01c Jaarstukken 2024
Tekst van het document
Gemeente Horst aan de Maas
Jaarstukken 2024
Programma
Jaarstukken 2024
1
Inhoudsopgave Inleiding
3
Kijk op Jaarstukken 2024
5
1. Vitale kernen 1.1 Wonen, bouwen en bouwgrondexploitaties Woonwagenstandplaatsen Flexwonen 1.2 Bereikbaarheid, verkeersveiligheid en mobiliteit 1.3 Inwonersparticipatie en -initiatieven 1.4 Sport, leefstijl en gezondheid 1.5 Cultuur, historie en erfgoed
6 6 7 7 7 8 9 10
2. Een sterke sociale basis 2.1 Een sterke sociale basis 2.2 Van zorg naar gezondheid 2.3 Werken vanuit de bedoeling 2.4 Meedoen 2.5 Onderwijs 2.6 Ontwikkeling van taal en digitale vaardigheden
11 11 12 14 15 15 16
3. Een natuurlijk & vitaal landelijk gebied 3.1 Ruimte 3.2 Openbaar groen, bossen en landschap
17 17 18
4. Duurzaam Horst aan de Maas 4.1 Milieu en duurzaamheid 4.2 Klimaatadaptatie en riolering 4.3 Afvalverwijdering
20 20 21 22
5. Toekomstbestendige en innovatieve economie 5.1 Vrijetijdseconomie 5.2 Landbouw, tuinbouw en Veehouderij Veehouderij Voedingstuinbouw, fruitteelt, boomkwekerij 5.3 Economische zaken
24 24 25 25 25 26
6. (Arbeids)migratie en integratie 6.1 Arbeidsmigranten 6.2 Nieuwkomers
28 28 29
7. Gezonde, duurzame en ondernemende organisatie 7.1 Burgerzaken 7.2 Openbare Orde & Veiligheid 7.3 Toezicht en handhaving 7.4 Overhead 7.5 Organisatieontwikkeling 7.6 Algemene baten en lasten 7.7 Algemene dekkingsmiddelen
31 31 32 33 34 34 36 36
Inhoudsopgave
Jaarstukken 2024
2
Jaarstukken 2024 inleiding Geachte leden van de gemeenteraad, Voor u ligt de jaarrekening over 2024. We sluiten dit jaar af met een positief resultaat. Het was een bewogen jaar, waarin we met hernieuwde energie en in goed samenspel tussen bestuur en organisatie veel van het Hoofdlijnen Akkoord hebben gerealiseerd.
“We slagen er beter in om exacter te begroten en de plannen en voornemens daadwerkelijk uit te voeren.”
Passend in de traditie van onze gemeente sluiten we 2024 af met een positief resultaat: 6,4 miljoen. We stellen voor om ruim 2 miljoen daarvan over te hevelen naar 2025 en de overige 4 miljoen toe te voegen aan de algemene reserve. Daarmee bouwen we aan een stevige buffer, met het oog op het ravijnjaar. Het bedrag dat we jaarlijks overhouden wordt overigens steeds kleiner. We slagen er beter in om exacter te begroten en de plannen en voornemens daadwerkelijk uit te voeren. In de jaarrekening rapporteren wij uitvoerig over de afwijkingen, zodat u zich een beeld van onder- en overbesteding kunt vormen. We zijn trots op wat we in 2024 met elkaar hebben bereikt. Op het gebied van woningbouw zijn we koploper in Limburg. De ingezette koers zetten we onverminderd voort, met opnieuw prachtige realisatiecijfers.
In het sociaal domein is een belangrijke beweging ingezet: van zorg naar gezondheid. Gezien de demografische ontwikkelingen en de krapte op de arbeidsmarkt, willen we zware zorgvragen helpen voorkomen en de zorg toekomstbestendig maken. Ook zijn we gestart met een persoonlijke aanpak voor inwoners met geldproblemen, gericht op het versterken van grip op het eigen leven. Binnen het fysieke domein hebben we het proces rond de Omgevingsvisie bijgestuurd en herijkt, deze hebben we uitvoerig getoetst bij onze inwoners en we kunnen concluderen dat dit positief heeft uitgewerkt. Daarmee zitten we op schema om in 2025 tot besluitvorming te komen. Ook op het gebied van klimaatadaptatie en wateroverlast boeken we vooruitgang. Niet altijd in het tempo dat we wensen, maar stapje voor stapje maken we letterlijk meters. Inleiding
Jaarstukken 2024
3
Wij hebben ons ingezet voor de toekomst van onze agrarische sector en dat blijven we doen. Door ruimte te bieden aan ondernemerschap, door gezondheid en bedrijvigheid meer in balans te brengen en mee te werken aan toekomst bestendige locaties. Soms worden we overvallen door nieuwe wetgeving of jurisprudentie – zoals bij de spuitzones - en daar zoeken we naar pragmatische oplossingen waarin de eerdergenoemde balans terugkomt. Bij arbeidsmigratie hebben we vooral aandacht besteed aan het verbeteren van de leef- en werkomstandigheden van de arbeidsmigranten en het beperken van overlast voor omwonenden. Ook hebben we de basis gelegd voor nieuw beleid, waarvan de uitgangspunten medio 2025 ter vaststelling aan de gemeenteraad worden aangeboden. Onze organisatie heeft in 2024 stappen gemaakt. Structuur, werkwijze en inrichting zijn verankerd. Daarnaast is hard gewerkt aan de dienstverlening. Zowel in kwaliteit, doorlooptijden, de bedoeling voorop en communicatie is flinke vooruitgang geboekt. Er ligt nog een aantal uitdagingen voor ons, maar met de grote betrokkenheid van onze medewerkers en fijne werksfeer krijgen we dat gegarandeerd voor elkaar. Daarnaast is veel aandacht besteed aan het goede bestuurlijke en ambtelijke samenspel. Denk aan werkafspraken over informatievoorziening, omgangsvormen en themabijeenkomsten. Dit betaalt
“Het is dankzij de samenwerking met inwoners, ondernemers, verenigingen, de gemeenteraad en onze collega’s dat we samen steeds verder komen.”
zich terug in de kwaliteit en sfeer tijdens raadsavonden. We kijken terug op een intensief maar vooral productief jaar. We hebben veel bereikt voor onze inwoners. Dat hebben we niet alleen gedaan. Het is dankzij de samenwerking met inwoners, ondernemers, verenigingen, de gemeenteraad en onze collega’s dat we samen steeds verder komen. En ook die samenwerking wordt elk jaar beter. Met plezier en vertrouwen kijken wij vooruit. B&W van de gemeente Horst aan de Maas
Inleiding
Jaarstukken 2024
4
Kijk op de Jaarstukken 2024
Totale inkomsten
€189,9 Miljoen
1
Algemene uitkering uit gemeentefonds
€ 83,0 miljoen
2
Overige uitkeringen
€ 45,8 miljoen
& algemene baten
Resultaat
Totale uitgaven
€6,4 Miljoen
€183,7 Miljoen
1
€ 36,3 miljoen
Bouwgrondexploitaties, verpachtingen en overige economische zaken
€ 8,9 miljoen
4
Onttrekking reserves
€ 17,9 miljoen
3 5
Heffingen en belastingen
€ 55,1 miljoen
Een sterke sociale basis
Vitale kernen 3
2
€ 8,0 miljoen
Een natuurlijk vitaal en landelijk gebied
4
€ 12,0 miljoen
Duurzaam Horst aan de Maas
Inkomsten uit heffingen: Onroerende zaakbelasting (OZB)
€ 16,15 mln.
Afvalstoffenheffing en reinigingsrecht €
4,56 mln.
Rioolheffing
€
6,11 mln.
Toeristenbelasting
€
4,29 mln.
Baten reclame belasting
€
0,10 mln.
Baten precariobelasting
€
0,03 mln.
Baten begraafplaatsrechten
€
0,02 mln.
Baten marktgelden
€
0,02 mln.
Overige heffingen
€
2,99 mln.
