03c Toelichting
Tekst van het document
Toelichting bestemmingsplan Ulfterhoek ong. Sevenum NL.IMRO.1507.SNULFTERHOEKONG-BPO1
Opgesteld door
:
Arvalis B.V.
Referentie:
:
2022/706373
: :
19-05-2022 Klik of tik om tekst in te voeren.
Datum
Ontwerp: Vastgesteld:
Inhoudsopgave 1.
2.
3.
Beschrijving bestaande situatie ....................................................................................................... 1 1.1.
Aanleiding en doel ................................................................................................................... 1
1.2.
Ligging en begrenzing .............................................................................................................. 1
1.3.
Vigerend bestemmingsplan..................................................................................................... 4
1.4.
Leeswijzer ................................................................................................................................ 7
Beschrijving van het plan................................................................................................................. 8 2.1.
Algemeen................................................................................................................................. 8
2.2.
Ruimtelijk en functionele structuur ........................................................................................ 8
2.3.
Planvoornemen ....................................................................................................................... 8
Beleidskader .................................................................................................................................. 10 3.1.
Inleiding ................................................................................................................................. 10
3.2.
Europees beleid ..................................................................................................................... 10
3.2.1. 3.3.
Rijksbeleid.............................................................................................................................. 11
3.3.1.
Nationale omgevingsvisie .............................................................................................. 11
3.3.2.
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening ............................................................... 11
3.3.3.
Ladder duurzame verstedelijking .................................................................................. 12
3.4.
Provinciaal beleid .................................................................................................................. 13
3.4.1.
Provinciale Omgevingsvisie ........................................................................................... 13
3.4.2.
Provinciale omgevingsverordening ‘hoofdstuk ruimte’ ................................................ 16
3.4.3.
Omgevingsverordening Limburg 2021 .......................................................................... 16
3.5.
Regionaal beleid .................................................................................................................... 17
3.5.1.
Naar een toekomstbestendige woningvoorraad in regio Venray e.o. .......................... 17
3.5.2.
Regionale woonvisie Noord-Limburg 2020-2024 .......................................................... 18
3.6.
4.
Natura2000.................................................................................................................... 10
Gemeentelijk beleid .............................................................................................................. 19
3.6.1.
Ontwerp Omgevingsvisie ‘Horst aan de Maas’ ............................................................. 19
3.6.2.
Structuurvisie ‘Horst aan de Maas’ ............................................................................... 20
3.6.3.
Masterplan Wonen Horst aan de Maas 2021-2025 ‘ .................................................... 21
3.6.4.
Bestemmingsplan toetsing ............................................................................................ 22
Omgevingsaspecten ...................................................................................................................... 24 4.1.
Milieuaspecten ...................................................................................................................... 24
4.1.1.
Milieu Effect Rapportage ............................................................................................... 24
4.1.2.
Bodem ........................................................................................................................... 25
4.1.3.
Bedrijven en milieuzonering .......................................................................................... 25
4.1.4.
Geur ............................................................................................................................... 26
4.1.5.
Luchtkwaliteit ................................................................................................................ 28
4.1.6.
Geluid ............................................................................................................................ 31
4.1.7.
Spuitzone ....................................................................................................................... 31
4.1.8.
Gezondheid.................................................................................................................... 32
4.2.
4.2.1.
Externe veiligheid .......................................................................................................... 32
4.2.2.
Cultuurhistorie en Archeologie ..................................................................................... 34
4.2.2.1.
Cultuurhistorie........................................................................................................... 34
4.2.2.2.
Archeologie................................................................................................................ 34
4.2.3.
Mobiliteit en parkeren................................................................................................... 35
4.3.
5.
Ruimtelijke aspecten ............................................................................................................. 32
Flora en Fauna ....................................................................................................................... 35
4.3.1.
Gebiedsbescherming ..................................................................................................... 35
4.3.2.
Soortenbescherming ..................................................................................................... 36
4.4.
Landschappelijke inpassing ................................................................................................... 37
4.5.
Waterparagraaf ..................................................................................................................... 38
4.5.1.
Provinciaal waterplan Limburg ...................................................................................... 38
4.5.2.
Watertoets .................................................................................................................... 39
4.5.3.
Hemelwaterinfiltratie .................................................................................................... 39
Uitvoerbaarheid en procedure ...................................................................................................... 40 5.1.
Economische haalbaarheid ................................................................................................... 40
5.2.
Maatschappelijke uitvoerbaarheid ....................................................................................... 40
5.2.1.
6.
Omgevingsdialoog ......................................................................................................... 40
5.3.
Procedure .............................................................................................................................. 40
5.4.
Vooroverleg en inzage ........................................................................................................... 41
Juridische planopzet ...................................................................................................................... 42 6.1.
Inleiding ................................................................................................................................. 42
6.2.
Toelichting op de verbeelding ............................................................................................... 42
6.3.
Toelichting op de regels ........................................................................................................ 42
Bijlage(n) Bijlage 1: Principebesluit gemeente Horst aan de Maas Bijlage 2: Historisch bodemonderzoek Bijlage 3: Akoestisch onderzoek Bijlage 4: Archeologisch onderzoek Bijlage 5: QuickScan Flora & Fauna Bijlage 6: Landschappelijke inpassing Bijlage 7: Aerius berekening
1. Beschrijving bestaande situatie 1.1.
Aanleiding en doel
Initiatiefnemer is voornemens aan de Ulfterhoek ong. te Sevenum de bestemming van een perceel grond te wijzigen van ‘Agrarisch met waarden’ naar ‘Wonen’ en op de locatie 2 woonbestemmingen te realiseren. Het gebruik ‘Wonen’ is op dit moment strijdig met het vigerende bestemmingsplan van de gemeente Horst aan de Maas. Het planvoornemen voorziet in een bestemmingsplanprocedure zodanig dat het plangebied Ulfterhoek ong. bestemd wordt voor ‘Wonen’ en de oprichting van 2 woonbestemmingen. In een eerder stadium is een principeverzoek ingediend voor het realiseren van 3 woningen op de locatie. Daarop heeft de gemeente Horst aan de Maas een principestandpunt (bijlage 1) kenbaar gemaakt. Hieruit blijkt dat in principe medewerking verleend kan worden aan het verzoek.
1.2.
Ligging en begrenzing
Het plangebied is gelegen op de locatie Ulfterhoek ong. te Sevenum. De locatie is kadastraal bekend als Sevenum sectie S nummer 461.
Afbeelding 1. Uitsnede kadastrale kaart plangebied.
Onder voorwaarden heeft de gemeente in principe medewerking kunnen verlenen aan de oprichting van een woning op de betreffende locatie. Een van deze voorwaarden die de gemeente gesteld heeft voor het mogen realiseren van een nieuwe woning is een kwaliteitsverbetering. De tegenprestatie heeft vorm gekregen door enkele landbouwpercelen met een totaaloppervlak van 47.305 m2. 1
De percelen welke gebruikt worden voor de bij het plan behorende kwaliteitsbijdrage zijn gelegen aan de Kattenstaartse beek en zijn kadastraal bekend als Sevenum sectie V nummer 18 (27.421 m2), Sevenum sectie U nummer 141 (8.720 m2) en 423 (7.857 m2). Tevens worden 2 percelen gebruikt welke gelegen zijn aan de Molenbeek, die kadastraal bekend zijn als Horst sectie T nummer 947 (2.146 m2) en 948 (1.161 m2).
Afbeelding 2. Uitsnede kadastrale kaart perceel Sevenum V 18.
2
Afbeelding 3. Uitsnede kadastrale kaart Sevenum U 141 en 423.
Afbeelding 4. Uitsnede kadastrale kaart Horst T 947 en 948.
3
1.3.
