Document · PDF

260348 gem. Horst a.d. Maas Jaarrekening 2025 incl. CV

Gemeenteraad 7 juli 2026, gemeente Horst aan de MaasBij agendapunt: Controleverklaring, accountantsverslag en jaarrekening31.550 woorden

Open het PDF bij iBabs ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

BBV Jaarstukken 2025

Inhoudsopgave Algemeen..................................................................................................................................................5 Leeswijzer .............................................................................................................................................7 Financiële samenvatting .......................................................................................................................9 Jaarverslag ............................................................................................................................................ 13 Programmaverantwoording ............................................................................................................... 14 1. Vitale kernen .................................................................................................................................. 15 2. Een sterke sociale basis ................................................................................................................ 21 3. Een natuurlijk & vitaal landelijk gebied .......................................................................................... 29 4. Duurzaam Horst aan de Maas ...................................................................................................... 33 5.

Toekomstbestendige en innovatieve economie ............................................................................ 37 6. (Arbeids)migratie en integratie ...................................................................................................... 41 7. Gezonde, duurzame en ondernemende organisatie ..................................................................... 45 Algemene Dekkingsmiddelen ............................................................................................................ 51 Overhead ........................................................................................................................................... 53 Vennootschapsbelasting ................................................................................................................... 55 Onvoorzien ........................................................................................................................................ 57 Paragrafen ......................................................................................................................................... 58 A. Lokale heffingen ........................................................................................................................ 59 B. Weerstandsvermogen en risicobeheersing............................................................................... 71 C.

Onderhoud kapitaalgoederen ................................................................................................... 77 D. Financiering............................................................................................................................... 85 E. Bedrijfsvoering .......................................................................................................................... 91 F. Verbonden partijen .................................................................................................................... 95 G. Grondbeleid ............................................................................................................................ 119 H. Open Overheid ........................................................................................................................ 124 I. Ombuigingen ............................................................................................................................ 125 J. Informatiebeveiliging en privacy .............................................................................................. 128 K. Gebeurtenissen na balansdatum ............................................................................................

129 Jaarrekening ........................................................................................................................................ 131 1. Overzicht van baten en lasten in de rekening ............................................................................. 133 a. Totaaloverzicht lasten en baten per programma ..................................................................... 134 b. Aanwending geraamd bedrag voor onvoorziene uitgaven ...................................................... 136 c. Overzicht incidentele lasten en baten ...................................................................................... 137 Toelichting incidentele lasten en baten ....................................................................................... 139 d. Overzicht structurele toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves .................................. 147 e. Wet normering topinkomens.................................................................................................... 149 f. Gebeurtenissen na balansdatum ............................................................................................. 152 2. Balans .......................................................................................................................................... 153 a.

Balans per 1 januari en 31 december 2025 ............................................................................ 153 b. Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling ............................................................... 156 3

c. Toelichting op de balans .......................................................................................................... 159 d. Overzicht grondexploitaties ..................................................................................................... 181 e. Overzicht gewaarborgde geldleningen .................................................................................... 185 3. Rechtmatigheidsverantwoording ................................................................................................. 188 4. Sisa .............................................................................................................................................. 191 5. Overzicht van de gerealiseerde baten en lasten per taakveld .................................................... 211 Overige gegevens (accountantsverklaring) ......................................................................................... 213 Bijlagen ................................................................................................................................................ 215 Overzicht restantkredieten met toelichting ...................................................................................... 216 Griffierekening .................................................................................................................................

222 Lijst met afkortingen ........................................................................................................................ 225

ALGEMEEN

Leeswijzer Voor u liggen de BBV jaarstukken 2025. Met de jaarstukken legt het college van burgemeester en wethouders ((B&W) verantwoording af over de activiteiten en resultaten van het afgelopen jaar. De jaarstukken zijn het sluitstuk van de jaarlijkse planning- en controlcyclus over 2025. Daarnaast zijn de jaarstukken ook het uitgangspunt voor het opstellen van de begroting 2027. Met het vaststellen van de jaarstukken verleent de gemeenteraad decharge aan het college van B&W. Dat wil zeggen dat de gemeenteraad de jaarstukken vaststelt en daarmee ook instemt met het gevoerde beleid, behaalde resultaten en de inzet van middelen. De BBV jaarstukken zijn opgebouwd uit vier onderdelen:  Algemeen  Jaarverslag  Jaarrekening  Bijlagen Algemeen Het algemene deel bevat deze leeswijzer en de financiële samenvatting. Het jaarverslag gaat in op de beleidsinhoudelijke realisatie in 2025. De jaarrekening gaat in op de financiële realisatie over 2025. In het hele boekwerk zijn getallen in tabellen weergegeven als duizendtallen, tenzij anders aangegeven. Positieve bedragen zijn baten of een voordeel. Negatieve bedragen zijn lasten of een nadeel. Jaarverslag Het jaarverslag met de programmaverantwoording is de verantwoording over het gevoerde beleid in 2025 per programma. Afzonderlijke paragrafen geven uitgebreider verantwoording over relevante beleids- en beheersmatige aspecten.

Aan het slot van elk programma is een financieel overzicht opgenomen. In het overzicht staan de lasten en baten en de stortingen en onttrekking van de reserves per programma. Daarna volgt een analyse van het resultaat van het programma. In de analyse worden de cijfers gepresenteerd, rekening houdend met de mutaties in de reserves. Hierbij worden alleen de grote verschillen tussen de begroting na wijziging en de realisatie toegelicht. Na de programma's zijn nog de algemene dekkingsmiddelen, overhead, vennootschapsbelasting en onvoorzien opgenomen. De paragrafen geven op hoofdlijnen een aantal belangrijke onderdelen van de rekening weer. Deze kunnen beleidsmatig van aard zijn (weerstandsvermogen), maar ook beheersmatig (onderhoud kapitaalgoederen). De paragrafen A t/m G zijn wettelijk voorgeschreven. Hieraan zijn vier paragrafen toegevoegd:

   

Paragraaf H: Paragraaf I: Paragraaf J: Paragraaf K:

Open Overheid Ombuigingen Informatiebeveiliging en Privacy Gebeurtenissen na balansdatum

Jaarrekening In de jaarrekening vindt u een totaaloverzicht van de financiële gegevens die horen bij het gerealiseerde beleid. Het onderwerp rechtmatigheidsverantwoording wordt toegelicht bij punt 3 van de jaarrekening. Daarna volgt de balans per 31 december 2025 met de bijbehorende toelichtingen. In de toelichting op de balans wordt ook de vermogenspositie van de gemeente geschetst. Bijlagen  Overzicht restantkredieten met toelichting  Griffierekening  Lijst met afkortingen 7

Financiële samenvatting Het gerealiseerde resultaat van de jaarrekening 2025 bedraagt € 3.379.000 voordelig. Uit onderstaande tabel blijkt dat het jaarrekeningresultaat van 2025 € 3.379.000 voordelig is. Het saldo van de begroting na wijziging bedraagt € 631.000 voordelig. Het verschil tussen het resultaat van de begroting en de jaarrekening bedraagt daarmee € 2.748.000. Per programma lichten we de bijdrage van het betreffende programma aan dit verschil toe. Voor de bepaling van het resultaat moeten mutaties in de reserves in eerste instantie buiten beschouwing blijven. Uit de gerealiseerde baten en lasten per programma en de gerealiseerde algemene dekkingsmiddelen volgt het "Totaal saldo van baten en lasten". Dit bedraagt € 5.402.000 positief. De "Mutaties in de reserves" bedraagt € 2.023.000 negatief. Uit het "Totaal saldo van baten en lasten" en de "Mutaties in de reserves" volgt vervolgens het jaarrekeningresultaat. Resultaat 2025: (+/+ = voordeel, -/- = nadeel): Begroting na Realisatie wijziging

Primaire Begroting

2025

Totaal saldo van baten en lasten

1.712

4.171

5.402

Mutaties in de reserves

-1.227

-3.540

-2.023

484

631

3.379

Geraamd en gerealiseerd resultaat

Hieronder volgt een overzicht van het verloop van de oorspronkelijk vastgestelde primaire begroting 2025 naar de begroting na wijziging 2025. De begroting na wijziging is inclusief alle door de raad genomen besluiten tot bijstelling van de budgetten. De mutaties zijn al eerder toegelicht in de afzonderlijke raadsvoorstellen en besluiten of in de najaarsrapportage in de loop van 2025. .

