06c Toelichting

Ontwerp bestemmingsplan “Kogelstraat 74, Hegelsom” NL.IMRO.1507.HSKOGELSTRAAT74-BPO1

Document:

Bestemmingsplan “Kogelstraat 74 Hegelsom”

IDN:

NL.IMRO.1507.HSKOGELSTRAAT74-BPO1

Status:

Ontwerp

Datum:

19 oktober 2021

Aanvrager:

Familie Zanders

Auteur:

Ing. P.W.M. van de Ligt Ing. R.M.M.R.G. Keiren

Bureau Leefomgeving B.V. Schoolstraat 7 5961 EE HORST 077 – 208 60 99 contact@bureauleefomgeving.nl www.bureauleefomgeving.nl

INHOUDSOPGAVE 1.

2.

3.

INLEIDING..............................................................................................................................................................4 1.1

Aanleiding en doel van het bestemmingsplan ..........................................................................................4

1.2

Ligging en begrenzing van het plangebied ...............................................................................................5

1.3

Vigerend bestemmingsplan ........................................................................................................................6

1.4

Leeswijzer .....................................................................................................................................................7

BESCHRIJVING VAN HET PLANGEBIED ......................................................................................................8 2.1

Algemeen ......................................................................................................................................................8

2.2

Ruimtelijke structuur.....................................................................................................................................9

2.3

Functionele structuur ................................................................................................................................ 10

2.4

Historische ontwikkeling en cultuurhistorie............................................................................................. 10

BELEID ................................................................................................................................................................ 12 3.1

Inleiding ...................................................................................................................................................... 12

3.2

Rijksbeleid .................................................................................................................................................. 12

3.2.1

Nationale omgevingsvisie .................................................................................................................... 12

3.2.2

Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) ....................................................................... 13

3.2.3

Ladder duurzame verstedelijking ........................................................................................................ 13

3.3 3.3.1

Provinciaal Omgevingsplan Limburg 2014........................................................................................ 16

3.3.2

Omgevingsverordening Limburg 2014............................................................................................... 21

3.3.3

Regionale Woonvisie Noord-Limburg 2020-2024 ............................................................................ 22

3.4

5.

Gemeentelijk beleid .................................................................................................................................. 23

3.4.1

Structuurvisie Horst aan de Maas....................................................................................................... 23

3.4.2

Masterplan Wonen Horst aan de Maas ............................................................................................. 25

3.4.3

Maatwerknotitie bijgebouwen buitengebied ...................................................................................... 25

3.5 4.

Provinciaal beleid ...................................................................................................................................... 14

Conclusie.................................................................................................................................................... 26

PLANBESCHRIJVING ...................................................................................................................................... 27 4.1

Uitgangspunten en doelstellingen van het plan ..................................................................................... 27

4.2

Stedenbouwkundige / ruimtelijke aspecten............................................................................................ 28

4.3

Landschappelijke inpassing ..................................................................................................................... 30

SECTORALE ASPECTEN ............................................................................................................................... 32 5.1

Ontwerp

Inleiding ...................................................................................................................................................... 32

1

5.2 5.2.1

Bodem- en grondwaterkwaliteit........................................................................................................... 32

5.2.2

Geluid ..................................................................................................................................................... 32

5.2.3

Luchtkwaliteit ......................................................................................................................................... 33

5.2.4

Geur ....................................................................................................................................................... 35

5.2.5

Bedrijven en milieuzoneringen ............................................................................................................ 37

5.2.6

Externe veiligheid ................................................................................................................................. 38

5.2.7

M.e.r.-beoordeling................................................................................................................................. 41

5.3

6.

7.

Milieuaspecten........................................................................................................................................... 32

Waterparagraaf ......................................................................................................................................... 43

5.3.1

Beleidskader.......................................................................................................................................... 43

5.3.2

Kenmerken van het watersysteem (huidige situatie)........................................................................ 44

5.3.3

Water in relatie tot de ontwikkeling (nieuwe situatie) ........................................................................ 45

5.4

Kabels en leidingen................................................................................................................................... 45

5.5

Natuur ......................................................................................................................................................... 45

5.5.1

Flora en fauna ....................................................................................................................................... 46

5.5.2

Natura2000............................................................................................................................................ 46

5.6

Archeologie en cultuurhistorie.................................................................................................................. 48

5.7

Verkeer en parkeren ................................................................................................................................. 50

5.8

Spuitzones gewasbescherming .............................................................................................................. 50

UITVOERBAARHEID ........................................................................................................................................ 52 6.1

Economische uitvoerbaarheid ................................................................................................................. 52

6.2

Handhaving................................................................................................................................................ 52

6.3

Maatschappelijke uitvoerbaarheid........................................................................................................... 54

6.4

Procedure................................................................................................................................................... 54

JURIDISCHE TOELICHTING ........................................................................................................................... 56 7.1

Planstukken ............................................................................................................................................... 56

7.2

Toelichting op de verbeelding .................................................................................................................. 56

7.3

Toelichting op de planregels .................................................................................................................... 56

BIJLAGEN Bijlage 1: V-stacks berekeningen voorgrondbelasting Bijlage 2: AERIUS Calculator gebruiksfase Separate bijlagen: ▪ Verkennend bodemonderzoek, HMB Groep (d.d. 30 april 2021, kenmerk: 21235501A) ▪ Flora & faunainspectie, Faunaconsult (d.d. 7 december 2020) ▪ Archeologisch onderzoek, Econsultancy (d.d. 7 april 2021, kenmerk: 15008.001)

Ontwerp

2

▪ ▪

Akoestisch onderzoek, HMB Groep (d.d. 1 juni 2021, kenmerk: 21235502N) Landschappelijk inpassingsplan, Ron Janssen Erf- en Landschapsverfraaiing (d.d. 13 september 2021)

Ontwerp

3

1.

INLEIDING

1.1

Aanleiding en doel van het bestemmingsplan

Op de locatie Kogelstraat 74 in Hegelsom is het gemengd agrarisch bedrijf van de familie Zanders gevestigd, bestaande uit een veehouderij- en een akkerbouwtak. Al vier generaties is het agrarisch bedrijf van de familie op deze plek gevestigd. Inmiddels heeft de huidige generatie de pensioengerechtigde leeftijd bereikt en heeft de volgende generatie aangegeven het agrarisch bedrijf niet voort te willen zetten. Gezien de pensioengerechtigde leeftijd, het ontbreken van een opvolger en de (zeer) beperkte ontwikkelingsmogelijkheden op de locatie is de familie voornemens de bedrijfsactiviteiten te beëindigen.

Afbeelding 1 Ligging en omgeving plangebied, woonkernen Horst (noord) en Hegelsom (zuid) (agrarisch bedrijf rood omcirkeld)

Gelegen op de hoek van de Bemmelstraat en de Kogelstraat, in het overgangsgebied tussen de woonkernen Horst en Hegelsom, is het agrarisch bedrijf de laatste jaren steeds verder omringd door woningbouw. Logischerwijs wil de familie hierbij aansluiten door de agrarische activiteiten te beëindigen en daarvoor in de plaats twee (burger)woningen te realiseren, waarvan één ter vervanging van de huidige bedrijfswoning. Hierdoor ontstaat er de mogelijkheid om van dit overgangsgebied een kwalitatief passende aansluiting te maken tussen de beide woonkernen Horst en Hegelsom en sluit de locatie veel beter aan bij de vanaf 2005 in ontwikkeling zijnde woonwijk Pastoorsveld, gelegen direct ten noorden van het plangebied, aan de overzijde van de Bemmelstraat.

