03c Motivering Horsterweg 88 (geanonimiseerd)
Tekst van het document
Motivering evenwichtige toedeling aan locaties
van
functies
TAM-omgevingsplan ‘Hoofdstuk 22T Horsterweg 88 Grubbenvorst’ Gemeente Horst aan de Maas NL. IMRO. 1507. GRHORSTERWEG88-BPV1
Colofon
Motivering
‘Hoofstuk 22T
ETFAL:
Rapportnummer:
Horsterweg
88 Grubbenvorst’
2025.5572
Vastgesteld Datum: 14 april 2026
Status:
Projectlocatie Horsterweg 5971
NG
88
Grubbenvorst
Opdrachtnemer Reland Adviseurs B.V. Bezoekadres:
Mgr.
Bekkersstraat 56
5846 AJ Ledeacker
Hurksestraat 60 5652 AL Eindhoven
Correspondentieadres: Postbus 186 58350 AD
Boxmeer
www.reland.nl
Projectleiding
(geanonimiseerd)
Reland Telefoon 085 043 1949 Email
info@ereland.nl
© april 2026 Reland
Alle rechten voorbehouden.
Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd door middel van fotokopie, microfilm, geluidsband, elektronisch of op welke andere wijze dan ook, en evenmin in een geautomatiseerd gegevensbestand worden opgeslagen, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Reland. Aan de inhoud van dit rapport kunnen geen rechten worden ontleend. Reland verwerpt elke aansprakelijkheid voor een ander gebruik van deze tekst dan voor de situatie waarvoor deze wordt uitgebracht. De informatie in deze tekst is onder voorbehoud en kan worden veranderd zonder voorafgaande kennisgeving.
druk,
Inhoud HOOFDSTUK 1 Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5 1. 1
Aanleiding en doel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 5
1. 2
Projectgebied
1. 3
Het omgevingsplan . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 6
1. 4
Leeswijzer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 7
5
.. ..... .... .... .... .... .... ..... .... .... .... .... .... ..... .... .... .... .... .... ..... .... .... .... ....
HOOFDSTUK 2 Gebieds- en projectprofiel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8 2. 1
Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
2. 2
Gebiedsprofiel . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
2. 3
Projectprofiel , huidige situatie projectgebied . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 8
HOOFDSTUK 3 Voorgenomen ontwikkeling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10 3. 1
Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
3. 2
Projectbeschrijving . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10
HOOFDSTUK 4 Beleid en regelgeving . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11 4. 1
Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
4. 2
Rijksbeleid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
4. 2. 1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
4. 2. 2
Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11
4. 2. 3
Ladder voor duurzame verstedelijking . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12
4. 2. 4
Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
4. 3
Provinciaal beleid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
4. 3. 1
Provinciale Omgevingsvisie Limburg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 13
4. 3. 2
Omgevingsverordening Limburg
4. 4 4. 4. 1 4. 5
.... .... .... .... .... ..... .... .... .... .... .... ..... .... .... .... ...
14
Regionaal beleid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 Regionale woonvisie Noord-Limburg . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14 Gemeentelijk beleid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 15
4. 5. 1
Omgevingsvisie Horst aan de Maas
4. 5. 2
Structuurvisie Horst aan de Maas. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 18
4. 5. 3
Omzetten agrarische bedrijfswoning naar plattelandswoning
. .... .... .... .... ..... .... .... .... .... .... ..... .... .... .... ...
... .... ..... .... .... ...
15 18
HOOFDSTUK 5 Fysieke leefomgeving . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21 5. 1
Leeswijzer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21
5. 2
Erfgoed. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 21
5. 3
Beschermen van de gezondheid
5. 4
Bodem
5. 5
Water(systemen) . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
5. 5. 1
..... .... .... .... .... .... ..... .... .... .... .... .... ..... .... .... .... ..
24
.... .... ..... .... .... .... .... .... .... ..... .... .... .... .... .... ..... .... .... .... .... .... ..... .... .... .... ...
25
Kenmerken huidige watersysteem . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26
5. 6
Ecologie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27
5. 6. 1
Gebiedsbescherming . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 27
5. 6. 2
Soortenbescherming . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28
5. 7
Geluid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29
5. 8
Kwaliteit van de buitenlucht . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 30
5. 9
Geur
5. 10
Externe veiligheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34
5. 11
Milieubelastende activiteiten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 37
5. 12
Niet-gesprongen explosieven . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38
5. 13
Kabels , leidingen en hoogspanningslijnen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
31
... .... .... ..... .... .... .... .... .... .... ..... .... .... .... .... .... ..... .... .... .... .... .... ..... .... .... .... ...
5. 13. 1
Kabels en leidingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
5. 13. 2
Hoogspanningslijnen
. .... .... .... ..... .... .... .... .... .... ..... .... .... .... .... .... .... ..... .... .... ..
39
5. 14
Mobiliteit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39
5. 15
Duurzaamheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40
5. 16
Trillingen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41
5. 17
Energietransitie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 41
5. 18
Lichthinder . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42
5. 19
Project-mer-beoordeling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42
5. 20
Overige aspecten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 43
HOOFDSTUK 6 Uitvoerbaarheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44 6. 1
Economische uitvoerbaarheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44
6. 1. 1
Financieel economische haalbaarheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44
6. 1. 2
Kostenverhaal
6. 1. 3
Nadeelcompensatie
6. 2
.. .... .... .... .... .... ..... .... .... .... .... .... ..... .... .... .... .... .... ..... .... .... .... ..
.. .... .... .... ..... .... .... .... .... .... ..... .... .... .... .... .... .... ..... .... .... ..
44 44
Maatschappelijke uitvoerbaarheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44
6. 2. 1
Participatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 44
6. 2. 2
Procedure . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45
6. 2. 3
Bezwaar/ Beroep . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 45
HOOFDSTUK 7 Belangenafweging en conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46 7. 1
Is er sprake van een evenwichtige toedeling van functies aan locaties? . . . . . . . . . . . . 46
7. 2
Conclusie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 46
BIJLAGEN Bijlage I
Akoestisch onderzoek
4
HOOFDSTUK 1. 1
1 Inleiding
Aanleiding en doel Aan het adres Sintelweg 1 te Grubbenvorst is een glastuinbouwbedrijf gevestigd onder de naam Fresh Valley. Hier wordt , in twee moderne kassen , groente en fruit geteeld voor toelevering aan bedrijven in heel Nederland. Binnen dit perceel zijn in totaal 3 bedrijfswoningen aanwezig en planologisch-juridisch toegestaan. Daarvan wordt er één door initiatiefneemster bewoond. Dit betreft de woning gelegen aan de Horsterweg 88 te Grubbenvorst. Gezien haar leeftijd en het feit dat er , ruimtelijk en bedrijfsmatig gezien , geen sprake meer is van een koppeling met het glastuinbouwbedrijf , is initiatiefneemster voornemens om de bedrijfswoning te verkopen. Gelet op de planologischjuridische status van een bedrijfswoning , mogen er enkel en alleen personen woonachtig zijn welke een functionele binding hebben met het aanwezige bedrijf. Hierdoor is de markt waarbinnen de woning verkocht mag en kan worden dan ook beperkt. Om de verkoopkansen te vergroten is men dan ook voornemens om de woning ook aan te bieden aan personen welke geen functionele binding hebben met het aanwezige bedrijf. Door het toekennen van een aanduiding ‘plattelandswoning’ mag de bedrijfswoning echter ook bewoond gaan worden door personen welke geen functionele binding hebben met het bedrijf. Om deze gewenste situatie mogelijk te maken dient een planologische procedure te worden doorlopen.
