09c Toelichting
Tekst van het document
TAM-omgevingsplan Hoofdstuk 22w Over de Beek 1a en Kloosterstraat ong. Tienray
Kadastrale gegevens
Gemeente Sectie Nummer
: : :
Opgesteld door
:
Referentie
:
Meerlo Over de Beek 1a, Sectie H no. 823 Kloosterstraat, sectie H, 1056 en 632
2024/5519880
Inhoudsopgave 1.
Beschrijving bestaande situatie ...................................................................... 7
1.1.
Aanleiding en doel ........................................................................................ 7
1.2.
Ligging en begrenzing plangebied ................................................................... 7
1.2.1. Over de Beek 1a .......................................................................................... 7 1.2.2. Kloosterstraat ongenummerd ......................................................................... 7 1.3.
Vigerend omgevingsplan ............................................................................... 8
1.3.1. Over de Beek 1a .......................................................................................... 9 1.3.2. Kloosterstraat ongenummerd ........................................................................10 1.4.
Leeswijzer ..................................................................................................10
2.
Planbeschrijving ..........................................................................................11
2.1.
Huidige situatie ...........................................................................................11
2.2.
Beoogde situatie .........................................................................................12
2.2.1. Planbeschrijving Over de Beek 1a ..................................................................12 2.2.2. Planbeschrijving Kloosterstraat ongenummerd ................................................14 3.
Beleidskader ...............................................................................................17
3.1.
Inleiding .....................................................................................................17
3.2.
Rijksbeleid ..................................................................................................17
3.2.1. Nationale omgevingsvisie .............................................................................17 3.2.2. Ladder duurzame verstedelijking ...................................................................17 3.2.3. M.e.r.-beoordeling .......................................................................................18 3.2.4. LBV+ .........................................................................................................19 3.3.
Provinciaal beleid ........................................................................................20
3.3.1. Provinciale omgevingsvisie Limburg ...............................................................20 3.3.2. Omgevingsverordening Limburg ....................................................................23 3.4.
Regionaal beleid ..........................................................................................23
3.4.1. Regionale Woonvisie Noord-Limburg 2020-2024..............................................23 3.5.
Gemeentelijk beleid .....................................................................................24
3.5.1. Omgevingsvisie Horst aan de Maas 2040 ........................................................24 3.5.2. Masterplan Wonen Horst aan de Maas ............................................................27 4.
Omgevingsaspecten .....................................................................................28
4.1.
Bodem .......................................................................................................28
4.1.1. Over de Beek 1a .........................................................................................29 4.1.2. Kloosterstraat ongenummerd ........................................................................29 4.2.
Activiteiten en milieuzonering .......................................................................30
4.2.1. Over de Beek 1a .........................................................................................30 4.2.2. Kloosterstraat ongenummerd ........................................................................31
4.3.
Geluid ........................................................................................................32
4.3.1. Over de Beek 1a .........................................................................................33 4.3.2. Kloosterstraat ongenummerd ........................................................................33 4.4.
Gezondheid (Algemeen) ...............................................................................33
4.5.
Geur ..........................................................................................................34
4.5.1. Over de Beek 1a .........................................................................................34 4.5.2. Kloosterstraat ongenummerd ........................................................................34 4.6.
Luchtkwaliteit .............................................................................................37
4.6.1. Over de Beek 1a .........................................................................................37 4.6.2. Kloosterstraat ongenummerd ........................................................................38 4.7.
Endotoxine .................................................................................................38
4.7.1. Over de Beek 1a .........................................................................................39 4.7.2. Kloosterstraat ongenummerd ........................................................................39 4.8.
Externe veiligheid ........................................................................................40
4.8.1. Over de Beek 1a .........................................................................................41 4.8.2. Kloosterstraat ongenummerd ........................................................................41 4.9.
Cultuurhistorie en archeologie .......................................................................41
4.9.1. Over de Beek 1a .........................................................................................43 4.9.2. Kloosterstraat ongenummerd ........................................................................43 4.10. Natura-2000 activiteiten...............................................................................44 4.10.1.
Gebiedsbescherming ............................................................................44
4.10.2.
Over de Beek 1a ..................................................................................45
4.10.3.
Kloosterstraat ongenummerd ................................................................47
4.10.4.
Soortenbescherming ............................................................................47
4.10.5.
Over de Beek 1a ..................................................................................47
4.10.6.
Kloosterstraat ongenummerd ................................................................48
4.11. Landschappelijke inpassing ...........................................................................48 4.11.1.
Over de Beek 1a ..................................................................................49
4.11.2.
Kloosterstraat ongenummerd ................................................................50
4.12. Waterparagraaf ...........................................................................................51 4.12.1.
Relevant waterbeleid ............................................................................51
4.12.2.
Provinciaal waterplan Limburg ...............................................................51
4.12.3.
Waterschapsverordening .......................................................................51
4.12.4.
Over de Beek 1a ..................................................................................52
4.12.5.
Kloosterstraat ongenummerd ................................................................53
4.13. Spuitzone ...................................................................................................54 4.13.1.
Over de Beek 1a ..................................................................................54
4.13.2.
Kloosterstraat ongenummerd ................................................................54
4.14. Mobiliteit en parkeren ..................................................................................55 4.14.1.
Over de Beek 1a ..................................................................................55
4.14.2.
Kloosterstraat ongenummerd ................................................................56
5.
Economische uitvoerbaarheid ........................................................................57
5.1.
Financieel economische haalbaarheid .............................................................57
5.2.
Kostenverhaal en nadeelcompensatie .............................................................57
6.
Maatschappelijke uitvoerbaarheid ..................................................................58
6.1.
Participatie .................................................................................................58
6.1.1. Omgevingsdialoog .......................................................................................58 7.
Conclusie evenwichtige toedeling van functies aan locaties? .............................59
8.
Voorstel voor het opnemen van het initiatief in het omgevingsplan. ...................60
Bijlage(n) Bijlage 1: Bodemonderzoek Kloosterstraat Bijlage 2a: Akoestisch onderzoek Over de Beek 1a Bijlage 2b: Akoestisch onderzoek Kloosterstraat Bijlage 3: Archeologisch onderzoek Kloosterstraat Bijlage 4: Stikstofberekening Over de Beek 1a Bijlage 5: Stikstofberekening Kloosterstraat Bijlage 6a: Natuurtoets Flora en Fauna Kloosterstraat Bijlage 6b: Natuurtoets Flora en Fauna Over de Beek 1a Bijlage 7: Landschappelijke inpassing Kloosterstraat Bijlage 8: Landschappelijke inpassing Over de Beek 1a Bijlage 9: Participatie/Omgevingsdialoog
1. Beschrijving bestaande situatie 1.1.
Aanleiding en doel
Voorliggende toelichting is opgesteld omdat initiatiefnemers de varkenshouderij activiteiten aan de locatie Over de Beek 1a (hierna genoemd: plangebied) beëindigen. De akkerbouwactiviteiten op de locatie worden voortgezet. Daarnaast wordt een hoveniersbedrijf mogelijk gemaakt. Door de beëindiging van de varkenshouderij wordt een forse bijdrage geleverd aan het verbeteren van het woon- en leefklimaat in de kern Tienray. Op een klein deel van de akkerbouwgronden welke in eigendom van initiatiefnemers zijn wordt aan de Kloosterstraat direct grenzend aan de komgrens van Tienray agrarische grond wegbestemd zodat het realiseren van een woning wordt mogelijk gemaakt.
1.2.