Totaal
5
€ 6,9 miljoen
(Arbeids)migratie en integratie
Een toekomst-bestendige en innovatieve economie
€ 34.26 miljoen
7 Een gezonde, duurzame en ondernemende gemeentelijke organisatie
6
€ 52,0 miljoen
€ 13,3 miljoen
1. Vitale kernen 9%
19%
11%
19%
Lasten 2024: -36.281
14%
Baten 2024: 20.411
21%
12%
Bouwen en wonen
34%
Bouwgrondexploitaties woningen Bereikbaarh. verkeersveiligh. mobiliteit
33%
Cultuur, historie en erfgoed Sport
4%
Inwonersparticipatie en -initiatieven
12%
6%
6%
Gezondheid Storting / onttrekking reserves
1%
Saldo 2024:
-15.870
1.1 Wonen, bouwen en bouwgrondexploitaties We hebben in 2024 219 vergunningen verleend. Dat maakt dat we sinds de vaststelling van het Masterplan Wonen inmiddels 922 woningen hebben vergund. Daarmee liggen we ruim op koers. Sinds 2021 zijn er 702 woningen ook daadwerkelijk gerealiseerd. We hebben een rijkssubsidie van € 2,4 miljoen toegekend gekregen voor de projecten ‘t Maoleveld en d’n Crouwel in Sevenum. In 2024 zijn we gestart met een uitgebreid woononderzoek dat belangrijke input gaat leveren voor het nieuwe Volkshuisvestingsprogramma voor de periode 2026-2031. We hebben nieuwe samenwerkingsafspraken gemaakt met de woningcorporaties en huurdersbelangenverenigingen voor 2025 en 2026. In de regio is gewerkt aan het actualiseren van de Woondeal en het opstellen van een huisvestingsverordening.
1. Vitale kernen
Jaarstukken 2024
6
Woonwagenstandplaatsen Het college heeft in 2024 het participatieplan vastgesteld en gekozen om in Meerlo de bestaande woonwagenlocatie uit te breiden met 2 extra plekken. De participatie en onderzoeken voor de benodigde ruimtelijke procedure voor de locatie Meerlo zijn opgestart. Eind 2024 heeft het college besloten om in Sevenum een nieuwe locatie te ontwikkelen met in totaal 8 woonwagenstandplaatsen. Dit om de bestaande 3 standplaatsen aan de Van Vlattenstraat naar de nieuwe locatie te verplaatsen. Om te bepalen waar we woonwagenstandplaatsen in Horst en Sevenum toevoegen, is een
“Om te bepalen waar we woonwagenstandplaatsen in Horst en Sevenum toevoegen, is een onafhankelijk locatie onderzoek uitgevoerd.”
onafhankelijk locatieonderzoek uitgevoerd. Het is nog niet gelukt een keuze te maken voor de locaties. Dit komt omdat we in Horst een verandering in de behoefte zien en het een complex proces is om tot een geschikte locatie te komen. We staan op het punt om een keuze te maken. In Sevenum is een locatie op het oog, maar zijn wij nog in gesprek met de grondeigenaar om afspraken te maken.
Flexwonen We hebben in 2024 een rijkssubsidie ‘Stimuleringsregeling Flex- en Transformatiewoningen’ ontvangen voor de flexwonen locaties in America en Horst. Voor de locatie in Meerlo vragen we deze aan zodra de volgende tranche opent. Woningbouwers zijn geselecteerd en een voorlopige gunning is verleend aan twee woningaanbieders. Een concept verhuurovereenkomst is overeengekomen met Wonen Limburg. De omgevingsvergunning voor de locatie America is aangevraagd en de omgevingsvergunning voor de locaties Horst en Meerlo zijn verder voorbereid.
1.2 Bereikbaarheid, verkeersveiligheid en mobiliteit We hebben in 2024 gewerkt aan een goede bereikbaarheid van voorzieningen, een sterke infrastructuur in en tussen onze kernen en de verkeersveiligheid. Dit zijn belangrijke voorwaarden voor vitale kernen. Wat hebben we nog meer gedaan:
• •
We hebben geïnvesteerd in het behoud en de kwaliteit van onze wegen; Onderhoudswerkzaamheden uitgevoerd in diverse kernen. Onder andere Sevenum, Grubbenvorst, America, Meterik en het buitengebied;
•
Onderhoud (op basisniveau) aan de wegen uitgevoerd om deze gedurende de maximale levensduur functioneel en veilig te houden;
1. Vitale kernen
Jaarstukken 2024
7
• •
Een nieuw wegbeheerplan 2024 - 2027 vastgesteld; Geïnvesteerd in de belangrijkste knelpunten op het gebied van onderhouden wegen, verkeersveiligheid en verduurzaming van mobiliteit. denk hierbij aan: n
Aanpassingen in de infrastructuur voor de transitie van fossiele brandstoffen naar alternatieven zoals elektrisch rijden;
n
Fysieke aanpassingen zoals betere voorzieningen voor de langzame verkeersdeelnemers t.b.v. de overstap van auto naar actieve mobiliteit (lopen en fietsen) en OV;
n
Verkeersmaatregelen om de hinder voor de omgeving door autoverkeer (fijnstof, geluid etc.) te verminderen.
n
De gebiedsontsluitingsweg (GOW 30) is een nieuwe wegcategorie die tussen de huidige 30- en 50 kilometerzonewegen ligt. Voor de invoering hiervan hebben we grote infrastructurele veranderingen doorgevoerd, zoals het aanpassen van de bestekken en het verlagen van de maximumsnelheid van 80 km/h naar 60 km/h waar dat mogelijk is. Deze verlaging van 80 naar 60 km/h is in 2024 uitgevoerd in Grubbenvorst en op de route tussen Grubbenvorst en Broekhuizen.
n
Het terugdringen van de risico’s van vracht- en landbouwverkeer in onze kernen.
n
Ook hebben we door middel van bewustwordingscampagnes het gedrag van verkeersdeelnemers onder de aandacht gebracht.
n
Regionaal is vanuit Trendsportal geïnvesteerd in de verduurzaming van mobiliteit, waaronder in de logistieke aanpak, fietsstimulering en duurzaam leervervoer.
n
Ook is in 2024 een nieuw Mobiliteitsprogramma vastgesteld met bijbehorend uitvoeringsprogramma.
1.3 Inwonersparticipatie en -initiatieven In 2024 zijn er voor het eerst subsidies verstrekt op basis van het nieuwe subsidiekader “Samen werken aan vitale gemeenschappen” en de nieuwe subsidieregelingen. Dit op basis van de uitgangspunten gelijkwaardigheid en vertrouwen. Door de manier waarop de regelingen zijn ingericht hebben we regels tussentijds bij kunnen stellen. Zo zijn verenigingen en (vrijwilligers) organisaties er niet op achteruit gaan. Voor enkele verenigingen en (vrijwilligers)organisaties was in 2024 een financiële overgangsregeling van toepassing. Voor alle regelingen zijn we in 2024 binnen het gestelde subsidieplafond gebleven. Ook is het herijkte accommodatiebeleid in 2024 vastgesteld. In dit accommodatiebeleid staan niet de gebouwen centraal, maar de activiteiten die plaatsvinden in de accommodatie en de meerwaarde hiervan voor het dorp en/of gemeenschap. Het uitgangspunt is dat de activiteit leidend is en de accommodatie volgend. Daarnaast is de bijbehorende Subsidieregeling investeringssubsidies maatschappelijke accommodaties gemeente Horst aan de Maas vastgesteld. Hierin staan de inhoudelijke en financiële kaders om in aanmerking te komen voor subsidie voor de bouw, renovatie, uitbreiding, verduurzaming van en groot onderhoud aan maatschappelijke accommodaties. Deze subsidieregeling is met ingang van 1 januari 2025 ingegaan. 1. Vitale kernen
Jaarstukken 2024
8
Ken de dorpen In 2024 zijn we gestart om de dorpen te leren kennen en om een dorpsfocus te maken met de dorpen. Dat geeft inzicht, maar vraagt ook om een andere manier van werken. Een gebiedsgerichte manier van werken waarbij we onderdeel willen zijn van het dorp en werken in partnerschap aan een vitale toekomst voor elk dorp. De basis is gelegd en in 2025 gaan we dit verder uitbouwen met gebiedsmakelaars die in de dorpen zichtbaar zijn en de spil vormen tussen gemeente en de dorpen.
1.4 Sport, leefstijl en gezondheid We hebben in 2024 uitvoering gegeven aan het plan van aanpak Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Concreet betekent dit dat alle activiteiten en werkzaamheden die hebben plaatsgevonden in het teken stonden van het ontwikkelen van een samenhangende lokale aanpak op het gebied van gezondheid, sport en bewegen én sociale basis. In 2024 is uitvoering gegeven aan het Transitieplan Sport aan de Maas. Concreet betekent dit dat alle werkzaamheden die hebben plaatsgevonden in het teken stonden van de beweging: van zorg naar gezondheid, van genezen naar preventie, van kwetsbaar naar vitaal en van aan de kant staan naar inclusief. Hierbij is onder meer intensief samengewerkt met alle basisscholen, het Dendron College, Kinderopvang ‘t Nest, De Zorggroep, Dichterbij en PSW. Voor inwoners met een beperking is het o.a. mogelijk gemaakt om deel te nemen aan lokale evenementen, zoals het ‘prikkelarm’ schaatsen en deelname aan de Urban run tijdens ‘t Rundje um ut Hundje.