Ontwerp

4

Bijkomend voordeel van het beëindigen van het agrarisch bedrijf is dat de milieubelemmeringen wegvallen welke de stedenbouwkundige afronding van de woonwijk Pastoorsveld thans tegenhouden. Het beëindigen van het agrarisch bedrijf en het daarvoor in de plaats terugbouwen van woningen is conform het vigerende bestemmingsplan “Buitengebied Horst aan de Maas” niet toegestaan. Bij de gemeente Horst aan de Maas is daarom een verzoek om medewerking ingediend om de beoogde ontwikkeling van de locatie alsnog te kunnen verwezenlijken. Gezien de grote kwaliteitswinst die behaald wordt met het saneren van het agrarische bedrijf heeft de gemeente per brief van 6 januari 2021 (kenmerk: WABO-2020-0686) aangegeven, onder voorwaarden, in principe medewerking te verlenen. Om de ontwikkeling mogelijk te maken dient het bestemmingsplan aangepast te worden. Met voorliggende bestemmingsplan wordt hieraan invulling gegeven. Conform het huidige agrarische gebruik is de locatie in het bestemmingsplan bestemd als ‘Agrarisch met waarden’ en voorzien van een bouwvlak met de functieaanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch veehouderij’. Conform deze bestemming is het uitsluitend toegestaan de locatie te gebruiken ten behoeve van een agrarisch bedrijf, met in het bijzonder als een grondgebonden veehouderij.

Middels voorliggend bestemmingsplan wordt de beoogde ontwikkeling van de locatie juridisch-planologisch vastgelegd door agrarische bedrijfsactiviteiten uit te sluiten, de bestaande bedrijfswoning te slopen en te vervangen door een nieuwe burgerwoning, georiënteerd op de Kogelstraat, en een tweede burgerwoning mogelijk te maken, georiënteerd op de Bemmelstraat.

1.2

Ligging en begrenzing van het plangebied

Het agrarisch bedrijf van de familie Zanders ligt aan de Kogelstraat 74, in het buitengebied van Hegelsom. De locatie staat kadastraal bekend als gemeente Horst, sectie M, nummers 1258 en 1469. De Kogelstraat vormt een belangrijke verbinding tussen Hegelsom en het nabijgelegen Horst. De locatie ligt dan ook in een overgangsgebied tussen beide kernen. In de directe omgeving zijn in de afgelopen jaren diverse nieuwbouwwoningen gerealiseerd, waaronder de nieuwbouwwijk Pastoorsveld, aan de overzijde van de Bemmelstraat. Ten zuiden van het plangebied, op een afstand van circa 200 meter, ligt de feitelijke bebouwde kom van Hegelsom. De Kogelstraat gaat, in de kern van Hegelsom, over in de Heijenstraat. Tezamen met de Pastoor Debijestraat vormen deze drie wegen de hoofdstructuur van de kern van Hegelsom. In noordelijke richting, op Horster grondgebied gaat de Kogelstraat, ter hoogte van de Bemmelstraat, over in de Kraneveldweg. Het agrarisch bedrijf ligt op de hoek van de Kogelstraat en Bemmelstraat. Ten noorden van de Bemmelstraat is de afgelopen jaren de woonwijk Pastoorsveld gerealiseerd, welke behoort bij de kern van Horst. Ten oosten van het agrarisch bedrijf bevinden zich enkele (grootschalige) glastuinbouwbedrijven, welke zijn ingesloten tussen Hegelsom en Horst.

Ten westen van het agrarisch bedrijf, aan de overzijde van de Kogelstraat, is sprake van een buitengebied karakteristiek met verspreid liggende bebouwing, voornamelijk bestaande uit agrarische bedrijven en woningen. Thans is het plangebied bebouwd met een bedrijfswoning (huisnummer 74), twee stallen (een jongveestal en een voormalige varkensstal), een machineberging, twee houten schuren, voeropslagen en erfverharding. Het resterende deel van de gronden in eigendom zijn in gebruik als landbouwperceel. De locatie grenst aan de zuidelijke zijde aan een woning (Kogelstraat 70), zijnde de oorspronkelijke boerderij van het agrarisch bedrijf, maar in het verleden afgesplitst van het agrarisch bedrijf. Aan de overzijde van de

Ontwerp

5

Kogelstraat bevindt zich eveneens een woning (Hillenweg 2), aan de overzijde van de Bemmelstraat ligt de woonwijk Pastoorsveld welke nog niet is afgerond ter hoogte van het agrarisch bedrijf. Betreffende gronden liggen braak. In het oosten vormen de glastuinbouwbedrijven een harde grens.

Afbeelding 2 Luchtfoto huidige situatie plangebied (plangebied betreft het huidige agrarische bouwvlak)

1.3

Vigerend bestemmingsplan

De locatie maakt onderdeel uit van het bestemmingsplan “Buitengebied Horst aan de Maas” (vastgesteld d.d. 19 december 2017). De locatie is hierin bestemd als ‘Agrarisch met waarden’ en voorzien van een bouwvlak met de functieaanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch – veehouderij’. De oppervlakte van het bouwvlak bedraagt circa 1 ha. Daarnaast geldt voor de locatie ook de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 3’ en de gebiedsaanduidingen ‘milieuzone – grondwaterbeschermingsgebied Venloschol’, ‘overige zone - kampen’ en ‘overige zone – ontwikkelingsgebied glastuinbouw’. De als ‘Agrarisch met waarden’ aangewezen gronden zijn bestemd voor een agrarische bedrijfsvoering met in dit geval in het bijzonder tevens voor een geheel of overwegend grondgebonden veehouderij. Per agrarisch bedrijf is één bedrijfswoning toegestaan met een inhoud van maximaal 1.000 m3. Nagenoeg het gehele bouwvlak mag daarnaast bebouwd worden met bedrijfsgebouwen ten behoeve van het agrarisch bedrijf.

Ontwerp

6

Afbeelding 3. Uitsnede verbeelding vigerend bestemmingsplan met plangebied rood omlijnd, tevens het huidige bouwvlak

Tevens hebben de ontwerp bestemmingsplannen “Parapluplan Internationale werknemers Horst aan de Maas 2021” en “Paraplubestemmingsplan Parkeren Horst aan de Maas” ter inzage gelegen. Alhoewel deze bestemmingsplannen geen specifieke wijzigingen voor betreffende locatie regelen ten opzichte van het vigerende bestemmingsplan, zijn noodzakelijke deelaspecten, indien van toepassing, meegenomen in de afweging van de beoogde ontwikkeling van de locatie.

1.4

Leeswijzer

Deze toelichting is als volgt opgebouwd: in hoofdstuk 2 wordt een beschrijving gegeven van de ruimtelijke en functionele structuur van het plangebied. In hoofdstuk 3 wordt het beleidskader beschreven. De beoogde ontwikkeling van de locatie worden beschreven en gemotiveerd in hoofdstuk 4. In hoofdstuk 5 wordt de ontwikkeling getoetst aan de sectorale aspecten. Tenslotte komen in de hoofdstukken 6 en 7 de uitvoerbaarheid en de planstukken en het vooroverleg aan de orde.

Ontwerp

7

2.

BESCHRIJVING VAN HET PLANGEBIED

2.1

Algemeen

De middels voorliggend bestemmingsplan te herontwikkelen locatie is gelegen ten noorden van de kern van Hegelsom, in het transparante bebouwingslint van de Kogelstraat. Hegelsom maakt onderdeel uit van de gemeente Horst aan de Maas, gelegen in het noorden van Limburg. Ruim 1.900 inwoners bevolken de kern.