Ligging en begrenzing plangebied
1.2.1. Over de Beek 1a Het plangebied aan Over de Beek 1a is gelegen in het buitengebied van de gemeente Horst aan de Maas op een afstand van circa 450 meter van de komgrens van Tienray. Kadastraal is het plangebied bekend als gemeente Meerlo, sectie H, nummer 823. 1.2.2. Kloosterstraat ongenummerd Het plangebied aan Kloosterstraat ongenummerd is gelegen direct grenzend aan de kern Tienray en binnen de komgrens van Tienray. Kadastraal is het plangebied bekend als gemeente Meerlo, sectie H, 1056 en 632
Afbeelding 1 Topografisch kaart (Rood omlijnd Over de Beek 1a en Blauw omlijnd Kloosterstraat ong.)
7
1.3.
Vigerend omgevingsplan
In deze paragraaf wordt nader ingegaan op het vigerende omgevingsplan en de relatie hiervan met het te nemen besluit. Het actuele gemeentelijke beleid is opgenomen in paragraaf 3.5. Per 1 januari 2024 is de nieuwe omgevingswet in werking getreden. Dit brengt met zich mee dat elke gemeente slechts één omgevingsplan voor haar gehele grondgebied dient vast te stellen. Gemeenten krijgen tot 1 januari 2032 de tijd om alle regels voor de fysieke leefomgeving om te zetten naar een nieuw omgevingsplan. Bij inwerkingtreding van de omgevingswet hebben alle gemeenten direct een bestemmingsplan van rechtswege. Het tijdelijke deel van de het omgevingsplan bestaat uit: - (ruimtelijke) regels uit verschillende vervallen instrumenten, zoals bestemmingsplannen; - Rijksregels over activiteiten (bruidsschat). Het nieuwe deel van het omgevingsplan is eerst nog leeg. De regels in het nieuwe deel komen tot stand door bestaande regels uit het tijdelijke deel om te zetten naar het nieuwe deel. Daarnaast neemt de gemeente in het nieuwe deel ook nieuwe regels op voor ruimtelijke ontwikkelingen en beleid. Het wijzigen/vaststellen van een omgevingsplan kan ook thematisch gebeuren. De locaties zijn gelegen binnen het bestemmingsplan Buitengebied Horst aan de Maas, welke onderdeel is van het tijdelijk omgevingsplan.
Het Omgevingsplan kent voor het toevoegen van een functie “Wonen” op de locatie Kloosterstraat (ong.) geen wijzigingsbevoegdheid. De loods op de locatie Over de Beek 1a kan binnen de regels worden gerealiseerd. De agrarische activiteiten (akkerbouw) passen eveneens binnen de regels. Het gebruik als hovenier is niet rechtstreeks op de locatie toegestaan. De aanduiding “IV” komt te vervallen waarmee het houden van landbouwhuisdieren niet langer mogelijk is. Het agrarisch bouwvlak wordt kleiner en compacter. Waar nu nog een strook met de bestemming “agrarisch met waarden” ligt tussen het bestemmingsvlak “verkeer” en het “bouwvlak” wordt het “bouwvlak” dusdanig aangepast dat dit direct aansluit op het bestemmingsvlak “verkeer”. Daarom is het noodzakelijk dit TAM-IMRO plan op te stellen zodat deze ontwikkelingen mogelijk worden gemaakt. Voor het plangebied zijn de volgende regels van toepassing:
8
1.3.1. Over de Beek 1a
Afbeelding 2 Uitsnede vigerend Omgevingsplan Buitengebied Horst aan de Maas, locatie Over de Beek 1a
In het Omgevingsplan heeft de locatie de enkelbestemming “Agrarisch met Waarden”, de dubbelbestemming “Waarde Archeologie 3” en de gebiedsaanduidingen “Overige zone Kampen”. Binnen deze bestemming, dubbelbestemming en aanduidingen is een bouwvlak aanwezig met de functieaanduiding “intensieve veehouderij”. 9
1.3.2. Kloosterstraat ongenummerd
Afbeelding 3 Uitsnede vigerend Omgevingsplan Buitengebied Horst aan de Maas, locatie Kloosterstraat ongenummerd
In het Omgevingsplan Buitengebied Horst aan de Maas heeft de locatie de enkelbestemming “Agrarisch met Waarden”, de dubbelbestemming “Waarde Archeologie 3” en “Waarde Archeologie 6” en de gebiedsaanduidingen “Overige zone heideontginning” en “Overige zone beekdal”.
1.4.
Leeswijzer
De voorliggende onderbouwing voorziet in de benodigde motivering van het planvoornemen, in de vorm van een toelichting. Aan bod komen de volgende aspecten: • • • • • • • •
10
plan- en gebiedsbeschrijving, hoofdstuk 2; het actuele beleid met betrekking tot de milieuwetgeving en ruimtelijke ordening met toetsing aan het ruimtelijke beleid, hoofdstuk 3; Toetsing aan milieuwetgeving met betrekking tot bestaande of potentiële belemmeringen in de omgeving van het plangebied (milieuaspecten, ruimtelijke aspecten, flora en fauna en waterparagraaf), hoofdstuk 4; De economisch uitvoerbaarheid van het planvoornemen, hoofdstuk 5; De maatschappelijke uitvoerbaarheid, hoofdstuk 6; Evenwichtige toedeling van functies aan locaties, hoofdstuk 7; Opnemen van het initiatief in het omgevingsplan, hoofdstuk 8; De bij het plan behorende bijlagen.
2. Planbeschrijving In dit hoofdstuk is de beschrijving van het plangebied weergegeven voor zowel de huidige als beoogde situatie opgenomen. Vervolgens zijn de mogelijkheden in het omgevingsplan voor de beoogde ontwikkeling beschreven.
2.1.
Huidige situatie
Zoals hiervoor al beschreven is de locatie Over de Beek 1a in gebruik als varkenshouderij met akkerbouw locatie. Voor de akkerbouwactiviteiten zijn landbouwmachines zoals tractoren en landbouwwerktuigen aanwezig voor het bewerken van de landbouwgronden. Ook is een kleine onderhoudswerkplaats en dieselolieopslag aanwezig. De locatie Kloosterstraat ongenummerd is in gebruik als akkerbouwgrond voor het telen van gewassen zoals maïs. De totale oppervlakte van de percelen 632 en 1056 bedraagt ca. 1.965 m2. Initiatiefnemer neemt deel aan de LBV+ regeling met zijn locatie Over de Beek 1a. In overeenstemming met de voorwaarden uit de LBV+ beëindigingsregeling zijn de Veehouderijactiviteiten met 7.780 vleesvarkens duurzaam beëindigd en alle aanwezige bedrijfsgebouwen (6 varkensstallen met tussenlid, silo’s en luchtwassers) gesloopt evenals een klein opslaggebouw aan de zuid-zijde. Het betreft een totale oppervlakte van circa 9.100 m2. Voor de ontsluiting van de gebouwen is ca, 2.000 m2 erfverharding aanwezig. Het bestaande bouwvlak kent een oppervlakte van ca. 17.575 m2. Op drie bedrijfsgebouwen zijn zonnepanelen aanwezig die voorzien in de energiebehoefte.
Afbeelding 4 Luchtfoto huidige situatie plangebied Over de Beek 1a
11
Afbeelding 5 Luchtfoto huidige situatie plangebied Kloosterstraat ongenummerd
2.2.
