08d Bijlage 1 - Jaarstukken 2025

•

In onze uitvoeringsplannen kijken we nu standaard naar beplanting die klimaatbestendig is en een bijdrage levert aan het vergroten van de biodiversiteit.

•

We hebben de conditie van kansrijke bomen die te lijden hebben van hitte en droogte verbeterd. In 2025 hebben we 50 bomen onderzocht en bij 45 bomen is een ondergrondse groeiplaatsverbetering toegepast.

•

We merken de laatste jaren een afnemend interesse bij inwoners om regenwater af te koppelen. Ondanks versterkte inzet van promotiemiddelen zoals de Waterklaarbus, heeft deze trend zich in 2025 doorgezet. Van private terreinen is in 2025 4.836 m2 afgekoppeld. Zelf hebben we 18.783 m2 openbare ruimte afgekoppeld. Van onze Kaderichtlijn water (KRW) afkoppelopgave van 37 ha is nu ca 52,5% gerealiseerd. 2024 was dit nog 47%.

4. Duurzaam Horst aan de Maas

Jaarstukken 2025

28

•

Bij de herinrichting van openbare ruimte kijken we kritisch naar de hoeveelheid bestrating die echt nodig is. Waar mogelijk wordt extra groen (bomen en struiken) aangelegd. Bij de bomenrondes vorig jaar hebben we 172 bomen geplant. Daarnaast zijn we in een aantal kernen begonnen met het inventariseren van kansrijke locaties voor ontstening en kunnen inwoners hiervoor ook zelf voorstellen aandragen. Ook zijn we gestart met projecten voor geveltuintjes en adoptie van boomspiegels. Daarnaast hebben we deelgenomen aan het NK Tegelwippen met als resultaat 38.758 gewipte tegels die een 15e plaats opleverden.

•

Ieder jaar inspecteren en reinigen we 10% van ons rioolstelsel. Ook in 2025 hebben we dit gedaan. Op basis van deze inspectie zijn waar nodig maatregelen genomen, zoals reparatie, relining of vervanging van het riool.

•

We werken aan het in beeld brengen van alle gemeentelijke kleine Landschapselementen. Daarbij sluiten we aan op het Bos- en natuurwerkbeheerplan 2023–2033 en bomenbeleidsplan 2025. We hebben voor landschapselementen een plan van aanpak voor beheer en onderhoud, met aandacht voor biodiversiteit, (robuuste verbindingen) groene aaneensluitingen en het ecologisch beheren van onder andere exoten. We houden daarbij rekening met recreatieve toegankelijkheid en veiligheid, bijvoorbeeld door inspecties langs drukbezochte routes. Door deze integrale aanpak zorgen we voor een toekomstbestendig landschap dat beter bestand is tegen de gevolgen van klimaatverandering. In 2025 hebben we voor het beheer van 180 ha bos en natuur een onderhoudscyclus opgesteld.

4.4 Slimmer afval inzamelen: samen circulair Per 1 maart 2025 is de gemeente Horst aan de Maas, samen met de gemeente Beesel, toegetreden tot de Gemeenschappelijke Regeling Reinigingsdienst Maasland (RDM). Deze GR bestond verder al uit de deelnemende gemeenten Echt-Susteren, Leudal, Maasgouw en Roerdalen. Hiermee is RDM verantwoordelijk geworden voor de huisaan-huisinzameling van restafval, keukenafval en PMD.

“Door de aanpassingen in de inzamelfrequentie is een structurele kostenverhoging van circa € 1,5 miljoen per jaar vermeden.”

In de voorbereiding zijn in januari en februari ruim 15.000 nieuwe (grotere) keukenafvalcontainers en enkele honderden PMD-containers bij inwoners geleverd. Met de inzet van zijladers vindt de inzameling voortaan op een Arbo-vriendelijke, efficiënte en toekomstbestendige wijze plaats. Door de aanpassingen in de inzamelfrequentie is een structurele kostenverhoging van circa € 1,5 miljoen per jaar vermeden, waardoor ook een verhoging van de afvalstoffenheffing van circa € 80 per huishouden is voorkomen. De overgang naar RDM is ordelijk verlopen. Het aantal meldingen in de eerste weken bleef beperkt (0,39%) en nam daarna verder af.

4. Duurzaam Horst aan de Maas

Jaarstukken 2025

29

Waar zich knelpunten voordeden, is in afstemming met inwoners en RDM gezocht naar passende oplossingen. In 2025 heeft RDM de dienstverlening verder uitgebreid met de aan-huislevering van nieuwe minicontainers (inwoners hoeven deze niet meer zelf op te halen op de gemeentewerf) en het beheer van de glascontainers (onderhoud en reiniging). Conform planning neemt RDM vanaf medio 2026 eveneens de glasinzameling over. In 2025 heeft ook een grote (preventieve) onderhoud- en herstelronde plaatsgevonden op onze glascontainers, waarmee alle glascontainers ook weer TUV-gekeurd zijn op veiligheid en de verwachte vervangingstermijn verlengd is. Daarnaast is in de zomer in samenwerking met Driessen een brenglocatie voor matrassen ingericht, waardoor de inwoner nu voor € 10 zijn oude matras daar kwijt kan in plaats van deze voor € 30 per matras te laten ophalen. Hier wordt al veelvuldig gebruikt van gemaakt. Per inwoner van onze gemeente is in 2025 gemiddeld 23 kilo (fijn en grof) restafval aangeboden. Dit is 13% minder dan in 2024. Het is niet duidelijk of dit te maken heeft met het minder vaak inzamelen van het restafval en/of nog bewuster scheiden van dit afval. Over de hele linie zijn er 9% minder afval en grondstoffen ingezameld dan in 2024. Hierbij speelt het 13% lagere aanbod aan tuinafval (onze grootste afvalstroom) een grote rol.

