03c.2 Bijlage 2 Aanvulling planMER 2023 (geanonimiseerd)

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse G emeente Horst aan de Maas

se eoven

JANNA

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse Gemeente

Horst

Rapportnummer:

aan

de Maas

P217191.008.R1

Naam

opdrachtgever:

Adres

opdrachtgever:

Gemeente

Horst

aan

de Maas

Postbus 6005 5960

AA HORST

opsteller

(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) nn

Status:

definitief (t.b.v. ontwerp

Datum:

12 oktober 2023

sel

bestemmingsplan)

DEROYEN

RNNAER Pouderoyen Pouderoyen

Tonnaer

is een

B.V.

handelsnaam

van

maps E so se

B

al

ann St. Stevenskerkhof 2 6511 VZ

Nijmegen

(024)

3224579

T

info@ pouderoyentonnaer.nl pouderoventonnaer.nl

Op onze dienstverlening zijn de DNR 2011 van toepassing die u vindt pouderoyentonnaer.nl

op

P217191. 008

Inhoud 1

2

Inleiding . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 4 1. 1

Aanleiding

1. 2

Toetsingsadvies over het milieueffectrapport 2018

1. 3

Wijzigingen t. o. v. ontwerp bestemmingsplan Grandorse 2018

1. 4

Wijzigingen in wet- en regelgeving.

.. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . ..

. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . ..

4 4

. .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . ..

6

.. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . ..

9

1. 4. 1

Van Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) naar Wet stikstofreductie en natuurherstel . . . . . . . . . . . . . . . 9

1. 4. 2

Beleidsregels intern en extern salderen in Limburg december 2019 . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 9

1. 4. 3

Beleidsregels depositiebank de Peelbergen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 10

1. 4. 4

Wet ammoniak en veehouderij na inwerkingtreding Omgevingswet . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 11

Milieueffecten . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12 2. 1

2. 2

Verkeer en parkeren

.. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. .

2. 1. 1

Verkeer . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 12

2. 1. 2

Parkeren . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 14

Natuur

.. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. .

16

2. 2. 1

Natura2000 en stikstof . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 16

2. 2. 2

Wet ammoniak en veehouderij . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 28

2. 2. 3

Beschermde soorten. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 29

2. 2. 4

Bescherming houtopstanden. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31

2. 2. 5

Natuur en landschap . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 31

2. 2. 6

Fasering van het plan en natuurcompensatie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 33

2. 2. 7

Effectbeoordeling natuur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 34

2. 3

Verlichting.

2. 4

Energie klimaatverandering en duurzaamheid

2. 5

12

. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. .

,

.. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. .

35 36

2. 4. 1

Duurzaamheid en circulariteit in de paardenhouderij . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 36

2. 4. 2

Duurzame energie . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 38

2. 4. 3

Klimaatverandering: waterberging . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39

2. 4. 4

Effectbeoordeling . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 39

Overige milieuthema’s

. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. .

40

2. 5. 1

Externe veiligheid . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40

2. 5. 2

Luchtkwaliteit . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40

2. 5. 3

Geur . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 40

Bijlagen . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 42

2

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

P217191. 008

Bijlage 1 Voorlopig toetsingsadvies Commissie m. e. r.

. .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. .

Bijlage 2 Overzicht wijzigingen ontwerp bestemmingsplan 2023 t. o. v. 2018 Bijlage 3 AERIUS berekeningen

43

. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. .

44

. .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. .. . .. . .. . .. . .. .. . .. . .. .

48

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

3

P217191. 008

1 Inleiding 1. 1

Aanleiding

De gemeente Horst aan de Maas heeft het voornemen om in het gebied rond het bestaande Equestrian Center de Peelbergen (ECdP) diverse ontwikkelingen mogelijk te maken ten behoeve van de paardensport. De ontwikkeling betreft onder andere een evenemententerrein permanente ,

stalplaatsen

,

een

hippisch bedrijventerrein hippische bedrijven en een groene inrichting. ,

In het kader van deze gebiedsontwikkeling is in 2018 een ontwerp bestemmingsplan ‘Grandorse’ en een MER opgesteld en ter inzage gelegd. De Commissie voor de milieueffectrapportage (hierna: Commissie m. e. r. ) toetst het MER op verzoek van de gemeente en heeft op 3 mei 2018 een concept toetsingsadvies opgesteld. In dit concept toetsingsadvies heeft de commissie aangegeven dat het MER op een aantal punten nog informatie mist om een besluit te kunnen nemen over het bestemmingsplan waarbij het milieubelang volwaardig kan worden meegewogen.

Inmiddels hebben er meerdere wijzigingen plaatsgevonden zowel binnen het plangebied als in het nog vast te stellen bestemmingsplan. Deze wijzigingen hebben (mogelijk) ook invloed op de beoordeling van de milieueffecten. Daarnaast zijn voor een aantal aspecten waaronder stikstof de beleidskaders en regelgeving gewijzigd. ,

,

,

Dit rapport geeft een aanvulling op het MER van februari 2018 naar aanleiding van het toetsingsadvies van de Commissie m.e.r. actualiteiten in wet- en regelgeving en de tussentijdse wijzigingen in het plan en plangebied. Deze aanvulling moet samen met het MER ‘Grandorse’ (2018) de informatie verstrekken om een besluit te kunnen nemen over het bestemmingsplan waarbij het milieubelang volwaardig kan worden meegenomen. ,

1. 2

Toetsingsadvies over het milieueffectrapport 2018

Op 3 mei 2018 heeft de Commissie m. e. r. een voorlopig toetsingsadvies opgesteld voor het MER bestemmingsplan Grandorse van februari 2018 (bijgevoegd als bijlage 1). In het toetsingsadvies is aangegeven dat het MER op de uitwerking van een aantal aspecten onvoldoende inzicht biedt in de mogelijke milieugevolgen. Dit betreft het de thema’s verkeer en parkeren stikstof natuur ,

,

,

groen/blauw raamwerk verlichting en fasering van het plan. ,

Daarnaast zijn enkele aanbevelingen gedaan op het gebied van energie klimaatverandering en duurzaamheid. Deze aanbevelingen hebben geen betrekking op ontbrekende essentiële informatie maar is bedoeld om de kwaliteit van de besluitvorming te verbeteren. ,

Navolgend is het advies van de Commissie m. e. r. per thema samengevat.

4

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

,

P217191. 008

Verkeer en parkeren Het verkeersonderzoek is onvoldoende toegespitst op Grandorse waardoor effecten en knelpunten mogelijk worden onderschat. Daarnaast wordt gevraagd om meer onderbouwing waaruit blijkt dat de oplossingsrichtingen om verkeersknelpunten te voorkomen en te voorzien in de parkeerbehoefte effectief en haalbaar zijn. ,

Stikstof en Natura2000-gebieden De toename van het aantal paarden en verkeer leidt tot extra stikstofdepositie op Europees beschermde natuurgebieden. Het is de commissie nog niet duidelijk of voor het plan (voldoende) ontwikkelingsruimte is gereserveerd in het kader van de Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) waardoor de volledige uitvoerbaarheid van het plan niet is verzekerd. (Na het uitbrengen van het toetsingsadvies is het PAS onverbindend verklaard door de Raad van State zie uitleg in par. 1. 4. 1). ,

,

Natuurnetwerk en beschermde soorten Uit het MER blijkt dat het plan kan leiden tot vernietiging van het Natuurnetwerk (bos- en natuurgebied) en verstoring van beschermde soorten en vernietiging van hun leefgebied. Het MER beschrijft wel mogelijkheden om deze effecten te verminderen maar maakt niet duidelijk of deze voldoende zijn om ervoor te zorgen dat het plan uitvoerbaar is met het oog op de soortbescherming. ,

Groen/blauw raamwerk De gemeente wil het gebied landschappelijk aantrekkelijk en toegankelijk maken voor iedereen die het recreatief wil gebruiken. Daarom heeft de gemeente het voornemen een groen/blauw raamwerk te ontwikkelen met landschapsmaatregelen maar ook natuurcompensatie en klimaatmaatregelen zoals waterberging. Op dit moment is nog niet duidelijk hoe het gebied eruit kan komen te zien en hoe wordt geregeld dat het gebied toegankelijk is. Het MER beschrijft niet wie de maatregelen uitvoert en hoe deze worden vastgelegd. Verlichting De effecten van verlichting op dieren en mensen zijn in het MER niet bekeken. Daardoor zijn mogelijke schadelijke effecten op dieren en mogelijke hinder voor mensen niet in beeld gebracht net als eventuele maatregelen om die effecten te voorkomen of verminderen.