Beoogde situatie
Initiatiefnemers zijn voornemens de varkenshouderij Over de Beek 1a te beëindigen en de aanwezige varkensstalen te slopen. Met de beëindigen van de veehouderijlocatie Over de Beek 1a wordt een zeer forse bijdrage geleverd aan het oplossen van een ruimtelijk, milieu (of maatschappelijk) knelpunt. Initiatiefnemer wenst als compensatie op de locatie Kloosterstraat ongenummerd een levensloopbestendige en zorggeschikte woning te realiseren. Onderstaand is de beoogde situatie per locatie weergegeven. 2.2.1. Planbeschrijving Over de Beek 1a Initiatiefnemer neemt deel aan de LBV+ regeling met zijn locatie Over de Beek 1a. In overeenstemming met de voorwaarden uit de LBV+ beëindigingsregeling zijn de veehouderijactiviteiten met 7.780 vleesvarkens duurzaam beëindigd en alle aanwezige gebouwen (6 varkensstallen met tussenlid, silo’s en luchtwassers) gesloopt evenals een klein opslaggebouw aan de zuid-zijde. Het betreft een totale oppervlakte van circa 9.100 m2. Voor de ontsluiting van de gebouwen is ca, 2.000 m2 erfverharding aanwezig waarvan ca. 1.250 m2 bestaande ontsluiting vanaf de openbare weg (verharding die vóór de 12
voorgevels van de voormalige stallen ligt) gehandhaafd blijft. De resterende oppervlakte erfverharding (verharding die achter de voorgevels van de voormalige stallen ligt), wordt verwijderd. Het bestaande bouwvlak wordt verkleind en neemt af in oppervlakte van ca. 17.575 m2 naar 8.643 m2. Het bouwplan omvat de realisatie van een nieuw bedrijfsgebouw ten zuidoosten van de woning. Het gebouw kan in essentie worden ontsloten via de resterende verhardingen. Het gebouw zal aan de zuidoostkant worden voorzien van poorten; aan deze zijde zullen verhardingen worden gerealiseerd. Aan de noordoostkant hiervan en ten zuidwesten van het gebouw wordt voorzien in parkeerplaatsen. Voor het voortzetten van de akkerbouwactiviteiten wordt een nieuwe loods van 1.600 m2 gerealiseerd welke gedeeltelijk dienst zal doen voor het vestigen van een hoveniersbedrijf. Een deel van het bedrijfsgebouw met een maximale oppervlakte van 500 m2 is dan in gebruik voor hoveniersactiviteiten. De overige 1.100 m2 worden gebruikt ten dienste van het agrarisch akkerbouwbedrijf. Hierin worden machines en materieel opgeslagen en gestald. Een kleine onderhoudswerkplaats is eveneens in de loods voorzien. Per saldo neemt de oppervlakte van de bedrijfsgebouwen met 7.500 m2 af. Bij de loods wordt aan de zuidzijde nieuwe erfverharding aangelegd i.v.m. de ontsluiting van de loods.
De zonnepanelen afkomstig van de bedrijfsgebouwen die gesloopt zijn, worden volledig teruggeplaatst op het dak van de nieuwe loods en voorzien in de energiebehoefte. Met de beëindiging van de veehouderijactiviteiten wordt een zeer forse bijdrage geleverd aan het verbeteren van de fysieke leefomgeving en aan de transitie van het buitengebied, onder andere op het gebied van stikstof, fijnstof, geur en terugdringen bebouwing. De gewenste ontwikkeling aan de Kloosterstraat is zeer beperkt in vergelijking met de oppervlakte gebouwen wat per saldo vervalt op de locatie Over de Beek 1a. Ter plaatse van Over de Beek 1a wordt de ruimtelijke structuur versterkt doordat er per saldo meer bebouwing wordt gesloopt dan teruggebouwd. Hierdoor ontstaat meer openheid tussen de aanwezige bedrijven. De invulling van de landschappelijke inpassing versterkt dit beeld. Structuurrijk landschap ontstaat opnieuw door het verdwijnen van bebouwing waardoor een bijdrage wordt geleverd aan het afwisselen van open, kleinschalige en besloten gebieden en hernieuwd zicht over oude akkercomplexen. In de beoogde situatie blijft de huidige enkelbestemming “Agrarisch met waarden” gehandhaafd. De functieaanduiding “intensieve veehouderij” komt te vervallen. Hiervoor in de plaats komen de functieaanduidingen “hovenier” en “specifieke vorm van agrarisch uitgesloten – landbouwhuisdieren”.
Het bouwvlak ter plaatse wordt aangepast en verkleind zodat deze qua schaal en maat aansluit bij het agrarisch akkerbouwbedrijf en hoverniersactiviteiten. Binnen de voormalige gemeente Meerlo-Wanssum is er destijds voor gekozen in het bestemmingsplan de bouwvlakken niet aan te laten sluiten op de bestemming “verkeer”. Dit is in het Omgevingsplan Buitengebied Horst aan de Maas overgenomen. Dit wordt nu gecorrigeerd in voorliggend plan zodat beide bestemmingen op elkaar aansluiten. Het landschappelijk inpassingsplan wat is bijgevoegd als bijlage 8 geeft de beschrijvingen vanuit de historie en de argumenten en context van de huidige en toekomstige invulling. Hiermee wordt invulling gegeven aan de Omgevingsvisie Horst aan de Maas 2040.
13
2.2.2. Planbeschrijving Kloosterstraat ongenummerd De locatie wordt momenteel gebruikt voor het telen van gewassen. Initiatiefnemer wenst als compensatie voor de gehele sloop op de locatie Over de Beek 1a op de locatie Kloosterstraat ongenummerd een levensloopbestendige woning te realiseren. In de beoogde situatie wordt een deel van de huidige enkelbestemming “Agrarisch met waarden” gewijzigd naar “Wonen” en blijft het overige deel van het plangebied de enkelbestemming “Agrarisch met waarden” behouden. Door de ligging direct aan de woonkern van Tienray past deze locatie binnen de stedenbouwkundige voorwaarden en de kernrandzone zoals opgenomen in de Omgevingsvisie Horst aan de Maas 2040 Natuur en landschap zijn van enorme maatschappelijke waarde. Ze verbeteren de leefomgeving en dragen bij aan klimaatopgaven. Aan de Kloosterstraat wordt weliswaar een woning gerealiseerd en worden bestaande niet gebiedseigen bomen in het beekdal gerooid. Bij de uitwerking in het landschappelijke inpassingsplan voor zowel de locatie Over de Beek 1a als de Kloosterstraat wordt kwaliteit toegevoegd door de aanleg van nieuwe en bij het gebied passende inpassing. Het plangebied is gelegen in een sterker verdichte context. Het wordt waargenomen in een doorkijk vanaf Over de Beek, in de benadering en tijdens de passage over de Kloosterstraat.
Het plangebied is gelegen ter hoogte van de entrée / uitgang van de bebouwde kom. In de benaderingen zijn na de passage van de buurerven doorkijken richting beekdal mogelijk; de coniferen (overblijfsel van de voormalige plantage van siersortiment) in het plangebied blokkeren deze doorkijken deels. Uitgangspunten voor de positionering zijn daarnaast dat het uitzicht vanaf de weg richting beekdal en het zicht van de ten noorden gelegen woning richting (voormalig) klooster zo goed mogelijk worden behouden. Het bovenstaande voert naar de navolgende concretisering; a) De woning zal aan de noordkant van het plangebied worden gesitueerd. b) De woning zal terugwijkend ten opzichte van de woning op het buurperceel worden gepositioneerd; de voorste rooilijn wordt bepaald door de nok van de ten noorden gelegen woning en de hoek van de voorgevel van de ten zuiden gelegen woning. b) De woning zal worden uitgevoerd met een bij het bijgebouw op het ten noorden gelegen erf aansluitende, dwars op de weg gerichte nok. c) Het bijgebouw wordt aan de noordkant van de woning gesitueerd en wijkt evenals de woning sterk terug. Een klein gedeelte van ca. 72 m2 van het bouwvlak van 1.125m2 ligt binnen de gebiedsaanduiding ”beekdal”.
Alhoewel de locatie in het Omgevingsplan Buitengebied Horst aan de Maas theoretisch is aangewezen als beekdal is in de Provinciale Omgevingsvisie Limburg de groen-blauwe mantel waaronder ook de beekdalen vallen buiten de toekomstige ontwikkeling gelegen.
