgt. Strategische denkkracht Er is ingezet op het versterken van de strategische denkkracht binnen de ambtelijke organisatie. Er is geanticipeerd op grote maatschappelijke ontwikkelingen en de gevolgen daarvan voor de gemeente zijn in kaart gebracht via een strategische inventarisatie. Deze inventarisatie heeft richting gegeven aan de voorbereiding en start van de nieuwe bestuursperiode. Integriteitsonderzoek In 2025 liet de gemeente een onafhankelijk integriteitsonderzoek uitvoeren naar aanleiding van het handelen van een voormalig ambtenaar.

Deze had geld ontvangen van een ondernemer voor de aankoop van een bouwkavel en de bouw van een woning. Berenschot concludeert dat er op basis van de verzamelde feiten en omstandigheden niet is vastgesteld dat er voordelen zijn toegekend aan deze ondernemer, maar wel dat er mogelijk sprake was van belangenverstrengeling bij het handelen van de voormalige ambtenaar. Er is aangifte gedaan door de gemeente. Informatiesystemen en digitale dienstverlening professioneel geregeld Ook in 2025 hebben we weer stappen gezet in de continu voortgaande digitalisering van onze dienstverlening en bedrijfsvoering. Wat hebben we gedaan:      

De uitrol van een moderne digitale werkplek voor al onze medewerkers, zodat zij vanaf een plek toegang hebben tot documenten, deze eenvoudig kunnen delen, deze eenvoudig archiefwaardig kunnen opslaan en terugvinden. We houden zo beter grip op onze informatie. De uitrol van een zaaksysteem voor die processen welke niet in een specifieke softwareapplicatie zijn ondergebracht. Het ontwikkelen en uittesten van een aantal AI-toepassingen voor dienstverlening en bedrijfsvoering, zoals bijv. automatische herkenning en vergelijking van onroerend goed t.b.v. WOZ, eenvoudig opstellen van leefzorgplannen. Het verder ontwikkelen en toepassen van dashboards voor managementsturing en beleidsondersteuning binnen o.a. het Sociaal Domein. Het ontwikkelen van een meer onafhankelijke ICT-infrastructuur, waardoor we meer grip houden op onze gemeentelijke data. Het opstarten van trainingen voor medewerkers voor het up-to-date houden van digitale kennis en vaardigheden zoals AI-geletterdheid.

Beste werkgever Goede dienstverlening begint bij goede medewerkers. Alle ambities kunnen we alleen waarmaken als we een sterke, ambtelijke organisatie hebben. Een organisatie met genoeg medewerkers om alle taken goed uit te voeren; mensen met de juiste kennis en vaardigheden; medewerkers die met veel plezier hun werk doen; die duurzaam inzetbaar zijn; medewerkers die trots zijn om voor onze organisatie en onze inwoners te werken. Wat hebben we gedaan:  We hebben geïnvesteerd in ondernemende, betrokken en professionele medewerkers. Dit hebben we gedaan door het inzetten van talentontwikkeling en de inzet van de Talent Motivatie Analyse, zowel individueel als in de teams op de diverse afdelingen.  Er ligt een vastgestelde visie op leren en ontwikkelen, waar wij uitvoering aan geven. Voorbeelden hiervan zijn het doorontwikkelen van ons platform Wies met een divers aanbod van trainingen. Daarnaast zijn we gestart met ‘I in het Hart’ om ook de digitale vaardigheden van onze medewerkers te vergroten.

46



Het Medewerkers Tevredenheidsonderzoek is in 2025 afgerond en de resultaten zijn in alle afdelingen met elkaar besproken. We blijven deze metingen periodiek voortzetten.

Iedereen een veilig gevoel In 2025 hebben we verder uitvoering gegeven aan het Integraal Veiligheidsplan 2024–2027. We stelden nieuw Bibob-beleid vast, voerden 25 onderzoeken uit en voegden een extra toetsingskader (beoordeling slecht levensgedrag) toe binnen de APV-vergunningen. Zo kunnen we integriteitsrisico’s bij vergunningverlening beter signaleren. Binnen het regionale programma Veiligheid hebben we sterk ingezet op het aanpakken van georganiseerde criminaliteit. Het ACT! is doorontwikkeld tot een professioneel, vast team en er zijn meerdere gezamenlijke controles uitgevoerd. Met de campagne ‘Kijk niet weg’ hebben we inwoners actief bewuster gemaakt van signalen van ondermijning. Deze inspanningen dragen bij aan een betere (regionale) uitvoeringskracht en grotere meldingsbereidheid. Samen met partners zijn we gestart met een regionale integrale aanpak voor jongeren die risico lopen op criminele ontsporing. Deze samenwerking heeft geleid tot betere afstemming en vroegsignalering. Op het terrein van mensenhandel zijn vier zaken opgepakt in samenwerking met het Zorg en Veiligheidshuis en RIEC-partners, en is het regionale beleid geëvalueerd. Hierdoor hebben we de aanpak van signalen en casuïstiek verder versterkt.

