03d Omgevingsvisie Horst aan de Maas 2040

Dragers worden gevormd door lijnvormige elementen

een landschapstructuurplan. Het “Groenplan en

zoals wegen, grotere groene gebieden en natuurlijke

indicatief uitvoeringsprogramma” is vooral vanuit

beekdalen. Het is belangrijk dat zowel de dragers

een kwantitatieve benadering tot stand gekomen.

als de tussengebieden goed herkenbaar zijn en een

De landschapsstructuur geeft een eerste ruimtelijk

bepaalde eenheid en continuïteit bevatten. Om te

wensbeeld voor het gehele plangebied van Klavertje 4

komen tot een overzicht van de gewenste structuur

/ Greenport Venlo. Zo wordt duidelijk dat de oostelijke

is een landschapsstructuurkaart vervaardigd. Dit

staander vooral wordt vormgegeven door een stevige

vormt de basis voor de verdere uitwerking tot

structuur van bossen met hiertussen open ruimten.

het landschapsplan. In het maatregelenplan is

In de westelijke staander (Groote Molenbeek en

aangegeven welke maatregelen nodig zijn om

omgeving) wordt vooral ingezet op de herkenbaarheid

aan de gewenste structuur uitvoering te geven.

van deze natuurlijke nattere structuurdrager. Dit wordt getracht te bereiken door de aanleg en stimulering van broekbossen in het bovenstroomse deel, het

9.1

Landschapstructuurplan

middendeel staat in het teken van een half-open beekdal dat als buffer tussen het toekomstige

120

Voordat het landschapsplan is opgesteld, is

werklandschap en de kern Sevenum fungeert. Het

eerst een ruimtelijke vertaalslag gemaakt van het

landschap en de kern van Sevenum worden door de

“Groenplan en indicatief uitvoeringsprogramma”

aanplant van laanstructuren langs oude wegen weer

als onderdeel van het Masterplan Klavertje 4 in

beter met elkaar verbonden. Het noordelijke deel van OMGEVINGSVISIE HORST AAN DE MAAS 2040

121

het dal van de Groote Molenbeek is open van

Door middel van het integrale landschapsplan worden

karakter en ligt ingeklemd tussen de Reulsberg en

partijen op een beeldende wijze geïnformeerd over

een nieuwe bosstrook aan de oostzijde van de kern

het gewenste toekomstige landschap. De planhorizon

Horst en bedrijventerrein Hoogveld. De grootste

van het landschapsplan is 2018. Aan de hand van

ecologische barrières worden verholpen door de

het landschapsplan wordt op nauwkeurige wijze

aanleg van faunapassages.

inzicht gegeven in de benodigde ruimteclaim en worden deelgebieden gedefinieerd. De verschillende deelgebieden worden beschreven en er wordt

9.2

Landschapsplan

aangegeven welke transformatie hierbinnen wordt voorgesteld.

Het landschapsplan is ontstaan door een inhoudelijke verdiepingsslag van de gewenste landschapsstructuur.

Het koppelen van kosten en baten aan het beoogde

Het landschapsplan is een integraal plan waarin naast

ambitieniveau geeft een beeld van de financiële

landschappelijke aspecten ook de volgende aspecten

haalbaarheid. Het aanbrengen van prioriteiten en het

zijn meegenomen en tegen elkaar zijn afgewogen:

beschikbare kasritme zorgen voor een fasering in de

• functionele ecologische eisen,

uitvoering. Het landschapsplan is praktisch van opzet

• stedenbouwkundige en infrastructurele

en vormt de basis voor de verdere doorontwikkeling

ruimtelijke ontwikkelingen, • agrarische en milieukundige aspecten zoals

van deelprojecten tot inrichtingsplan, subsidieaanvraag en besteksuitwerking.

bijvoorbeeld archeologie en cultuurhistorie, • mitigerende en compenserende maatregelen,

Het landschapsplan maakt integraal deel uit

• afstemming met architectonische specificaties

van deze Omgevingsvisie.

voor kunstwerken (bijvoorbeeld ecoducten), • realisatie rijksdoelstellingen (ecologische hoofdstructuur). LEGENDA akkerland weiland moerasachtig weiland zandduinen heide bestaand bos nieuw bos

122

Landschapsstructuurplan

faunapassage

123

10. Bijlage Bovenlokale beleidsontwikkelingen en thema’s vanuit Omgevingswet 10.1 Bovenlokale beleidsontwikkelingen

• Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie • Duurzaam en (circulair) economisch groeipotentieel.