De planologische procedure betreft in dit geval een wijziging van het omgevingsplan van de gemeente Horst aan de Maas in de vorm van een TAM-Omgevingsplan. Onderhavig document betreft de ruimtelijke motivering behorende bij dit TAM-Omgevingsplan.
1. 2
Projectgebied Het projectgebied betreft de locatie aan de Horsterweg 88 te Grubbenvorst. Het projectgebied is gelegen binnen de percelen welke kadastraal bekend staan als gemeente Grubbenvorst , sectie L , nummer 1109 (figuur 1). De oppervlakte van dit gedeelte van het projectgebied bedraagt circa 2855 m.2
5
Figuur 1 Projectgebied in blauw aangegeven
1. 3
Het omgevingsplan Voor het projectgebied is het tijdelijke deel van het omgevingsplan van de gemeente Horst aan de Maas geldend. Dit tijdelijke omgevingsplan bestaat uit de geldende bestemmingsplannen , aangevuld met regels van het Rijk , de zogenaamde bruidsschat. Voor het projectgebied zijn derhalve de regels zoals vastgelegd in het (voormalige) bestemmingsplan ‘Klaver 11’ van toepassing op het projectgebied. Het projectgebied heeft de enkelbestemming ‘Agrarisch’ met (figuur 2). functieaanduiding ‘glastuinbouw’ Met de maatvoering ‘maximum aantal wooneenheden: 3’.
6
Figuur 2 Uitsnede bestemmingsplan 'Klaver 11' projectgebied paars omkaderd
Het planvoornemen is niet rechtstreeks passend binnen het geldend planologisch kader , waardoor een wijziging van het omgevingsplan noodzakelijk is om de gewenste situatie mogelijk te maken.
1. 4
Leeswijzer De motivering van dit TAM-omgevingsplan bestaat uit zeven hoofdstukken. Na dit inleidende hoofdstuk volgt in hoofdstuk 2 het projectprofiel waarin de huidige situatie en de omgeving van het projectgebied worden beschreven. Hoofdstuk 3 betreft een beschrijving van de beoogde situatie en de landschappelijke inpassing. Hoofdstuk 4 geeft een beschrijving van het relevante beleid op Rijks , - provinciaal en gemeentelijk niveau. In dit hoofdstuk is de ontwikkeling getoetst aan het beleid en de regelgeving. Hoofdstuk 5 toetst het plan aan de milieutechnische uitvoerbaarheid. Vanuit verschillende omgevingsaspecten wordt bekeken of het plan effect heeft op deze aspecten en/of deze aspecten invloed hebben op de ontwikkeling. Ten slotte wordt in hoofdstuk 6 de economische en maatschappelijke uitvoerbaarheid van het plan getoetst en hoofdstuk 7 betreft de belangenafweging en conclusie.
7
HOOFDSTUK 2. 1
2 Gebieds-
en
projectprofiel
Inleiding In dit hoofdstuk is een beschrijving gegeven van de huidige situatie van het projectgebied en de omgeving waarin het zich bevindt.
2. 2
Gebiedsprofiel Het projectgebied bevindt zich aan de Horsterweg 88 te Grubbenvorst. Er is sprake van menging van functies rond het projectgebied. De voornaamste activiteiten rond het projectgebied zijn agrarisch , bedrijf , wonen en horeca. Het projectgebied is gelegen in een agrarisch gebied naast de A73. In de omgeving zijn reeds meerdere woningen aanwezig aan de overzijde van de Horsterweg.
2. 3
Projectprofiel , huidige situatie projectgebied De bedrijfswoning aan de Horsterweg 88 maakt samen met de bedrijfswoning aan de Sintelweg 1 en Sintelweg 1a onderdeel uit van het aanwezige glastuinbouwbedrijf. Binnen het aanwezige kassencomplex van circa 4 hectare groot , worden onder andere groenten en fruit geteeld. Naast de kassen zijn er ook nog andere voorzieningen t. b. v. het telen van gewassen aanwezig op locatie. De omzetting van bedrijfswoning naar plattelandswoning zal enkel gelden voor de bedrijfswoning aan de Horsterweg 88 (figuur 3).
8
Figuur 3 Glastuinbouwbedrijf blauw omkaderd en projectgebied rood omkaderd.
9
HOOFDSTUK
3. 1
3 Voorgenomen ontwikkeling
Inleiding In dit hoofdstuk wordt de beoogde situatie omschreven.
3. 2
Projectbeschrijving De initiatiefnemer is voornemens de bedrijfswoning te voorzien van de aanduiding ‘plattelandswoning’. Middels deze aanduiding mogen personen zonder functionele binding met het aanwezige bedrijf woonachtig zijn in deze woning en kan de woning verkocht worden. In figuur 4 is het kavel dat in de verkoop zal gaan als plattelandswoning in het rood aangegeven. Binnen dit kavel is in het blauw de huidige woning aangegeven en zijn de twee bijgebouwen groen omkaderd. De overige gronden binnen het kavel zullen gebruikt worden als tuin , net zoals in de huidige situatie.
Figuur 4 Beoogde situatie
10
HOOFDSTUK 4. 1
4 Beleid
en
regelgeving
Inleiding In dit hoofdstuk wordt onderhavige ontwikkeling getoetst aan het algemene Rijks- , provinciaal , regionaal en gemeentelijk beleid en regelgeving. Aan het eind van iedere paragraaf is een conclusie/beschrijving van de doorwerking van het specifieke beleid en wet- en regelgeving voor het projectgebied opgenomen.
4. 2
Rijksbeleid
4. 2. 1
Nationale Omgevingsvisie (NOVI) Op 11 september 2020 is de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) vastgesteld. De NOVI bevat de hoofdzaken van het beleid voor de fysieke leefomgeving. Uit de Omgevingswet volgt dat al het strategische beleid uit de bestaande beleidsdocumenten , met en zonder wettelijke grondslag , én het nieuwe strategische beleid op het beleidsterrein van de fysieke leefomgeving worden opgenomen in de NOVI. Het gaat om het strategisch beleid , omdat de NOVI een visie is en de hoofdzaken bevat van het beleid voor de fysieke leefomgeving. De Nationale Omgevingsvisie (NOVI) richt zich op vier prioriteiten. Deze onderwerpen hebben onderling veel met elkaar te maken en ze hebben gevolgen voor hoe we onze fysieke leefomgeving inrichten. De Nationale Omgevingsvisie helpt bij het maken van de noodzakelijke keuzes: a) Ruimte maken voor de klimaatverandering en energietransitie ; b) De economie van Nederland verduurzamen en ons groeipotentieel behouden ; c) Onze steden en regio’s sterker en leefbaarder maken ; d) Het landelijk gebied toekomstbestendig ontwikkelen. Bij kleinschalige ontwikkelingen op lokaal niveau dient rekening te worden gehouden met een gezonde bodem , schoon water , behoud van biodiversiteit en een aantrekkelijke leefomgeving. Wanneer aan deze voorwaarden wordt voldaan is een kleinschalig initiatief passend binnen de NOVI.
