01c Gemeente HADM Bestuursakkoord

Trots!

Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026-2030

Trots! T – Toekomstgericht R – Resultaatgericht & Realistisch O – Ondernemend & Ondersteunend T – Transparant & betrouwbaar bestuur S – Samen leven, samen doen

2

Gemeente Horst aan de Maas

Inhoudsopgave Inleiding Wonen Dorpen, kernen en leefbaarheid Sociaal domein Onderwijs en arbeidsmarkt Economie, ondernemerschap, detailhandel en horeca Ruimte voor economie Agrarische sector en landbouw Recreatie en toerisme Arbeidsmigratie Mobiliteit Water en natuur Energie Veiligheid De goede regels en prettige samenwerking Digitalisering en AI Regionale samenwerking en positionering Financiën Uitvoering Portefeuilles Ondertekening bestuursakkoord Trots!

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

5 25 31 39 45 49 55 59 65 69 75 81 87 91 95 101 105 109 113 114 119

3

4

Gemeente Horst aan de Maas

Inleiding VVD, Essentie, leef en CDA hebben samen het akkoord opgesteld dat nu voor u ligt. Vanuit een gedeelde verantwoordelijkheid voor de toekomst van Horst aan de Maas hebben wij gekozen voor samenwerking, duidelijke keuzes en een gezamenlijke koers voor de lange termijn. De titel van dit akkoord is Trots!. Trots! op onze gemeente, op onze inwoners, ondernemers, verenigingen en vrijwilligers die iedere dag bijdragen aan een sterke samenleving. Trots! op ons landschap, onze dorpen, onze gemeenschapszin en de kracht van samen doen. Horst aan de Maas staat voor grote en samenhangende uitdagingen die bepalend zijn voor de toekomst van onze gemeente. Klimaatverandering, verlies van biodiversiteit en de energietransitie vragen om keuzes in onze leefomgeving. Tegelijk neemt de druk op de beschikbare ruimte toe door woningbouw, economische ontwikkeling, landbouwtransitie en natuurontwikkeling. Ook onze samenleving verandert. Vergrijzing, ontgroening, migratie en integratie beïnvloeden de samenstelling en samenhang van onze gemeenschappen. Brede welvaart is daarbij niet vanzelfsprekend: het gaat niet alleen om inkomen, maar ook om goed wonen, bereikbaarheid, gezondheid, leefbaarheid, passende zorg, veiligheid en voldoende voorzieningen.

Een sterke, toekomstgerichte economie die past bij ons DNA is een belangrijke basisvoorwaarde om onze gemeente aantrekkelijk en toekomstbestendig te houden.

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

5

Deze opgaven vragen om meer dan oplossingen voor vandaag. Ze vragen om keuzes die niet alleen deze bestuursperiode, maar juist de komende decennia richting geven. Te vaak ontstaat stilstand doordat beleid wisselt met coalities, prioriteiten veranderen en continuïteit ontbreekt. Er kan ook nog veel meer gebruikt gemaakt worden van de kracht van onze samenleving. Daarom hebben wij als vier partijen, met input van de drie andere partijen, een wenkend perspectief opgesteld richting 2040. Dit bestuursakkoord is meer dan een akkoord voor één bestuursperiode; het vormt een langetermijnvisie voor de ontwikkeling van Horst aan de Maas. Het is een vertrekpunt om samen met politiek, samenleving en ondernemers te werken aan een gedeelde visie en het leiderschap dat nodig is om deze stip op de horizon te bereiken. Niet reageren op de waan van de dag, maar bewust richting geven aan het Horst aan de Maas van 2040. Vanuit dit wenkend perspectief benoemen wij de strategische vraagstukken die het fundament vormen voor onze toekomst. We pakken deze resultaatgericht aan en beschrijven per onderwerp welke stappen we de komende vier jaar zetten om richting onze ambities te bewegen.

6

Gemeente Horst aan de Maas

Niet alles kan tegelijk en niet alles zal binnen deze bestuursperiode gerealiseerd worden. Daarom is dit bestuursakkoord bewust nog niet volledig geprioriteerd. De concrete keuzes, fasering, prioriteiten en financiële haalbaarheid voor de komende bestuursperiode worden verder uitgewerkt in het collegeakkoord. Daarin maken we inzichtelijk welke stappen we in de eerste vier jaar zetten en hoe deze bijdragen aan de langere termijnambities. Naast een wenkend perspectief vraagt dit ook iets van onszelf: een gedeelde visie op de rol van de overheid, gedeelde waarden en een gezamenlijke visie op leiderschap. Vertrouwen is daarvoor de basis. Zo bouwen we aan een gemeente die economisch sterk, sociaal verbonden, ecologisch verantwoord en financieel gezond is. Een gemeente die niet alleen reageert, maar samen met anderen bewust stuurt naar het wenkend perspectief. Stap voor stap bouwen we aan een Horst aan de Maas dat klaar is voor de toekomst.

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

7

Een wenkend perspectief voor een sterke toekomst Horst aan de Maas is een trotse gemeente. Op arme zandgronden, gebouwd, door inwoners, ondernemers en organisaties die met creativiteit en lef zelf de verantwoordelijkheid hebben genomen. Met ambitie en vertrouwen is er verder gebouwd aan een gemeente die ook voor volgende generaties aantrekkelijk, ondernemend, gezond en leefbaar is en blijft. Een plek waar mensen prettig en veilig wonen, met respect voor elkaar en hun omgeving, waar ondernemers ruimte krijgen om te groeien en gemeenschappen sterk zijn gebleven. Van het kleine en eigen Evertsoord tot het grote en diverse Horst. Waar mensen met en voor elkaar zorgen, verantwoordelijkheid krijgen en genomen hebben, vertrouwen in elkaar hebben, elkaar kennen en groeten en waar geïnvesteerd is in gezondheid, leefbaarheid, toekomstbestendige leefomgeving en economische kracht. Wij hebben niet afgewacht maar door gebruik te maken van de kracht van de samenleving, los te laten waar het kon en regie nemend daar waar nodig is, is richting gekozen en koersvast gebouwd aan brede welvaart in sterke dorpen en wijken en een toekomstbestendige leefomgeving en economie die klaar is voor de toekomst.

Wij kiezen voor de toekomst Wij kiezen voor een visie voor de lange termijn. Niet de waan van de dag staat centraal, maar een toekomstbestendige leefomgeving, economisch sterke, sociaal verbonden en financieel gezonde gemeente die door een goede brandingsstrategie ook herkenbaar is. Een gemeente die kansen ziet en pakt, verantwoordelijkheid draagt en neemt en keuzes maakt. Die vertrouwen geeft, ruimte biedt aan initiatief en ambities vertaalt naar een realistische, creatieve en haalbare aanpak met lef die past bij Horst aan de Maas.

