04c Toelichting
Tekst van het document
Vastgesteld bestemmingsplan Vinkepas 14, Sevenum NL. IMRO. 1507. SNVINKEPAS14-BPV1
Document:
Bestemmingsplan “Vinkepas 14 Sevenum”
IDN:
NL. IMRO. 1507. SNVINKEPAS14-BPV1
Status:
Vastgesteld
Datum:
19 december 2023
Bureau Leefomgeving B. V. Schoolstraat 7 5961 EE HORST +31 77 – 208 6099 contact @bureauleefomgeving.nl www. bureauleefomgeving. nl
INHOUDSOPGAVE
1.
2.
3.
4.
5.
6.
INLEIDING . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 3 1. 1
Aanleiding en doel van het bestemmingsplan
.. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ...
3
1. 2
Ligging en begrenzing van het plangebied
.. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ...
4
1. 3
Vigerend bestemmingsplan
.. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ...
4
1. 4
Leeswijzer
. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ...
5
BESCHRIJVING VAN HET PLANGEBIED . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6 2. 1
Algemeen
2. 2
Ruimtelijke structuur.
.. .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ...
6
2. 3
Functionele structuur
. .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ...
7
2. 4
Historische ontwikkeling en cultuurhistorie
.. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ...
. .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ...
6
8
BELEID. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9 3. 1
Inleiding
3. 2
Rijksbeleid
3. 3
Provinciaal beleid
3. 4
Gemeentelijk beleid
... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ...
. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ...
.. .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... ..
... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... ..
9 9
11 15
PLANBESCHRIJVING. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18 4. 1
Uitgangspunten en doelstellingen van het plan
... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... ..
19
4. 2
Stedenbouwkundige/ ruimtelijke aspecten.
.. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... ..
19
SECTORALE ASPECTEN . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 20 5. 1
Inleiding
5. 2
Milieuaspecten.
. .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... ..
20
5. 3
Waterparagraaf
.. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... ..
25
5. 4
Kabels en leidingen.
5. 5
Natuur
5. 6
Archeologie en cultuurhistorie.
5. 7
Verkeer en parkeren
... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... ..
... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... ..
27
. .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... ..
27
UITVOERBAARHEID
. .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... ..
28
.. .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... ..
29
... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... ..
30
6. 1
Economische uitvoerbaarheid
6. 2
Handhaving.
6. 3
Maatschappelijke uitvoerbaarheid.
6. 4
Procedure.
Vastgesteld
20
. .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... ..
30
. .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... ..
30
. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... ..
31
. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... ..
32 1
7.
JURIDISCHE TOELICHTING . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33 7. 1
Planstukken
7. 2
Toelichting op de verbeelding
7. 3
Toelichting op de planregels
. .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... ..
33
.. .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... ..
33
. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... .. ... ..
34
Bijlage 1: Uitvoeringstekening Bijlage 2: Samenvatting informatieavond
Vastgesteld
2
1.
INLEIDING
1. 1
Aanleiding en doel van het bestemmingsplan
Aan de Vinkepas 14 in Sevenum ligt de agrarische bedrijfslocatie van de initiatiefnemer. De locatie is in de huidige situatie in gebruik als paarden- en schapenhouderij. Op betreffende locatie zijn in totaal 12 paarden/pony’s, 4 veulens en 12 volwassen schapen vergund. De locatie is dan ook bebouwd met een bedrijfswoning met daaraan vast een berging/werkplaats, een vrijstaande stal en een paardrijbak en een vaste mestopslag. De rest van het perceel is onbebouwd en in gebruik als tuin of weiland.
Initiatiefnemer is voornemens om de gronden ten westen en zuiden van zijn bedrijfslocatie in te zetten voor natuurontwikkeling. De gronden zullen dan ook worden ingericht als een natuurterrein waarmee een bijdrage wordt geleverd aan de ecologische doorwaarbaarheid van het gebied rondom de Kattenstaartse Beek. In totaal zal circa 2, 6 ha natuurterrein worden gerealiseerd. Voor wat betreft deze natuurontwikkeling heeft initiatiefnemer met B. V. Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo schriftelijke afspraken gemaakt ten behoeve van het realiseren van natuur op deze gronden. Een deel van de gronden ten westen en zuiden van de locatie zijn in de huidige situatie in gebruik als weiland. Initiatiefnemer is voornemens om het te realiseren natuurterrein extensief te laten begrazen door zijn schapen. De schapen zullen namelijk selectief planten verwijderen waardoor binnen het natuurterrein een interessantere vegetatiestructuur wordt gecreëerd. Om de schapen tijdens het grazen een schuilgelegenheid en overnachtingsmogelijkheid te bieden is initiatiefnemer voornemens om een schaapskooi te realiseren.
Afbeelding 1. Ligging en omgeving plangebied (plangebied rood omlijnd)
Om de beoogde ontwikkeling van de locatie in een passend juridisch-planologisch kader vast te leggen is voorliggend bestemmingsplan, in het kader van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) opgesteld. In dit bestemmingsplan wordt de agrarische bestemming ten westen en zuiden van de locatie gewijzigd in een natuurbestemming. Binnen de natuurbestemming zal een aanduiding worden opgenomen voor de schaapskooi zodat deze mogelijk kan worden gemaakt.
Vastgesteld
3
1. 2
Ligging en begrenzing van het plangebied
De locatie is gelegen in het buitengebied van Sevenum, aan de Vinkepas. De locatie staat kadastraal bekend als gemeente Sevenum, sectie U, perceelnummer 357. Het initiatief heeft uitsluitend betrekking op de gronden ten westen en zuiden van de locatie Vinkepas 14. De gronden waar het initiatief betrekking op heeft zijn in afbeelding 2 aangeduid en worden in onderhavig bestemmingsplan aangemerkt als “het plangebied”. Het plangebied heeft een oppervlakte van circa 2, 6 hectare en is in de huidige situatie onbebouwd en in gebruik als weiland.
Afbeelding 2. Luchtfoto plangebied en omgeving (plangebied rood omlijnd)
Aan de noordelijke zijde wordt het plangebied begrensd door de Vinkepas en door de woning Vinkepas 14. In het oosten wordt het plangebied begrensd door de woningen Vinkepas 14 en 16. In het zuiden grenst de locatie aan de woningen Romerweg 1 en 5 en aan de westelijke zijde wordt de locatie begrenst door de Kattenstaartse Beek.
1. 3
Vigerend bestemmingsplan
De locatie maakt onderdeel uit van het bestemmingsplan “Buitengebied Horst aan de Maas” (vastgesteld d. d. 19 december 2017) en is hierin volledig bestemd als ‘Agrarisch met waarden’. De locatie is daarnaast voorzien van de dubbelbestemmingen ‘Waarde – Archeologie 3’, ‘Waarde – Archeologie 6’ en ‘Waarde – Zone bronsgroene landschapszone’. Een klein deel van de westelijke zijde is tevens voorzien van de dubbelbestemming ‘Waterstraat – Profiel van vrije ruimte’. Het plangebied is daarnaast voorzien van de gebiedsaanduiding ‘overig zone - velden’.