Toetsing initiatief In hoofdstuk 5 van deze motivering is de beoogde ontwikkeling getoetst aan de van toepassing zijnde omgevingsaspecten en is beoordeeld of (en zo ja , in hoeverre) deze van invloed is op de fysieke leefomgeving. Op basis hiervan is gebleken dat er vanuit de NOVI geen belemmeringen bestaan voor het initiatief.
4. 2. 2
Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) Vanuit de algemene rijksregels voor de fysieke leefomgeving zijn vier algemene maatregelen van bestuur (AMvB’s) opgesteld. Het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) geeft instructieregels van het Rijk voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Bovenlokale belangen werken daarmee 11
door in de vaststelling en wijziging van een omgevingsplan. Deze instructieregels (afdeling 5. 1 Bkl) gelden ook voor de omgevingsverordening , het projectbesluit en de omgevingsvergunning (artikel 8.0b , 8.0c , 8. 0d en 8. 0e). Bij deze regels gaat het over normen voor geluid en geur van bedrijfsmatige activiteiten , externe veiligheid en erfgoed. Toetsing initiatief In hoofdstuk 5 van deze motivering is de beoogde ontwikkeling getoetst aan deze rijksregels uit het Bkl en is beoordeeld of (en zo ja , in hoeverre) deze hieraan voldoet. Op basis hiervan is gebleken dat er vanuit het Bkl geen belemmeringen bestaan voor het initiatief. 4. 2. 3
Ladder voor duurzame verstedelijking De ladder voor duurzame verstedelijking is opgenomen in artikel 5. 129g ‘zorgvuldig ruimtegebruik en tegengaan van leegstand’ van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl). De ladder voor duurzame verstedelijking is een uitwerking van hetgeen is opgenomen in het NOVI en ziet op ‘zorgvuldig ruimtegebruik’. De ladder is er voor bedoeld dat zorgvuldig wordt nagedacht over nieuwe ontwikkelingen en de plek van de nieuwe ontwikkeling. Zo gaat bijvoorbeeld inbreiding voor uitbreiding. Voor nieuwe stedelijke ontwikkelingen geldt daarom dat de ladder doorlopen dient te worden om te bepalen of sprake is van zorgvuldig ruimtegebruik. In eerste instantie is het van belang om te bepalen of sprake is van een stedelijke ontwikkeling. Jurisprudentie heeft ervoor gezorgd dat dit begrip steeds verder gedefinieerd werd en in sommige gevallen zelfs kwantitatief is. Een stedelijke ontwikkeling wordt gedefinieerd als een ‘ruimtelijke ontwikkeling van een bedrijventerrein of zeehaventerrein , of van kantoren , detailhandel , woningbouwlocaties of andere stedelijke voorzieningen’. De tweede vraag is of het een nieuwe stedelijke ontwikkeling betreft. Om dit te bepalen moet een vergelijking worden gemaakt tussen de planologische mogelijkheden in de huidige en toekomstige situatie. In het Bkl is geen ondergrens voor de minimale omvang vastgelegd.
Of er sprake is van een stedelijke ontwikkeling wordt bepaald door de aard en omvang van de ontwikkeling in relatie tot de omgeving. Op basis van jurisprudentie kan gesteld worden dat de grens in beginsel ligt op het toevoegen van 12 woningen of meer , dan wel 500 m² of meer voor andere ontwikkelingen. Toetsing initiatief In onderhavige ontwikkeling wordt een bedrijfswoning omgezet naar een plattelandswoning. Hiermee wordt geen nieuwe woning gerealiseerd waardoor de ondergrens niet wordt overschreden. Derhalve is geen sprake van een Ladderplichtige ontwikkeling en is een nadere behoefteonderbouwing op dit punt niet noodzakelijk.
12
4. 2. 4
Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) In het Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) stelt het Rijk algemene regels voor activiteiten in de fysieke leefomgeving. Het Bal geldt voor alle partijen die actief zijn in de fysieke leefomgeving – burgers , bedrijven en overheid. Toetsing initiatief In hoofdstuk 5 van deze motivering is de beoogde ontwikkeling getoetst aan deze rijksregels uit het Bal en is beoordeeld of (en zo ja , in hoeverre) deze hieraan voldoet. Op basis hiervan is gebleken dat er vanuit het Bal geen belemmeringen bestaan voor het initiatief.
4. 3
Provinciaal beleid
4. 3. 1
Provinciale Omgevingsvisie Limburg Op 1 oktober 2021 is de Provinciale Omgevingsvisie Limburg vastgesteld. In de Omgevingsvisie Limburg wordt de lange termijn visie voor de periode 2021 tot 2030-2050 uitgewerkt en wordt richting gegeven aan toekomstbestendige ontwikkelingen. Hierbij wordt steeds de balans tussen het beschermen én benutten van de fysieke leefomgeving gezocht. In de Limburgse omgevingsvisie wordt het toekomstbeeld voor 2030-2050 geschetst voor de provincie. Het toekomstbeeld voor Limburg kan worden gevangen in een indicatieve zonering. De begrenzingen van de zoneringen en andere werkingsgebieden die voortkomen uit de Limburgse principes en de uitwerkingen in de thema’s in de Omgevingsvisie , zijn verankerd in het kaartmateriaal behorende bij de Omgevingsverordening Limburg (zie paragraaf 4. 3. 2). Provinciaal belang De Provincie Limburg heeft de opgave om de leegstand van agrarische bedrijven in het landelijk gebied terug te dringen. Er wordt de komende jaren een hausse aan vrijkomende agrarische bedrijfsbebouwing verwacht. Het proces van functieverlies speelt al langere tijd , maar het aanbod van leegstaand vastgoed blijft toenemen en de vraag blijft achterwege. De Provincie streeft ernaar dat vrijkomende agrarische bebouwing zoveel mogelijk wordt hergebruikt door de land- en tuinbouw , ter voorkoming van verdere verstening in het buitengebied.
Het is echter niet te verwachten dat alle leegstand op deze manier wordt opgelost. Toetsing initiatief Voorgenomen ontwikkeling zal zorgen dat de agrarische bedrijfswoning in gebruik genomen kan worden als plattelandswoning waardoor er personen mogen wonen zonder binding met het agrarisch bedrijf. Hierdoor wordt de vraag naar reguliere woningen aangevuld met één woning en wordt leegstaande agrarische (woon)bebouwing tegengegaan. De beoogde ontwikkeling draagt daarmee bij aan de principes en uitwerkingen zoals deze in de Provinciale Omgevingsvisie Limburg zijn opgenomen.