2025

Lasten

Baten

Saldo

-165.466

165.950

484

Wijzigingen vóór MJB 2026-2029

-9.067

12.083

3.016

Wijzigingen vóór najaarsrapportage

112

-112

-20.119

17.119

-3.000

Reeds genomen besluiten door gemeenteraad

-665

665

RIB Septembercirculaire gemeentefonds 2025

-50

180

130

-195.255

195.886

631

Primaire begroting

Najaarsrapportage

Totaal begroting na wijziging 2025

Onderstaande tabel geeft de verschillen tussen de begroting na wijziging ( € 631.000) en de realisatie (€ 3.379.000 ) per programma weer.

1 2 3 4 5 6 7

Programma's Vitale kernen Een sterke sociale basis Een natuurlijk & vitaal landelijk gebied Duurzaam Horst aan de Maas Toekomstbestendige en innovatieve economie (Arbeids)migratie en integratie Gezonde, duurzame en ondernemende organisatie Verschil tussen resultaat begroting en jaarrekening

1.609 647 -86 -1.870 529 69 1.850 2.748

Het totale verschil tussen de begroting na wijziging en de realisatie bedraagt € 2.748.000. In de afzonderlijke programma's is een toelichting opgenomen van de grote verschillen. De verschillen van meer dan € 1 miljoen zijn hieronder opgenomen; Programma 4; Riolering; € 2,8 miljoen nadeel Bij riolering bleven de gerealiseerde uitgaven achter bij de begroting. De geplande investeringen van bijna € 15 miljoen waren maar beperkt uitvoerbaar, waardoor slechts € 4,5 miljoen aan werkzaamheden is gerealiseerd. Hierdoor kan er minder btw uit de voorziening riolering worden onttrokken dan vooraf was ingeschat. Dit leidt bij de riolering tot een nadeel van € 2,8 miljoen. Deze middelen blijven overigens wel in de voorziening beschikbaar. En vallen vrij in de komende jaren op het moment dat de investeringen gerealiseerd worden. Programma 4; Milieubeheer € 1,36 miljoen voordeel Binnen het taakveld milieubeheer hebben we een voordeel. De reserve Energiebesparing heeft haar einddatum bereikt en het resterende saldo van € 1,36 miljoen valt vrij in het resultaat. Omdat inmiddels landelijke middelen beschikbaar zijn gekomen voor energiebesparing en klimaatbeleid, is deze reserve niet langer nodig.

Programma 7: Algemene uitkering € 2,8 miljoen voordeel De Algemene Uitkering kent een voordeel van € 2,8 miljoen door positieve effecten uit de Decembercirculaire 2025 en verrekeningen uit voorgaande jaren. Programma 7; Bestuur € 1,2 miljoen nadeel Binnen het taakveld Bestuur is een nadeel van € 1,2 miljoen doordat de pensioenvoorziening voor wethouders moet worden aangevuld als gevolg van nieuwe rekenmethoden en indexaties bij de overheveling naar het ABP per 2028. Hiervoor is een extra storting van € 1,2 miljoen noodzakelijk. In de afzonderlijke programma's worden de overige grote verschillen bij het onderdeel "Wat heeft het gekost?" verder toegelicht. Budgetoverheveling We stellen voor om € 1.184.000 over te hevelen naar de volgende jaren zodat de budgetten beschikbaar blijven voor de daarvoor bestemde doelen. In de volgende tabel is een specificatie van de overhevelingen opgenomen.

Over te hevelen budgetten ten laste van 2025

-1.184

Specificatie

2026

Programma 1 centrumvisie Sevenum Programma 1 Vitale kernen: personele kosten invoering omgevingswet voor de uitvoering van een aantal trajecten voor ruimtelijke plannen Programma 1 Vitale kernen: project dorpsraden en participatiebeleid Programma 2 Een sterke sociale basis: Gezonde tussendoortjes Programma 2 Een sterke sociale basis: Onze Loods Programma 2 Een sterke sociale basis: Procesoptimalisatie WIZ Programma 5 Economische aangelegenheden

-159

programma 5 Ketensamenwerking

-10

Programma 5 Toerisme en vrijetijdseconomie

-500

Programma 7 Overhead .

2027

2028

2029

2030

-105 -33 -27 -52 0

-143

-30 -10

-10

-153

-10

-106 -1.021

De toelichting op de budgetoverhevelingen is opgenomen bij het betreffende programma.

JAARVERSLAG

Programmaverantwoording

1. Vitale kernen Inleiding In 2025 is verder gewerkt aan het versterken van vitale kernen in Horst aan de Maas. Er zijn stappen gezet om de woon- en leefomgeving te verbeteren, met aandacht voor passende woningen en kwalitatief groen in de openbare ruimte. Op sociaal vlak is ingezet op het ondersteunen van lokale initiatieven. Er is gewerkt aan toegankelijkheid en beschikbaarheid van activiteiten en ondersteuning, zodat alle inwoners mee kunnen doen, ongeacht achtergrond of herkomst. Sport-, cultuur- en ontmoetingsvoorzieningen speelden daarin een belangrijke rol om de leefbaarheid en sociale samenhang in de kernen te versterken. Voor iedereen een passende woning Het Masterplan Wonen is afgerond en de ambitie van 1.000 vergunde woningen is ruim gehaald met 1.115 vergunningen. Daarmee zijn we voor het tweede jaar op rij bouwkoploper van Limburg en staan we 18e landelijk. Wat hebben we gedaan:  In 2025 zijn 202 woningvergunningen afgegeven, exclusief grote projecten zoals Möäleveld, D’n Crouwel en Beerendonckerweg, waarvan de procedures nog liepen.  We hebben de doorstroming bevorderd via zes verhuisvouchers voor ouderen die verhuisden naar een levensloopbestendige sociale huurwoning.  Het afprijzen van sociale huur voor jongeren tot 23 jaar is door gewijzigde wetgeving per 1-1-2026 niet meer nodig; het aanbod tot de kwaliteitskortingsgrens lijkt voldoende.

We blijven dit monitoren in de prestatieafspraken.  De regionale huisvestingsverordening is afgestemd met Noord-Limburg en wordt per 1 juli 2026 van kracht, met urgentie voor aandachtsgroepen en voorrang voor lokale binding.  In Meerlo is een plan voor nieuwe woonwagenstandplaatsen uitgewerkt; in Sevenum lopen gesprekken met de omgeving en in Horst wordt een locatievoorstel voorbereid.  De vergunningprocedures voor flexwoningen zijn complex; we streven naar circa 80 stuks op drie locaties. De vergunning voor 8 woningen in America is onherroepelijk, Horst en Meerlo volgen in 2026.  De uitvoering van de Wet Goed Verhuurderschap en de Wet Betaalbare Huur is in 2025 geïntegreerd in de reguliere processen.  In 2025 is gewerkt aan het nieuwe Volkshuisvestingprogramma Horst aan de Maas, als opvolger van het Masterplan Wonen. Dit programma is samen met de inwonerraad en andere stakeholders opgesteld en omvat vier thema’s: woningbouw, betaalbaarheid, wonen en zorg voor ouderen, en ‘voor iedereen een thuis’. Per thema zijn opgaven en de inzet van financiële, juridische en communicatieve instrumenten uitgewerkt. Het programma bevat een Uitvoeringsplan Woningbouw en een planning voor de implementatie van instrumenten. De focus ligt op meer betaalbare woningen, kleinere woningen voor één- en tweepersoonshuishoudens, nultredenwoningen voor ouderen en betere doorstroming.