,

Fasering van het plan Het is nog niet duidelijk welke bedrijven zich gaan vestigen in het gebied en in welk tempo en of het hele gebied vol zal komen. Met een fasering is het wellicht mogelijk te zorgen dat het plan hoe dan ook tot een samenhangend en goed functionerend eindresultaat komt ook als het niet helemaal vol komt. Zo kan worden voorkomen dat achteraf blijkt dat voor bijvoorbeeld landschap toegankelijkheid en klimaatmaatregelen verkeerde keuzen zijn gemaakt. Bovendien kunnen met een slimme fasering negatieve effecten op bijv. de das verminderd of zelfs voorkomen worden. ,

,

,

Energie klimaatverandering en duurzaamheid De Commissie constateert dat er in het MER nauwelijks aandacht is besteed aan de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen en het duurzaam opwekken van energie in het plangebied. Verder ontbreken er voorstellen voor klimaatadaptatie. Ook geeft de Commissie aan dat het MER inspiratie zou kunnen bieden op het gebied van duurzaamheid. Uitwerking van deze onderwerpen in het MER kan voorkomen dat mogelijke kansen op dit gebied worden gemist. ,

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

5

P217191. 008

Wijzigingen t. o. v. ontwerp bestemmingsplan Grandorse 2018

1. 3

Het bestemmingsplan is in de tussentijd op onderdelen gewijzigd en geactualiseerd. In bijlage 2 is een overzicht opgenomen van de wijzigingen ten opzichte van het ontwerp bestemmingsplan uit 2018. Voor een overzicht van de wijzigingen ten opzichte van het vigerende bestemmingsplan buitengebied wordt verwezen naar de toelichting bij het bestemmingsplan. In deze paragraaf wordt ingegaan op de wijzigingen ten opzichte van het ontwerp bestemmingsplan van 2018. In figuur 1 is de verbeelding van het ontwerp bestemmingsplan Grandorse van 2023 opgenomen.

Figuur 1: Verbeelding ontwerp bestemmingsplan Grandorse (2023) (grotere weergave is opgenomen als bijlage 4).

Hieronder een opsomming

van de

wijzigingen die tot een gewijzigde beoordeling van de

milieueffecten leiden: •

Voor nieuwvestiging van hippische accommodaties zijn 12 hippische kavels opgenomen. Dit is exclusief het nieuwe stallencomplex De Peelbergen aan de Kulbergweg ongenummerd. Een aantal ontwikkelingen in het gebied zijn reeds planologisch vastgesteld en gerealiseerd: uitbreiding manege d’n Umswing op Schorfvenweg 3 realisatie van een ruitersportwinkel op Travers 10 de reeds gerealiseerde hippische accommodatie Travers Horse Facility op Travers 4 alsmede het reeds gerealiseerde ecoduct over de Peelstraat. ,

,

•

6

Het aantal bezoekers dat in het nieuwe (ontwerp) bestemmingsplan planologisch wordt toegestaan is mede op basis van zienswijzen n. a. v. het ontwerp bestemmingsplan uit 2018 het concept toetsingsadvies uit mei 2018 en ervaringscijfers sterk terug gebracht:

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

,

P217191. 008

−

Uitsluitend hippische evenementen met maximaal 10. 000 bezoekers per dag en maximaal 175. 000 bezoekers per jaar (incl. deelnemers aan wedstrijden).

In het ontwerp bestemmingsplan uit 2018 is uitgegaan van maximaal 6 grootschalige wedstrijdevenementen met gemiddeld 15. 000 bezoekers en 1 tot 2 grootschalige internationale wedstrijdevenementen met ca. 60. 0000 bezoekers per evenement/weekend. Met een maximum aantal bezoekers van 260. 000 per jaar. Ook voorzag het ontwerp bestemmingsplan uit 2018 mogelijkheden voor niet-hippische evenementen. •

Het ontwerp van het nieuwe stallencomplex De Peelbergen (kavel 4) is gewijzigd. Het aantal paardenboxen is verkleind (van 592 naar 485 paardenboxen) en het complex bestaat nu uit verschillende compartimenten met ieder een maximaal aantal paardenboxen. Binnen ieder compartiment kunnen paarden geïsoleerd worden in geval van een uitbraak van het Rhinovirus. Hiermee wordt geanticipeerd op toekomstige dierwelzijnswetgeving. Verder wordt uitgegaan van een minder intensief hippisch programma Dit leidt voor wat betreft de stikstofeffecten tot een verlaging van de gemiddelde emissievracht op jaarbasis: van gemiddeld 150 paarden(equivalenten) naar gemiddeld 80 paarden(equivalenten) per jaar. Alle activiteiten in het gebied moeten een functionele binding hebben met het hippisch centrum (conform het bestemmingsplan uit 2018) Dit is in het (ontwerp-)bestemmingsplan binnen de bestemming ‘Gemengd-Hippische Boulevard’ vastgelegd in een gebruiksregel. Nog uit te voeren ruimtelijke ontwikkelingen die planologisch mogelijk gemaakt worden zijn: − Bouwrijp maken van de hippische zone en realisatie van hippische accommodaties met longstay appartementen en hippische gerelateerde commerciële bedrijven. − Mogelijke verlegging van de Peelloop (watergang). .

•

−

•

Inrichting van uitlooproutes.

Deelontwikkelingen die tussentijds al via afzonderlijke procedures zijn geregeld of zijn uitgevoerd inclusief de daarvoor benodigde natuurcompensatie zijn opgenomen in het (ontwerp)bestemmingsplan. Het gaat met name om: − Verbreden en verharden van een onverharde weg (nu de Travers uitgevoerd). De Travers overlapt deels het Natuurnetwerk. Voor de aanleg is bos gekapt; − Verbreden Kulbergweg waarbij de bestaande laanbeplanting is gekapt en nieuwe laanbeplanting is aangeplant. De verbrede weg en bermen overlappen het Natuurnetwerk. Voor de aanleg is bos gekapt; − De aanleg van een ruiterpad langs de Travers. Het ruiterpad overlapt het Natuurnetwerk en voor de aanleg is bos gekapt; − Aanbrengen van verlichting langs de wegen (Kulbergweg en Travers); − Het kappen van een bosperceel en het bouwen van de hippische accommodatie op ,

,

,

− −

− −

Travers 47; Het bouwen van een opstal ten oosten van de Travers ter hoogte van ECdP; Het kappen van bos in natuurgebied de Heesberg ten behoeve van de aanleg van een ruiterpadenroute (eventingroute) met kunstmatige niveauverschillen. Dit gebied ligt in het Natuurnetwerk; Aanleg van een ruiterbrug over de Peelstraat; Uitbreiding van d’n Umswing.

