08d Bijlage 1 - Jaarstukken 2025
Tekst van het document
Gemeente Horst aan de Maas
Jaarstukken 2025
Jaarstukken 2025
1
Inhoudsopgave Inleiding
3
Kijk op Jaarstukken 2025
6
1. Vitale kernen 1.1 Inleiding 1.2 Voor iedereen een passende woning 1.3 Gezonde wijken die uitnodigen tot bewegen en ontmoeten 1.4 Cultuur, erfgoed en accommodaties: een fundament voor vitale gemeenschappen 1.5 Inwoners denken en beslissen mee 1.6 Vitale kernen: goed bereikbare en veilige kernen
7 7 7 8 9 10 12
2. Een sterke sociale basis 2.1 Inleiding 2.2 Focus op activiteiten die écht het verschil maken 2.3 Meer gezondheid, minder zorg 2.4 Iedereen kan leren en zich ontwikkelen 2.5 Iedereen doet mee 2.6 Ondersteuning van kwetsbare doelgroepen
14 14 15 16 17 19 21
3. Een natuurlijk & vitaal landelijk gebied 3.1 Inleiding 3.2 Omgevingswet, Omgevingsvisie en Omgevingsplannen: één koers voor de fysieke leefomgeving 3.3 Een toekomstbestendige leefomgeving voor mensen, bedrijven, landschap en natuur
23 23 23
4. Duurzaam Horst aan de Maas 4.1 Inleiding 4.2 Klimaatneutraal in 2050 4.3 Minder overlast bij extreme regenval en hitte én meer biodiversiteit 4.4 Slimmer afval inzamelen: samen circulair
26 26 26 27
5. Toekomstbestendige en innovatieve economie 5.1 Inleiding 5.2 Een florerende en innovatieve agrarische sector 5.3 Vitale, levendige centra 5.4 De juiste bedrijven op de juiste plek 5.5 Een bruisende vrijetijdseconomie 5.6 Samenwerken aan een gezonde toekomst voor inwoners en ondernemers
31 31 31 33 33 34 35
6. (Arbeids)migratie en integratie 6.1 Inleiding 6.2 Arbeidsmigranten doen volwaardig mee in onze gemeente 6.3 Statushouders doen volwaardig mee in onze gemeente 6.4 Opvang van vluchtelingen
37 37 37 38 39
7. Gezonde, duurzame en ondernemende organisatie 7.1 Inleiding 7.2 Goede dienstverlening en tevreden inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners 7.3 Informatiesystemen en digitale dienstverlening professioneel geregeld 7.4 Beste werkgever 7.5 Iedereen een veilig gevoel 7.6 Meer Toezicht en Handhaving 7.7 Financiën nu en in de toekomst op orde
40 40 40
Inhoudsopgave
24
29
42 43 43 45 45
Jaarstukken 2025
2
Jaarstukken 2025 inleiding Voor u ligt de jaarrekening over 2025. We sluiten een jaar af waarin we als gemeente opnieuw hebben laten zien waartoe we in staat zijn wanneer we met elkaar de schouders eronder zetten. 2025 was een jaar van doorbouwen, verdiepen en volhouden – een jaar waarin we, ondanks grote maatschappelijke vraagstukken en financiële onzekerheden, mooie resultaten hebben bereikt voor onze inwoners. Het was een jaar waarin het lukte om verder vooruit te kijken, maar vooral ook om zichtbaar stappen te zetten in het hier en nu. We zijn bijzonder trots dat Horst aan de Maas voor het tweede jaar op rij bouwkoploper van Limburg is, én ook landelijk hoog scoort met een mooie 18e positie. Met 1.115 verleende vergunningen hebben we onze ambitieuze doelstelling ruim overtroffen. Maar achter die cijfers schuilt meer dan alleen aantallen: het zijn woningen die betaalbaar zijn, passend voor doelgroepen, verspreid over de kernen en in samenhang met leefbaarheid en voorzieningen. Tegelijkertijd zagen we onze wijken groener, gezonder en levendiger worden. Bewonersinitiatieven zoals vergroende pleinen en vernieuwde hofjes gaven dorpen een nieuwe impuls, en het is juist deze lokale energie die Horst aan de Maas kenmerkt.
Dat bleek ook uit de landelijke erkenning: onze gemeente stond in 2025 op plek 1 in Nederland in burgercollectieven per 100.000 inwoners – een prachtige bevestiging van de kracht van samen doen.
“In 2025 werd zichtbaar hoe goed samenwerking kan werken wanneer inwoners, vrijwilligers en professionals elkaar weten te vinden.”
Ook in het sociaal domein hebben we met overtuiging verder gebouwd aan de beweging van zorg naar gezondheid. In 2025 werd zichtbaar hoe goed samenwerking kan werken wanneer inwoners, vrijwilligers en professionals elkaar weten te vinden. Via Thuis IN! versterkten dorpsteams de sociale basis, jongeren dachten mee over een gezonde leefomgeving en mantelzorgers kregen gerichtere ondersteuning.
Inleiding
Jaarstukken 2025
3
De aandacht voor preventie, mentale gezondheid, valpreventie en welzijn zorgde ervoor dat steeds meer inwoners eerder passende hulp kregen. Het is een ontwikkeling die tijd vraagt, maar waarvan we in 2025 duidelijk zagen dat de route die we hebben gekozen werkt. In het fysieke domein hebben we belangrijke mijlpalen gehaald. De vaststelling van de Omgevingsvisie markeerde een nieuw hoofdstuk in de manier waarop we omgaan met ruimte, landschap, natuur en energie. We zetten tegelijkertijd stevige stappen in gebiedsgerichte samenwerking in de Gedeelde Peel, waar natuurherstel, stikstofreductie en toekomstperspectief voor agrarische ondernemers hand in hand moeten gaan. In onze eigen kernen werkten we verder aan klimaatbestendigheid: minder verharding, meer wateropvang en meer groen. Met de start van het programma Groen Blauw Klimaatadaptatie en de aanpak van urgente knelpunten werd zichtbaar hoe we toekomstbestendige keuzes vertalen naar praktische resultaten. Duurzaamheid kreeg een brede invulling. Woningeigenaren met een laag inkomen werden ontzorgd bij isolatiemaatregelen, bedrijven werden actief gestimuleerd te verduurzamen en het scheidingspercentage van afval bleef met 96% uitzonderlijk hoog. Inwoners zagen door heel de gemeente concrete verbeteringen: nieuwe bomen, afgekoppelde straten, vergroende plekken en projecten voor biodiversiteit.
Zo groeiden kleine stappen uit tot een groot gezamenlijk resultaat. Economisch zette Horst aan de Maas zijn koers voort als veelzijdige en toekomstgerichte gemeente. We versterkten de samenwerking met ondernemers, investeerden in een bruisende vrijetijdseconomie en ontwikkelden samen met de regio het toekomstbeeld voor Noord Limburg richting 2045. Ook binnen de agrarische sector – een belangrijke pijler in onze gemeente – hebben we ondernemers ruimte gegeven om te innoveren, terwijl we tegelijk duidelijkheid bieden over leefbaarheid en gezondheid voor omwonenden.
Inleiding
Jaarstukken 2025
4
Het jaar 2025 was verder een jaar waarin we opnieuw veel werk verzetten op het gebied van arbeidsmigratie, integratie en veiligheid. Met nieuwe beleidskaders, betere informatievoorziening, versterkte handhaving en hechtere samenwerking in de regio is een stevig fundament gelegd voor een veilige, leefbare en rechtvaardige aanpak. Ook hebben we statushouders intensief begeleid in hun huisvesting en inburgering, vaak onder uitdagende omstandigheden op de woningmarkt. Onze eigen organisatie bleef zich intussen ontwikkelen. De digitale werkplek, nieuwe informatiesystemen, duidelijke processen, versterkte interne beheersing en opleidingen voor medewerkers zorgden voor een professionelere en wendbaardere organisatie. Het bestuurlijk ambtelijk samenspel is sterker geworden, en dankzij afdelingsplannen, dashboards en een aangescherpte Planning & Control cyclus zijn we in staat om doelgerichter, transparanter en meer in samenhang te werken. We kijken terug op een intensief en rijk jaar, waarin veel
“We komen als gemeente verder wanneer we samenwerken.”
is gebeurd en veel tot stand kwam. Wat 2025 vooral heeft laten zien, is dat we als gemeente verder komen wanneer we samenwerken: inwoners die initiatief nemen en samen de schouders eronder zetten, ondernemers die kansen benutten, verenigingen die bruggen slaan, medewerkers die zich inzetten, en een raad en college die gezamenlijk richting geven. Dáár ligt de kracht van Horst aan de Maas. Met dat vertrouwen kijken we vooruit. B&W van de gemeente Horst aan de Maas
Inleiding
Jaarstukken 2025
5
Kijk op de Jaarstukken 2025
Totale uitgaven
Totale inkomsten
€185,7 Miljoen
€189,1 Miljoen
De volledige jaarrekening vindt u op: horstaandemaas.jaarverslag-2025.nl/
1
Algemene uitkering uit gemeentefonds
€ 92,4 miljoen
5
1 Heffingen en belastingen
Vitale kernen
Inkomsten uit heffingen:
€ 32,5 miljoen • De ambitie van 1.000 vergunde woningen is ruim gehaald met 1.115 vergunningen. • Het herstructureringsonderzoek Horst West (Buurtsaam) is afgerond. • De gemeentelijke accommodaties zijn volledig geschouwd en vertaald naar een MJOP & MIP 2026–2030. • We zijn in Nederland de gemeente met de meeste burgercollectieven per 100.000 inwoners. • De maximumsnelheid op meerdere wegen is verlaagd (o.a. Grubbenvorst–Lottum).