We streven tot 2030 naar gemiddeld 250 vergunningen per jaar, waarvan minimaal 30% sociale huur en 37% betaalbaar. Er wordt gebouwd naar behoefte in alle kernen; kernen met achterstand krijgen voorrang. Voor sommige kernen moeten nog locaties worden vastgesteld. Vanwege de complexiteit vergroten we vanaf 2026 de ambtelijke capaciteit. Het programma sluit aan op de provinciale en regionale volkshuisvestingsplannen die in ontwikkeling zijn. Gezonde wijken die uitnodigen tot bewegen en ontmoeten In 2025 hebben we gewerkt aan wijken die uitnodigen tot bewegen en ontmoeten. Dat is het ‘droombeeld’ van vitale kernen. Wat hebben we gedaan:  In het kader van de herstructurering van wijken is in 2025 een onderzoek uitgevoerd naar kansen voor het versterken van de leefbaarheid in de drie wijken van Horst West (Buurtsaam). Op basis van de kansenkaart die uit dit onderzoek naar voren kwam, zijn nieuwe afspraken gemaakt met Wonen Limburg om de samenwerking voor de integrale gebiedsontwikkeling in deze wijken tot 2030 verder voort te zetten.



  

In 2025 zijn de inwonerinitiatieven “Van der Horstplein-van Merwijckplein” en “de Hofjes Norbertuswijk” in Horst afgerond. Het van der Horst plein was erg versteend en is getransformeerd naar een groene plek waar inwoners kunnen ontmoeten. We hebben hier ook verharding afgekoppeld waardoor de kans op wateroverlast is afgenomen. Bij de Hofjes zijn grasvelden vergroend en ingericht voor ontmoeten en spelen. Ook hier wordt water opgevangen om overlast te verminderen. We hebben het project “Meer Groen in de wijk” ontwikkeld waarbij inwoners gratis een plantenpakket aangeboden krijgen. We hebben in twee Horster wijken een “Groene Burendag” georganiseerd. Ontmoeten, saamhorigheid en elkaar helpen staan hierbij centraal. In het kader van het nieuwe Volkshuisvestingsprogramma hebben we in 2025 overwogen een subsidie in te zetten voor het levensloopbestendig maken van woningen. Dit zou gaan om een lening met gunstige voorwaarden, gefaciliteerd door het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVN), voor woningaanpassingen zoals trapliften of drempelvrije badkamers. We hebben echter geconstateerd dat deze subsidie beperkt effectief is, omdat er al veel mogelijkheden zijn via de WMO om woningen levensloopbestendig te maken. We zetten in het programma juist in op doorstroming en het toevoegen van nultredenwoningen omdat daar meer effect mee bereikt kan worden.

Cultuur, erfgoed en accommodaties: een fundament voor vitale gemeenschappen We hebben ingezet op het versterken en beleefbaar maken van cultuur en erfgoed in Horst aan de Maas. We hebben gewerkt aan een toegankelijk aanbod van cultuur, erfgoed en sport, met goede accommodaties die dit ondersteunen. Ook is extra aandacht besteed aan het verenigingsleven en activiteiten voor jeugd, ouderen en kwetsbare groepen, zodat iedereen kan deelnemen en elkaar kan ontmoeten. Wat hebben we gedaan?  We hebben alle gemeentelijke accommodaties geschouwd en dit vertaald naar een Meerjarige Onderhoudsplan (MJOP) en een meerjarig investeringsplan (MIP) voor 2026– 2030.  We onderzochten de exploitatiedruk bij besturen van Multifunctionele Accommodaties (MFA’s) en bieden nu o.a. MJOP-ondersteuning aan niet-gemeentelijke MFA’s.  We troffen voorbereidingen voor nieuw- en verbouw van o.a. het gemeentehuis, hockeykleedruimten en de Kruisweide; incidentele subsidies zijn verstrekt aan het Brouwershuis en MFA De Zwingel.  Alle sportvelden zijn gekeurd en voldoen aan de vereisten.  We hebben een parttime medewerker aangetrokken voor uitvoering van het geactualiseerde accommodatiebeleid.  Het Uitvoeringsprogramma Cultuur 2030 is vastgesteld, met vier programmalijnen voor de inhoudelijke focus en samenwerking met het culturele veld.

 Het college heeft besloten over de budgetsubsidies voor 2026–2029, waarmee professionele partnerorganisaties waaronder de bibliotheek, het welzijnswerk en andere cultureelmaatschappelijke organisaties structureel worden ondersteund.  We ontwikkelden samen met erfgoedpartners het erfgoedbeleid (Programma erfgoed), inclusief uitvoeringsagenda tot 2029, en startten o.a. met het afwegingskader religieus erfgoed, digitale ontsluiting van erfgoeddata en borging van erfgoed in het omgevingsplan. Inwoners denken en beslissen mee Op basis van de eerste Burgercollectieven-monitor van CollectieveKracht stond Horst aan de Maas in 2025 op plek 1 van meeste burgercollectieven per 100.000 inwoners. Dit onderstreept de enorme betrokkenheid, creativiteit en samenwerkingskracht van onze inwoners. In Horst aan de Maas krijgen initiatieven de ruimte: van wonen tot zorg. De monitor laat zien dat onze gemeente uitblinkt in sociale cohesie, een actieve verenigingscultuur en een gemeente die vertrouwen geeft aan haar inwoners. Daarnaast hebben we in 2025 vanuit de leidende principes van IN! Horst aan de Maas gericht gewerkt aan een leefomgeving waarin jongeren gezond en veilig kunnen opgroeien. Dit deden we door intensief samen te werken met partners en steeds aan te sluiten bij wat jongeren nodig hebben en belangrijk vinden. Zo hebben we hen beter ondersteund in hun ontwikkeling en welbevinden.

Wat hebben we gedaan?  De Participatieaanpak Horst aan de Maas is vastgesteld. We gebruiken de participatieaanpak Horst aan de Maas om kwalitatieve participatie weloverwogen in te zetten, vanuit een eenduidige werkwijze. De participatieaanpak biedt een praktische uitwerking (stappenplan) om met verschillende vormen van participatie om te gaan.  Vanuit de constatering dat er veel verschil zit tussen de manier waarop dorps- en wijkraden hun rol zien en invullen, is een eerste stap gemaakt om de samenwerking te verbeteren door het herinrichten van het algemeen dorpsradenoverleg.  We hebben mantelzorgers beter kunnen ondersteunen door professionele begeleiding en coaching te bieden aan initiatieven van en voor mantelzorgers. Daarnaast is de ondersteuningsregeling hernieuwd, waardoor overbelaste mantelzorgers tijdelijk extra ondersteuning konden krijgen om de balans tussen draagkracht en draaglast te herstellen. Hiermee hebben we bijgedragen aan het versterken van hun welzijn en het voorkomen van overbelasting.  Met de inzichten van 184 jongeren hebben we, vanuit hun leefwereld en samen met hen, gewerkt aan oplossingen die de voedselomgeving in Horst aan de Maas gezonder, aantrekkelijker en meer passend bij jongeren maken.

 Samen met jongeren hebben we een alcoholvrij strandfeest (14–16 jaar) in de Kasteelse Bossen ontworpen én uitgevoerd, en daarbij concrete ingrediënten voor georganiseerde vrijetijdsbesteding en ouderbetrokkenheid opgeleverd die helpen een omgeving te creëren waarin alcohol niet de norm is.  Met een open call riep IN! Horst aan de Maas culturele ontwikkelaars op om de kracht van kunst in te zetten voor meer bewustwording over ouderbetrokkenheid en opvoeding. Aukje van Dijk trok door alle dorpen met haar eettafel, waar inwoners in gesprek gingen over opvoeding, schermtijd en herkenbare momenten, en samen een kleurrijke ‘Eetalage’ creëerden. In het project ‘Het geluk zit in een klein hoekje’ liet Agata Siwek kinderen vertellen, tekenen en knutselen over wat zij fijn of lastig vinden aan opvoeden, wat resulteerde in een speels en ontroerend handboek voor ouders vol kinderlogica en deskundige toelichting.  In 2025 hebben we de samenwerking met de ervaringsdeskundigen van Stichting Zelfregie voortgezet. Zij zijn inzetbaar voor de ondersteuning van inwoners en sluiten daarnaast structureel aan bij gemeentelijke overleggen, waarbij ze meedenken vanuit ervaringsdeskundig perspectief. Op die manier dragen ze eraan bij dat we zowel op uitvoerings- als beleidsniveau redeneren vanuit de leefwereld van inwoners en wat er nodig is om daar als gemeente zo goed mogelijk op aan te sluiten.