14
Praktisch gezien is er vanwege de hoogteligging ter plaatse geen sprake van een ligging in een beekdal. De locatie grenst uitsluitend aan de achterzijde (westzijde) aan een beekdal. Het plangebied is voor 93% gelegen in een gebiedsaanduiding Heideontginning en voor 7% aan de west zijde betreft een ligging in het beekdal. De bebouwing vindt plaats binnen het deel dat gelegen is in de gebiedsaanduiding Heideontginning. De waterberging binnen het plangebied heeft dan ook geen effect op de piekafvoer van de beek. Het van daken en verhardingen vrijkomende hemelwater zal worden afgevoerd naar een aan de westkant te realiseren infiltratiepoel en kan ter plaatse het regenwater infiltreren. Zie ook de waterparagraaf onder hoofdstuk 4. Door het toevoegen van 1 woning op particuliere grond zowel binnen als buiten de bebouwde kom - welke niet passen binnen het vigerende bestemmingsplan - geldt dat alleen aan aanvragen die een ruimtelijk, milieu (of maatschappelijk) knelpunt oplossen of een duidelijke ruimtelijke verbetering opleveren medewerking verleend wordt. In samenhang gezien met de wijzigingen op de locatie Over de Beek 1a wordt een zeer forse bijdrage geleverd aan het verbeteren van de fysieke leefomgeving ter plekke en aan de transitie van het buitengebied, onder andere op het gebied van stikstof, fijnstof, geur en terugdringen bebouwing.
Door aan te sluiten bij de huidige stedenbouwkundige situatie en een passende situering en maatvoering van de nieuwe woning sluit de woning naadloos aan op het bestaande bebouwingscluster rondom de bebouwde komgrens van Tienray. De oppervlakte van de woonbestemming voor de nieuw te bouwen woning op de locatie Kloosterstraat ongenummerd betreft 1.125 m2. Het totale plangebied bedraagt 7.913 m2. De woning wordt als levensloopbestendige woning naar behoefte gebouwd aangezien de woning ontwikkeld wordt door de toekomstige bewoners (initiatiefnemers). De woning is 15
zorggeschikt waardoor de toekomstige bewoners daar kunnen blijven wonen ook als ze zorg behoeven. De levensloopbestendige woning bestaat uit 1 laag met een kap met een dakhelling van 45-60 graden met de nok haaks op de weg. De woning krijgt de uitstraling van een schuurwoning in vormgeving, materialisering, detaillering en kleurstelling. Bijgebouwen zijn ondergeschikt in maatvoering en vormgeving aan de schuurwoning. E.e.a. ter beoordeling van de commissie ruimtelijke kwaliteit (CRK) bij de aanvraag voor de bouwactiviteit. De maatvoeringen binnen het bouwvlak van de goothoogte (max. 7 m), nokhoogte (max. 11m), inhoud (max. 1.000 m3, dakhelling (45-60 graden) en bijgebouwen (max. 3,5m goothoogte, max. 6m bouwhoogte en max. oppervlak 150 m2) zijn opgenomen in de regels bij dit omgevingsplan. Het landschappelijk inpassingsplan wat is bijgevoegd als bijlage 7 geeft de beschrijvingen vanuit de historie en de argumenten en context van de huidige en toekomstige invulling. Hiermee wordt invulling gegeven aan de Omgevingsvisie Horst aan de Maas 2040
16
3. Beleidskader 3.1.
Inleiding
Dit hoofdstuk geeft een overzicht van het ruimtelijke relevante beleid voor het planvoornemen op Europees, nationaal, provinciaal, regionaal en gemeentelijk schaalniveau. Het vastgelegde beleid vormt het kader voor deze omgevingsplanactiviteit en geeft de bandbreedte weer waarbinnen de gemeentelijke gebiedsvisie ontwikkeld kan worden.
3.2.
Rijksbeleid
3.2.1. Nationale omgevingsvisie De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de Nederlandse leefomgeving. Hiermee kunnen we inspelen op de grote uitdagingen die voor ons liggen. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI zet de Rijksoverheid een proces in gang waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: • • • •
Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; Duurzaam economisch groeipotentieel; Sterke en gezonde steden en regio's; Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.
De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven vanuit de NOVI is combinaties te maken en win-win situaties te creëren. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: •
•
•
Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties.
De voorgenomen ontwikkeling voorziet in een toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied en past binnen de prioriteiten van de NOVI. 3.2.2. Ladder duurzame verstedelijking In artikel 5.129g van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) staat de instructieregel dat de Ladder moet worden toegepast bij een stedelijke ontwikkeling. Een stedelijke ontwikkeling is de ontwikkeling of uitbreiding van een bedrijventerrein, een 17
zeehaventerrein, een woningbouwlocatie, kantoren, een detailhandelsvoorziening of een andere stedelijke voorziening die voldoende substantieel is. Het artikel 5.129g wordt niet vastgelegd wanneer een ontwikkeling voldoende substantieel is. In uitspraken van de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State zijn wel lijnen uitgezet. Er is een overzichtsuitspraak over de Lader duurzame verstedelijking. In deze uitspraak worden geen harde ondergrenzen gesteld, wel worden er grenzen aangegeven waarbij een ontwikkeling ‘in beginsel’ niet als stedelijke ontwikkeling kan worden aangemerkt. Voor woningbouwlocaties geldt volgens vaste rechtspraak dat, in beginsel, er geen sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling als er minder dan 11 woningen gerealiseerd worden. Bij andere stedelijke functies in de vorm van een terrein is de ondergrens ‘in beginsel’ minder dan 500m2. De Laddertoets geldt alleen voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen. Beoordeeld moet worden of sprake is van een nieuw beslag op de ruimte. Daarvan is in het beginsel sprake als het nieuwe ruimtelijke besluit meer bebouwing mogelijk maakt dan er op grond van het voorheen geldende planologische regime aanwezig was, of kon worden gerealiseerd.
Daarnaast volgt uit jurisprudentie dat wanneer het om een functiewijziging gaat, moet worden beoordeeld of er sprake is van een naar aard en omvang zodanige functiewijziging, dat desalniettemin gesproken kan worden van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Daarbij moet ook het ruimtebeslag betrokken worden. Onderhavige plangebied is gelegen in het buitengebied van de gemeente Horst aan de Maas, er wordt één woning toegevoegd. Er is geen ondergrens bepaald voor wat een ‘stedelijke ontwikkeling’ is. Op basis van jurisprudentie (ABRvS 14 januari 2014, nr. 201308263/2/R4) blijkt dat één of enkele woningen niet gezien worden als een stedelijke ontwikkeling. Een toetsing aan de ladder van duurzame verstedelijking is derhalve niet aan de orde.