De gemeente Horst aan de Maas moet zich houden

• Sterke en gezonde steden en regio’s.

aan de regels van het Rijk en de Provincie. Deze

• Toekomstbestendige ontwikkeling

regels zijn vastgelegd in zogeheten instructieregels.

landelijk gebied.

Er is meer ruimte om invloed uit te oefenen binnen regionale, provinciale en landelijke programma’s,

Ruimte voor Landbouw en Natuur

omdat de gemeente daarbij vaak meedenkt en

In september 2024 heeft het kabinet besloten om

meepraat. Het meest relevant zijn de Nationale

te stoppen met het Nationaal Programma Landelijk

Omgevingsvisie en aantal bijbehorende programma’s:

Gebied (NPLG). Als opvolger presenteerde het kabinet

Ruimte voor Landbouw en Natuur, NOVEX De Peel

in november 2024 de nieuwe aanpak: Ruimte voor

en de Regionale Energiestrategie Noord- en Midden-

Landbouw en Natuur. Deze aanpak wil zorgen voor een

Limburg (RES NML). Ook de Structuurvisie Klavertje

betere balans tussen landbouw en natuur.

4 is van belang, vooral voor de ontwikkeling van Greenport en de omgeving daaromheen.

De strategie bevat algemene maatregelen die in heel Nederland gelden, bijvoorbeeld op het gebied van

Nationale Omgevingsvisie (NOVI)

stikstof en klimaat. Daarnaast zijn er ook maatregelen

Op dit moment ligt er een ontwerp Nota Ruimte

die per regio verschillen. Een belangrijk onderdeel is het

ter inzage. Deze vervangt de bestaande Nationale

versterken van het Agrarisch Natuurbeheer. Agrariërs

Omgevingsvisie (NOVI). De NOVI bindt het rijk en

krijgen een beloning voor hun inzet op het gebied van

geeft voor de gemeente richting naar de toekomst. De

natuur, water en klimaat. Zo wordt gewerkt aan natuur-

huidige Nationale Omgevingsvisie van het Rijk heeft

herstel én een toekomstbestendige landbouw.

vier hoofdprioriteiten: 124

OMGEVINGSVISIE HORST AAN DE MAAS 2040

125

Het kabinet kiest er bovendien voor om goede

Het doel is een goede balans tussen mens, natuur

energiesysteem dat opwekking, gebruik, opslag én

landbouwgrond te beschermen, ruimte te geven

en milieu. De plannen in NOVEX De Peel sluiten goed

omslag met elkaar verbindt.

aan nieuwe natuur en verschillende functies in het

aan op de omgevingsvisie van Horst aan de Maas.

landschap te combineren (zoals landbouw en

De focus ligt op thema’s als landschap, natuur, water,

natuur samen).

bodem, milieu en landbouw.

De Provincie Limburg diende in juni 2023 het concept

Venlo en de Provincie Limburg werken samen aan een

Limburgs Programma Landelijk Gebied (LPLG)

Regionale Energiestrategie Noord- en Midden-Limburg

in. Hierin stonden onder meer plannen over het

Dit is de regionale uitwerking van het Nationaal

economische ontwikkeling én verbetering van

toekomstperspectief van sectoren, vergunningen,

Programma Regionale Energie Strategieën. De RES-

het landschap.

leefbaarheid en landschappelijke kwaliteit. In vier

regio bestaat uit 15 gemeenten, de Provincie Limburg,

gebieden, waaronder de Peel, werd gewerkt aan een

Waterschap Limburg en Enexis. Ook inwoners,

Het gebied bestaat uit vier deelgebieden:

duurzame toekomst voor het landelijk gebied. Na het

bedrijven en maatschappelijke organisaties denken

• Trade Port Noord: een bedrijventerrein gericht op

beëindigen van het NPLG is de basis voor het LPLG

mee. Samen wordt onder andere onderzocht:

komen te vervallen. De Provincie denkt nu na over hoe

• Hoe we meer energie kunnen besparen.

zij haar doelen alsnog kan halen, binnen de nieuwe

• Waar duurzame energie kan worden opgewekt.

regels van het Rijk.