Deze hoeveelheid fluctueert jaar-op-jaar vaak aanzienlijk, afhankelijk van het groeiklimaat in een bepaald jaar. Het gemiddeld scheidingspercentage in onze gemeente kwam in 2025 uit op 96% waarmee onze doelstelling (95%) wederom is gehaald.

4. Duurzaam Horst aan de Maas

Jaarstukken 2025

30

5. Toekomstbestendige en innovatieve economie Baten 2025:

3,6

Lasten 2025:

-8,0

Saldo 2026:

-4,4

5.1 Inleiding In 2025 hebben we gewerkt aan een sterke en toekomstbestendige economie, waarin de agrarische sector, onze centra, bedrijventerreinen en vrijetijdseconomie elkaar versterken. We deden dit in nauwe samenwerking met ondernemers, inwoners, regionale partners en het rijk. Terwijl landelijke en provinciale kaders uitbleven, hebben we lokaal wél stappen gezet om innovatie te stimuleren, overlast te verminderen, ruimte te bieden aan duurzame ontwikkeling en onze kernen aantrekkelijk te houden. Ook investeerden we in een gezonde balans tussen economische groei, leefbaarheid en landschap. Door als regio samen op te trekken, bouwen we aan een veerkrachtige economie die klaar is voor de toekomst.

5.2 Een florerende en innovatieve agrarische sector De agrarische sector blijft belangrijk voor Horst aan de Maas. In 2025 hebben we belangrijke stappen gezet richting een meer toekomstbestendige veehouderij, land- en tuinbouw en boom- en fruitteelt. Hiervoor is samengewerkt met partners uit de regio. En niet in de laatste plaats met ondernemers en inwoners. Als regio en gemeente verwachtten we in 2025 meer duidelijkheid en kaders van rijk en provincie. Die bleven echter uit waardoor zicht op toekomstperspectief enerzijds en concrete resultaten in emissiereductie van ammoniak, geur en fijnstof anderzijds, er niet kwam.Er zijn echter wel een aantal belangrijke resultaten gehaald en mijlpalen bereikt:

•

In de nieuwe omgevingsvisie is ruimte geboden aan de landbouwsector om door te kunnen ontwikkelen naar een toekomstbestendige landbouw. We maakten in de omgevingsvisie ook keuzes die moeten zorgen voor een gezond woon, -en leefklimaat in en nabij de kernen en natuurgebieden door respectievelijk kernrandzones en bufferzones op te nemen.

•

We gaven, binnen onze mogelijkheden, ondernemers die de stap willen zetten naar een toekomstbestendige landbouw of veehouderij, de ruimte om proefprojecten op te zetten en te pionieren. We moedigde ze ook aan om te innoveren. Ook als wetgeving beperkend was voor hun ambities.

5 . To e k o m s t b e s t e n d i g e e n i n n o v a t i e v e e c o n o m i e

Jaarstukken 2025

31

Omdat duidelijke kaders, handelingsperspectief en keuzes van provincie en rijk uitbleven zijn nieuwe vormen van agrarische bedrijven wel wat achtergebleven bij onze hoop en verwachtingen.

•

Het Uitvoeringsprogramma veehouderij werd in 2025 afgerond en geëvalueerd en een nieuw uitvoeringsprogramma veehouderij 2.0 door het college vastgesteld en de benodigde middelen in de begroting opgenomen. In mei 2025 is deze evaluatie en het Uitvoeringsprogramma 2.0 met de raad gedeeld.

•

“Binnen het project opkoopregelingen nemen 20 bedrijven definitief deel aan één van de regelingen.”

Binnen het project opkoopregelingen nemen 20 bedrijven definitief deel aan één van de regelingen, waarvan er op dit moment 14 in procedure zijn met toekomstgerichte plannen. De overige ondernemers beraden zich nog op hun toekomst. De gemaakte kosten voor dit project kunnen deels gedekt worden uit de decentrale uitkering die we hiervoor van het rijk krijgen. Het project is nog niet klaar en zal nog een aantal jaar doorlopen omdat het vaak langjarige trajecten zijn waarbinnen ondernemers keuzes moeten maken en procedures moeten doorlopen. Tot nog toe dekt de decentrale uitkering de kosten die we moeten maken voor het project opkoopregelingen.

•

We hebben een start gemaakt met een verkenning en analyse van het beleid voor vrijkomende en stoppende agrarische bebouwing en bedrijven. Vanuit deze verkenning trekken we een conclusie over de noodzaak van actualisatie of uitbreiding van het bestaande beleid. In 2026 ronden we dit proces af.

•

Daarnaast hebben we een start gemaakt met een aanpak voor de locaties waarbij te veel geur vrijkomt. Aan de hand van de aanpak werken we de komende jaren per locatie op maat aan een oplossing en geurreductie met een acceptabele situatie als doel. Dit is een uitwerking van het in 2024 vastgestelde geurbeleid en de geurverordening.

•

We deden vanuit de regio mee met de uitvoering van het Toekomstperspectief Tuinbouwketen Limburg+. In de komende jaren krijgt dit nog een vervolg.