Vigerend bestemmingsplan
In deze paragraaf wordt nader ingegaan op het vigerende bestemmingsplan en de relatie hiervan met het te nemen besluit. Het actuele gemeentelijke beleid is opgenomen in paragraaf 3.6. Het plangebied is gelegen in het bestemmingsplan ‘Bestemmingsplan Buitengebied Horst aan de Maas’ (vastgesteld 19-12-2017) en het ‘Bestemmingsplan Buitengebied Horst aan de Maas, herziening 2020‘ (vastgesteld 08-09-2020) van de gemeente Horst aan de Maas en heeft de bestemming ‘Agrarisch met waarden’, deels een dubbelbestemming ‘Waarde Archeologie 3’, en de gebiedsaanduiding ‘overige zone- beekdal’.
Afbeelding 5. Uitsnede vigerend bestemmingsplan Ulfterhoek .
De percelen voor de natuurcompensatie zijn eveneens gelegen binnen het bestemmingsplan ‘Bestemmingsplan Buitengebied Horst aan de Maas’ (vastgesteld 19-12-2017) en het ‘Bestemmingsplan Buitengebied Horst aan de Maas, herziening 2020‘ (vastgesteld 08-09-2020) van de gemeente Horst aan de Maas. De percelen Sevenum U 141 en 423 hebben de enkelbestemming ‘Agrarisch met waarden’, de dubbelbestemming ‘Waarde – Zone bronsgroene landschapszone’, deels de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 3’ en deels ‘Waarde Archeologie 6’ en de gebiedsaanduidingen ‘overige zone -velden’ en deels ‘reconstructiewetzone – extensiveringsgebied’. Het perceel Sevenum V 18 heeft de enkelbestemming ‘agrarisch met waarden’, de dubbelbestemmingen ‘Waarde – Archeologie 6’ en ‘Waarde -Zone bronsgroene landschapszone’ en de gebiedsaanduidingen ‘milieuzone – hydrologische beschermingszone’ en ‘overige zone -velden’. De percelen Horst T 947 en 948 hebben de enkelbestemming ‘Agrarisch met waarden’, de dubbelbestemming ‘Waarde – Zone bronsgroene landschapszone’, deels de dubbelbestemming ‘Waarde – Archeologie 6’ en de gebiedsaanduidingen ‘reconstructiewetzone – extensiveringsgebied’ en ‘overige zone -beekdal’ 4
Afbeelding 6. Uitsnede vigerend bestemmingsplan Sevenum V 18.
Afbeelding 7. Uitsnede vigerend bestemmingsplan Sevenum U 141 en 423.
5
Afbeelding 8. Uitsnede vigerend bestemmingsplan Horst T 947 en 948.
6
1.4.
Leeswijzer
Het onderhavige wijzigingsplan voorziet in de benodigde motivering van het planvoornemen, in de vorm van een toelichting. Aan bod komen de volgende aspecten: • • •
•
•
plan- en gebiedsbeschrijving, hoofdstuk 2; het actuele beleid met betrekking tot de milieuwetgeving en ruimtelijke ordening met toetsing aan het ruimtelijke beleid, hoofdstuk 3; Toetsing aan milieuwetgeving met betrekking tot bestaande of potentiële belemmeringen in de omgeving van het plangebied (milieuaspecten, ruimtelijke aspecten, flora en fauna, landschappelijke inpassing en waterparagraaf), hoofdstuk 4; Uitvoerbaarheid en procedure, met een beschrijving van de wijze waarop burgers en maatschappelijke organisaties bij de voorbereiding van het bestemmingsplan zijn betrokken (voor zover relevant), hoofdstuk 5; Juridische planopzet, hoofdstuk 6;
7
2. Beschrijving van het plan 2.1.
Algemeen
In dit hoofdstuk is de beschrijving van het plangebied weergegeven. Daarbij is een onderscheid gemaakt in de ruimtelijke structuur en de functionele structuur. De beschrijving van de ruimtelijke structuur heeft bijvoorbeeld betrekking op hoe het landschap eruit ziet, welke infrastructuur er aanwezig is en de ligging van het grondgebied ten opzichte van de (directe) omgeving. De beschrijving van de functionele structuur heeft betrekking op de aanwezige functies in het plangebied.
2.2.
Ruimtelijk en functionele structuur
Het plangebied is gelegen in een uitbreidingswijk van het dorp Sevenum op de hoek van Ulfterhoek en de Grubbenvorsterweg. Via de Grubbenvorsterweg, is de Venloseweg (N556) en de kern van het dorp Sevenum op korte afstand bereikbaar. De locatie bevindt aan de rand van de noordoostelijke zijde van de wijk ‘de Wiers’. De wijdere omgeving kenmerkt zich door het dorp Sevenum aan de westzijde en agrarische landerijen in de directe omgeving van het bebouwingscluster nabij de locatie. Het plangebied sluit aan bij de wijk ‘de Wiers’ die bestaat uit woonbestemmingen. Het plangebied is omringd door percelen die in gebruik zijn als woonbestemming.
Afbeelding 9. Uitsnede topografische kaart.
2.3.
Planvoornemen
Initiatiefnemers zijn voornemens het bestaande perceel op te splitsen en op de locatie 2 woontitels te realiseren, zoals aangegeven op onderstaande afbeelding. 8
De rest van het plangebied behoudt de bestemming ‘Agrarisch met waarden’. Beide woningen worden gesitueerd en ontsloten aan de Ulfterhoek. De te realiseren woningen sluiten aan bij de reeds bestaande bebouwing van de aangrenzende wijk ‘de Wiers’ en versterkt het reeds aanwezige cluster van bebouwing.
Afbeelding 10. Verbeelding te realiseren woontitels.
De percelen ten behoeve van de kwaliteitsbijdrage worden omgezet van ‘Agrarisch met waarden’ naar ‘Natuur’. In samenspraak met het waterschap en de gemeente gaat Greenport Venlo de mogelijkheden bekijken om, naast de natuur nabij de Molenbeek, de Kattestaartse Beek een natuurlijkere uitstraling te geven zodat deze ecologisch en klimaatbestendig gaat werken. Het landschap rondom krijgt een inrichting die past bij het karakter van het beekdal zoals flauwe oevers, overstroombare laagtes en poelen. Het omliggende landschap bestaande uit houtwallen, elzensingels, beek begeleidende beplanting en graslanden zullen het geheel een kleinschalig karakter geven. Een recreatief pad zal deze nieuwe natuur ontsluiten.
9
3. Beleidskader 3.1.
Inleiding
Dit hoofdstuk geeft een overzicht van het ruimtelijke relevante beleid voor het nieuwe bestemmingsplan Buitengebied op Europees, nationaal, provinciaal, regionaal en gemeentelijk schaalniveau. Het vastgelegde beleid vormt het kader voor dit bestemmingsplan en geeft de bandbreedte weer waarbinnen de gemeentelijke gebiedsvisie ontwikkeld kan worden.
3.2.
Europees beleid
3.2.1. Natura2000 Natura 2000 bestaat uit een Europees netwerk van belangrijke natuurgebieden. Het netwerk wordt beschermd door twee Europese richtlijnen, namelijk de Vogelrichtlijn en de Habitatrichtlijn. Beide richtlijnen verplichten de lidstaten tot het aanwijzen van strikt te beschermen gebieden, zogenaamde 'speciale beschermingszones'. In Nederland is de bescherming van de speciale beschermingszones geregeld via de Natuurbeschermingswet 1998.
Afbeelding 11. Nabijgelegen Natura2000-gebieden.
10
Binnen een straal van 10 kilometer bevinden zich enkele Natura 2000-gebieden, waarvan de Deurnsche Peel en Mariapeel zich het dichtst bij de locatie bevindt (Deurnsche Peel & Mariapeel – 8 km, Maasduinen – 8,6 km).
3.3.