Vastgesteld
4
Afbeelding 3. Uitsnede vigerende bestemmingsplan met plangebied rood omlijnd
De voor ‘Agrarisch met Waarden’ aangewezen gronden zijn bestemd voor agrarisch bedrijfsmatig of hobbymatig grondgebruik. Bebouwing ten behoeve van een agrarisch bedrijf kan uitsluitend worden opgericht binnen een bouwvlak, welke ter plaatse niet aanwezig is. In de agrarische bestemming is in artikel 3. 8. 6 een wijzigingsbevoegdheid opgenomen voor het College van Burgemeester en Wethouders om de bestemming ‘Agrarisch met waarden’ te wijzigen in de bestemming ‘Natuur’. In dit geval kan echter geen gebruik gemaakt worden van deze wijzigingsbevoegdheid doordat binnen de natuurbestemming een schaapskooi wordt gerealiseerd. Tevens gelden ook de bestemmingsplannen “Veegplan 2021”, “Buitengebied Horst aan de Maas herziening 2020” en “Parapluplan Internationale werknemers Horst aan de Maas 2021”. Alhoewel deze bestemmingsplannen geen specifieke wijzigingen voor betreffende locatie regelen ten opzichte van het vigerende bestemmingsplan, zijn noodzakelijke deelaspecten, indien van toepassing, meegenomen in de afweging van de beoogde ontwikkeling van de locatie.
1. 4
Leeswijzer
Deze toelichting is als volgt opgebouwd: hoofdstuk 2 beschrijft de ruimtelijke en functionele structuur van het plangebied. Hoofdstuk 3 beschrijft het beleidskader. Het initiatief wordt beschreven in hoofdstuk 4. In hoofdstuk 5 wordt het initiatief getoetst aan de diverse sectorale aspecten. Tenslotte komen in de hoofdstukken 6 en 7 de uitvoerbaarheid, de planstukken en het vooroverleg aan de orde.
Vastgesteld
5
2.
BESCHRIJVING VAN HET PLANGEBIED
2. 1
Algemeen
Het plangebied is gelegen ten zuiden van de kern Sevenum, aan de Vinkepas. Sevenum maakt onderdeel uit van de gemeente Horst aan de Maas, gelegen in het noorden van Limburg. Sevenum telt ruim 6. 700 inwoners en is daarmee de op een na grootste plaats in de gemeente Horst aan de Maas.
Afbeelding 4. Ligging plangebied (rood omlijnd) ten opzichte van omgeving
De Vinkepas betreft van oudsher een agrarisch lint ten zuidoosten van Sevenum. In de loop der tijd zijn echter veel van de agrarische bedrijven gestaakt en zijn de panden thans in gebruik als woning of een andersoortig bedrijf. Daarnaast zijn tussen de (voormalige) agrarische bedrijven in de loop der tijd enkele burgerwoningen gerealiseerd.
2. 2
Ruimtelijke structuur
Het plangebied is gelegen ten zuiden van de kern Sevenum. Sevenum is van oorsprong een agrarisch dorp dat is ontstaan op de grens van hoge oude akkers en lage kleinschalige beekdalen van de beken Groote Molenbeek, Elsbeemden, Blakterbeek en Heesbeemden. Het plangebied is gelegen in een oud cultuurlandschap waar kenmerken van de zogenoemde ‘kransakkers’ nog zichtbaar zijn. Kenmerkend voor het gebied zijn de oude agrarische wegen en het kleinschalige en fijnmazige verkavelingspatroon. Door ruilverkavelingen zijn de oude structuren in de loop der jaren steeds verder vervaagd. Door de aanwezigheid van de Kattenstaartse Beek en de Groote Molenbeek, waar het plangebied tussenin ligt, is in dit deel de oude structuur nog redelijk behouden gebleven. Een duidelijke laanstructuur ontbreekt echter.
Vastgesteld
6
Afbeelding 5. Impressie Vinkepas
Afbeelding 6. Impressie noordwestelijke zijde plangebied
In de omgeving zijn diverse bos- en natuurgebieden gelegen waaronder het Elsbeemden. De Elsbeemden is een 65 hectare groot natuurgebied dat is gelegen in het beekdal van de Groote Molenbeek en de Elsbeek. Dit natuurgebied bestaat dan ook voor een groot deel uit broekbossen en natte graslanden. In de omgeving liggen daarnaast enkele grootschalige akkerbouwcomplexen waaronder “Groot Luttel” en “De Vorst”. Dit zijn de oudste landbouwpercelen binnen Sevenum. In de loop der jaren zijn door herverkaveling en door uitbreiding van de omliggende bebouwingslinten de grootschalige akkerbouwcomplexen verkleind.
2. 3
Functionele structuur
Het plangebied is gelegen in het bebouwingslint van de Vinkepas. De Vinkepas vormt een aftakking van de Maasbreeseweg, welke van oudsher de verbinding vormde naar de kern Maasbree. Het bebouwingslint van de Vinkepas kent van oorsprong een agrarische functie. In de loop der jaren heeft de agrarische functie echter ruimte gemaakt voor de woonfunctie. De (intensieve) veehouderijen en agrarische bedrijven zijn in de loop der jaren beëindigd waarbij de bedrijfswoningen in gebruik is genomen als burgerwoningen. Aan de Vinkepas is momenteel sprake van een transparant bebouwingslint bestaande uit burgerwoningen met daartussen een glastuinbouwbedrijf en twee veehouderijen. Het agrarische grondgebruik is echter nog wel duidelijk aanwezig. De onbebouwde gronden zijn in gebruik voor landbouw of grasland. In alle windrichtingen is dan ook landbouwgrond gelegen voor de teelt van gewassen.
Afbeelding 7. En 8. Impressie plangebied aan de zijde van de Kattenstaartse Beek
Vastgesteld
7
Op korte afstand van het plangebied is de kern van Sevenum gelegen. In de kern overheerst voornamelijk de woonfunctie. De centrumfuncties van Sevenum zijn met name geconcentreerd aan de Markt, het Raadhuisplein en de Kerkstraat.
2. 4
Historische ontwikkeling en cultuurhistorie
Sevenum kent een oude geschiedenis. De eerste vermelding van het kerkdorp Sevenum (Sevenheym) is uit 1317. De uitgang –heym wijst zelfs op een vroegmiddeleeuwse oorsprong, en de kerk moet al in het begin van de 11e eeuw hebben bestaan. Het plangebied ligt in het beekdal van de Kattenstaartsche beek. De randen van de beekdalen zijn uit cultuurhistorisch oogpunt zeer waardevol, dit waren namelijk vaak de eerste bewoningsplaatsen in een gebied. Voordat mensen over de kennis en middelen beschikten om op (grootschalige) wijze gronden te ontginnen, vestigden zij zich op de grens van hoog en laag; op de overgang van het beekdal naar de hoger gelegen gronden. De gronden langs de beek vormden goede graasgronden voor vee en op de hoger gelegen delen was men veilig voor het water, daar werden boerderijen gesticht.
Afbeelding 9. Uitsnede historische kaart 1990
Afbeelding 10. Uitsnede historische kaart 2000
De open velden zijn de oudste landbouwgronden. De hoger geleden gronden werden collectief ontgonnen en gebruikt. Langs de randen van de velden stonden de gebouwen. In dit geval nog steeds duidelijk herkenbaar als het bebouwingslint van de Vinkepas. De velden zijn van oorsprong grote open akkerbouwgebieden. Bemesting vond plaats vanuit het potstalsysteem, waardoor dikke humusrijke enkeerdgronden zijn ontstaan. De velden werden slechts doorsneden door smalle zandpaden, zonder opgaande beplanting.
Vastgesteld
8
3.
BELEID
3. 1
Inleiding
In dit hoofdstuk worden de op het plangebied van toepassing zijnde beleidskaders behandeld. Gemeenten zijn immers niet geheel vrij in het voeren van hun eigen beleid. Rijk en provincie geven met het door hen gevoerde beleid de kaders aan waarbinnen gemeenten kunnen opereren. In de volgende paragraaf wordt ingegaan op het van toepassing zijnde Rijksbeleid. In de daaropvolgende paragraaf komt het provinciaal beleid aan bod. In paragraaf 3. 4 volgt ten slotte het van toepassing zijnde beleid van de gemeente Horst aan de Maas.