“Vanuit de sociale basis is er zowel regionaal als lokaal verder gebouwd aan vitale gemeenschappen.”
Alle kinderen uit de groepen 3, 4 en 7 zijn gescreend op hun motoriek. Kinderen met een motorische achterstand hebben een tijdelijk aangepast beweegprogramma aangeboden gekregen van onze sportconsulenten. Dat programma is ook uitgevoerd bij SOOOOL (Dendron). Tevens is waar nodig bij deze kinderen ondersteuning geboden bij een passende sportkeuze via de inzet van onze beweegmakelaar.
Voor de doelgroep ouderen uit Horst aan de Maas zijn vitaliteitsbijeen komsten georganiseerd in diverse dorpen. Het primaire doel hiervan is ouderen met een valrisico te screenen en door te verwijzen naar een valtraining. ‘Bijvangst’ van deze bijeenkomsten is echter dat een groot gedeelte van de bezoekers van deze bijeenkomsten vervolgens gestimuleerd werd om meer te gaan bewegen. Met inzet van de beweegmakelaar zijn ouderen waar nodig verwezen naar een passend beweegaanbod. Daarnaast is afgelopen jaar in enkele dorpen ook ingezet op ‘veilig fietsen’, via het programma Doortrappen. 1. Vitale kernen
Jaarstukken 2024
9
Vanuit de sociale basis is er zowel regionaal als lokaal verder gebouwd aan vitale gemeenschappen, waaronder de doorontwikkeling van de ketenaanpak Welzijn op Recept. Ook is de ontwikkeling van regionale projecten gestimuleerd. Denk hierbij aan het vormen van ondersteunende netwerken of cirkels van informele zorgverleners in de buurten en wijken waar de 65 plussers wonen en het ontwikkelen van de veerkracht en talent van jongeren.
1.5 Cultuur, historie en erfgoed •
In 2024 is het huidige cultuurbeleid geëvalueerd door middel van het inzetten van een verenigingsmonitor en een inwonersonderzoek. De resultaten zijn samengevat en verwerkt in een infographic. Tijdens de culturele netwerkbijeenkomst zijn we hierover in gesprek gegaan met het lokale veld. Alle input heeft geleid tot een nieuw cultuurprogramma 2030 dat we (naar verwachting) begin 2025 vaststellen.
•
In 2024 is ook de samenwerking versterkt met IN! Horst aan de Maas en het Gezond en Actief Leven Akkoord (GALA). Samen met partners uit het sociaal domein heeft er een verdieping- en inspiratie dag plaatsgevonden op het thema cultuur als middel, door middel van de Cultuursafari. Dit vormt de basis voor het uitwerken van 2 concrete projecten waarbij we cultuur als middel inzetten en een bijdrage levert aan de (netwerk) beweging van IN! Horst aan de Maas.
•
In 2024 is een volledige inventarisatie uitgevoerd van het erfgoed in Horst aan de Maas. Daarmee is voor archeologie, cultuurlandschap, historische stedenbouw en bouwkunst inzichtelijk gemaakt welke waarden aanwezig zijn en welke kwaliteiten deze vertegenwoordigen. De inventarisatie is voorbereid en gedeeld met erfgoedpartners en is nu al een bron van inspiratie voor verder onderzoek en de ontsluiting van erfgoed. De inventarisatie staat aan de basis van het erfgoedbeleid: op basis hiervan hebben we inhoud gegeven aan de ambities, doelen en keuzes in de concept-omgevingsvisie. In 2025 wordt het erfgoedbeleid op het niveau van het programma onder de Omgevingswet vastgesteld en de uitvoering gestart. Zodat we in 2026 werken conform de vereisten van de Omgevingswet en inzichtelijk hebben welke subsidie- en stimuleringsmaatregelen haalbaar zijn ten behoeve van het behouden, herstellen en versterken van het erfgoed.
•
In 2024 is de Bibliotheekorganisatie versterkt en geprofessionaliseerd, mede dankzij de specifieke uitkering robuuste bibliotheek. Daarnaast is gestart met de planontwikkeling voor een gemeente breed informatiepunt in de bibliotheek en is de eerdere investering in de programma’s Bibliotheek op School en Boekstart verder afgerond.
1. Vitale kernen
Jaarstukken 2024
10
2. Een sterke sociale basis 1% 9%
8%
23%
8%
34%
Lasten 2024: -55.138
Zorg
Baten 2024: 15.317
Werk en inkomen
57%
Onderwijs Storting / onttrekking reserves
60%
Saldo 2024:
-39.821
2.1 Een sterke sociale basis In 2024 is geïnvesteerd in het versterken van de sociale basis en het betaalbaar en beschikbaar houden van professionele zorg voor inwoners die dit echt nodig hebben.
•
Er is gestart met een nieuwe aanpak om inwoners met geldzorgen en financiële uitdagingen te ondersteunen. Dit met als doel om stress te verlagen en stabiliteit te creëren. De werk wijze omvat het persoonlijk uitnodigen van inwoners die al bekend zijn bij de gemeente, evenals het bereiken van anderen via samenwerkingspartners. Om meer inwoners die het nodig hebben te ondersteunen, hebben we daarnaast de inkomensgrens van ons aanbod inkomensondersteuning verhoogd (en op één lijn getrokken) naar 130% van de bijstandsnorm. Hierdoor kunnen wij ook werkenden helpen en inwoners met een AOW-uitkering.
•
We hebben samen met Zelfregie een lokale samenwerking met ervaringsdeskundigen opgestart. Vanuit hun ervarings deskundigheid dragen ervaringswerkers bij aan het redeneren vanuit de leefwereld van een inwoner of een gezin. De ervaringswerkers zijn inzetbaar ter ondersteuning van inwoners, maar ook voor het meedenken op casuïstieken beleidsniveau.
•
In het najaar van 2024 hebben alle inwoners uit Horst aan de Maas een eerste Meedoen krant ontvangen. De krant geeft informatie aan inwoners over waar het beleid rondom een sterke sociale basis over gaat en op welke vlakken de gemeente inwoners kan ondersteunen bij meedoen in de gemeente. 2. Een sterke sociale basis
Jaarstukken 2024
11
2.2 Van zorg naar gezondheid Het huidige systeem van zorg en ondersteuning is onhoudbaar. De enige manier om ook toekomstige generaties de zorg te kunnen bieden die ze nodig hebben, is door te zorgen dat minder mensen zorg nodig hebben. Met de transformatie van zorg naar gezondheid, willen we ervoor zorgen dat iedereen de hulp krijgt die hij nodig heeft. Inwoners worden eerder geholpen, waardoor we een zware zorgvraag kunnen voorkomen. De belangrijkste resultaten voor 2024 zijn:
•
We hebben het netwerk van partners rondom IN! verder uitgebouwd tijdens de netwerkconferentie in juni 2024. Samen met de partners is richting en uitvoering gegeven aan de IN! preventieaanpak. Er zijn speerpunten geformuleerd voor het vervolg, waarbij de focus ligt op de beschermende rol van ouders bij het opgroeien van het kind.
•
We hebben uitvoering gegeven aan ons plan van aanpak GALA waarbij we beschikbare middelen slim combineren om onze doelen te realiseren. Dit doen we vanuit een samenhangende lokale aanpak (IN!) op drie uitvoeringslijnen, sport, bewegen & cultuur, gezondheid & sociale basis. De focus ligt op het versterken van de leefomgeving, waarin gezond gedrag gepromoot wordt. Concreet betekent dit dat alle werkzaamheden die hebben plaatsgevonden in het teken stonden van de beweging van zorg naar gezondheid, van genezen naar preventie, van kwetsbaar naar vitaal en van aan de kant staan naar inclusief.
n
Sport, bewegen en cultuur: Naast het Transitieplan Sport aan de Maas (zie 1,4 Sport, leefstijl en gezondheid) heeft gemeente Horst aan de Maas zich per 1 september 2024 aangesloten bij het Volwassenenfonds Sport en Cultuur. Dit is een voorziening die op een laagdrempelige manier bevordert dat volwassen inwoners met een inkomen tot 130% van de bijstandsnorm duurzaam kunnen deelnemen aan sportieve of culturele activiteiten.
n
Gezondheid: Er is zowel ingezet op regionale en lokale ontwikkelingen. Er is gewerkt aan het realiseren van een lokale ketenaanpak Kansrijke Start. Samen met de regiogemeenten en de zorgverzekeraar is de ketenaanpak valpreventie uitgevoerd.