13
4. 3. 2
Omgevingsverordening Limburg Op 17 december 2021 is de Omgevingsverordening Limburg 2021 vastgesteld door Provinciale Staten en gewijzigd op 16 december 2022. De Omgevingsverordening is op 1 januari , gelijktijdig met de Omgevingswet per 1 januari 2024 in werking getreden. In de Omgevingsverordening legt de Provincie regels vast voor onder meer natuur , milieu , (grond-)water , ontgronding , wegen , ruimte (verstedelijking , woon- en werklocaties , agrarische bedrijven). Er spelen drie hoofdopgaven Limburg-breed , waarbij de accenten per gebied en per sector kunnen verschillen. De hoofdopgaven zijn: 1. Een aantrekkelijke , sociale , gezonde en veilige leefomgeving a. in stedelijk c. q. bebouwd gebied b. in landelijk gebied 2. Een toekomstbestendige , innovatieve en duurzame economie (inclusief landbouwtransitie) 3. Klimaatadaptatie en energietransitie Toetsing initiatief Conform de Omgevingsverordening Limburg is het projectgebied gelegen binnen de gebiedsaanwijzingen ‘Venloschol’ en ‘overstromingskansgebied C’ in het buitengebied. Aangezien er geen nieuwe bebouwing gerealiseerd wordt , worden er geen belemmeringen verwacht ten aanzien van deze gebiedsaanwijzingen. De beoogde ontwikkeling voldoet dan ook aan de kaders zoals gesteld in de Provinciale Omgevingsverordening Limburg 2021.
4. 4
Regionaal beleid
4. 4. 1
Regionale woonvisie Noord-Limburg De Regionale Woonvisie Noord-Limburg , zoals vastgesteld op 20 oktober 2020 , betreft een visie waarmee verschillende gemeenten sturing geven aan de regionale woningmarkt. Deze visie vervangt de Regionale Structuurvisie Wonen uit 2016. In deze geactualiseerde visie wordt teruggekeken op de vorige structuurvisie en is bekeken wat meegenomen wordt naar de huidige visie. Zo blijft de regio inzetten op de samenwerking en afstemming met haar partners (corporaties , huurderbelangenverenigingen , ontwikkelaars , makelaars , zorginstellingen etc. ). Uit de analyse van de trends en ontwikkelingen zijn twee belangrijke opgaven voor de periode 2020-2024 naar voren gekomen: • Mismatch van woningbehoefte en woningvoorraad , zowel bestaande woningvoorraad als nieuwbouw. Er is een sterke toename van het aantal 1-persoonshuishoudens , dit brengt een andere woonvraag met zich mee. Deze vraag sluit maar gedeeltelijk aan bij de bestaande woonvoorraad. Nieuwbouw de moet worden toegespitst op toekomstige woningbehoefte. • Zoektocht om alle doelgroepen een plek te geven binnen de lokale woningmarkt. Met name de druk op de sociale huursector lijkt het meeste toe te nemen.
14
Toetsing initiatief Met onderhavige ontwikkeling wordt gestreefd naar een goede match tussen woningbehoefte en woningvoorraad. Door mogelijk te maken dat bewoning door derden is toegestaan , zal de bedrijfswoning beschikbaar komen voor burgers en ontstaat er extra ruimte in de bestaande woningvoorraad.
4. 5
Gemeentelijk beleid
4. 5. 1
Omgevingsvisie Horst aan de Maas Op 16 december 2025 heeft de gemeenteraad van Horst aan de Maas de omgevingsvisie Horst aan de Maas vastgesteld. De gemeente heeft de ambitie om in 2040 een groene , gezonde woongemeente te zijn met een duurzame , schone en innovatieve economie en agrarische sector , een herkenbaar en aantrekkelijk landschap en een sterk recreatief profiel. Gezondheid , veiligheid , groen , economie en wonen zijn belangrijk voor de toekomst van de gemeente. Aan de hand van 8 thema’s wil de gemeente de ambitie tot een succes maken , deze worden hieronder kort toegelicht. 1. De leefomgeving is gezond en veilig De gemeente wil inzetten op een gezond en veilig gemeente , waar iedereen kan wonen , werken , ondernemen , sporten , bewegen , spelen en recreëren in een prettige en veilige omgeving. 2. Woningen en voorzieningen naar behoefte De gemeente wil voldoende woningen bouwen en bestaande aanpassen om op de demografische veranderingen aan te sluiten.
woningen
3. De economie is duurzaam en waardevol voor de samenleving De gemeente wil inzetten op werk en groei voor ondernemers. Hierbij is het van belang om bedrijventerreinen te realiseren die circulair , groen en duurzaam zijn. De gemeente focust zich voornamelijk op lokale mkb bedrijven en agribusiness keten. Echter blijft vrijetijdseconomie en de zorg belangrijke sectoren in de lokale economie en wil de gemeente deze sectoren ruimte geven in dorpen en het buitengebied. Zo wil de gemeente flexibele bedrijventerreinen inrichten , waar groei en ontwikkeling centraal staat. Daarnaast wordt er gezorgd voor ‘schuifruimte’. Op deze wijze kunnen bedrijven bij groei verhuizen. Als laatst is er aandacht voor revitalisering van bedrijventerreinen , waar de gemeente zich richt op de indeling van een vrijgekomen locatie om ruimte te creëren voor startende en groeiende lokale bedrijven. Slim en dubbel ruimtegebruik wordt hierbij gestimuleerd. 4. Toekomstbestendige agrarische sector De gemeente wil zich inzetten op toekomstgerichte , duurzame en innovatieve landbouwgebieden. Hier is een goede balans nodig tussen landbouw , natuur , water , bodem en een gezonde leefomgeving. Ze willen hun goede balans van hun agrarische sector vasthouden en verder versterken. Daarnaast is het van belang om een diverse agrarische sector te creëren voor een sterkere en minder kwetsbare economie.
15
5. Een sterk toeristisch-recreatief profiel voor rust- en plezierzoekers De gemeente wil goed ingericht zijn voor recreatie en toerisme. De gemeente wil dit behalen door zich in te zetten op een mooie , rustige omgeving waar genoeg recreatiemogelijkheden zijn. De ontwikkelingen richten zich op het aantrekken van meer bezoekers , maar houdt rekening met de capaciteit van de wegen , natuur en dorpen. 6. Identiteit door herkenbare landschappen en erfgoed De gemeente wil zich inzetten op het behouden en versterken van de eigenheid en kwaliteit van dorpen en linten. Daarnaast worden cultuurhistorische gebouwen , gebieden en landschappen behouden. Erfgoed moet beleefbaar en toegankelijk gemaakt worden voor iedereen. De gemeente kijkt naar de omgeving waarin het erfgoed ligt , waarbij kennis en maatwerk is hier van groot belang is. Als laatst is het van belang om herkenbare en aantrekkelijke landschappen te realiseren. 7. Horst aan de Maas is groen en duurzaam De gemeente Horst aan de Maas wil in 2040 zoveel als mogelijk klimaatneutraal , klimaatbestendig en natuur inclusief zijn. Dit doen ze door zelf duurzame energie op te wekken en willen een slim energiesysteem dat opwekking , gebruik , opslag en omslag met elkaar verbindt. Het reizen moet hierbij ook groener worden.
De natuurgebieden zijn met elkaar verbonden en kwetsbare natuur wordt extra goed beschermd door middel van natuurbuffers. Het bodem -en watersysteem moet hierbij goed gebalanceerd zijn. 8. Onze mobiliteit is op orde De gemeente streeft naar goed en veilig bereikbare gebieden. Er zijn minder verkeersslachtoffers en mensen voelen zich veiliger in het verkeer. Zowel in als buiten de dorpen zoeken ze steeds een goede balans tussen bereikbaarheid en leefbaarheid , voor alle vormen van vervoer. Daarnaast richten ze zich op duurzamere mobiliteit , sterkere vervoersknoop Horst-Sevenum en een betere bereikbaarheid van bedrijventerreinen.