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

7

P217191. 008

Voornoemde ruimtelijke ontwikkelingen hebben wezenlijke kenmerken en waarden van het Natuurnetwerk aangetast. Vanwege voornoemde wijzigingen en ontwikkelingen is het salderingsplan gewijzigd en voorgelegd aan de provincie ter goedkeuring. De realisatie van de natuurcompensatie is gewaarborgd in een salderingsovereenkomst tussen de provincie Limburg en de gemeente / initiatiefnemers. Daarnaast bevat het ontwerp-bestemmingsplan ruimtelijke randvoorwaarden en een voorwaardelijke verplichting in de planregels voor de ontwikkeling van gronden met de bestemming ‘gemengd-hippische boulevard’. •

De begrenzing van het plangebied is gewijzigd: − In het zuiden/zuidoosten is het bos ‘de Heesberg’ met de tussentijds aangelegde eventingroute deel uit gaan maken van het plangebied. − Aan de noordoost kant van het plangebied is de locatie Kivietweg 11 (woonbestemming) uit het plangebied gehaald. − Ten westen van ruitersportterrein/manege d’n Umswing op Schorfvenweg 3 is een strook oefenterrein aan het plangebied toegevoegd. − Ten westen van het golfterrein is een perceel aan het plangebied toegevoegd voor de realisatie van nieuwe natuur. − Ten zuidwesten is een perceel grasland toegevoegd dat een aanduiding krijgt als

overloop parkeerterrein. −

Verder zijn er ten noordwesten van de kern Sevenum een 4-tal percelen toegevoegd aan het plangebied voor natuurontwikkeling.

Figuur 2 Links met topografische kaart begrenzing plangebied 2018 en rechts begrenzing plangebied 2023

8

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

P217191. 008

1. 4

Wijzigingen in wet- en regelgeving

1. 4. 1 Van Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) naar Wet stikstofreductie en natuurherstel Onder het voormalige PAS was de vestiging van nieuwe paardenbedrijven in het gebied Grandorse door de provincie Limburg aangedragen als zogenaamd ‘prioritair project’ van provinciaal belang waarvoor ontwikkelingsruimte werd gereserveerd in het Programma aanpak stikstof (PAS). ,

De Programmatische Aanpak Stikstof (PAS) is onverbindend verklaard door de Raad van State op 29 mei 2019. Deze stikstofuitspraak legde bouwprojecten en het verlenen van vergunningen stil. Het kabinet kwam daarop in november 2019 met maatregelen om de stikstofuitstoot te verminderen. Zodat de vergunningverlening weer op gang kon komen zoals verlagen van de maximumsnelheid op snelwegen extra budget voor uitvoering van de Regeling sanering varkenshouderij en de vrijwillige opkoopregeling van veehouderijen met een piekbelasting op Natura2000 gebieden. ,

,

Op 1 juli 2021 is de Wet stikstofreductie en natuurverbetering en bijbehorend besluit in werking getreden. De Wet stikstofreductie en natuurverbetering regelt onder meer drie resultaatsverplichtingen voor stikstofreductie: in 2025 moet minimaal 40% van het areaal van de stikstofgevoelige natuur in beschermde Natura 2000-gebieden een gezond stikstofniveau hebben; in 2030 minimaal de helft en in 2035 minimaal 74%. De wet geeft de opdracht voor een programma van maatregelen om die reductie te bereiken en de natuur te herstellen. Ook regelt de wet de tussentijdse monitoring en zo nodig bijsturing. Voor de zogeheten PAS melders en initiatiefnemers die onder het PAS vergunningvrij waren is in de wet bepaald dat zij alsnog gelegaliseerd worden. De wet maakt een gedeeltelijke vrijstelling mogelijk van de natuurvergunningplicht voor het aspect stikstof voor activiteiten van de bouwsector. Intussen is deze bouwvrijstelling weer van tafel als gevolg van een tussenuitspraak van de Raad van State (de ‘Porthos-uitspraak’ van 2 november 2022). De bouwvrijstelling stikstof voldoet niet aan het Europese natuurbeschermingsrecht. Hoewel de bouwvrijstelling daarmee van tafel is betekent dat niet dat er nu een algehele bouwstop geldt.

Net als in de situatie vóórdat de bouwvrijstelling werd ingevoerd blijft het mogelijk om per project onderzoek te doen naar de mogelijke gevolgen van de uitstoot van stikstof. ,

,

1. 4. 2

Beleidsregels intern en extern salderen in Limburg december 2019 Als een activiteit een toename van stikstofdepositie veroorzaakt kan hiervoor in sommige gevallen een natuurvergunning worden verkregen op basis van extern salderen. In dat geval wordt de (legaal veroorzaakte) stikstofdepositie van een stoppende activiteit (de saldogever) ingezet om een andere activiteit (de saldo-ontvanger) mogelijk te maken. Bij externe saldering is er geen sprake van hetzelfde projectgebied: de saldonemer doet een beroep op de stikstofrechten van een stoppende activiteit gelegen buiten het eigen (plan- c. q. project)gebied. Voor extern salderen gelden verschillende voorwaarden. Deze zijn (mede) vastgelegd in provinciale beleidsregels over extern salderen. ,

,

Een natuurvergunning kan alleen op basis van extern salderen worden verkregen als de externe saldering als mitigerende maatregel kan worden aangemerkt. Een mitigerende maatregel is een maatregel waarmee wordt beoogd de eventuele schadelijke gevolgen van een activiteit te voorkomen of te verminderen (artikel 6 derde lid van de Habitatrichtlijn). Een mitigerende ,

,

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

9

P217191. 008

maatregel moet worden onderscheiden van instandhoudings- en passende maatregelen (artikel 6 eerste en tweede lid van de Habitatrichtlijn). Instandhoudings- en passende maatregelen zijn maatregelen die de overheid moet treffen om kort gezegd de natuurwaarden in Natura 2000gebieden te behouden en zo nodig te verbeteren of herstellen.

,

,

,

,

Een van de voorwaarden die geldt bij extern salderen is dat vaststaat dat de bedrijfsvoering van het saldogevende bedrijf daadwerkelijk is of wordt beëindigd. Bij extern salderen in de vorm van het (geheel of gedeeltelijk) intrekken van een natuurvergunning is verder van belang dat de stikstofdepositie aanwezig was of kon zijn tot het moment van intrekking van de natuurvergunning of het sluiten van de overeenkomst over de overname van stikstofdepositie ten behoeve van de saldo-ontvanger. Door uit te gaan van de feitelijk gerealiseerde capaciteit kan de niet-gerealiseerde capaciteit niet betrokken worden bij aanvragen met salderen. Zo wordt voorkomen dat het alsnog benutten van deze capaciteit leidt tot een feitelijke stijging van depositie. In de beleidsregels is bepaald dat de saldo-ontvanger bij extern salderen 70% van de verkregen stikstofemissie kan benutten. Uit jurisprudentie volgt dat 30% afroming niet houdbaar is bij de rechter. De provincie Limburg hanteert nu een maatwerk-aanpak aangezien de beleidsregels extern salderen niet worden gewijzigd. Bij het nemen van maatwerkbesluiten moet op grond van jurisprudentie worden voldaan aan het additionaliteitsvereiste ten opzichte van de vigerende beleidsregels. In de basis geldt dat hoe meer extra wordt afgeroomd hoe beter de saldering te verdedigen is.