Daarnaast is er gewerkt aan het verminderen van het percentage inwoners dat kampt met overgewicht en obesitas middels de ketenaanpakken KeiGezond en GLI. Vanuit IN! is ingezet op een integrale aanpak op middelengebruik met een focus op het aantrekkelijker en vanzelfsprekender maken van gezonde keuzes vanuit de methodische aanpak van het landelijke OKO model (‘Opgroeien in een Kansrijke Omgeving’).
2. Een sterke sociale basis
Jaarstukken 2024
12
n
Sociale basis: Vanuit de sociale basis is er zowel regionaal als lokaal verder gebouwd aan vitale gemeenschappen, waaronder de doorontwikkeling van de ketenaanpak Welzijn op Recept, de inzet van jongeren- en opbouwwerkers vanuit Synthese en het realiseren van laagdrempelige fysieke ontmoetingsplekken in de kernen. Tevens is de ontwikkeling van regionale projecten gestimuleerd. Daarbij ging het zowel om het vormen van ondersteunende netwerken of cirkels van informele zorgverleners in de buurten en wijken waar de 65 plussers wonen als om het ontwikkelen van de veerkracht en talent van jongeren.
•
We hebben Sociale Kracht Sessies georganiseerd: dit zijn bijeenkomsten waarin professionals, vrijwilligers en inwoners elkaar ontmoeten, waar zij kennis delen, waar nieuwe samenwerkingen ontstaan en nieuwe initiatieven opbloeien. Ook ondersteunen we inwoners bij het opzetten van naoberzorgcirkels: dit zijn lokale initiatieven waarbij inwoners elkaar helpen als zij vragen hebben (matchen vraag-aanbod). Er is in 2024 een naobercirkel in Broekhuizenvorst opgezet. En er is een start gemaakt met het opzetten van een naobercirkel in Hegelsom. Inwoners ervaren dit als prettig en het vergroot de gemeenschapszin in straten en buurten. De bereidheid
“De bereidheid om iets voor elkaar te doen is groot.”
om iets voor elkaar te doen is groot. We zoeken ook naar verbinding tussen naobercirkels onderling en met onder meer KBO’s omdat naobercirkels een deel van het antwoord kunnen zijn op de uitdagingen van het ouder worden.
•
Via onder meer onze welzijnsstichting Synthese hebben we voorzien in de toenemende vraag aan zorg en ondersteuning. Vooral jongeren, inwoners met financiële vragen en mantelzorgers hebben hierdoor meer en vooral sneller de ondersteuning gekregen die zij nodig hebben. Door de vrij toegankelijke ondersteuning via Synthese zijn inwoners met een hulpvraag snel en laagdrempelig geholpen. In 2024 is sociaal juridische hulp gecontinueerd. Vanwege de toename in hulpvragen is geïnvesteerd in deze vorm ondersteuning. In 2024 is ook de beleidslijn ‘Gelukkig en gezond ouder worden en zijn in Horst aan de Maas’ vastgesteld, met specifieke focus op mantelzorg en inwoners met dementie en hun naasten. Samen met onze partners richten we ons op drie pijlers:
n
Inwoners vinden en zien;
n
Inwoners passend ondersteunen, en;
n
Dit vervolgens duurzaam te borgen in ons integrale beleid vanuit praktijkervaringen.
•
Voor wat betreft het jongerenwerk is er een toenemende behoefte voor de inzet binnen en buiten scholen. Daarover blijven we in gesprek. De voorlichtingen en trainingen bij sociale veiligheid en weerbaarheidstrainingen zijn dan ook goed bezocht in 2024.
2. Een sterke sociale basis
Jaarstukken 2024
13
•
We zijn in 2024 gestart met Mik-Mak plekken. Dit volgt uit de beslissing om het Herstelhuis Noord-Limburg, samen met het Herstelhuis Midden-Limburg, te verhuizen naar Horst aan de Maas. Hier kunnen mensen terecht die door omstandigheden in hun omgeving een tijdelijk verblijf op een andere plek nodig hebben om rust en stabiliteit te creëren. De ervaringswerkers van Zelfregie ondersteunen de inwoners tijdens hun verblijf om te werken aan herstel. Met het Mik-Mak concept is het vertrekpunt ‘impact maken’ en staat de vraag ‘hoe kan het wel?’ centraal, daar waar inwoners vanwege kaders en systeemdenken tussen wal en schip vallen.
•
De huidige raamovereenkomsten Wmo en jeugdhulp hebben wij samen met de MGR en de gemeenten van Noord-Limburg geëvalueerd. Op basis van de uitkomsten van de evaluaties is gewerkt aan het verlengen van deze overeenkomsten of aan een nieuwe inkoop. Onderdeel van deze trajecten was het uitvoeren van tariefonderzoek. Het doel is om ook vanaf 2026 de passende zorg en ondersteuning van goede kwaliteit aan onze inwoners te bieden en te zorgen dat we aanbieders reële tarieven voor deze zorg en ondersteuning betalen.
2.3 Werken vanuit de bedoeling •
We hebben in 2024 verder geïnvesteerd in het werken met de Stabiliteitsaanpak onder meer door medewerkers te trainen en te werken aan hernieuwde houvast. De Stabiliteitsaanpak is gericht op het verlagen van de stress en het creëren van (meer) stabiliteit voor inwoners met (vaak meerdere) problemen. Met de Stabiliteitsaanpak staan ontschotting en redeneren vanuit de leefwereld van inwoners centraal en zijn processen, systemen en kaders ondersteunend aan de oplossingen die nodig zijn om stabiliteit te creëren.
•
We zijn gestart met de Triagetafel Horst aan de Maas, waarmee we twee keer per week samen met politie, Veilig Thuis en het Zorg- en Veiligheidshuis de meldingen van huiselijk geweld en kindermishandeling bespreken en triageren (beoordelen). De Triagetafel draagt bij aan een completer beeld van de gemelde situatie en een sterkere samenwerking, en daarmee aan het eerder en effectiever stoppen van huiselijk geweld.
“D e Triagetafel draagt bij aan een completer beeld van de gemelde situatie en een sterkere samenwerking, en daarmee aan het eerder en effectiever stoppen van huiselijk geweld.” 2. Een sterke sociale basis
Jaarstukken 2024
14
2.4 Meedoen Wij blijven het belangrijk vinden dat iedereen mee kan doen.
•
In 2024 is besloten dat het concept Onze Loods verder uit te bouwen, zodat nog meer inwoners, nog beter mee gaan doen. Dat gaan we doen op een nieuwe locatie. Dit vormt de eerste stap naar een lokaal werk-ontwikkel-ontmoetbedrijf.
•
Daarnaast hebben we een ontwikkelroute met meerdere fases gerealiseerd waarbij we inwoners stappen laten maken richting werk. Dit organiseren we samen met onze partners: Onze Loods, Rendiz, NLW en een groeiend aantal lokale ondernemers. Maandelijks komen de partners op een van de locaties bij elkaar om van elkaar te leren en elkaar te inspireren. Zo streven we gezamenlijk naar het gewenste doel: het laten groeien van inwoners.
•
In de uitvoering van de Wet inburgering zetten we naast de verplichte onderdelen, zo snel mogelijk in op activering van statushouders. Met als doel om hen, binnen hun mogelijkheden, maximaal te laten meedoen. Liefst via werk. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de ontwikkelroute zoals hiervoor beschreven.
•
Ook is er in 2024 een banenmarkt georganiseerd. Werkgevers waren in de lead en wij hebben hen daarbij gefaciliteerd. 24 bedrijven uit verschillende branches waren aanwezig en in totaal hebben tussen de 300 en 500 gasten de banenmarkt bezocht. Dit heeft in ieder geval 8-10 concrete banen voor werkzoekenden opgeleverd en de nodige vervolggesprekken met werkgevers.
2.5 Onderwijs In 2024 hebben we ons op verschillende manieren ingezet om de gelijke kansen in het onderwijs te versterken en vergroten.
•
We zijn verdergegaan met het uitvoeringsprogramma Onderwijs huisvesting en de concrete planontwikkeling voor Kindcentrum de Weisterbeek en de basisscholen in Sevenum.
•
Het nieuwe IHP met het nieuwe Uitvoeringsprogramma Onderwijs huisvesting 2025-2029 is vastgesteld, waarin we vanuit de gezamenlijke visie op passend en inclusief onderwijs, goede en passende huisvesting gaan realiseren door de (ver)nieuwbouw van verschillende kindcentra.
•
We hebben gewerkt aan het bieden van passend en inclusief onderwijs voor alle kinderen uit Horst aan de Maas. In het primair onderwijs hebben we weer geïnvesteerd in de verbrede toelating van SBO de Twister om zo kinderen die anders naar het Speciaal Onderwijs zouden gaan in Venlo, thuisnabij passend onderwijs te laten volgen.