Rijksbeleid
3.3.1. Nationale omgevingsvisie De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) biedt een duurzaam perspectief voor de Nederlandse leefomgeving. Hiermee kunnen we inspelen op de grote uitdagingen die voor ons liggen. De NOVI biedt een kader, geeft richting en maakt keuzes waar dat kan. Tegelijkertijd is er ruimte voor regionaal maatwerk en gebiedsgerichte uitwerking. Omdat de verantwoordelijkheid voor het omgevingsbeleid voor een groot deel bij provincies, gemeenten en waterschappen ligt, kunnen inhoudelijke keuzes in veel gevallen het beste regionaal worden gemaakt. Met de NOVI zet de Rijksoverheid een proces in gang waarmee keuzes voor onze leefomgeving sneller en beter gemaakt kunnen worden. Aan de hand van een toekomstperspectief op 2050 brengt de NOVI de langetermijnvisie in beeld. Op nationale belangen wil het Rijk sturen en richting geven. Die komen samen in vier prioriteiten: • • • •
Ruimte voor klimaatadaptatie en energietransitie; Duurzaam economisch groeipotentieel; Sterke en gezonde steden en regio's; Toekomstbestendige ontwikkeling van het landelijk gebied.
De druk op de fysieke leefomgeving in Nederland is zo groot, dat belangen soms botsen. Het streven vanuit de NOVI is combinaties te maken en win-win situaties te creëren. Soms zijn er scherpe keuzes nodig en moeten belangen worden afgewogen. Hiertoe gebruikt de NOVI drie afwegingsprincipes: • Combinaties van functies gaan voor enkelvoudige functies: In het verleden is scheiding van functies vaak te rigide gehanteerd. Met de NOVI wordt gezocht naar maximale combinatiemogelijkheden tussen functies, gericht op een efficiënt en zorgvuldig gebruik van de ruimte; • Kenmerken en identiteit van een gebied staan centraal: wat de optimale balans is tussen bescherming en ontwikkeling, tussen concurrentiekracht en leefbaarheid, verschilt van gebied tot gebied. Sommige opgaven en belangen wegen in het ene gebied zwaarder dan in het andere; • Afwentelen wordt voorkomen: het is van belang dat de leefomgeving zoveel mogelijk voorziet in mogelijkheden en behoeften van de huidige generatie van inwoners zonder dat dit ten koste gaat van die van toekomstige generaties. De voorgenomen ontwikkeling sluit aan bij deze nationale belangen. Het plan voldoet daarmee aan het rijksbeleid zoals dit is vastgelegd in de omgevingsvisie. 3.3.2.
Besluit algemene regels ruimtelijke ordening Naast de Structuurvisie kent de Rijksoverheid ook het ‘Besluit en ministeriële regeling algemene regels ruimtelijke ordening (Barro, Rarro), 2011’. De eerste tranche van het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening is vastgesteld op 11
22 augustus 2011 en op 30 december 2011 in werking getreden. Dit Barro is ontstaan bij het ontwerp Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte (SVIR). Het Rijk heeft hierin vastgelegd dat voor een aantal specifieke onderwerpen algemene regels gelden, dit is immers een bevoegdheid van het Rijk. Het gaat hierbij om het beschermen van de nationale belangen. In het Barro zijn regels opgenomen waaraan de inhoud van bestemmingsplannen moet voldoen. Het Barro omvat alle ruimtelijke rijksbelangen die juridisch doorwerken op het niveau van bestemmingsplannen. Het gaat om kaders voor onder meer het bundelen van verstedelijking, de bufferzones, nationale landschappen, de Ecologische Hoofdstructuur, de kust, grote rivieren, militaire terreinen, mainportontwikkeling van Rotterdam en de Waddenzee. Met het Barro maakt het Rijk proactief duidelijk waar provinciale verordeningen en gemeentelijke bestemmingsplannen aan moeten voldoen. Uit de regels en kaarten behorende bij het Barro kan worden afgeleid welke aspecten relevant zijn voor het ruimtelijke besluit. In het Besluit algemene regels ruimtelijke ordening (Barro) is door het Rijk vastgelegd dat de Provincie verantwoordelijk is voor de begrenzing van de Ecologische Hoofdstructuur (EHS, inmiddels door het Rijk Nationaal Natuurnetwerk genoemd) en begrenzing en bescherming van de EHS dient vast te leggen in een provinciale verordening.
In Limburg is de EHS vastgelegd in de Goudgroene natuurzone. In paragraaf 5 van de omgevingsverordening Limburg 2014 wordt de begrenzing van de Goudgroene natuurzone bepaald en wordt invulling gegeven aan het beschermingsregime op basis van het Barro en de daarin verwoorde ‘Spelregels EHS’. In het plangebied werken geen regels vanuit het Barro rechtstreeks door en hoeft hiermee dan ook geen rekening te worden gehouden. 3.3.3. Ladder duurzame verstedelijking Op grond van artikel 3.1.6, lid 2 Bro dient een toelichting bij een bestemmingsplan dat een nieuwe stedelijke ontwikkeling mogelijk maakt, een beschrijving te bevatten van de behoefte aan die ontwikkeling, en, indien het bestemmingsplan die ontwikkeling mogelijk maakt buiten het bestaand stedelijk gebied, een motivering waarom niet binnen het bestaand stedelijk gebied in die behoefte kan worden voorzien. De Laddertoets moet worden uitgevoerd wanneer er sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. In artikel 1.1.1 onder i van het Bro is een nadere omschrijving van het begrip stedelijke ontwikkeling vastgelegd. Als stedelijke ontwikkeling wordt genoemd: 'ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein, of van kantoren, detailhandel, woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen.' In het Bro is geen ondergrens voor de minimale omvang vastgelegd.
Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving.
12
Voor woningbouwlocaties geldt volgens vaste rechtspraak dat, in beginsel sprake is van een nieuwe stedelijke ontwikkeling als er meer dan 11 woningen gerealiseerd worden. De Laddertoets geldt alleen voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen. Beoordeeld moet dan worden of sprake is van een nieuw beslag op de ruimte. Daarvan is in het beginsel sprake als het nieuwe ruimtelijke besluit meer bebouwing mogelijk maakt dan er op grond van het voorheen geldende planologische regime aanwezig was, of kon worden gerealiseerd. Daarnaast volgt uit jurisprudentie dat wanneer het om een functiewijziging gaat, moet worden beoordeeld of er sprake is van een naar aard en omvang zodanige functiewijziging, dat desalniettemin gesproken kan worden van een nieuwe stedelijke ontwikkeling. Daarbij moet ook het ruimtebeslag betrokken worden. Onderhavige plangebied is gelegen in het buitengebied van de gemeente Horst aan de Maas, er worden 2 woningen toegevoegd. Er is geen ondergrens bepaald voor wat een ‘stedelijke ontwikkeling’ is. Op basis van jurisprudentie (ABRvS 14 januari 2014, nr. 201308263/2/R4) blijkt dat één of enkele woningen niet gezien worden als een stedelijke ontwikkeling. Een toetsing aan de ladder van duurzame verstedelijking is derhalve niet aan de orde.
3.4.
Provinciaal beleid
3.4.1. Provinciale Omgevingsvisie Met de komst en invoering van de Omgevingswet dient elke provincie haar eigen provinciale omgevingsvisie op te stellen.’ Dit document is een lange termijnvisie, met als doelstelling invulling geven over hoe de provincie Limburg in de periode 2030-2050 op een integrale en toekomstbestendige manier kan door ontwikkelen. De Provinciale Omgevingsvisie Limburg vervangt het ‘Provinciaal Omgevingsplan Limburg (POL2014).’ De omgevingsvisie is dynamisch en flexibel, aangezien dit mogelijkheden biedt om het document te actualiseren met het oog op toekomstige veranderingen. In de Omgevingsvisie Limburg wordt de richting voor de periode 2021 tot 2030-2050 geschetst. In de provinciale omgevingsvisie Limburg zijn een aantal hoofdopgaven te onderscheiden, namelijk: 1.
Een aantrekkelijke, sociale, gezonde en veilige leefomgeving; a.