2
Overige uitkeringen &
€ 45,0 miljoen
algemene baten
3
4
Bouwgrondexploitaties, verpachting en overige economische zaken
Onttrekking reserves
€ 8,2 miljoen
Onroerende zaakbelasting (OZB)
€
17,4 miljoen
Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht
€
4,7 miljoen
Rioolheffing
€
6,0 miljoen
Toeristenbelasting
€
3,2 miljoen
Reclamebelasting
€
0,1 miljoen
Overige heffingen
€
2,5 miljoen
2 Een sterke sociale basis
• De Triagetafel is geborgd en de intensieve casusregisseurs t.b.v. huiselijk geweld & veiligheid zijn gestart.
3 Een natuurlijk vitaal en landelijk gebied
Totaal
€ 9,6 miljoen
€ 33,8 miljoen
Een deel van de gemeentelijke inkomsten bestaat uit heffingen zoals Onroerend zaakbelasting (OZB), afvalstoffenheffing en rioolheffing. Wat betekent
4
5 HADM 2024 (1)
Limburgs gemiddelde 2025 (1)
HADM 2025 (1)
OZB
€ 428,-
€ 372,-
€ 446,-
nevenstaande cijfers zien.
Rioolheffing
€ 280,-
€ 248,-
€ 280,-
Afvalstoffenheffing
€ 265,-
€ 327,-
€ 273,-
Totaal
€ 973,-
€ 948,-
€ 999,-
In 2025 betaalde een gemiddeld huishouden 2,7% komt neer op een bedrag van € 26.
€ 13,4 miljoen • We hebben het kader voor de Opwekking van Duurzame Elektriciteit (KODE) geëvalueerd en de uitgangspuntennotitie voor het Energieprogramma opgesteld. • We hebben woningeigenaren met een laag inkomen ondersteund bij het verduurzamen van hun woning. • De urgente waterroverlastknelpunten Schoolstraat Horst en de Zumpel in Grubbenvorst zijn opgelost en we hebben verder ingezet op afkoppeling van hemelwater (KRW opgave nu 52,5% gerealiseerd). • Het aantal kg ingezameld restafval per inwoner is gedaald naar 23 kg (−13%) en vanaf 1 maart 2025 zijn we voor de afvalinzameling aangesloten bij de GR Reinigingsdienst Maasland (RDM).
dit voor een gemiddeld huishouden? Dat laten de
meer aan gemeentelijke heffingen dan in 2024 . Dit
€ 9,0 miljoen • De Omgevingsvisie is vastgesteld. • Het Ontwerp omgevingsplan voor Meterik is opgesteld en de voorbereidingen voor Horst en andere kernen zijn gestart. • De samenwerking binnen NOVEX Gedeelde Peel, incl. energielandschap Dorperpeel en bijdrage aan LOS focusgebied, is gestart. • De bestemmingsplannen voor de verbrede reikwijdte Toverland én voor Grandorse, zijn vastgesteld.
Duurzaam Horst aan de Maas
Wat betaalt de inwoner?
€ 59,3 miljoen • Het Wmo en leerlingenvervoerbeleid is op basis van omgekeerde verordening herschreven. • Vanuit IN! Horst aan de Maas is t.b.v. gezondheid een samenhangende preventieve aanpak neergezet. • We hebben uitvoering gegeven aan het Integraal Huisvestingsprogramma Onderwijs met o.a. de opening van Kindcentrum Doolgaard en de bouwstart van OKC Weisterbeek. • De inkomensgrens van het minimabeleid is geüniformeerd en verhoogd naar 130%.
Een toekomstbestendige en innovatieve economie
6 (Arbeids)migratie en integratie
7 (1) bron is belastingsoverzicht provincie Limburg 2024 en 2025
Een gezonde, duurzame en ondernemende gemeentelijke organisatie
€ 8,0 miljoen • Het uitvoeringsprogramma veehouderij 2.0 is vastgesteld en 20 agrarische bedrijven nemen deel aan één van de opkoopregelingen. • De detailhandelsvisie voor het centrum van Horst en Sevenum is vastgesteld. • We hebben een ontwikkelkader Klaver 7 opgesteld. • De nieuwe Mountainbikeroute De Peelbergen is geopend. • Samen met het Rijk, de provincie, de Regio Noord-Limburg en externe partijen is het convenant Regio Deal II incl. de eerste projectenenveloppe vastgesteld.
€ 11,6 miljoen • De uitgangspuntennotitie Arbeidsmigratie en de beleidsregel huisvesting arbeidsmigranten bij agrarische bedrijven, zijn vastgesteld. • Het Meedoenplan is in de exploitatievergunning geïntegreerd waardoor huisvesters. medeverantwoordelijk zijn geworden voor goede informatie & begeleiding van arbeidsmigranten. • Er zijn 72 statushouders gehuisvest. • De crisisnoodopvang voor Oekraïense ontheemden is in augustus na een brand vroegtijdig gesloten.
€ 51,9 miljoen • Er zijn procesverbeteringen doorgevoerd om o.a. bij de Wmo en APV vergunningen de doorlooptijd te verkorten. • Het samenspel tussen raad, college en ambtelijke organisatie is in 2025 verder versterkt. • De strategische denkkracht van de organisatie is versterkt. • Moderne digitale werkplek en zaaksysteem is uitgerold voor alle medewerkers. • We hebben geïnvesteerd in ondernemende, betrokken en professionele medewerkers door o.a. de Talent Motivatie Analyse en ‘I in het Hart’. • We hebben uitvoering gegeven aan het Integraal Veiligheidsplan, inclusief nieuw Bibob beleid en de regionale aanpak georganiseerde criminaliteit. • De Financiën zijn op orde en we hebben in 2025 een positief rekeningresultaat van € 3,44 mln. en een budgetoverheveling van € 1 mln..
1. Vitale kernen Baten 2025:
14,3
Lasten 2025:
-32,5
Saldo 2026:
-18,2
1.1 Inleiding In 2025 is verder gewerkt aan het versterken van vitale kernen in Horst aan de Maas. Er zijn stappen gezet om de woon- en leefomgeving te verbeteren, met aandacht voor passende woningen en kwalitatief groen in de openbare ruimte. Op sociaal vlak is ingezet op het ondersteunen van lokale initiatieven. Er is gewerkt aan toegankelijkheid en beschikbaarheid van activiteiten en ondersteuning, zodat alle inwoners mee kunnen doen, ongeacht achtergrond of herkomst. Sport-, cultuur- en ontmoetingsvoorzieningen speelden daarin een belangrijke rol om de leefbaarheid en sociale samenhang in de kernen te versterken.
1.2 Voor iedereen een passende woning “We zijn voor het tweede jaar op rij bouwkoploper van Limburg en staan zelfs 18e op de Nederlandse ranglijst.”
Het Masterplan Wonen is afgerond en de ambitie van 1.000 vergunde woningen is ruim gehaald met 1.115 vergunningen. Daarmee zijn we voor het tweede jaar op rij bouwkoploper van Limburg en staan we 18e landelijk.
Wat hebben we gedaan:
•
In 2025 zijn 202 woningvergunningen afgegeven, exclusief grote projecten zoals Möäleveld, D’n Crouwel en Beerendonckerweg, waarvan de procedures nog liepen.
•
We hebben de doorstroming bevorderd via zes verhuisvouchers voor ouderen die verhuisden naar een levensloopbestendige sociale huurwoning.
•
Het afprijzen van sociale huur voor jongeren tot 23 jaar is door gewijzigde wetgeving per 1-1-2026 niet meer nodig; het aanbod tot de kwaliteitskortingsgrens lijkt voldoende. We blijven dit monitoren in de prestatieafspraken.