 In 2025 werd vanuit Thuis IN! de samenwerking tussen inwoners(initiatieven) en professionele ondersteuning verder versterkt. Ook de 19 georganiseerde sociale kracht sessies droegen bij aan de versterking van de samenwerking tussen professionals en vrijwilligers(initiatieven). Vrijwilligers spelen een onmisbare rol in onze vitale kernen. Hun inzet versterkt de leefbaarheid, sociale samenhang en het lokale verenigingsleven. Dankzij hun inzet blijven onze dorpen actief, betrokken en veerkrachtig. Wij zijn de vrijwilligers van harte dankbaar voor hun grote bijdrage aan onze gemeenschap. Vitale kernen: goed bereikbare en veilige kernen In 2025 hebben we concreet invulling gegeven aan de ambitie om de bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid in en tussen de kernen te versterken. Wat hebben we gedaan:  De maximumsnelheid op meerdere wegen is verlaagd van 80 naar 60 km/u, waaronder de route tussen Grubbenvorst en Lottum. Deze maatregel draagt bij aan een veiligere verkeersomgeving, met name voor fietsers en andere kwetsbare verkeersdeelnemers. Ook het komend jaar zetten we dit door bij onder andere de herinrichting van de N554.  De herinrichting van de Schoolstraat heeft geleid tot een veiligere en overzichtelijkere openbare ruimte, waarin meer ruimte is gecreëerd voor groen en actieve mobiliteit.

 Op het gebied van verkeersveiligheid is ingezet op bewustwording en gedragsverandering via diverse snelheids- en gedragscampagnes. Denk hierbij aan campagnes gericht op mobiel telefoongebruik op de fiets en campagnes rondom schoolomgevingen, zoals ‘Wij gaan weer naar school’.

  

Er is uitvoering gegeven aan het uitvoeringsprogramma mobiliteit, waarin het verlagen van snelheden en het verbeteren van de inrichting van wegen centraal staan. Daarnaast zijn diverse verkeersknelpunten binnen de gemeente aangepakt en verbeterd. Er is gewerkt aan de uitwerking van diverse woningbouw- en gebiedsontwikkelingen, waarbij mobiliteit en bereikbaarheid integraal zijn meegenomen. Vanuit Trendsportal is in regionaal verband ingezet op verkeersveiligheid in kernen en op gebiedsontsluitingen via onder meer de Doelgroepenaanpak Verkeersveiligheid en de Verkeersactieve School. Ook is gewerkt aan het verbeteren van de bereikbaarheid van kleinere kernen via initiatieven op het gebied van publieke mobiliteit en vervoersgelijkheid. Daarnaast is regionaal aandacht besteed aan logistiek en groot verkeer via onder andere het onderzoek naar truckparkings en de risicogericht-aanpak van groot verkeer door de bebouwde kom.

Naast deze concrete maatregelen zijn ook belangrijke voorbereidende stappen gezet voor de toekomst. Zo is gestart met de actualisatie van de huidige parkeernormen naar mobiliteitsnormen en is er een analyse uitgevoerd naar knelpunten rondom vracht- en landbouwverkeer in de kernen. Deze inzichten vormen een belangrijke basis voor vervolgstappen om de leefbaarheid en verkeersveiligheid verder te verbeteren. Daarnaast wordt gewerkt aan de herinrichting van de voormalige N554. Fase 1 is gestart en leidt tot aanbesteding en uitvoering. Fase 2 zit in de studiefase waarbij het kruispunt met de Venrayseweg en aansluiting A73 een belangrijk onderdeel vormen. Doel is om de verkeersveiligheid, capaciteit en doorstroming te verbeteren met een toekomstbestendig plan. Het afgelopen jaar zijn daarmee zowel concrete stappen gezet als belangrijke voorbereidingen getroffen voor de verdere uitvoering van het mobiliteitsbeleid in de komende jaren. Beleidsindicatoren programma Vitale kernen Omschrijving

2023

2024

2025

Nieuw gebouwde woningen per 1.000 woningen

4,6

18,3

N.n.b.

73,1%

73,4%

74,5%

N.v.t

40,4%

N.v.t.

Demografische druk (het aantal personen van 0-20 jaar én 65 jaar of ouder per honderd personen van 2065 jaar) Niet-sporters (wordt eens per 4 jaar gemeten)

Wat heeft het gekost? .

Totaal Lasten Totaal Baten

Primaire Begroting na Begroting wijziging 2025 2025 -34.553 -36.397

Realisatie 2025 -31.178

14.469

15.088

12.044

-20.084

-21.309

-19.134

Storting in de reserves

-247

-256

-1.323

Onttrekking van de reserves

804

1.716

2.217

-19.527

-19.849

-18.240

Resultaat

Analyse Verschillen Verschillen 2025 begroting na wijziging versus 2025 realisatie (incl. reservemutaties) .

Resultaat

Begroting na wijziging 2025 -19.849

Realisatie 2025 -18.240

Verschil 1.609

Toelichting verschillen Het programma Vitale kernen sluit 2025 af met een voordelig resultaat van € 1.609.000 ten opzichte van de begroting. Dit voordeel ontstaat door een combinatie van meevallers en tegenvallers. Het grootste voordeel ontstaat door de ontvangst van een specifieke uitkering van € 777.000. Vanuit het Ministerie van Volkshuisvesting ontvangen wij een specifieke uitkering, de Realisatiestimulans. Wij ontvangen een bedrag van € 7.000 per betaalbare woning waarvan de bouw is gestart in de periode 2025-2029. In 2026 ontvangen wij de eerste uitkering. Op basis van de start bouw van 111 woningen in 2025 komt dit neer op € 777.000. Omdat de uitkering is gerelateerd aan de start van de bouw van de woningen in 2025 stelt het BBV dat we de uitkering ook verantwoorden in 2025. Omdat we het geld nog niet hebben kunnen besteden in 2025 leidt dit tot een positief verschil van € 777.000 in de jaarrekening. Zoals opgenomen in het Volkshuisvestingsprogramma dat op 27 januari 2026 is vastgesteld volgen er voorstellen voor de besteding van deze middelen en de uitkeringen die wij komende jaren nog verwachten. Bij Verkeer en Vervoer zijn de verschillen positief. Voor bruggen, viaducten en kades was in 2025 geen groot onderhoud nodig.

De energiekosten voor openbare verlichting vielen lager uit doordat de verwachte prijsstijging van het energiecontract uitbleef en werkzaamheden zijn doorgeschoven naar 2026. Daarnaast wordt het vervangingsplan openbare verlichting van 2025 in 2026 uitgevoerd. Het totaal voordeel bij Verkeer en Vervoer bedraagt € 185.000. Bij Wonen en Bouwen zijn zowel nadelen als voordelen zichtbaar. De nadelen zijn met name het gevolg van lagere legesinkomsten voor omgevingsvergunningen (€ 207.000). Hier ligt een correctie van een foutief opgelegde legespost 2024 aan ten grondslag. Aan de andere kant ontstaan voordelen door lagere personele lasten voor de invoering van de Omgevingswet (€ 100.000) en door budget dat kan vrijvallen binnen de drie pijlers van de Omgevingswet (€ 203.000). We stellen voor om € 105.000 van het voordeel over te hevelen naar 2026. Daarnaast zijn er lagere lasten voor de centrumvisie Sevenum van € 159.000 doordat al gestarte werkzaamheden nog niet volledig zijn uitgevoerd. Wij stellen voor het restant over te hevelen naar 2026. Extra inzet van ingehuurd personeel bij bouw- en woningtoezicht leidt tot een nadeel van € 305.000. Sportaccommodaties en maatschappelijke accommodaties laten een voordeel zien van € 129.000. Het voordeel ontstaat voornamelijk doordat we hogere inkomsten hebben bij het zwembad en lagere kosten voor aanschaf diverse materialen.