Waarbij altijd de kanttekening geldt dat hoe groot de afroming ook is niet op voorhand met zekerheid is te zeggen dat een vergunning stand houdt bij de rechter. Hoeveel extra moet worden afgeroomd in een concreet geval is in beginsel maatwerk en zal dus per vergunningaanvraag in samenspraak met de initiatiefnemer afgewogen moeten worden. ,

,

,

,

Dit betekent voor het MER dat de gevolgen op basis van verschillende afromingspercentages inzichtelijk moeten worden gemaakt (gekozen is voor de varianten 50% afroming 30% afroming en 0% afroming zie verder de uitwerkingen in paragraaf 2. 2). ,

,

1. 4. 3 Beleidsregels depositiebank de Peelbergen De vestiging van hippische kavels in Grandorse gaat gepaard met een toename van de stikstofdepositie op diverse Natura 2000-gebieden en is daarom vergunningplichtig in het kader van de Wet natuurbescherming. Op dit moment is externe saldering de enige mogelijkheid om een natuurvergunning te kunnen krijgen of om een bestemmingsplan te kunnen vaststellen voor die hippische kavels. Ten behoeve van deze externe saldering is de depositiebank De Peelbergen ingesteld en in werking sinds 16 december 2020 (Beleidsregels depositiebank De Peelbergen Provinciaal blad 2020 9426). ,

,

De praktische mogelijkheden voor externe saldering zijn via het instellen van een depositiebank voor De Peelbergen waaronder ook Grandorse valt vergroot. Dit omdat het gebied gefaseerd wordt ontwikkeld en de verwerving van stikstofrechten en de toedeling hiervan aan de verschillende hippische kavels niet synchroon zal lopen. Deze depositiebank is een registratie- en monitoringssysteem die bedoeld is om de inleg van verworven stikstofrechten “op te sparen” en fasegewijs te gebruiken voor de vergunningverlening voor bedrijven en projecten waaronder de ,

,

,

10

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

P217191. 008

vestiging van hippische bedrijven binnen het plangebied Grandorse. Vandaar dat dit een zogenaamde ‘doelgebonden’ depositiebank is. Op landelijk niveau is een stikstofbank in voorbereiding voor zogenaamde microdeposities van projecten met een beperkte depositievraag voor groot aantal gebieden. Daarvoor komt Grandorse niet in aanmerking omdat de behoefte aan stikstofruimte van Grandorse groter is dan waarvoor die landelijke stikstofbank bedoeld is. In de provinciale Beleidsregels depositiebank de Peelbergen is beschreven op welke wijze de depositiebank wordt gevuld met depositieruimte. Ook is in de beleidsregels beschreven hoe depositieruimte kan worden gereserveerd en toebedeeld aan activiteiten. In paragraaf 2. 2. 1 wordt nader ingegaan op de externe saldering vanuit de depositiebank de Peelbergen. De inhoudelijke beleidsregels zijn te raadplegen via deze link: https://lokaleregelgeving. overheid. nl/CVDR648061/1

1. 4. 4 Wet ammoniak en veehouderij na inwerkingtreding Omgevingswet Op 1 mei 2007 is de gewijzigde Wet ammoniak en veehouderij (Wav) in werking getreden. De Wav is bedoeld ter bescherming van de zeer kwetsbare gebieden tegen de effecten van ammoniakdepositie. De wet geeft regels voor veehouderijen die in een zeer kwetsbaar gebied of in een zone van 250 meter rondom zo’n zeer kwetsbaar gebied liggen. Hoofdlijn hierbij is dat vestiging in deze zones niet mogelijk is en dat uitbreiding slechts mogelijk is binnen een

bedrijfsemissieplafond. Het Rijk heeft aangegeven de Wet ammoniak en veehouderij bij inwerkingtreding van de Omgevingswet in te trekken. Het beschermen van gebieden is daarmee gedecentraliseerd naar de provincie. In een provinciale omgevingsverordening kunnen voor verzuring gevoelige gebieden worden aangewezen. Een deel van de Kronenburgerheide gelegen binnen het plangebied van Grandorse was aangewezen als zeer kwetsbaar gebied (Wav-gebied). In de omgevingsverordening 2021 van de provincie Limburg is dit gebied niet aangewezen als voor verzuring gevoelig gebied. Dit geldt ook voor de andere natuurgebieden in- en direct rondom het plangebied. ,

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

,

11

P217191. 008

2 Milieueffecten 2. 1

Verkeer en parkeren

Het verkeersonderzoek was in 2018 volgens de Commissie m. e. r. nog onvoldoende toegespitst op Grandorse waardoor effecten en knelpunten mogelijk werden onderschat. Er werd gevraagd om meer onderbouwing waaruit blijkt dat de oplossingsrichtingen om verkeersknelpunten te voorkomen en te voorzien in de parkeerbehoefte effectief en haalbaar zijn. Het gaat met name om het totaalbeeld van de verkeersituatie van zowel bezoekers deelnemers en personeel. Hierbij moeten ook de gevolgen door mogelijke samenhang met verkeer van en naar Toverland betrokken worden. ,

,

2. 1. 1 Verkeer Op basis van het in 2018 uitgevoerde verkeersonderzoek (bijgevoegd als bijlage bij de toelichting van het bestemmingsplan) is geconcludeerd dat: ,

•

Reguliere wedstrijden en kleinere evenementen niet leiden tot een noemenswaardige verandering in de doorstroming en verkeersveiligheid op de Midden-Peelweg N277;

•

Vanaf 10. 000 bezoekers per dag beperkte afwikkelingsproblemen kunnen ontstaan op het zuidelijk deel van de N277 met name rondom de aansluiting A67. Het gedeelte tussen de aansluiting A67 en rotonde Kleefsedijk is vormgegeven als 2 rijstroken per richting echter direct ten noorden van de rotonde wordt de N277 teruggebracht naar 1 rijstrook per richting. Bij overbelasting zal het verkeer vanaf dit punt stagneren waardoor filevorming (langzaam rijdend) en terugslag kan gaan ontstaan. ,

,

,

•

Daarnaast kunnen bij grotere evenementen (meer dan 15. 000 bezoekers per dag) ook knelpunten ontstaan op het gebied van verkeersveiligheid binnen de kom van Ysselsteyn en als gevolg van sluipverkeer. Op piekmomenten kan dit leiden tot onveilige situaties.

In opdracht van de provincie Limburg is in 2020 door adviesbureau RHDHV een studie verricht naar de verkeersafwikkeling bij de aansluiting A67-N277. Hiervoor is het Verkeersmodel Noord-Limburg verrijkt met gedetailleerde verkeersgegevens van alle relevante attracties (Toverland Grandorse Schatberg 60Seven Hotel Heerlijkheid) in de omgeving van de aansluiting N277-A67 en de verwachte autonome groei van het wegverkeer (laag en hoog scenario prognosekaar 2040 374 miljoen bezoekers van Toverland per jaar). Ook is ingegaan op de effecten van de boogde uitbreiding van attractiepark Toverland inclusief verblijfsrecreatie gekoppeld aan het attractiepark. ,

,

,

,

,

,

,

Op basis van de uitgevoerde berekeningen en simulaties is geconcludeerd worden dat het verkeer gedurende de ochtendspits en instroomperiode van Toverland in alle scenario’s verwerkt kan worden. Ook in het scenario met het grootste verkeersaanbod (hoge autonome groei en maximaal scenario uitbreiding Toverland 2040) kan het verkeer gedurende de ochtendspits goed verwerkt worden en is er geen sprake van oververzadiging bij de kruispunten en/of rotondes. Problemen ontstaan echter met name gedurende de avondspits (deels in combinatie met uitstroom Toverland) met name bij de rotonde N277 – Schatberg. ,