Afbeelding 4. Foto huidige situatie van het agrarisch bedrijf

De Kogelstraat is één van de verbindingswegen tussen de kernen van Hegelsom en Horst. Oorspronkelijk ging deze weg door primair agrarisch gebied. Door de uitbreiding van de kern Horst is hier echter nauwelijks nog sprake van. De Horster woonwijk Pastoorsveld is opgerukt tot aan de Bemmelstraat en de voormalige agrarische bedrijven zijn omgezet tot burgerwoningen. Heden ten dage is het agrarisch bedrijf van de familie Zanders nagenoeg het enige nog actieve agrarische bedrijf in de directe omgeving, behoudens enkele grootschalige glastuinbouwbedrijven welke zijn gelegen ten noorden van Hegelsom. Het agrarisch bedrijf richt zich op het houden van rundvee en akkerbouw. De inrichting bestaat uit een bedrijfswoning, een voormalige varkensstal, een jongveestal, een machineloods, twee oude schuren en voeropslagen. Op basis van een vergunning d.d. 29 april 2008 (inmiddels Activiteitenbesluit) mogen binnen de inrichting 85 stuks jongvee A3.100 worden gehouden. Totale vergunde ammoniakemissie bedraagt 374 kg NH3/jaar en de vergunde fijn stofemissie bedraagt 3.230 kg PM10/jaar. De omliggende gronden in eigendom (oppervlakte circa 1,3 ha) zijn in agrarisch gebruik als cultuurgrond.

Ontwerp

8

Afbeelding 5. Huidige bebouwde situatie agrarisch bedrijf

De bebouwing van het agrarisch bedrijf concentreert zich op de hoek van de Kogelstraat en Bemmelstraat. Beide wegen vormen respectievelijk tevens de westelijke en noordelijke grens van het plangebied. Rond de bebouwing is sprake van enige opgaande (tuin)beplanting. In zuidelijke richting grenst het plangebied aan de karakteristieke woonboerderij Kogelstraat 70. De oostelijke grens van het plangebied wordt gevormd door de eigen cultuurgrond. Verder in oostelijke en zuidelijke richting bevinden zich glastuinbouwbedrijven.

Afbeelding 6. Impressie Kogelstraat richting Hegelsom

2.2

Afbeelding 7. Impressie Bemmelstraat

Ruimtelijke structuur

De locatie ligt op de hoek van de Kogelstraat en de Bemmelstraat, in het overgangsgebied tussen de ten zuiden gelegen kern Hegelsom en de ten noorden gelegen kern Horst. In het noorden van het plangebied ligt de watergang ‘de Bemmel’. Deze watergang vormt van oudsher de grens tussen de kernen Horst en Hegelsom.

Ontwerp

9

Het landschap ter plaatse en in de omgeving is te typeren als een kampontginning. Kampontginningen zijn ontstaan door individuele boeren die zich op een geschikt plek vestigden en vervolgens die plek ontgonnen. Qua patroon en bodemeigenschappen lijken deze gebieden sterk op velden (bochtige wegen en relatief dikke eerdgronden). Het belangrijkste verschil is echter de schaal en maat. De kampen zijn veel kleinschaliger. De percelen werden in het verleden omgeving door houtwallen om het vee buiten de akkers te houden. Dit is ter plaatse nauwelijks nog aanwezig. Dit is het gevolg van ruilverkavelingen en het kappen van desbetreffende houtwallen. Karakteristiek is een verdichte rand om een klein, bol liggend open gebied. Het plangebied maakt onderdeel uit van de verdichte rand, ter plaatse van de bestaande bebouwing. Bijbehorende cultuurgronden maken van oorsprong onderdeel uit van het open gebied. Het open gebied is tegenwoordig in de directe omgeving amper beleefbaar vanwege glastuinbouwbedrijven die het landschap hebben verdicht. De Kogelstraat wordt, ter plaatste van het plangebied, gekenmerkt als lintbebouwing. Er is zowel sprake van bebouwing die direct aan de weg is gelegen als van bebouwing die verder in het veld is gelegen. Aan de Kogelstraat bevinden zich overwegend burgerwoningen. In het buitengebied bestaat de bebouwing uit veelal vrijstaande woningen op grote percelen.

In de overgang naar de kern veranderd dit in veelal twee-onder-eenkap woningen op kleinere percelen. De Bemmelstraat kenmerkt zich, aan de zuidkant van de weg, door de aanwezigheid van glastuinbouwbedrijven. Ten noorden van de Bemmelstraat liggen de woningen welke onderdeel uitmaken van de woonwijk Pastoorsveld.

2.3

Functionele structuur

Het plangebied is gelegen op een afstand van 200 meter van de kern van Hegelsom. De kern van Hegelsom kent uitsluitend een woonfunctie (met beperkt ondersteunende functies, zoals een basisschool, kerk en cafézaal). Ten noordoosten van de bebouwde kom zijn de lokale sportvelden gelegen en een manege. Het buitengebied van Hegelsom kenmerkt zich voornamelijk door de aanwezigheid van veel burgerwoningen. Nog maar enkele (agrarische) bedrijven zijn tussen de woningen in gelegen. Tussen de bebouwing in liggen onbebouwde gronden die thans in gebruik zijn als landbouwgrond. Daarnaast is ten oosten van het plangebied een cluster van glastuinbouwbedrijven gelegen.

2.4

Historische ontwikkeling en cultuurhistorie

Het dorp Hegelsom is ontstaan in de periode 1929 tot 1933 uit de buurtschappen Voor-America (“de Hei”) en Hegelsom (omgeving Stationsstraat en “D’n Diek”). Het gebied kent een lange historie met nederzettingen. Met de bouw van de lagere school in 1930 en de kerk in 1933 is de huidige dorpskern ontstaan. Hegelsom is van oorsprong een agrarisch dorp met vooral veel kippenbedrijven en bonenteelt (staakbonen). In de hoogtijdagen telde het dorp maar liefst tien kuikenbroederijen. Het plangebied is op te delen in twee gedeelten; “De Bemmel” en “De Kogel”. “De Bemmel” vormt van oudsher de grens tussen Horst en Hegelsom. Deze sloot is deels gecultiveerd en heeft recent een meer landelijk aangezicht verkregen door de aanplant van lindebomen. De sloot blijft ook in de ontwikkeling behouden en vormt een mooie verwijzing naar de historie.

Ontwerp

10

Het gehele plangebied maakt van oudsher deel uit van gebied “De Kogel”. Al in 1743 wordt in het schat- en meetboek gesproken over boerderij “Cogels”, toen nog in bezit van de gemeente. De landerijen en de langgevelboerderij kwamen ongeveer 140 jaar geleden in het bezit van de familie Zanders. De omvang van de boerderij en omringende landerijen bedroeg ongeveer 6 hectare en maakten onderdeel uit van het “Hegelsommerveld”. Van origine was het agrarische bedrijf gevestigd in de langgevelboerderij “de Kogel” op Kogelstraat 70. Omstreeks 1980 bleek een bedrijfsvoortzetting alleen haalbaar door een schaalvergroting. Aan de Bemmelstraat werden diverse dierenverblijven en machinestallingen gebouwd en er werd een nieuwe sobere bedrijfswoning gerealiseerd, in de volksmond bekend als “de nieuwe Kogel”.

Afbeelding 8. Situatie rond 1900

Ontwerp

Afbeelding 9. Situatie rond 1990

11

3.

BELEID

3.1

Inleiding

In dit hoofdstuk worden de op het plangebied van toepassing zijnde beleidskaders behandeld. Gemeenten zijn immers niet geheel vrij in het voeren van hun eigen beleid. Rijk en provincie geven met het door hen gevoerde beleid de kaders aan waarbinnen gemeenten kunnen opereren. In de volgende paragraaf wordt ingegaan op het van toepassing zijnde Rijksbeleid. In de daarop volgende paragraaf komt het provinciaal beleid aan bod. In paragraaf 3.4 volgt ten slotte het van toepassing zijnde beleid van de gemeente Horst aan de Maas.