Bij Parkeren resulteert een uitkering vanuit de Vereniging van Eigenaren van parkeergarage De Librije in een voordeel van € 75.000. Binnen de VVE was de reserve voor onderhoud dermate groot dat een gedeelte kon vrijvallen naar de eigenaren, waaronder de gemeente. Voor de projecten Participatieaanpak Horst aan de Maas en Dorpsraden ontstaat een voordeel van € 33.000. Voorgesteld wordt om dit over te hevelen naar 2026 voor de afronding van de projecten. Daarnaast blijft een deel van de impactsubsidies bedoeld voor vernieuwende activiteiten en projecten van (vrijwilligers)organisaties onbenut (€ 60.000) door minder subsidieaanvragen. Tot slot is er in 2025 een voordeel van € 63.000 omdat verschillende dorps- en wijkraden minder subsidie nodig hadden dan was gereserveerd. Zij krijgen jaarlijks een vast bedrag, maar doordat 19

sommigen al genoeg hadden gespaard, was een aanvulling niet nodig. Met deze groepen bekijken we hoe het beschikbare gemeenschapsgeld goed wordt ingezet. Samen met nog een aantal kleinere afwijkingen zorgen de bovengenoemde effecten ervoor dat het totale programma uitkomt op een positief resultaat van € 1.609.000.

2. Een sterke sociale basis Inleiding Ook in 2025 stonden we voor de uitdaging dat steeds meer inwoners langdurige ondersteuning of zorg nodig hebben, terwijl het aantal mensen dat deze zorg kan bieden, blijft afnemen. Het afgelopen jaar is opnieuw duidelijk geworden dat het anders moet. We willen ervoor zorgen dat de inwoners die echt zorg of hulp nodig hebben, hierop kunnen blijven rekenen. Daarom hebben we verder gewerkt aan de verschuiving van zorg en ondersteuning naar (positieve) gezondheid en naar meer zelf- en samenredzaamheid binnen onze gemeenschappen. In 2025 hebben we belangrijke stappen gezet in de transformatie naar een sterke sociale basis. Deze beweging vroeg niet alleen om een nieuwe manier van samenwerken met inwoners, professionals en partners, maar ook om een andere manier van omgaan met onze middelen: een sociaal beleid gericht op impact. Dit betekende ook het maken van duidelijke keuzes. We hebben de inzet van middelen en mensen geconcentreerd op activiteiten die aantoonbaar het verschil maken voor inwoners. Tegelijkertijd zijn activiteiten die minder bijdragen aan onze doelstellingen afgebouwd. Deze focus heeft geholpen doelgerichter te werken en beter zicht te krijgen op waar inspanningen daadwerkelijk effect hebben. Deze stappen hielpen ook bij de substantiële taakstelling waar we in 2025 voor stonden.

De taakstelling startte in 2025 met € 380.000 en loopt op tot € 1,5 miljoen (structureel) in 2028. Door scherpere keuzes te maken en onze inzet doelgerichter te organiseren, hebben we in 2025 de taakstelling voor 2025 gerealiseerd. Dit bevestigt dat de ingezette koers werkt en dat we samen in staat zijn om verantwoordelijkheid te nemen voor zowel inhoudelijke als financiële houdbaarheid. Onze inzet was (en blijft) gericht op het realiseren van een gezonde generatie in 2040: inwoners die veerkrachtig, weerbaar en gezond opgroeien, leven, werken en wonen in een sterke sociale basis en een gezonde leefomgeving. Via initiatieven zoals IN! Horst aan de Maas, sociale kracht sessies en Thuis IN! hebben we verder gebouwd aan krachtige netwerken. Zo hebben inwoners, verenigingen, vrijwilligers en professionals elkaar beter weten te vinden. Door nieuwe netwerken, initiatieven en lokale oplossingen is de sociale basis sterker geworden. Steeds meer inwoners hebben elkaar ondersteund, activiteiten georganiseerd en bijgedragen aan verbondenheid en meedoen. Daarmee is het fundament van zelfredzame en samenredzame gemeenschappen verder gegroeid. Focus op activiteiten die écht het verschil maken Terugkijkend zien we dat dit jaar echt een kantelpunt is geweest: we hebben scherper dan voorheen keuzes gemaakt over waar we als gemeente het verschil willen en kunnen maken.

De drie speerpunten uit het Collegeprogramma en de Kaderbrief 2025 zijn richtinggevend geweest in die keuzes. We hebben stevig ingezet op het versterken van de sociale basis, omdat investeren in gezondheid, bestaanszekerheid en laagdrempelige collectieve ondersteuning op termijn leidt tot minder dure individuele zorg. Daarnaast hebben we gewerkt aan het vergroten van sociale cohesie en participatie, onder andere door culturele en maatschappelijke organisaties te ondersteunen en informele netwerken te versterken. Ook hebben we onze inzet voor kwetsbare doelgroepen voortgezet: inwoners die zorg echt nodig hebben, moeten hier nu én in de toekomst op kunnen blijven rekenen. 2025 is daarmee het jaar geworden waarin we niet alleen ambities hebben uitgesproken, maar ze ook hebben vertaald naar concrete keuzes. Wat hebben we gedaan:  We gaven prioriteit aan sociaal-maatschappelijke activiteiten met aantoonbare impact, en bouwden diensten af die minder bijdroegen aan onze doelen. Een voorbeeld hiervan is dat we onze subsidierelatie met Huis van Morgen hebben afgebouwd.

 We hebben processen vereenvoudigd en regels geschrapt om meer ruimte te creëren voor activiteiten met prioriteit; zo zijn na de vaststelling van de omgekeerde Verordening Sociaal Domein in 2024 verschillende beleidsregels – waaronder de beleidsregels bekostiging leerlingenvervoer en de beleidsregels maatschappelijke ondersteuning – volledig herzien en in begrijpelijke taal herschreven.

 

Onze uitgaven toetsten we scherper op hun bijdrage aan onze doelstellingen en we hebben financiering beëindigd waar die bijdrage onvoldoende was. Zoals bijvoorbeeld de subsidie aan culturele en maatschappelijke initiatieven. Vanuit duidelijke afspraken over rollen en verantwoordelijkheden pakten we onze rol: soms initiërend, soms faciliterend, maar altijd gericht op het versterken van de sociale basis en een gemeente waarin iedereen kan meedoen. Zo namen we bij de pilot Open Jongeren Centrum Horst bewust positie om OJC Niks te ondersteunen met heldere samenwerkingsafspraken, terwijl jongeren meer ruimte en verantwoordelijkheid kregen in het runnen van hun soos. Hierdoor bouwen we samen met partners aan een toekomstbestendige en inclusieve ontmoetingsplek voor jeugd.

Deze focus vormt een stevig fundament voor de keuzes die de komende jaren nodig blijven. Meer gezondheid, minder zorg In 2025 hebben we verder gewerkt aan vitale gemeenschappen waarin gezondheid breder wordt gezien dan alleen ‘niet ziek zijn’. We hebben vooral ingezet op preventie, een gezonde leefomgeving en vroegtijdige ondersteuning. Door nauwere samenwerking met partners en extra aandacht voor welzijn en veerkracht hebben we meer inwoners sneller en beter kunnen helpen. Wat hebben we gedaan:  Vanuit IN! Horst aan de Maas is een samenhangende preventieve aanpak neergezet voor sport, bewegen & cultuur, voeding, (mentale) gezondheid en de sociale basis, passend bij de doelen van GALA en IZA. Op basis van tweejaarlijkse gezondheidsdata (GGD) en gesprekken in de samenleving hebben we extra ingezet op de speerpunten ouderkindbetrokkenheid, georganiseerde vrijetijdsactiviteiten en mentale gezondheid. Tijdens de netwerkbijeenkomst ‘Vur Elkaar’ zijn deze inzichten gedeeld en is de samenwerking met meer dan 90 aanwezige partners, raads- en collegeleden verder versterkt.  Om het bereik van Valpreventie nog meer te vergroten is er in 2025 voor gekozen om inwoners van 65+ per adres aan te schrijven. De KBO's hebben in december ook kennisgemaakt met de module valpreventie bij de Risk Factory.