,

12

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

P217191. 008

Knelpunten in de verkeersafwikkeling door de autonome groei verslechteren bij samenloop van de avondspits met verkeer t. g. v. terugkerende bezoekers van Toverland in de avondspits welke in de plansituatie verslechterd. Gedurende de overige periode ontstaan er geen knelpunten en kan het verkeer voldoende verwerkt worden. De knelpunten m. b. t. de verkeersafwikkeling bij de rotonde N277 ontstaan vooral door de combinatie van de (reguliere) avondspits met uitstromend verkeer van Toverland. De bijdrage van het verkeer van Grandorse is beperkt en al meegenomen in de autonome ontwikkeling in de verkeersmodelstudie. Door bij de programmering van hippische evenementen op Grandorse samenloop van uitstromend verkeer van Grandorse met pieken in de verkeersbelasting t. g. v. de reguliere avondspits (werkdagen) en pieken t. g. v. uitstromend verkeer van Toverland (voor weekend- en feestdagen) te voorkomen kunnen extra knelpunten t. g. v. verkeer afkomstig van Grandorse worden voorkomen. De gemeente kan dit betrekken bij het beoordelen van aanvragen voor evenementenvergunningen voor Grandorse en Toverland. ,

Mede op basis van de conclusies en aanbevelingen uit het verkeersonderzoek alsmede ingediende zienswijzen op het eerdere ontwerpbestemmingsplan is in dit aangepaste ontwerp het maximaal aantal bezoekers per wedstrijd/evenement sterk terug gebracht. Het aantal bezoekers dat planologisch wordt toegestaan is terug gebracht tot de volgende maximale

bezoekersaantallen (inclusief deelnemers aan wedstrijden): • Alleen hippische evenementen worden in het bestemmingsplan toegestaan; • Met maximaal 10. 000 bezoekers per dag en maximaal 175. 000 bezoekers per jaar; • Voor alle evenementen op Grandorse geldt een vergunningenplicht (zie hierna) waarbij de mogelijke samenhang met verkeer t. g. v. Toverland in beschouwing kan worden genomen. ,

Het genoemde maximum van 10. 000 bezoekers per dag is relevant voor enkel de grote wedstrijden en evenementen die gemiddeld 1 x per maand plaatsvinden. Voor de reguliere wedstrijden en middelgrote evenementen liggen de bezoekersaantallen onder de 1. 000 bezoekers per dag dus van een heel andere orde. ,

Het (aanvankelijke) voornemen om 1 à 2 keer per jaar binnen het plangebied wedstrijden en evenementen te houden met meer dan 10. 000 bezoekers per dag wordt niet (meer) mogelijk gemaakt in het bestemmingsplan; ook niet via een wijzigingsbevoegdheid. Hetzelfde geldt voor het organiseren van niet-hippische evenementen op Grandorse ongeacht het bezoekersaantal. Hiervoor moet een ‘buitenplanse’ omgevingsvergunning voor afwijken van het bestemmingsplan aangevraagd worden (onder de omgevingswet wordt dit een zogenaamde ‘vergunning buitenplanse omgevingsplan activiteit’). Via deze weg kunnen door de gemeente specifieke voorschriften worden voorgeschreven en randvoorwaarden worden opgenomen met betrekking tot onder andere de ,

verkeersregulering openbare veiligheid en geluid. ,

Er is in het gewijzigde planvoornemen nog steeds sprake van een toename van verkeer significant veel minder dan in het plan van 2018.

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

,

maar

13

P217191. 008

Evenementenbeleid Horst aan de Maas In het evenementenbeleid zijn drie soorten evenementen onderscheiden: klein middelgroot en < groot. De evenementen binnen Grandorse vallen onder een middelgroot evenement (1.000 geen weinig fysieke en een risico m. bezoekers tot maatregelen gemiddeld tot laag b. t. openbare orde en veiligheid) of groot evenement (1.000 > bezoekers groot aantal fysieke maatregelen en verhoogd risico m. b. t. openbare orde en veiligheid). Bij middelgrote en grote evenementen is een ,

,

,

evenementenvergunning nodig. Bij de beoordeling van de aanvragen kan de gemeente de mogelijke samenhang met verkeer t. g. v. Toverland en de autonome ontwikkeling van het aanbod van het verkeer en de afwikkeling van dat verkeer in haar afweging betrekken. Een belangrijk sturingsinstrument hierbij is de programmering van activiteiten die veel bezoekers aantrekken (vooral de eindtijden i. v. m. knelpunten in de verkeersafwikkeling bij de rotonde N277 Schatberg in de avondperiode die kunnen ontstaan bij een verdere groei van het verkeersaanbod en uitbreiding van Toverland).

Beleid Geluidsnormering bij evenementen In dit beleid heeft de gemeente regels geformuleerd rond het zendniveau en niet rond het soort evenement (een maximum aantal evenementen van een bepaald zendniveau dat op een locatie mag plaatsvinden en welke normstelling er dan geldt). In dit geluidbeleid wordt niet geregeld hoeveel grote evenementen er op een locatie mogen plaatsvinden. Binnen de drie soorten evenementen is het denkbaar dat verschillende geluidsniveaus kunnen worden veroorzaakt. Daarom zijn er drie zendniveaus voor geluid: · Een laag zendniveau van < 105 dB(A); · Een gemiddeld zendniveau van > 105 en < 120 dB(A); · Een hoog zendniveau van > 120 dB(A); Het ECdP is specifiek als evenemententerrein bestemd. Voor dit terrein (in het beleid evenemententerrein Kronenberg en ruiterterrein Kronenberg genaamd) heeft de gemeente in dit geluidsbeleid specifiek het maximum aantal evenementen benoemd: maximaal 6 evenementen het gemiddeld zendniveau en maximaal 4 evenementen met hoog zendniveau.

2. 1. 2 Parkeren Met betrekking tot de parkeervoorzieningen zijn voor de wekelijkse evenementen/wedstrijden ongeveer 500 parkeerplaatsen nodig. Op basis van het maximaal toegestane aantal van 10. 000 bezoekers per dag zijn er maximaal 4. 200 parkeerplaatsen nodig. Het parkeerterrein bij het ECdP (45 ha) voorziet in ongeveer 2. 250 parkeerplaatsen. Daarnaast wordt het terrein ten zuiden van de hippische boulevard (15 ha) ingericht als overloop parkeergebied. Hier kunnen 750 parkeerplaatsen worden gerealiseerd. ,

,

Tenslotte kan nog een perceel aan de zuidzijde van het plangebied (ca. 43 hectare) worden ingezet als extra overloop parkeerterrein met ruimte voor ongeveer 1. 250 parkeerplaatsen. Dit perceel is en blijft in gebruik als landbouwgrond en wordt al incidenteel gebruikt als overloop parkeerterrein (zie navolgend figuur). ,

14

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

P217191. 008

De gemeente heeft dit perceel recent verworven omdat het meest noordelijke perceel van het plangebied - dat aanvankelijk voorzien was als overloop parkeerterrein - nu wordt ingezet voor natuurcompensatie. ,

Figuur 3: Aanduiding extra (noodoverloop) parkeerplaats

Het plan voorziet dus in 2. 250 parkeerplaatsen op het terrein van het ECdP en twee percelen aangewezen als noodoverloop parkeerplaatsen met ruimte voor 750 respectievelijk 1. 250 auto’s. In totaal zijn er binnen het plangebied 4. 250 parkeerplaatsen beschikbaar. Hiermee wordt voorzien in de parkeerbehoefte van maximaal 10. 000 bezoekers per dag. Overlast t. g. v. parkeren in de omgeving van het plangebied wordt zo voorkomen. Tabel 1: Totale effectscores verkeer en parkeren t. o. v. de referentie

Criterium

Ontwerp 2018

Ontwerp 2023

Effecten verkeersgeneratie

- -

0/-

Effecten parkeren

-

0

Score:++ = zeer positief; + = positief; 0/+ = licht positief; 0 = neutraal; 0/- = licht negatief; -= negatief; - - = zeer negatief

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

15

P217191. 008

2. 2

Natuur

Ten behoeve van de milieueffecten voor natuur zijn afgelopen jaren meerdere natuuronderzoeken verricht onder andere meerdere ecologische quickscans met veldonderzoeken inventarisaties van natuurwaarden onderzoeken Dassen uitwerkingen van een Dassenplan en een (natuur)salderingsplan en voortoets Wnb. ,

,

,

,

In de ‘Update Quickscan Wet natuurbescherming Bestemmingsplangebied Grandorse 2022’ zijn alle onderzoeken en ontwikkelingen betrokken en is er één geactualiseerd ecologisch onderzoeksrapport voorhanden. In dit rapport wordt ingegaan op: − gebiedsbescherming (Wet natuurbescherming -Natura 2000 Structuurvisie Infrastructuur en Ruimte en Omgevingsverordening Limburg – Natuurnetwerk en groenblauwe zone); ,

− −

soortenbescherming Wnb (oa. Dassen); bescherming van houtopstanden.