8

Gemeente Horst aan de Maas

Onze dorpen en wijken zijn het hart van onze gemeente. In Horst aan de Maas kennen en ontmoeten we elkaar: bij de voetbalclub in Lottum of in de Torrekoel in Kronenberg. In de lokale kroeg in Melderslo of de jongerensoos in Meerlo. Door los te laten, vertrouwen te geven, en zelfsturing ontstaan initiatieven zoals America Left en Baas van Horst aan de Maas. We zijn trots op de tientallen evenementen die van onderop georganiseerd worden en die onze gemeenschap versterken. Van de MOSA challenge in Broekhuizenvorst tot Rundje um ut Hundje in Horst. En van de Gekke Maondaag in Grubbenvorst tot Prilpop in Sevenum. Daar zijn we trots op en investeren wij in. Wij geloven in de kracht van de samenleving, het eigen initiatief, leefbare dorpen met goede voorzieningen, groene en veilige woonomgevingen en ruimte voor ontmoeting, sport, cultuur en het verenigingsleven. Waarin jongeren hun toekomst kunnen opbouwen, gezinnen prettig kunnen wonen en ouderen zo lang mogelijk zelfstandig en fijn moeten kunnen blijven wonen in hun vertrouwde omgeving.

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

9

Leefbaarheid gaat over kwaliteit van samen leven, de plek waar het dorp elkaar ontmoet. Leefbaarheid gaat over meer dan stenen en voorzieningen. Leefbaarheid is samen met de benodigde ondersteuning een school zijn voor vijftig kinderen in Griendtsveen, een sportpark met kindcentrum tussen Swolgen en Tienray realiseren, een her te ontwikkelen kerk in Melderslo en het behoud van het café in Meterik. Het is je veilig voelen in je eigen straat en buurt en samen werken aan gezondheid, verbondenheid en vertrouwen. Het is bouwen naar lokale behoefte met impact in elke kern en een middel om samen met een krachtige economie voorzieningen in stand te houden en brede welvaart te versterken. Kunst, cultuur, erfgoed en verenigingen vormen het hart van onze gemeenschappen. Zij versterken ontmoeting, identiteit en trots, en dragen bij aan de kwaliteit van leven in onze dorpen. We koesteren ons culturele leven, beschermen ons erfgoed en landschap en zorgen dat iedereen mee kan doen in een inclusieve samenleving waarin openbare ruimte, voorzieningen en maatschappelijke functies toegankelijk zijn voor iedereen.

10

Gemeente Horst aan de Maas

Wij kiezen voor positieve gezondheid Ons zorgsysteem staat onder druk. Dat betekent dat we nu écht moeten investeren in de gezondheid en het welzijn van inwoners en in sterke gemeenschappen, maar waar we ook fundamentele keuzes maken. Door welzijn centraal te stellen, wordt zorg voorkomen. Waarbij gezondheid meer is dan zorg. Wij zien gezondheid als een samenspel tussen meedoen, stabiliteit, veerkracht, vitaliteit en zelfstandigheid. Daarom investeren wij in mensen en gemeenschappen. Om geluk en gezondheid te bevorderen, het welzijn centraal te stellen en zorg te ontlasten en fundamentele keuzes te verzachten. Door nú te investeren in gezondheid, gemeenschappen, een gezonde en toekomstbestendige leefomgeving houden we zorg en ondersteuning ook in de toekomst toegankelijk en betaalbaar.

Horst aan de Maas: van nature ondernemend Ondernemerschap zit in ons DNA en wij zijn trots op onze ondernemers. Een sterke economie is geen doel op zich maar de motor en katalysator onder onze brede welvaart. Door samen met ondernemers regie en verantwoordelijkheid te nemen en duidelijke keuzes te maken, hebben we ingezet op het behoud van een sterke primaire sector. Daardoor is de toegevoegde waarde vergroot, is ons DNA behouden gebleven en is ons ecosysteem versterkt. Er is daarbij voor samenwerkingen gekozen die wederkerig van waarde waren. Daarom geven wij ruimte aan die ondernemers die innoveren en ontwikkelen in balans met hun en onze gezamenlijke leefomgeving en onze gemeenschappen versterken.

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

11

Onze economie steunt op een toekomstbestendige land- en tuinbouwsector. Dit is de basis voor ons ecosysteem en bepaalt ons DNA en is tevens de basis voor voedselzekerheid en een toekomstbestendig en betaalbaar energiesysteem. De tweede economische pijler is een krachtige recreatieve en toeristische sector die de ‘quality of life’ versterkt heeft. Wij werken aan een economie waarin leefomgeving en ondernemers elkaar versterken. Van de parels in de Peelbergen tot de loswal in Broekhuizen. Wij kiezen voor een samenhangende ruimtelijke en economische koers. We nemen regie op de ruimtelijke keuzes die de toekomst van Horst aan de Maas bepalen. Wonen, ondernemen, gezondheid, landbouw, natuur, recreatie en voorzieningen zijn daarbij geen tegenstellingen, maar versterken elkaar wanneer keuzes slim en integraal worden gemaakt. Dat vraagt om duidelijke keuzes, bestuurlijk lef, creativiteit en een overheid die koersvast blijft.

Een bereikbare gemeente in een sterke regio Bereikbaarheid is cruciaal voor leefbaarheid, veiligheid en economische ontwikkeling. Daarom investeren wij in goede infrastructuur, veilige verkeerssituaties en slimme mobiliteit. We versterken de verbindingen tussen dorpen, verbeteren schoolroutes, organiseren we waar vrachtverkeer om de kernen heen kan en we bouwen aan een bereikbare gemeente waarin wonen, werken en voorzieningen goed met elkaar verbonden zijn. Een sterk treinstation vormt daarbij het kloppend hart van onze gemeente. Een gemeente die als sterke speler verbonden wil zijn met de kansrijke regio’s om ons heen. Waar we onze regionale rol pakken daar waar het meerwaarde heeft en afscheid nemen van dat wat we beter zelf of met anderen kunnen.

12

Gemeente Horst aan de Maas

Natuurlijk Horst aan de Maas Natuur is van groot belang voor onze toekomst. Van de oevers van de Maas tot De Peel bepaalt het landschap wie wij zijn en hoe wij leven. Onze bossen, beken, velden, Maasdal en natuurgebieden geven Horst aan de Maas identiteit en bieden de ruimte waarin inwoners en bezoekers kunnen ontspannen, bewegen en elkaar ontmoeten. Organisaties als Landschap Horst aan de Maas en Groengroep Sevenum leveren hierin een waardevolle bijdrage door zich actief in te zetten voor behoud, versterking en beleefbaarheid van ons groen en landschap. Natuur draagt daarmee niet alleen bij aan een aantrekkelijke leefomgeving, maar ook aan de gezondheid en het welzijn van onze inwoners. Groen zorgt voor rust, ruimte en veerkracht en helpt ons om beter om te gaan met uitdagingen zoals klimaatverandering, waterbeheer en leefbaarheid. Daarom koesteren en versterken wij onze natuurlijke omgeving. Door te investeren in de kwaliteit van lucht, water en bodem. Wij geloven in gebiedsgerichte aanpak waarin belangrijke natuur wordt beschermd, versterkt en verbonden, maar wel in samenhang met wonen en economie. Een sterke natuur is de onmisbare basis voor een gezonde en toekomstbestendige gemeente.