In stedelijk c.q. bebouwd gebied; Zowel in de stedelijke centra als in de landelijke kernen liggen er diverse uitdagingen. In stedelijke centra heeft dit met name te maken met de versterking van de stedelijkheid, in de landelijke kernen met het behoud van de leefbaarheid. Limburg is rijk aan volkscultuur en tradities en heeft een rijk verenigingsleven. Hoewel sociale verbanden zoals verenigingen vroeger vanzelfsprekend waren, staan deze nu steeds meer onder druk. Er zijn daarnaast uitdagingen op het gebied van de verbetering en verduurzaming van de woningvoorraad, de toegankelijkheid, beschikbaarheid en bereikbaarheid van voorzieningen en het klimaatbestendig 13
maken van de bebouwde omgeving. Ook kent het bebouwd gebied opgaven met betrekking tot de arbeidsmarkt en ruimte voor bedrijvigheid. b.
In landelijk gebied; Limburg kent een uniek landschap en prachtige natuurgebieden. Dit is niet vanzelfsprekend. In het landelijk gebied ligt de nadruk op uitdagingen die te maken hebben met onder meer klimaatadaptatie, de transitie van de landbouw, de inpassing van energie en het zoeken van de balans tussen natuur(behoud), ruimtelijke kwaliteit en het mogelijk maken van ontwikkelingen. Daarnaast zijn schaalvergroting en leegstand van agrarische bebouwing, toeristisch-recreatief (mede)gebruik, biodiversiteit, stikstof en (grond)waterkwaliteit belangrijke thema’s.
2.
Een toekomstbestendige, innovatieve en duurzame economie; inclusief landbouwtransitie; Tot 2020 groeit het aantal banen in Limburg. De welvaart en het gemiddelde opleidingsniveau nemen toe, maar niet voor iedereen. Hoewel de werkloosheid gelijk is aan het landelijk gemiddelde (peildatum 2019, 3e kwartaal), is de bruto participatiegraad in Limburg relatief laag. In sectoren als de bouw, horeca en toerisme, zorg en ICT wordt een krapte op de arbeidsmarkt ervaren. Demografische ontwikkelingen maken dat de beroepsbevolking slinkt en het aantal ouderen toeneemt. Een bijzonder punt van zorg is de groeiende maatschappelijke tweedeling die zich ook fysiek uit in de vorm van de ruimtelijke concentratie van kwetsbare groepen. Samen met het verhogen van de arbeidsparticipatiegraad en het aantrekken van internationale werknemers kunnen ontwikkelingen als digitalisering, robotisering en automatisering het tekort aan arbeidskrachten – onder meer als gevolg van demografische ontwikkelingen – tegengaan.
3.
Klimaatadaptieve en energietransitie; Klimaatverandering vergroot de kans op overstromingen en wateroverlast, hittegolven en hittestress en langdurige perioden van droogte. Dit brengt uitdagingen en veiligheidsoverwegingen, maar ook kansen met zich mee. Bijvoorbeeld het koppelen van thema's. Deze klimaatontwikkelingen hebben invloed op onze voedselvoorziening, de leefbaarheid, gezondheid en de natuur. Ook verandert de komende jaren de energievoorziening in Nederland fors. Deze energietransitie zal ook een grote impact hebben op de woon- en leefomgeving in Limburg. Energiebesparing in industrie, landbouw, woningen en mobiliteit én het accommoderen van de ruimtevraag voor de opwekking van duurzame energie, zoals zonne- en windenergie, zijn hierbij uitdagingen met impact op de omgeving.
De Omgevingsvisie Limburg bestaat uit twee delen: • Een thematisch deel waarin gedetailleerd wordt ingegaan op de provinciale ambities en opgaven voor de diverse thema’s; 14
• Een gebiedsgericht deel waarin de thema’s op hoofdlijnen verbonden worden op regionale schaal voor de drie regio’s Noord-, Midden en ZuidLimburg. Wonen en leefomgeving De POVI houdt vast aan een dynamisch en flexibel woonbeleid, de woonbehoeften van de Limburger zijn daarbij leidend. Verder liggen hierin ook mogelijkheden bij te dragen aan klimaat-, energie-, en duurzaamheidsdoelstellingen. Vanuit de wetgeving is de rol van de provincie op dit terrein beperkt. Daarom opereert de provincie, met betrekking tot dit thema, vanuit een agenderende, stimulerende, meesturende en verbindende rol. De POVI is hierbij een op hoofdlijnen richtinggevend kader. Aangezien de toekomst onderhevig zal zijn aan veranderingen, en elke specifieke regio voor een andere aanpak vraagt zijn meer gerichte uitwerkingen in provinciale, regionale en/of gemeentelijke programma’s, agenda’s en instrumenten noodzakelijk. Op het gebied van wonen wordt er specifiek gekeken naar welke behoeften er zijn. De grootste opgave op korte- en middellange termijn zit in het toekomstgeschikt maken van de verouderde en niet courante bestaande woningvoorraad. Uitgangspunten zijn dat deze woningen in eerste instantie levensloopbestendig dienen te worden gemaakt, en daarna ook verduurzaamd. Getalsmatig zijn er voldoende woningen, kwalitatief gezien zijn dit echter niet overal de juiste woningen en de juiste plannen.
Met name in de middenhuur en sociale huur is er een steeds diversere wordende groep mensen aangewezen op nieuwe woon(zorg)concepten. Verder is er ook speciale aandacht voor de betaalbaarheid van woningen, aangezien kansen voor sommige doelgroepen afnemen door de stijgende prijzen. Een belangrijk instrument om de kwaliteit van het bebouwde gebied op orde te maken is de ladder voor duurzame verstedelijking. Hierdoor wordt de ruimte in bebouwd gebied optimaal benut. Uitgangspunt hierbij is dat leegstaand vastgoed wordt hergebruikt en herbestemd wordt. Wonen is in principe alleen toegestaan in daarvoor bestemde woongebieden, hierop kunnen – tijdelijke – uitzonderingen worden gemaakt in de vorm van een flexibele schil. Woonkwaliteit is niet alleen afhankelijk van de woning zelf. Omstandigheden die hier ook op van toepassing zijn, zijn bijvoorbeeld sociaaleconomische omstandigheden, gezondheid, leefbaarheid, het voorzieningenniveau, de bereikbaarheid en een veilige omgeving. De aandacht ligt bij het ontwikkelen van gemengde wijken, die bij kunnen dragen aan een sterk sociaal weefsel en verkleinen op die manier kloven in de samenleving. Ook belangrijk zijn natuur- en klimatologische eigenschappen van een woongebied.
Groen, schone lucht, het tegengaan van hittestress en voorzieningen om wateroverlast (zowel overstromingen als droogte) tegen te gaan dragen daarmee bij aan de omgevingskwaliteit. opgericht waardoor deze woningen uitermate geschikt zijn voor senioren. Onderhavig plan voorziet in het realiseren van 2 woningen grenzend aan een uitbreidingswijk van de kern Sevenum. Mede gelet op de regionale en gemeentelijke beleidskaders past het onderhavige initiatief binnen de Provinciale Omgevingsvisie.
15
3.4.2. Provinciale omgevingsverordening ‘hoofdstuk ruimte’ Op 12 december 2014 is de Omgevingsverordening Limburg in werking getreden. In deze verordening is het provinciaal beleid nader uitgewerkt in regelgeving. Het hoofdstuk Ruimte van de Omgevingsverordening Limburg 2014 is gebaseerd op artikel 4.1 van de Wet ruimtelijke ordening (Wro). In het hoofdstuk Ruimte van de Omgevingsverordening 2014 zijn voor een beperkt aantal onderdelen van het POL-beleid regels opgenomen. In het POL 2014 is een toelichting gegeven op de gemaakte keuzes voor de onderwerpen die in dit hoofdstuk zijn opgenomen. Daarnaast zijn regelingen opgenomen die naar de mening van het Rijk door de Provincies nader moeten, dan wel kunnen worden uitgewerkt in een provinciale ruimteverordening. De ruimteverordening richt zich tot de gemeentebesturen. De instructies die in dit hoofdstuk staan moeten door de gemeentebesturen in acht worden genomen bij het opstellen van bestemmingsplannen en beheersverordeningen en bij het verlenen van omgevingsvergunningen. De ruimteverordening heeft dus geen rechtstreekse werking naar burgers en bedrijven, zoals dat voor de meeste andere hoofdstukken van de Omgevingsverordening 2014 wel het geval is. Omdat het hoofdstuk ruimte geen rechtstreekse doorwerking heeft is dit opgenomen onder het provinciaal beleid.