16
Figuur 5 Uitsnede visiekaart
Toetsing initiatief In figuur 5 is de visiekaart van de gemeente Horst aan de Maas weergeven. Op grond van deze visiekaart is het plangebied gelegen binnen het zandlandschap binnen een glastuinbouw concentratiegebied. In dit gebied wordt voornamelijk glastuinbouw uitgeoefend met bijbehorende bedrijfswoningen. Uit de omgevingsvisie blijkt dat de gemeente de beste plek wil voor nieuwe woningen. Buiten de kernrandzones staan ze geen nieuwe (solitaire) woningen meer toe. Alleen in specifieke gevallen (bij het oplossen van grote ruimtelijke knelpunten) maken ze uitzonderingen , bijvoorbeeld voor wijziging van bedrijfswoningen naar burgerwoningen onder voorwaarden. Voor deze ontwikkeling wordt de bedrijfswoning omgezet naar een plattelandswoning onder voorwaarden zoals omschreven in paragraaf 4. 5. 3. Onderhavige ontwikkeling levert een bijdrage aan de doelstellingen om in zowel kwalitatief als kwantitatief opzicht voldoende woningen binnen de gemeente , en specifiek Horst , beschikbaar te hebben door een bedrijfswoning beschikbaar te maken voor burgerbewoning. Daarnaast zullen de glastuinbouwactiviteiten niet belemmerd worden door de ontwikkeling waardoor het concentratiegebied voor glastuinbouw niet geschaad wordt.
Conclusie De activiteit past binnen de gemeentelijke doelstellingen en het gemeentelijke beleid , deze aspecten vormen derhalve geen belemmering voor onderhavig planvoornemen. 17
4. 5. 2
Structuurvisie Horst aan de Maas De Structuurvisie Horst aan de Maas (vastgesteld op 26 november 2019) bevat de hoofdlijnen van de voorgenomen ontwikkeling van de gemeente , evenals de hoofdlijnen van het door de gemeente te voeren ruimtelijk beleid. De structuurvisie gaat tevens in op de wijze waarop de gemeenteraad zich voorstelt dat voorgenomen ruimtelijk beleid te verwezenlijken. De structuurvisie is opgedeeld in twee delen , die qua flexibiliteit , globaliteit en planperiode sterk van elkaar verschillen: het raamwerk (beleid) (deel A) en kwaliteitsmenu en uitvoering (deel B). De gemeente wil bouwen voor de eigen behoefte. Aan de ontwikkeling van particuliere inbreidings- of uitbreidingslocaties wordt alleen medewerking verleend als daartoe al eerder overeenkomsten gesloten zijn of wanneer hiervoor , vanuit capaciteitsoogpunt , noodzaak bestaat , dan wel hiermee ruimtelijke of maatschappelijke knelpunten opgelost kunnen worden. Toetsing initiatief Door de omzetting van bedrijfswoning naar plattelandswoning zal het projectgebied gezien worden als inbreidingslocatie. Daarnaast is er reeds een woning aanwezig waardoor geen nieuwe woning gebouwd hoeft te worden en eenvoudig een burgerwoning aan de capaciteit kan worden toegevoegd. Hierdoor wordt leegstaande agrarische bebouwing tegengegaan en is de mogelijkheid voor een woning reeds in het verleden overwogen.
Hiermee is de ontwikkeling passend binnen de structuurvisie Horst aan de Maas.
4. 5. 3
Omzetten agrarische bedrijfswoning naar plattelandswoning Het omzetten van een bestaande agrarische bedrijfswoning naar een (plattelands- of burger)woning is overeenkomstig het geldende planologische regime (bestemmingsplan ‘Klaver 11’) niet mogelijk omdat er geen afwijkings- of wijzigingsvoorwaarden zijn opgenomen om de geldende bestemming te wijzigen. Met de aanvraag om een bedrijfswoning te herbestemmen naar (plattelands- of burger)woning wordt er een extra gevoelige functie in het gebied toegevoegd. In de ‘Structuurvisie Klaver 4’ is dit gebied aangemerkt als werklandschap en is het in basis daarom niet wenselijk om een gevoelige functie toe te voegen vanwege de omgekeerde werking van een gevoelige functie op de omliggende bedrijven. In het bestemmingsplan ‘Buitengebied Horst aan de Maas 2017’ (artikel 3. 6. 3 Plattelandswoning) zijn echter voorwaarden opgenomen waaronder de voormalige agrarische bedrijfswoning echter wel zou kunnen worden omgezet naar plattelandswoning. In het kader van een gemeentelijke medewerking aan het omzetten naar een plattelandswoning moet aan deze voorwaarden worden voldaan. Deze betreffen: er kan niet worden voldaan aan de eisen voor een woonbestemming ; er is geen sprake van een ontwikkelingsgebied ; het aantal bedrijfswoningen op de locatie mag niet wordt uitgebreid ; er is sprake van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat ; 18
-
het bouwvlak blijft in gebruik voor de agrarische bestemming.
Er dient te worden aangetoond dat niet kan worden voldaan aan de eisen voor een woonbestemming Het omschakelen naar een woonbestemming is niet mogelijk door de aanwezigheid van het ‘eigen’ bedrijf. Bij de wijziging naar een woonbestemming zou het agrarisch bedrijf dan ook opgeheven dienen te worden , hetgeen niet wenselijk is. Plattelandswoningen worden in het kader van milieu minder beschermt , waardoor het ‘eigen’ bedrijf actief kan blijven. Bij het omschakelen naar een woonbestemming zal daarnaast moeten worden voldaan aan vanaf milieuaspecten , welke worden gerekend de rand van het bestemmingsvlak. Doordat de woning en het bedrijf aan elkaar verbonden zijn , zal hier bij een bestemmingswijziging niet kunnen worden voldaan omdat de bestemmingsvlakken aan elkaar verbonden zijn. Daarnaast is het gebied , waarin de projectlocatie is gelegen , niet bestemd voor woonlocaties. Conform de visie van de gemeente is het gebied bestemd voor bedrijvigheid. Ook gelet hierop kan dan niet worden voldaan aan de eisen van/voor een woonbestemming. Er geen sprake is van een ontwikkelingsgebied Het gebied waarin de locatie is gelegen , is (zowel gemeentelijk als provinciaal) niet aangeduid als ontwikkelingsgebied voor het realiseren van woningen. Het aantal bedrijfswoningen op de locatie wordt niet uitgebreid Het aantal bedrijfswoningen zal ter plaatse niet worden uitgebreid.
Uit jurisprudentie blijkt daarnaast , dat het toekennen van een plattelandswoning niet betekent dat deze woning vervolgens niet meer in gebruik mag worden genomen als bedrijfswoning. In feite blijft bij een herbestemming naar plattelandswoning de mogelijkheid tot het gebruik als bedrijfswoning dan ook bestaan. Binnen het plangebied mogen in de huidige situatie maximaal 3 bedrijfswoningen aanwezig zijn. Dit maximum van 3 bedrijfswoningen wordt in onderhavig plan teruggebracht naar maximaal 2 bedrijfswoningen , aangezien de toekomstige plattelandswoning ook weer in gebruik mag worden genomen als bedrijfswoning. Hierdoor is het planologisch niet mogelijk om een nieuwe bedrijfswoning toe te voegen. Strikt formeel betekent dit wel dat , voor een juiste en passende planologisch-juridische regeling hiervan , de gehele agrarische bedrijfslocatie mee moet worden genomen in onderhavig plan. Er is sprake van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat Uit onderhavige motivering ‘Evenwichtige toedeling van functies aan locaties’ blijkt dat sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat en is in het kader van de daarin relevante aspecten nader onderzoek gedaan. Daaruit is gebleken dat er geen belemmeringen zijn aangaande de voorgenomen ontwikkeling.