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

13

14

Gemeente Horst aan de Maas

Ruimte als fundament voor de toekomst Vrijwel alle grote opgaven van deze tijd komen uiteindelijk samen in de fysieke ruimte van onze gemeente. Wonen, werken, landbouw, natuur, water, energie, mobiliteit, recreatie, gezondheid en leefbaarheid vragen allemaal om plek. De keuzes die we maken over onze ruimte bepalen direct hoe onze gemeente er over tien, twintig en dertig jaar uitziet. Waar we bouwen, ondernemen, verduurzamen en investeren, bepaalt de leefbaarheid van onze dorpen, de kracht van onze economie en de kwaliteit van onze leefomgeving. Juist daarom vraagt dit om meer dan losse besluiten of ad hoc oplossingen. Het vraagt om regie, samenhang en een duidelijke langetermijnvisie. Wij werken vanuit een integrale ruimtelijke, sociale en economische koers en sturen bewust op de toekomst van Horst aan de Maas als geheel. Niet de optelsom van losse besluiten bepaalt onze richting, maar een samenhangende visie op wonen, werken, ondernemen, landbouw, natuur, voorzieningen en leefbaarheid. Daarom werken wij verder aan een ruimtelijk, sociale en economische visie én aan een ruimtelijke en economische routekaart voor de lange termijn. Hierin geven we richting aan de ontwikkeling van onze dorpen, bedrijventerreinen, het buitengebied en strategische locaties binnen onze gemeente.

We bepalen waar ruimte is voor groei, waar versterking nodig is en waar grenzen gesteld moeten worden om de kwaliteit van onze leefomgeving te beschermen en hoe we onze gemeenschappen versterken door zelfsturing, vertrouwen te geven en los te laten daar waar het kan.

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

15

Dit vraagt ook om schuifruimte: ruimte om functies toe te voegen, te verplaatsen, belangen zorgvuldig af te wegen en ontwikkelingen mogelijk te maken zonder vast te lopen in bestaande structuren. Die ruimte is nodig om woningbouw te versnellen, economische ontwikkeling mogelijk te maken, land- en tuinbouw toekomstbestendig te houden en tegelijkertijd water-, klimaat- en natuurdoelen te realiseren. Niet alles kan overal en niet iedere ontwikkeling past bij de koers die wij voor ogen hebben. Daarom maken we duidelijke keuzes, reserveren we ruimte voor wat belangrijk is en stellen we grenzen waar dat nodig is. Zo sturen we actief op ontwikkelingen die bijdragen aan onze langetermijnvisie. Voor ons geldt: één plus één moet drie zijn. Investeringen moeten meerdere maatschappelijke doelen tegelijk dienen en elkaar versterken. Zo bouwen we aan een gemeente die niet alleen groeit, maar ook sterker, gezonder en duurzamer wordt.

Wij nemen verantwoordelijkheid en werken vanuit vertrouwen Soms zijn keuzes nodig die niet voor iedereen gemakkelijk zijn. Juist door duidelijkheid te bieden ontstaat ruimte voor ontwikkeling, investeringen en daarmee vertrouwen in de toekomst. Wij kiezen voor een overheid die denkt in kansen en mogelijkheden. Een overheid die betrouwbaar is. Ondernemers, inwoners, verenigingen en maatschappelijke organisaties krijgen ruimte om verantwoordelijkheid te nemen en mee te bouwen aan onze gemeente.

16

Gemeente Horst aan de Maas

Maar vertrouwen vraagt ook verantwoordelijkheid. Waar veiligheid, leefbaarheid of publieke belangen onder druk staan, treedt de overheid duidelijk en consequent op. Goed bestuur vraagt balans: ruimte geven waar het kan, sturen waar het moet en helpen als erom gevraagd wordt en/of dat nodig is. Betrouwbaar, transparant en integer bestuur vormt de basis van vertrouwen voor de toekomst. Afspraak is afspraak. Inwoners moeten kunnen rekenen op een overheid die duidelijk, eerlijk en consequent handelt. Transparantie, fatsoen en respect zijn daarbij vanzelfsprekend. Wij communiceren open én luisteren actief naar andere meningen.

Leiderschap Goed bestuur begint bij sterk en verbindend leiderschap dat gebruikt maakt van de kracht van de samenleving. Het college bestuurt collegiaal vanuit een gezamenlijke visie, gedeelde waarden en heldere prioriteiten. De goede lijn die is ingezet, zetten we voort door de resultaten van onze organisatie beter meetbaar te maken en de bestuursfilosofie nadrukkelijk onderdeel te laten zijn van de cultuurverandering binnen de organisatie. Rollen en verantwoordelijkheden zijn

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

17

duidelijk: het college bestuurt, de raad kadert en controleert, en de ambtelijke organisatie adviseert professioneel en onafhankelijk en voert uit. Daarbij is aandacht voor bestuurlijke volwassenheid, inhoudelijke scherpte en meer recht doen aan minderheden in raad en samenleving. We informeren en betrekken de gemeenteraad actief. Leiderschap vraagt om zichtbaarheid, voorspelbaarheid en verantwoordelijkheid. Bestuur en organisatie zijn toegankelijk in alle kernen, leggen keuzes duidelijk uit en durven moeilijke besluiten te nemen. De gemeente werkt zorgvuldig vanuit het doel van regels, maar toont ook bestuurlijk lef en creativiteit om te doen wat nodig is past daarbij regels aan.

Vertrouwen is de basis Vertrouwen vormt de basis van goed bestuur. Het ontstaat wanneer inwoners ervaren dat de overheid betrouwbaar is, afspraken nakomt, transparant communiceert en zichtbaar aanwezig is. Zonder vertrouwen ontstaan afstand en stilstand; met vertrouwen ontstaat ruimte voor samenwerking en initiatief. De afgelopen jaren is duidelijk geworden dat vertrouwen niet vanzelfsprekend is. Daarom bouwt de gemeente voort op wat

18

Gemeente Horst aan de Maas

goed gaat, maar erkent zij ook waar verbetering nodig is. Door voorspelbaar, transparant en verantwoordelijk te handelen, werkt de gemeente stap voor stap aan herstel en versterking van vertrouwen. We zetten daarbij in op een onafhankelijk ombudsfunctie in Horst aan de Maas.