We hebben de regionale samenwerking binnen het Zorg- en Veiligheidshuis versterkt en verder geprofessionaliseerd door een meerjarenplan voor te bereiden en nieuwe bestuurlijke afspraken te ontwikkelen, met speciale aandacht voor een zorgvuldige gegevensverwerking. Samen met inwoners hebben we het netwerk van Whatsapp Buurtpreventie verder uitgebreid, wat heeft gezorgd voor meer sociale veiligheid in buurten. Daarnaast is de triagetafel Veilig Thuis versterkt, waardoor meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling sneller en effectiever kunnen worden opgepakt. Veiligheid is in 2025 structureel opgenomen in belangrijke strategische documenten, zoals de Omgevingsvisie Horst aan de Maas 2040 en beleidsstukken over arbeidsmigratie. Daarmee is het thema duurzamer geborgd in ons beleid. Via de Veiligheidsregio hebben we gewerkt aan maatschappelijke weerbaarheid. Er zijn deelplannen opgesteld voor noodsteunpunten en inwonerscommunicatie. In Roermond is een test uitgevoerd waarbij gezinnen 72 uur zonder voorzieningen leefden; de inzichten hiervan helpen ons beter voorbereid te zijn op crisisomstandigheden. Tot slot hebben we deelgenomen aan de landelijke Veiligheidsmonitor 2025. De resultaten worden in 2026 geanalyseerd en gebruikt om ons veiligheidsbeleid verder te versterken.

Meer Toezicht en Handhaving De afgelopen jaren stond de VTH-organisatie voor grote en complexe veranderingen. De overgang van de toezicht- en handhavingstaken vanuit Venray vroeg om nieuwe werkafspraken, het borgen van kwaliteit en het opbouwen van een stabiel, deskundig team. Begin 2025 zijn alle taken op het gebied van toezicht en handhaving (omgevingsrecht) volledig ondergebracht bij de gemeente Horst aan de Maas. De organisatie is inmiddels volledig ingevuld. De afdeling ATH heeft haar werkprocessen vernieuwd en gelijkgetrokken met de eisen van de Omgevingswet. Deze uniforme processen zijn vastgelegd in onze VTH-applicatie (Rx-Mission). Dit heeft geleid tot:  Duidelijke processen en één manier van werken, met heldere taken, rollen en verantwoordelijkheden;  Hogere en beter geborgde kwaliteit van het werk;  Beter inzicht en sturing op alle stappen in het proces. Daarnaast hebben we gewerkt aan het versterken van de basis. Zo is de PDCA-cyclus verder opgebouwd, is de monitoring verbeterd en maken we meer gebruik van datasturing. Ook zijn taken en verantwoordelijkheden scherper gepositioneerd.

47

Financiën nu en in de toekomst op orde Het afgelopen jaar hebben we ons 'huishoudboekje' in balans en op orde weten te gehouden. Dit betekent dat we niet meer geld hebben uitgegeven dan dat er binnen is gekomen, dat de structurele uitgaven zijn gedekt met structurele inkomsten en dat er een begroting 2026-2029 ligt waarvan de eerste twee jaren reëel sluitend zijn. De tekorten in de jaren 2028 en 2029 blijven binnen de 2% norm die we van de gemeenteraad hebben meegekregen. Ook leren we steeds beter te ramen en te begroten en kunnen op die manier 'scherper aan de wind varen'. Hadden we in 2024 nog een rekeningresultaat van € 6,4 miljoen en een budgetoverheveling van € 2,6 miljoen. Dit jaar sluiten we afwas met een positief rekeningresultaat van € 3,4 miljoen met een voorgestelde budgetoverheveling van € 1,0 miljoen. Onze planning en bijbehorende budgetten worden dus realistischer en komen steeds dichter bij de realisatie / de werkelijkheid te liggen. Zo leggen we veel minder onnodig beslag op schaarse middelen. Daar staat tegenover Een nadeel hiervan is dat we aan het einde van het jaar minder te bestemmen hebben om in de Algemene Reserve te storten. Onze financiële buffer voor de toekomst die we in de komende jaren naar alle waarschijnlijkheid echt nodig gaan hebben.