Afbeelding 12. Uitsnede kaart 8 aandachtsgebieden.
Binnen het plangebied zijn geen van de aandachtsgebieden van toepassing. 3.4.3. Omgevingsverordening Limburg 2021 De provincie Limburg heeft de Omgevingsverordening Limburg vastgesteld op 16 december 2021. Dit vormt een belangrijke stap om te komen tot de herziening 16
van de nu nog geldende verordening. Met deze Omgevingsverordening wordt aangesloten bij de kaders en het instrumentarium van de Omgevingswet. De inhoud van de Omgevingsverordening (2021) verschilt inhoudelijk niet veel van de huidige Omgevingsverordening (2014). Het betreft, zoals de provincie zelf ook aangeeft, een grotendeels beleidsneutrale omzetting van de huidige omgevingsverordening.
Afbeelding 13. Uitsnede kaart 10 Wonen, werken en recreëren, ontwerp Omgevingsverordening.
Het plangebied is volgens de omgevingsverordening Limburg (2021)net als in de vigerende Omgevingsverordening gelegen in het buitengebied. Met betrekking tot wonen dient er volgens de Omgevingsverordening rekening gehouden te worden met hoofstukken 3 en 5 van de Provinciale Omgevingsvisie Limburg en de regionale woonvisies. Zowel aan de Provinciale Omgevingsvisie Limburg en het regionaal beleid wordt in onderhavig plan getoetst.
3.5.
Regionaal beleid
3.5.1. Naar een toekomstbestendige woningvoorraad in regio Venray e.o. Tot 1 januari 2010 bestond regio Venray e.o. uit de gemeenten Venray, Horst aan de Maas, Sevenum en Meerlo-Wanssum. Na de fusie bestaat regio Venray e.o. nog uit twee gemeenten: Venray en Horst aan de Maas. Deze regio-indeling hanteert de provincie voor beleidsvraagstukken over wonen c.q. volkshuisvesting. Naar aanleiding van een bestuurlijk overleg tussen gemeenten Venray en Horst aan de Maas werd verklaard (procesdocument ondertekend 15 november 2010) dat Venray en Horst aan de Maas het belangrijk vinden om op bovengemeentelijk 17
niveau afspraken met elkaar te maken en gezamenlijk beleid te gaan voeren ten aanzien van een aantal onderwerpen op het terrein van volkshuisvesting. Regio Venray e.o. geeft de voorkeur aan regionale samenwerking met regio Venlo, dat wil zeggen samenwerking met de gemeenten Venlo, Peel en Maas en Beesel. Ook vanuit regio Venlo is aangegeven dat zij op het terrein van volkshuisvesting afstemming willen met onze regio Venray e.o. Met de samenwerking tussen gemeenten wordt gedoeld op de kwalitatieve aspecten van het wonen. De kwantitatieve opgave wordt hierbij gezien als een lokale aangelegenheid waarbij men onderling in gesprek gaat over de te ontwikkelen plannen zonder bindende afspraken te maken over aantallen woningen. Dit heeft geresulteerd in de Regionale woonvisie Venray e.o. (23 maart 2012). 3.5.2. Regionale woonvisie Noord-Limburg 2020-2024 De Regionale woonvisie Noord-Limburg, is op 8 september 2020 vastgesteld door de gemeente Horst aan de Maas en is een visie waarmee de bestuurders van de gemeenten Beesel, Bergen, Gennep, Horst aan de Maas, Mook en Middelaar, Venlo, Venray en Peel en Maas en de provincie Limburg sturing geven aan de regionale woningmarkt. Het is de 2e visie die door de 8 Noord-Limburgse gemeenten in gezamenlijkheid is opgesteld.
De structuurvisie heeft de status van intergemeentelijke structuurvisie op grond van artikel 2.1, lid 3 Wet ruimtelijke ordening (Wro). Daarmee heeft het document een juridische status met een zelfbindend karakter. Het opheffen van de kwalitatieve mismatch tussen de (toekomstige) woningbehoefte en de bestaande woningvoorraad is één van de centrale opgaven uit de visie. Bij nieuwbouw dient bij voorkeur ingezet te worden op de realisatie van toekomstbestendige en flexibele woonsegmenten. In de regio zijn uitgangspunten geformuleerd, waaraan alle bouwplannen moeten voldoen die binnen de kwalitatieve richtlijn vallen. Deze regionale uitgangspunten omvatten de navolgende punten: • • • • • •
Toevoegen van woningen in principe alleen in de kernen; Gekeken dient te worden naar koppelkansen; Toevoegen van woningen leidt niet tot het vergroten van het kwetsbare woningoverschot; Het type toe te voegen woning moet passen binnen de kwalitatieve behoefte; De regio streeft sociale en duurzame woonconcepten na; Er wordt gezocht naar aansluiting op de landelijke, regionale en lokale duurzaamheidsdoelen.
Aanvullend wordt tevens het volgende benoemd: •
•
Naast nieuwbouw dient er ook gekeken te worden naar de potentie van de bestaande voorraad en hoe deze zich verhoudt tot de veranderende (kwalitatieve) behoefte. Ook dient er aandacht te zijn voor de huisvesting van specifieke doelgroepen, zoals starters en ouderen. Ten aanzien van deze 18
•
•
doelgroepen wordt vooral ingezet op het realiseren van geschikte woningen voor ouderen, daar op deze manier de doorstroming wordt bevorderd. Zo ontstaat er tevens ruimte voor de starter op de woningmarkt. Vraag en aanbod dienen in de regio beter met elkaar in evenwicht te zijn. De oplossing hiervoor ligt grotendeels binnen de bestaande woningvoorraad. Leefbaarheid in kleine kernen staat onder druk. Toevoegen van woningen (in kleine mate) kan helpen om de leefbaarheid te verbeteren, maar vooral om de doorstroming te bevorderen
In onderhavig plan worden 2 woningen toegevoegd. Beide woningen worden gebouwd op een perceel grenzend aan de kern van Sevenum door de toekomstige bewoners van de locatie, hierdoor sluit de bouw aan bij de behoefte.
3.6.
Gemeentelijk beleid
3.6.1. Ontwerp Omgevingsvisie ‘Horst aan de Maas’ Per 21 oktober 2021 ligt de ontwerp omgevingsvisie Horst aan de Maas ter inzage. Met betrekking tot wonen benoemt de ontwerp omgevingsvisie onderstaande: Woningmarkt in balans De komende tien jaar komen er naar verwachting 1.200 tot 1.400 huishoudens bij. Om geschikte woonruimte te kunnen bieden aan al onze huidige en toekomstige bewoners willen we onze woningmarkt in balans brengen. Hiervoor hebben we al de ambitie uitgesproken om 1.000 woningen te vergunnen in de periode van september 2020 tot 2025. De woningbouw heeft plaats op inbreidings- en herontwikkelingslocaties, in bestaande plannen en binnen of direct aansluitend aan het bestaande dorpsgebied. Er is een uitvoeringsplan vastgesteld waar onder andere is opgenomen waar deze 1.000 woningen gaan komen. De concrete behoefte per kern wordt in samenwerking met de dorpen en woningcorporaties uitgewerkt in ‘Dorpsplannen Wonen’. Toekomstgericht bouwen We zetten in op toekomstgericht bouwen. Het gaat hierbij om een gedifferentieerd woningbouwprogramma dat aansluit bij de vraag, dat gericht is op de financiële mogelijkheden van starters, kleine huishoudens, gezinnen en senioren. Dat bouwen leidt bovendien tot doorstroming, waarbij bestaande woningen beschikbaar komen voor bijvoorbeeld starters.