3.2

Rijksbeleid

3.2.1 Nationale omgevingsvisie In het kader van de invoering van de Omgevingswet, die nu gepland staat voor 1 januari 2022, heeft het Rijk de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) opgesteld. Op die manier wordt invulling gegeven aan de verplichting tot het opstellen van zo’n visie die is vastgelegd in artikel 3.1, lid 3 Ow. Tot de invoering van de Omgevingswet heeft dit document de status van structuurvisie in de zin van artikel 2.3 Wro. Inhoudelijk gezien bevat de NOVI een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De intentie van het Rijk is om met de NOVI een perspectief te bieden om grote maatschappelijke opgaven aan te pakken. Bij die opgaven kan worden gedacht aan grote en complexe opgaven met betrekking tot klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw. Een centraal aspect van de NOVI is de focus op een nieuwe aanpak van vraagstukken in de fysieke leefomgeving. Werken op basis van integraliteit met betrekking tot verschillende vraagstukken in plaats van sectorale aanpakken voor individuele vraagstukken vormt de kern van deze nieuwe aanpak.

Het streven naar integraliteit dat onderdeel is van de NOVI valt samen in vier verschillende prioriteiten waartussen een onderscheid wordt gemaakt in de NOVI, te weten: ▪ Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; ▪ Duurzaam economisch groeipotentieel; ▪ Sterke en gezonde steden en regio’s; ▪ Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Binnen de NOVI worden drie afwegingsprincipes gehanteerd om te komen tot weloverwogen beleidskeuzen. Die zouden moeten helpen bij het afwegen en prioriteiten van verschillende belangen en opgaven: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; 3. Afwentelen wordt voorkomen. Op basis van de vier verschillende prioriteiten en de drie afwegingsprincipes zijn 21 nationale belangen geformuleerd, waarmee het Rijk aangeeft waarvoor het verantwoordelijk is en waarop het resultaten wil boeken. Relevante nationale belangen voor onderhavig initiatief zijn als volgt: ▪ Bevorderen van een duurzame ontwikkeling van Nederland als geheel en van alle onderdelen van de fysieke leefomgeving;

Ontwerp

12

▪ ▪ ▪

Realiseren van een goede leefomgevingskwaliteit; Waarborgen en bevorderen van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving; Zorgdragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften.

Met het saneren van het agrarisch bedrijf en het daarvoor in de plaats realiseren van woningbouw wordt ingespeeld op de geformuleerde nationale belangen. Bovendien geldt voor het plangebied dat er geen nationale belangen uit de NOVI in het geding zijn, mede gezien de kleinschaligheid en de aard van het initiatief. 3.2.2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) Op 30 december 2011 is het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) in werking getreden. Op 1 oktober 2012 zijn enkele wijzigingen daarvan in werking getreden. Voor de nationale belangen die kaderstellend zijn voor besluiten van gemeenten zijn in het Barro regels opgenomen die direct het bestemmingsplan en daarmee gelijk te stellen besluiten betreffen. Zij strekken ertoe dat de nationale ruimtelijke afweging, die door het kabinet in samenspraak met de Tweede en Eerste Kamer der Staten-Generaal is gemaakt, bij besluitvorming over bestemmingsplannen wordt gerespecteerd. Onderwerpen waarvoor het rijk ruimte vraagt zijn de mainportontwikkeling van Rotterdam, bescherming van de waterveiligheid in het kustfundament en in en rond de grote rivieren, bescherming en behoud van de Waddenzee en enkele werelderfgoederen, zoals de Beemster, de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam en de uitoefening van defensietaken.

In oktober 2012 is het besluit aangevuld met de ruimtevraag voor de onderwerpen veiligheid op Rijksvaarwegen, toekomstige uitbreiding van infrastructuur, de elektriciteitsvoorziening, het Nationaal Natuurnetwerk, de veiligheid van primaire waterkeringen, reserveringsgebieden voor hoogwater langs de Maas en maximering van de verstedelijkingsruimte in het IJsselmeer. Met het saneren van het agrarische bedrijf (inclusief bedrijfswoning) en het daarvoor in de plaats terugbouwen van twee woningen worden geen van de genoemde belangen geschaad. Op en om de locatie is geen sprake van een gebiedsreservering. Het initiatief is daarom niet in strijd met de beleidsregels zoals deze zijn opgenomen in het Barro. 3.2.3 Ladder duurzame verstedelijking Om zorgvuldig ruimtegebruik te bevorderen is per 1 oktober 2012 de Ladder voor duurzame verstedelijking in het Besluit ruimtelijke ordening (artikel 3.1.6 Bro) opgenomen. De ladder ziet op een zorgvuldige afweging en transparante besluitvorming bij alle ruimtelijke en infrastructurele besluiten. Sinds invoering van de ladder is er veel jurisprudentie ontstaan en is er veel over geschreven. De ladder werd als te ingewikkeld ervaren en zorgde voor veel onderzoekskosten. Per 1 juli 2017 is de regeling daarom gewijzigd.

De drie treden uit de oorspronkelijke tekst worden losgelaten en vervangen door de volgende tekst: “De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien”. Gelet op de kleinschaligheid van het initiatief (welke slechts de toevoeging van één extra woning omvat) volgt uit de jurisprudentie dat het initiatief niet is aan te merken als een stedelijke ontwikkeling en dat daarvoor de ladder niet van toepassing is. Waar de grens precies ligt hangt af van de omstandigheden van het geval. Een

Ontwerp

13

plan van 8 woningen vindt de Afdeling bestuursrechtspraak bijvoorbeeld kleinschalig (ABRvS, 24 december 2014, 201405237/1/R2), maar een plan met 14 woningen is dit niet meer (ABRvS 9 april 2014, 201307658/1/R4). Voor de 'grensbepaling' is uiteindelijk aansluiting gezocht bij de minimumnorm van twaalf woningen uit de Crisis- en herstelwet. Hier voldoet het initiatief voor de realisatie van één extra woning ruimschoots aan.

3.3

Provinciaal beleid

3.3.1 Provinciale Omgevingsvisie Limburg Met de komst en invoering van de Omgevingswet dient elke provincie haar eigen provinciale omgevingsvisie op te stellen. In de periode 7 september 2020 tot en met 18 oktober 2020 heeft de provincie Limburg een ontwerp provinciale omgevingsvisie ter inzage gelegd: ‘de Provinciale omgevingsvisie Limburg.’ Dit document is een lange termijnvisie, met als doelstelling invulling geven over hoe de provincie Limburg in de periode 20302050 op een integrale en toekomstbestendige manier kan door ontwikkelen. De Provinciale Omgevingsvisie Limburg vervangt na vaststelling van deze Omgevingsvisie, het huidige ‘Provinciaal Omgevingsplan Limburg (POL2014).’ De omgevingsvisie is dynamisch en flexibel, aangezien dit mogelijkheden biedt om het document te actualiseren met het oog op toekomstige veranderingen. In de Omgevingsvisie Limburg wordt de richting voor de periode 2021 tot 2030-2050 geschetst. Na een uitgebreid participatief proces is de Omgevingsvisie 15 december 2020 vastgesteld door Gedeputeerde Staten. Vervolgens vindt volgens de huidige planning besluitvorming over de Omgevingsvisie plaats in oktober 2021 (Provinciale Staten). In de provinciale omgevingsvisie Limburg zijn een aantal hoofdopgaven te onderscheiden, namelijk: 1. Een aantrekkelijke, sociale, gezonde en veilige leefomgeving; a. In stedelijk c.q.

bebouwd gebied; Zowel in de stedelijke centra als in de landelijke kernen liggen er diverse uitdagingen. In stedelijke centra heeft dit met name te maken met de versterking van de stedelijkheid, in de landelijke kernen met het behoud van de leefbaarheid. Limburg is rijk aan volkscultuur en tradities en heeft een rijk verenigingsleven. Hoewel sociale verbanden zoals verenigingen vroeger vanzelfsprekend waren, staan deze nu steeds meer onder druk. Er zijn daarnaast uitdagingen op het gebied van de verbetering en verduurzaming van de woningvoorraad, de toegankelijkheid, beschikbaarheid en bereikbaarheid van voorzieningen en het klimaatbestendig maken van de bebouwde omgeving. Ook kent het bebouwd gebied opgaven met betrekking tot de arbeidsmarkt en ruimte voor bedrijvigheid. b. In landelijk gebied; Limburg kent een uniek landschap en prachtige natuurgebieden. Dit is niet vanzelfsprekend. In het landelijk gebied ligt de nadruk op uitdagingen die te maken hebben met onder meer klimaatadaptatie, de transitie van de landbouw, de inpassing van energie en het zoeken van de balans tussen natuur(behoud), ruimtelijke kwaliteit en het mogelijk maken van ontwikkelingen. Daarnaast zijn schaalvergroting en leegstand van agrarische bebouwing, toeristisch-recreatief (mede)gebruik, biodiversiteit, stikstof en (grond)waterkwaliteit belangrijke thema’s. 2.