In deze rapportage worden alle conclusies op een rij gezet en de eventueel noodzakelijke vervolgstappen beschreven. Met deze rapporten is invulling gegeven aan het toetsingsadvies Commissie m. e. r. en is tevens een actualisatieslag gemaakt.

van de

Naast de voornoemde update quickscan van 2022 is er ook een geactualiseerd Dassenplan 2021 en Salderingsplan (voor natuur) van februari 2023. Het Dassenplan en het Salderingsplan hangen onlosmakelijk met elkaar samen. In navolgende paragrafen worden de bevindingen en conclusies van deze drie rapportages toegelicht. De rapporten zijn bij het ontwerp bestemmingsplan gevoegd als bijlagen bij de toelichting. Zie voor een opsomming van de relevante wijzigingen van het ontwerp bestemmingsplan 2023 t. o. v. het ontwerp bestemmingsplan 2018 paragraaf 1. 3. In de navolgende paragrafen worden de belangrijkste aspecten t. a. v. gebiedsbescherming soortenbescherming en bescherming houtopstanden beschreven. Voor gedetailleerde informatie wordt verwezen naar de drie genoemde rapporten (Update quickscan Grandorse 2022 Dassenplan 2021 en Salderingsplan Goudgroene natuurzone 2022) in de bijlagen bij de toelichting van het ,

,

(ontwerp-)bestemmingsplan. 2. 2. 1

Natura2000 en stikstof

Het extra verkeer en met name de tijdelijke en permanente aanwezigheid van paarden leiden tot de uitstoot van ammoniak (paarden) en stikstofoxiden (verkeer). Deze activiteiten veroorzaken extra stikstofdepositie in de wijde omgeving van het plangebied. In de omgeving liggen stikstofgevoelige Natura 2000-gebieden zoals Deurnsche Peel & Mariapeel op minder dan 2 kilometer ten westen van het plangebied. De stikstofdepositie op Natura2000 gebieden is hoog en ruim boven de kritische depositiewaarde voor stikstof. ,

,

Depositiebank de Peelbergen In paragraaf 1. 4 zijn de wijzigingen in wet- en regelgeving ten aanzien van stikstof en Natura2000 gebieden beschreven en is de noodzaak toegelicht voor het instellen van depositiebank de Peelbergen voor externe saldering ten behoeve van onder andere Grandorse.

16

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

P217191. 008

In de provinciale Beleidsregels depositiebank de Peelbergen (geldend vanaf 16 december 2020) is beschreven op welke wijze de depositiebank wordt gevuld met depositieruimte. Ook is in de beleidsregels beschreven hoe depositieruimte kan worden gereserveerd en toebedeeld aan activiteiten. Van belang daarbij is dat het gaat om een verevening van de depositie (de neerslag of immissie van stikstof) en niet om een verevening van de uitstoot (de emissie) van stikstof. De verevening moet plaatsvinden op alle natuurgebieden waar er sprake is van een relevant effect. De hoogte van de depositie (van een saldogever en saldonemer) is afhankelijk van de hoeveelheid stikstofuitstoot (de emissie) en de afstand en (wind)richting van de stikstofbron tot de natuurgebieden. Hoe dichter bij het natuurgebied hoe hoger de stikstofdepositie van een gegeven stikstofemissie. In alle windrichtingen moeten de gezamenlijke effecten van de kavels op Grandorse voldoende gedekt zijn met de stikstofdepositie van de verschillende saldogevers. Zo moet er voor Grandorse niet alleen voldoende depositieruimte worden verworven voor de Deurnsche Peel & Mariapeel maar ook voor de Maasduinen Boschhuizerbergen De Groote Peel Leudal het Swalmdal en verder weg gelegen Natura2000-gebieden. ,

,

,

,

,

,

Mitigerende maatregel of passende maatregel De stikstof die al concreet is aangekocht voor de depositiebank is afkomstig van zeven saldogevende bedrijven waarvan er zes niet op korte afstand liggen van Natura2000 gebieden en geen zogenaamde depositiepiek op Natura2000 gebieden hebben en vanwege die piek in aanmerking komen voor de (vrijwillige) opkoopregeling. Voor het aankopen van veehouderijvestigingen met de Regeling provinciale aankoop veehouderijen nabij natuurgebieden (21 december 2021) komen alleen vestigingen in aanmerking met een stikstofdepositie van ten minste 2 mol stikstof per jaar op de maatgevende hectares relevant natuurgebied. Ook is het niet waarschijnlijk dat deze veehouderijen vrijwillig danwel verplicht worden beëindigd in het kader van de gebiedsgerichte stikstofaanpak. Ook is er vanuit het grondgebruik of te nemen hydrologische maatregelen in en rondom de Natura2000gebieden geen reden om aan te nemen dat de overheid (rijk of provincie) deze saldogevende veehouderijen zal aankopen in het kader van natuurherstelmaatregelen voor de Natura2000-gebieden. ,

In deze aanvulling van het MER is er daarom van uitgegaan dat deze externe saldering gezien moet worden als een zogenaamde mitigerende maatregel: een maatregel waarmee wordt beoogd de eventuele schadelijke gevolgen van een activiteit te voorkomen of te verminderen (artikel 6 derde lid van de Habitatrichtlijn). En dus niet als een instandhoudings- of passende maatregel (artikel 6 eerste en tweede lid van de Habitatrichtlijn). Instandhoudings- en passende maatregelen zijn maatregelen die de overheid moet treffen om de natuurwaarden in Natura 2000-gebieden te behouden en zo nodig te verbeteren of herstellen. ,

,

,

,

Externe saldering ten behoeve van een ontwikkeling (een saldo-ontvangende activiteit) in het gebied De Peelbergen kan plaatsvinden met stikstofdeposities die zijn opgenomen in de depositiebank (depositieruimte). De depositiebank is momenteel gevuld met de stikstofemissies die door de gemeente Horst aan de Maas zijn verworven voor specifieke de gebiedsontwikkeling Grandorse. Externe saldering vindt alleen plaats als de depositiebank voldoende geregistreerde stikstofemissies bevat om de saldering uit te voeren waarbij geldt dat de stikstofdepositie op geen enkel relevant hexagoon van voor stikstofgevoelige habitats binnen een Natura 2000-gebied na de vestiging wijziging of uitbreiding van de saldo-ontvangende activiteit mag toenemen. Waarbij rekening wordt gehouden met de saldering (ofwel voldoende stikstofdepositieruimte). Er is geen sprake van een toename als de N-depositie per saldo 000 mol/ha/jaar (afgerond) is. ,

,

,

,

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

17

P217191. 008

Externe saldering vindt uitsluitend plaats als de partij die de stikstofemissie heeft aangekocht en heeft ingebracht in de depositiebank (de gemeente en/of private partijen) in een contract heeft ingestemd met toebedeling aan het betreffende project. Het moet voldoende aannemelijk zijn dat het project waarvoor de natuurvergunning wordt aangevraagd binnen een realisatietermijn van drie jaar na het onherroepelijk worden van de natuurvergunning volledig wordt uitgevoerd.