Rol van de overheid Horst aan de Maas is sterk door de kracht van inwoners, ondernemers, verenigingen en maatschappelijke organisaties. Veel oplossingen ontstaan vanuit de samenleving zelf. Daarom kiest de gemeente voor een overheid die stimuleert, faciliteert, vertrouwen en ruimte geeft aan initiatief, samenwerking en eigenaarschap. Vertrouwen is daarbij niet vrijblijvend. Vrijheid vraagt verantwoordelijkheid. Waar vertrouwen wordt misbruikt of publieke belangen worden geschaad, treedt de overheid duidelijk en consequent op: high trust, high penalty. Bij veiligheid, handhaving, financiële verantwoordelijkheid en wettelijke taken blijft de gemeente nadrukkelijk zelf aan zet. Waar publieke belangen in het geding zijn of ongelijkheid ontstaat, neemt de gemeente regie en maakt zij duidelijke keuzes. Goed bestuur vraagt om balans: ruimte geven waar het kan, sturen waar het moet.

Gedeelde waarden Een toekomstbestendige gemeente ontstaat niet door beleid en ambities, maar vooral door de manier waarop bestuur, organisatie en samenleving samenwerken.

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

19

De opgaves waar we voor staan vragen om een overheid die richting geeft, vertrouwen krijgt en weet wanneer ze moet sturen en wanneer ze ruimte moet geven. De gemeente wil bouwen op de kracht van inwoners, ondernemers, verenigingen, vrijwilligers, maatschappelijke en ondernemersorganisaties. Niet alles hoeft vanuit de overheid te komen: vertrouwen geven en krijgen, verantwoordelijkheid geven en nemen & samen werken zijn essentieel. Daarom vormen gedeelde waarden het fundament hoe wij besturen, hoe wij met elkaar omgaan en samenwerken met raad, organisatie en de samenleving:

Een overheid die dienstbaar is De overheid staat ten dienste van de samenleving en niet andersom. Regels moeten ondersteunend zijn en bijdragen aan het publieke belang. Dat vraagt om zorgvuldigheid, bescheidenheid en toegankelijkheid. Bestuur en organisatie moeten dichtbij inwoners staan en handelen vanuit de vraag wat echt nodig is voor de gemeenschap.

Een overheid die betrouwbaar, transparant en integer is Vertrouwen vormt de basis van goed bestuur en moet dagelijks verdiend worden. De gemeente wil voorspelbaar en eerlijk handelen: afspraak is afspraak. Keuzes worden duidelijk uitgelegd en bestuurders zijn aanspreekbaar op hun handelen. Transparantie, integriteit, fatsoen & respect en samenwerking staan centraal, met meer aandacht voor minderheden in de gemeenteraad en steeds zoekend naar breed draagvlak met inhoudelijke scherpte en bestuurlijke volwassenheid. De overheid neemt verantwoordelijkheid voor Rijksbeleid en verschuilt zich niet achter regels of systemen. Daarbij horen

20

Gemeente Horst aan de Maas

ook zorgvuldige klachtbehandeling, onafhankelijke reflectie en gelijke behandeling van inwoners. Gelijkheid, rechtszekerheid en voorspelbaarheid zijn voor ons vanzelfsprekend

Een overheid die resultaatgericht en realistisch is Besturen betekent keuzes maken en prioriteiten stellen. Niet alles hoeft perfect te zijn; liever een goed resultaat dan eindeloos streven naar perfectie. We maken fouten, we mogen fouten maken en zijn daar eerlijk over. Bestaand beleid wordt regelmatig geëvalueerd op effectiviteit en toekomstbestendigheid. Waar nodig wordt beleid aangepast, vereenvoudigd of beëindigd. Niet ieder incidenten vraagt om nieuwe regels: er zijn nu eenmaal risico’s. Met stimuleren krijgen we de beweging die nodig is en werkt beter dan verbieden of gebieden.

Een overheid die denkt in kansen en mogelijkheden De grondhouding van de gemeente is “ja, mits” in plaats van “nee, tenzij”. Initiatief, ondernemerschap en innovatie krijgen ruimte. Daarbij staan oplossingen en doelen centraal, niet procedures. Creativiteit en bestuurlijk lef zijn belangrijk, maar keuzes moeten wel realistisch, uitvoerbaar en toekomstbestendig blijven.

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

21

Een overheid die ruimte geeft én verantwoordelijkheid vraagt Sterke gemeenschappen ontstaan wanneer inwoners zelf verantwoordelijkheid kunnen nemen. Daarom kiest de gemeente voor vertrouwen, ruimte en ondersteuning. Ruimte geven betekent ook accepteren dat niet alles loopt zoals je wilt. Dat vraagt bestuurlijk moed en vertrouwen hebben in de samenleving. De kennis en kracht uit de samenleving vormen het uitgangspunt. We luisteren, we geven vertrouwen, we staan in verbinding en we werken van buiten naar binnen. Tegelijk vraagt vertrouwen ook verantwoordelijkheid en het aanspreekbaar daarop zijn. High trust, high penalty is het credo. Bij veiligheid, handhaving en wettelijke taken houdt de gemeente regie en maakt duidelijke keuzes. Goed bestuur vraagt balans: ruimte geven waar het kan en stevig optreden waar het moet.

Een overheid die de lokale democratie versterkt Een sterke democratie ontstaat door goede samenwerking tussen bestuur, raad en samenleving. Inwoners moeten niet alleen gehoord worden, maar ook ervaren dat zij invloed hebben. Inwonersparticipatie wordt daarom een

22

Gemeente Horst aan de Maas

vanzelfsprekend onderdeel van beleid en besluitvorming. De gemeente kiest voor laagdrempelige & praktische vormen van betrokkenheid en onderzoekt met een pilot voor een burgerberaad hoe inwoners nog beter kunnen meedenken.

Een overheid die toekomstgericht is De gemeente bestuurt niet alleen voor vandaag, maar ook voor toekomstige generaties. Dat betekent werken aan een toekomstgerichte leefomgeving, een sterke economie, brede welvaart, sterke gemeenschaappen en dorpen en financieel verantwoord bestuur. Ecologische, sociale en economische belangen moeten daarbij in balans zijn.

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

23

24

Gemeente Horst aan de Maas

Wonen Wat willen we bereiken? Wij willen dat iedere inwoner van Horst aan de Maas in een passende en betaalbare woning kan wonen. We bouwen primair voor de lokale behoefte, met aandacht voor eigen inwoners en doorstromers, maar zijn ons bewust van de regionale vraag. Woningbouw zien we als sleutel voor leefbare kernen. We bouwen groene en veilige wijken met voldoende ruimte voor ontmoeting. We revitaliseren daar waar nodig, bouwen aan sterke gemeenschappen en het behoud van voorzieningen. We kiezen voor een versnelling van de woningbouw, waarbij we pragmatisch en creatief omgaan met procedures en inzetten op concrete resultaten. We zetten in op kwaliteit en betaalbaarheid van woningen. De gemeente neemt hierbij nadrukkelijk regie op de woningbouwontwikkeling en stuurt actief op aantallen, type woningen en tempo, in nauwe samenwerking met corporaties en marktpartijen. Om in de totale woningbehoefte te voorzien, realiseren we grotere woningbouwlocaties en uitbreidingen en benutten we gelijktijdig de kansen van inbreiding, transformatie en innovatieve woonconcepten, zodat we sneller en flexibeler kunnen bouwen.