•

De Peel is een van de belangrijkste focusgebieden binnen het Limburgs Offensief Stikstof en NOVEX. Vanuit NOVEX werden voor het peelgebied € 150 miljoen gereserveerd voor maatregelen gericht op natuurherstel, hydrologie en stikstofreductie in de 250 meter zones rondom N2000-gebieden.

•

De provincie is een aantal trajecten gestart om te werken aan een duurzame veehouderij door onder andere de “Praktijkaanpak emissiearme huisvesting” en de “Blijversaanpak”. Inhoudelijk staan we achter deze trajecten en nemen we graag deel en in 2026 wordt duidelijk op welke manier Horst aan de Maas kan deelnemen.

5 . To e k o m s t b e s t e n d i g e e n i n n o v a t i e v e e c o n o m i e

Jaarstukken 2025

32

5.3 Vitale, levendige centra Naar aanleiding van zorgen van ondernemers, vastgoedeigenaren en centrummanagement is in 2023 besloten om een detailhandelsvisie te maken. In de detailhandelsvisie bepalen we samen met ondernemers, centrummanagement en vastgoedeigenaren welke gebieden in onze gemeente geschikt zijn voor detailhandel en wat nodig is om onze centra levendig en aantrekkelijk te houden. Hiertoe zijn in 2024 voorbereidende werkzaamheden uitgevoerd en is de detailhandelsvisie met diverse aanbevelingen voor het centrum van Horst en Sevenum in 2025 vastgesteld. Een analyse van het centrum van Horst en Sevenum is hiervoor als basis gebruikt. Na het uitvoeren van deze analyse bleek dat het wenselijk was het vervolg breder op te pakken. Daarom is ervoor gekozen om niet alleen de visie af te ronden, maar om er een Bouwsteen Detailhandel en Horeca van te maken binnen het Omgevingsprogramma Economie. De uitwerking van deze bouwsteen wordt een toetsingskader voor initiatieven voor winkels en horeca in Horst, Sevenum en Grubbenvorst. In deze bouwsteen zal tevens een uitvoeringsplan opgenomen zijn. Dit zal in 2026 gereed zijn.

5.4 De juiste bedrijven op de juiste plek Bij een toekomstbestendige economie hoort dito beleid; beleid met aandacht voor de juiste balans tussen enerzijds het bieden van groeimogelijkheden voor ondernemers en anderzijds het beschermen van natuur, ons landschap, het klimaat en de leefbaarheid. Op sommige plekken staat die toekomstbestendigheid onder druk. Bijvoorbeeld bij de grootschalige gebiedsontwikkeling Greenport Venlo/Klavertje 4. De afgelopen jaren is veel grond verkocht aan grote logistieke bedrijven. Dit heeft geleid tot de bouw van veel ‘grote blokkendozen’. En veel van die ondernemers hebben arbeidsmigranten nodig om het werk uit te voeren. Dit heeft negatieve gevolgen voor ons landschap en de leefbaarheid in onze gemeente. We hebben aangegeven dat we dit niet meer willen.

5 . To e k o m s t b e s t e n d i g e e n i n n o v a t i e v e e c o n o m i e

Jaarstukken 2025

33

“Dankzij de ontwikkeling van Klaver 7 ontstaat ‘schuifruimte’: ruimte om bedrijven die nu op een niet passende of ongewenste locatie liggen, te verplaatsen .”

Wat hebben we gedaan:

•

We hebben een Ontwikkelkader klaver 7 opgesteld, waarin de uitgangspunten voor een omgevingsplan voor Klaver 7 zijn opgenomen. In 2026 wordt dit ontwikkelkader met de raad en de aandeelhouders van het Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo besproken.

•

Het ontwikkelbedrijf Greenport Venlo heeft een Afwegingskader regionale meerwaarde opgesteld, waarin is opgenomen welke functies passend zijn in klaver 7. Bedrijfsvestigingen worden getoetst op de thema’s Arbeidsmarkt & regionale verankering, Economie & logistieke processen, Verduurzaming & energietransitie en Ruimtelijke inpassing. De aandeelhouders moeten dit kader nog vaststellen.

•

Dankzij de ontwikkeling van Klaver 7 ontstaat ‘schuifruimte’: ruimte om bedrijven die nu op een niet passende of ongewenste locatie liggen, te verplaatsen. Bedrijven moeten dit natuurlijk wel willen en kunnen. Als gemeente helpen we hen daarbij. Hiervoor werken we een plan uit als onderdeel van de bouwsteen Toekomstige bedrijventerreinen van het programma Economie.

5.5 Een bruisende vrijetijdseconomie Elk jaar bezoeken vele duizenden mensen uit binnen- en buitenland onze gemeente. Dat is goed voor ondernemers, voor de begroting van de gemeente én voor inwoners. Want ook zij kunnen genieten van al het moois dat onze gemeente te bieden heeft. Daarom hebben we ook in 2025 geïnvesteerd in onze vrijetijdseconomie en hebben we ondernemers ondersteund om onze gemeente (inter)nationaal op de kaart te zetten. Dat doen we lokaal en in regioverband.

Wat hebben we gedaan:

•

Een gedeelte van de toeristenbelasting en vermakelijkhedenretributie is ingezet om toeristisch-recreatieve initiatieven te subsidiëren. In 2025 zijn meer subsidies verstrekt dan in voorgaande jaren. Denk hierbij o.a. aan subsidies voor het Badlands festival, het Labyrinth, Limburg winterchallenge en het Petranpad naar streekpad.