Voor het overige is eveneens gebleken dat kan worden voldaan aan de relevante vaste milieu-afstanden waardoor sprake is van een aanvaardbaar woon- en leefklimaat. Het bouwvlak blijft in gebruik voor de agrarische bestemming 19
Binnen het bouwvlak is een glastuinbouwbedrijf aanwezig dat actief is en actief zal blijven. Conclusie Gelet op het bovenstaande kan worden voldaan aan de gemeentelijke voorwaarden om de voormalige agrarische bedrijfswoning te herbestemmen tot plattelandswoning en er geen overwegende bezwaren zijn tegen de voorgenomen omschakeling. Een en ander is ook van gemeentezijde bevestigd middels een principemedewerking in oktober 2024/januari 2025.
20
HOOFDSTUK
5. 1
5 Fysieke leefomgeving
Leeswijzer De Omgevingswet (Ow) is sinds 1 januari 2024 in werking getreden. De omgevingswet gaat over de ruimte waarin mensen wonen , werken en ontspannen. In deze wet zijn meerdere wetten en regels gebundeld. Er zijn vier AMvB's (Algemene Maatregel van Bestuur) vastgesteld: Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) , Besluit activiteiten leefomgeving (Bal) , Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) en het omgevingsbesluit over bevoegd gezag (welk orgaan is bevoegd en welke procedure is van toepassing). Omdat de onderdelen uit de fysieke leefomgeving , zoals genoemd in art. 1. 2 Ow , beoordeeld dienen te worden in het kader van een vergunningsaanvraag voor een ‘Buitenplanse Omgevingsplanactiviteit’ (BOPA) of wijziging van het Omgevingsplan (onderhavig TAM-Omgevingsplan) , worden in dit hoofdstuk de activiteiten en/of werkzaamheden van de beoogde ontwikkeling getoetst. In elke paragraaf van dit hoofdstuk wordt allereerst ingegaan op hetgeen er over dit aspect is opgenomen in de Omgevingswet , waarna vervolgens de beoogde ontwikkeling op deze punten per aspect wordt getoetst.
5. 2
Erfgoed Het beleidskader Cultureel Erfgoed (art. 5. 130 lid 1 Bkl) is opgesteld voor alle aspecten van de fysieke leefomgeving en om als instrument uitvoering te geven aan het archeologiebeleid of voor het aanwijzen en beschermen van gemeentelijke monumenten en provinciale monumenten. Programma erfgoed In 2025 is het Programma Erfgoed vastgesteld voor de gemeente Horst aan de Maas. Het programma geeft uitwerking aan en organiseert de uitvoering van de ambities in de omgevingsvisie en de zorgplicht voor erfgoed zoals vastgelegd in de Omgevingswet. In de Omgevingsvisie is opgenomen dat erfgoed een van de dragers van de omgevingskwaliteit en identiteit van Horst aan de Maas is. Met het programma beoogt de gemeente een zorgvuldige omgang met de fysieke resten van het verleden van Horst aan de Maas en werken we aan het beleefbaar en toegankelijk maken van dit erfgoed. Het doel is daarbij niet om een stolp over de waarden in onze omgeving te leggen , maar om zorg te dragen voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Hierbij wordt de koppeling gelegd met andere gemeentelijke ambities , zoals die op het vlak van toerisme , economie , milieu en natuur. Door nieuwe functies , bijvoorbeeld bij herbestemming van gebouwen , mogelijk te maken kan tegelijk geïnvesteerd worden in behoud en beleving van het erfgoed zelf.
Daarbij is het behoud van het ensemble waar het erfgoed deel van uitmaakt net zo belangrijk als het erfgoed zelf.
21
Het Programma Erfgoed sluit aan bij de begripsbepaling van erfgoed uit de Omgevingswet: archeologische monumenten (archeologie – te verwachten en bodemarchief) , bekende waarden in het cultuurlandschappen (cultuurlandschap – de structuur en elementen in het bovengrondse landelijk gebied) , en monumenten en stads- en dorpsgezichten (hierna te noemen gebouwd erfgoed , waaronder zowel bouwkunst als stedenbouwkundige ensembles). Afweging bij initiatieven: De gemeente beschikt over beleidskaarten per erfgoedthema , deze vormen de basis voor het afwegingskader in de omgang met erfgoed in geval van initiatieven. Het beleid wordt hierna per erfgoedthema samengevat. Archeologie: De waarden en verwachtingen zijn vertaald naar beleidscategorieën waaraan vrijstellingsgrenzen zijn gekoppeld. Indien de oppervlakte van het plangebied en de diepte van voorgenomen ingrepen de vrijstellingsgrenzen overschrijden is onderzoek noodzakelijk. In de kaart zijn bovendien aanduidingen opgenomen: in het onderzoek dient rekening gehouden te worden met de betreffende aanduiding. Cultuurlandschap: De gemeente hanteert op basis van de waardering en onderliggende kenmerken drie beleidszones. • In gebieden met een zeer hoge waarde heeft het cultuurlandschap een zeer hoge prioriteit ten opzichte van andere belangen.
Aan een initiatief kan alleen worden meegewerkt als de cultuurhistorische waarden op de betreffende locatie niet onevenredig worden aangetast en bij voorkeur nog verder versterkt. • In gebieden met een hoge waarde heeft het erfgoedbelang een hoge prioriteit ten opzichte van andere belangen , waarbij ontwikkelingen de cultuurhistorische betekenis versterken. Een beperkte aantasting van cultuurhistorische waarden op ondergeschikte aspecten is toelaatbaar mits een compensatie van gelijkwaardige aard kan worden gevonden Is een impact van een ontwikkeling groot , dan is de mogelijkheid tot compensatie elders niet mogelijk. • In gebieden met een positieve en basiswaarde geldt dat het cultuurhistorisch belang als één van de deelbelangen in de afweging meedoet. Hierbij letten we op kansen in het ontwerp om de kwaliteit van het landschap te verbeteren via herstel van landschapselementen of kenmerken. De afweging richt zich in alle gevallen zowel op gebiedskenmerken als op het behoud van aanwezige en/of herstel van herkenbare of verdwenen cultuurhistorische landschapselementen. Initiatiefnemers dienen op beide aspecten te verantwoorden hoe zij hiermee in hun plan omgaan. Historisch stedenbouwkundige ensembles:
22
Dit betreft de gebieden waar het gebouwde erfgoed relatief gaaf bewaard gebleven is en er sprake is van een duidelijke ruimtelijke samenhang. De gemeente hanteert hier twee beleidszones: • In ensembles met een zeer hoge cultuurhistorische waarde krijgt het erfgoedbelang een zeer hoge prioriteit bij ruimtelijke ontwikkelingen , waarbij getoetst wordt aan de kernwaarden van het ensemble. • In ensembles met een hoge cultuurhistorische waarde krijgt het erfgoedbelang een hoge prioriteit bij ruimtelijke ontwikkelingen. Hierbij wordt getoetst aan de hoofdlijn van kernwaarden in het gebied. De gemeente beschikt tot slot over een register van gemeentelijke monumenten en karakteristieke panden. Toetsing en rolverdeling initiatiefnemer en bevoegde overheid Een initiatiefnemer dient aan te tonen dat de aanwezige waarden niet onevenredig worden aangetast , zoals hiervoor per beleidszone is aangegeven. Afhankelijk van de aard van de ingreep kan verdiepend onderzoek in opdracht van de initiatiefnemer nodig zijn , dit ter beoordeling door de behandelend ambtenaar. Bij initiatieven in linten c. q. waar historische bebouwingsstructuren en cultuurlandschappelijke waarden elkaar raken dient mede op basis van cultuurhistorische argumenten afgewogen te worden hoe zal worden omgegaan met nog bestaande zichtrelaties c. q. open ruimtes tussen de weg en het (open) landschap achter de lintbebouwing.