3. 2
Rijksbeleid
3. 2. 1 Nationale Omgevingsvisie In het kader van de invoering van de Omgevingswet heeft het Rijk de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) opgesteld. Op die manier wordt invulling gegeven aan de verplichting tot het opstellen van zo’n visie die is vastgelegd in artikel 3. 1, lid 3 Ow. Tot de invoering van de Omgevingswet heeft dit document de status van structuurvisie in de zin van artikel 2. 3 Wro. Inhoudelijk gezien bevat de NOVI een langetermijnvisie op de toekomstige ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. De intentie van het Rijk is om met de NOVI een perspectief te bieden om grote maatschappelijke opgaven aan te pakken. Bij die opgaven kan worden gedacht aan grote en complexe opgaven met betrekking tot klimaatverandering, energietransitie, circulaire economie, bereikbaarheid en woningbouw. Een centraal aspect van de NOVI is de focus op een nieuwe aanpak van vraagstukken in de fysieke leefomgeving. Werken op basis van integraliteit met betrekking tot verschillende vraagstukken in plaats van sectorale aanpakken voor individuele vraagstukken vormt de kern van deze nieuwe aanpak.
Het streven naar integraliteit dat onderdeel is van de NOVI valt samen in vier verschillende prioriteiten waartussen een onderscheid wordt gemaakt in de NOVI, te weten: ▪ ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; ▪ duurzaam economisch groeipotentieel; ▪ sterke en gezonde steden en regio’s; ▪ toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied. Binnen de NOVI worden drie afwegingsprincipes gehanteerd om te komen tot weloverwogen beleidskeuzen. Die zouden moeten helpen bij het afwegen en prioriteiten van verschillende belangen en opgaven: 1. Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies; 2. Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal; 3. Afwentelen wordt voorkomen.
Op basis van de vier verschillende prioriteiten en de drie afwegingsprincipes zijn 21 nationale belangen geformuleerd, waarmee het Rijk aangeeft waarvoor het verantwoordelijk is en waarop het resultaten wil boeken. Relevante nationale belangen voor onderhavig initiatief zijn als volgt: ▪ Bevorderen van een duurzame ontwikkeling van Nederland als geheel en van alle onderdelen van de
fysieke leefomgeving; ▪
Realiseren van een goede leefomgevingskwaliteit;
Vastgesteld
9
▪ ▪ ▪
Waarborgen en bevorderen van een gezonde en veilige fysieke leefomgeving; Zorgdragen voor een woningvoorraad die aansluit op de woonbehoeften; Verbeteren en beschermen van natuur en biodiversiteit.
Met het initiatief wordt ingespeeld op de geformuleerde nationale belangen. Bovendien geldt voor het plangebied dat er geen nationale belangen uit de NOVI in het geding zijn, mede gezien de kleinschaligheid en de aard van het initiatief. 3. 2. 2 Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro)
Op 30 december 2011 is het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) in werking getreden. Op 1 oktober 2012 zijn enkele wijzigingen daarvan in werking getreden. Voor de nationale belangen die kaderstellend zijn voor besluiten van gemeenten zijn in het Barro regels opgenomen die direct het bestemmingsplan en daarmee gelijk te stellen besluiten betreffen. Zij strekken ertoe dat de nationale ruimtelijke afweging, die door het kabinet in samenspraak met de Tweede en Eerste Kamer der Staten-Generaal is gemaakt, bij besluitvorming over bestemmingsplannen wordt gerespecteerd.
Onderwerpen waarvoor het Rijk ruimte vraagt zijn de mainportontwikkeling van Rotterdam, bescherming van de waterveiligheid in het kustfundament en in en rond de grote rivieren, bescherming en behoud van de Waddenzee en enkele werelderfgoederen, zoals de Beemster, de Nieuwe Hollandse Waterlinie en de Stelling van Amsterdam en de uitoefening van defensietaken. In oktober 2012 is het besluit aangevuld met de ruimtevraag voor de onderwerpen veiligheid op Rijksvaarwegen, toekomstige uitbreiding van infrastructuur, de elektriciteitsvoorziening, het Nationaal Natuurnetwerk, de veiligheid van primaire waterkeringen, reserveringsgebieden voor hoogwater langs de Maas en maximering van de verstedelijkingsruimte in het IJsselmeer. Met het initiatief worden geen van de genoemde belangen geschaad. Op en om de locatie is verder geen sprake van een gebiedsreservering voor de lange termijn. Het initiatief is daarom niet in strijd met de beleidsregels zoals deze zijn opgenomen in het Barro. 3. 2. 3 Ladder voor duurzame verstedelijking De Ladder voor duurzame verstedelijking is in oktober 2012 ingevoerd en is een instrument voor efficiënt ruimtegebruik. De ladder ondersteunt gemeenten en provincies in vraaggerichte programmering van hun grondgebied, het voorkomen van overprogrammering en de keuzes die daaruit volgen.
De ladder is juridisch vastgelegd in het Besluit ruimtelijke ontwikkeling (Bro) .
Sinds invoering van de ladder is er veel jurisprudentie ontstaan en is er veel over geschreven. De ladder werd als te ingewikkeld ervaren en zorgde voor veel onderzoekskosten. Per 1 juli 2017 is de regeling daarom gewijzigd. De drie treden uit de oorspronkelijke tekst worden losgelaten en vervangen door de volgende tekst: “De toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, bevat een beschrijving van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien”.
Vastgesteld
10
De Laddertoets moet worden uitgevoerd wanneer er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. In artikel 1. 1. 1 onder i van het Bro is een nadere omschrijving van het begrip stedelijke ontwikkeling vastgelegd. Als stedelijke ontwikkeling wordt genoemd: “ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen”. Met onderhavig initiatief worden agrarische gronden ingezet voor de natuurontwikkeling. De agrarische bestemming wordt daarbij gewijzigd in een natuurbestemming. Binnen de natuurbestemming zal een schaapskooi van circa 50 m 2 worden gerealiseerd. Het initiatief heeft zodoende geen betrekking op een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Het verder doorlopen van een ladder toets is daarom niet vereist.
3. 3
Provinciaal beleid
3. 3. 1 Provinciale Omgevingsvisie Limburg
Op 1 oktober 2021 hebben Provinciale Staten de Provinciale Omgevingsvisie Limburg, met bijbehorend m. e. r vastgesteld. De Provinciale Omgevingsvisie is per 25 oktober 2021 in werking getreden. De Provinciale Omgevingsvisie Limburg vervangt het voormalige ‘Provinciaal Omgevingsplan Limburg’ (POL2014) .
In de Omgevingsvisie wordt de lange termijn visie (2030-2050) beschreven. Er wordt continue gezocht naar de goede balans tussen beschermen én benutten van de fysieke leefomgeving. In de Omgevingsvisie komen vraagstukken aan bod, die er op provinciaal niveau echt toe doen. Daarnaast komen er ook autonome vraagstukken aan bod die van groot provinciaal belang zijn. Het Rijnlands model, dat staat voor overleg en samenwerking, solidariteit en vakmanschap en dat zich richt op de lange termijn, op waarden als kwaliteit en geluk, is hierbij het uitgangspunt. Het document is dynamisch en flexibel, dit biedt mogelijkheden om het document te actualiseren met het oog op (eventuele) toekomstige veranderingen. In de Provinciale Omgevingsvisie Limburg zijn een aantal hoofdopgaven te onderscheiden, namelijk: 1. Een aantrekkelijke, sociale, gezonde en veilige leefomgeving; a. In stedelijk c. q. bebouwd gebied; Zowel in de stedelijke centra als in de landelijke kernen liggen er diverse uitdagingen. In stedelijke centra heeft dit met name te maken met de versterking van de stedelijkheid, in de landelijke kernen met het behoud van de leefbaarheid. Limburg is rijk aan volkscultuur en tradities en heeft een rijk verenigingsleven. Hoewel sociale verbanden zoals verenigingen vroeger vanzelfsprekend waren, staan deze nu steeds meer onder druk.