•

De samenwerking tussen gemeente, toeristisch-recreatieve ondernemers en gerelateerde verenigingen/stichtingen is versterkt door de organisatie van netwerken informatiebijeenkomsten.

5 . To e k o m s t b e s t e n d i g e e n i n n o v a t i e v e e c o n o m i e

Jaarstukken 2025

34

•

Mountainbikeroute De Peelbergen is geopend en er is gestart met het inventariseren van een nieuwe mountainbikeroute rondom Swolgen/Lottum.

•

In Regio Noord-Limburg is ingezet op regiomarketing. In 2025 is de merkstrategie ontwikkeld. Deze wordt in 2026 verder uitgebouwd.

•

Een toeristisch magazine is uitgegeven, met daarin al het moois dat Horst aan de Maas heeft te bieden. Daarnaast zijn de voorbereidingen getroffen voor het ontwikkelen van een app, “een digitale gastheer”, die de bezoeker door de gemeente leidt. Deze wordt in 2026 gelanceerd.

•

In Kasteelpark Ter Horst zijn concrete stappen gezet met behulp van het Uitvoeringsprogramma Kasteel Ter Horst. Denk hierbij aan het verbeteren van de sociale veiligheid door meer handhaving en een nieuw verlichtingsplan en de opening van het rovers en ridderspad. Maar ook het verbeteren van de basisvoorzieningen zoals de vervanging van prullenbakken en banken, het schoonmaken van het strand en de aanleg van extra beplanting.

5.6 Samenwerken aan een gezonde toekomst voor inwoners en ondernemers Als gemeente werken we aan een betere woon- werk- en leefomgeving voor inwoners en ondernemers. Dat hebben we in 2025 samen met andere Noord-Limburgse gemeenten (de regio), Provincie Limburg en het rijk gedaan. Door onze krachten te bundelen, bereiken we meer.

Dit hebben we gedaan:

•

Er is gewerkt aan de totstandkoming van een Gemeenschappelijke Regeling voor de samenwerking in Regio Noord-Limburg. Deze is per 1-1-2026 in werking getreden. Tegelijkertijd is er een concept-visie ontwikkeld met een toekomstbeeld voor de regio in 2045. Deze wordt in het 1e kwartaal 2026 aan de gemeenteraden voorgelegd. Vervolgens vertalen we de ambities in een uitvoeringsprogramma en bepalen we aan welke opgaven de regio de komende vier jaar gezamenlijk wil werken en welke opgaven lokaal kunnen worden opgepakt.

5 . To e k o m s t b e s t e n d i g e e n i n n o v a t i e v e e c o n o m i e

Jaarstukken 2025

35

•

In het convenant Regio Deal II zijn samen met het Rijk, de provincie, de Regio Noord-Limburg en externe partijen de volgende opgaven voor de regio bepaald: n

kennis, onderzoek & duurzaam ondernemen;

n

talent ontwikkelen & behouden;

n

vitale gemeenschappen & positieve gezondheid;

n

veiligheid & ondermijning.

In 2025 zijn bijdragen toegekend voor een eerste projectenvelop gebaseerd op één van deze vier thema’s. In december 2025 zijn projecten ingediend voor de tweede projectenvelop. In het voorjaar 2026 zal hierover een besluit plaatsvinden.

•

In 2025 hebben de regiogemeenten besloten een structurele bijdrage op te nemen in hun begroting voor Crossroads Limburg. Dit is een samenwerkingsverband tussen ondernemers, onderwijsinstellingen en overheden. Crossroads zet zich in voor een economisch gezonde regio, waar gezond ondernemen, gezond ontwikkelen en gezond leven centraal staan. Crossroads werkt aan een nieuw meerjarenprogramma. Ieder jaar evalueren we de meerwaarde en besluiten we of we de samenwerking verlengen.

5 . To e k o m s t b e s t e n d i g e e n i n n o v a t i e v e e c o n o m i e

Jaarstukken 2025

36

6. (Arbeids)migratie en integratie Baten 2025:

11,6

Lasten 2025:

-11,6

Saldo 2026:

-0,0

6.1 Inleiding “Door integraal samen te werken met partners, werkgevers en regio-gemeenten versterken we zowel participatie als bescherming.”

In 2025 hebben we gewerkt aan een inclusieve gemeente waarin arbeidsmigranten, statushouders en vluchtelingen op een veilige, verantwoorde en menswaardige manier kunnen wonen, werken en meedoen. We zetten in op goede huisvesting, duidelijke kaders voor ondernemers en betrouwbare informatie en ondersteuning voor nieuwe inwoners. Tegelijkertijd bewaken we de leefbaarheid en veiligheid in onze wijken en zorgen we dat opvang en begeleiding aansluiten bij wettelijke taken én lokale behoeften. Door integraal samen te werken met partners, werkgevers en regio-gemeenten versterken we zowel participatie als bescherming. Zo bouwen we aan een gemeenschap waarin iedereen die tijdelijk of blijvend in Horst aan de Maas woont, volwaardig kan bijdragen.

6.2 Arbeidsmigranten doen volwaardig mee in onze gemeente Ook in 2025 hebben de verschillende afdelingen integraal samengewerkt aan onze doelstellingen binnen het thema arbeidsmigratie. Onze inzet richt zich op het verbeteren van de woon- en leefomstandigheden van arbeidsmigranten en het borgen van een prettige en veilige leefomgeving voor al onze inwoners. Daarnaast creëren we ruimte voor (lokale) ondernemers, zodat zij op een verantwoorde manier kunnen blijven ondernemen.