Zeker gezien de verschuiving van het Ravijnjaar richting 2028 en 2029, de onzekerheid wat we vanuit het rijk mogen verwachten qua Algemene Uitkering, maar ook de mondiale ontwikkelingen van de afgelopen tijd en de effecten hiervan op prijzen met name voor energie en grondstoffen.

Beleidsindicatoren programma Gezonde, duurzame en ondernemende organ. Omschrijving

2023

2024

2025

Overhead % van totale lasten

13,7%

11,6%

11,7%

Fte per 1.000 inwoners (formatie)

8,49

9,00

9,82

Fte per 1.000 inwoners (bezetting)

7,99

8,28

8,91

Apparaatskosten per inwoner

771

1012

1082

Externe inhuur als % (van loonsom + totale kosten inhuur externen) Verwijzingen Halt per 10.000 jongeren

20,0%

22,2%

18,7%

70

20

30

Winkeldiefstallen per 1.000 inwoners

0,8

1,0

1,2

Geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners

2,6

2,5

3,2

Diefstallen uit woning per 1.000 inwoners

1,0

1,8

1,0

Vernielingen en beschadigingen (in de openbare ruimte) per 1.000 inwoners Gemiddelde WOZ-waarde in duizend euro

3,8

4,4

3,8

324

339

368

877

956

981

947

1027

1.054

Gemeentelijke woonlasten eenpersoonshuishouden in euro's Gemeentelijke woonlasten meerpersoonshuishouden in euro's

48

Wat heeft het gekost? .

.

Totaal Lasten Totaal Baten

Storting in de reserves Onttrekking van de reserves Resultaat

Primaire Begroting na Begroting wijziging 2025 2025 -40.184 -43.575

Realisatie 2025 -47.862

110.786

120.647

126.429

70.602

77.072

78.567

-3.572

-3.971

-4.050

890

1.770

2.204

67.920

74.870

76.720

Analyse Verschillen Verschillen 2025 begroting na wijziging versus 2025 realisatie (incl. reservemutaties) .

Resultaat

Begroting na wijziging 2025 74.870

Realisatie 2025 76.720

Verschil 1.850

Toelichting verschillen Het programma Gezonde, duurzame en ondernemende organisatie sluit 2025 af met een voordelig resultaat van € 1.850.000 ten opzichte van de begroting. Dit komt door een mix van zowel voor- als nadelen. Een nadeel is ontstaan bij Handhaving doordat een eerder begrote dwangsom uiteindelijk is ingetrokken, wat leidde tot een tekort van € 60.000. Daartegenover staan meerdere voordelen binnen de overhead. Zo zijn verschillende projecten binnen de digitale transformatie nog in uitvoering wat leidt tot een positief effect van € 130.000. We stellen voor om € 106.000 over te hevelen naar 2026. Ook het werkbudget voor de opgavemanagers is niet volledig benut door een gewijzigde rolverdeling na de organisatiewijziging, wat een voordeel oplevert van € 50.000. Een groot nadeel ontstaat binnen bij Bestuur doordat de pensioenvoorziening voor (oud)wethouders moet worden aangevuld als gevolg van nieuwe rekenmethoden en indexaties bij de overheveling naar het ABP per 2028. Hiervoor is een extra storting van € 1,2 miljoen noodzakelijk. Daarnaast leidt de afgesproken ontkoppeling van de verwarmingsinstallatie van de Librije met die van het gemeentehuis tot een nadeel van € 354.000. Tegenover deze nadelen staat een fors voordeel op de Algemene Uitkering van € 2,8 miljoen, voornamelijk door positieve effecten uit de Decembercirculaire 2025 en verrekeningen uit eerdere jaren.

Ook binnen Treasury is een voordeel gerealiseerd door hogere rentebaten en een dividenduitkering, samen goed voor € 230.000. Een nadeel van € 650.000 ontstaat doordat de toeristenbelasting lager uitvalt door minder overnachtingen. De begrote opbrengsten van 2025 zijn gebaseerd op de ontvangen aangiften toeristenbelasting van 2024 welke in de loop van 2025 zijn ontvangen. Hieruit blijkt dat er in 2024 minder overnachtingen hebben plaatsgevonden dan verwacht.