Uitwisselbaarheid ammoniak (NH)3 en stikstofoxiden (NO)x Ammoniak en stikstofoxiden worden in de lucht gebracht door verschillende bronnen. Een deel van de gassen komt direct terecht op de vegetatie of de bodem (droge depositie) de rest wordt door de wolken en regen opgenomen en komt met neerslag op het aardoppervlak (natte depositie). Door de goede oplosbaarheid in water is de opname van NH3 aan de oppervlakte verreweg het hoogst; omdat het voornamelijk afkomstig is uit bronnen aan de grond vlakbij natuurgebieden is de concentratie daar ook hoog. Daarom levert ammoniak een grote bijdrage aan de stikstofdepositie. Ondanks die hoge lokale bijdrage is er door de verspreiding en verdunning ook altijd een bijdrage over lange afstand aan de depositie maar die neemt snel af. Voor stikstofoxiden ligt het precies omgekeerd: de depositiesnelheid is vrij laag door de slechte oplosbaarheid waardoor het transport naar verder weg veel groter is. ,

,

,

In zijn algemeenheid kan gesteld worden dat zowel NOx als NH3 de groei van planten stimuleren bij lage concentraties en remmen bij hoge. Het blootstellingniveau waarbij stimulering overgaat in remming is veel lager voor NOx dan voor NH3. Dit omslagpunt wordt niet zozeer bepaald door de stikstofbehoefte van planten maar meer door de detoxificatiecapaciteit van de plant. Uit de literatuur blijkt dat NHmeer schade toebrengt aan de natuur dan NOx als het gaat om de 3 directe bijdrage aan afnemende biodiversiteit de verschuiving naar stikstofminnende ,

,

plantensoorten

en

bodemverzuring.

Beleidsmatig is uitwisselbaarheid van NOx en NH 3 toegestaan omdat er geen andere bronnen in de markt zijn. Voor 1 kg NH 3 kunnen meerdere kg NOx uitgewisseld worden maar de saldering op emissieniveau wordt verantwoord door de stikstofdepositieberekeningen en stikstofdepositie in mol N/ha/jaar. ,

,

Raming van de benodigde stikstof depositieruimte In totaal bevat het plan 12 nog uit te geven hippische kavels (paars gearceerde percelen in figuur 4) een nieuw stallencomplex (kavel 4) naast het bestaande hippisch complex en evenemententerrein van ECdP een al gerealiseerde hippische kavel (kavel 6) en de bestaande manege d’n Umswing. Zie volgend figuur 4. ,

18

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

,

P217191. 008

Figuur 4 Bestemmingen en hippische kavels , ontwerp bestemmingsplan Grandorse (2023)

Ten behoeve van de raming van de benodigde stikstofruimte voor Grandorse is de eerder in 2017 opgestelde raming (in het MER van 2018) geactualiseerd. In onderstaand overzicht is de geactualiseerde raming weergegeven. ,

Tabel 2 Raming benodigde stikstofruimte voor hippische kavels Grandorse Kavel Gemiddeld aantal paarden/pony’s 1A 1 2A 2 3A 3 4 Stallencomplex De Peelbergen 5 6 Travers Horse Facility 7 8 9 10 11 Manege D’n Umswing

Emissie in kg NH3/jaar

30 30 30 30 30 30 150 * 50 40 60 45 45 40 40 + 25 paarden en 25 pony’s

Totaal

150 150 150 150 150 150 750 250 200 300 225 225 200 160 + 2025,

3.4125, kg

* Voor het Stallencomplex De Peelbergen (kavel 4) is intussen een aanvraag om een vergunning Wet natuurbescherming ingediend die is gebaseerd op gemiddeld 80 paarden op jaarbasis , gebruik van mobiele werktuigen binnen de inrichting en de verkeersaantrekkende werking. Op basis van deze aanvraag is voor gemiddeld 80 paarden 400 kg NH3/jaar nodig en voor verkeer en mobiele werktuigen (NOx-emissie ‘vertaald’ naar ammoniakemissie) nog maximaal 40 kg NH3/jaar. Ofwel een raming van 440 kg NH3/jaar (= verschil van – 310 kg NH3/jaar t. o. v. de raming in voorgaande tabel).

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

19

P217191. 008

De gemeente Horst aan de Maas heeft (peildatum september 2023) met 7 veehouders definitieve overeenkomsten gesloten t. b. v. het intrekken van vergunningen stikstofruimte voor Grandorse. Ten opzichte van de hiervoor beschreven raming is er nog extra stikstofruimte nodig maar kan wel al een groot deel voorzien worden in de benodigde stikstofruimte voor Grandorse. De beschikbare depositieruimte is van een zodanige omvang dat een groot deel van de voorgestane ontwikkeling gerealiseerd kan worden ook als er geen extra stikstofdepositie zou worden verworven. Er wordt nog steeds onderhandeld met meerdere potentiële saldogevende partijen. Mochten er anders dan verwacht geen extra stikstofrechten aangekocht kunnen worden vóór vaststelling van het bestemmingsplan dan zal het maximale aantal paarden op de nog uit te geven kavels in het bestemmingsplan Grandorse verlaagd moeten worden ten opzichte van de hiervoor beschreven raming en deze aantallen worden dan opgenomen in het bestemmingsplan. ,

,

,

,

,

Het aantal paarden op kavel 4 voor Stallencomplex De Peelbergen kan voor vaststelling ook aangepast worden naar het gemiddelde aantal paarden waarvoor een Wnb-vergunning is aangevraagd en ammoniak is aangekocht uit de depositiebank. Als de aangevraagde vergunning vóór vaststelling van het bestemmingsplan inmiddels verleend en onherroepelijk is kan betreffende vergunning ‘één op één ingepast’ worden in het bestemmingsplan en vormt daarmee het stikstofplafond voor kavel 4 (Stallencomplex De Peelbergen). Dus voorafgaand

vaststelling van het bestemmingsplan wordt op basis van de op dat moment beschikbare stikstofruimte bepaald wat de maximaal toe te kennen hoeveelheid stikstof per hippische kavel wordt met daarbij een raming van het maximaal aantal paarden voorzien van AERIUS verschilberekeningen. Bij het vast te stellen bestemmingsplan worden de actuele AERIUS berekeningen bijgevoegd c. q. opgenomen als bijlagen in de planregels. aan

,

Op de volgende drie kaarten is een vergelijking gemaakt van de stikstofdepositie op basis van de geprognotiseerde (maximale) behoefte aan stikstofruimte versus de actuele beschikbare depositie van de saldogevende partijen die reeds in de depositiebank zitten rekening houdend met afroming van de emissie van de saldogevers. ,

20

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

P217191. 008

Figuur 5a Saldo stikstofdepositie na externe saldering met 7 veehouderijen en 0% afroming (Aerius Calculator v2022 , sept 2023)

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

21

P217191. 008

Figuur 5b Saldo stikstofdepositie na externe saldering met 7 veehouderijen en 30% afroming (Aerius Calculator v2022 , sept 2023)

22

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

P217191. 008

Figuur 5c Saldo stikstofdepositie na externe saldering met 7 veehouderijen en 50% afroming (Aerius Calculator v2022 , sept 2023)