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

25

Hoe gaan we dat doen? • We bouwen in alle dorpen en kernen, naar schaal, behoefte en met meer nadruk op kwaliteit. Voor iedere kern stellen we een concreet woningbouwplan op. Met gerichte fasering zorgen we dat in elke kern ontwikkeling plaatsvindt, omdat we prioriteren op impact en bijdrage aan de leefbaarheid. Hierbij ligt de prioriteit bij Meerlo, Tienray, Melderslo, en Sevenum. Dat doen we in leefbare wijken met voldoende ruimte voor groen, water en ontmoeting. • We realiseren 3.000 kwalitatief goede woningen in 10 jaar om te voorzien in de lokale behoefte. Naarmate deze behoefte is ingevuld, ontstaat mogelijk ruimte om extra te bouwen ten behoeve van de vitaliteit, mits passend bij leefbaarheid. • We pakken kansen in vormen van circulaire woningbouw en in netbewust bouwen. • We benutten actief inbreidingslocaties en komen binnen één jaar met een plan van aanpak voor prioritaire inbreidingslocaties, inclusief concrete uitvoering. • We zetten in op transformatie van maatschappelijk vastgoed en kerken. • We gaan leegstand tegen door actief het gesprek aan te gaan met eigenaren. • We zien kansen voor herbestemming van een deel van de vrijkomende agrarische bebouwing (VAB) in het buitengebied. Denk aan woningbouw, specifieke bedrijvigheid of natuur. Voorwaarden zijn dat het ruimtelijk past en andere ontwikkelingen in het buitengebied niet belemmert.

• We voeren een actieve grondpolitiek en zetten het ruimtelijk instrumentarium in om regie te houden op woningbouwontwikkeling.

26

Gemeente Horst aan de Maas

• We zetten in op een divers en toekomstbestendig woning­ aanbod, dat aansluit bij veranderende samenstelling van huishoudens. We spelen in op de groei van kleinere huishoudens en bieden ruimte voor innovatieve woon­ vormen, zoals zorgbuurthuizen, pre-mantelzorgwoningen en familiewoningen. Daarnaast blijven we inzetten op creatieve oplossingen, zoals hoe we omgaan met spuitzones, woningsplitsing, het omzetten van bedrijfswoningen, CPO-projecten, optoppen, toevoegen van een woning op eigen perceel. Waar passend kiezen we voor gestapelde bouw. • We bouwen betaalbaar. Voldoende woningen voor elke inkomensgroep. Dat betekent dat we bij nieuwbouwprojecten vanaf 12 woningen de 30% sociale huur per project handhaven. We wijken af daar waar het nodig is voor realisatie van het project en compenseren dan in andere projecten. We zoeken actief naar mogelijkheden om ook voor de inkomensgroep die afhankelijk is van sociale huur koopwoningen te bouwen en een systematiek die zorgt dat ze ook bij doorverkoop betaalbaar blijven. Als dat lukt is dat uitwisselbaar met sociale huur.

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

27

• We ontwikkelen instrumentarium om betaalbaarheid te vergroten waaronder bijvoorbeeld mogelijkheden voor erfpacht en grondprijsverlaging met kettingbeding. We wentelen hierbij niet af op toekomstige generaties, zodat zij met de rekening komen te zitten. • We bevorderen doorstroming, met name voor senioren, onder andere door passende woonvormen en zorggerichte oplossingen. We werken hierbij samen met inwoners en zorgpartijen aan oplossingen die aansluiten bij de behoefte en stimuleren actief bewustwording en eigen woon en woon-zorg initiatieven. • We nemen bij het opvangen van aanvullende woningbehoefte, waaronder bijzondere doelgroepen zoals arbeidsmigranten en mensen met een specifieke zorgvraag, onze verantwoordelijkheid in regionaal verband, waarbij wederkerigheid en een evenwichtige verdeling tussen gemeenten voorwaardelijk zijn. • We realiseren woningbouwinitiatieven sneller door doorlooptijden te verkorten en procedures te vereenvoudigen. We zoeken hierbij ook samenwerking met initiatiefnemers en ontwikkelaars. • We analyseren binnen 100 dagen afgewezen aanvragen en stellen daar waar nodig ons beleid bij.

28

Gemeente Horst aan de Maas

• We hebben oog voor goede voorbeelden. Hierbij zoeken we naar synergie (blauwdrukken) tussen projecten, met oog voor de kwaliteit van de individuele kern. • We nemen onze verantwoordelijkheid voor de spreidingswet en voeren ons deel uit op een bij Horst aan de Maas passende manier. Wij zetten in op een doorontwikkelde doorstroomvoorziening in plaats van een traditioneel AZC. De huidige opvang in onze doorstroomvoorziening eindigt zoals afgesproken met de buurt op 31 januari 2028.

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

29

30

Gemeente Horst aan de Maas

Dorpen, kernen en leefbaarheid Wat willen we bereiken? Sterke dorpen en leefbare wijken vormen het hart van Horst aan de Maas. We willen sterke, leefbare en toekomstbestendige dorpen en wijken waar inwoners prettig wonen, elkaar ontmoeten, leren kennen en samen verantwoordelijkheid nemen voor hun leefomgeving en voor elkaar. Sterke gemeenschappen vormen de basis van leefbaarheid: het gaat om meer dan stenen alleen. We zien leefbaarheid als een samenhang van sociale verbinding, voorzieningen, bereikbaarheid en een passende woonomgeving, waarbij we in samenhang met bijvoorbeeld het volkshuisvestingsbeleid zorgen voor vitale dorpen waar alle generaties kunnen blijven wonen, leven en meedoen. Ook kunst en cultuur dragen daaraan bij in de vorm van zingeving en identiteit. Mensen komen in beweging wanneer zij zich gezien, gehoord en betrokken voelen of een drijfveer hebben. Daarom verleiden we inwoners om mee te doen door ruimte te geven aan initiatieven, successen zichtbaar te maken en vertrouwen centraal te stellen. Wij laten daarbij bewust los, omdat we geloven in de kracht van inwoners en gemeenschappen. Zij weten vaak zelf het beste wat nodig is. Niet alles hoeft vanuit

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

31

de gemeente gestuurd of geregeld te worden. Wij vertrouwen op hun kracht en geven ruimte om zelf richting te geven. Daarom stimuleren we eigen initiatief en zetten we in op meer zelfsturing en zelfredzaamheid, in het tempo dat past bij die gemeenschap. Leefbaarheid is daarbij het vertrekpunt en dat vraagt om een gebiedsgerichte aanpak. Elk dorp is anders en niet ieder dorp heeft dezelfde behoeften, mogelijkheden of opgaven. Voorzieningen, ontmoetingsplekken, verenigingen, sport, cultuur en de kwaliteit van de leefomgeving bepalen de kracht van onze dorpen. Daar sturen we actief op, met oog voor de identiteit van ieder dorp en de vraag wat nodig is om toekomstbestendig te blijven. De gemeente ondersteunt waar nodig, faciliteert waar gewenst en laat los waar dat kan. Daarbij zijn we duidelijk over verwachtingen: niet alles kan overal en zelfsturing kent ook grenzen. Loslaten betekent niet wegkijken, maar samen verantwoordelijkheid dragen en soms ook moeilijke keuzes uitleggen. We zoeken steeds de balans tussen ruimte geven en verantwoordelijkheid nemen. We investeren in voorzieningen, verenigingen, cultuur, sport en ontmoeting als fundament onder sterke gemeenschappen. Juist daar ontstaan verbindingen, leren mensen elkaar kennen en groeit de sociale samenhang.