Er zijn daarnaast uitdagingen op het gebied van de verbetering en verduurzaming van de woningvoorraad, de toegankelijkheid, beschikbaarheid en bereikbaarheid van voorzieningen en het klimaatbestendig maken van de bebouwde omgeving. Ook kent het bebouwd gebied opgaven met betrekking tot de arbeidsmarkt en ruimte voor bedrijvigheid. b. In landelijk gebied; Limburg kent een uniek landschap en prachtige natuurgebieden. Dit is niet vanzelfsprekend. In het landelijk gebied ligt de nadruk op uitdagingen die te maken hebben met onder meer klimaatadaptatie, de transitie van de landbouw, de inpassing van energie en het zoeken van de balans tussen natuur (behoud) ruimtelijke kwaliteit en het mogelijk maken van ontwikkelingen. Daarnaast zijn schaalvergroting en leegstand van agrarische bebouwing, toeristisch-recreatief (mede) gebruik, biodiversiteit, stikstof en (grond) waterkwaliteit belangrijke thema’s. 2. Een toekomstbestendige, innovatieve en duurzame economie; inclusief landbouwtransitie; Tot 2020 groeit het aantal banen in Limburg. De welvaart en het gemiddelde opleidingsniveau nemen toe, maar niet voor iedereen. Hoewel de werkloosheid gelijk is aan het landelijk gemiddelde (peildatum 2019, 3e kwartaal) is de bruto participatiegraad in Limburg relatief laag. In sectoren als de bouw, horeca en toerisme, zorg en ICT wordt een krapte op de arbeidsmarkt ervaren.
Demografische ontwikkelingen maken dat de beroepsbevolking slinkt en het aantal ouderen toeneemt. Een bijzonder punt van zorg is de groeiende maatschappelijke tweedeling die zich ook fysiek uit in de vorm van de ruimtelijke concentratie ,
,
Vastgesteld
11
van kwetsbare groepen. Samen met het verhogen van de arbeidsparticipatiegraad en het aantrekken van
3.
internationale werknemers kunnen ontwikkelingen als digitalisering, robotisering en automatisering het tekort aan arbeidskrachten – onder meer als gevolg van demografische ontwikkelingen – tegengaan. Klimaatadaptieve en energietransitie; Klimaatverandering vergroot de kans op overstromingen en wateroverlast, hittegolven en hittestress en langdurige perioden van droogte. Dit brengt uitdagingen en veiligheidsoverwegingen, maar ook kansen met zich mee. Bijvoorbeeld het koppelen van thema's. Deze klimaatontwikkelingen hebben invloed op onze voedselvoorziening, de leefbaarheid, gezondheid en de natuur. Ook verandert de komende jaren de energievoorziening in Nederland fors. Deze energietransitie zal ook een grote impact hebben op de woon- en leefomgeving in Limburg. Energiebesparing in industrie, landbouw, woningen en mobiliteit én het accommoderen van de ruimtevraag voor de opwekking van duurzame energie, zoals zonne- en windenergie, zijn hierbij uitdagingen met impact op de omgeving.
De Omgevingsvisie Limburg bestaat uit twee delen: ▪ Een thematisch deel waarin gedetailleerd wordt ingegaan op de provinciale ambities en opgaven voor de diverse thema’s; ▪ Een gebiedsgericht deel waarin de thema’s op hoofdlijnen verbonden worden op regionale schaal voor de drie regio’s Noord-, Midden en Zuid-Limburg. Natuur De provincie wil de biodiversiteit in stand houden en waar mogelijk versterken door het realiseren van een robuust grensoverschrijdend natuur- en waternetwerk van goede kwaliteit én door het realiseren van een groen dooraderd landelijk gebied. De provincie streeft naar het behalen van de doelstellingen uit de Europese Vogelen Habitatrichtlijn (VHR) Er wordt landelijk een nieuw Natuurprogramma uitgewerkt, waarbij het Rijk en provincies afspraken maken over het VHR doelbereik in 2050. Tevens worden afspraken gemaakt over wat een landelijk gunstige staat van instandhouding inhoudt voor beschermde soorten en van de Rode Lijstsoorten. Een belangrijke randvoorwaarde is duidelijkheid over de rijksbijdrage in de financiering hiervan. In de periode tot 2050 zetten we hiervoor de benodigde tussenstappen en leggen we dwarsverbanden met onder meer de aanpak stikstof, kwaliteitsslag natuur, de Bossenstrategie, de energietransitie en de (natuurinclusieve) kringlooplandbouw. .
Vanuit een samenhangende, gebiedsgerichte aanpak streeft de provincie naar slimme combinaties van natuur met andere functies rond natuurgebieden en in stad-landzones. Evaluatie en monitoring zijn nodig om te bepalen of natuurdoelen en maatregelen nog effectief en realistisch zijn en of bijstellingen nodig zijn. De provincie streeft naar een natuurinclusieve samenleving, waarbij natuur sterk verankerd is in de samenleving en dicht bij de woonomgeving voor jong en oud te beleven is. In een natuurinclusieve samenleving wordt een brug geslagen tussen natuur én andere thema’s en (verander) opgaven. Daardoor dragen de natuur en het landschap bij aan de gezondheid, het welzijn en de welvaart van bewoners en neemt de samenleving op haar beurt meer verantwoordelijkheid voor natuur in de eigen directe leefomgeving. In de POVI heeft de provincie aangegeven dat zij bij ruimtelijke- en economische ontwikkelingen streven naar natuurinclusiviteit. Dat wil zeggen dat er rekening wordt gehouden met de natuurwaarden en dat deze waar mogelijk worden versterkt. Onderhavige initiatief voorziet in het realiseren van een natuurterrein waarmee een bijdrage wordt geleverd aan de ecologische doorwaarbaarheid van het gebied rondom de Kattenstaartse Beek. Het natuurterrein zal (deels) extensief worden begraasd door schapen om zo een interessantere vegetatiestructuur te creëren.
Het initiatief voorziet dan ook in het versterken van de natuurwaarden van de Kattenstaartse Beek en haar omgeving. Het initiatief voldoet daarmee aan de provinciale beleidskaders, zoals gesteld in het POVI.
Vastgesteld
12
3. 3. 2 Omgevingsverordening 2021
Op 17 december 2021 hebben Provinciale Staten de Omgevingsverordening Limburg vastgesteld. In de Omgevingsverordening Limburg staan regels op het gebied van milieu, wegen, water, grond, landbouw, natuur, wonen en ruimte.
Alle regels die betrekking hebben op het omgevingsbeleid zijn ondergebracht in één verordening, die grofweg twee typen regels bevat: ▪ Instructieregels gericht tot gemeenten of het waterschap; ▪ Regels voor activiteiten die rechtstreeks voor een ieder gelden of voor specifieke doelgroepen.