Zo zijn zij op de hoogte en kunnen zij beter inwoners van Horst aan de Maas hierover informeren.  Vanuit Kansrijke start is er ingezet op het beweegvriendelijke consultatiebureau en is het eerste Papa & Mama Café in BiblioNu in Horst van start gegaan op vrijdag 17 januari 2025.  We hebben gekozen voor een eigen aanpak van Welzijn op Recept door per huisartsenpraktijk een Wmo consulent te verbinden, waardoor inwoners sneller en persoonlijker passende ondersteuning kregen via de nauwe samenwerking tussen consulenten, lokale initiatieven en zorgprofessionals.  Er is wederom aandacht geschonken aan kinderen met overgewicht. Kinderen kunnen worden aangemeld bij KeiGezond. Keigezond is een (gezins)programma voor kinderen en jongeren met overgewicht & obesitas die lekker in hun vel willen zitten en willen werken aan een gezondere leefstijl voor de toekomst. Deelname aan Keigezond is gratis. De zorgverzekeraar en de deelnemende gemeente betalen de hulp van de centrale zorgverlener en de kinderleefstijlcoach.  In 2025 hebben we binnen IN! Horst aan de Maas afspraken gemaakt met de GGD om vaker en actueler te monitoren. Onder meer via tweejaarlijkse gezondheidsmetingen. Hiermee volgen we ontwikkelingen beter en kunnen we ons beleid gerichter bijsturen.

 We hebben de bijeenkomst 'De kunst van het welzijn’ georganiseerd om te laten zien en te inspireren hoe kunst en cultuur bijdragen aan maatschappelijke vraagstukken en gezondheid.  We hebben onderzoek gedaan naar de voedselomgeving van jongeren om een gezonde voedselomgeving te ontwikkelen die aansluit bij hun leefwereld. Met jongeren en samenwerkingspartners zijn oplossingen bedacht die we in 2026 als experiment uit gaan zetten om te leren wat wel en niet werkt.  Via het transformatieplan IZA hebben we ruimte gecreëerd voor zowel nieuwe als bestaande lokale initiatieven, waaronder het MikMak-huis, het Piekerpad, Evie.nl, Zorgeloos Wonen, Huis van Morgen en IN! Horst aan de Maas.  Er is extra geïnvesteerd op bewustwording in het kader van ‘Praten over morgen’ over prettig ouder worden met de theatervoorstelling ‘Mag ik je kussen?’, dialoogsessies en de ‘Over morgen Tour’.  We hebben de sociaal-juridische dienstverlening structureel geborgd binnen de dienstverlening van Synthese. 22

  

Thuis IN! Horst aan de Maas is voortgezet: door in 5 dorpen in dorpsteams domeinoverstijgend samen te werken aan het (vroegtijdig) oppakken van hulpvragen van inwoners. We hebben nog meer speeltuinen rookvrij gemaakt door een bord op te hangen van de Rookvrije Generatie. Hiermee willen we een leefomgeving bieden waarin kinderen rookvrij kunnen opgroeien en spelen. We hebben ingezet op een groenere leefomgeving in de buurt ‘de Riet’. Hier hebben we de Groene Burendag georganiseerd. De Groene Burendag is een initiatief waarbij vergroening en ontmoeting centraal staan.

Iedereen kan leren en zich ontwikkelen In 2025 hebben we verder gewerkt aan een gemeente waarin iedereen – kinderen, jongeren én volwassenen – de kans krijgt om te leren, zich te ontwikkelen en mee te doen. We hebben geïnvesteerd in toekomstbestendige onderwijshuisvesting en intensief samengewerkt met partners om onderwijsachterstanden te voorkomen en jongeren sneller naar een passende onderwijsplek te begeleiden. Tegelijkertijd hebben we de ontwikkeling van basisvaardigheden, zoals taal, digitale vaardigheden en financiële redzaamheid, nadrukkelijker op de agenda gezet. Ook voor volwassenen hebben we stappen gezet om leren toegankelijker te maken, onder andere via laagdrempelige educatie en ondersteuning vanuit de bibliotheek en lokale partners. Dit helpt inwoners om sterker te staan op de arbeidsmarkt en beter mee te kunnen doen in de samenleving. Door in alle levensfases te investeren - van peuter tot volwassene - hebben we in 2025 gewerkt aan een doorlopende ontwikkellijn waarin niemand wordt buitengesloten en iedereen kansen krijgt om vooruit te komen. Wat hebben we gedaan: 

     

We hebben uitvoering gegeven aan het Integraal Huisvestingsprogramma Onderwijs door verschillende projecten zoals:  Kindcentrum Doolgaard is na een verbouwing in 2025 officieel geopend.  De bouw van het nieuwe OKC Weisterbeek is gestart. De nieuwe school gaat in mei 2026 open.  Voor BS De Driehoek en BS Megelsheim is in beide dorpen vastgesteld dat het voorkeurscenario is om de vernieuwing van de school gezamenlijk en integraal te realiseren met de vernieuwing of de komst van de multifunctionele accommodatie.  Bij BS Onder de Wieken hebben we onderzocht hoe uitbreiding kan plaatsvinden  De mogelijkheden voor nieuwbouw en renovatie van BS Onder de Linde zijn onderzocht.  Daarnaast is er voor BS de Ezelsbrug en OJBS de Krullevaar een haalbaarheidsonderzoek verricht naar de locatie Luttelseweg waaruit bleek dat deze niet geschikt is. Gezamenlijk met alle betrokkenen is er gekozen voor nieuwbouw op de bestaande locatie. We hebben via de werkgroep ‘IN!clusief Onderwijs’ de samenwerking tussen onderwijs-, opvang- en welzijnspartners versterkt om gezamenlijk actief te blijven bouwen aan een doorlopende leerlijn voor kinderen en jongeren van 0–23 jaar in Horst aan de Maas. De investering in de verbrede toelating van SBO de Twister hebben we verder geborgd, waarmee we wachtlijsten in het speciaal onderwijs voorkomen.

Om verzuim en voortijdig schoolverlaten te voorkomen is er nog een leerplichtambtenaar gestart bij de gemeente. Hiermee begeleiden we jongeren sneller naar een passende onderwijsplek. We hebben gewerkt aan betere ontwikkelkansen door in het leerlingenvervoer het gebruik van opstapplaatsen te stimuleren. We hebben ingezet op volwasseneneducatie en basisvaardigheden via lokale partners, waaronder taal- en digitale ondersteuning in de bibliotheek. Onder andere door een Taalcafé in de avond te organiseren zodat ook werkenden de Nederlandse taal kunnen oefenen. We hebben een plan ontwikkeld voor een innovatief taalondersteuningsproject bij Onze Loods, waarin een NT2 docent leerlijnen integreert in activeringstrajecten, taalondersteuning op de werkvloer biedt en vrijwilligers versterkt.



We hebben werkgevers en nieuwkomers actief ondersteund bij het vinden van passend werk, onder andere door samen met lokale ondernemers taallessen en werkvloer-taaltrajecten te organiseren, waardoor vacatures werden ingevuld, integratie werd versterkt en nieuwkomers zich sneller thuis konden voelen.