Daarbij kijken we niet alleen naar behoud, maar ook naar vernieuwing, clustering en toekomstbestendige oplossingen die passen bij het dorp(en). Hierbij beslissen we niet over de gemeenschap, maar altijd in samenspraak met. We hebben de voorkeur dat initiatieven van onderop komen.

32

Gemeente Horst aan de Maas

Hoe gaan we dat doen? • We groeien toe naar meer zelfsturing en onderzoeken hoe dorpen op een realistische en duurzame manier steeds meer zelf richting kunnen geven aan hun fysieke en sociale leefomgeving. Daarbij bieden we ondersteuning waar nodig en ruimte waar dat kan, zodat dit ook richting geeft aan het wenkend perspectief voor onze dorpen. • We stimuleren dat inwoners of gemeenschappen zelf aangeven wat zij nodig hebben en welke keuzes prioriteit hebben. Daarbij laten we ruimte voor verschillende vormen van organisatie. • We werken gebiedsgericht en dorpsgericht en zoeken hierbij aansluiting bij de eigen identiteit, behoefte en ontwikkelkracht van ieder dorp. • We zetten de aanpak ‘Ken de Dorpen’ voort en versterken de inzet van gebiedsmakelaars. • De gemeente helpt en ondersteunt dorpen om waar nodig zelf expertise of ondersteuning te kunnen organiseren. Hiervoor verkennen we de inzet van budgetoverdracht of een gemeenschapsfonds om initiatieven vanuit dorpen en wijken te ondersteunen.

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

33

34

Gemeente Horst aan de Maas

• We investeren in sterke, toegankelijke en toekomstbestendige voorzieningen in alle dorpen. Uitgangspunt is dat ieder dorp voldoende ontmoetingsplekken heeft. Dat kan op verschillende manieren georganiseerd worden. • We kijken bij accommodaties naar maatschappelijke meerwaarde, leefbaarheid, haalbaarheid, toekomstbestendigheid en de specifieke behoefte van een dorp, vereniging of gemeenschap. We kiezen hierbij voor slimme clustering, zoals multifunctionele accommodaties of dorps-overstijgende voorzieningen. Daarbij hebben we nadrukkelijk oog voor lopende en bekende vraagstukken. • We investeren, vooral financieel, in ontmoeting en leefbaarheid. Een belangrijk onderdeel daarvan zijn onze (maatschappelijke) accommodaties. De budgetten die we daarvoor nodig hebben en de ruimte die we onze inwoners gaan geven voegen we samen en breiden we uit in een te vormen dorpenfonds met daarbij behorende leefbaarheidsagenda. • We brengen het speelbeleid bij de tijd en zorgen dat dorpen zelf meer invloed krijgen op speel- en beweegvoorzieningen in hun omgeving. • We stimuleren een gezond verenigingsleven, sport en bewegen voor iedereen, onder andere door meer openbare sport- en beweegplekken. • We nemen uiterlijk in 2027 een besluit over hoe de zwemvoorziening in Horst in de Maas er in de toekomst uit gaat zien. • We zien dat een investering in topsport een impuls kan geven aan breedtesport.

We hebben aandacht hiervoor in onze ambities. • We verkennen een vrijetijdspas of app voor jongeren, waarmee ze kunnen deelnemen aan sport, cultuur en muzikale activiteiten en verenigingen.

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

35

• We onderzoeken de behoefte naar voorzieningen en of aanpak voor de middelbare schooljeugd om elkaar te ontmoeten. • We ondersteunen evenementen in alle kernen, zoals kermissen, dorps- en buurtfeesten als belangrijke dragers van leefbaarheid en gemeenschapszin. • We verminderen onnodige regeldruk voor organisatoren. We ondersteunen bij vergunningaanvragen. We kijken waar meerjarige vergunningen mogelijk zijn. En we zorgen voor behoud van de evenementencoördinator als vast aanspreekpunt. • We brengen het kermisbeleid bij de tijd. Dat betekent dat we voor Horst gaan voor één grotere en betere kermis en waarbij we voor alle georganiseerde kermissen aandacht hebben voor de betaalbaarheid van de attracties. • We investeren in kunst, cultuur en erfgoed als onderdeel van kwaliteit van leven, identiteit en trots op onze dorpen. Daarbij is ruimte voor zowel traditionele cultuur als nieuwe culturele initiatieven in de openbare ruimte. • We ondersteunen lokale cultuur en erfgoed, zoals harmonie, fanfare, carnaval, de Limburgse taal en de diverse lokale dialecten en tradities, en helpen onderwijs en verenigingen om dit levend te houden voor volgende generaties. • We versterken de mogelijkheid om subsidies in te zetten voor sterke gemeenschappen. • We faciliteren musea en erfgoedlocaties waar deze maatschappelijke meerwaarde hebben.

Een investering hierin moet ten goede komen aan de gemeenschap, bijvoorbeeld in de vorm van cultuureducatie.

36

Gemeente Horst aan de Maas

• We behouden en versterken lokaal erfgoed, waaronder moderne architectuur en landschappen. Voor Kasteel Ter Horst werken we toe naar een toekomstbestendige oplossing, waarbij behoud, herontwikkeling en passende functies centraal staan. Waaronder ook naoorlogse architectuur en landschappen. We bieden ruimte voor bijzondere architectuur. • We ondersteunen lokale erfgoedorganisaties en bovenlokale initiatieven om krachten te bundelen. • We onderzoeken een structurele bekostiging voor kunst in de openbare ruimte, • We erkennen het belang van lokale informatievoorziening, bijvoorbeeld via een sterke streekomroep en gemeenschapsvorming in dorpen en wijken. • We versterken de lokale democratie door inwoners actief en passend te betrekken bij beleid en besluitvorming, met laagdrempelige en praktische vormen van participatie. We voeren een pilot met een burgerberaad uit en beoordelen op basis daarvan de verdere inzet.