Op dit moment geldt de Omgevingsverordening Limburg 2014. Met de komst van de Omgevingswet (inwerkingtreding: 1 januari 2024) is een nieuwe omgevingsverordening nodig die de huidige gaat vervangen. Tot het moment dat de Omgevingswet en de nieuwe Omgevingsverordening Limburg in werking treden, blijft de huidige verordening gelden. Hieronder is het initiatief getoetst aan de huidige verordening. 3. 3. 3 Omgevingsverordening Limburg 2014 Tot het moment dat de Omgevingsverordening Limburg in werking treedt (verwachte inwerkingtreding: 1 januari 2024) geldt de Omgevingsverordening Limburg 2014 nog. De Omgevingsverordening bevat de juridische doorwerking van het omgevingsbeleid. Naast bepalingen die voor iedereen gelden (gedragsregels) bevat de Omgevingsverordening ook een hoofdstuk " Ruimte," waarin instructieregels naar gemeenten zijn opgenomen. De te maken regionale bestuursafspraken worden in de Omgevingsverordening Limburg geborgd. De Omgevingsverordening Limburg 2014 is op 12 december 2014 vastgesteld door Provinciale Staten en is per 16 januari 2015 in werking getreden. Sindsdien hebben allerlei wijzigingen van de Omgevingsverordening Limburg 2014 plaatsgevonden. In het kader van dit initiatief is de meest recente geconsolideerde versie geraadpleegd van december 2019. ,
De volgende regels uit de Omgevingsverordening 2014 zijn in dit geval van toepassing: ▪ Bronsgroene landschapszone. Bronsgroene landschapszone In het Landschapskader Noord- en Midden-Limburg kaart 4 worden de verschillende landschapstypen ruimtelijk geduid en in hoofdstuk 4 worden de kernkwaliteiten groene karakter (landschapsecologie/natuurlijk) visueel-ruimtelijke karakter, cultuurhistorisch erfgoed en reliëf van de diverse landschapstypen beschreven. Tevens wordt per landschapstype inspiratie gegeven voor een gewenste ontwikkelingsrichting. Bij de beschrijving van de verschillende landschapstypen wordt min of meer uitgegaan van het ideaaltype. In werkelijkheid zullen uitzonderingen voorkomen die met aanvullend (veld) onderzoek uitgewerkt kunnen worden. De kernkwaliteit cultuurhistorisch erfgoed heeft in het Landschapskader vooral betrekking op historische geografie. Daarom zijn voor deze kernkwaliteit een aantal generieke aspecten toegevoegd. Omdat de kernkwaliteit reliëf in het Landschapskader niet altijd specifiek uitgewerkt is, is een aantal generieke aspecten toegevoegd.
,
De toelichting bij een ruimtelijk plan dat betrekking heeft op een gebied gelegen in de Bronsgroene landschapszone, bevat een beschrijving van de in het plangebied voorkomende kernkwaliteiten, de wijze waarop met de bescherming en versterking van de kernkwaliteiten is omgegaan en hoe de negatieve effecten zijn gecompenseerd.
Vastgesteld
13
Afbeelding 11. Uitsnede landschapskader Noord- en Midden-Limburg met plangebied rood omlijnd
Blijkens de bij het Landschapskader behorende kaart wordt het landschap ter plaatse van het plangebied voor het grootste deel aangeduid als ‘Beekdal’ en voor een klein deel aangeduid als ‘Kampen en oude graslanden’. Beekdal Binnen de beekdalen bestaat een grote differentiatie van allerlei typen beken (beken met nog een natuurlijke loop, rechtgetrokken beken, aangelegd in moeraszones, in Maasmeanders etc. ) Daarnaast kan per beek nog een bovenloop, middenloop en ene benedenloop onderscheiden worden. Belangrijker echter dan al deze verschillen zijn de overeenkomsten tussen de verschillende beken in Noord- en Midden-Limburg. Dit is de bijzondere structurerende werking, met name binnen de dekzandgebieden tussen de Peel en maas. Hier liepen en lopen de belangrijkste watergangen met de bijbehorende afzettingen. Deze watergangen spelen een belangrijke rol bij de waterhuishouding van het gebied. Dit zijn dan ook de uitgelezen plekken om de verdrogingsproblematiek (deels) op te lossen door hier water vast te houden en vertraagd af te voeren. .
De beekdalen zijn belangrijke structuurdragers van het landschap, met name op de zandgronden. Als gevolg van latere egaliseringen, ontwateringen en ontginningen zijn de beekdalen echter in veel gevallen nauwelijks herkenbaar. Een typisch beekdal wordt gekenmerkt door een halfopen kleinschalig landschap met afwisselend hooilanden, weilanden, bosjes en kleine landschapselementen. In het beekdal bevindt zich meestal weinig tot geen bebouwing. Daar waar de karakteristieke kleinschaligheid bewaard is gebleven, is het landschap visueelruimtelijk nog aantrekkelijk en waardevol. Binnen het beekdal wordt voornamelijk gericht op het ontwikkelen van de beekdalen tot herkenbare, structurerende elementen in het landschap. Er wordt dan voornamelijk ingezet op natuurontwikkeling (in de vorm van ruigten, Eiken-Essenbos of Elzenbos) en het ontwikkelen van lineaire landschapselementen loodrecht op de beek, beek begeleidende beplanting en de aanleg van poelen en bosjes. Bebouwing is het beekdal is niet wenselijk en moet zo mogelijk worden verwijderd.
Vastgesteld
14
Kampen De kampontginningen zijn ontstaan door individuele boeren die zich op een geschikte plek vestigden en vervolgens de plek hebben ontgonnen. Deze manier van ontginnen vond plaats gedeeltelijk tegelijk met, en gedeeltelijk na het ontstaan van de velden. Qua patroon en bodemeigenschappen lijken deze gebieden dan ook sterk op de velden (bochtige wegen en relatief dikke eerdgronden) Het belangrijkste verschil waren de schaal en maat. De kampen zijn, uitzonderingen daargelaten, veel kleinschaliger. De percelen werden in het verleden omgeven door houtwallen om het vee buiten de akkers te houden. Op dit moment zijn de karakteristieke ruimtelijke kenmerken niet altijd meer prominent aanwezig. Dit is het gevolg van ruilverkavelingen of het kappen van de aanwezige houtwallen. Het bodempatroon is nog wel aanwezig. .
De kampen kenmerken zich door de kleinschaligheid. De schaal en maat van het kampenlandschap lopen in schaal en maat sterk uiteen van kleine kampjes door kleine keuterboeren tot de schaal en maat van een klein landgoed. Binnen de kampen wordt voornamelijk gericht op de karakteristiek van het cultuurhistorisch waardevolle landschapstype te behouden, versterken en herstellen. Het versterken van het schaalverschil met de (grootschaligere) velden kan door middel van de aanplant van houtwallen. De houtwallen dienen bij voorkeur op de perceelsranden te worden aangeplant. Daarnaast kunnen lineaire landschapselementen (zoals singels, lanen en kruidenrijke stroken) worden toegevoegd. Indien het landschapstype niet meer herkenbaar is kan de ontwikkeling van het landschap aansluiten bij dat van een jong ontginningslandschap. Bij een ontwikkeling in de bronsgroene landschapszone moet het landschap er in ieder geval op vooruit gaan. Onderhavige initiatief voorziet in het realiseren van nieuwe natuur. De natuurontwikkeling voorziet in het versterken van de karakteristieke landschapselementen van zowel het kampenlandschap als het beekdallandschap. Het natuurterrein zal (deels) extensief worden begraasd door schapen zodat een interessantere vegetatiestructuur wordt gecreëerd.
Om de schapen een schuil- en overnachtingsmogelijkheid in het veld te bieden zal een schaapskooi worden gerealiseerd van 50 m 2 Met de natuurontwikkeling wordt een bijdrage geleverd aan de waarden van het beekdal en van de kampen. Daarnaast wordt met het realiseren van de schaapskooi de landschappelijke waarden van het beekdal en van de kampen niet aangepast. .