•
De regionale huisvestingsverordening is afgestemd met Noord-Limburg en wordt per 1 juli 2026 van kracht, met urgentie voor aandachtsgroepen en voorrang voor lokale binding.
•
In Meerlo is een plan voor nieuwe woonwagen-standplaatsen uitgewerkt; in Sevenum lopen gesprekken met de omgeving en in Horst wordt een locatievoorstel voorbereid.
1. Vitale kernen
Jaarstukken 2025
7
•
De vergunningprocedures voor flexwoningen zijn complex; we streven naar circa 80 stuks op drie locaties. De vergunning voor 8 woningen in America is onherroepelijk, Horst en Meerlo volgen in 2026.
•
De uitvoering van de Wet Goed Verhuurderschap en de Wet Betaalbare Huur is in 2025 geïntegreerd in de reguliere processen.
•
In 2025 is gewerkt aan het nieuwe Volkshuisvestingprogramma Horst aan de Maas, als opvolger van het Masterplan Wonen. Dit programma is samen met de inwonerraad en andere stakeholders opgesteld en omvat vier thema’s: woningbouw, betaalbaarheid, wonen en zorg voor ouderen, en ‘voor iedereen een thuis’. Per thema zijn opgaven en de inzet van financiële, juridische en communicatieve instrumenten uitgewerkt. Het programma bevat een Uitvoeringsplan Woningbouw en een planning voor de implementatie van instrumenten. De focus ligt op meer betaalbare woningen, kleinere woningen voor één- en tweepersoonshuishoudens, nultredenwoningen voor ouderen en betere doorstroming. We streven tot 2030 naar gemiddeld 250 vergunningen per jaar, waarvan minimaal 30% sociale huur en 37% betaalbaar. Er wordt gebouwd naar behoefte in alle kernen; kernen met achterstand krijgen voorrang. Voor sommige kernen moeten nog locaties worden vastgesteld. Vanwege de complexiteit vergroten we vanaf 2026 de ambtelijke capaciteit. Het programma sluit aan op de provinciale en regionale volkshuisvestingsplannen die in ontwikkeling zijn.
1.3 Gezonde wijken die uitnodigen tot bewegen en ontmoeten In 2025 hebben we gewerkt aan wijken die uitnodigen tot bewegen en ontmoeten. Dat is het ‘droombeeld’ van vitale kernen.
Wat hebben we gedaan:
•
In het kader van de herstructurering van wijken is in 2025 een onderzoek uitgevoerd naar kansen voor het versterken van de leefbaarheid in de drie wijken van Horst West (Buurtsaam). Op basis van de kansenkaart die uit dit onderzoek naar voren kwam, zijn nieuwe afspraken gemaakt met Wonen Limburg om de samenwerking voor de integrale gebiedsontwikkeling in deze wijken tot 2030 verder voort te zetten.
1. Vitale kernen
Jaarstukken 2025
8
•
In 2025 zijn de inwonerinitiatieven “Van der Horstpleinvan Merwijckplein” en “de Hofjes Norbertuswijk” in Horst afgerond. Het van der Horst plein was erg versteend en is getransformeerd naar een groene plek waar inwoners kunnen ontmoeten. We hebben hier ook verharding afgekoppeld waardoor de kans op wateroverlast is afgenomen. Bij de Hofjes zijn grasvelden vergroend en ingericht voor ontmoeten en spelen. Ook hier wordt water opgevangen om overlast te verminderen.
•
We hebben het project “Meer Groen in de wijk” ontwikkeld waarbij inwoners gratis een plantenpakket aangeboden krijgen.
•
We hebben in twee Horster wijken een “Groene Burendag” georganiseerd. Ontmoeten, saamhorigheid en elkaar helpen staan hierbij centraal.
•
In het kader van het nieuwe Volkshuisvestingsprogramma hebben we in 2025 overwogen een subsidie in te zetten voor het levensloopbestendig maken van woningen. Dit zou gaan om een lening met gunstige voorwaarden, gefaciliteerd door het Stimuleringsfonds Volkshuisvesting Nederlandse gemeenten (SVN), voor woningaanpassingen zoals trapliften of drempelvrije badkamers. We hebben echter geconstateerd dat deze subsidie beperkt effectief is, omdat er al veel mogelijkheden zijn via de WMO om woningen levensloopbestendig te maken. We zetten in het programma juist in op doorstroming en het toevoegen van nultredenwoningen omdat daar meer effect mee bereikt kan worden.
1.4 Cultuur, erfgoed en accommodaties: een fundament voor vitale gemeenschappen We hebben ingezet op het versterken en beleefbaar maken van cultuur en erfgoed in Horst aan de Maas. We hebben gewerkt aan een toegankelijk aanbod van cultuur, erfgoed en sport, met goede accommodaties die dit ondersteunen. Ook is extra aandacht besteed aan het verenigingsleven en activiteiten voor jeugd, ouderen en kwetsbare groepen, zodat iedereen kan deelnemen en elkaar kan ontmoeten.
1. Vitale kernen
Jaarstukken 2025
9
Wat hebben we gedaan:
•
We hebben alle gemeentelijke accommodaties geschouwd en dit vertaald naar een Meerjarige Onderhoudsplan (MJOP) en een meerjarig investeringsplan (MIP) voor 2026–2030.
•
We onderzochten de exploitatiedruk bij besturen van Multifunctionele Accommodaties (MFA’s) en bieden nu o.a. MJOP‑ondersteuning aan niet‑gemeentelijke MFA’s.
•
We troffen voorbereidingen voor nieuw- en verbouw van o.a. het gemeentehuis, hockeykleedruimten en de Kruisweide; incidentele subsidies zijn verstrekt aan het Brouwershuis en MFA De Zwingel.
• •
Alle sportvelden zijn gekeurd en voldoen aan de vereisten. We hebben een parttime medewerker aangetrokken voor uitvoering van het geactualiseerde accommodatiebeleid.
“In Horst aan de Maas krijgen initiatieven de ruimte: van wonen tot zorg.”
•
Het Uitvoeringsprogramma Cultuur 2030 is vastgesteld, met vier programmalijnen voor de inhoudelijke focus en samenwerking met het culturele veld.
•
Het college heeft besloten over de budgetsubsidies voor 2026–2029, waarmee professionele partnerorganisaties waaronder de bibliotheek, het welzijnswerk en andere cultureel-maatschappelijke organisaties structureel worden ondersteund.
•
We ontwikkelden samen met erfgoedpartners het erfgoedbeleid (Programma erfgoed), inclusief uitvoeringsagenda tot 2029, en startten o.a. met het afwegingskader religieus erfgoed, digitale ontsluiting van erfgoeddata en borging van erfgoed in het omgevingsplan.
1.5 Inwoners denken en beslissen mee Op basis van de eerste Burgercollectieven-monitor van CollectieveKracht stond Horst aan de Maas in 2025 op plek 1 van meeste burgercollectieven per 100.000 inwoners. Dit onderstreept de enorme betrokkenheid, creativiteit en samenwerkingskracht van onze inwoners. In Horst aan de Maas krijgen initiatieven de ruimte: van wonen tot zorg. De monitor laat zien dat onze gemeente uitblinkt in sociale cohesie, een actieve verenigingscultuur en een gemeente die vertrouwen geeft aan haar inwoners. Daarnaast hebben we in 2025 vanuit de leidende principes van IN! Horst aan de Maas gericht gewerkt aan een leefomgeving waarin jongeren gezond en veilig kunnen opgroeien. Dit deden we door intensief samen te werken met partners en steeds aan te sluiten bij wat jongeren nodig hebben en belangrijk vinden. Zo hebben we hen beter ondersteund in hun ontwikkeling en welbevinden.
1. Vitale kernen
Jaarstukken 2025
10
Wat hebben we gedaan:
•
De Participatieaanpak Horst aan de Maas is vastgesteld. We gebruiken de participatieaanpak Horst aan de Maas om kwalitatieve participatie weloverwogen in te zetten, vanuit een eenduidige werkwijze. De participatieaanpak biedt een praktische uitwerking (stappenplan) om met verschillende vormen van participatie om te gaan.
•
Vanuit de constatering dat er veel verschil zit tussen de manier waarop dorps- en wijkraden hun rol zien en invullen, is een eerste stap gemaakt om de samenwerking te verbeteren door het herinrichten van het algemeen dorpsradenoverleg.
•
We hebben mantelzorgers beter kunnen ondersteunen door professionele begeleiding en coaching te bieden aan initiatieven van en voor mantelzorgers. Daarnaast is de ondersteuningsregeling hernieuwd, waardoor overbelaste mantelzorgers tijdelijk extra ondersteuning konden krijgen om de balans tussen draagkracht en draaglast te herstellen. Hiermee hebben we bijgedragen aan het versterken van hun welzijn en het voorkomen van overbelasting.