Wat hebben we gedaan:

•

In juni 2025 stelde de gemeenteraad de ‘Uitgangspuntennotitie Arbeidsmigratie: Toekomst in Balans’ vast. Deze vormt een belangrijk fundament voor ons beleid rondom de huisvesting van arbeidsmigranten en geeft richting aan de sociaal maatschappelijke en veiligheidsthema’s die bijdragen aan onze integrale doelstellingen.

•

In december 2025 heeft het college de ‘Bouwsteen en Beleidsregel Huisvesting Arbeidsmigranten bij Agrarische Bedrijven 2026’ vastgesteld. Het bijbehorende TAM Omgevingsplan is ter inzage gelegd. In 2026 wordt het plan ter besluitvorming aan de gemeenteraad aangeboden. Hiermee ontstaat onder duidelijke voorwaarden weer ruimte voor nieuwe huisvestingsinitiatieven.

6. (Arbeids)migratie en integratie

Jaarstukken 2025

37

•

Het Meedoenplan is geïntegreerd in de exploitatievergunning. Daarmee worden huisvesters (vaak ook werkgevers) medeverantwoordelijk voor een goede informatievoorziening en ondersteuning bij de integratie van arbeidsmigranten.

•

We hebben verder gewerkt aan toegankelijke informatie voor arbeidsmigranten, onder meer door voortzetting van de MYinfoNL app en de ontwikkeling van een dekkend netwerk van fysieke informatiepunten in de regio: de Work In NL (WIN) punten. In samenwerking met de gemeenten Peel en Maas, Venlo en Venray beschikt elke gemeente vanaf februari 2026 over een fysiek informatiepunt.

•

Door deelname aan het ‘Experiment registratie tijdelijk verblijfsadres’ kregen we een beter beeld van adressen waar arbeidsmigranten tijdelijk verblijven die niet in de BRP geregistreerd staan. Onze structurele inschrijfaanpak leidde tot een stijging van het aantal BRP inschrijvingen (+13% t.o.v. 2024). Ook de kwaliteit van de inschrijvingen nam toe door het actief opvragen van brondocumenten. In samenwerking met Team Toezicht en Handhaving worden onjuiste inschrijvingen en mogelijke misstanden sneller gesignaleerd.

•

In 2025 is gestart met de ontwikkeling van het Sociaal Integratieplan, dat het uitvoeringskader vormt voor de sociaal maatschappelijke thema’s uit de uitgangspuntennotitie. Hierbij is afgestemd met diverse stakeholders en sleutelfiguren. Het plan wordt in 2026 ter vaststelling aan het college voorgelegd, waarna de gemeenteraad wordt geïnformeerd.

6.3 Statushouders doen volwaardig mee in onze gemeente In 2025 hebben we ons in het kader van onze wettelijke taak ingezet om statushouders te huisvesten, te begeleiden en te laten inburgeren. De instroom bleef afhankelijk van internationale ontwikkelingen en de taakstelling die het Rijk oplegt.

Wat hebben we gedaan:

•

We hebben in 2025 in totaal 72 statushouders gehuisvest. Hiervan verbleven 27 statushouders (tijdelijk) in de Doorstroomvoorziening in Broekhuizenvorst. 45 statushouders zijn gehuisvest in een reguliere woning in Horst aan de Maas (in totaal in 27 woningen, waarvan er 18 nieuw zijn toegewezen). Door de druk op de woningmarkt bleef het een uitdaging om voldoende passende woonruimte te vinden. Het groot aantal nareizigers, waaronder veel grote gezinnen, maakte de huisvestingsopgave extra uitdagend. Reguliere woningen zijn regelmatig te klein om passende huisvesting te bieden.

•

Statushouders ontvingen intensieve maatschappelijke begeleiding, gericht op het vergroten van hun zelfredzaamheid. Deze begeleiding bestond onder andere uit praktische ondersteuning (zoals het regelen van een DigiD, bankzaken, toeslagen en een zorgverzekering), hulp bij het wegwijs worden in de omgeving en ondersteuning bij het opbouwen van een sociaal netwerk.

6. (Arbeids)migratie en integratie

Jaarstukken 2025

38

•

We hebben uitvoering gegeven aan de Wet inburgering 2021. Inburgeringsplichtige statushouders zijn gestart met hun inburgeringstraject. Waar mogelijk hebben we ingezet op een combinatie van taal en participatie, met als doel dat statushouders zo snel mogelijk volwaardig meedoen in de samenleving via werk, vrijwilligerswerk en maatschappelijke activiteiten. Hiervoor werkten we samen met onder andere Synthese en Gilde Educatie.

6.4 Opvang van vluchtelingen De druk op de asielketen neemt toe, mede door oorlogen en instabiliteit op verschillende plekken in de wereld. Wij voelen ons verantwoordelijk voor deze maatschappelijke opgave. Wanneer er een beroep op ons wordt gedaan om opvang te bieden, denken wij actief mee over passende oplossingen.

Wat hebben we gedaan:

•

In 2025 was er een crisisnoodopvang voor Oekraïense ontheemden in de voormalige basisschool in Swolgen. De locatie bood ruimte aan maximaal 150 personen. Zij verbleven hier enkele nachten, waarna zij werden doorgeplaatst naar locaties voor langduriger opvang. In juni 2025 besloot het college de crisisnoodopvang per 1 januari 2026 te sluiten. De instroom van Oekraïense ontheemden was inmiddels gedaald naar gemiddeld 15–20 personen. Hierdoor werd de opvang grotendeels overbodig. Daarnaast maakten steeds vaker mensen voor wie de voorziening niet was bedoeld er gebruik van. Een brand in het gebouw op 18 augustus 2025 heeft ertoe geleid dat de opvanglocatie vervroegd is gesloten.