Dit vragen we om te voorkomen dat bebouwing en erfinrichting in linten zodanig aaneengroeien dat de ruimtelijke en visuele relatie tussen de weg en het landschap verdwijnt. Initiatieven worden aan de deskundige namens het bevoegd gezag voorgelegd. Bij hogere waarden en complexere ingrepen wordt in het geval van cultuurlandschap , gebouwd erfgoed en/of ensembles de gemeentelijke adviescommissie gevraagd om te adviseren. Erfgoedverordening Vanwege de implementatie van de Omgevingswet is de Erfgoedverordening in 2023 geactualiseerd. Deze verordening bevat een vangnetbepaling archeologie. De verordening bevat daarnaast met name bepalingen ten aanzien van de aanwijzing en bescherming van gemeentelijk erfgoed. Analyse Aan de hand van de ambities uit het beleid , de erfgoedkaarten en eventuele redengevende omschrijvingen van monumenten/karakteristieke panden moet hier een analyse van de specifieke casus gemaakt worden. Toetsing initiatief Archeologie Conform het Programma Erfgoed is het projectgebied gelegen binnen de archeologische beleidszones 4 en 5 waarbij de regels van waarde – archeologie 4 en 6 horen. Voor Waarde – archeologie 4 geldt een vergunningsplicht bij een bouwactiviteit van meer dan 2. 500 m 2 en voor Waarde – archeologie 6 geldt 23
vergunningsplicht bij een bouwactiviteit van meer dan 10. 000 m.2 Met de ontwikkeling zullen geen bouwactiviteiten plaatsvinden waardoor dit aspect geen belemmering vormt voor de ontwikkeling. een
Cultuurlandschapswaarde Het projectgebied is gelegen binnen cultuurlandschap beleidszone 3. De voor ‘Waarde - Beschermd cultuurlandschap 3’ aangewezen gronden zijn , naast de andere voor die gronden aangewezen functies , ook bestemd voor instandhouding , bescherming en het versterken en/of te ontwikkelen cultuurlandschap. Ter plaatse van deze waarde is het verboden om zonder of in afwijking van een omgevingsvergunning een bouwactiviteit te verrichten. Met de ontwikkeling zullen er geen bouwactiviteiten plaatsvinden waardoor dit aspect geen belemmering vormt voor de ontwikkeling.
5. 3
Beschermen van de gezondheid Conform artikel 1. 3 sub a van de Omgevingswet is het bereiken en in stand houden van een veilige en gezonde fysieke leefomgeving en een goede omgevingskwaliteit een belangrijk maatschappelijk doel van de Omgevingswet. Hierbij spelen onder andere aspecten zoals geur , bodem , spuitzones , ligging ten opzichte van veehouderijen en externe veiligheid een belangrijke rol. Toetsing initiatief Spuitzones Kenmerkend voor de land- en tuinbouw zijn de intensieve teeltsystemen met een relatief hoog gebruik van gewasbeschermingsmiddelen. Bij het spuiten van gewasbeschermingsmiddelen komt drift vrij. Drift is een term die gebruikt wordt voor de spuitvloeistof die tijdens de bespuiting buiten het te behandelen gebied terecht komt als gevolg van wind- en luchtstromen. Drift is hoger bij toepassing in fruitteelt op stam (bijv. appels , peren etc. ) dan bij de akkerbouw en lage fruitteelt bijvoorbeeld aardbeien en bessen) , waarbij voornamelijk neerwaarts wordt gespoten. Derhalve dient in het kader van een goede ruimtelijke ordening afstand worden gehouden tussen gevoelige objecten en teeltgebieden ten behoeve van boomteelt. Er zijn geen wettelijke bepalingen over de aan te houden afstand. Op basis van jurisprudentie wordt bij beoordeling van nieuwe ruimtelijke situaties vanwege drift een afstand van 50 meter aangehouden.
In het voormalige activiteitenbesluit milieubeheer was opgenomen dat driftreducerende maatregelen genomen moesten worden bij gebruik van bestrijdingsmiddelen. Deze maatregelen waren noodzakelijk wanneer gronden grensden aan openbare wegen of gevoelige functies (zoals woningen). De gemeente Horst aan de Maas zelf heeft een nieuwe werkwijze opgesteld voor nieuwe initiatieven die binnen spuitzones vallen , waarbij het uitgangspunt de gezondheid van de inwoners is. Per nieuw initiatief zal een interne beoordelingscommissie van de gemeente bekijken of de 50 meter-afstand moet worden gehandhaafd , de 50 meter- afstand kan worden gecreëerd en vastgelegd of dat er gemotiveerd van kan worden afgeweken.
24
De initiatiefneemster heeft met de eigenaar van het naastgelegen bedrijf Fresh Valley gesproken over de formeel aanwezige spuitzone rondom de woning. Hierbij is de richtlijn van 50 meter aangegeven/toegelicht , waarna vanuit het bedrijf is aangegeven dat het niet bezwaarlijk is om binnen deze afstand het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen uit te sluiten. In de regels van dit plan is dan ook opgenomen dat binnen 50 meter van de plattelandswoning een spuitvrije zone geldt en dat hier geen gewasbeschermingsmiddelen gebruikt mogen worden. Hierdoor kan uitgesloten worden dat de plattelandswoning hinder ondervindt van drift en er dus geen belemmeringen zijn voor de ontwikkeling op het gebied van spuitzones. Geitenhouderijen in de omgeving In het rapport VVO is gesteld dat er tevens gezondheidsrisico’s zijn vastgesteld voor omwonenden van geitenhouderijen. Uit het rapport komt naar voren dat omwonenden een grotere kans hebben op het krijgen van longontsteking. Eerder zijn hiervoor al aanwijzingen gevonden die nu nader onderbouwd zijn voor een langere periode. Naar aanleiding van het rapport VGO adviseert de GGD aan gemeenten geen nieuwe gevoelige objecten planologisch mogelijk te maken binnen een afstand van 2 kilometer tot een geitenhouderij.