•
Met de inzichten van 184 jongeren hebben we, vanuit hun leefwereld en samen met hen, gewerkt aan oplossingen die de voedselomgeving in Horst aan de Maas gezonder, aantrekkelijker en meer passend bij jongeren maken.
•
Samen met jongeren hebben we een alcoholvrij strandfeest (14–16 jaar) in de Kasteelse Bossen ontworpen én uitgevoerd, en daarbij concrete ingrediënten voor georganiseerde vrijetijdsbesteding en ouderbetrokkenheid opgeleverd die helpen een omgeving te creëren waarin alcohol niet de norm is.
•
Met een open call riep IN! Horst aan de Maas culturele ontwikkelaars op om de kracht van kunst in te zetten voor meer bewustwording over ouderbetrokkenheid en opvoeding. Aukje van Dijk trok door alle dorpen met haar eettafel, waar inwoners in gesprek gingen over opvoeding, schermtijd en herkenbare momenten, en samen een kleurrijke ‘Eetalage’ creëerden. In het project ‘Het geluk zit in een klein hoekje’ liet Agata Siwek kinderen vertellen, tekenen en knutselen over wat zij fijn of lastig vinden aan opvoeden, wat resulteerde in een speels en ontroerend handboek voor ouders vol kinderlogica en deskundige toelichting.
1. Vitale kernen
Jaarstukken 2025
11
•
In 2025 hebben we de samenwerking met de ervaringsdeskundigen van Stichting Zelfregie voortgezet. Zij zijn inzetbaar voor de ondersteuning van inwoners en sluiten daarnaast structureel aan bij gemeentelijke overleggen, waarbij ze meedenken vanuit ervaringsdeskundig perspectief. Op die manier dragen ze eraan bij dat we zowel op uitvoerings- als beleidsniveau redeneren vanuit de leefwereld van inwoners en wat er nodig is om daar als gemeente zo goed mogelijk op aan te sluiten.
•
In 2025 werd vanuit Thuis IN! de samenwerking tussen inwoners(initiatieven) en professionele ondersteuning verder versterkt. Ook de 19 georganiseerde sociale kracht sessies droegen bij aan de versterking van de samenwerking tussen professionals en vrijwilligers(initiatieven).
“Vrijwilligers spelen een onmisbare rol in onze vitale kernen.”
Vrijwilligers spelen een onmisbare rol in onze vitale kernen. Hun inzet versterkt de leefbaarheid, sociale samenhang en het lokale verenigingsleven. Dankzij hun inzet blijven onze dorpen actief, betrokken en veerkrachtig. Wij zijn de vrijwilligers van harte dankbaar voor hun grote bijdrage aan onze gemeenschap.
1.6 Vitale kernen: goed bereikbare en veilige kernen In 2025 hebben we concreet invulling gegeven aan de ambitie om de bereikbaarheid, verkeersveiligheid en leefbaarheid in en tussen de kernen te versterken.
Wat hebben we gedaan:
•
De maximumsnelheid op meerdere wegen is verlaagd van 80 naar 60 km/u, waaronder de route tussen Grubbenvorst en Lottum. Deze maatregel draagt bij aan een veiligere verkeersomgeving, met name voor fietsers en andere kwetsbare verkeersdeelnemers. Ook het komend jaar zetten we dit door bij onder andere de herinrichting van de N554.
•
De herinrichting van de Schoolstraat heeft geleid tot een veiligere en overzichtelijkere openbare ruimte, waarin meer ruimte is gecreëerd voor groen en actieve mobiliteit.
•
Op het gebied van verkeersveiligheid is ingezet op bewustwording en gedragsverandering via diverse snelheids- en gedragscampagnes. Denk hierbij aan campagnes gericht op mobiel telefoongebruik op de fiets en campagnes rondom schoolomgevingen, zoals ‘Wij gaan weer naar school’.
•
Er is uitvoering gegeven aan het uitvoeringsprogramma mobiliteit, waarin het verlagen van snelheden en het verbeteren van de inrichting van wegen centraal staan. Daarnaast zijn diverse verkeersknelpunten binnen de gemeente aangepakt en verbeterd.
1. Vitale kernen
Jaarstukken 2025
12
•
Er is gewerkt aan de uitwerking van diverse woningbouw- en gebiedsontwikkelingen, waarbij mobiliteit en bereikbaarheid integraal zijn meegenomen.
•
Vanuit Trendsportal is in regionaal verband ingezet op verkeersveiligheid in kernen en op gebiedsontsluitingen via onder meer de Doelgroepenaanpak Verkeersveiligheid en de Verkeersactieve School. Ook is gewerkt aan het verbeteren van de bereikbaarheid van kleinere kernen via initiatieven op het gebied van publieke mobiliteit en vervoersgelijkheid. Daarnaast is regionaal aandacht besteed aan logistiek en groot verkeer via onder andere het onderzoek naar truckparkings en de risicogericht-aanpak van groot verkeer door de bebouwde kom.
Naast deze concrete maatregelen zijn ook belangrijke voorbereidende stappen gezet voor de toekomst. Zo is gestart met de actualisatie van de huidige parkeernormen naar mobiliteitsnormen en is er een analyse uitgevoerd naar knelpunten rondom vracht- en landbouwverkeer in de kernen. Deze inzichten vormen een belangrijke basis voor vervolgstappen om de leefbaarheid en verkeersveiligheid verder te verbeteren. Daarnaast wordt gewerkt aan de herinrichting van de voormalige N554. Fase 1 is gestart en leidt tot aanbesteding en uitvoering. Fase 2 zit in de studiefase waarbij het kruispunt met de Venrayseweg en aansluiting A73 een belangrijk onderdeel vormen. Doel is om de verkeersveiligheid, capaciteit en doorstroming te verbeteren met een toekomstbestendig plan. Het afgelopen jaar zijn daarmee zowel concrete stappen gezet als belangrijke voorbereidingen getroffen voor de verdere uitvoering van het mobiliteitsbeleid in de komende jaren.
1. Vitale kernen
Ja aa a rr s s tt u uk kk ke en n 2 20 02 25 5 J
13
2. Een sterke sociale basis Baten 2025:
14,5
Lasten 2025:
-59,3
Saldo 2026:
-44,8
2.1 Inleiding Ook in 2025 stonden we voor de uitdaging dat steeds meer inwoners langdurige ondersteuning of zorg nodig hebben, terwijl het aantal mensen dat deze zorg kan bieden, blijft afnemen. Het afgelopen jaar is opnieuw duidelijk geworden dat het anders moet. We willen ervoor zorgen dat de inwoners die echt zorg of hulp nodig hebben, hierop kunnen blijven rekenen. Daarom hebben we verder gewerkt aan de verschuiving van zorg en ondersteuning naar (positieve) gezondheid en naar meer zelf- en samenredzaamheid binnen onze gemeenschappen. In 2025 hebben we belangrijke stappen gezet in de transformatie naar een sterke sociale basis. Deze beweging vroeg niet alleen om een nieuwe manier van samenwerken met inwoners, professionals en partners, maar ook om een andere manier van omgaan met onze middelen: een sociaal beleid gericht op impact. Dit betekende ook het maken van duidelijke keuzes. We hebben de inzet van middelen en mensen geconcentreerd op activiteiten die aantoonbaar het verschil maken voor inwoners. Tegelijkertijd zijn activiteiten die minder bijdragen aan onze doelstellingen afgebouwd. Deze focus heeft geholpen doelgerichter te werken en beter zicht te krijgen op waar inspanningen daadwerkelijk effect hebben. Deze stappen hielpen ook bij de substantiële taakstelling waar we in 2025 voor stonden.
De taakstelling startte in 2025 met € 380.000 en loopt op tot € 1,5 miljoen (structureel) in 2028. Door scherpere keuzes te maken en onze inzet doelgerichter te organiseren, hebben we in 2025 de taakstelling voor 2025 volledig gerealiseerd. Dit bevestigt dat de ingezette koers werkt en dat we samen in staat zijn om verantwoordelijkheid te nemen voor zowel inhoudelijke als financiële houdbaarheid. Onze inzet was (en blijft) gericht op het realiseren van een gezonde generatie in 2040: inwoners die veerkrachtig, weerbaar en gezond opgroeien, leven, werken en wonen in een sterke sociale basis en een gezonde leefomgeving. Via initiatieven zoals IN! Horst aan de Maas, sociale kracht sessies en Thuis IN! hebben we verder gebouwd aan krachtige netwerken. Zo hebben inwoners, verenigingen, vrijwilligers en professionals elkaar beter weten te vinden. Door nieuwe netwerken, initiatieven en lokale oplossingen is de sociale basis sterker geworden. Steeds meer inwoners hebben elkaar ondersteund, activiteiten georganiseerd en bijgedragen aan verbondenheid en meedoen. Daarmee is het fundament van zelfredzame en samenredzame gemeenschappen verder gegroeid.