6. (Arbeids)migratie en integratie

Jaarstukken 2024

39

7. Gezonde, duurzame en ondernemende organisatie Baten 2025:

128,6

Lasten 2025:

-51,9

Saldo 2026:

-76,7

7.1 Inleiding In 2025 heeft de gemeente Horst aan de Maas verder gebouwd aan een betrouwbare, professionele en toekomstbestendige organisatie. We hebben onze dienstverlening aan inwoners en ondernemers verbeterd, processen verder gestroomlijnd en de interne beheersing versterkt. Ook is gewerkt aan moderne informatiesystemen en digitale veiligheid, zodat medewerkers hun werk effectief en verantwoord kunnen doen. We investeerden in ontwikkeling, vakmanschap en een gezonde, betrokken organisatiecultuur. Op het terrein van veiligheid pakten we criminaliteit en ondermijning stevig aan en is de regionale samenwerking verder verdiept. Daarbij zijn belangrijke stappen gezet in toezicht en handhaving, met uniforme processen en betere sturing. Tot slot houden we onze financiën op orde en blijven we gericht werken aan een veerkrachtige organisatie die klaar is voor de toekomst.

7.2 Goede dienstverlening en tevreden inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners In 2025 is op meerdere terreinen gewerkt aan het verbeteren van de dienstverlening, de interne organisatie en de sturing van de organisatie. De ingezette acties hebben bijgedragen aan een meer klantgerichte, voorspelbare en koersvaste organisatie.

Dienstverlening aan inwoners

“Ruim 90% van de inwoners ervaart de dienstverlening als persoonlijk en vriendelijk”

In 2025 is onderzocht hoe inwoners de dienstverlening rondom aanvragen van rij- en reisdocumenten ervaren en waarderen. De uitkomsten waren positief. Ruim 90% van de inwoners ervaart de dienstverlening als persoonlijk en vriendelijk . Met name houding en gedrag van medewerkers werden hoog gewaardeerd. Daarnaast is geanticipeerd op de tijdelijke piek in aanvragen voor paspoorten, identiteitskaarten en rijbewijzen als gevolg van de gewijzigde geldigheidsduur van deze documenten.

7. Gezonde, duurzame en ondernemende organisatie

Jaarstukken 2025

40

Er was voldoende capaciteit beschikbaar om aanvragen tijdig te verwerken en vragen van inwoners snel te beantwoorden. Hierdoor bleef de kwaliteit en snelheid van de dienstverlening ook bij een toenemende vraag op peil.

Procesverbetering en interne beheersing In 2025 zijn processen efficiënter en uniformer ingericht om onder andere de doorlooptijden te verkorten, zoals bij Wmo- en APV-vergunningen. Procesbeschrijvingen zijn opgesteld en geactualiseerd, waarbij steeds het belang van de inwoner en/of ondernemer centraal stond. Rollen, verantwoordelijkheden en beïnvloedingsmogelijkheden zijn per proces vastgelegd. De voortgang en effecten van deze procesverbeteringen zijn continu gevolgd via sturingsinformatie in de vorm van dashboards. Daarnaast zijn trainingen ‘schrijven op B1-niveau’ ingezet om helder uit te leggen waar de gemeente aan werkte en welke besluiten werden genomen, met als doel begrijpelijke communicatie voor inwoners. Uit de in 2025 uitgevoerde interne controles op de belangrijkste en meest risicovolle processen zijn geen noemenswaardige rechtmatigheidsissues naar voren gekomen. De resultaten van deze toetsingen zijn gedeeld met de accountant. In aanvulling hierop heeft de accountant een interim-controle uitgevoerd. De hoofdconclusie was dat de interne beheersing en controleomgeving van een voldoende niveau was. De resultaten van de interim-controle zijn gedeeld met de auditcommissie.

Planning & Control Er is ingezet op het verbeteren van de instrumenten voor beleids- en besluitvorming. Conform de in 2024 door de gemeenteraad vastgestelde notitie Planning & Control 2024 is gewerkt met afdelingsplannen. Daarnaast is voor het Directieteam een mijlpalenplanning geïntroduceerd, waarin de belangrijkste activiteiten uit de afdelingsplannen zijn opgenomen. De voortgang hierop is structureel gemonitord. 2025 was bovendien het eerste jaar waarin één in plaats van twee begrotingsbijstellingen aan de raad is voorgelegd. In combinatie met de afdelingsplannen en de mijlpalenplanning heeft dit bijgedragen aan meer focus en een koersvastere organisatie.

“Het samenspel tussen raad, college en ambtelijke organisatie is in 2025 verder versterkt. ”

Bestuurlijk-ambtelijk samenspel Het samenspel tussen raad, college en ambtelijke organisatie is in 2025 verder versterkt. De raadsplanning is verfijnd en de periodieke afstemming met de griffier is voortgezet. Door extra aandacht voor de marsrouteplanning werd de gemeenteraad eerder en beter geïnformeerd over het moment waarop majeure beleidsvoorstellen aan de orde kwamen en over de bijbehorende impact.