Een toekomstbestendige, innovatieve en duurzame economie; inclusief landbouwtransitie; Tot 2020 groeit het aantal banen in Limburg. De welvaart en het gemiddelde opleidingsniveau nemen toe, maar niet voor iedereen. Hoewel de werkloosheid gelijk is aan het landelijk gemiddelde (peildatum 2019, 3e kwartaal), is de bruto participatiegraad in Limburg relatief laag. In sectoren als de bouw, horeca en toerisme, zorg en ICT wordt een krapte op de arbeidsmarkt ervaren. Demografische ontwikkelingen maken dat de beroepsbevolking slinkt en het aantal ouderen toeneemt. Een bijzonder punt van zorg is de groeiende maatschappelijke tweedeling die zich ook fysiek uit in de vorm van de ruimtelijke concentratie van kwetsbare groepen. Samen met het verhogen van de arbeidsparticipatiegraad en het aantrekken van

Ontwerp

14

internationale werknemers kunnen ontwikkelingen als digitalisering, robotisering en automatisering het tekort aan arbeidskrachten – onder meer als gevolg van demografische ontwikkelingen – tegengaan. 3. Klimaatadaptieve en energietransitie; Klimaatverandering vergroot de kans op overstromingen en wateroverlast, hittegolven en hittestress en langdurige perioden van droogte. Dit brengt uitdagingen en veiligheidsoverwegingen, maar ook kansen met zich mee. Bijvoorbeeld het koppelen van thema's. Deze klimaatontwikkelingen hebben invloed op onze voedselvoorziening, de leefbaarheid, gezondheid en de natuur. Ook verandert de komende jaren de energievoorziening in Nederland fors. Deze energietransitie zal ook een grote impact hebben op de woon- en leefomgeving in Limburg. Energiebesparing in industrie, landbouw, woningen en mobiliteit én het accommoderen van de ruimtevraag voor de opwekking van duurzame energie, zoals zonne- en windenergie, zijn hierbij uitdagingen met impact op de omgeving. De Omgevingsvisie Limburg bestaat uit twee delen: ▪ Een thematisch deel waarin gedetailleerd wordt ingegaan op de provinciale ambities en opgaven voor de diverse thema’s; ▪ Een gebiedsgericht deel waarin de thema’s op hoofdlijnen verbonden worden op regionale schaal voor de drie regio’s Noord-, Midden en Zuid-Limburg.

Wonen en leefomgeving De POVI houdt vast aan een dynamisch en flexibel woonbeleid, de woonbehoeften van de Limburger zijn daarbij leidend. Verder liggen hierin ook mogelijkheden bij te dragen aan klimaat-, energie-, en duurzaamheidsdoelstellingen. Vanuit de wetgeving is de rol van de provincie op dit terrein beperkt. Daarom opereert de provincie, met betrekking tot dit thema, vanuit een agenderende, stimulerende, meesturende en verbindende rol. De POVI is hierbij een op hoofdlijnen richtinggevend kader. Aangezien de toekomst onderhevig zal zijn aan veranderingen, en elke specifieke regio voor een andere aanpak vraagt zijn meer gerichte uitwerkingen in provinciale, regionale en/of gemeentelijke programma’s, agenda’s en instrumenten noodzakelijk. Op het gebied van wonen wordt er specifiek gekeken naar welke behoeften er zijn. De grootste opgave op korte- en middellange termijn zit in het toekomstgeschikt maken van de verouderde en niet-courante bestaande woningvoorraad. Uitgangspunten zijn dat deze woningen in eerste instantie levensloopbestendig dienen te worden gemaakt, en daarna ook verduurzaamd. Getalsmatig zijn er voldoende woningen, kwalitatief gezien zijn dit echter niet overal de juiste woningen en de juiste plannen. Met name in de middenhuur en sociale huur is er een steeds diverser wordende groep mensen aangewezen op nieuwe woon(zorg)concepten.

Verder is er ook speciale aandacht voor de betaalbaarheid van woningen, aangezien kansen voor sommige doelgroepen afnemen door de stijgende prijzen. Een belangrijk instrument om de kwaliteit van het bebouwde gebied op orde te maken is de ladder voor duurzame verstedelijking. Hierdoor wordt de ruimte in bebouwd gebied optimaal benut. Uitgangspunt hierbij is dat leegstaand vastgoed wordt hergebruikt en herbestemd wordt. Wonen is in principe alleen toegestaan in daarvoor bestemde woongebieden, hierop kunnen – tijdelijke – uitzonderingen worden gemaakt in de vorm van een flexibele schil. Woonkwaliteit is niet alleen afhankelijk van de woning zelf. Omstandigheden die hier ook op van toepassing zijn, zijn bijvoorbeeld sociaaleconomische omstandigheden, gezondheid, leefbaarheid, het voorzieningenniveau, de bereikbaarheid en een veilige omgeving. De aandacht ligt bij het ontwikkelen van gemengde wijken, die bij kunnen dragen aan een sterk sociaal weefsel en verkleinen op die manier kloven in de samenleving. Ook belangrijk zijn natuur- en klimatologische eigenschappen van een woongebied. Groen, schone lucht, het tegengaan van hittestress en voorzieningen om wateroverlast (zowel overstromingen als droogte) tegen te gaan dragen daarmee bij aan de omgevingskwaliteit.

Onderhavige ontwikkeling voorziet enerzijds in het saneren van een agrarisch bedrijf nabij de kern en anderzijds in het slopen van de bestaande bedrijfswoning en deze vervangen door een nieuwe woning, georiënteerd op

Ontwerp

15

de Kogelstraat, en een tweede burgerwoning mogelijk te maken, georiënteerd op de Bemmelstraat. Derhalve wordt er enerzijds voorkomen dat de bestaande agrarische opstallen leeg komen te staan en wordt anderzijds een nieuwe woonmogelijk toegevoegd nabij de kern. Mede gelet op de regionale en gemeentelijke beleidskaders past het onderhavige initiatief binnen de ontwerp Provinciale Omgevingsvisie. 3.3.2 Provinciaal Omgevingsplan Limburg 2014 Op 12 december 2014 hebben Gedeputeerde Staten het POL2014, met bijbehorend plan-MER, de omgevingsverordening Limburg 2014 en het Provinciaal verkeers- en vervoersprogramma vastgesteld. Allemaal als onderdeel van een integrale omgevingsvisie. Deze documenten zijn op 16 januari 2015 in werking getreden. In het POL2014 komen alleen die zaken aan bod, die er op provinciaal niveau echt toe doen en die vragen om regionale oplossingen. Dat sluit aan bij de basisfilosofie en ook bij aanpak de van de rijksoverheid die zich beperkt tot een 13-tal nationale ruimtelijke belangen. Zo veel mogelijk ligt de verantwoordelijkheid bij gemeenten en andere partners die met hun lokale kennis prima maatwerk kunnen leveren. In het POL2014 staan de fysieke kanten van het leef- en vestigingsklimaat centraal.