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

37

38

Gemeente Horst aan de Maas

Sociaal domein Wat willen we bereiken? We willen een gemeente zijn waarin inwoners gezond, zelfstandig en veerkrachtig kunnen leven, waarin iedereen mee kan doen en waarin we naar elkaar omkijken. Het sociaal domein draait voor ons om samenredzaamheid: zelf en samen waar het kan, professionele zorg als het nodig is. De beschikbaarheid en betaalbaarheid van zorg staan onder druk: de zorgvraag groeit, personeel is schaars en de kosten nemen sterk toe, onder andere door demografie. We willen zorg en ondersteuning voor onze inwoners beschikbaar en betaalbaar houden. Daarvoor is een transformatie nodig. We moeten fundamentele keuzes maken die moeten leiden tot gezondere inwoners en gemeenschappen en daarmee minder zorgvraag. Zorg los je niet alleen op met nieuwe of andere zorg, maar ook met meer bestaanszekerheid, meer stabiliteit en met meer (positieve) gezondheid. Om mee te kunnen doen en goed voor jezelf en je omgeving te kunnen zorgen moet je stabiliteit ervaren en geen geldzorgen hebben. Daarin pakken we de gemeentelijke verantwoordelijkheid, bijvoorbeeld in onze inkomensondersteuning. Daarom zetten we in op een inclusieve en veerkrachtige samenleving waarin mensen elkaar ontmoeten, elkaar kennen en zichzelf kunnen zijn. Wij staan voor sociale rechtvaardigheid.

Een gemeente waar niemand wordt buitengesloten en waar iedereen een eerlijke kans krijgt om een goed leven op te bouwen. Daarom is het nodig dat voorzieningen en laagdrempelige ondersteuning dichtbij en toegankelijk

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

39

zijn. Daarbij kijken we niet alleen naar zorgvragen, maar vooral naar wat nodig is om problemen te voorkomen. Preventie, vroegsignalering en het versterken van eigen kracht en netwerken zijn de basis. Gezondheid en welzijn moeten leidend zijn in onze keuzes, niet het systeem. We willen dat zorg betaalbaar en beschikbaar blijft voor inwoners die deze echt nodig hebben. Dat vraagt om een stabiele en sterke sociale basis, duidelijke keuzes, regie op schaarste en een eerlijke verdeling van middelen en menskracht. We voeren het gesprek over eigen verantwoordelijkheid, solidariteit en de rol van de overheid, zonder mensen los te laten die ondersteuning nodig hebben. De gemeente neemt hierin een actieve regierol en respecteert de keuzevrijheid van inwoners. We sturen op samenwerking, effectiviteit en maatschappelijke meerwaarde. We werken vanuit vertrouwen en willen administratieve lasten in lijn brengen met de informatie die we nodig hebben om te sturen op kwaliteit van zorg en effectieve inzet van budgetten. Doel is om professionals in staat te stellen meer tijd te besteden aan het werken vanuit de bedoeling van de wet.

40

Gemeente Horst aan de Maas

Hoe gaan we dat doen? • We stimuleren gezonde leefstijl en normaliseren gezonde keuzes, zonder te vervallen in betutteling. Gezond leven moet de vanzelfsprekende keuze worden, met ruimte voor eigen verantwoordelijkheid en stellen positieve gezondheid centraal in het maken van keuzes en beleid. • We zetten preventie en vroegsignalering centraal. Om, daar waar mogelijk, zwaardere zorg later te voorkomen en daarmee zorg beschikbaar te houden daar waar het wél nodig is en blijft. • We versterken samenredzaamheid: zelf waar het kan, samen waar het nodig is en professionele zorg waar het echt niet anders kan. Daarbij investeren we in onze gemeenschappen waardoor lokale en eigen netwerken sterker worden en inwoners beter in staat zijn hun eigen netwerk sterker te maken en eigen verantwoordelijkheid te nemen. • We versterken mantelzorgondersteuning en onderzoeken aanvullende voorzieningen zoals logeerhuizen en betere ondersteuning voor mantelzorgers en gezinnen. • We investeren in hulp dichtbij, onder andere door inzet van hulpverleners op scholen, zetten in op versterking van mentale gezondheid en extra aandacht voor eenzaamheid. • We zetten sterker in op preventie van alcohol-, drugs- en gokproblematiek, met aandacht voor jongeren, ouders en bewustwording binnen gezinnen en scholen. Daarvoor gebruiken we de IN! Horst aan de Maas aanpak.

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

41

• We bieden binnen de jeugdzorg hulp die dichtbij en zo passend mogelijk is bij de zorgvraag. We zetten in op normaliseren en demedicaliseren binnen de jeugdzorg. Niet ieder probleem vraagt om professionele zorg; waar mogelijk versterken we eerst de thuissituatie, het onderwijs en het sociale netwerk rondom kinderen en gezinnen. • We blijven onze aanpak geweld in afhankelijkheidsrelaties doorzetten met een sterke lokale toegang, intensieve casusregie en een leidende rol in de regio. • We werken aan een toegankelijke openbare ruimte. Openbare toiletten organiseren wij bij de verbouwing van het gemeentehuis. • We versterken de samenwerking tussen en met zorgaanbieders, verwijzers en voorliggend veld en sturen actief op betere afstemming, informatie-uitwisseling en gezamenlijke verantwoordelijkheid. • We nemen regie op schaarste in zorg en ondersteuning, bijvoorbeeld in huisartsenzorg en jeugdzorg, en voeren het gesprek met partners over slimme inzet van capaciteit, voldoende personeel en behoud van zorg dichtbij. • We werken meer vanuit maatschappelijke businesscases en zetten daar capaciteit op in: we kijken niet alleen naar de kosten van preventie en ondersteuning, maar vooral naar wat investeringen op termijn opleveren, bijvoorbeeld bij valpreventie, vroegsignalering en mentale gezondheid. Investeren aan de voorkant moet zich ook zichtbaar terugverdienen aan de achterkant.

We maken inzichtelijk waar de investering wordt terugverdiend en we verleiden die partners om mee te investeren. • We stimuleren maatschappelijke participatie en zorgen dat niemand aan de zijlijn staat. Iedereen doet mee naar vermogen, ook mensen met een beperking, onder andere via sport, werk en passende participatie binnen de gemeente zelf.

42

Gemeente Horst aan de Maas

• We ontwikkelen Onze Loods op basis van onze wettelijke taken en onze ambities. • We behouden de inkomensregelingen tot 130% van het sociaal minimum omdat werken moet lonen en iedereen mee moet kunnen doen. Daarbij voorkomen we onnodige stapeling van regelingen en zorgen we voor een eerlijk en begrijpelijk stelsel. • We bekijken per inwoner naar een passende aanpak. Zowel in wat er nodig is om in levensonderhoud te kunnen voorzien, als in hoe mensen weer stappen kunnen zetten in meedoen en zo zelfredzaam mogelijk worden. We vragen een tegenprestatie die passend en gericht is op ontwikkeling, zelfstandigheid en meedoen in de samenleving. • We blijven werken met de stabiliteitsaanpak met als doel dat mensen mee kunnen blijven doen in de samenleving. We voeren de wet praktisch en doelmatig uit. • Inclusie betekent dat iedereen mee mag doen en zich welkom voelt, ongeacht verschillen zoals afkomst, geslacht, leeftijd, beperking, religie of seksuele oriëntatie. We stellen daarom een inclusie agenda op, waarin we afspraken maken hoe we hier als gemeente onze rol pakken. Openbare voorzieningen bruikbaar maken voor iedereen, gemeentelijke diensten en informatie toegankelijk en begrijpelijk maken en mensen met een beperking actief betrekken bij beleidsvorming en projectontwikkeling. • Wij hebben vertrouwen dat iedereen een bijdrage wil leveren.