7. Gezonde, duurzame en ondernemende organisatie

Jaarstukken 2025

41

De raad is stap voor stap meegenomen in de verschillende fases van het besluitvormingsproces, onder andere via themasessies. Daarnaast was de organisatie actief betrokken bij diverse inhoudelijke themasessies met de raad, zoals over de omgevingsvisie, Gedeelde Peel en het arbeidsmigrantenbeleid. Ook is geïnvesteerd in opleiding en ontwikkeling van medewerkers, specifiek gericht op het schrijven en de inhoud van college- en raadsvoorstellen en op het versterken van het bewustzijn van ieders rol en verantwoordelijkheid. In het najaar is samen met de griffie gestart met de voorbereiding op de gemeenteraadsverkiezingen, met als doel te komen tot een inwerkprogramma voor college en raad waarin het bestuurlijk-ambtelijk samenspel expliciet aandacht krijgt.

Strategische denkkracht Er is ingezet op het versterken van de strategische denkkracht binnen de ambtelijke organisatie. Er is geanticipeerd op grote maatschappelijke ontwikkelingen en de gevolgen daarvan voor de gemeente zijn in kaart gebracht via een strategische inventarisatie. Deze inventarisatie heeft richting gegeven aan de voorbereiding en start van de nieuwe bestuursperiode.

Integriteitsonderzoek In 2025 liet de gemeente een onafhankelijk integriteitsonderzoek uitvoeren naar aanleiding van het handelen van een voormalig ambtenaar. Deze had geld ontvangen van een ondernemer voor de aankoop van een bouwkavel en de bouw van een woning. Berenschot concludeert dat er op basis van de verzamelde feiten en omstandigheden niet is vastgesteld dat er voordelen zijn toegekend aan deze ondernemer, maar wel dat er mogelijk sprake was van belangenverstrengeling bij het handelen van de voormalige ambtenaar. Er is aangifte gedaan door de gemeente.

7.3 Informatiesystemen en digitale dienstverlening professioneel geregeld Ook in 2025 hebben we weer stappen gezet in de continu voortgaande digitalisering van onze dienstverlening en bedrijfsvoering.

Wat hebben we gedaan:

•

De uitrol van een moderne digitale werkplek voor al onze medewerkers, zodat zij vanaf een plek toegang hebben tot documenten, deze eenvoudig kunnen delen, deze eenvoudig archiefwaardig kunnen opslaan en terugvinden. We houden zo beter grip op onze informatie.

•

De uitrol van een zaaksysteem voor die processen welke niet in een specifieke software-applicatie zijn ondergebracht.

7. Gezonde, duurzame en ondernemende organisatie

Jaarstukken 2025

42

•

Het ontwikkelen en uittesten van een aantal AI-toepassingen voor dienstverlening en bedrijfsvoering, zoals bijv. automatische herkenning en vergelijking van onroerend goed t.b.v. WOZ en het eenvoudig opstellen van leefzorgplannen.

•

Het verder ontwikkelen en toepassen van dashboards voor managementsturing en beleidsondersteuning binnen o.a. het Sociaal Domein.

•

Het ontwikkelen van een meer onafhankelijke ICT-infrastructuur, waardoor we meer grip houden op onze gemeentelijke data.

•

Het opstarten van trainingen voor medewerkers voor het up-to-date houden van digitale kennis en vaardigheden, zoals AI-geletterdheid.

7.4 Beste werkgever Goede dienstverlening begint bij goede medewerkers. Alle ambities kunnen we alleen waarmaken als we een sterke, ambtelijke organisatie hebben. Een organisatie met genoeg medewerkers om alle taken goed uit te voeren; mensen met de juiste kennis en vaardigheden; medewerkers die met veel plezier hun werk doen; die duurzaam inzetbaar zijn; medewerkers die trots zijn om voor onze organisatie en onze inwoners te werken.

Wat hebben we gedaan:

•

We hebben geïnvesteerd in ondernemende, betrokken en professionele medewerkers. Dit hebben we gedaan door het inzetten van talentontwikkeling en de inzet van de Talent Motivatie Analyse, zowel individueel als in de teams op de diverse afdelingen.

•

Er ligt een vastgestelde visie op leren en ontwikkelen, waar wij uitvoering aan geven. Voorbeelden hiervan zijn het doorontwikkelen van ons platform Wies met een divers aanbod van trainingen. Daarnaast zijn we gestart met ‘I in het Hart’ om ook de digitale vaardigheden van onze medewerkers te vergroten.

•

Het Medewerkers Tevredenheidsonderzoek is in 2025 afgerond en de resultaten zijn in alle afdelingen met elkaar besproken. We blijven deze metingen periodiek voortzetten.

7.5 Iedereen een veilig gevoel In 2025 hebben we verder uitvoering gegeven aan het Integraal Veiligheidsplan 2024–2027. We stelden nieuw Bibob‑beleid vast, voerden 25 onderzoeken uit en voegden een extra toetsingskader (beoordeling slecht levensgedrag) toe binnen de APV‑vergunningen. Zo kunnen we integriteitsrisico’s bij vergunningverlening beter signaleren.