2. Een sterke sociale basis
Jaarstukken 2025
14
2.2 Focus op activiteiten die écht het verschil maken “Inwoners die echt zorg nodig hebben, kunnen hier nu én in de toekomst op blijven rekenen.”
Terugkijkend zien we dat dit jaar echt een kantelpunt is geweest: we hebben scherper dan voorheen keuzes gemaakt over waar we als gemeente het verschil willen en kunnen maken. De drie speerpunten uit het Collegeprogramma en de Kaderbrief 2025 zijn richtinggevend geweest in die keuzes. We hebben stevig ingezet op het versterken van de sociale basis, omdat investeren in gezondheid, bestaanszekerheid en laagdrempelige collectieve ondersteuning op termijn leidt tot minder dure individuele zorg. Daarnaast hebben we gewerkt aan het vergroten van sociale cohesie en participatie, onder andere door culturele en maatschappelijke organisaties te ondersteunen en informele netwerken te versterken. Ook hebben we onze inzet voor kwetsbare doelgroepen voortgezet: inwoners die zorg echt nodig hebben, moeten hier nu én in de toekomst op kunnen blijven rekenen. 2025 is daarmee het jaar geworden waarin we niet alleen ambities hebben uitgesproken, maar ze ook hebben vertaald naar concrete keuzes.
Wat hebben we gedaan:
•
We gaven prioriteit aan sociaal-maatschappelijke activiteiten met aantoonbare impact, en bouwden diensten af die minder bijdroegen aan onze doelen. Een voorbeeld hiervan is dat we onze subsidierelatie met Huis van Morgen hebben afgebouwd.
•
We hebben processen vereenvoudigd en regels geschrapt om meer ruimte te creëren voor activiteiten met prioriteit; zo zijn na de vaststelling van de omgekeerde Verordening Sociaal Domein in 2024 verschillende beleidsregels – waaronder de beleidsregels bekostiging leerlingenvervoer en de beleidsregels maatschappelijke ondersteuning – volledig herzien en in begrijpelijke taal herschreven.
•
Onze uitgaven toetsten we scherper op hun bijdrage aan onze doelstellingen en we hebben financiering beëindigd waar die bijdrage onvoldoende was. Zoals bijvoorbeeld de subsidie aan culturele en maatschappelijke initiatieven.
•
Vanuit duidelijke afspraken over rollen en verantwoordelijkheden pakten we onze rol: soms initiërend, soms faciliterend, maar altijd gericht op het versterken van de sociale basis en een gemeente waarin iedereen kan meedoen. Zo namen we bij de pilot Open Jongeren Centrum Horst bewust positie om OJC Niks te ondersteunen met heldere samenwerkingsafspraken, terwijl jongeren meer ruimte en verantwoordelijkheid kregen in het runnen van hun soos. Hierdoor bouwen we samen met partners aan een toekomstbestendige en inclusieve ontmoetingsplek voor jeugd.
Deze focus vormt een stevig fundament voor de keuzes die de komende jaren nodig blijven.
2. Een sterke sociale basis
Jaarstukken 2025
15
2.3 Meer gezondheid, minder zorg In 2025 hebben we verder gewerkt aan vitale gemeenschappen waarin gezondheid breder wordt gezien dan alleen ‘niet ziek zijn’. We hebben vooral ingezet op preventie, een gezonde leefomgeving en vroegtijdige ondersteuning. Door nauwere samenwerking met partners en extra aandacht voor welzijn en veerkracht hebben we meer inwoners sneller en beter kunnen helpen.
Wat hebben we gedaan:
•
Vanuit IN! Horst aan de Maas is een samenhangende preventieve aanpak neergezet voor sport, bewegen & cultuur, voeding, (mentale) gezondheid en de sociale basis, passend bij de doelen van GALA en IZA. Op basis van tweejaarlijkse gezondheidsdata (GGD) en gesprekken in de samenleving hebben we extra ingezet op de speerpunten ouderkindbetrokkenheid, georganiseerde vrijetijdsactiviteiten en mentale gezondheid. Tijdens de netwerkbijeenkomst ‘Vur Elkaar’ zijn deze inzichten gedeeld en is de samenwerking met meer dan 90 aanwezige partners, raads- en collegeleden verder versterkt.
•
Om het bereik van Valpreventie nog meer te vergroten is er in 2025 voor gekozen om inwoners van 65+ per adres aan te schrijven. De KBO’s hebben in december ook kennisgemaakt met de module valpreventie bij de Risk Factory. Zo zijn zij op de hoogte en kunnen zij beter inwoners van Horst aan de Maas hierover informeren.
•
Vanuit Kansrijke start is er ingezet op het beweegvriendelijke consultatiebureau en is het eerste Papa & Mama Café in BiblioNu in Horst van start gegaan op vrijdag 17 januari 2025.
•
We hebben gekozen voor een eigen aanpak van Welzijn op Recept door per huisartsenpraktijk een Wmo consulent te verbinden, waardoor inwoners sneller en persoonlijker passende ondersteuning kregen via de nauwe samenwerking tussen consulenten, lokale initiatieven en zorgprofessionals.
•
Er is wederom aandacht geschonken aan kinderen met overgewicht. Kinderen kunnen worden aangemeld bij KeiGezond. Keigezond is een (gezins)programma voor kinderen en jongeren met overgewicht & obesitas die lekker in hun vel willen zitten en willen werken aan een gezondere leefstijl voor de toekomst. Deelname aan Keigezond is gratis. De zorgverzekeraar en de deelnemende gemeente betalen de hulp van de centrale zorgverlener en de kinderleefstijlcoach.
2. Een sterke sociale basis
Jaarstukken 2025
16
•
In 2025 hebben we binnen IN! Horst aan de Maas afspraken gemaakt met de GGD om vaker en actueler te monitoren. Onder meer via tweejaarlijkse gezondheidsmetingen. Hiermee volgen we ontwikkelingen beter en kunnen we ons beleid gerichter bijsturen.
“Er is extra geïnvesteerd op bewustwording in het kader van ‘Praten over morgen’ over prettig ouder worden”
•
We hebben de bijeenkomst ‘De kunst van het welzijn’ georganiseerd om te laten zien en te inspireren hoe kunst en cultuur bijdragen aan maatschappelijke vraagstukken en gezondheid.
•
We hebben onderzoek gedaan naar de voedselomgeving van jongeren om een gezonde voedselomgeving te ontwikkelen die aansluit bij hun leefwereld. Met jongeren en samenwerkingspartners zijn oplossingen bedacht die we in 2026 als experiment uit gaan zetten om te leren wat wel en niet werkt.
•
Via het transformatieplan IZA hebben we ruimte gecreëerd voor zowel nieuwe als bestaande lokale initiatieven, waaronder het MikMak-huis, het Piekerpad, Evie.nl, Zorgeloos Wonen, Huis van Morgen en IN! Horst aan de Maas.
•
Er is extra geïnvesteerd op bewustwording in het kader van ‘Praten over morgen’ over prettig ouder worden met de theatervoorstelling ‘Mag ik je kussen?’, dialoogsessies en de ‘Over morgen Tour’.
•
We hebben de sociaal-juridische dienstverlening structureel geborgd binnen de dienstverlening van Synthese.
•
Thuis IN! Horst aan de Maas is voortgezet: door in 5 dorpen in dorpsteams domeinoverstijgend samen te werken aan het (vroegtijdig) oppakken van hulpvragen van inwoners.
•
We hebben nog meer speeltuinen rookvrij gemaakt door een bord op te hangen van de Rookvrije Generatie. Hiermee willen we een leefomgeving bieden waarin kinderen rookvrij kunnen opgroeien en spelen.
•
We hebben ingezet op een groenere leefomgeving in de buurt ‘de Riet’. Hier hebben we de Groene Burendag georganiseerd. De Groene Burendag is een initiatief waarbij vergroening en ontmoeting centraal staan.
2.4 Iedereen kan leren en zich ontwikkelen In 2025 hebben we verder gewerkt aan een gemeente waarin iedereen – kinderen, jongeren én volwassenen – de kans krijgt om te leren, zich te ontwikkelen en mee te doen. We hebben geïnvesteerd in toekomstbestendige onderwijshuisvesting en intensief samengewerkt met partners om onderwijsachterstanden te voorkomen en jongeren sneller naar een passende onderwijsplek te begeleiden. Tegelijkertijd hebben we de ontwikkeling van basisvaardigheden, zoals taal, digitale vaardigheden en financiële redzaamheid, nadrukkelijker op de agenda gezet.