2. Een sterke sociale basis
Jaarstukken 2024
15
•
In het Voortgezet Onderwijs is de samenwerking rondom het onderwijsaanbod versterkt. We zijn daar verder in gesprek gegaan over hoe we ook daar de toelating van leerlingen op speciaal onderwijs mogelijk kunnen maken.
•
We hebben structureel geïnvesteerd in het Nieuwkomersonderwijs zodat het onderwijs sneller in staat is kinderen van nieuwkomers mee te laten doen.
2.6 Ontwikkeling van taal en digitale vaardigheden De bibliotheek krijgt een steeds belangrijkere rol in de sociale basis. Het doel is dat iedereen toegang heeft tot een volwaardige openbare bibliotheek: een plek die kennis en informatie beschikbaar stelt, die mogelijkheden biedt voor ontwikkeling en educatie, die lezen stimuleert, die ontmoetingen en debatten organiseert en die inwoners laat kennismaken met kunst en cultuur.
•
In 2024 hebben we gewerkt aan een toename in de toegankelijkheid van de bibliotheek en een doorontwikkeling van het huidige aanbod van de bibliotheek. Dit om vanaf medio 2025 te voldoen aan de zorgplicht bibliotheekwerk.
•
Er is geïnvesteerd in de aanwezigheid van meer bibliotheekprofessionals tijdens de openingsuren en we zijn gestart met de doorontwikkeling van het Informatiepunt Digitale Overheid naar een volledig informatiepunt.
•
BiblioNu heeft gewerkt aan de uitvoering van het taalakkoord. De bibliotheek is met het Taalhuis het aanspreekpunt voor inwoners met een taalvraag. Met de taalcursus die zij aanbieden kunnen zij ook meteen ondersteuning bieden.
•
Het Taalhuis heeft geïnvesteerd in het vergroten van het bewustzijn en het opzetten van samenwerkingen rondom het thema basisvaardigheden.
•
We volgen de landelijke programma’s gericht op uitgebreidere openingsuren, het Informatiepunt Digitale Overheid en de doorontwikkeling van het bibliotheekprogramma.
•
We maken afspraken over hoe we deze doorvertalen naar de bibliotheek in onze gemeente.
2. Een sterke sociale basis
Jaarstukken 2024
16
3. Een natuurlijk en vitaal landelijk gebied 15%
21%
25%
Lasten 2024: -7.991
Baten 2024: 2.301
Ruimte
8%
Openbaar groen bossen en landschappen Storting / onttrekking reserves
71% 59%
Saldo 2024:
-5.690
3.1 Ruimte •
In 2024 hebben we verder gewerkt aan de Omgevingsvisie 2040. Op basis van het concept Koersdocument is een extra overlegronde met belanghebbenden gedaan. In november heeft de gemeenteraad hiervan kennisgenomen. De gespreksronde met de gemeenteraad vindt plaats in 2025. Omdat de Omgevingsvisie in 2025 wordt vastgesteld, wordt dan ook helder welke Omgevingsprogramma’s we oppakken.
•
In 2024 is een groot aantal plannen onder overgangsrecht afgehandeld en zijn enkele tientallen wijzigingen omgevingsplan onder de Tijdelijke alternatieve maatregel (TAM) Informatiemodel Ruimtelijke Ordening (IMRO) opgestart. Tegelijkertijd is begonnen met het omgevingsplan voor de kern Meterik. Dit gebied is zonder specifieke beleidsneutraal
“In 2024 is een begin gemaakt met het leren werken met omgevings programma’s.”
aangepakt om een basisstructuur en sturingsfilosofie te ontwikkelen die als voorbeeld dienen voor het hele omgevingsplan. Op basis hiervan is het ‘concept handboek wijzigen omgevingsplan’ ontwikkeld en een planning gemaakt voor de gehele transitieperiode. In 2025 zetten we de concept regelset om naar een ontwerp omgevingsplan. Zo kunnen we in 2026 en verder, alle kernen, de bedrijventerreinen en het buitengebied in het omgevingsplan opnemen.
3. Een natuurlijk & vitaal landelijk gebied
Jaarstukken 2024
17
•
In 2024 is ook een begin gemaakt met het leren werken met omgevingsprogramma’s, onder meer aan de hand van een pilot programma, ter voorbereiding op het uitvoeringshoofdstuk in de omgevingsvisie. De ontwikkeling van de gewenste programma’s loopt door in 2025 en daarna, ter vervanging van de gehele set aan beleidsstukken betreffende de fysieke leefomgeving.
•
We hebben voor het project Vierwaarden de eerste inrichtings schetsen uitgewerkt en met de inwoners en partners besproken.
•
We hebben inzake de Gebiedsgerichte aanpak Gedeelde Peel samen met de inwoners en ondernemers in het gebied gewerkt naar het opzetten van een gezond toekomstperspectief. Er is subsidie aangevraagd en verkregen om dit perspectief verder vorm te geven.
•
In het onderdeel gebiedsontwikkeling Dorperpeel zijn we op basis van de gesloten intentieovereenkomst met elkaar een verkenning gestart naar het beste scenario voor het realiseren van zonne-energie in combinatie met andere te behalen doelen in het gebied.
•
In de Peelbergen hebben we wederom stappen gezet naar de realisatie van onze toeristische-recreatieve ambities. Het cumulatief onderzoek naar de verkeersaspecten van de bestemmingsplannen Toverland en Grandorse en de ontwikkelingen op het gebied van stikstof hebben gezorgd voor een vertraging van het vaststellen van deze twee bestemmingsplannen. We leggen de plannen in 2025 voor aan de raad.
3.2 Openbaar groen, bossen en landschap In de in oktober 2021 vastgestelde Provinciale Omgevingsvisie Limburg 2021 (POVI), hebben Provinciale Staten de kaders vastgelegd voor de verbreding van het natuurbeleid. Hierbij zijn de volgende provinciale belangen benoemd voor het realiseren van een natuur inclusieve samenleving:
•
Het in stand houden en waar mogelijk versterken van de biodiversiteit;
•
Het realiseren van een robuust natuur-, bos- en waternetwerk en een groen dooraderd landelijk gebied;
•
De maatschappelijke verankering en beleefbaarheid van natuur.
3. Een natuurlijk & vitaal landelijk gebied
Jaarstukken 2024
18
Wat hebben we gedaan:
•
Er is meer openbaar groen in onderhoud door de uitbreiding van woonwijken en omdat Greenport Venlo openbare ruimtes overdraagt aan de gemeente;
•
We hebben meegeholpen aan groene burgerinitiatieven die aansluiting vinden bij ons gemeentelijk beleid en toekomstbestendig zijn. Hiermee wordt eigenaarschap gecreëerd
•
De openbare ruimte verduurzaamd. Waar het kan, hebben we in de openbare ruimte bestrating vervangen voor groen;
• •
Meer dan 1000st. erf-, park- en laanbomen geplant; Fauna/habitats gecreëerd door het plaatsen van o.a. insectenhotels, vleermuiskasten en vogelverblijven;
•
Grote groene diversiteit aangeplant en gekozen voor beplanting die meer droogte- en hittebestendig is;
• •
Boombeheer uitgevoerd volgens onderhoudscyclus; Bos- en natuurbeheeractiviteiten uitgevoerd die aansluiten bij de visie, doelen en doelstellingen van het Bos- en natuurwerkbeheerplan 2023-2033;
•
Het beheren van bossen en landschapselementen op een natuurlijke, duurzame en klimaat slimme wijze.
3. Een natuurlijk & vitaal landelijk gebied
Jaarstukken 2024
19
4. Duurzaam Horst aan de Maas 7%
18%
Lasten 2024: -11.973
40%
3%
Baten 2024: 12.948
43%
Afvalverwijdering Klimaatadaptatie en riolering Milieu en duurzaamheid
48%
Storting / onttrekking reserves
42%
Saldo 2024:
975
4.1 Milieu en duurzaamheid •
In 2024 voerden wij het Programma Energiebesparing Horst aan de Maas 2023 – 2026 uit. In november 2024 is de gemeenteraad geïnformeerd over de voortgang van dit programma.
•
We zijn verdergegaan met de voorbereidingen voor het project voor grootschalige opwek van zonne- en windenergie in de Gedeelde Peel, de Dorperpeel. Dit op basis van de in 2023 gesloten intentieovereenkomst tussen bewoners, grondeigenaren, ontwikkelaar, Provincie, Waterschap én gemeente. In de intentieovereenkomst is afgesproken om verder te onderzoeken of en onder welke voorwaarden er een zonnepark gerealiseerd kan worden in de Dorperpeel.