7. Gezonde, duurzame en ondernemende organisatie

Jaarstukken 2025

43

Binnen het regionale programma Veiligheid hebben we sterk ingezet op het aanpakken van georganiseerde criminaliteit. Het ACT! is doorontwikkeld tot een professioneel, vast team en er zijn meerdere gezamenlijke controles uitgevoerd. Met de campagne ‘Kijk niet weg’ hebben we inwoners actief bewuster gemaakt van signalen van ondermijning. Deze inspanningen dragen bij aan een betere (regionale) uitvoeringskracht en grotere meldingsbereidheid. Samen met partners zijn we gestart met een regionale integrale aanpak voor jongeren die risico lopen op criminele ontsporing. Deze samenwerking heeft geleid tot betere afstemming en vroegsignalering. Op het terrein van mensenhandel zijn vier zaken opgepakt in samenwerking met het Zorg en Veiligheidshuis en RIECpartners, en is het regionale beleid geëvalueerd. Hierdoor hebben we de aanpak van signalen en casuïstiek verder versterkt. We hebben de regionale samenwerking binnen het Zorg- en Veiligheidshuis versterkt en verder geprofessionaliseerd door een meerjarenplan voor te bereiden en nieuwe bestuurlijke afspraken te ontwikkelen, met speciale aandacht voor een zorgvuldige gegevensverwerking. Samen met inwoners hebben we het netwerk van Whatsapp Buurtpreventie verder uitgebreid, wat heeft gezorgd voor meer sociale veiligheid in buurten.

Daarnaast is de triagetafel Veilig Thuis versterkt, waardoor meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling sneller en effectiever kunnen worden opgepakt. Veiligheid is in 2025 structureel opgenomen in belangrijke strategische documenten, zoals de Omgevingsvisie Horst aan de Maas 2040 en beleidsstukken over arbeidsmigratie. Daarmee is het thema duurzamer geborgd in ons beleid. Via de Veiligheidsregio hebben we gewerkt aan maatschappelijke weerbaarheid. Er zijn deelplannen opgesteld voor noodsteunpunten en inwonerscommunicatie. In Roermond is een test uitgevoerd waarbij gezinnen 72 uur zonder voorzieningen leefden; de inzichten hiervan helpen ons beter voorbereid te zijn op crisisomstandigheden. Tot slot hebben we deelgenomen aan de landelijke Veiligheidsmonitor 2025. De resultaten worden in 2026 geanalyseerd en gebruikt om ons veiligheidsbeleid verder te versterken.

7. Gezonde, duurzame en ondernemende organisatie

Jaarstukken 2025

44

7.6 Meer Toezicht en Handhaving De afgelopen jaren stond de VTH‑organisatie voor grote en complexe veranderingen. De overgang van de toezicht‑ en handhavingstaken vanuit Venray vroeg om nieuwe werkafspraken, het borgen van kwaliteit en het opbouwen van een stabiel, deskundig team. Begin 2025 zijn alle taken op het gebied van toezicht en handhaving (omgevingsrecht) volledig ondergebracht bij de gemeente Horst aan de Maas. De organisatie is inmiddels volledig ingevuld. De afdeling ATH heeft haar werkprocessen

“De afdeling ATH heeft haar werkprocessen vernieuwd en gelijkgetrokken met de eisen van de Omgevingswet.”

vernieuwd en gelijkgetrokken met de eisen van de Omgevingswet. Deze uniforme processen zijn vastgelegd in onze VTH‑applicatie (Rx‑Mission). Dit heeft geleid tot:

•

Duidelijke processen en één manier van werken, met heldere taken, rollen en verantwoordelijkheden;

•

Hogere en beter geborgde kwaliteit van het werk;

•

Beter inzicht en sturing op alle stappen in het proces.

Daarnaast hebben we gewerkt aan het versterken van de basis. Zo is de PDCA‑cyclus verder opgebouwd, is de monitoring verbeterd en maken we meer gebruik van datasturing. Ook zijn taken en verantwoordelijkheden scherper gepositioneerd.

7.7  Financiën nu en in de toekomst op orde Het afgelopen jaar hebben we ons ‘huishoudboekje’ in balans en op orde gehouden. Dit betekent dat we niet meer geld hebben uitgegeven dan dat er binnen is gekomen, dat de structurele uitgaven zijn gedekt met structurele inkomsten en dat er een begroting 2026-2029 ligt waarvan de eerste twee jaren reëel sluitend zijn. De tekorten in de jaren 2028 en 2029 blijven binnen de 2% norm die we van de gemeenteraad hebben meegekregen.

7. Gezonde, duurzame en ondernemende organisatie

Jaarstukken 2025

45

Ook leren we steeds beter te ramen en te

“Dit jaar sluiten we af met een positief rekeningresultaat van € 3,4 miljoen.”

begroten en kunnen op die manier ‘scherper aan de wind varen’. Hadden we in 2024 nog een rekeningresultaat van € 6,4 miljoen en een budgetoverheveling van € 2,6 miljoen. Dit jaar sluiten we af met een positief rekeningresultaat van € 3,4 miljoen met een voorgestelde budgetoverheveling van € 1,0 miljoen. Onze planning en bijbehorende budgetten worden dus realistischer en komen steeds dichter bij de realisatie / de werkelijkheid te liggen. Zo leggen we veel minder onnodig beslag op schaarse middelen.

Daar staat tegenover dat we aan het einde van het jaar minder te bestemmen hebben om in de Algemene Reserve te storten. Onze financiële buffer voor de toekomst die we in de komende jaren naar alle waarschijnlijkheid echt nodig gaan hebben. Zeker gezien de verschuiving van het Ravijnjaar richting 2028 en 2029, de onzekerheid wat we vanuit het rijk mogen verwachten qua Algemene Uitkering, maar ook de mondiale ontwikkelingen van de afgelopen tijd en de effecten hiervan op prijzen met name voor energie en grondstoffen.

7. Gezonde, duurzame en ondernemende organisatie

Jaarstukken 2025

46