Iedereen doet mee Meedoen is niet voor iedereen vanzelfsprekend. De bestaanszekerheid van inwoners staat onder toenemende druk. Financiële zorgen raken vaak meerdere levensdomeinen en vragen om tijdige, samenhangende en mensgerichte ondersteuning, met nadruk op preventie en maatwerk. De gemeente Horst aan de Maas heeft daarom in 2025 extra ingezet op het versterken van het (financiële) vangnet en de ondersteuning aan deze inwoners vanuit de visie Meedoen en Geldzaken. Wat hebben we gedaan:  



  

Vanaf 1 januari 2025 hebben we de inkomensgrenzen van ons minimabeleid geüniformeerd en verhoogd naar 130% van het sociaal minimum. We hebben in 2025 een stevige en pragmatische start gemaakt met de Participatiewet in Balans. We vernieuwden processen, taal en ondersteuning, zodat deze beter aansluiten bij de werkelijke behoeften van onze inwoners en onze lokale visie op meedoen en geldzaken uit 2023. We hebben een plan waarin senior uitvoeringsprofessionals junior collega’s begeleiden bij de toepassing van de Participatiewet in Balans, opgezet en in werking gesteld. Deze begeleiding biedt junior medewerkers gerichte ondersteuning bij het maken van integrale afwegingen en het werken volgens de nieuwe uitgangspunten. Het Volwassenenfonds, dat in september 2024 van start ging, is in 2025 verder doorontwikkeld en uitgebreid. Dit heeft geresulteerd in de ondersteuning van maar liefst 340 inwoners naar sportieve of culturele activiteiten, een verdrievoudiging ten opzichte van de oude gemeentelijke regeling. Alle 146 SW-medewerkers werkzaam bij de NLW zijn individueel gesproken om hun wensen, mogelijkheden en ondersteuningsbehoeften in kaart te brengen. De inzichten uit deze gesprekken zijn gebruikt om gerichte keuzes te maken over werkplekken, waaronder de keuze voor (beschutte) werkplekken bij Onze Loods of andere meer passende werkplekken.

De juridische en organisatorische basis is gelegd voor de omzetting van Onze Loods naar een B.V. Deze stap zorgt ervoor dat medewerkers in dienst kunnen worden genomen en creëert de randvoorwaarden voor de duurzame doorontwikkeling van een veilige, stabiele en toekomstbestendige werk- en leeromgeving. In 2025 hebben we de intensieve samenwerking met Rendiz, NLW, Joutou, PSW, Gilde, Vitaal Meedoen en Bijenhotel voortgezet via activeringsoverleggen. We evalueerden samen of inwoners op de juiste plek zitten en welke ontwikkelkansen er zijn, zoals andere vormen van participatie of extra ondersteuning. Onze Loods heeft in 2025 aanzienlijke stappen gezet. Meer lokale ondernemers, zoals John Deere, Hotraco en Euroflor, zijn gaan samenwerken, wat waardevolle werkplekken oplevert voor inwoners. Dit stelt hen in staat werkervaring op te doen en door te stromen naar regulier werk. Daarnaast zijn we gestart met competentiegericht werken en opleiden, wat de ontwikkeling van talent meer structuur en samenhang biedt. De laatste maand van 2025 stond in het teken van de voorbereidingen voor de verhuizing naar de tijdelijke locatie aan de Expeditiestraat. Samen met alle betrokken partners hebben we hard gewerkt aan een soepele overgang, zodat de continuïteit van de activiteiten gewaarborgd blijft en de werkzaamheden en begeleiding voor deelnemers in 2026 zonder onderbreking kunnen doorgaan.

Na de succesvolle pilotperiode is de Sociaal Juridische dienstverlening bij Synthese vanaf januari 2025 structureel geborgd. Dit versterkt de toegang tot noodzakelijke juridische ondersteuning voor onze inwoners. We hebben een tweede versie van de 'Meedoen-krant' gemaakt waarmee we inwoners blijvend informeren over maatschappelijke thema's en over welke vormen van ondersteuning ze kunnen krijgen en op welke plek. Het Regionaal Werkcentrum is geïntroduceerd, waardoor er een centrale plek is gecreëerd waar werkzoekenden en werkgevers terecht kunnen voor diensten op het gebied van werken en leren.

Ondersteuning van kwetsbare doelgroepen De groep kwetsbare inwoners blijft groeien. Onze focus ligt steeds vaker op het creëren van stabiliteit: een solide basis waarop de inwoner, samen met familie, professionals of vrijwilligers, verder kan bouwen om hun situatie weer op orde te krijgen. Tegelijkertijd verandert ook onze rol. Waar we voorheen voornamelijk als "toegangspoort" fungeerden, nemen we nu steeds meer de positie van "ondersteuner" aan, waarbij we inwoners helpen bij het versterken van hun zelfredzaamheid. Wat hebben we gedaan: 



In het Herstelhuis in Horst hebben we Mikmakplekken gerealiseerd waar inwoners terecht kunnen om tijdelijk op adem te komen en aan herstel te werken. De inzet van de ervaringswerkers, de herstelgerichte context en de samenwerking tussen betrokken partijen dragen bij aan stabiliteit en eigen regie van inwoners in een kwetsbare positie. De Triagetafel is succesvol structureel ingebed in de lokale werkwijze. Hier werken Stichting Veilig Thuis, de politie, het Zorg- en Veiligheidshuis en de gemeente intensief samen om Veilig Thuis-meldingen integraal te beoordelen en gerichte acties te bepalen. Dit stelt ons in staat om snel en effectief in te grijpen en maatwerkoplossingen te bieden voor inwoners die te maken hebben met relationeel geweld. In 2025 zijn de intensieve casusregisseurs gestart. Deze casusregisseurs spelen een cruciale rol in het ondersteunen van inwoners die te maken hebben met huiselijk geweld. Zij zijn actief naar buiten gericht en intensief betrokken bij de betrokkenen en werken nauw samen met ketenpartners om hardnekkige geweldspatronen te doorbreken en duurzame veiligheid te creëren. We hebben in 2025 verder geïnvesteerd in het borgen van de stabiliteitsaanpak als centraal denkkader, zowel op uitvoerend als organisatorisch niveau. Zo houden we de inwoner centraal en gebruiken we de wet als leidraad.

In het Accu-overleg brengen we professionals uit verschillende disciplines bij elkaar, zodat we snel en gezamenlijk kunnen bepalen welke ondersteuning nodig is en waar we direct het verschil kunnen maken Doorlopend werken we aan het verminderen van verkokering en fragmentatie, zowel binnen de gemeentelijke organisatie als in de samenwerking met onze ketenpartners. Dit doen we onder andere met de omgekeerde toets, waarmee we continu evalueren of onze processen en samenwerking effectief zijn en waar nodig verbeteringen doorvoeren. Een ander voorbeeld is dat in 2025 aan ieder uitvoeringsteam een gedragswetenschapper is gekoppeld, waardoor we casussen structureel vanuit een breed perspectief hebben bekeken en integrale afwegingen zijn gemaakt. In 2025 hebben we samen met de regiogemeenten inkoopprocedures doorlopen om nieuwe contracten voor jeugdhulp af te sluiten. De nieuwe contracten zijn op 1 januari 2026 ingegaan. Met de nieuwe contracten zorgen we dat de jeugdhulp voor jeugdigen en gezinnen die dat nodig hebben beschikbaar en van goede kwaliteit is. Ook betalen we jeugdhulpaanbieders een reële prijs voor de jeugdhulp die ze bieden en hebben we afspraken gemaakt die ons helpen om beter te sturen op kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid.