•
In 2024 is de nieuwe organisatie van de RES van start gegaan. Hiervoor is een centrumgemeente-regeling uitgewerkt, met Venlo als centrumgemeente. Deze regeling lag in de tweede helft van 2024 ter goedkeuring voor aan alle deelnemende gemeenten. De centrumgemeente-regeling is door alle gemeentes vastgesteld en is daarmee nu van kracht.
4. Duurzaam Horst aan de Maas
Jaarstukken 2024
20
•
Netcongestie is een regionale én nationale opgave én niet slechts gemeentelijk. Dit onderwerp is regiobreed opgepakt in de RES Noorden Midden-Limburg. Samen met de regio zijn we in 2024 gestart met het opstellen van een Regionale Energievisie. In deze visie over het toekomstige energiesysteem komt zowel netcongestie als waterstof aan bod. De regionale Energievisie is input voor de op te stellen Provinciale Energievisie. Voor de aanpak van netcongestie zijn in de gemeente Horst aan de Maas verscheidene zaken opgepakt. Zo is gewerkt aan het stroomlijnen van de samenwerking met Enexis. Dit om het verzwaren van het elektriciteitsnet snel maar ook zorgvuldig te ondersteunen. Tevens zijn de eerste stappen gezet om op zoek te gaan naar de vorming van Energiehubs.
“Na een lange aanloop begint waterstof nu actueel te worden.”
•
Op gebied van waterstof zitten we in een kerngroep bij de RES. Na een lange aanloop begint waterstof nu actueel te worden. Het beeld van de lokale kansen voor waterstof wordt steeds duidelijker.
•
De studie ‘Energietransitie in de glastuinbouw’ is afgerond. Het rapport komt begin 2025.
•
Het onderwerp Bio-circulariteit staat nog in de kinderschoenen in gemeenteland en binnen de gemeente Horst aan de Maas in het bijzonder. We zijn begonnen met het inventariseren van de mogelijkheden en kansen.
4.2 Klimaatadaptatie en riolering •
Het Van der Horstplein in Horst en de P. Dinckelstraat in Tienray zijn klimaatadaptief gemaakt. Ook is het afkoppelen door private partijen voortgezet. In totaal is hierdoor ca 1.6 ha aan verhard oppervlak van de riolering afgekoppeld.
•
Bij het oplossen van knelpunten wateroverlast ervaren we door drukte bij adviesbureaus en lange vergunningprocedures helaas vertraging in de uitvoering. De Zumpel Grubbenvorst en de Schoolstraat Horst gaan hierdoor in 2025 in uitvoering. Voorbereidingen voor andere knelpunten zijn in 2024 opgestart.
•
Voor de Kaderrichtlijn Water (KRW) opgave hebben we alle voorgeschreven rioolverbetermaatregelen uitgevoerd. Dit zijn ingrepen in het rioolstelsel zoals het verhogen van overstortdrempels en het vergroten van buisdiameters met als doel om rioolwater naar bergbezinkbassins, pompgemalen of locaties waar Groene Bergingen gepland zijn te leiden. Hiermee vermijden we overstorten op andere locaties. 4. Duurzaam Horst aan de Maas
Jaarstukken 2024
21
•
Voor geplande Groene Bergingen zijn onderzoeken en ontwerpen opgesteld en waar nodig onderhandelingen voor grondaankoop opgestart. Van de KRW-afkoppelopgave van 37 ha is nu ca 47% gehaald. Hier is versnelling noodzakelijk maar voor de komende jaren zijn veel afkoppelprojecten gepland.
4.3 Afvalverwijdering Met betrekking totde afvalinzameling stond het jaar 2024 vooral in het teken van het borgen van onze huis-aan-huis afvalinzameling vanaf 1 maart 2025. Ons 10-jarige contract met afvalinzamelaar Prezero eindigde namelijk op die datum. Het vernieuwen van een inzamelcontract is ook een logisch moment om de wijze van afvalinzameling weer eens tegen het licht te houden. Al sinds 2012 horen onze inwoners bij de afvalscheidingskampioenen van Nederland. En dat willen we in de toekomst ook zo houden, met een verantwoorde balans tussen service en kosten. In maart 2024 is de gemeenteraad daarom geïnformeerd over de wijzigingen die per 1 maart 2025 nodig zijn om: 1.
onze afvalinzameling uitvoerbaar te houden;
2.
de kostenstijgingen aanzienlijk te kunnen beperken;
3.
een gezondere leefomgeving te bevorderen.
De wijzigingen passen binnen de inhoudelijke richting en het kader dat de gemeenteraad in 2012 heeft vastgelegd in de Afvalstoffenverordening. Tevens toont de medio 2023 uitgevoerde enquête naar de ervaringen van onze inwoners met betrekking tot onze afvalinzameling, dat er ook voldoende draagvlak is voor deze wijzigingen. Daarnaast is in het voorjaar van 2024 een onderzoek uitgevoerd naar het onderbrengen van onze afvalinzameling bij de Gemeenschappelijke Regeling Reinigdienst Maasland (RDM). Uit dit onderzoek volgde dat het in meerdere opzichten goed is voor onze gemeente om voor onze afvalinzameling aan te sluiten bij dit regionaal samenwerkingsverband van de gemeenten Leudal, Maasgouw, Roerdalen en Echt-Susteren. Op 18 juni 2024 heeft ons college, net als het college van gemeente Beesel, daarom een toetredingsverzoek gedaan aan RDM. Vervolgens is een maandenlang en zorgvuldig toetredingsproces doorlopen, waarbij de gemeenteraad ook is betrokken. Dit heeft geresulteerd in de toetreding van onze gemeente en de gemeente Beesel tot RDM per 1 maart 2025.
4. Duurzaam Horst aan de Maas
Jaarstukken 2024
22
Hiermee is ook uitvoering gegeven aan een van de speerpunten uit het collegeprogramma, namelijk het (nog meer) benutten van de meerwaarde van regionale samenwerking op het vlak van ons afvalen grondstoffenbeheer. Gedurende heel 2024 is er veel werk verricht om de geplande wijzigingen in de afvalinzameling en een overgang naar RDM als nieuwe afvalinzamelaar, operationeel goed voor te bereiden en onze inwoners metgoede communicatie zo goed mogelijk te helpen bij deze veranderingen.
“Het gemiddeld scheidingspercentage in onze gemeente kwam in 2024 uit op ruim 95% waarmee onze doelstelling (95%) wederom is gehaald.”
Per inwoner van onze gemeente is in 2024 gemiddeld 26,4 kilo (fijn en grof) restafval aangeboden. Het gemiddeld scheidingspercentage in onze gemeente kwam in 2024 uit op ruim 95% waarmee onze doelstelling (95%) wederom is gehaald.
4. Duurzaam Horst aan de Maas
Jaarstukken 2024
23
5. Toekomstbestendige en innovatieve economie 7% 7%
20% 27%
8%
Lasten 2024: -6.939
Vrijetijdseconomie
Baten 2024: 6.838
7%
Landbouw, tuinbouw en veehouderij Economische zaken Storting / onttrekking reserves
78% 46%
Saldo 2024:
-101
5.1 Vrijetijdseconomie De verbinding en samenwerking tussen ondernemers in onze gemeente, zoals toeristisch/recreatieve ondernemers, horeca en centrumondernemers, landschapsorganisaties en culturele organisaties, is versterkt. Dit is bereikt door:
• •
Het organiseren van netwerkbijeenkomsten; Het verbinden van projecten en initiatieven binnen andere beleidsterreinen;
•
Het proactief informeren van ondernemers over ontwikkelingen binnen de gemeente en initiatieven van andere ondernemers, onder andere via de kwartaalnieuwsbrief Vrijetijdseconomie.
•
Een deel van de toeristen- en retributiebelasting zetten we in om toeristische initiatieven te subsidiëren. Aanvragen worden beoordeeld op toegevoegde waarde aan de hand van een toetsingskader, met advies van de Adviesraad Vrijetijdseconomie.
In de regio voerden we het actieprogramma ‘Vrijetijdseconomie 2018-2025’ uit, gekoppeld aan de Investeringsagenda Noord-Limburg. Projecten die in 2024 werden uitgevoerd, omvatten onder andere de vijfde projectenenvelop van de Regio Deal, Vitale Dagrecreatie en Regiopromotie.
5 . To e k o m s t b e s t e n d i g e e n i n n o v a t i e v e e c o n o m i e
Jaarstukken 2024
24
We hebben een toeristisch magazine uitgegeven om toeristen wegwijs te maken en kennis te laten maken met de verborgen pareltjes in Horst aan de Maas. Er zijn twee TOP Eikpunten gerealiseerd. Een TOP is een knooppunt waar verschillende routes samenkomen en fungeert als een handig startpunt voor recreatieve activiteiten.