Belangrijke uitdagingen zijn het faciliteren van innovatie, het aantrekkelijk houden van de regio voor jongeren en arbeidskrachten, het versnellen van de energietransitie, de fundamenteel veranderde opgaven op het gebied van wonen en voorzieningen, de leefbaarheid van kernen en buurten en het inspelen op de klimaatverandering. De belangrijke principes in het Limburgs omgevingsbeleid zijn: 1. Kwaliteit staat centraal. Dat komt tot uiting in het koesteren van de gevarieerdheid van Limburg onder het motto 'meer stad, meer land', het bieden van ruimte voor verweving van functies, in kwaliteitsbewustzijn, en in dynamisch voorraadbeheer dat moet resulteren in een nieuwe vorm van groeien. Algemene principes voor duurzame verstedelijking sluiten hierop aan, zoals de ladder van duurzame verstedelijking en de prioriteit voor herbenutting van cultuurhistorische en beeldbepalende gebouwen. 2. Uitnodigen staat centraal. Dat gaat meer over de manier waarop we samen met onze partners dat voortreffelijke leef- en vestigingsklimaat willen realiseren. Met instrumenten op maat en ruimte om te experimenteren. De provincie wil hierbij selectief zijn: het POL richt zich alleen op die zaken die er op provinciaal niveau echt toe doen en vragen om regionale oplossingen. Het landelijk gebied in Limburg is heel aantrekkelijk. Dat wil de provincie graag zo houden.

Niet voor niets is een leidend principe in dit POL ‘meer stad, meer land’. Reden om bijzonder terughoudend te zijn met nieuwe stedelijke ontwikkelingen in het landelijk gebied. Het landelijk gebied wordt geconfronteerd met een aantal stevige opgaven en vraagstukken die in het POL om antwoord vragen zoals de klimaatopgave (die zich vertaalt in vraagstukken op het gebied van hoogwaterveiligheid en regionale wateroverlast én van watertekorten en droogte), biodiversiteitsopgave, waterkwaliteitsopgave en opgaven in de watervoorziening. Belangrijk is ook om ruimte te bieden aan de economische sectoren die nauw met dat landelijk gebied verbonden zijn. De land- en tuinbouw, deels intensief en grootschalig, deels juist kleinschalig met een tendens naar verbreding met niet-agrarische nevenfuncties. En daarnaast ook onderdelen van de vrijetijdseconomie. Ook het leegstandsvraagstuk speelt nadrukkelijk in het landelijk gebied, vooral in Noord- en Midden-Limburg. Daar wordt de komende jaren een hausse aan vrijkomende agrarische bedrijfsbebouwing verwacht. De kwaliteit van (de activiteiten in) het landelijk gebied draagt bij aan een aantrekkelijke woon- en leefklimaat in de steden en dorpen. Het aantrekkelijker en toegankelijker maken van het landelijk gebied voor toerisme en

Ontwerp

16

recreatie betekent overigens niet alleen dat agrariërs rekening houden met toeristen / burgers, maar zeker ook dat burgers worden aangesproken op begrip voor de bedrijfsvoering van agrariërs. De grote variatie in omgevingskwaliteiten is een kenmerk en sterk punt van Limburg. Om daaraan recht te doen, is in het POL2014 het provinciale grondgebied onderverdeeld in zeven soorten gebieden, elk met eigen herkenbare kernkwaliteiten. Voor elk gebied liggen er heel verschillende opgaven en ontwikkelingsmogelijkheden.

Bebouwd gebied

Zone Stedelijk centrum

Overig gebied

Landelijk gebied

bebouwd

Bedrijventerreinen Goudgroene natuurzone Zilvergroene natuurzone Bronsgroene landschapszone

Buitengebied

Essentie De grotere binnensteden, gekenmerkt door een mix aan functies die deze gebieden een vitaal, stedelijk karakter geeft. Deze gebieden zijn cruciaal voor de aantrekkingskracht en uitstraling van Limburg. Gemengde woon/werkgebieden met een duidelijke binding met het omliggende landelijk gebied, met lokale of regionale voorzieningen. Specifiek ingerichte gebieden voor grotere bedrijvigheid. Gebieden waar natuur en natuurontwikkeling het primaat hebben vanwege de voorkomende waardevolle flora en fauna, vaak van (inter)nationale betekenis. Landbouwgebieden waar grote kansen liggen voor ontwikkeling van natuurwaarden. Beekdalen en gebieden met steilere hellingen met een grote variatie aan functies, in hoge mate bepalend voor het beeld van het Limburgs landschap. Omvat ook het winterbed van de Maas. Alle andere gronden in het landelijk gebied, vaak met een agrarisch karakter. Met ruimte voor doorontwikkeling van agrarische bedrijven.

Afbeelding 10. Zonering POL2014

Ontwerp

17

Het plangebied is gelegen in het landelijk gebied in de zone ‘buitengebied’. Deze zone omvat een breed scala aan gebieden variërend van landbouwgebieden in algemene zin, glastuinbouwgebieden, ontwikkelingsgebieden intensieve veehouderij, verblijfsrecreatieve terreinen, stadsrandzones tot linten en clusters van bebouwing. Beleidsmatig worden hier de volgende accenten gelegd: ▪ Ontwikkelingsmogelijkheden voor nieuwe bedrijfslocaties landbouw; ▪ Terugdringen milieubelasting vanuit landbouw; ▪ Kwaliteit en functioneren ondergrond. Er wordt de komende jaren een hausse aan vrijkomende agrarische bedrijfsbebouwing verwacht. Het proces van functieverlies speelt al langere tijd, maar het aanbod van leegstaand vastgoed blijft toenemen en de vraag blijft achterwege. De provincie streeft ernaar dat vrijkomende agrarische bebouwing zoveel mogelijk wordt hergebruikt door de land- en tuinbouw, ter voorkoming van verdere verstening in het buitengebied. Als dat niet lukt, is mogelijke benutting voor alternatieve economische activiteiten aan de orde. Als daar tenminste, gelet op de leegstand in de betreffende sectoren behoefte aan is, en de functie geen belemmeringen voor bestaande functies met zich meebrengt. Dit zal leiden tot hergebruik van een deel van de vrijkomende agrarische bebouwing. Onderhavig bestemmingsplan voorziet onder andere in het saneren van een agrarisch bedrijf.

Het saneren van de agrarische bedrijfsactiviteiten en de daarmee samenhangende sloop van agrarische bedrijfsbebouwing draagt bij aan de ontstening van het landschap en leidt daarmee tot een verbetering van de belevingswaarde van het landschap. Het initiatief past binnen de provinciale uitgangspunten zoals gesteld in het POL2014. De ligging in de zone ‘buitengebied’ betekent dat er sprake is van een sterke functiemenging, waarbij de agrarische functie de boventoon voert. De agrarische functie is dan ook de belangrijkste functie binnen deze zone. Een verdere functiemenging en aansluiting bij de bestaande woonfuncties is toegestaan binnen deze zone, mits geen afbreuk wordt gedaan aan de agrarische waarden. Hiervan is geen sprake, zo blijkt uit hoofdstuk 5. Voor wat betreft wonen streeft de provincie naar een voortreffelijk woon- en leefklimaat, waar mensen zich prettig voelen. De provincie Limburg constateert dat de woningmarkt ernstig verstoord is geraakt als gevolg van conjuncturele, demografische en maatschappelijke ontwikkelingen. De focus van de provincie ligt op het weer gezond maken van de woningmarkt door het toepassen van dynamisch voorraadbeheer. Op basis van nog op te stellen Regionale woon- en leefbaarheidsvisies wil de provincie met regio’s afspraken gaan maken over planvoorraad en de plancapaciteit opschonen.