Zo kunnen we er voor zorgen dat jongeren zich in het eigen dorp vestigen, wat belangrijk is voor het bestendigen van de sociale cohesie en de leefbaarheid. Uitgaan van een aantrekkelijk en toekomstgericht woningbouwprogramma betekent dat we: • •
bouwen naar behoefte, zodat er voor iedereen weer iets te kiezen is; flexibiliteit in het woningontwerp geven, waardoor bewoners op een later moment, in een andere levensfase, tot uitbreiding of aanpassing van de woning kunnen komen;
19
• • •
consumentgericht bouwen, waarbij de bewoner inspraak heeft bij het ontwerp, de indeling en uitrusting; Particulier opdrachtgeverschap, waarbij de bewoner mede bepaalt wat en hoe er gebouwd wordt (bouwen in eigen beheer); bouwen met oog voor duurzaamheid.
de realisatie van de 2 woningen aan de Ulfterhoek ong. zijn in overeenstemming met de ontwerp Omgevingsvisie ‘Horst aan de Maas’. 3.6.2. Structuurvisie ‘Horst aan de Maas’ Binnen de Integrale Structuurvisie ‘Horst aan de Maas’ van de gemeente Horst aan de Maas, zoals vastgesteld door de raadsvergadering van d.d. 9 april 2013, is samenvattend het navolgende over het realiseren van een (burger)woning beschreven. De gemeente Horst aan de Maas wil in het samenwerkingsverband regio NoordLimburg, bestaande uit de regio’s Venlo, Maasduinen en Venray en omgeving, samenwerken voor wat betreft de kwalitatieve aspecten van wonen. Samen met de gemeente Venray heeft gemeente Horst aan de Maas in dat kader een gezamenlijke kwalitatieve woonvisie opgesteld Hierin is gezamenlijk beleid voor een aantal onderwerpen op het terrein van volkshuisvesting geformuleerd (zoals arbeidsmigranten, veranderende bevolkingssamenstelling, kwaliteitsslag, wonen, welzijn en zorg). Deze regionale woonvisie is door de Raad vastgesteld op 15 mei 2012. De kwantitatieve woningbouwopgave wordt gezien als een lokale aangelegenheid. De gemeente wil dat de verschillende gemeenten elkaar op regionaal niveau goed over de te ontwikkelen plannen informeren en met elkaar in gesprek gaan, zonder bindende afspraken te maken over aantallen woningen.
In Noord- en Midden-Limburg kan, onder voorwaarden, sprake zijn van uitbreidingslocaties aansluitend aan de contour rondom de plattelandskernen. Daarbij is voor deze locaties, naast een kwalitatief goede landschappelijke inpassing, een bijdrage ten behoeve van de kwaliteit verbeterende maatregelen vereist. Wat die kwaliteitsbijdrage moet zijn, is uitgewerkt in het Gemeentelijke kwaliteitsmenu. Bij de beoogde ontwikkeling is sprake van een particulier initiatief, waarbij 2 woningen gerealiseerd worden binnen het gebied 8- Greenport Venlo van de structuurvisie. Binnen dit gebied is ruimte voor kleinschalige ontwikkeling van verblijfsfuncties.
20
Afbeelding 14. Uitsnede gebiedsindeling volgens gemeentelijk kwaliteitsmenu Horst aan de Maas.
3.6.3. Masterplan Wonen Horst aan de Maas 2021-2025 ‘ De gemeenteraad van Horst aan de Maas heeft op 20 April 2021 het Masterplan Wonen 2021-2025 ‘voor iedereen iets te kiezen’ vastgesteld. In het masterplan wordt verwezen naar: •
• •
•
•
Streven naar een kwalitatief gedifferentieerd woningaanbod, dat aansluit op de vraag van onze huidige en toekomstige inwoners. Een gedifferentieerd woningaanbod biedt de mogelijkheid om een gewenste wooncarrière te maken binnen de gemeente (doorstroming) en draagt bij aan een evenwichtige bevolkingsopbouw. Voor senioren is het van belang dat de woning zorggeschikt is en zij daar kunnen blijven wonen ook als ze zorg behoeven. In de bestaande particuliere woningvoorraad kan nog een flinke slag gemaakt worden op het gebied van duurzaamheid en het toekomst bestendig maken. Met name woningen uit de periode 1950-1985 vragen om (energetische) verduurzaming om deze toekomstbestendig en courant te houden. Realiseren van de nieuwbouw hoofdzakelijk binnen de bestaande bebouwing en in vrijkomend vastgoed in de woonkernen om de groene en landelijke omgeving tussen de woonkernen te behouden. Het stimuleren van de starters naar de bestaande voorraad, de realisatie van tijdelijke huurwoningen en de bewustwording van langer zelfstandig wonen. 21
In het masterplan zijn drie beleidsopgaven voor Horst aan de Maas vastgelegd, waaronder een nieuwbouwprogramma met toekomstwaarde: Een woningbouwprogramma dat toereikend is in aantal en gedifferentieerd is in eigendom, type en prijs. Dit gedifferentieerde woningbouwprogramma sluit aan bij de vraag en de financiële mogelijkheden van starters, kleine huishoudens, gezinnen en senioren en bevordert de doorstroming. Een aantrekkelijk woningbouwprogramma betekent ook: • • •
flexibiliteit in het woningontwerp, waardoor bewoners tot uitbreiding of aanpassing van de woning kunnen komen; consumentgericht bouwen, waarbij de bewoner inspraak heeft bij het ontwerp, de indeling en uitrusting; particulier opdrachtgeverschap, waarbij de bewoner bepaalt wat en hoe er gebouwd wordt.
Inbreidings- en herontwikkelingslocaties (vrijkomend vastgoed) krijgen voorrang bij nieuwe woningbouwontwikkelingen. Voor het woningbouwprogramma zijn de volgende afspraken gemaakt: •
• • •
In alle kernen is voor de lange en de korte termijn een passend woningaanbod aanwezig, ook met betrekking tot (sociale en markt) huurwoningen. Per kern is een ambitie opgenomen voor vergroting van het aantal huurwoningen in 2021. Er wordt gebouwd voor de concrete behoefte, deze wordt samen met de dorpen bepaald. Er wordt ingezet op innovatieve concepten. Inbreidingslocaties en herontwikkeling vrijkomend vastgoed gaan voor nieuwe uitbreidingslocaties woningbouw.
De opgave voor de kern Sevenum in de periode 2015-2025 bedraagt 160 woningen. In Sevenum voorzien zeven woningbouwlocaties in de opgave met een totale capaciteit van 115 woningen. Onderhavig plan zorgt voor een toevoeging van 2 woningen aan het woningbestand van Sevenum, deze woningen worden naar behoefte gebouwd aangezien de woningen ontwikkeld worden door de toekomstige bewoners. 3.6.4. Bestemmingsplan toetsing De locatie Ulfterhoek is gelegen binnen het eerder genoemde bestemmingsplan ‘Buitengebied Horst aan de Maas’ en heeft de bestemming ’Agrarisch met waarden’. De als ‘Agrarisch met waarden’ aangewezen gronden zijn primair bestemd voor bedrijfsmatig en hobbymatig agrarisch grondgebruik en voor de vestiging van grondgebonden agrarische bedrijven en de daarbij behorende voorzieningen. Het realiseren van de in dit plan genoemde woningen past niet binnen deze bestemming. Hoewel de plannen niet binnen het huidige bestemmingsplan passen zijn deze op basis van de structuurvisie ‘Horst aan de Maas’ op de locatie wel gewenst en mogelijk. Om de voorgenomen plannen mogelijk te maken dient onderhavig plan. Voor het wijzigen van de bestemming ‘Agrarisch met waarden’ in de bestemming ‘Natuur’ bevat het vigerende bestemmingsplan in artikel 3.8.6. ook een 22
wijzigingsbevoegdheid. De omzetting van de bestemming wordt aan deze voorwaarden getoetst. De betreffende wijzigingsbevoegdheid luidt als volgt: Burgemeester en wethouders zijn bevoegd de bestemming 'Agrarisch met waarden' te wijzigen in de bestemming 'Natuur', met dien verstande dat: a. het terrein is verworven voor de inrichting als natuurgebied of strategische waterberging, dan wel hebben de eigenaar en/of gebruiker schriftelijk ingestemd met de natuurontwikkeling; Het ontwikkelbedrijf Greenport Venlo heeft de gronden gekocht van de eigenaar en stemt in met natuurontwikkeling; b. de wijziging in overeenstemming is met het landschapstype zoals is opgenomen in artikel 47 van het bestemmingsplan Buitengebied Horst aan de Maas; De wijziging is in overeenstemming met het landschapstype. Greenport Venlo gaat, naast de natuurontwikkeling aan de Molenbeek, in samenspraak met het waterschap en de gemeente gaan de mogelijkheden bekijken om de Kattenstaartse beek een natuurlijkere uitstraling te geven zodat deze ecologisch en klimaatbestendig gaat werken. Het landschap rondom krijgt een inrichting die past bij het karakter van het beekdal zoals flauwe oevers, overstroombare laagtes en poelen. Het omliggende landschap bestaande uit houtwallen, elzensingels, beek begeleidende beplanting en graslanden zullen het geheel een kleinschalig karakter geven de wijziging niet leidt tot: 1.