5.2 Landbouw, tuinbouw en Veehouderij Veehouderij Vanuit de doelstellingen uit de visie veehouderij werkten we aan de onderwerpen uit het uitvoeringsprogramma. In 2024 zijn een aantal acties uit het uitvoeringsprogramma gerealiseerd:
• • • • •
De geurverordening en beleidsregel ruimtelijke ordening en geur; Intrekkingsbeleid voor niet-gebruikte vergunningen; Uitvoering projecten basis op orde en toekomstbestendige locaties; Uitvoering en coördinatie complexe dossiers veehouderijen; Actualisatie vergunningen van de IPPC veehouderijen en deze beschikken inmiddels nagenoeg allemaal over een actuele vergunning;
•
Het project grenzeloos meten is afgerond met een mooie slotbijeenkomst in december;
Voedingstuinbouw, fruitteelt, boomkwekerij We stimuleren en faciliteren agrarische ondernemers om te innoveren en te transformeren, waaronder ook begrepen het produceren van biobased grondstoffen. Geen enkel bedrijf kan dit alleen. Daarom bevorderen we de samenwerking tussen partners in de voedselketen. Hiervoor hebben we de volgende zaken opgepakt en uitgevoerd:
•
We hebben bijgedragen aan projecten ten behoeve van de transformatie en innovatie in het kader van de regionale Investeringsagenda.
•
Het kennisecosystemen en duurzaam ondernemen is doorontwikkeld en als belangrijk thema opgenomen in de Regio Deal 2024. Partijen die een gezamenlijk initiatief hebben die bijdragen aan innovaties in de duurzame voedselproductie en duurzame economie kunnen onder voorwaarden in aanmerking komen voor cofinanciering. Ook initiatieven die bijdragen aan gezonder, slimmer en duurzaam ondernemen kunnen voor cofinanciering uit de Regio Deal in aanmerking komen. Er zijn in 2024 diverse voorstellen in behandeling genomen.
5 . To e k o m s t b e s t e n d i g e e n i n n o v a t i e v e e c o n o m i e
Jaarstukken 2024
25
•
We participeerden in regionale en vakspecifieke netwerken, zoals Greenports Nederland, Food NL (thema voeding & gezondheid), Tuinbouwbusinessclub, boomteeltcentrum HadM e.d..
•
We onderzochten hoe we onze gemeente/regio en deze sectoren nog beter op de kaart kunnen zetten. Dat doen we per productgroep.
•
Er is in 2024 samen met ondernemers, onderzoeksen kennisinstellingen en andere overheden een toekomstperspectief voor de tuinbouwketen opgesteld. Dit vertalen we in een uitvoeringsprogramma, waarbij de overheid ruimtelijk faciliterend kan zijn om transities en duurzaam ondernemen mogelijk te maken.
•
We beseffen dat wetgeving beperkend kan zijn voor onze ambities. Daarom maken we ons sterk voor experimenteerruimte zodat er pilots ontstaan op het gebied van toekomstbestendige landbouw en helpen we mee om de boom- en sierteeltsector een toekomstperspectief te geven.
“We hebben in 2024 samen met ondernemers, onderzoeks- en kennisinstellingen en andere overheden een toekomstperspectief voor de tuinbouwketen opgesteld.”
5.3 Economische zaken We werken samen met de regiogemeenten, provincie en externe partners aan de uitvoering van de Regio Deal en de Investeringsagenda Noord-Limburg. In de afgelopen periode zijn aan meer dan 100 projecten bijdragen verstrekt en deze zijn in uitvoering. Er is veelal sprake van gemeente-overstijgende projecten, zoals doorontwikkeling van het regionaal interventieteam en versterking van de kennisinfrastructuur. Een enkel project is specifiek gericht op onze gemeente zoals America Left en Loswal Broekhuizen. In 2024 is de laatste projectenvelop van de Investeringsagenda vastgesteld. Ieder voorjaar verschijnt er een monitoringsrapportage van alle projecten, die we aan de raad verstrekken.
•
Het regionale Uitvoeringsprogramma voor de periode 2024-2027 is vastgesteld.
•
We hebben in 2024 een convenant gesloten als regiogemeente met de provincie Limburg en het Rijk voor een nieuwe Regio Deal met bijbehorende middelen van in totaal € 20 miljoen.
•
We zijn in 2024 binnen de regio gestart met de actualisering van de strategische regionale visie en zijn in overleg over de wijze van samenwerking.
5 . To e k o m s t b e s t e n d i g e e n i n n o v a t i e v e e c o n o m i e
Jaarstukken 2024
26
•
Binnen Greenport Venlo zijn we in gesprek met aandeelhouders over de verdere invulling van de ontwikkeling voor met name klaver 7: geen grootschalige logistiek, maar vooral mogelijkheden voor het regionale bedrijfsleven met kleine en middelgrote bedrijfskavels. Er is onderzoek gedaan naar de marktbelangstelling vanuit het lokale en regionale bedrijfsleven.
•
We inventariseren de mogelijkheden van herstructurering en verduurzaming van bedrijventerreinen, te beginnen met Hoogveld Horst.
•
We hebben een detailhandelsanalyse uitgevoerd voor het centrum Horst. De input hiervan wordt gebruikt voor een programma detailhandel en horeca voor de centra Horst, Sevenum en Grubbenvorst.
•
We hebben geïnvesteerd in de centra van Horst, Sevenum en Grubbenvorst.
5 . To e k o m s t b e s t e n d i g e e n i n n o v a t i e v e e c o n o m i e
Jaarstukken 2024
27
6. (Arbeids)migratie en integratie 2%
2%
Lasten 2024: -13.306
Baten 2024: 13.473
8%
Arbeidsmigranten Nieuwkomers Storting / onttrekking reserves
90%
98%
Saldo 2024:
167
6.1 Arbeidsmigranten In 2024 hebben wij vanuit verschillende domeinen stevig ingezet op de verbetering van woon- en leefomstandigheden van arbeidsmigranten in Horst aan de Maas en het beperken van overlast bij andere inwoners. Onze aanpak is integraal en resultaatgericht.
•
Wij namen deel aan het ‘Experiment registratie tijdelijk verblijfsadres’, waardoor we een scherper beeld kregen bij de adressen van arbeidsmigranten die tijdelijk in Nederland verblijven en daarom niet in de BRP staan ingeschreven. Onze stelselmatige inschrijfaanpak resulteerde in een stijging van BRP-inschrijvingen. (94% meer t.o.v. 2021).
“Door nauwe samenwerking met Team Toezicht en Handhaving worden onjuiste inschrijvingen en mogelijke misstanden sneller gesignaleerd.”
Ook de kwaliteit van inschrijvingen is verbeterd door het opvragen van brondocumenten.
•
Met de introductie van een BRPtoezichthouder voeren we niet langer enkel administratieve, maar ook fysieke locatiecontroles uit. Door nauwe samenwerking met Team Toezicht en Handhaving worden onjuiste inschrijvingen en mogelijke misstanden sneller gesignaleerd.
6. (Arbeids)migratie en integratie
Jaarstukken 2024
28
•
Onze deelname aan de VNG-pilot ‘Effectrapportage bij nieuwe bedrijvigheid’ biedt handvatten om vooraf het gesprek aan te gaan over de impact van nieuwe bedrijven en huisvestingsverzoeken voor arbeidsmigranten.
•
In regionaal verband werkten we met Venlo, Peel & Maas en Venray aan verbeterde informatievoorziening. We investeerden in de MYinfoNL-app en legden de basis voor een complementair netwerk van fysieke informatiepunten: het Work In NL (WIN)-punt Noord-Limburg.
•
ln voorbereiding op 2025 zijn we gestart met het ophalen van input bij stakeholders, wat moet leiden tot een uitgangspuntennotitie. Deze vormt het fundament voor het herzien van het Beleid Arbeidsmigranten 2019.
6.2 Nieuwkomers In het kader van onze wettelijke taak om statushouders te huisvesten, hebben we in 2024 maar liefst 138 statushouders gehuisvest in onze gemeente. Hiervan zijn 85 statushouders gehuisvest in de Doorstroomvoorziening in Broekhuizenvorst. Het overgrote deel van deze statushouders bestond uit volwassenen. 53 statushouders zijn dus gehuisvest in een reguliere woning in Horst aan de Maas (dit betrof exact 20 woningen). Het beschikken over voldoende reguliere woonruimte voor de huisvesting van statushouders was een grote uitdaging. Niet alleen om deze doelgroep tijdig van woonruimte te voorzien. Een uitdaging blijft ook het draagvlak hiervoor overeind te houden in de samenleving, vanwege de woningnood die heerst.
•
Er is ingezet op activering en werkervaring met als doel statushouders zoveel mogelijk te laten deelnemen aan de samenleving via werk of vrijwilligerswerk uitgaande van 4 dagdelen taal en 4 dagdelen participatie.