2. Een sterke sociale basis
Jaarstukken 2025
17
Ook voor volwassenen hebben we stappen gezet om leren toegankelijker te maken, onder andere via laagdrempelige educatie en ondersteuning vanuit de bibliotheek en lokale partners. Dit helpt inwoners om sterker te staan op de arbeidsmarkt en beter mee te kunnen doen in de samenleving. Door in alle levensfases te investeren - van peuter tot volwassene - hebben we in 2025 gewerkt aan een doorlopende ontwikkellijn waarin niemand wordt buitengesloten en iedereen kansen krijgt om vooruit te komen.
Wat hebben we gedaan:
•
We hebben uitvoering gegeven aan het Integraal Huisvestingsprogramma Onderwijs door verschillende projecten zoals: n
Kindcentrum Doolgaard is na een verbouwing in 2025 officieel geopend.
n
De bouw van het nieuwe OKC Weisterbeek is gestart. De nieuwe school gaat in mei 2026 open.
n
Voor BS De Driehoek en BS Megelsheim is in beide dorpen vastgesteld dat het voorkeurscenario is om de vernieuwing van de school gezamenlijk en integraal te realiseren met de vernieuwing of de komst van de multifunctionele accommodatie.
n
Bij BS Onder de Wieken hebben we onderzocht hoe uitbreiding
n
De mogelijkheden voor nieuwbouw en renovatie van BS Onder
kan plaatsvinden. de Linde zijn onderzocht. n
Daarnaast is er voor BS de Ezelsbrug en OJBS de Krullevaar een haalbaarheidsonderzoek verricht naar de locatie Luttelseweg waaruit bleek dat deze niet geschikt is. Gezamenlijk met alle betrokkenen is er gekozen voor nieuwbouw op de bestaande locatie.
•
“Kindcentrum Doolgaard is na een verbouwing in 2025 officieel geopend.”
We hebben via de werkgroep ‘IN!clusief Onderwijs’ de samenwerking tussen onderwijs-, opvang- en welzijnspartners versterkt om gezamenlijk actief te blijven bouwen aan een doorlopende leerlijn voor kinderen en jongeren van 0–23 jaar in Horst aan de Maas.
•
De investering in de verbrede toelating van SBO de Twister hebben we verder geborgd, waarmee we wachtlijsten in het speciaal onderwijs voorkomen.
•
Om verzuim en voortijdig schoolverlaten te voorkomen is er nog een leerplichtambtenaar gestart bij de gemeente. Hiermee begeleiden we jongeren sneller naar een passende onderwijsplek.
•
We hebben gewerkt aan betere ontwikkelkansen door in het leerlingenvervoer het gebruik van opstapplaatsen te stimuleren.
2. Een sterke sociale basis
Jaarstukken 2025
18
•
We hebben ingezet op volwasseneneducatie en basisvaardigheden via lokale partners, waaronder taal- en digitale ondersteuning in de bibliotheek. Onder andere door een Taalcafé in de avond te organiseren zodat ook werkenden de Nederlandse taal kunnen oefenen.
•
We hebben een plan ontwikkeld voor een innovatief taalondersteuningsproject bij Onze Loods, waarin een NT2 docent leerlijnen integreert in activeringstrajecten, taalondersteuning op de werkvloer biedt en vrijwilligers versterkt.
•
We hebben werkgevers en nieuwkomers actief ondersteund bij het vinden van passend werk, onder andere door samen met lokale ondernemers taallessen en werkvloer-taaltrajecten te organiseren, waardoor vacatures werden ingevuld, integratie werd versterkt en nieuwkomers zich sneller thuis konden voelen.
2.5 Iedereen doet mee Meedoen is niet voor iedereen vanzelfsprekend. De bestaanszekerheid van inwoners staat onder toenemende druk. Financiële zorgen raken vaak meerdere levensdomeinen en vragen om tijdige, samenhangende en mensgerichte ondersteuning, met nadruk op preventie en maatwerk. De gemeente Horst aan de Maas heeft daarom in 2025 extra ingezet op het versterken van het (financiële) vangnet en de ondersteuning aan deze inwoners vanuit de visie Meedoen en Geldzaken.
Wat hebben we gedaan:
•
Vanaf 1 januari 2025 hebben we de inkomensgrenzen van ons minimabeleid geüniformeerd en verhoogd naar 130% van het sociaal minimum.
•
We hebben in 2025 een stevige en pragmatische start gemaakt met de Participatiewet in Balans. We vernieuwden processen, taal en ondersteuning, zodat deze beter aansluiten bij de werkelijke behoeften van onze inwoners en onze lokale visie op meedoen en geldzaken uit 2023.
•
We hebben een plan waarin senior uitvoeringsprofessionals junior collega’s begeleiden bij de toepassing van de Participatiewet in Balans, opgezet en in werking gesteld. Deze begeleiding biedt junior medewerkers gerichte ondersteuning bij het maken van integrale afwegingen en het werken volgens de nieuwe uitgangspunten.
•
Het Volwassenenfonds, dat in september 2024 van start ging, is in 2025 verder doorontwikkeld en uitgebreid. Dit heeft geresulteerd in de ondersteuning van maar liefst 340 inwoners naar sportieve of culturele activiteiten, een verdrievoudiging ten opzichte van de oude gemeentelijke regeling.
2. Een sterke sociale basis
Jaarstukken 2025
19
•
Alle 146 SW-medewerkers werkzaam bij de NLW zijn individueel gesproken om hun wensen, mogelijkheden en ondersteuningsbehoeften in kaart te brengen. De inzichten uit deze gesprekken zijn gebruikt om gerichte keuzes te maken over werkplekken, waaronder de keuze voor (beschutte) werkplekken bij Onze Loods of andere meer passende werkplekken.
•
De juridische en organisatorische basis is gelegd voor de omzetting van Onze Loods naar een B.V. Deze stap zorgt ervoor dat medewerkers in dienst kunnen worden genomen en creëert de randvoorwaarden voor de duurzame doorontwikkeling van een veilige, stabiele en toekomstbestendige werk- en leeromgeving.
•
In 2025 hebben we de intensieve samenwerking met Rendiz, NLW, Joutou, PSW, Gilde, Vitaal Meedoen en Bijenhotel voortgezet via activeringsoverleggen. We evalueerden samen of inwoners op de juiste plek zitten en welke ontwikkelkansen er zijn, zoals andere vormen van participatie of extra ondersteuning.
•
Onze Loods heeft in 2025 aanzienlijke stappen gezet. Meer lokale ondernemers, zoals John Deere, Hotraco en Euroflor, zijn gaan samenwerken, wat waardevolle werkplekken oplevert voor inwoners. Dit stelt hen in staat werkervaring op te doen en door te stromen naar regulier werk. Daarnaast zijn we gestart met competentiegericht werken en opleiden, wat de ontwikkeling van talent meer structuur en samenhang biedt. De laatste maand van 2025 stond in het teken van de voorbereidingen voor de verhuizing naar de tijdelijke locatie aan de Expeditiestraat. Samen met alle betrokken partners hebben we hard gewerkt aan een soepele overgang, zodat de continuïteit van de activiteiten gewaarborgd blijft en de werkzaamheden en begeleiding voor deelnemers in 2026 zonder onderbreking kunnen doorgaan.
•
Na de succesvolle pilotperiode is de Sociaal Juridische dienstverlening bij Synthese vanaf januari 2025 structureel geborgd. Dit versterkt de toegang tot noodzakelijke juridische ondersteuning voor onze inwoners.
•
We hebben een tweede versie van de ‘Meedoen-krant’ gemaakt waarmee we inwoners blijvend informeren over maatschappelijke thema’s en over welke vormen van ondersteuning ze kunnen krijgen en op welke plek.
•
Het Regionaal Werkcentrum is geïntroduceerd, waardoor er een centrale plek is gecreëerd waar werkzoekenden en werkgevers terecht kunnen voor diensten op het gebied van werken en leren.
2. Een sterke sociale basis
Jaarstukken 2025
20
2.6 Ondersteuning van kwetsbare doelgroepen “We helpen inwoners bij het versterken van hun zelfredzaamheid.”
De groep kwetsbare inwoners blijft groeien. Onze focus ligt steeds vaker op het creëren van stabiliteit: een solide basis waarop de inwoner, samen met familie, professionals of vrijwilligers, verder kan bouwen om hun situatie weer op orde te krijgen. Tegelijkertijd verandert ook onze rol. Waar we voorheen voornamelijk als “toegangspoort” fungeerden, nemen we nu steeds meer de positie van “ondersteuner” aan, waarbij we inwoners helpen bij het versterken van hun zelfredzaamheid.