De ambitie is om in Limburg een voortreffelijk woon- en leefklimaat te realiseren, waar mensen zich prettig voelen. De Limburgse woningmarkt moet voldoende woningen van de juiste kwaliteit op de juiste plek bieden. De woningvoorraad biedt voldoende mogelijkheden voor doorstromingen, is toekomstbestendig en kan flexibel inspelen op (veranderende) woonwensen. De regio Noord-Limburg kenmerkt zich door een aantrekkelijk woon- en leefklimaat. Er dient een transformatie van de bestaande woningvoorraad plaats te vinden, aangezien er nauwelijks bevolkingsgroei meer is. Daarbij zal primair worden gekozen voor inbreiding, aanpassing en functieverandering en slechts beperkte uitbreiding in de nabijheid van kleine kernen, met als uitgangspunt bouwen voor eigen behoefte. De ambities, uitgangspunten en principes uit het POL2014 worden vastgelegd in regionale structuurvisies, waarin de verschillen tussen de regio’s en regio specifieke uitwerkingen worden vormgegeven. Deze visies zijn stevig en niet-vrijblijvend, maar wel realistisch, zie hiervoor paragraaf 3.3.3.

Ontwerp

18

In het POL2014 streeft de provincie naar een buitengebied waar het primaat niet ligt op het scheppen van nieuwe bouwmogelijkheden voor woningen. De afnemende vraag in de toekomst laat de provincie komen met specifieke regiovisies waar de mogelijkheden voor de woningmarkt in het buitengebied, maar ook in de kern, in zijn vastgelegd. Toch worden in het POL2014 kansen gezien voor wonen, mits naar daadwerkelijke behoefte gebouwd wordt. In dit geval is daar sprake van. De provincie laat verdere bevoegdheid voor nieuwe woningen over aan de gemeenten, die het op hun beurt hebben vastgelegd in hun gemeentelijke structuurvisies. Belangrijke voorwaarde voor nieuwe functies in het buitengebied blijft het bundelen van bebouwing (ladder voor duurzame ontwikkeling) en een gedegen landschappelijke inpassing, waarvan in dit geval beide sprake is. 3.3.3 Ontwerp Omgevingsverordening In de Omgevingsverordening Limburg staan regels op het gebied van milieu, wegen, water, grond, landbouw, natuur, wonen en ruimte. Alle regels die betrekking hebben op het omgevingsbeleid zijn ondergebracht in één verordening, die grofweg twee typen regels bevat: ▪ Instructieregels gericht tot gemeenten of het waterschap; ▪ Regels voor activiteiten die rechtstreeks voor een ieder gelden of voor specifieke doelgroepen. Op dit moment geldt de Omgevingsverordening Limburg 2014.

Met de komst van de Omgevingswet (verwachte inwerkingtreding: 1 juli 2022) is een nieuwe omgevingsverordening nodig die de huidige gaat vervangen. Tot het moment dat de Omgevingswet en de nieuwe Omgevingsverordening Limburg in werking treden, blijft de huidige verordening gelden. De volgende regels uit de Ontwerp Omgevingsverordening zijn in dit geval van toepassing: ▪ Omgevingswaarden wateroverlast ▪ Landbouw ▪ Wonen, werken en recreëren Omgevingswaarden wateroverlast Vanuit de provincie gelden voor regionale oppervlaktewateren omgevingswaarden, ofwel “normen” voor wateroverlast. De omgevingswaarden geven de maximaal toelaatbare kans op overstroming per jaar van aangewezen gebieden aan. Ze zijn gericht op extreme situaties: neerslag- en afvoersituaties die niet vaak voorkomen. In totaal zijn vijf gebieden opgenomen met de specificatie voor dat gebied en de gemiddelde overstromingskans per jaar. Gebied

Specificatie

Overstromingskansgebieden A

1. Natuurnetwerk Limburg 2. Groenblauwe mantel langs alle natuurbeken en langs omgevingsgerichte wateren binnen beekdalen en natte laagten Groenblauwe mantel langs omgevingsgerichte wateren buiten natte laagten 1. Overige landbouwgebieden, recreatieparken

Overstromingskansgebieden B Overstromingskansgebieden C

Ontwerp

Gemiddelde overstromingskans per jaar Geen kans aangegeven

1:10 1:25

19

Overstromingskansgebieden D Overstromingskansgebieden E

2. Bebouwing in bebouwde kernen langs beken en in droogdalen in beschermingsgebied Nationaal landschap Zuid-Limburg Glastuinbouwgebieden Bebouwing in bebouwde kernen behalve langs beken en in droogdalen in beschermingsgebied Nationaal landschap Zuid-Limburg

1:50 1:100

Landbouw De ontwikkelingsgebieden glastuinbouw zijn in bedoeld voor de ontwikkeling van glastuinbouw. Buiten deze gebieden is nieuwvestiging van glastuinbouw in beginsel niet toegestaan. Binnen het ontwikkelingsgebied is het eveneens toegestaan een intensieve veehouderij op te richten. Wonen, werken en recreëren In de Ontwerp Omgevingsverordening is opgenomen dat de motivering bij een plan dat betrekking heeft op de realisatie van een of meerdere woningen beschrijft dat: a. rekening is gehouden met de hoofdstukken 3 (Limburgse principes en algemene zonering) en 5 (wonen en leefomgeving) van de provinciale omgevingsvisie; b. sprake is van behoefte in kwaliteit en kwantiteit op basis van actueel onafhankelijk behoefteonderzoek; c. over de behoefte aan realisatie van deze woningen overeenstemming bestaat binnen de regio NoordLimburg of Midden-Limburg of Zuid- Limburg. De regio’s bepalen eigenstandig de regionale overeenstemming, organiseren hun eigen regionale overleggen en dragen zorg voor actuele regionale woonvisies en regionale onderzoeken; d. het omgevingsplan is opgenomen in de Limburgse systematiek van monitoring, bedoeld in Afdeling 14.5; e. realisatie van de woningen beoogd is binnen 5 jaar na vaststelling van het omgevingsplan en dat, als deze termijn niet wordt gehaald, hoe en wanneer de mogelijkheid tot realisatie van deze woningen komt te vervallen.

In de Ontwerp Omgevingsverordening is tevens een realisatietermijn opgenomen voor de zogenoemde ‘papieren plannen’. Dit ter voorkoming dat dergelijke plannen nimmer meer tot ontwikkeling komen en maar blijven liggen. Als het gaat om onherroepelijke, maar nog niet gerealiseerde plannen geldt dan het volgende: ▪ Plannen van vóór 2015, dienen uiterlijk 2025 gerealiseerd te zijn; ▪ Plannen van 2015 – 2021, dienen uiterlijk 2029 gerealiseerd te zijn; ▪ Plannen vanaf 2022 krijgen een realisatietermijn van 5 jaar. Indien een plan niet binnen de realisatietermijn worden ontwikkeld, vindt een heroverweging van het plan plaats door de gemeente en wordt een afweging gemaakt op basis van de dán geldende kwantitatieve en kwalitatieve behoefte én regionale afspraken. Conclusie De ontwerp Omgevingsverordening is momenteel nog niet in werking getreden. Tot het moment dat de Omgevingswet en de nieuwe Omgevingsverordening Limburg in werking treden, blijft de huidige verordening gelden. De bovengenoemde regels komen in grote lijnen overeen met de regels uit de Omgevingsverordening Limburg 2014. Hieronder is het initiatief getoetst aan de huidige verordening.