•
Statushouders die wonen in een reguliere woning hebben vanaf het begin intensief maatschappelijke begeleiding gekregen. Deze bestaat uit allerlei praktische werkzaamheden. Zoals het regelen van een DigiD, een bankrekening, het aanvragen van toeslagen en een zorgverzekering. Maar ook ondersteuning bij de woninginrichting, wegwijs maken in de omgeving en het geleidelijk opbouwen van een netwerk. Op die manier is invulling gegeven aan het ontwikkelen van zelfredzaamheid en de integratie in onze samenleving.
6. (Arbeids)migratie en integratie
Jaarstukken 2024
29
“Het doel van de Wet inburgering is immers dat statushouders zoveel mogelijk meedoen in onze samenleving.”
•
Daarnaast is elke inburgeringsplichtige statushouder gestart met zijn inburgeringstraject. Ook alle statushouders die in de Doorstroom voorziening verblijven. Gelet op het grote aantal inburgeringsplichtigen dat in 2024 in onze gemeente is komen wonen, is dit een prestatie van formaat die is geleverd door Gilde Educatie, Synthese en onze inburgeringsconsulenten.
•
Naast het verplichte inburgeringsprogramma is al deze statushouders ook een vorm van activering aangeboden zodat ze werkervaring opdoen. Zowel qua werkinhoud, als ook qua werknemersvaardigheden die in Nederland worden gevraagd. Het doel van de Wet inburgering is immers dat statushouders zoveel mogelijk meedoen in onze samenleving. Via werk, maar als dat niet kan, op andere wijze, bijvoorbeeld vrijwilligerswerk.
6. (Arbeids)migratie en integratie
Jaarstukken 2024
30
7. Gezonde, duurzame en ondernemende organisatie 2% 2% 1% 1% 6%
6%
4%
6%
8%
Burgerzaken Bestuur
16%
Lasten 2024: -52.033
Openbare orde en veiligheid
Baten 2024: 118.781
Toezicht en handhaving
2%
Overhead Algemene baten en lasten
58%
Algemene dekkingsmiddelen
87%
Vennootschapsbelasting (VPB) Onvoorzien Storting / onttrekking reserves
Saldo 2024:
66.748
7.1 Burgerzaken In 2024 steeg het aantal aanvragen voor reisdocumenten aanzienlijk. Deze toename was het gevolg van de zogeheten paspoortpiek, die voortkwam uit de invoering van een langere geldigheidsduur van paspoorten en identiteitsbewijzen. Deze piek loopt door tot en met 2029. Ook het aantal adresonderzoeken nam fors toe. Dit kwam mede door deelname aan het experiment Registratie Tijdelijke Verblijfsadressen van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (BZK) en door extra capaciteit voor fysieke controles op locaties. Dit leidde tot een stijging van het aantal inschrijvingen in de Basisregistratie Personen (BRP). Hierdoor ontstond meer inzicht in de verblijfsadressen van met name van arbeidsmigranten. In 2024 werd gewerkt aan de doorontwikkeling van een toekomstbestendige afdeling Burgerzaken en het Klant Contact Centrum (KCC). Dit gebeurde door efficiënter te werken en beter aan te sluiten op de behoeften van de samenleving: digitaal waar mogelijk, maar met persoonlijke aandacht waar nodig. Medewerkers volgden regelmatig scholing om de groeiende en steeds complexere dienstverlening op hoog niveau te kunnen blijven uitvoeren.
7. Gezonde, duurzame en ondernemende organisatie
Jaarstukken 2024
31
7.2 Openbare Orde & Veiligheid Wij willen dat iedereen in onze gemeente kan wonen, verblijven en ondernemen en zich daarbij ook veilig voelt. Het thema veiligheid loopt als een rode draad door alle voorgaande programma’s.
•
Om een effectieve invulling te blijven geven aan de regierol van de gemeente is in 2024 het Integraal Veiligheidsplan 20242027 vastgesteld. Hiermee hebben we onze inzet op diverse veiligheidsthema’s voor de komende jaren bepaald.
•
In het kader van de Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur ons Bibob-beleid geëvalueerd en beoordeeld hoe we dit (preventief) bestuursrechtelijk instrument, vaker en risicogerichter kunnen inzetten. Het Bibob-beleid is hierop aangepast.
•
We hebben diverse projecten uitgevoerd vanuit de Regio Deal ‘Investeren in een veilige en leefbare omgeving en aanpak van ondermijnende criminaliteit’. We werkten hierbij samen met wetshandhavingsinstanties en partners om georganiseerde criminaliteit te bestrijden. In dat kader voerden we samen meerdere controles uit met het ACT!.
•
“Wij willen dat iedereen in onze gemeente kan wonen, verblijven en ondernemen en zich daarbij ook veilig voelt.”
Ook werkten we samen met onze partners om bewustwording te vergroten via de campagne ‘Kijk niet weg’. Deze campagne omvatte activiteiten zoals een lunch voor ondernemers in het buitengebied, een veiligheidsmarkt en het inzetten van een drugslokbus.
•
Samen met diverse partners hebben we ons gericht op de aanpak van casuïstiek mensenhandel. Vanuit de gemeente werkten aandachtsfunctionarissen mensenhandel, zowel vanuit het veiligheidsdomein als het sociaal domein, nauw samen met de zorgcoördinator en procesregisseur mensenhandel van het Zorg- en Veiligheidshuis Noord-Limburg en de ketenregisseur mensenhandel van het RIEC. Ook op andere terreinen was er intensieve samenwerking met het Zorg- en Veiligheidshuis. Dit heeft onder andere geresulteerd in de lancering van de website ‘hulp tijdens en na detentie’. Op deze website staat alle informatie die belangrijk is voor een goede terugkeer in de samenleving na detentie. Bijvoorbeeld hoe je werk vindt. Of over geldzaken, onderdak of nieuwe mensen ontmoeten.
7. Gezonde, duurzame en ondernemende organisatie
Jaarstukken 2024
32
•
In 2024 startten we met een ervaringswerker die zich richtte op overlastgevende jeugd in de buitenruimte. Hiermee hebben we meer beeld en grip gekregen op overlastgevende jeugdigen in onze gemeente. Ook zijn we gestart met een triagetafel. Dit is een overlegvorm waarbij twee keer per week, samen met politie, Veilig Thuis en de gemeente, Veilig Thuis-meldingen worden besproken en waar mogelijk informatie verrijkt. In dit overleg wordt het veiligheidsniveau van een melding bepaald en bepaald wie de melding oppakt. Hierdoor kunnen meldingen sneller en effectiever worden opgepakt.
•
Ook is het beheer opgezet voor de in februari 2024 geopende Doorstroomvoorziening voor statushouders. Hiermee hebben we een belangrijke stap gezet in het ondersteunen van deze groep in onze samenleving.
7.3 Toezicht en handhaving Slagvaardiger zijn in toezicht en handhaving: met die ambitie hebben we de afgelopen jaren stappen gezet om toezicht en handhaving zelf weer te organiseren, dichter bij de organisatie en bestuur. In 2024 hebben we uitvoering gegeven aan ons VTH-beleid (Vergunningen, Toezicht en Handhaving). De belangrijkste thema’s betreffen: actualisatie IPPC-vergunningen en toezicht en handhaving op het gebied van ondermijning en de huisvesting van arbeidsmigranten. Gerealiseerd in 2024:
•
De gemeenschappelijke regeling op het gebied van toezicht en handhaving met Venray is ontbonden; 2024 was het laatste jaar van deze samenwerking;
•
We hebben het team APV-vergunningen, toezicht en handhaving verder uitgebreid met een aantal medewerkers, onder andere twee toezichthouders en twee BOA’s;
•
We hebben fors geïnvesteerd in de verbetering van onze processen en daarmee onze kwaliteit van dienstverlening. Zowel het proces van vergunningverlening als dat van toezicht en handhaving is middels het OPEXpro traject herzien. Dit heeft geresulteerd in uniforme werk processen, verbetering van de aanvraagformulieren inclusief digitale omgeving en daarmee een snellere doorlooptijd voor de aanvragers;
•
Er is (praktijk)ervaring opgedaan met het uitvoeren van onder andere werken met de Omgevingswet, Wet kwaliteitsborging voor het bouwen en Wet goed verhuurderschap;
•
De uitvoering van de VTH beleidscyclus is geborgd binnen onze organisatie;
•
Als netwerkpartner waren en zijn we nauw betrokken bij de ontwikkelingen om in 2026 te kunnen komen tot een robuuste (nieuwe) Omgevingsdienst die voldoet aan de vereisten die het ministerie hieraan stelt.