49

Daarnaast is een grote locatie voor huisvesting van arbeidsmigranten in 2024 gestopt. Naast de minderopbrengsten hiervan in 2025 zijn tevens de opbrengsten van voorgaande jaren afgeboekt. Daarnaast is sprake van een voordeel op de OZB-opbrengsten van € 460.000 door een grotere areaalontwikkeling. Tot slot vallen zowel het personeelsbudget als overige organisatiekosten voordelig uit, samen goed voor ruim € 200.000, onder andere vanwege lagere wervingskosten omdat meer vacatures in eigen beheer zijn ingevuld en digitale bijeenkomsten en elektrisch deelvervoer hebben geleid tot lagere vergoedingen en kosten. Gezamenlijk met een aantal overige kleine verschillen leiden deze verschillen tot het positieve programmaresultaat van € 1.850.000.

50

Algemene Dekkingsmiddelen In deze paragraaf zijn inkomsten opgenomen die de gemeente vrij kan inzetten om haar uitgaven

te betalen. Het betreft inkomsten zoals de algemene uitkering van het Rijk en lokale heffingen waarvan de besteding niet gebonden is.

Primaire Begroting na Begroting wijziging 2025 2025

Werkelijk 2025

Lokale heffingen, waarvan de besteding niet gebonden is

21.107

21.247

21.034

Algemene uitkering

83.215

89.620

92.445

509

883

884

1.247

1.256

1.356

106.078

113.007

115.723

Dividend Saldo van de financieringsfunctie Totaal algemene dekkingsmiddelen

51

Overhead Onder de overhead vallen op basis van het Besluit begroting en verantwoording (‘BBV’) alle kosten die samenhangen met de sturing en ondersteuning van de medewerkers in het primaire proces dit zijn de volgende kosten:  Directie/management;  Financiën;  HRM;  Organisatieondersteuning;  Juridische zaken;  Informatisering & automatisering;  Facilitaire zaken en huisvesting;  Communicatie; Naast het programma Overhead is de paragraaf Bedrijfsvoering in het jaarverslag opgenomen. De paragraaf Bedrijfsvoering wordt gebruikt voor het beschrijven van beleidsmatige ontwikkelingen op het terrein van bedrijfsvoering.

Primaire Begroting na Wat heeft het Begroting wijziging gekost in 2025 2025 2025 Lasten

-22.354

-25.262

-27.596

Baten

1.780

3.972

5.975

Saldo lasten en baten

-20.575

-21.290

-21.620

Storting in de reserves

-572

-1.021

-1.100

Aanwending van de reserves

781

1.589

2.023

-20.365

-20.722

-20.697

Resultaat

53

Vennootschapsbelasting Sinds 1 januari 2016 is de wet vennootschapsbelastingplicht (Vpb) voor lagere overheden (overheidsondernemingen) van kracht. Overheden die winst of structureel overschotten behalen met activiteiten die concurreren met de markt, moeten vanaf die datum vennootschapsbelasting betalen. Een externe partij ondersteunt ons bij de Vpb-aangiften. De Belastingdienst heeft voor alle gemeenten een gelijke vaststellingsovereenkomst (VSO) opgesteld. In december 2021 hebben we de door de Belastingdienst ondertekende VSO ontvangen. De aangiften voor de jaren 2016 tot en met 2023 zijn door de Belastingdienst definitief vastgesteld. Voor 2024 en 2025 dienen we tijdig een (voorlopige) aangifte in. Vanaf 2022 zijn de regels voor het verrekenen van de verliezen gewijzigd. Verliezen zijn vanaf die datum onbeperkt houdbaar. Daar staat tegenover dat verliezen boven € 1 miljoen maar voor 50% mogen worden verrekend.

Primaire Begroting na Wat heeft het Begroting wijziging gekost in 2025 2025 2025 Lasten

0

0

-47

Baten

0

0

0

Saldo lasten en baten

0

0

-47

Storting in de reserves

0

0

0

Aanwending van de reserves

0

0

0

Resultaat

0

0

-47

55

Onvoorzien Vanaf begroting 2023 is de post onvoorzien op € 0 gezet. Eventuele onvoorziene uitgaven die onontkoombaar en niet uitstelbaar zijn komen ten laste van ons weerstandsvermogen en worden in de paragraaf 'weerstandsvermogen en risicobeheersing' uiteengezet en toegelicht.

57

Paragrafen

58

A. Lokale heffingen Algemeen De gemeentelijke heffingen zijn na de algemene uitkering de grootste inkomstenbron van de gemeente. Met de heffingen genereren we in 2025 ongeveer 22% van de gemeentelijke inkomsten. In het onderstaande overzicht worden de inkomsten van de diverse gemeentelijke heffingen nader gespecificeerd.

Overzicht inkomsten uit heffingen 2025 Rekening Begroot na 2024 wijziging 2025