Wat hebben we gedaan:
•
In het Herstelhuis in Horst hebben we Mikmakplekken gerealiseerd waar inwoners terecht kunnen om tijdelijk op adem te komen en aan herstel te werken. De inzet van de ervaringswerkers, de herstelgerichte context en de samenwerking tussen betrokken partijen dragen bij aan stabiliteit en eigen regie van inwoners in een kwetsbare positie.
•
De Triagetafel is succesvol structureel ingebed in de lokale werkwijze. Hier werken Stichting Veilig Thuis, de politie, het Zorg- en Veiligheidshuis en de gemeente intensief samen om Veilig Thuis-meldingen integraal te beoordelen en gerichte acties te bepalen. Dit stelt ons in staat om snel en effectief in te grijpen en maatwerkoplossingen te bieden voor inwoners die te maken hebben met relationeel geweld.
•
In 2025 zijn de intensieve casusregisseurs gestart. Deze casusregisseurs spelen een cruciale rol in het ondersteunen van inwoners die te maken hebben met huiselijk geweld. Zij zijn actief naar buiten gericht en intensief betrokken bij de betrokkenen en werken nauw samen met ketenpartners om hardnekkige geweldspatronen te doorbreken en duurzame veiligheid te creëren.
•
We hebben in 2025 verder geïnvesteerd in het borgen van de stabiliteitsaanpak als centraal denkkader, zowel op uitvoerend als organisatorisch niveau. Zo houden we de inwoner centraal en gebruiken we de wet als leidraad. In het Accu-overleg brengen we professionals uit verschillende disciplines bij elkaar, zodat we snel en gezamenlijk kunnen bepalen welke ondersteuning nodig is en waar we direct het verschil kunnen maken.
•
Doorlopend werken we aan het verminderen van verkokering en fragmentatie, zowel binnen de gemeentelijke organisatie als in de samenwerking met onze ketenpartners. Dit doen we onder andere met de omgekeerde toets, waarmee we continu evalueren of onze processen en samenwerking effectief zijn en waar nodig verbeteringen doorvoeren. Een ander voorbeeld is dat in 2025 aan ieder uitvoeringsteam een gedragswetenschapper is gekoppeld, waardoor we casussen structureel vanuit een breed perspectief hebben bekeken en integrale afwegingen zijn gemaakt.
2. Een sterke sociale basis
Jaarstukken 2025
21
•
In 2025 hebben we samen met de regiogemeenten inkoopprocedures doorlopen om nieuwe contracten voor jeugdhulp af te sluiten. De nieuwe contracten zijn op 1 januari 2026 ingegaan. Met de nieuwe contracten zorgen we dat de jeugdhulp voor jeugdigen en gezinnen die dat nodig hebben beschikbaar en van goede kwaliteit is. Ook betalen we jeugdhulpaanbieders een reële prijs voor de jeugdhulp die ze bieden en hebben we afspraken gemaakt die ons helpen om beter te sturen op kwaliteit, toegankelijkheid en betaalbaarheid.
•
Op basis van het bovenregionaal transformatieplan jeugdzorgplus (gesloten jeugdzorg) hebben we samen met 6 jeugdzorgregio’s van Brabant en Limburg gewerkt aan zowel nieuwe contracten JZ+ die 1 januari 2026 zijn ingegaan als aan de af- en ombouw van de gesloten jeugdzorg. Het doel daarvan is om over een aantal jaar geen jeugdigen meer gesloten te plaatsen, maar passende alternatieve hulpvormen beschikbaar te hebben.
•
Sinds 2022 werken we met diverse huisartspraktijken samen aan de inzet van een Specialist Ondersteuning Jeugd (SOJ). Omdat verwijzen naar jeugdhulp vaak meerdere gesprekken vraagt om achterliggende oorzaken helder te krijgen, ondersteunen SOJ’s huisartsen bij hun verwijstaak. Deze WO-geschoolde professionals doen uitgebreide vraagverheldering en kunnen lichte behandeling bieden. De inzet wordt mede gefinancierd via Provico. In 2025 is het aantal praktijken met een SOJ verder uitgebreid en zijn gesprekken gestart met de laatste twee praktijken. Ons streven is dat elke praktijk een SOJ krijgt.
2. Een sterke sociale basis
Jaarstukken 2025
22
3. Een natuurlijk en vitaal landelijk gebied Baten 2025:
1,2
Lasten 2025:
-9,0
Saldo 2026:
-7,8
3.1 Inleiding “We werken toe naar een leefomgeving die toekomstbestendig, gezond en aantrekkelijk is voor mensen, natuur en economie .”
In 2025 hebben we gewerkt aan één samenhangende koers voor de fysieke leefomgeving, waarin we zowel de Omgevingswet als de grote transitieopgaven voor natuur, klimaat, water, energie en leefbaarheid met elkaar verbinden. Met de vaststelling van de omgevingsvisie, de start van omgevingsprogramma’s en de ontwikkeling van de eerste omgevingsplannen is een stevig fundament gelegd om gebiedsgericht en integraal te kunnen sturen. In samenwerking met inwoners, bedrijven en (gebieds)partners werken we toe naar een leefomgeving die toekomstbestendig, gezond en aantrekkelijk is voor mensen, natuur en economie. Deze brede en samenhangende aanpak helpt ons om complexe opgaven niet naast maar mét elkaar op te lossen.
3.2 Omgevingswet, Omgevingsvisie en Omgevingsplannen: één koers voor de fysieke leefomgeving Wat hebben we gedaan:
•
In 2025 is de omgevingsvisie vastgesteld. We zijn gestart met de ontwikkeling van omgevingsprogramma’s, ter vervanging van de gehele set aan beleidsstukken voor de fysieke leefomgeving. De eerste bouwstenen en programma’s zijn voorbereid of al vastgesteld, het programma volkshuisvesting en de bouwsteen erfgoed. Hierbij zijn leerpunten verzameld over de werkwijze bij de ontwikkeling, ten behoeve van het format en voor de vereiste publicatie in de landelijke voorziening. Ook zijn de eerste afspraken gemaakt over de betrokkenheid van de raad bij de ontwikkeling van programma’s.
•
Het ontwerp omgevingsplan voor de kern Meterik is opgesteld, de voorbereidingen voor Horst en vier andere kernen zijn gestart. Ook de voorbereiding van enkele thematische wijzigingen is gestart, net als de regelset voor het thema milieu, een nieuwe taak voor de gemeente. In 2025 is de transitie gemaakt van TAMIMRO naar STOP-TPOD: de tijdelijke maatregel om plannen oude stijl te kunnen publiceren is beëindigd en we zijn voorbereid om wijzigingen omgevingsplan in de nieuwe stijl in behandeling te kunnen nemen. Inwoners, initiatiefnemers en raad zijn geïnformeerd over deze ontwikkeling.
3. Een natuurlijk & vitaal landelijk gebied
Jaarstukken 2025
23
•
We evalueren continu de taken en capaciteitsontwikkeling die de Omgevingswet van ons vraagt. Met name het beheer van het omgevingsplan brengt enkele nieuwe taken en verantwoordelijkheden mee. Deze zijn in 2025 gespiegeld aan de bestaande formatie en functies. Om deze taken goed uit te kunnen voeren, hebben we ingezet op de training van medewerkers en zijn voor de begroting 2026 en verder twee FTE extra opgenomen. Hiermee bereiden we ons voor om uiterlijk in december 2031 een definitief omgevingsplan te hebben.
3.3 Een toekomstbestendige leefomgeving voor mensen, bedrijven, landschap en natuur De grote urgente opgaves op het gebied van natuur- en biodiversiteitsherstel, klimaat, water, energie en leefbaarheid zijn niet nieuw. Het zijn complexe opgaves die tegelijkertijd spelen en elkaar beïnvloeden. Ze vragen om een integrale benadering die we in samenhang en op gebiedsniveau met elkaar moeten aanpakken. Ze hebben immers hun weerslag op alle sectoren en op alle gebieden. Vooral de agrarische sector (als grootste ruimte gebruiker) staat hierdoor voor een uitdagende opgave. Het vraagt om een gezamenlijke aanpak om te komen tot een nieuw toekomstbestendig perspectief voor alle sectoren.
Wat hebben we gedaan:
•
We hebben de omgevingsvisie vastgesteld waarin we onze toekomstvisie hebben vastgelegd. Het geeft duidelijk koers aan hoe we omgaan met de verschillende samenhangende opgaves. Het biedt meer duidelijkheid waardoor we kunnen toewerken naar een toekomstbestendig perspectief voor de gehele fysieke buitenruimte.