Ontwerp

20

3.3.4 Omgevingsverordening Limburg 2014 Bij het POL2014 hoort de Omgevingsverordening Limburg. De juridische doorwerking van het omgevingsbeleid wordt in deze verordening geregeld. Naast bepalingen die voor iedereen gelden (gedragsregels), bevat de Omgevingsverordening ook een hoofdstuk "Ruimte", waarin instructieregels naar gemeenten zijn opgenomen. De te maken regionale bestuursafspraken worden in de Omgevingsverordening Limburg geborgd. De Omgevingsverordening Limburg 2014 is, net als het POL2014, op 12 december 2014 vastgesteld door Provinciale Staten en is per 16 januari 2015 in werking getreden. Sindsdien hebben allerlei wijzigingen van de Omgevingsverordening Limburg 2014 plaatsgevonden. In het kader van dit initiatief is de meest recente geconsolideerde versie geraadpleegd van december 2019. De volgende regels uit de Omgevingsverordening zijn in dit geval van toepassing: ▪ Ligging in de boringsvrije zone Venloschol ▪ Nieuwe woningen Venloschol Het is in het gebied Venloschol beneden de 5 meter boven NAP verboden: a. een boorput te hebben; b. de grond te roeren; c. een gesloten bodemenergiesysteem te hebben; d. werken op of in de bodem uit te voeren of te doen uitvoeren waarbij ingrepen worden verricht of stoffen worden gebruikt die de beschermende werking van slecht doorlatende bodemlagen kunnen aantasten. Betreffend perceel ligt op circa 26 tot 27 m boven NAP.

Dit betekent dat in het kader van de Venloschol in de praktijk de bodem tot een diepte van 21-22 meter geroerd kan worden. Dit is in dit geval niet aan de orde. Conform het vigerende bestemmingsplan is aan het plangebied de gebiedsaanduiding ‘Milieuzone – grondwaterbeschermingsgebied Venloschol’ toegekend om diepe boringen zonder vergunning te voorkomen. Deze gebiedsaanduiding is opnieuw aan het plangebied toegekend. Nieuwe woningen In artikel 2.2.2 van de verordening is bepaald dat een ruimtelijk plan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, rekening moet houden met het bepaalde in artikel 3.1.6, tweede lid van het Bro (ladder duurzame verstedelijking). Met het initiatief is geen sprake van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Als tegenprestatie voor het saneren van het agrarisch bedrijf worden twee woningen gerealiseerd (waarvan één ter vervanging van de bestaande bedrijfswoning). Het saneren van het agrarisch bedrijf zorgt voor een kwaliteitsverbetering voor de omgeving door het vervallen van geur, fijn stof en ammoniak vanuit deze locatie. Daarnaast vindt er een grote kwaliteitsverbetering plaats door de sloop van de agrarische bedrijfsbebouwing (inclusief bedrijfswoning). Slechts een klein deel van de te slopen massa wordt terug opgericht in de vorm van twee woningen die beter in de huidige (woon)omgeving passen.

In artikel 2.4.2 van de verordening is bepaald dat een ruimtelijk plan gelegen in de regio Noord-Limburg niet voorziet in de toevoeging van woningen aan de bestaande voorraad woningen anders dan op de wijze zoals beschreven in de Regionale Structuurvisie Wonen Noord-Limburg. Zoals in paragraaf 3.3.3 van onderhavige toelichting is vermeld, is de Regionale Structuurvisie Wonen NoordLimburg inmiddels vervangen door de Regionale Woonvisie Noord-Limburg 2020-2024. Geconcludeerd wordt dat het initiatief voldoet aan de uitgangspunten voor deze woonvisie.

Ontwerp

21

3.3.5 Regionale Woonvisie Noord-Limburg 2020-2024 De gemeente Horst aan de Maas heeft samen met de gemeenten in Noord-Limburg (Beesel, Bergen, Gennep, Horst aan de Maas, Mook en Middelaar, Venlo, Venray en Peel en Maas en de provincie Limburg) afspraken gemaakt over de regionale woningmarkt. In 2016 resulteerde dit in de ‘Regionale Structuurvisie wonen NoordLimburg’. Ondertussen is op 8 september 2020 de geactualiseerde ‘Regionale Woonvisie Noord-Limburg 2020 – 2024’ vastgesteld. Op grond van artikel 2.1, lid 3 Wet ruimtelijke ordening (Wro) heeft de ‘Regionale Woonvisie Noord-Limburg 2020 – 2024’ de status van een intergemeentelijke structuurvisie. Hierdoor heeft het document een juridische status en een zelfbindend karakter. Voor de gemeente Horst aan de Maas gold in het kader van de ‘Regionale Structuurvisie wonen NoordLimburg’ een reductieopgave van 0 woningbouwplannen in de periode 2016-2020. Uit de recent vastgestelde regionale woonvisie blijkt dat de gemeente Horst aan de Maas de gestelde opgave heeft overtroffen. Een van de centrale opgave in de Regionale Woonvisie is de kwalitatieve mismatch tussen de (toekomstige) woningbehoefte en de bestaande woningvoorraad. Hierover staat aangegeven dat bij nieuwbouw bij voorkeur ingezet dient te worden op de realisatie van toekomstbestendige en flexibele woonsegmenten.

Hierbij dienen de huishoudprognose van E’til (Progneff) als referentieprognose ten aanzien van het aantal nog toe te voegen nieuwbouwwoningen. Echter, de kwalitatieve toets is leidend. Progneff wordt daardoor als basis gehanteerd, maar er is (indien kwalitatief wenselijk) ruimte om ‘goede dingen’ te blijven realiseren. Daarvoor gelden de volgende regionale uitgangspunten: ▪ Toevoegen van woningen in principe alleen in de kernen; ▪ Gekeken dient te worden naar koppelkansen; ▪ Toevoegen van woningen leidt niet tot het vergroten van de kwetsbare woningoverschot; ▪ Het type toe te voegen woning moet passen binnen de kwalitatieve behoefte; ▪ De regio streeft sociale en duurzame woonconcepten na; ▪ Er wordt gezocht naar aansluiting op de landelijk, regionale en lokale duurzaamheidsdoelen. Aanvullend is daarnaast in de Regionale Woonvisie tevens opgenomen dat: ▪ Naast nieuwbouw dient er ook gekeken te worden naar de potentie van de bestaande voorraad en hoe deze zich verhoudt tot de veranderende (kwalitatieve) behoefte. ▪ Ook dient er aandacht te zijn voor de huisvesting van specifieke doelgroepen, zoals starters en ouderen. Ten aanzien van deze doelgroepen wordt vooral ingezet op het realiseren van geschikte woningen voor ouderen, daar op deze manier de doorstroming wordt bevorderd. Zo ontstaat er tevens ruimte voor de starter op de woningmarkt.

▪ Vraag en aanbod dienen in de regio beter met elkaar in evenwicht te zijn. De oplossing hiervoor ligt grotendeels binnen de bestaande woningvoorraad. ▪ Leefbaarheid in kleine kernen staat onder druk. Toevoegen van woningen (in kleine mate) kan helpen om de leefbaarheid te verbeteren, maar vooral om de doorstroming te bevorderen. Het initiatief voorziet in de realisatie van twee wooneenheden nabij de kernen Hegelsom en Horst. Één van deze wooneenheden wordt gerealiseerd ter vervanging van de huidige bedrijfswoning. Hier zullen initiatiefnemers (de bewoners van de huidige bedrijfswoning) zelf gaan wonen na sloop van de bedrijfswoning; hiermee is sprake van een aantoonbare behoefte aan deze woning. De toekomstige bewoners van de eerste woning zijn dus reeds bekend waardoor “bouwen voor leegstand” niet aan de orde is. Om het saneren van het agrarisch bedrijf te kunnen bekostigen wordt een tweede, nieuwe wooneenheid gerealiseerd. Deze wooneenheid betreft een vrijstaande woning met een hoog kwaliteitsniveau, welke tevens levensloopbestendig (doelgroep ouderen) kan worden vormgegeven, met oog voor de landelijke omgeving. Gezien de ligging van de locatie nabij Hegelsom en het grotere Horst met al haar centrumvoorzieningen, de ligging tegenover de woonwijk Pastoorsveld, en de vraag naar woningen binnen de kernen Hegelsom en Horst