3. 4
Gemeentelijk beleid
3. 4. 1 Structuurvisie Horst aan de Maas In het kader van de Wet ruimtelijke ordening (Wro) zijn gemeenten verplicht om, ten behoeve van een goede ruimtelijke ordening, een structuurvisie vast te stellen voor het gehele grondgebied van de gemeente. Een structuurvisie bevat de hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling van een gebied, evenals de hoofdlijnen van het door de gemeente te voeren beleid. De gemeente Horst aan de Maas heeft haar regie op de uitvoering van het ruimtelijk beleid vormgegeven in de Structuurvisie Horst aan de Maas. De structuurvisie is op 9 april 2013 vastgesteld. Een evaluatie van de structuurvisie is op 9 juli 2015 vastgesteld. De doelstelling die de gemeente heeft met de voorliggende structuurvisie is drieledig: ▪ De structuurvisie vormt een integraal beeld van de ontwikkelingen die de gemeente voor ogen heeft voor de langere termijn; ▪ De gemeente verschaft hiermee inzicht hoe zij nieuwe initiatieven afweegt en welke randvoorwaarden hier eventueel bij gelden; ▪ De structuurvisie biedt kansen optimaal gebruik te maken van mogelijkheden voor het plegen van bovenplans kostenverhaal, zoals die zijn opgenomen in de Wro en de Grex-wet. In deze integrale op uitvoering gerichte structuurvisie heeft de gemeente haar ruimtelijk beleid gebundeld.
Vastgesteld
15
De gemeente streeft ernaar om de omgevingskwaliteiten te behouden en te ontwikkelen conform nationaal en provinciaal beleid. Voor de drie beleidsmatige speerpunten van de gemeente Horst aan de Maas (agribusiness, toerisme & recreatie en leefbaarheid) is het landschap (de omgevingskwaliteit) een belangrijke factor. Het vormt namelijk de productieruimte voor de agrarische sector, het verblijfsgebied voor toeristen en recreanten en de woonomgeving voor de inwoners. Om de speerpunten tot een succes te maken, is het van belang dat de aantrekkelijkheid van het landschap (de omgevingskwaliteit) gewaarborgd blijft en zoveel mogelijk versterkt wordt. Bestaande plannen die in het gemeentelijk beleid een belangrijke plaats innemen/krijgen zijn: de ontwikkeling van ecologische verbindings- en bufferzones, landschapspark De Peelbergen en natuurontwikkeling in het kader van de Maascorridor. Daarnaast is en wordt ingespeeld op de dynamiek in de land- en tuinbouw, onder meer in het kader van de reconstructie. Dit wordt gedaan door in te zetten op een nieuw te ontwikkelen eigen kwaliteit, in relatie tot de ruimtelijke eisen van de sector. Dit speelt met name in de landbouwontwikkelings- en glastuinbouwgebieden rondom Horst, Meterik, Hegelsom, Melderslo en Grubbenvorst.
Ook zet de gemeente in op de verfraaiing van het boerenlandschap en het vergroten van de beleving van het landschap, het realiseren van particulier groen en het beschermen van beschermingswaardige houtopstanden. De gemeente Horst aan de Maas is voornemens investeringen te doen die bijdragen aan een algemene verbetering van de woon-, leef-, en werkkwaliteiten van de gemeente. Deze investeringen hebben daarmee een positieve uitwerking op de waardeontwikkeling van bestaand alsook nieuw te realiseren onroerend goed. De gemeente vindt het daarom gerechtvaardigd om bij het aangaan van een overeenkomst inzake de grondexploitatie waar nodig en mogelijk ook een kwaliteitsbijdrage te vragen ten behoeve van deze gemeentelijke investeringen. Het vormt een tegenprestatie voor de verdere verdichting en verstening van locaties binnen en buiten de 'rode contouren'. De doorvertaling van het Limburg kwaliteitsmenu naar een gemeentelijk instrument voor ontwikkelingsplanologie zorgt daarbij voor de opbouw van financiële middelen voor maatschappelijk-ruimtelijke projecten die de kwaliteit van de dorpen en het buitengebied de komende jaren gaan versterken. Ten behoeve van behoud en versterking van de ruimtelijke kwaliteit van het buitengebied, stelt de gemeente in de structuurvisie een fonds in voor het landelijk gebied.
Om de omgevingskwaliteit in het buitengebied van de gemeente Horst aan de Maas te vergroten, investeert de gemeente ten laste van dit fonds o. a. in natuurontwikkelingen, landschapsversterking, recreatieve voorzieningen, cultuurhistorie en in de concentratie, revitalisering en sloop van intensieve veehouderijen en glastuinbouw (IV en glas) De kwaliteitsverbeterende projecten zijn in de structuurvisie weergegeven in de uitvoeringsagenda. Deze uitvoeringsagenda zal jaarlijks door het college worden geactualiseerd en vastgesteld. Het fonds zal zoveel mogelijk worden gevoed met de opbrengsten van het kostenverhaal dat zal worden gepleegd bij initiatieven die plaatsvinden in het buitengebied. .
Het plangebied is gelegen in deelgebied 3C ‘Agrarisch gebied Sevenum-Zuid en Meterik-Noord’. De agrarische gebieden worden gekarakteriseerd als open (essen) gebied met landbouw, waar weinig bebouwing voorkomt, met name in het meest noordelijke deelgebied. Ecologisch gezien is de waarde van het grootste deel van het gebied beperkt tot enkele bosfragmenten en specifieke gebieden. In het gebied ten zuiden van Horst komen nog enkele lanen voor. De dicht (er) bebouwde en beplante gebieden, met name ten oosten van Horst en de A73, hebben te maken met een (te) hoge verkeersdruk en een afnemende (recreatieve) aantrekkelijkheid, als gevolg van intensiever gebruik van het gebied.
Vastgesteld
16
Afbeelding 12. Gebiedsindeling gemeentelijke structuurvisie (rood; plangebied)
Binnen dit gebied vindt de gemeente het belangrijk om verdergaande verstedelijking tegen te gaan en om de (kwetsbare) beeldkwaliteit van het gebied te behouden. De gemeente vindt natuurontwikkeling passend binnen dit gebied als structuurversterking. De natuurontwikkeling dient wel aan de sluiten op deelgebied 2a (bos- en natuurgebieden) en 4b (zoekgebieden bos- en natuur) .
Binnen deze gebieden is het belangrijk om meer differentiatie aan te brengen in begroeiingstypen, ouderdom en struik- en kruidenvegetatie. Daarnaast is het van belang om rust en stabiliteit in het gebied te behouden, door het versterken van de verbindingen met gelijksoortige gebieden en het behouden van de kwaliteit in de overgangsgebieden naar aangrenzende akkers en weilanden.
Onderhavig initiatief voorziet in het realiseren van nieuwe natuur. Met de ontwikkeling van de natuur zal rekening worden gehouden met de landschapswaarden. Het realiseren van de natuur draagt bij aan de belevingswaarde van de Kattenstaartse beek en zal leiden tot een meerwaarde van het gebied. Het initiatief past daarmee binnen de structuurvisie Horst aan de Maas.
Vastgesteld
17
4.
PLANBESCHRIJVING
Aan de Vinkepas 14 ligt de veehouderij van de initiatiefnemer. Op betreffende locatie zijn in totaal 12 paarden/pony’s, 4 veulens en 12 volwassen schapen vergund. Initiatiefnemer beschikt over een perceel met een oppervlakte van 3, 4 hectare. Initiatiefnemer is voornemens om een deel (circa 2, 6 hectare) van zijn perceel aan te wenden voor natuurontwikkeling. De percelen van initiatiefnemer zijn gelegen in het beekdal van de Groote Molenbeek en maken onderdeel uit van het zoekgebied naar natuurontwikkeling ten behoeve van de Groote Molenbeek. B. V. Ontwikkelbedrijf Greenport Venlo heeft in dit zoekgebied de intentie om tussen de Maasbreeseweg en de spoorlijn de oorspronkelijke symbiose tussen het esdorp Sevenum en het dal van de Groote Molenbeek te herstellen. Het terugbrengen van vochtige hooilanden in het beekdal en akkergronden op de drogere delen (enkgronden) vergroot de leesbaarheid van het landschap en brengt de landschappelijke logica weer terug. Door de aanleg kleine landschapselementen zal een gevarieerd, maar duidelijk gezoneerd, kleinschalig van landschapspatroon ontstaan. De te realiseren natuur is weergegeven in onderstaande afbeelding en sluit aan bij de visie op de overkoepelende natuurontwikkeling van de Groote Molenbeek.