3.2.3. M.e.r.-beoordeling De milieueffectrapportage is een procedure met als hoofddoel om het milieubelang volwaardig te laten meewegen bij de voorbereiding en vaststelling van plannen en besluiten. De Nederlandse regelgeving voor de milieueffectrapportage (“m.e.r.“) is opgenomen in afdeling 16.4 van de Omgevingswet en in hoofdstuk 11 en bijlage V bij het Omgevingsbesluit. Bij nieuwe ontwikkeling moet worden beoordeeld of een milieueffectrapport moet worden opgesteld. In bijlage V van het Omgevingsbesluit is een opsomming van de projecten waarop een mer-beoordeling van toepassing kan zijn opgenomen. In de eerste kolom van de bijlage staat de omschrijving van een project. In de tweede kolom is de projectomvang opgenomen voor de gevallen waarin de milieueffectenrapportage-plicht geldt. Wanneer een ontwikkeling voorkomt in de eerste kolom geldt dat er een project-merbeoordeling moet worden uitgevoerd. Wanneer een ontwikkeling groter is dan de genoemde waarde in tweede kolom dient er een milieueffectrapport te worden opgesteld. De beoogde ontwikkeling is niet beschreven in de eerste kolom van Bijlage V van het Omgevingsbesluit. Voor de beoogde ontwikkeling zijn er geen verplichtingen met betrekking tot de m.e.r.. 18
3.2.4. LBV+ De Lbv+ (Landelijke beëindigingsregeling veehouderijlocaties met piekbelasting) valt onder de aanpak piekbelasting. Het doel hiervan is de stikstofneerslag op kwetsbare natuur in Natura 2000-gebieden snel naar beneden te brengen. Zo kan de natuur weer herstellen. De aanpak richt zich op ongeveer 3000 bedrijven die zorgen voor de meeste stikstofneerslag op overbelaste Natura 2000-gebieden. Dit zijn landbouwbedrijven en industriële bedrijven. Terwijl de uitvoering van deze regeling in handen ligt van RVO, die namens de Minister voor Natuur en Stikstof de subsidieaanvragen behandelt, hebben gemeenten en provincies ook een belangrijke betrokkenheid bij het sluiten van veehouderijlocaties. Het in gang zetten van een wijziging van het omgevingsplan voor de te sluiten productielocatie is een zaak van de gemeente. Dit alles vergt betrokkenheid van gemeenten en provincies bij de uitvoering van de regeling. Een belangrijke factor is de herbestemming van de productielocatie, met name daar waar het gaat om de status van de woning (bedrijfswoning, burgerwoning, plattelandswoning) en de mogelijkheden om na beëindiging van de veehouderij op de locatie nog andere economische activiteiten te ontplooien.
Dit is niet alleen bepalend voor economische activiteiten die de ondernemer zelf nog kan realiseren op de betreffende productielocatie, maar ook voor de eventuele verkoopwaarde van de locatie. Het bevoegd gezag, in het bijzonder de gemeente, heeft ook een bredere betrokkenheid, in het kader van het flankerend beleid, gericht op het informeren over en faciliteren bij een eventuele bedrijfsbeëindiging op de betreffende locatie. Dit betreft onder meer de wijziging van de bestemming van de locatie, het verkennen van de mogelijkheden van andere economische activiteiten op de betreffende locatie, alsmede de status van de woning op de locatie. Dit is wezenlijk om te bewerkstelligen dat ook daadwerkelijk gebruik wordt gemaakt van de regeling. Initiatiefnemer neemt deel aan de LBV+ regeling met zijn locatie Over de Beek 1a. De veehouderijactiviteiten op de locatie worden beëindigd. Het bedrijfsmatig houden van landbouwhuisdieren is niet langer mogelijk. De hoveniersactiviteiten op de locatie Over de Beek en het realiseren van de woning aan de Kloosterstraat vormen de invulling van het flankerende beleid.
19
3.3.
Provinciaal beleid
3.3.1. Provinciale omgevingsvisie Limburg Op 1 oktober 2021 hebben Provinciale Staten de Provinciale Omgevingsvisie Limburg, met bijbehorend m.e.r vastgesteld. De Provinciale Omgevingsvisie is per 25 oktober 2021 in werking getreden. De Provinciale Omgevingsvisie Limburg vervangt het voormalige ‘Provinciaal Omgevingsplan Limburg’ (POL2014). In de Omgevingsvisie wordt de lange termijnvisie (2030-2050) beschreven. Er wordt continue gezocht naar de goede balans tussen beschermen én benutten van de fysieke leefomgeving. In de Omgevingsvisie komen vraagstukken aan bod, die er op provinciaal niveau echt toe doen. Daarnaast komen er ook autonome vraagstukken aan bod die van groot provinciaal belang zijn. Het Rijnlands model, dat staat voor overleg en samenwerking, solidariteit en vakmanschap en dat zich richt op de lange termijn, op waarden als kwaliteit en geluk, is hierbij het uitgangspunt. Het document is dynamisch en flexibel, dit biedt mogelijkheden om het document te actualiseren met het oog op (eventuele) toekomstige veranderingen. In de Provinciale Omgevingsvisie Limburg zijn een aantal hoofdopgaven te onderscheiden, namelijk: 1. Een aantrekkelijke, sociale, gezonde en veilige leefomgeving; a. In stedelijk c.q. bebouwd gebied; Zowel in de stedelijke centra als in de landelijke kernen liggen er diverse uitdagingen.
In stedelijke centra heeft dit met name te maken met de versterking van de stedelijkheid, in de landelijke kernen met het behoud van de leefbaarheid. Limburg is rijk aan volkscultuur en tradities en heeft een rijk verenigingsleven. Hoewel sociale verbanden zoals verenigingen vroeger vanzelfsprekend waren, staan deze nu steeds meer onder druk. Er zijn daarnaast uitdagingen op het gebied van de verbetering en verduurzaming van de woningvoorraad, de toegankelijkheid, beschikbaarheid en bereikbaarheid van voorzieningen en het klimaatbestendig maken van de bebouwde omgeving. Ook kent het bebouwd gebied opgaven met betrekking tot de arbeidsmarkt en ruimte voor bedrijvigheid. b. In landelijk gebied; Limburg kent een uniek landschap en prachtige natuurgebieden. Dit is niet vanzelfsprekend. In het landelijk gebied ligt de nadruk op uitdagingen die te maken hebben met onder meer klimaatadaptatie, de transitie van de landbouw, de inpassing van energie en het zoeken van de balans tussen natuur(behoud), ruimtelijke kwaliteit en het mogelijk maken van ontwikkelingen. Daarnaast zijn schaalvergroting en leegstand van agrarische bebouwing, toeristisch-recreatief (mede)gebruik, biodiversiteit, stikstof en (grond)waterkwaliteit belangrijke thema’s 2. Een toekomstbestendige, innovatieve en duurzame economie; inclusief landbouwtransitie; Tot 2020 groeit het aantal banen in Limburg.
De welvaart en het gemiddelde opleidingsniveau nemen toe, maar niet voor iedereen. Hoewel de werkloosheid gelijk is aan het landelijk gemiddelde (peildatum 2019, 3e kwartaal), is de bruto participatiegraad in Limburg relatief laag. In sectoren als de bouw, horeca en toerisme, zorg en ICT wordt een krapte op de arbeidsmarkt ervaren. Demografische ontwikkelingen maken dat de beroepsbevolking slinkt en het aantal ouderen toeneemt. Een bijzonder punt van zorg is de groeiende maatschappelijke tweedeling die zich ook fysiek uit in de vorm van de ruimtelijke concentratie van kwetsbare groepen. Samen met het verhogen van de arbeidsparticipatiegraad en het aantrekken van internationale werknemers kunnen ontwikkelingen als digitalisering, robotisering en automatisering het tekort aan arbeidskrachten – onder meer als gevolg van demografische ontwikkelingen – tegengaan. 20
3. Klimaatadaptieve en energietransitie; Klimaatverandering vergroot de kans op overstromingen en wateroverlast, hittegolven en hittestress en langdurige perioden van droogte. Dit brengt uitdagingen en veiligheidsoverwegingen, maar ook kansen met zich mee. Bijvoorbeeld het koppelen van thema's. Deze klimaatontwikkelingen hebben invloed op onze voedselvoorziening, de leefbaarheid, gezondheid en de natuur. Ook verandert de komende jaren de energievoorziening in Nederland fors. Deze energietransitie zal ook een grote impact hebben op de woon- en leefomgeving in Limburg. Energiebesparing in industrie, landbouw, woningen en mobiliteit én het accommoderen van de ruimtevraag voor de opwekking van duurzame energie, zoals zonne- en windenergie, zijn hierbij uitdagingen met impact op de omgeving. De Omgevingsvisie Limburg bestaat uit twee delen: ▪
Een thematisch deel waarin gedetailleerd wordt ingegaan op de provinciale ambities en opgaven voor de diverse thema’s;
▪
Een gebiedsgericht deel waarin de thema’s op hoofdlijnen verbonden worden op regionale schaal voor de drie regio’s Noord-, Midden en Zuid-Limburg.