Uit het VGO2 onderzoek is gebleken dat binnen een straal van 2 kilometer rondom geitenhouderijen een verhoogd aantal gevallen longontstekingen voordoet. Op een afstand van circa 12, kilometer van het projectgebied is een geitenhouderij gelegen. Deze geitenhouderij heeft in 2020 een procedure doorlopen voor het vergroten van de hoeveelheid geiten. Uit de beoordeling van deze procedure is gebleken dat de geiten geen belemmering zouden vormen voor de omgeving op het gebied van gezondheid. Aangezien het met onderhavige ontwikkeling gaat om een reeds bestaande woning welke omgezet zal worden naar een plattelandswoning wordt geen nieuw gevoelig object toegevoegd binnen een afstand van 2 kilometer van de geitenhouderij. Omdat het projectgebied binnen de afstand van 2 kilometer is gelegen is advies opgevraagd bij de GGD. De GGD adviseert om bij besluitvorming rondom gevoelige bestemmingen in een straal van 2000 meter van een geitenbedrijf het verhoogd risico op longontsteking mee te wegen , naast alle andere gezondheidsaspecten van de leefomgeving , zoals bijvoorbeeld de geluidsbelasting , luchtkwaliteit , geur maar ook gezondheid bevorderende aspecten als groen , beweeg- en ontmoetingsmogelijkheden.
Daarnaast adviseert de GGD om de toekomstige bewoners te informeren , zodat zij op de hoogte zijn van de laatste stand van zaken van het verhoogde risico op een longontsteking en dit in hun afweging kunnen meenemen. De initiatiefnemer zal de toekomstige bewoners van de woning informeren over de risico’s waarmee het project geen belemmering vormt voor het aspect gezondheid.
5. 4
Bodem Het onderdeel bodem dient getoetst te worden aan de volgende paragrafen uit artikel 2. 34 Bkl: 25
•
-
-
§5. 1. 4 Beschermen van de gezondheid en van het milieu ; ▪ §5. 1. 4. 5 Bodemkwaliteit ; §5. 1. 4. 5. 1 Toelaten van een bouwactiviteit op een bodemgevoelige locatie ; (in §5. 1. 4. 5. 2 Nazorg stand houden afdeklagen en tijdelijke beschermingsmaatregelen om blootstelling aan bodemverontreiniging te voorkomen) ; §5. 1. 4. 5. 3 Aanwijzing bodembeheergebieden en indeling landbodem in bodemfunctieklassen.
Toetsing initiatief In de beoogde situatie zal de woning behouden blijven en wordt bewoning door derden mogelijk gemaakt. Het projectgebied wordt niet gevoeliger voor wat betreft het aspect bodem en er zullen voor het overige in het kader van de ontwikkeling ook geen bodemwerkzaamheden plaatsvinden.
5. 5
Water(systemen) Op grond van artikel 5. 37 van het Bkl moet bij een wijziging of afwijking van het planologisch regime rekening gehouden worden met de gevolgen voor het beheer van watersystemen. Daarbij is aangegeven dat daarbij de opvattingen van de beheerder van deze watersystemen moeten worden betrokken. Er zijn diverse beleidsdocumenten op verschillende bestuursniveaus die ten grondslag liggen aan de uitgangspunten op het gebied van duurzaam waterbeheer. De relevante beleidsdocumenten zijn de Europese Kaderrichtlijn Water (KRW) , het Nationaal Waterplan (NW) , het Waterbeleid voor de 21 ste eeuw (WB21) , het Nationaal Bestuursakkoord Water (NBW) en de Waterwet. Onder de Omgevingswet is het beleid van de waterschappen die de kwaliteit en veiligheid van watersystemen borgen opgenomen in de waterschapsverordeningen. Binnen de ruimtelijke planvorming vormt water een belangrijk aspect. De toename van verhard oppervlak zorgt voor hitte , verdroging en vergroot de kans op wateroverlast. Bij alle ruimtelijke plannen moeten de waterhuishoudkundige doelstellingen binnen het projectgebied op een evenwichtige wijze beschouwd worden. Deze zogenaamde Watertoets is verplicht. In paragraaf 5. 1. 3 van het Bkl zijn aanvullende eisen gesteld ten aanzien van relevante waterhuiskundige elementen.
5. 5. 1
Kenmerken huidige watersysteem De kenmerken van de watersystemen , zoals die voorkomen in het projectgebied en de omgeving , kunnen beschreven worden door een onderverdeling te maken in de soorten water die in het gebied aanwezig zijn. De belangrijkste zijn: grondwater , oppervlaktewater , afvalwater en hemelwater. Grondwater In het projectgebied zal geen grondwater worden onttrokken. Daarnaast zullen er (geen) activiteiten plaats vinden die het grondwater mogelijk kunnen vervuilen. Er worden ten aanzien van grondwater dan ook geen belemmeringen verwacht. 26
Oppervlaktewater In het projectgebied zelf en in de directe omgeving is geen oppervlaktewater meer aanwezig en zal in de nieuwe situatie geen oppervlaktewater worden gecreëerd. Afvalwater Het huidige afvalwater wordt middels het gemeentelijke rioleringsstelsel afgevoerd. Met onderhavige ontwikkeling zal de hoeveelheid afvalwater per saldo niet toenemen. Hemelwater Aangezien de hoeveelheid verharding en bebouwing binnen het projectgebied niet toeneemt zal de hoeveelheid te verwerken hemelwater niet toenemen. Het hemelwater zal worden afgevoerd middels de huidige afvoer. Conclusie Uit het bovenstaande kan geconcludeerd worden dat onderhavige ontwikkeling geen belemmeringen vormt voor de afvoer , kwaliteit of infiltratie van water.
5. 6
Ecologie De Omgevingswet regelt activiteiten die met natuur te maken hebben. Deze natuuractiviteiten gaan over dieren en planten in het wild en gebieden waarin ze leven. Het doel van de regels is onder meer het beschermen van soorten en gebieden. Het aspect ecologie kent dan ook twee subcategorieën: Natura 2000-gebieden en (beschermde) flora en fauna.
5. 6. 1
Gebiedsbescherming Als er naar aanleiding van projecten , plannen en activiteiten mogelijkerwijs significante effecten optreden , dienen deze vooraf in kaart te worden gebracht en te worden beoordeeld. Wanneer deze mogelijk een negatief effect hebben op beschermde natuur in een Natura 2000-gebied geldt een vergunningsplicht. In hoofdstuk 11 van het Bal is bepaald wanneer een vergunning nodig is. Zo is het conform artikel 5.1 , lid 1 , en onder e Ow verboden om zonder omgevingsvergunning een Natura 2000-activiteit te verrichten. Het verbod geldt: 1. Niet voor een Natura 2000-activiteit in gevallen die zijn aangewezen in een omgevingsverordening. 2. In gevallen aangewezen in een omgevingsverordening niet voor zover het gaat om gevolgen die samenhangen met een bij de omgevingsverordening bepaalde factor die een daarbij bepaalde drempel niet overschrijdt. Er is sprake van een algemene zorgplicht voor alle inheemse flora- en fauna. (Nieuwe) ontwikkelingen kunnen namelijk negatieve gevolgen hebben voor beschermde flora- en faunasoorten. Bij negatieve effecten van ontwikkelingen kan onder andere gedacht worden aan: optische verstoring door het toevoegen van bebouwing , verlies van oppervlakte , verdroging of vernatting , vermesting