een onevenredige aantasting van gebruiks- en ontwikkelingsmogelijkheden van nabijgelegen gronden en bebouwing; De natuurontwikkeling leidt niet tot aantasting van gebruiks- en ontwikkelingsmogelijkheden omdat de aangrenzende percelen deels al als natuur zijn ingericht; 2. negatieve effecten op de waterhuishouding, mits burgemeester en wethouders vooraf schriftelijk advies hebben aangevraagd aan de waterbeheerder; Het omzetten in natuur leidt alleen maar tot positieve effecten op de waterhuishouding. Uit bovenstaande opsomming blijkt dat de omzetting van ‘Agrarisch met waarden’ naar ‘Natuur’ mogelijk is binnen het huidige bestemmingsplan.
23
4. Omgevingsaspecten 4.1.
Milieuaspecten
4.1.1. Milieu Effect Rapportage De milieueffectrapportage is een procedure met als hoofddoel om het milieubelang volwaardig te laten meewegen bij de voorbereiding en vaststelling van plannen en besluiten. De Nederlandse regelgeving voor de milieueffectrapportage (‘m.e.r.’) is opgenomen in de Wet milieubeheer en het Besluit milieueffectrapportage. Bij nieuwe ontwikkelingen moet worden beoordeeld of een milieueffectrapport (MER) moet worden opgesteld. Er dient in ieder geval een MER te worden opgesteld indien een passende beoordeling op basis van artikel 2.8 lid 1 Wet natuurbescherming nodig is. Daarnaast zijn in de bijlage bij het Besluit milieueffectrapportage drempelwaarden opgenomen voor ontwikkelingen. Wanneer een ontwikkeling groter is dan de genoemde drempelwaarde dient een MER te worden opgesteld. Op grond van een uitspraak van het Europese Hof en het daarop aangepaste Besluit milieueffectrapportage geldt dat de omvang van het project niet het enige criterium mag zijn om te bepalen of een MER nodig is. Ook als een project onder de drempelwaarde uit lijst C en D zoals opgenomen in de bijlage behorende bij het Besluit milieueffectrapportage zit, kan een project immers nadelige gevolgen voor het milieu hebben. Wanneer een project beneden de drempelwaarde ligt zoals opgenomen in het Besluit m.e.r. dient een vormvrije m.e.r.-beoordeling plaats te vinden (vergewisplicht).
In het Besluit m.e.r. staan alle activiteiten opgenomen waarvoor een milieueffectrapportage (MER), aanmeldingsnotitie of vormvrije-mer noodzakelijk is. In deze mer-beoordeling worden de milieugevolgen van het plan in beeld gebracht. Als gevolg van de herziening van de m.e.r. richtlijn is nu wettelijk verankerd dat verzachtende maatregelen mogen worden meegenomen in de (vormvrije) m.e.r.- beoordeling. Er is namelijk vastgelegd dat het bevoegd gezag deze nadrukkelijk dient te beschouwen in de beslissing. Dit biedt dus de kans om reeds in een vroeg stadium maatregelen, die effecten kunnen wegnemen, te betrekken in de effectbeoordeling. In het plangebied wordt de nieuwbouw van twee woningen mogelijk gemaakt. Deze activiteit komt niet voor in onderdeel C van de bijlage bij het Besluit milieueffectrapportage (Besluit m.e.r.). Er is dus geen sprake van de verplichting om een m.e.r. procedure te doorlopen. In onderdeel D van de bijlage bij het Besluit m.e.r. is aangegeven bij welke activiteiten, plannen en besluiten een m.e.r.-beoordeling moet plaatsvinden, dat wil zeggen een nadere afweging of mogelijk een m.e.r.-procedure moet worden gevolgd. De realisatie van een woning valt onder onderdeel D (11.2): ‘de aanleg, wijziging of uitbreiding van een stedelijk ontwikkelingsproject met inbegrip van de bouw van winkelcentra of parkeerterreinen’.
Hierbij is opgenomen dat een plan m.e.r.-beoordelingsplichtig is wanneer de activiteit betrekking heeft op: 1. 2. 3.
een oppervlakte van 100 hectare of meer; een aaneengesloten gebied en 2.000 woningen of meer omvat, of; een bedrijfsvloeroppervlakte van 200.000 m² of meer. 24
De voorliggende ontwikkeling blijft ruimschoots onder deze drempelwaarden, waardoor een m.e.r.- beoordeling niet noodzakelijk is. 4.1.2. Bodem De Wet bodembescherming is op 3 juli 1986 inwerking getreden en bevat het wettelijk kader voor het bodembeleid. Op 1 januari 2006 is de Wet Bodembescherming gewijzigd (artikel 46 Besluit financiële bepalingen bodemsanering). De grote hoeveelheid verontreinigde locaties maakte dit noodzakelijk. Met de voortzetting van het toenmalige beleid zou het nog zeker honderd jaar duren voordat de Nederlandse bodem `schoon’ is. De nieuwe regels moeten er voor zorgen dat de bodemverontreinigingsproblematiek in circa vijfentwintig jaar wordt beheerst. Dit door bodemsaneringen beter aan te laten sluiten bij de maatschappelijke dynamiek. Het doel is zo te komen tot een effectiever bodembeleid. Voor de locatie is een historisch uitgevoerd door HMB (bijlage 2). Op basis van het vooronderzoek kan worden geconcludeerd dat op de onderzoekslocatie geen bodemverontreinigingen of bodembedreigende activiteiten bekend zijn die de bodemkwaliteit negatief hebben beïnvloed. De onderzoekslocatie kan derhalve als onverdacht op het voorkomen van bodemverontreiniging worden beschouwd. Ter plaatse wordt, met uitzondering van de bekende verhoogde achtergrondgehalten (lichte verontreiniging met cadmium in de bovengrond), geen bodemverontreiniging verwacht.
Binnen het vooronderzoeksgebied is verder geen sprake van deellocaties welke verdacht zijn ten aanzien van bodemverontreiniging. Ter plaatse wordt dan ook geen bodemverontreiniging verwacht welke zich uitstrekt tot binnen de onderzoekslocatie. Gelet op de aard en mate van de aangetroffen verontreinigingen bestaat er géén reden voor een nader onderzoek en bestaan er met betrekking tot de milieu hygiënische kwaliteit van de (water)bodem géén belemmeringen voor de voorgenomen bestemmingswijziging. 4.1.3. Bedrijven en milieuzonering Bedrijven en instellingen zijn verplicht te voldoen aan de eisen uit het Activiteitenbesluit, dan wel een omgevingsvergunning te hebben voor de exploitatie van het bedrijf, waarbij rekening gehouden dient te worden met omliggende woonbebouwing. Door middel van de milieu wet- en regelgeving wordt (milieu)hinder in woongebieden zoveel mogelijk voorkomen. Indien woningbouw wordt gerealiseerd in de directe omgeving waar bedrijven zijn toegelaten, dan dient rekening gehouden te worden met de bestaande rechten van deze bedrijven.