Wonen en leefomgeving De POVI houdt vast aan een dynamisch en flexibel woonbeleid, de woonbehoeften van de Limburger zijn daarbij leidend. Verder liggen hierin ook mogelijkheden bij te dragen aan klimaat-, energie-, en duurzaamheidsdoelstellingen. Vanuit de wetgeving is de rol van de provincie op dit terrein beperkt. Daarom opereert de provincie, met betrekking tot dit thema, vanuit een agenderende, stimulerende, meesturende en verbindende rol. De POVI is hierbij een op hoofdlijnen richtinggevend kader. Aangezien de toekomst onderhevig zal zijn aan veranderingen, en elke specifieke regio voor een andere aanpak vraagt zijn meer gerichte uitwerkingen in provinciale, regionale en/of gemeentelijke programma’s, agenda’s en instrumenten noodzakelijk. Op het gebied van wonen wordt er specifiek gekeken naar welke behoeften er zijn. De grootste opgave op korte- en middellange termijn zit in het toekomstgeschikt maken van de verouderde en niet-courante bestaande woningvoorraad. Uitgangspunten zijn dat deze woningen in eerste instantie levensloopbestendig dienen te worden gemaakt, en daarna ook verduurzaamd. Getalsmatig zijn er voldoende woningen, kwalitatief gezien zijn dit echter niet overal de juiste woningen en de juiste plannen. Met name in de middenhuur en sociale huur is er een steeds diverser wordende groep mensen aangewezen op nieuwe woon(zorg)concepten.
Verder is er ook speciale aandacht voor de betaalbaarheid van woningen, aangezien kansen voor sommige doelgroepen afnemen door de stijgende prijzen. Een belangrijk instrument om de kwaliteit van het bebouwde gebied op orde te maken is de ladder voor duurzame verstedelijking. Hierdoor wordt de ruimte in bebouwd gebied optimaal benut. Uitgangspunt hierbij is dat leegstaand vastgoed wordt hergebruikt en her bestemd wordt. Wonen is in principe alleen toegestaan in daarvoor bestemde woongebieden, hierop kunnen – tijdelijke – uitzonderingen worden gemaakt in de vorm van een flexibele schil. Samen met hun partners wil de provincie een voortreffelijk woon- en leefomgeving realiseren; een leefomgeving waar mensen zich prettig voelen. Het is belangrijk dat mensen kunnen wonen in een zelfgekozen woning en woonomgeving (die past bij hun mogelijkheden en levensfase) waar ze zich thuis voelen. Dit doet de provincie door toe te werken naar een toekomstbestendige Limburgse woningmarkt met voldoende woningen van de juiste kwaliteit op de juiste plek, die waar mogelijk op het juiste moment beschikbaar én betaalbaar zijn. De provincie faciliteert daarbij flexibiliteit op de woningmarkt én stimuleert flexibele woonvormen waardoor aan de veranderende woonwensen en –behoeften van een diversere groep mensen tegemoetgekomen kan worden, in zowel de bestaande bouw als
21
nieuwbouw. In de POVI geeft de provincie aan dat ze alle woonwensen willen vervullen, waarbij een voortreffelijke woon- en leefomgeving leidend zijn. In de POVI geeft de provincie aan dat ze alle woonwensen willen vervullen, waarbij een voortreffelijke woon- en leefomgeving leidend zijn. Door middel van onderhavig initiatief wordt een agrarisch bedrijf beëindigd wat in het algemeen bijdraagt aan een beter woonen leefklimaat. Daarnaast worden de woonwensen van initiatiefnemers ingewilligd, zonder daarbij fysiek een nieuwe woning te realiseren. Het initiatief voldoet daarmee aan de provinciale beleidskaders, zoals gesteld in het POVI.
Binnen dit planvoornemen wordt één woning mogelijk gemaakt, gelegen tegen een bestaand bebouwingscluster van woningen welke direct aansluit bij de kern van Tienray. Hiermee wordt voorzien in de toevoeging van één nieuwe levensloopbestendige woning aan de woning voorraad van Horst aan de Maas. Hiermee sluit het initiatief aan bij de omgevingsvisie Limburg.
Land- en tuinbouw Er was en is nog steeds veel aandacht voor de leefkwaliteit rondom (intensieve) veehouderijen en overige land- en tuinbouwbedrijven. Geuroverlast, fijnstof, ammoniakemissie en mogelijke gezondheidsrisico’s zorgen voor maatschappelijke onrust. Ook de belasting op natuurgebieden door onder andere stikstofdepositie, vraagt om maatregelen. In het 'Aanvalsplan Stikstof' wordt een aanpak geformuleerd gericht op gebiedsgerichte en brongerichte maatregelen, waardoor herstel van natuurkwaliteit en de biodiversiteit in de gevoelige Limburgse natuurgebieden versneld kan worden opgepakt en er ruimte kan worden geboden aan ontwikkelingen, daar waar mogelijk. Het landelijk gebied is steeds minder een productieruimte en steeds meer een consumptieruimte waar gewoond, gewerkt en gerecreëerd wordt. Deze verwevenheid vraagt maatregelen om de omgevingskwaliteit te verbeteren en ruimtelijke keuzes over vestiging, uitbreiding, herbestemming en sanering van leegstaand agrarisch vastgoed. Verbreding van de land- en tuinbouw met niet-agrarische nevenfuncties draagt bij aan een vitaal landelijk gebied. Afhankelijk van de aard van de verbrede land- en tuinbouwactiviteit(en) leidt dit tot nieuw- en verbouw van agrarische bedrijfsgebouwen, vaak kleinschalig van aard.
De ruimtelijke ontwikkelingsmogelijkheden voor nietagrarische activiteit(en) dienen te worden afgestemd op de regionale behoefte. Initiatiefnemer neemt deel aan de LBV+ regeling met zijn locatie Over de Beek 1a. De veehouderijactiviteiten op de locatie worden beëindigd en dragen daarmee bij aan het verbeteren van leefkwaliteit rondom de voormalige veehouderij en aan het herstel van natuurkwaliteit en biodiversiteit in de Limburgse natuurgebieden. Naast de resterende agrarische akkerbouwactiviteiten zijn de hoveniersactiviteiten een nieuwe activiteit op de locatie. Deze niet-agrarische en kleinschalige activiteit betreft een invulling in het kader van de herbestemming van de locatie. Hiermee sluit het initiatief aan bij de omgevingsvisie Limburg.
22
3.3.2. Omgevingsverordening Limburg De provincie Limburg heeft de Omgevingsverordening Limburg vastgesteld op 16 december 2021. In de Omgevingsverordening Limburg staan regels op het gebied van milieu, wegen, water, grond, landbouw, natuur, wonen en ruimte. Alle regels die betrekking hebben op het omgevingsbeleid zijn ondergebracht in één verordening, die grofweg twee typen regels bevat: • •
▪ Instructieregels gericht tot gemeenten of het waterschap; ▪ Regels voor activiteiten die rechtstreeks voor een ieder gelden of voor specifieke doelgroepen.
In onderhavig planvoornemen is sprake van het toevoegen van 1 woning. Er is rekening gehouden met de instructieregels nieuwe planvoorraad wonen uit Artikel 12.1 van de omgevingsverordening. Hierin wordt ondermeer gesteld dat rekening gehouden moet worden met de hoofstukken 3 en 5 van de provinciale omgevingsvisie. Dit is uitgewerkt in paragraaf 3.3.1. en volgt uit het regionaal woonbehoefteonderzoek waar de gemeente Horst aan de Maas onderdeel van uit maakt. Hiermee sluit het planvoornemen aan bij de omgevingsverordening Limburg.