Afbeelding 13. Impressie beoogde situatie plangebied (indicatief)
De grond van initiatiefnemer wordt ingericht als een natuurterrein waarmee een bijdrage wordt geleverd aan de ecologische doorwaarbaarheid van het gebied rondom de Kattenstaartse Beek. De schapen van initiatiefnemers kunnen vervolgens het natuurterrein extensief begrazen om zo een interessantere vegetatiestructuur te creëren.
Vastgesteld
18
Om de schapen tijdens het grazen een schuilgelegenheid en overnachtingsmogelijkheid te bieden is initiatiefnemer voornemens om een schaapskooi te realiseren. De schaapskooi zal een oppervlakte beslaan van 50 m 2 en is beoogd aan de noordelijke zijde van het plangebied. De schaapskooi zal dienst doen als
schuilgelegenheid voor maximaal negen schapen en is aan minimaal één zijde geopend zodat de schapen zelf naar binnen en buiten kunnen. Ten behoeve van het realiseren van de natuur hebben initiatiefnemers reeds een omgevingsvergunning aangevraagd. Bij de omgevingsvergunning aanvraag hebben initiatiefnemer een uitvoeringstekening aangeleverd met daarin een impressie van de beoogde natuurontwikkeling. Een impressie van de beoogde natuurontwikkeling is te zien in bijlage 13 en is opgenomen als bijlage 1. Op basis van deze uitvoeringstekening is de vergunning voor de realisatie van de natuur verleend. De gronden mogen dan ook reeds worden ingericht voor de natuurontwikkeling. Echter om het gebruik van de gronden ten behoeve van de natuurontwikkeling vast te leggen is een bestemmingsplanwijziging noodzakelijk waarin de agrarische bestemming wordt gewijzigd in een natuurbestemming. De omgevingsvergunningsaanvraag en onderhavig bestemmingsplan zijn zodoende met elkaar verbonden maar richten zich op andere aspecten.
4. 1
Uitgangspunten en doelstellingen van het plan
De doelstelling van dit bestemmingsplan is gericht op het realiseren van natuur ten zuiden en westen van de locatie Vinkepas 14 en op het realiseren van een schaapskooi binnen deze natuurgrond. Bij de opstelling van dit bestemmingsplan zijn de volgende uitgangspunten leidend geweest: ▪ De bestemming ‘Agrarisch met waarden’ wordt gewijzigd in de bestemming ‘Natuur’; ▪ Ter plaatse van de schaapskooi is de aanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch
–
schaapskooi’
opgenomen; ▪
▪
Ten behoeve van de uniformiteit van bestemmingsplannen binnen de gemeente Horst aan de Maas dient het onderhavige bestemmingsplan qua systematiek aan te sluiten bij het bestemmingsplan “Buitengebied Horst aan de Maas” zoals dat thans voor de locatie geldt; Verder dienen alle dubbelbestemmingen en gebiedsaanduidingen uit het vigerende bestemmingsplan opnieuw van toepassing te worden verklaard.
De uitgangspunten hebben geleid tot een bestemmingsplan waarin de agrarische bestemming is omgezet naar een natuurbestemming. Binnen de natuurbestemming is de functieaanduiding ‘specifieke vorm van agrarisch – schaapskooi’ opgenomen zodat het realiseren van een schaapskooi binnen de natuurbestemming mogelijk is. De dubbelbestemmingen ‘Waarde – Archeologie 3’, ‘Waarde – Archeologie 6’, ‘Waarde – Zone bronsgroene landschapszone’ en ‘Waterstraat – Profiel van vrije ruimte’ en de gebiedsaanduiding ‘overig zone - velden’ zijn voor het gehele plangebied opnieuw van toepassing verklaard.
4. 2
Stedenbouwkundige/ ruimtelijke aspecten
Fysiek gezien wijzigt er ten opzichte van de huidige situatie niets. De gronden binnen het plangebied zijn momenteel in gebruik als weiland en zullen in de beoogde situatie worden ingericht als een natuurterrein. Een deel van dit natuurterrein zal worden begraasd door schapen. Ten aanzien van de natuurontwikkeling zullen binnen het plangebied bomen en andersoortig groen worden aangelegd. Daarnaast zal een schaapskooi van 50 m 2 worden gerealiseerd. Gezien de kleinschaligheid van de schaapskooi heeft dit geen stedenbouwkundige of ruimtelijke consequenties.
Vastgesteld
19
5.
SECTORALE ASPECTEN
5. 1
Inleiding
In het kader van onderhavige ontwikkeling dient rekening gehouden te worden met (milieu-) aspecten vanuit de omgeving en op de omgeving. Het onderzoek naar de milieuaspecten bodem, geluid, lucht, externe veiligheid en milieuzonering voor het plangebied wordt in de navolgende paragrafen beschreven. Eveneens is gekeken naar de gevolgen van het initiatief voor de aspecten archeologie, leidingen en infrastructuur, natuur, flora en fauna, waterhuishouding en verkeer. De hieruit voortkomende bevindingen worden in onderstaande paragrafen toegelicht.
5. 2
Milieuaspecten
5. 2. 1 Bodem- en grondwaterkwaliteit Uitgangspunt van een goede ruimtelijke ordening is dat de bodemkwaliteit geschikt is voor de beoogde bestemming en de daarin toegestane gebruiksvormen. Dit betekent dat het aspect bodemkwaliteit voor vrijwel alle ruimtelijke plannen relevant is en daarom onderzocht, beoordeeld en beschreven moet worden. De mate waarin beoordeling van de bodemkwaliteit aan de orde is, is met name afhankelijk van aard en omvang van het initiatief. Uitgangspunt van een goede ruimtelijke ordening is dat de bodemkwaliteit geschikt is voor de beoogde bestemming en de daarin toegestane gebruiksvormen. Dit betekent dat bij een functiewijziging van, in dit geval een agrarisch bedrijf naar woondoeleinden, het aspect bodemkwaliteit onderzocht, beoordeeld en beschreven moet worden. In bijlage B van de Bodemtoets bij bestemmingsplan en omgevingsvergunning voor bouwen (Rijkswaterstraat, 1 augustus 2013) is opgenomen dat een natuur (gebied) en landbouw in dezelfde bodemfunctie valt. Beide functies vallen onder de bodemfunctie ‘natuur en landbouw’. Het nieuwe gebruik van de locatie als zijnde natuur, is niet gevoeliger dan het huidige gebruik van de locatie als zijnde landbouwgrond in de vorm van een weiland. Het uitvoeren van een bodemonderzoek is derhalve niet noodzakelijk. 5. 2.
2 Geluid Een nieuwe ruimtelijke ontwikkeling, waarbij sprake is van de realisatie van een geluidsgevoelig object dient te worden getoetst aan de Wet geluidhinder. Per 1 januari 2007 is de Wijzigingswet Wet geluidhinder (modernisering instrumentarium geluidbeleid, eerste fase) in werking getreden. In deze wet wordt aangegeven hoe voor een gebied waar een ruimtelijke ontwikkeling plaatsvindt, dient te worden omgegaan met geluidhinder als gevolg van wegverkeer en spoorwegen.