Als hulpmiddel voor de inpassing van bedrijvigheid in haar fysieke omgeving of van gevoelige functies nabij bedrijven, heeft de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG), in samenwerking met de Ministeries van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer en Economische zaken, in 2009 een indicatieve bedrijvenlijst opgesteld. Aan deze bedrijven wordt een milieucategorie toegekend met een bijbehorende richtafstand. In onderstaande tabel zijn de milieucategorieën met bijbehorende richtafstanden opgenomen.
25
Milieucategorie
1 2 3.1 3.2 4.1 4.2 5.1 5.2 5.3 6
Richtafstand tot omgevingstype rustige woonwijk, rustig buitengebied 10 m 30 m 50 m 100 m 200 m 300 m 500 m 700 m 1.000 m 1.500 m
Richtafstand tot omgevingstype gemengd gebied 0m 10 m 30 m 50 m 100 m 200 m 300 m 500 m 700 m 1.000 m
Tabel 1. milieucategorieën met bijbehorende richtafstanden.
De te realiseren woningen zijn milieugevoelige functies die beschermd dienen te worden tegen milieuhinder vanuit omliggende (agrarische) bedrijven of instellingen en anderzijds mogen die bedrijven niet worden belemmerd in hun bedrijfsvoering. Nabij de te realiseren woningen zijn een kalverhouderij, milieucategorie 3.1 (ca. 100 m) en een oliehandel, milieucategorie 4.1 (ca. 280 m) gelegen. Geconcludeerd kan worden dat wordt voldaan aan de richtafstanden welke in het kader van de richtlijn bedrijven en milieuzonering gehanteerd moeten worden. Tevens geldt voor beide bedrijven dat tussen de te realiseren woningen en het betreffende bedrijf reeds (burger)woningen aanwezig zijn welke dichterbij het bedrijf gelegen zijn. Bij besluitvorming omtrent (wijziging van) een ruimtelijk plan moet worden bepaald of sprake is van een goede ruimtelijke ordening en of het plan niet in strijd is met het ruimtelijke ordeningsrecht. Ten behoeve van een zorgvuldige besluitvorming moet worden nagegaan of een partij onevenredig in haar belangen wordt geschaad. Het planvoornemen kan voldoen aan de richtafstanden die gelden en vormt dan ook geen belemmering voor de omliggende bedrijven en anderzijds is in de woning sprake van een goed woon- en leefklimaat. 4.1.4.
Geur Nieuwe ruimtelijke ontwikkelingen dienen te worden getoetst aan de normen uit de per 1 januari 2007 in werking getreden Wet geurhinder en Veehouderij (Wgv). Als gevolg van deze wet worden normen gesteld voor de bouw van nieuwe geurgevoelige objecten (gebouwen voor menselijk wonen en menselijk verblijf). Er dient voor deze objecten sprake te zijn van een goed woon- en leefklimaat. Daarnaast mogen de omliggende veehouderijen niet in hun ontwikkelingsmogelijkheden worden beperkt. Gemeenten hebben onder de Wgv de bevoegdheid gekregen om binnen de kaders die deze wet stelt eigen normen te stellen. Deze kunnen worden vastgelegd in een geurverordening. De normstelling in de geurverordening dient te worden gemotiveerd aan de hand van een gebiedsvisie geurhinder en 26
veehouderij. Voor het bepalen van de toe te passen normen is het eveneens van belang of het gebied is gelegen binnen een concentratiegebied als bedoeld in bijlage l van de Meststoffenwet, hetgeen voor de gemeente Horst aan de Maas van toepassing is. Dit betekent dat de onderstaande wettelijke normen en afstanden van toepassing zijn binnen het grondgebied van de gemeente: • •
de norm van 14 ouE/m3 voor de maximale geurbelasting op geurgevoelige objecten binnen het buitengebied; een vaste afstand van 50 meter ten opzichte van geurgevoelige objecten gelegen in het buitengebied.
Afbeelding 15, uitsnede kaart B achtergrondbelasting geurgebiedsvisie.
Uit bovenstaande uitsnede van kaart B achtergrondbelasting ten aanzien van geurhinder uit de geurgebiedsvisie blijkt dat het leefklimaat in het plangebied beoordeeld wordt met ‘zeer goed’.
27
Afbeelding 16, Uitsnede kaart C indicatieve geurcontouren geurgebiedsvisie.
Aangezien het in de voorgenomen ontwikkeling gaat om een toevoeging van 2 woningen is er sprake van een nieuw geurgevoelige objecten. Binnen een afstand van 50 meter, die geldt voor vaste afstandsdieren, zijn geen geurbelastende functies aanwezig. Er zijn ook geen veehouderijen met geurcontouren in de directe omgeving aanwezig, die een negatief effect op de voorgenomen ontwikkeling kunnen hebben. Op het gebied van geur bestaan er dus geen belemmeringen. 4.1.5. Luchtkwaliteit De Eerste Kamer heeft op 9 oktober 2007 het wetsvoorstel voor de wijziging van de ‘Wet milieubeheer’ goedgekeurd (Stb. 2007, 414). Met name hoofdstuk 5 titel 2 uit genoemde wet is veranderd. Omdat titel 2 handelt over luchtkwaliteit staat de nieuwe titel 2 bekend als de 'Wet luchtkwaliteit'. Deze wet is op 15 november 2007 (Stb. 2007, 434) in werking getreden en vervangt het ‘Besluit luchtkwaliteit 2005’. De wet is één van de maatregelen die de overheid heeft getroffen om: • •
negatieve effecten op de volksgezondheid als gevolg van te hoge niveaus van luchtverontreiniging aan te pakken. mogelijkheden voor ruimtelijke ontwikkeling te creëren ondanks de overschrijdingen van de Europese grenswaarden voor luchtkwaliteit.
De ‘Wet luchtkwaliteit’ voorziet onder meer in een gebiedsgerichte aanpak van de luchtkwaliteit via het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (NSL). De programma-aanpak zorgt voor een flexibele koppeling tussen ruimtelijke activiteiten en milieugevolgen. Van bepaalde projecten met getalsmatige grenzen is vastgesteld dat deze ‘niet in betekenende mate’ (NIBM) bijdragen aan de luchtverontreiniging. Deze mogen zonder toetsing aan de grenswaarden voor luchtkwaliteit uitgevoerd worden. Een project draagt ‘niet in betekende mate’ bij aan de luchtverontreiniging als de 3% grens niet wordt overschreden. 3 % is gedefinieerd als 3 % van de grenswaarde voor de 28
jaargemiddelde concentratie van fijn stof (PM10) of stikstofdioxide (NO2). Dit komt overeen met 1,2 microgram/m3 voor zowel PM10 als NO2. Het NSL is per 1 augustus 2009 in werking getreden. De voorlopig looptijd is in 2014 verlengd tot en met 31 december 2016. De reikwijdte en werking van het NSL veranderd daardoor niet. Sinds 1 januari 2015 is het verplicht plannen en projecten ook te toetsen aan de normen voor fijn stof PM2,5. Bij de beoordeling van de invloed van een initiatief op de luchtkwaliteit dient de gevraagde ontwikkeling getoetst te worden aan de grenswaarden uit de Wet milieubeheer. Dit staat in artikel 5.16 van de Wet milieubeheer. Een vergunning kan in principe verleend worden indien er geen overschrijding van de grenswaarden plaatsvindt. Is er toch sprake van een overschrijding, dan kan de vergunning alleen verleend worden indien de luchtkwaliteit door het project niet of niet in betekenende mate verslechtert. Wanneer een uitbreiding 'niet in betekenende mate' bijdraagt aan de concentratie fijn stof kan een vergunning verleend worden. Voor fijn stof houdt dit in een toename van 1,2 microgram (3% van de grenswaarde) op het beoordelingspunt. Met behulp van ISL3a kan berekend worden of de bijdrage NIBM is. In de Handreiking fijn stof en veehouderijen zijn daarnaast vuistregels te vinden.