3.4.
Regionaal beleid
3.4.1. Regionale Woonvisie Noord-Limburg 2020-2024 De Regionale woonvisie Noord-Limburg, is op 8 september 2020 vastgesteld door de gemeente Horst aan de Maas en is een visie waarmee de bestuurders van de gemeenten Beesel, Bergen, Gennep, Horst aan de Maas, Mook en Middelaar, Venlo, Venray en Peel en Maas en de provincie Limburg sturing geven aan de regionale woningmarkt. Het is de 2e visie die door de 8 Noord-Limburgse gemeenten in gezamenlijkheid is opgesteld. De structuurvisie heeft de status van intergemeentelijke structuurvisie op grond van artikel 2.1, lid 3 Wet ruimtelijke ordening (Wro). Daarmee heeft het document een juridische status met een zelfbindend karakter. In 2016 resulteerde dit in de ‘Regionale Structuurvisie wonen Noord-Limburg’. Ondertussen is op 8 september 2020 de geactualiseerde ‘Regionale Woonvisie NoordLimburg 2020– 2024’ vastgesteld. Het opheffen van de kwalitatieve mismatch tussen de (toekomstige) woningbehoefte en de bestaande woningvoorraad is één van de centrale opgaven uit de visie. Bij nieuwbouw dient bij voorkeur ingezet te worden op de realisatie van toekomstbestendige en flexibele woonsegmenten. In de regio zijn uitgangspunten geformuleerd, waaraan alle bouwplannen moeten voldoen die binnen de kwalitatieve richtlijn vallen. Deze regionale uitgangspunten omvatten de navolgende punten: • • • • •
23
Toevoegen van woningen in principe alleen in de kernen; Gekeken dient te worden naar koppelkansen; Toevoegen van woningen leidt niet tot het vergroten van het kwetsbare woningoverschot; Het type toe te voegen woning moet passen binnen de kwalitatieve behoefte; De regio streeft sociale en duurzame woonconcepten na;
•
Er wordt gezocht naar aansluiting op de landelijke, regionale en lokale duurzaamheidsdoelen.
Aanvullend wordt tevens het volgende benoemd: •
•
• •
Naast nieuwbouw dient er ook gekeken te worden naar de potentie van de bestaande voorraad en hoe deze zich verhoudt tot de veranderende (kwalitatieve) behoefte. Ook dient er aandacht te zijn voor de huisvesting van specifieke doelgroepen, zoals starters en ouderen. Ten aanzien van deze doelgroepen wordt vooral ingezet op het realiseren van geschikte woningen voor ouderen, daar op deze manier de doorstroming wordt bevorderd. Zo ontstaat er tevens ruimte voor de starter op de woningmarkt. Vraag en aanbod dienen in de regio beter met elkaar in evenwicht te zijn. De oplossing hiervoor ligt grotendeels binnen de bestaande woningvoorraad. Leefbaarheid in kleine kernen staat onder druk. Toevoegen van woningen (in kleine mate) kan helpen om de leefbaarheid te verbeteren, maar vooral om de doorstroming te bevorderen.
In onderhavig plan wordt 1 woning toegevoegd aan de woningvoorraad van Horst aan de Maas, de woning wordt naar behoefte gebouwd door de toekomstige bewoners en deze wordt gerealiseerd direct naast het reeds bestaande bebouwingscluster aan de Kloosterstraat. De woning wordt als levensloopbestendige woning naar behoefte gebouwd aangezien de woning ontwikkeld wordt door de toekomstige bewoners (initiatiefnemers). De woning is zorggeschikt waardoor de toekomstige bewoners daar kunnen blijven wonen ook als ze zorg behoeven. Ook de wettelijke duurzaamheidseisen zoals gasloos bouwen en energiezuinig bouwen worden toegepast bij de realisatie en gebruik van de woning. Het toevoegen van de woning bevorderd de doorstroming en draagt daarmee bij aan de leefbaarheid van het dorp en behoud van vitale gemeenschappen De initiatiefnemers blijven immers ook zelf in het dorp en daarmee in de leefgemeenschap actief. Het maakt dat het planvoornemen goed aansluit bij de regionale woonvisie 2020-2024.
3.5.
Gemeentelijk beleid
3.5.1. Omgevingsvisie Horst aan de Maas 2040 Op 16 december 2025 heeft de gemeenteraad van Horst aan de Maas de omgevingsvisie Horst aan de Maas vastgesteld. De gemeente heeft de ambitie om in 2040 een groene, gezonde woongemeente te zijn met een duurzame, schone en innovatieve economie en agrarische sector, een herkenbaar en aantrekkelijk landschap en een sterk recreatief profiel. Gezondheid, veiligheid, groen, economie en wonen zijn belangrijk voor de toekomst van de gemeente. Aan de hand van 8 thema’s wil de gemeente de ambitie tot een succes maken, deze worden hieronder kort toegelicht. 1. De leefomgeving is gezond en veilig De gemeente wil inzetten op een gezond en veilig gemeente, waar iedereen kan wonen, werken, ondernemen, sporten, bewegen, spelen en recreëren in een prettige en veilige omgeving. 2. Woningen en voorzieningen naar behoefte
24
De gemeente wil voldoende woningen bouwen en bestaande woningen aanpassen om op de demografische veranderingen aan te sluiten. 3. De economie is duurzaam en waardevol voor de samenleving De gemeente wil inzetten op werk en groei voor ondernemers. Hierbij is het van belang om bedrijventerreinen te realiseren die circulair, groen en duurzaam zijn. De gemeente focust zich voornamelijk op lokale mkb bedrijven en agribusiness keten. Echter blijft vrijetijdseconomie en de zorg belangrijke sectoren in de lokale economie en wil de gemeente deze sectoren ruimte geven in dorpen en het buitengebied. Zo wil de gemeente flexibele bedrijventerreinen inrichten, waar groei en ontwikkeling centraal staat. Daarnaast wordt er gezorgd voor ‘schuifruimte’. Op deze wijze kunnen bedrijven bij groei verhuizen. Als laatst is er aandacht voor revitalisering van bedrijventerreinen, waar de gemeente zich richt op de indeling van een vrijgekomen locatie om ruimte te creëren voor startende en groeiende lokale bedrijven. Slim en dubbel ruimtegebruik wordt hierbij gestimuleerd. 4. Toekomstbestendige agrarische sector De gemeente wil zich inzetten op toekomstgerichte, duurzame en innovatieve landbouwgebieden. Hier is een goede balans nodig tussen landbouw, natuur, water, bodem en een gezonde leefomgeving. Ze willen hun goede balans van hun agrarische sector vasthouden en verder versterken.
Daarnaast is het van belang om een diverse agrarische sector te creëren voor een sterkere en minder kwetsbare economie. 5. Een sterk toeristisch-recreatief profiel voor rust- en plezierzoekers De gemeente wil goed ingericht zijn voor recreatie en toerisme. De gemeente wil dit behalen door zich in te zetten op een mooie, rustige omgeving waar genoeg recreatiemogelijkheden zijn. De ontwikkelingen richten zich op het aantrekken van meer bezoekers, maar houdt rekening met de capaciteit van de wegen, natuur en dorpen. 6. Identiteit door herkenbare landschappen en erfgoed De gemeente wil zich inzetten op het behouden en versterken van de eigenheid en kwaliteit van dorpen en linten. Daarnaast worden cultuurhistorische gebouwen, gebieden en landschappen behouden. Erfgoed moet beleefbaar en toegankelijk gemaakt worden voor iedereen. De gemeente kijkt naar de omgeving waarin het erfgoed ligt, waarbij kennis en maatwerk is hier van groot belang is. Als laatst is het van belang om herken bare en aantrekkelijke landschappen te realiseren. 7. Horst aan de Maas is groen en duurzaam De gemeente Horst aan de Maas wil in 2040 zoveel als mogelijk klimaatneutraal, klimaatbestendig en natuurinclusief zijn. Dit doen ze door zelf duurzame energie op te wekken en willen een slim energiesysteem dat opwekking, gebruik, opslag en omslag met elkaar verbindt. Het reizen moet hierbij ook groener worden.