Op basis van het bovenregionaal transformatieplan jeugdzorgplus (gesloten jeugdzorg) hebben we samen met 6 jeugdzorgregio’s van Brabant en Limburg gewerkt aan zowel nieuwe contracten JZ+ die 1 januari 2026 zijn ingegaan als aan de af- en ombouw van de gesloten jeugdzorg. Het doel daarvan is om over een aantal jaar geen jeugdigen meer gesloten te plaatsen, maar passende alternatieve hulpvormen beschikbaar te hebben. Sinds 2022 werken we met diverse huisartspraktijken samen aan de inzet van een Specialist Ondersteuning Jeugd (SOJ). Omdat verwijzen naar jeugdhulp vaak meerdere gesprekken vraagt om achterliggende oorzaken helder te krijgen, ondersteunen SOJ’s huisartsen bij hun verwijstaak. Deze WO-geschoolde professionals doen uitgebreide vraagverheldering en kunnen lichte behandeling bieden. De inzet wordt mede gefinancierd via Provico. In 2025 is het aantal praktijken met een SOJ verder uitgebreid en zijn gesprekken gestart met de laatste twee praktijken. Ons streven is dat elke praktijk een SOJ krijgt.

Beleidsindicatoren programma Een sterke sociale basis Omschrijving

2023

2024

2025

Banen per 1.000 inwoners in de leeftijd van 15 t/m 64 jaar Jongeren met jeugdreclassering

829,7

834,4

N.n.b.

0,2%

N.n.b.

Lopende re-integratievoorzieningen per 10.000 inwoners van 15-64 jaar Cliënten met een maatwerkarrangement WMO per 10.000 inwoners Werkloze jongeren van 16 t/m 22 jaar

76,1

97,7

N.n.b.

590

670

620

N.n.b.

Jongeren van 12 t/m 21 jaar met een delict voor de rechter Kinderen tot 18 jaar in een uitkeringsgezin

N.n.b.

Netto arbeidsparticipatie

76,2%

76,4%

76,2%

Personen met een bijstandsuitkering per 10.000 inwoners Jongeren tot 18 jaar met jeugdhulp

109

120,7

135,6

13,7%

14,2%

N.n.b.

Jongeren tot 18 jaar met jeugdbescherming

1,3%

N.n.b.

Absoluut verzuim per 1.000 leerlingen

3,5

13,2

N.n.b.

Relatief verzuim per 1.000 leerlingen

N.n.b.

Voortijdige schoolverlaters zonder startkwalificatie (vsv-ers), % deelnemers aan het VO en MBO onderwijs

2,1%

1,7%

N.n.b.

Wat heeft het gekost? .

Totaal Lasten Totaal Baten

Primaire Begroting na Begroting wijziging 2025 2025 -57.127 -60.642

Realisatie 2025 -58.594

13.893

15.140

13.447

-43.234

-45.502

-45.147

Storting in de reserves

-213

-1.202

-744

Onttrekking van de reserves

249

1.263

1.097

-43.198

-45.440

-44.794

Resultaat

Analyse Verschillen Verschillen 2025 begroting na wijziging versus 2025 realisatie (incl. reservemutaties) .

Resultaat

Begroting na wijziging 2025 -45.440

Realisatie 2025 -44.794

Verschil 646

Toelichting verschillen Programma 2 sluit 2025 af met een voordelig resultaat van € 646.000. Dit ontstaat door een mix van meevallers en tegenvallers. Bij Onderwijsbeleid levert de afrekening van de budgetsubsidie peuteropvang een voordeel op van € 109.000. Deze wordt jaarlijks afgerekend op basis van het aantal deelnemende kinderen. Binnen de Wmo zijn zowel voordelen als nadelen zichtbaar. Zo daalt het gebruik van PGB’s, wat € 65.000 voordeel oplevert, maar stijgen de kosten voor hulpmiddelen en diensten door indexatie en zijn de eigen bijdragen lager dan begroot, wat leidt tot een nadeel van € 97.000. Ook is er een groot nadeel van € 404.000 binnen de Wmo maatwerkvoorzieningen door voornamelijk één dure casus. Dit is ca. 4,5% van het totaal geraamde bedrag voor Wmo maatwerkvoorzieningen van € 9 miljoen. Bij Inkomensregelingen ontstaat een nadeel van € 456.000. De instroom in de bijstand blijft stijgen, onder meer door nieuwe inwoners op de DSV-locatie inclusief nareizigers, terwijl de BUIG-vergoeding deze stijging niet compenseert. Daartegenover staat een voordeel bij toegang en 1e lijnsvoorzieningen van € 194.000 door lagere uitvoeringskosten en een voordeel op het budget voor de implementatie van nieuwe software in het sociaal domein.

Voorgesteld wordt om € 143.000 over te hevelen naar 2027 om de implementatie zorgvuldig te kunnen afronden waarbij de dienstverlening op niveau blijft. Binnen de Jeugdhulp is het beeld wisselend. Minder inzet van PGB Jeugd levert € 146.000 voordeel op, en ook bij jeugd met verblijf ontstaat € 465.000 voordeel doordat minder jongeren in intensieve woonsettings verblijven. Hier staat een nadeel van € 468.000 tegenover voor de overige diverse maatwerkvoorzieningen jeugdhulp door hogere vraag dan geraamd. Dit is ca. 5,7% van het totaal geraamde bedrag voor maatwerkvoorzieningen Jeugdhulp van € 8,2 miljoen. Regionaal vallen zowel Beschermd Wonen (€ 196.000 voordeel) als Jeugdbescherming (€ 184.000 voordeel) lager uit dan begroot. Binnen WSW en beschut werk is sprake van een voordeel van € 52.000 voor Onze Loods. Om Onze Loods verder te professionaliseren is in 2025 externe expertise ingeschakeld voor advies over de oprichting van Onze Loods B.V. Omdat de professionaliseringsslag in 2026 onverminderd wordt voortgezet, stellen we voor het financiële voordeel van € 52.000 in 2025 over te hevelen naar 2026. Hiermee kunnen we de benodigde stappen blijven zetten om zoveel mogelijk kwetsbare inwoners te ondersteunen en te laten meedoen.

Binnen Volksgezondheid ontstaat juist een nadeel van € 42.000 door hogere kosten bij de GGD, terwijl lokaal gezondheidsbeleid € 50.000 voordeel oplevert door vertraagde uitvoering en inzet van landelijke middelen. Voorgesteld wordt om € 27.000 over te hevelen naar 2026 voor continuering en afronding van de opdracht Gezonde tussendoortjes. Tot slot resteert binnen Samenkracht en burgerparticipatie € 484.000 voordeel doordat er minder storting in de reserve transformatie sociaal domein nodig was tot het plafond van € 2,4 miljoen en niet al het budget voor algemene Wmo-voorzieningen is benut. Gezamenlijk met een aantal overige kleine verschillen leiden deze verschillen tot het positieve programmaresultaat van € 646.000.

3. Een natuurlijk & vitaal landelijk gebied Inleiding In 2025 hebben we gewerkt aan één samenhangende koers voor de fysieke leefomgeving, waarin we zowel de Omgevingswet als de grote transitieopgaven voor natuur, klimaat, water, energie en leefbaarheid met elkaar verbinden. Met de vaststelling van de omgevingsvisie, de start van omgevingsprogramma’s en de ontwikkeling van de eerste omgevingsplannen is een stevig fundament gelegd om gebiedsgericht en integraal te kunnen sturen. In samenwerking met inwoners, bedrijven en (gebieds)partners werken we toe naar een leefomgeving die toekomstbestendig, gezond en aantrekkelijk is voor mensen, natuur en economie. Deze brede en samenhangende aanpak helpt ons om complexe opgaven niet naast maar mét elkaar op te lossen. Omgevingswet, Omgevingsvisie en Omgevingsplannen: één koers voor de fysieke leefomgeving Wat hebben we gedaan:  In 2025 is de omgevingsvisie vastgesteld. We zijn gestart met de ontwikkeling van omgevingsprogramma’s, ter vervanging van de gehele set aan beleidsstukken voor de fysieke leefomgeving. De eerste bouwstenen en programma’s zijn voorbereid of al vastgesteld, het programma volkshuisvesting en de bouwsteen erfgoed. Hierbij zijn leerpunten verzameld over de werkwijze bij de ontwikkeling, ten behoeve van het format en voor de vereiste publicatie in de landelijke voorziening.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij iBabs is leidend. Bron: https://api.notubiz.nl/document/17081824/1