Onderhavig initiatief voorziet in de realisatie van nieuwe natuur. Met de ontwikkeling worden geen nieuwe geluidsgevoelige objecten. Er hoeft derhalve niet getoetst te worden aan de Wet geluidhinder. Een akoestisch onderzoek naar (spoor) wegverkeerslawaai is daarom niet benodigd.
Vastgesteld
20
5. 2. 3 Luchtkwaliteit Algemeen Op 15 november 2007 is de Wet luchtkwaliteit in werking getreden en sindsdien staan de hoofdlijnen voor regelgeving rondom luchtkwaliteitseisen beschreven in de Wet milieubeheer (hoofdstuk 5 Wm) Artikel 5. 16 Wm (lid 1) geeft weer, onder welke voorwaarden bestuursorganen bepaalde bevoegdheden (uit lid 2) mogen uitoefenen. Als aan minimaal één van de volgende voorwaarden wordt voldaan, vormen luchtkwaliteitseisen in beginsel geen belemmering voor het uitoefenen van de bevoegdheid: a. er is geen sprake van een feitelijke of dreigende overschrijding van een grenswaarde; b. een project leidt – al dan niet per saldo – niet tot een verslechtering van de luchtkwaliteit; c. een project draagt 'niet in betekenende mate' (NIBM) bij aan de luchtverontreiniging; d. een project past binnen het NSL (Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit) of binnen een regionaal programma van maatregelen. .
,
Het Besluit NIBM Deze AMvB legt vast, wanneer een project niet in betekenende mate (NIBM) bijdraagt aan de concentratie van een bepaalde stof. De achtergrond van het beginsel 'Niet in betekende mate' is dat de gevolgen van een ontwikkeling voor de luchtkwaliteit in een aantal gevallen (beschreven in de ministeriële Regeling NIBM) worden tenietgedaan door de ontwikkeling van bijvoorbeeld schonere motoren in het gehele land.
Op 1 augustus 2009 is het nationaal samenwerkingsprogramma luchtkwaliteit (NSL) in werking getreden. Hierdoor dient bij plannen die de luchtkwaliteit beïnvloeden niet langer te worden uitgegaan van de normen uit de interimperiode. Nu het NSL in werking is getreden is een project NIBM, als aannemelijk is dat het project een toename van de concentratie veroorzaakt van maximaal 3%. De 3% grens wordt gedefinieerd als 3% van de grenswaarde voor de jaargemiddelde concentratie van fijn stof (PM10) of stikstofdioxide (NO2) Dit komt overeen met 1, 2 microgram/m 3 voor zowel fijn stof en NO2. Als de 3% grens voor PM10 of NO2 niet wordt overschreden, dan hoeft geen verdere toetsing aan grenswaarden plaats te vinden. .
Regeling NIBM
Onderhavig initiatief heeft betrekking op het omzetten van agrarische grond naar natuur waardoor het initiatief wat dat betreft niet van invloed is op de luchtkwaliteit. Geconcludeerd kan worden dat het initiatief 'niet in betekende mate' bijdraagt aan de verslechtering van de luchtkwaliteit. Een nadere toetsing ten aanzien van het aspect luchtkwaliteit kan daarom achterwege blijven. Achtergrondwaarden Het toetsingskader voor luchtkwaliteit wordt gevormd door hoofdstuk 5. 2 luchtkwaliteitseisen van de Wet milieubeheer (ook wel Wet luchtkwaliteit genoemd, Wlk) De Wlk bevat grenswaarden voor zwaveldioxide, stikstofdioxide en stikstofoxiden, fijn stof, lood en koolmonoxide en benzeen. Hierbij zijn in Nederland met name de grenswaarden voor stikstofdioxide (NO2) en fijn stof (PM2, 5 en PM10) van belang. De vigerende grenswaarden voor stikstofdioxide en fijn stof zijn in de navolgende tabel weergegeven. De grenswaarden gelden voor de buitenlucht, met uitzondering van een werkplek in de zin van de Arbeidsomstandighedenwet en op plaatsen die niet toegankelijk zijn voor publiek en waar geen vaste bewoning is, zoals akkerland en de rijbaan en ontoegankelijke middenbermen van wegen. .
Tabel 1. Grenswaarde jaargemiddelde concentratie
Stof Stikstofdioxide (NO2) Fijn stof (PM10) Fijn stof (PM2, 5)
Vastgesteld
Toetsing van Jaargemiddelde concentratie Jaargemiddelde concentratie Jaargemiddelde concentratie
Grenswaarde 40 µg/m 3 40 µg/m 3 25 µg/m 3
21
Rondom het plangebied bevinden zich diverse wegen als emissiebronnen van luchtverontreinigende stoffen (uitlaatgassen van verkeer) Deze bronnen zijn opgenomen in de achtergrondconcentraties, zoals die door het RIVM jaarlijks in kaart worden gebracht. Normaal gesproken zijn er in het oosten en zuiden van Nederland geen knelpunten op het gebied van de luchtkwaliteit met betrekking tot fijn stof en stikstofdioxide te verwachten. De grootschalige concentratiekaart Nederland (GCN) geeft per km-vak de huidige achtergrondconcentraties .
weer.
Volgens de kaarten van het RIVM bedraagt momenteel de concentratie fijn stof (PM2, 5) ter plaatse 9, 0 µg/m³, de concentratie fijn stof (PM10) 16, 4 µg/m³ en de concentratie stikstofdioxide (NO2) 12, 8 µg/m³. Volgens de kaarten van het RIVM is de luchtkwaliteit ter plaatse voldoende voor een goed woon- en leefklimaat.
Conclusie luchtkwaliteit Gezien de bestaande concentraties is er geen sprake van een feitelijke of dreigende overschrijding van een grenswaarde en wordt voldaan aan het bepaalde in artikel 5. 16 Wm lid 1 onder a. De voorgenomen ontwikkeling heeft geen verkeer aantrekkende werking. Daarnaast draagt het initiatief niet in betekende mate bij aan de luchtkwaliteit, waarmee wordt voldaan aan het bepaalde in artikel 5. 16 Wm, lid 1 onder c. Uit bovenstaande kan worden geconcludeerd dat ter plaatse van het plangebied sprake is van een goed woonen leefklimaat en dat een onderzoek niet noodzakelijk is. 5. 2. 4 Geur
Geur kan hinder veroorzaken in de leefomgeving. Wanneer deze hinder inderdaad ondervonden wordt, kan dit zelfs invloed hebben op de gezondheid. Geurhinder dient daarom zoveel mogelijk beperkt te worden door regels te stellen aan de uitstoot van geuremissies en bepaalde afstanden aan te houden ten opzichte van geurgevoelige objecten. De Wet geurhinder en veehouderij (Wgv) kent bescherming toe aan geurgevoelige objecten. Hierbij gaat het in het algemeen om gebied bestemd voor wonen en verblijf. Onderhavig initiatief voorziet in de ontwikkeling van natuur en het realiseren van een schaapskooi. De schaapskooi is beoogd voor het houden van negen schapen. Aangezien er in dit geval negen volwassen schapen worden gehouden binnen het plangebied is sprake van het hobbymatig houden van schapen. Een meldingsplicht op grond van het Activiteitenbesluit milieubeheer is zodoende niet benodigd. Daarnaast beschikken de initiatiefnemers reeds over een vergunning voor het houden van 12 volwassen schapen. Gezien initiatiefnemers reeds beschikken over een vergunning en er minder volwassen schapen worden gehouden dan is vergund vormt het initiatief geen belemmering voor de beoogde ontwikkeling. Nader onderzoek naar geurhinder is dan ook niet noodzakelijk. 5. 2.