De natuurgebieden zijn met elkaar verbonden en kwetsbare natuur wordt extra goed beschermd door middel van natuurbuffers. Het bodem -en watersysteem moet hierbij goed gebalanceerd zijn. 8. Onze mobiliteit is op orde De gemeente streeft naar goed en veilig bereikbare gebieden. Er zijn minder verkeersslachtoffers en men sen voelen zich veiliger in het verkeer. Zowel in als buiten de dorpen zoeken ze steeds een goede balans tussen bereikbaarheid en leefbaarheid, voor alle vormen van vervoer. Daarnaast richten ze zich op duurzamere mobiliteit, sterkere vervoersknoop Horst-Sevenum en een betere bereikbaarheid van bedrijventerreinen.
Doorwerking plangebied 25
In onderstaande figuur staat de visiekaart van de gemeente Horst aan de Maas afgebeeld. Op grond van deze visiekaart is het plangebied gelegen binnen het veelzijdig zandlandschap (Over de Beek 1a en Kloosterstraat). De locatie aan de Kloosterstraat is bovendien gelegen in de kernrandzone. Ter plaatse van Over de Beek 1a wordt de ruimtelijke structuur versterkt doordat er per saldo meer bebouwing wordt gesloopt dan teruggebouwd. Hierdoor ontstaat meer openheid tussen de aanwezige bedrijven. De invulling van de landschappelijke inpassing versterkt dit beeld. Structuurrijk landschap ontstaat opnieuw door het verdwijnen van bebouwing waardoor een bijdrage wordt geleverd aan het afwisselen van open, kleinschalige en besloten gebieden en hernieuwd zicht over oude akkercomplexen. Door het slopen van bebouwing en inrichting van de locatie wordt het landschap herkenbaar en wordt de identiteit versterkt. Door de sloop en de beëindiging van de veehouderijactiviteiten neemt de emissies zoals ammoniak, geur en fijnstof af. De gemeente vindt een gezond leefklimaat belangrijk. Ter plaatse van de Kloosterstraat wordt de woning als levensloopbestendige woning naar behoefte gebouwd aangezien de woning ontwikkeld wordt door de toekomstige bewoners. De woning is zorggeschikt en duurzaam waardoor de toekomstige bewoners daar kunnen blijven wonen ook als ze zorg behoeven.
De gemeente wil voldoende woningen bouwen en bestaande woningen aanpassen om op de demografische veranderingen aan te sluiten. Het initiatief is daarmee passend binnen de omgevingsvisie Horst aan de Maas 2040.
Figuur Visiekaart Horst aan de Maas plangebied rood omcirkeld
26
3.5.2. Masterplan Wonen Horst aan de Maas De gemeenteraad van Horst aan de Maas heeft op 20 April 2021 het Masterplan Wonen 2021-2025 ‘voor iedereen iets te kiezen’ vastgesteld. In het masterplan wordt verwezen naar: •
• •
•
•
Streven naar een kwalitatief gedifferentieerd woningaanbod, dat aansluit op de vraag van onze huidige en toekomstige inwoners. Een gedifferentieerd woningaanbod biedt de mogelijkheid om een gewenste wooncarrière te maken binnen de gemeente (doorstroming) en draagt bij aan een evenwichtige bevolkingsopbouw. Voor senioren is het van belang dat de woning zorggeschikt is en zij daar kunnen blijven wonen ook als ze zorg behoeven. In de bestaande particuliere woningvoorraad kan nog een flinke slag gemaakt worden op het gebied van duurzaamheid en het toekomst bestendig maken. Met name woningen uit de periode 1950-1985 vragen om (energetische) verduurzaming om deze toekomstbestendig en courant te houden. Realiseren van de nieuwbouw hoofdzakelijk binnen de bestaande bebouwing en in vrijkomend vastgoed in de woonkernen om de groene en landelijke omgeving tussen de woonkernen te behouden. Het stimuleren van de starters naar de bestaande voorraad, de realisatie van tijdelijke huurwoningen en de bewustwording van langer zelfstandig wonen.
In het masterplan zijn drie beleidsopgaven voor Horst aan de Maas vastgelegd, waaronder een nieuwbouwprogramma met toekomstwaarde: Een woningbouwprogramma dat toereikend is in aantal en gedifferentieerd is in eigendom, type en prijs. Dit gedifferentieerde woningbouwprogramma sluit aan bij de vraag en de financiële mogelijkheden van starters, kleine huishoudens, gezinnen en senioren en bevordert de doorstroming. Een aantrekkelijk woningbouwprogramma betekent ook: • • •
flexibiliteit in het woningontwerp, waardoor bewoners tot uitbreiding of aanpassing van de woning kunnen komen; consumentgericht bouwen, waarbij de bewoner inspraak heeft bij het ontwerp, de indeling en uitrusting; particulier opdrachtgeverschap, waarbij de bewoner bepaalt wat en hoe er gebouwd wordt.
Inbreidings- en herontwikkelingslocaties (vrijkomend vastgoed) krijgen voorrang bij nieuwe woningbouwontwikkelingen. Voor het woningbouwprogramma zijn de volgende afspraken gemaakt: •
• • •
27
In alle kernen is voor de lange en de korte termijn een passend woningaanbod aanwezig, ook met betrekking tot (sociale en markt) huurwoningen. Per kern is een ambitie opgenomen voor vergroting van het aantal huurwoningen in 2021. Er wordt gebouwd voor de concrete behoefte, deze wordt samen met de dorpen bepaald. Er wordt ingezet op innovatieve concepten. Inbreidingslocaties en herontwikkeling vrijkomend vastgoed gaan voor nieuwe uitbreidingslocaties woningbouw.
Het masterplan ziet in deze toelichting alleen op de locatie aan de Kloosterstraat ongenummerd. Onderhavig plan zorgt voor een toevoeging van 1 woning aan het woningbestand van Tienray/Horst aan de Maas. De woning wordt als levensloopbestendige woning naar behoefte gebouwd aangezien de woning ontwikkeld wordt door de toekomstige bewoners (initiatiefnemers). De woning is zorggeschikt waardoor de toekomstige bewoners daar kunnen blijven wonen ook als ze zorg behoeven. Ook de wettelijke duurzaamheidseisen zoals gasloos bouwen en energiezuinig bouwen worden toegepast bij de realisatie en gebruik van de woning. Hiermee voldoet het initiatief aan de ambities en afspraken uit het masterplan Wonen. Nieuwbouwplannen worden getoetst op basis van bovenstaand afwegingskader. Plannen die passen bij de ambitie, die voorzien in een behoefte en voldoen aan kwaliteitseisen, kunnen rekenen op medewerking van de gemeente. Met onderhavig planvoornemen wordt voorzien in een kwalitatief goede woning. De toekomstige bewoners zijn tevens de initiatiefnemers, waardoor “bouwen voor de leegstand” niet aan de orde is. De woning wordt net buiten de bebouwde kom van Tienray opgericht. De woning zorgt ervoor dat een nieuwbouw kan plaatsvinden met toekomstwaarde en dragen in zin zeker bij aan de algemene woningbehoefte in Horst c.q. in de gemeente Horst aan de Maas.