•
We werken steeds intensiever samen met NOVEX (Nationale Omgevingsvisie Extra). Binnen de Gedeelde Peel werken we intensief samen met gebiedspartners om invulling te geven aan de urgente opgaves en een toekomstbestendig perspectief voor verschillende sectoren. Binnen de NOVEX is de Gedeelde Peel aangewezen als impuls project en werken we nu toe naar de status als sleutelproject. Dit biedt ons meer ondersteuning vanuit de NOVEX.
•
Binnen de Gedeelde Peel werken we mee aan het energielandschap Dorperpeel. Hiermee werken we aan een nieuw toekomstperspectief voor agrariërs én aan onze energieopgave.
3. Een natuurlijk & vitaal landelijk gebied
Jaarstukken 2025
24
•
Om Nederland van het stikstofslot te krijgen werken provincies gezamenlijk aan een oplossing. De Provincie Limburg heeft het Limburgs Offensief Stikstof (LOS) opgesteld. De Gedeelde Peel is hierin opgenomen als focusgebied. Doel hiervan is om (voornamelijk) in de focusgebieden te werken aan natuurherstel om hiermee het stikstofslot te doorbreken en de vergunningverlening, en woningbouw weer vlot te trekken.
•
We hebben het bestemmingsplan verbrede reikwijdte voor Toverland vastgesteld. Hierdoor heeft Toverland nieuwe ontwikkelmogelijkheden voor de toekomst.
•
We hebben het bestemmingsplan voor Grandorse vastgesteld waardoor de ontwikkeling van de hippische zone verder kan.
•
Voor de Grootte Molenbeek (tracé MelderslosewegWittebrugweg) is in 2025 een Samenwerkingsen financieringsovereenkomst vastgesteld (uitvoeringsovereenkomst en start uitvoering eind 2026).
•
Voor het project Vierwaarden (hoogwater veiligheid) is een voorkeursvariant vastgesteld. Dit betekent dat we de komende periode toe kunnen werken naar een daadwerkelijk ontwerp voor hoogwaterveiligheid en natuurontwikkeling.
•
Voor het Kasteelpark werken we samen met stakeholders aan een zo breed mogelijk gedragen toekomstvisie waarbij we tegelijkertijd kansen verzilveren.
3. Een natuurlijk & vitaal landelijk gebied
Jaarstukken 2025
25
4. Duurzaam Horst aan de Maas Baten 2025:
15,3
Lasten 2025:
-13,4
Saldo 2026:
-1,9
4.1 Inleiding In 2025 hebben we verder gebouwd aan een toekomstbestendige, klimaat neutrale en klimaatbestendige gemeente. We werkten tegelijk aan het verminderen van onze energiebehoefte, het versnellen van de energietransitie en het vergroten van biodiversiteit en waterveiligheid. Daarbij combineren we de opgaven rond duurzame energie, klimaatadaptatie en circulaire afvalinzameling tot één samenhangende beweging richting 2050. Samen met inwoners, bedrijven en partners zetten we stappen die bijdragen aan een gezonde leefomgeving, minder uitstoot, meer groen en slimmer gebruik van grondstoffen. Zo maken we onze gemeente steeds beter voorbereid op de effecten van klimaatverandering én sturen we op een duurzame toekomst voor alle generaties.
4.2 Klimaatneutraal in 2050 In 2050 is Horst aan de Maas klimaatneutraal en dus ook aardgasvrij. 2050 lijkt nog ver weg. Maar we moeten ook nu stappen zetten om dit doel te halen. Sterker nog: we hebben afspraken gemaakt over mijlpalen op weg naar 2050. Onze focus ligt op het verlagen van de energiebehoefte in de gemeente (in 2030 verbruiken we 35% minder energie dan in 2017) en het besparen en tegelijkertijd het duurzaam opwekken van energie (we streven ernaar om in 2030 30% van de energievraag in Horst aan de Maas duurzaam en lokaal op te wekken). In 2025 hebben we op weg hiernaartoe al behoorlijk wat stappen gezet.
Wat hebben we gedaan:
•
Samen met inwoners, bedrijven, de gemeenteraad en stakeholders hebben we het kader voor de Opwekking van Duurzame Elektriciteit (KODE) geëvalueerd en de uitgangspuntennotitie voor het Energieprogramma opgesteld.
•
We hebben de voor 2025 geplande werkzaamheden die zijn vastgelegd in het vastgestelde Programma Energiebesparing 2023 – 2026 uitgevoerd.
4. Duurzaam Horst aan de Maas
Jaarstukken 2025
26
•
“We hebben woningeigenaren met een laag inkomen ondersteund bij het verduurzamen van hun woning.”
We hebben woningeigenaren met een laag inkomen ondersteund bij het verduurzamen van hun woning. Dit door te starten met de Meerjarige Collectieve Ontzorging (MCO) onder het Nationaal Isolatieprogramma (NIP). Dit hebben we gedaan door 1.500 eigenaren (waarvan 245 met een laag inkomen) van matig geïsoleerde woningen te benaderen. De eigenaren ontvangen gratis maatwerkadvies over isolatie en kunnen gebruikmaken van subsidie om hun woning te verduurzamen. De ontzorging bestaat uit persoonlijke begeleiding gedurende het hele traject, van aanvraag tot uitvoering.
•
We zijn gestart met het onderzoek naar vogels en vleermuizen die zich in woningen (kunnen) bevinden om zo bedreigde diersoorten bij ruimtelijke ontwikkelingen te beschermen. Het onderzoek wordt naar verwachting in het najaar 2026 afgerond en de vergunningaanvraag bij het bevoegd gezag (Provincie Limburg) ingediend.
•
In 2040 is de glastuinbouw in Horst aan de Maas klimaatneutraal. De sector is zelf aan zet om de benodigde transitie vorm te geven. We hebben de glastuinbouwsector bij een onderzoek naar de mogelijkheden van verduurzaming ondersteund.
•
We hebben uitvoering gegeven aan het Nationaal Isolatie Programma (NIP). Dit project is in gemeentelijk collectief (RESverband) succesvol aanbesteed en wordt momenteel uitgevoerd (MCO-aanpak).
•
We hebben warmte uitvoeringsplannen uitgewerkt. Lopende initiatieven zoals ‘De Warmmakers’ zetten we voort.
•
We hebben bedrijven gestimuleerd om te isoleren. We hebben een energieloket voor bedrijven en we informeren bedrijven actief om hen te ondersteunen in de verduurzaming.
4.3 Minder overlast bij extreme regenval en hitte én meer biodiversiteit We merken al jaren dat de temperaturen stijgen en neerslag extremer wordt. Volgens de klimaatscenario’s van het KNMI worden deze effecten in de toekomst nog sterker. Hier bereiden we ons op voor. In 2050 is Horst aan de Maas klimaatbestendig. Minder stenen, meer groen (bomen en planten) en meer blauw (water) in de bebouwde omgeving werken verkoelend en verminderen wateroverlast. En ze zorgen voor een gezondere leefomgeving.
4. Duurzaam Horst aan de Maas
Jaarstukken 2025
27
In aanloop naar 2050 hebben we een paar belangrijke mijlpalen vastgesteld:
• •
in 2027 voldoen we aan de Kaderrichtlijn water. in 2028 hebben we de meest dringende plekken van wateroverlast aangepakt.
Wat hebben we gedaan:
•
In 2025 zijn we gestart met het programma Groen-BlauwKlimaatadaptatie. Hierin hebben we beleidsmatige kaders en ambities gedefinieerd, verbanden en kansen gezocht en stellen we gebieds-paspoorten en uitvoeringsagenda op. De programmalijnen waren eind 2025 nagenoeg klaar. Het project dient ook als pilot voor het opstellen van andere programma’s.
•
De urgente knelpunten Schoolstraat Horst en de Zumpel in Grubbenvorst zijn opgelost. Daarnaast zijn we begonnen met de voorbereiding voor knelpunten die in 2026 opgepakt worden. Tenslotte is het gelukt om na langjarige gesprekken een perceel te kunnen aankopen dat nodig is voor het oplossen van een tweede knelpunt in Grubbenvorst.
•
In afspraken met Waterschap Limburg hebben we vastgelegd welke groene bergingen we wel en niet gaan maken. Planvormende werkzaamheden zijn in uitvoering of afgerond. Verder hebben we trajecten voor grondaankoop gestart, ook deze verlopen echter moeizaam.
•
De inwonersinitiatieven “Van der Horstplein-van Merwijckplein” en “de Hofjes Norbertuswijk” in Horst zijn afgerond. Inwoners kunnen genieten van meer groen waarbij we in totaal ook ongeveer 5.000 m2 verharding hebben afgekoppeld.