• Hoe we duurzame energie kunnen opslaan

NOVEX De Peel

• Hoe we stap voor stap van het aardgas

Intergemeentelijke Structuurvisie Klavertje 4 (2012) De gemeenten Horst aan de Maas, Peel en Maas,

en transporteren. NOVEX is ontwikkeld om extra uitvoeringskracht te geven aan de NOVI. Dit gebeurt onder andere in zogeheten NOVEX-gebieden, zoals De Peel. In deze gebieden stapelen de nationale opgaven zich op, waardoor een gebiedsgerichte aanpak nodig is. De uitdagingen in De Peel zijn groot en urgent. Denk aan de landbouwtransitie, leefbaarheid op het

af kunnen. • Hoe we zorgen voor een betrouwbaar en betaalbaar energiesysteem.

duurzaam werklandschap. In dit gebied is ruimte voor

logistiek, agri-business en duurzame bedrijven. • Greenport Venlo: een agrofood-cluster voor productie, verwerking en distributie. • Nieuwe natuur en landschap: ontwikkeling van minstens 400 hectare nieuwe natuur en landschapsstructuur. • Mobiliteitsknooppunten: zoals de Greenport Bikeway en slimme combinaties van weg, water en spoor.

• Hoe we het energiesysteem duurzaam kunnen maken. • Waar ruimte is om het energienetwerk uit te breiden.

platteland, stikstofaanpak, herstel van biodiversiteit,

Duurzaamheid is de rode draad in de ontwikkeling. Cradle-to-cradle (C2C) is hierbij de inspiratie: een principe waarbij kringlopen worden gesloten en afval weer grondstof wordt.

klimaatverandering, en de druk op de ruimte vanuit de

Het Regionaal Energiebeeld van de RES wordt

regio Eindhoven.

straks onderdeel van de Provinciale Energievisie,

Op de kaart is het ruimtelijk concept te zien. De

die op dit moment wordt opgesteld. We wekken

werklandschappen worden geconcentreerd

dan zelf duurzame energie op en hebben een slim

rondom bestaande bedrijventerreinen en glastuinbouwgebieden.

126

OMGEVINGSVISIE HORST AAN DE MAAS 2040

127

Dit zorgt voor kortere reisafstanden, voorkomt

De Omgevingswet geeft gemeenten de mogelijkheid

versnippering van het landschap en maakt het

om gezondheid en milieu beter op elkaar af te

mogelijk om energie-uitwisseling tussen de

stemmen. Gemeenten mogen bijvoorbeeld eigen

deelgebieden (klavers) te organiseren.

normen stellen voor geluid, geur of luchtkwaliteit. Deze moeten dan wel goed worden vastgelegd in

Tegelijk wordt een stevige groene structuur ontwikkeld

het omgevingsplan.

als tegenwicht voor de grootschalige verstedelijking. Deze groene structuur heeft de vorm van een

Duurzaamheid

ladder met twee staanders en twee sporten. De

De Omgevingswet maakt duurzaamheid tot een

westelijke staander volgt het beekdal van de Groote

belangrijk uitgangspunt. Het gaat hierbij niet alleen

Molenbeek. De oostelijke staander ligt onder andere

over energie (zoals zon en wind), maar ook over

bij Kraijelheide en Parc Zaarderheiken.

natuur, biodiversiteit, landbouw, bodem en water. Deze thema’s hangen met elkaar samen en maken deel uit

10.2 Thema’s vanuit Omgevingswet

van een duurzame leefomgeving. De wet helpt om duurzaamheid in samenhang te

De Omgevingswet zorgt voor een brede blik op

bekijken en op te nemen in het beleid. Zo draagt het bij

de leefomgeving. De wet vraagt om een integrale

aan een leefbare omgeving voor nu én later.

benadering: verschillende onderwerpen worden niet los van elkaar bekeken, maar samen. Ook komen er

Veiligheid

met de wet nieuwe thema’s naar voren, zoals positieve

De Omgevingswet vraagt gemeenten om veiligheid

gezondheid, milieu, duurzaamheid en veiligheid.

vanaf het begin mee te nemen in hun plannen. Niet alleen achteraf regels handhaven, maar risico’s vooraf

128

Positieve gezondheid

goed inschatten en voorkomen. Het gaat hierbij om

Gezondheid betekent niet alleen dat mensen niet

onderwerpen als overstromingen, gevaarlijke stoffen

ziek zijn. Het gaat ook om hoe mensen zich voelen,

en brandveiligheid, maar ook om ondermijning:

lichamelijk, mentaal en sociaal. De omgeving waarin

criminele invloeden die de leefomgeving en

mensen wonen, werken en leven, heeft hier veel

samenleving kunnen ondermijnen.

invloed op. Denk aan schone lucht, weinig geluid of

De wet helpt om veiligheid een vaste plek te geven in

geur, een veilige buurt en ruimte om te bewegen.

het omgevingsbeleid.

OMGEVINGSVISIE HORST AAN DE MAAS 2040

129