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

23

P217191.008

Uit

voorgaande

kaarten

bijbehorende Aerius berekeningen blijkt dat er bij 50% afroming op delen van de Maasduinen, Boschhuizerbergen, Strabrechtse Heide en de rand van de Deurnesche Peel & een tekort bestaat aan depositieruimte, maar dat er voor andere delen van deze Mariapeel nog Natura2000-gebieden de depositie ten gevolge van de emissies van de saldogevers groter is dan de depositie ten gevolge van de geprognotiseerde behoefte aan depositieruimte. en

Tabel 3a: Berekeningsresultaten verschilberekening

Natura 2000

7 saldogevers

gebied

en

maximaal

planvoornemen Grootste afname

Grootste toename

(mol N/ha/jaar) %

(mol N/ha/jaar)

afroming

0%

30%

50%

0%

30%

50%

Maasduinen

0,11

0,15

0,19

2,31

1,50

0,96

0,00

0,00

0,13

20,57

14,02

9,65

0,00

0,00

0,08

1,07

0,65

0,37

0,00

0,01

0,02

0,56

0,37

0,24

0,00

0,00

0,00

1,91

1,26

0,83

0,00

0,00

0,93

0,63

0,45

0,00

3,30

2,27

1,58

0,00

0,00 0,00 0,00

0,00

1,25

0,85

0,59

0,00

0,00

0,00

1,83

1,25

0,86

Deurnesche

Peel &

Mariapeel

Boschhuizerbergen Strabrechtse Heide &

(geanonimiseerd) MM

Groote Peel Weerter-

en

Budelerbergen

Leudal

0,00

Sarsven & De

Banen

Swalmdal bron: Aerius Calculator

v2023)

stikstofdepositie door verkeer is erg klein in verhouding tot de stikstofdepositie t.g.v. het huisvesten van paarden binnen het plangebied Grandorse. Daarom is de raming van de behoefte gebaseerd op het maximale aantal paarden per kavel. De

Voor

Stallencomplex De Peelbergen is er sprake van een overschatting van het gemiddelde aantal paarden ten opzichte van de lopende aanvraag om een natuurvergunning (aanvraag ziet toe op gemiddeld 80 paarden en de raming in dit MER ziet toe op gemiddeld 150 paarden). In de bijlagen zijn ook berekeningen bijgevoegd waarin voor kavel 4 is uitgegaan van gemiddeld 80 paarden. Zie de berekende toename in stikstofdepositie in navolgende tabel. Tabel 3b: Berekende

Natura 2000

toename

o.b.v. 7 saldogevers, maximaal

gebied

planvoornemen

en

kavel 4 gemiddeld 80 paarden

Grootste toename

(mol N/ha/jaar) %

afroming

0%

30%

50%

Maasduinen

0,08 0,00

0513 0,00

0,16 0,00

0,00

0,00

0,05

0,00

0,01 0,00 0,00

0,01

0,00 0,00 0,00

0,00

Deurnesche

Peel &

Mariapeel

Boschhuizerbergen Strabrechtse Heide &

(geanonimiseerd) MN

Groote Peel

0,00

Weerter-

0,00

en

Budelerbergen

Leudal Sarsven & De

0,00 Banen

Swalmdal bron: Aerius Calculator

24

0,00 0,00

0,00 0,00 0,00 0,00

v2023)

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse

—

gemeente

Horst

aan

de

Maas

P217191. 008

Binnen de extra marge kan er ruimschoots voorzien worden in de behoefte

stikstofruimte voor het verkeer bezoekers ondergeschikte stikstofbronnen binnen de inrichtingen. Dit neemt niet weg dat de exploitanten van de hippische kavels moeten aantonen dat het totale plan met alle stikstofbronnen niet leidt tot een toename van stikstofdepositie op Natura2000 gebieden. De ontwikkelaars van de hippische kavels kopen de aan de kavel toegewezen ‘stikstof-ontwikkelruimte’ van de gemeente Horst aan de Maas die de stikstofrechten van de saldogevers heeft verworven. Als voor een initiatief of een latere uitbreiding meer depositieruimte nodig is dan moeten de initiatiefnemers via de gemeente (depositiebank) of zelf extra stikstofruimte aankopen door middel van (zelfstandige) externe saldering. En een vergunningaanvraag Wet natuurbescherming verkrijgen op basis van de toegekende en mogelijk zelf aangekochte stikstofrechten. (o. a. voor

aan

van evenementen) en

,

,

Voor kavel 4 (Stallencomplex De Peelbergen) is in Aerius Calculator v2023 het projecteffect berekend o. b. v. 80 paarden een schatting van inzet van mobiele werktuigen binnen het stallencomplex en de verkeersbewegingen van en naar het stallencomplex en het terrein van het ECdP. De lijnbronnen voor aan- en afrijdend verkeer zijn doorgetrokken tot aan de A67 als worstcase benadering. Deze berekening is ook gemaakt voor alleen het verkeer tijdens evenementen van en naar het ECdP terrein. De rekenresultaten zijn worstcase en indicatief en weergegeven in tabel 3c. ,

Het publiek rijdt direct naar de evenementen parkeerplaatsen en bij grotere evenementen naar één van de twee noodoverloop parkeerplaatsen. Het (ontwerp) bestemmingsplan Grandorse staat jaarlijks maximaal 175. 000 bezoekers toe met maximaal 10. 000 bezoekers per evenement. Dit komt overeen met maximaal 175 evenementen x maximaal 4. 200 te parkeren auto’s = maximaal 73. 500 auto’s per jaar ofwel 147. 000 lichte voertuigbewegingen per jaar. ,

,

Tabel 3b: Berekend projecteffect kavel 4 gemiddeld 80 paarden , mobiele werktuigen verkeer (incl. evenementen ECdP)

Natura 2000 gebied

Deurnesche Peel & Mariapeel Maasduinen Boschhuizerbergen Groote Peel Weerter- en Budelerbergen Leudal Swalmdal Strabrechtse Heide & Beuven Sarsven & De Banen

Projecteffect (mol N/ha/jaar)

Projecteffect (mol N/ha/jaar)

Kavel 4: 80 paarden , mobiele werktuigen en verkeer + evenementen EcDP: maximale verkeersgeneratie evenementen (deelnemers en bezoekers)

EcDP evenementen: maximale verkeersgeneratie evenementen (deelnemers en bezoekers)

031

003

006 005 004 002

001

,

,

,

,

,

-

,

001

,

-

002 002 001

,

,

-

,

-

,

-

001

-

,

(bron: Aerius Calculator v2023)

Aanvulling MER bestemmingsplan Grandorse – gemeente Horst aan de Maas

25

P217191. 008

In de planregels van het bestemmingsplan is een stikstofemissie- en plafondregeling opgenomen waarbij er een relatie is gelegd met de beschikbare stikstofdepositieruimte (via de saldogevers) specifiek aangekocht en in de depositiebank gestort t. b. v. de gebiedsontwikkeling Grandorse. Op deze wijze is er verzekerd dat het bestemmingsplan Grandorse niet kan leiden tot een toename van de stikstofdepositie op voor stikstof gevoelige en overbelaste Natura2000-gebieden. Omdat er sprake is voor de meeste delen van de Natura2000-gebieden sprake is van een overschot aan depositieruimte (de bank moet immers voorzien in dekking van de meest kritische hexagonen) en omdat de gezamenlijke emissie en depositie van de saldogevers per saldo daarom veel groter is dan de gezamenlijke emissies en deposities van de saldonemers en omdat de emissie van de saldogevers wordt afgeroomd zal er per saldo sprake zijn van een daling van de stikstofdepositie. ,