Daarom zetten wij bij statushouders in op inburgering en integratie, zodat ze mee kunnen doen en mee gaan doen.

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

43

44

Gemeente Horst aan de Maas

Onderwijs en arbeidsmarkt Wat willen we bereiken? Goed onderwijs is de basis voor gelijke kansen, sterke dorpen en een gezonde toekomst voor onze jeugd. Scholen zijn meer dan plekken om te leren; ze zijn belangrijke voorzieningen voor leefbare kernen, ontmoetingsplekken voor gezinnen en een fundament onder onze samenleving. We willen dat ieder kind en iedere jongere zich optimaal kan ontwikkelen, ongeacht achtergrond, beperking of woonplaats. Daarbij gaat het niet alleen om onderwijs, maar ook om fysieke en mentale gezondheid, veiligheid, sport, cultuur en het op tijd signaleren van problemen. Onderwijs, jeugdhulp en zorg moeten daarin beter met elkaar verbonden zijn. We zetten in op toekomstbestendige schoolvoorzieningen met extra aandacht voor bewegingsonderwijs, zowel binnen als buiten, in een veilige omgeving met goede en veilige bereikbaarheid en een sterke aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt. Daarbij hebben we oog voor techniek, vakonderwijs, mbo en hbo, zodat jongeren zich kunnen ontwikkelen én kansen houden in onze regio. De gemeente neemt hierin een actieve, maar realistische rol. We pakken onze verantwoordelijkheid waar het gaat om onderwijshuisvesting, bereikbaarheid, preventie en samenwerking, maar blijven duidelijk over de rolverdeling met schoolbesturen, samenwerkingsverbanden en andere partners.

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

45

Hoe gaan we dat doen? • We zorgen voor sterke en bereikbare onderwijsvoorzieningen in onze gemeente, zodat kinderen en jongeren dichtbij onderwijs kunnen volgen en dorpen leefbaar blijven. • We voeren het Integraal Huisvestingsplan (IHP) en het uitvoeringsprogramma voortvarend uit, zodat scholen toekomstbestendig, veilig en passend gehuisvest zijn. • We maken duidelijke keuzes in onderwijshuisvesting, waarbij leefbaarheid van kernen, kwaliteit van voorzieningen en toekomstbestendigheid leidend zijn. Waar nodig kiezen we voor clustering en multifunctionele oplossingen zoals kindcentra. • We versterken de samenwerking tussen onderwijs, jeugdhulp en zorg, zodat problemen eerder worden gesignaleerd en kinderen sneller passende ondersteuning krijgen. Preventie en vroegsignalering staan hierbij centraal. • We zetten in op passend onderwijs, waarbij alle kinderen in Horst in de Maas zo thuis en kind nabij mogelijk het onderwijs krijgen wat bij ze past. Voor sommige kinderen betekent dit dat extra ondersteuning nodig is. Hierbij streven we ernaar om deze kinderen zo goed mogelijk mee te laten doen binnen het reguliere onderwijs. Daarbij bewaken we de balans tussen onderwijsondersteuning en zorg, en blijven we kritisch op de rolverdeling en uitvoerbaarheid. • We zorgen voor goed en toegankelijk leerlingenvervoer.

• We versterken de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt, met extra aandacht voor techniek, vakonderwijs, mbo en sectoren die belangrijk zijn voor onze regio, zoals agribusiness, zorg en innovatie. Dit doen we o.a. door een initiatief als de “Onderwegwijzer”.

46

Gemeente Horst aan de Maas

• We willen een gemeente en een regio zijn waar beroepsonderwijs zich graag wil vestigen. Hierdoor kunnen we mbo- en hbo-onderwijs in de regio verder uitbreiden. We durven te investeren in vestigingsvoorwaarden zoals de bereikbaarheid en huisvesting van studenten. • We zetten in op inburgering, taal en basisvaardigheden, zodat nieuwe inwoners sneller kunnen meedoen in onderwijs, werk en samenleving. • We stimuleren brede ontwikkeling van kinderen en jongeren, met aandacht voor sport, cultuur, muziek, gezond­heid en sociale ontwikkeling, omdat onderwijs meer is dan leren alleen. • Wij zetten in op sport en bewegen in het onderwijs omdat wij vinden dat dit naast fysieke verbetering ook een belangrijke rol vervult bij het leren werken in teamverband en de mentale weerbaarheid. • We geven als gemeente als bestuur en organisatie het goede voorbeeld als het gaat over stages, werkervaringsplekken en doorgroeimogelijkheden. • We blijven investeren in een goede bibliotheekvoorziening. Vanuit ambitie om te werken aan basisvaardigheden én vanuit de zorgplicht in de Wet stelsel openbare bibliotheekvoorzieningen (Wsob). Pijlers daaronder zijn drie locaties en een doorlopende leeslijn van nul tot en met achttien jaar.

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

47

48

Gemeente Horst aan de Maas

Economie, ondernemerschap, detailhandel en horeca Wat willen we bereiken? Horst aan de Maas is van nature ondernemend en daar zijn we trots op. Ondernemers vormen de ruggengraat van onze economie en dragen bij aan levendige dorpen en centra. Tegelijkertijd is onze economie volop in ontwikkeling. Wij zien economie als middel met brede welvaart als doel. We willen regie pakken op deze ontwikkeling, zodat onze gemeente toekomstbestendig wordt en de economie werkt ten gunste van onze inwoners en ondernemers. We zetten in op een sterk economisch ecosysteem waarin ondernemers, start- en scale-ups, kennisinstellingen, onderwijs, overheid en omgeving samenwerken. We kiezen voor een duidelijke economische koers en profiel: ons economische DNA. Dit vraagt om een sterke en toekomstbestendige primaire sector. We bouwen voort op onze kracht als innovatieve agrarische regio en versterken tegelijkertijd onze positie in recreatie en toerisme. We zetten in op innovatie en het verhogen van toegevoegde economische waarde. De gemeente neemt hierin een actieve en verbindende rol. We faciliteren ondernemers en nemen initiatief om beweging te creëren en partijen bij elkaar te brengen. Dit doen we zowel via de harde kant, zoals ruimtelijke mogelijkheden, het

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

49

verminderen van regeldruk en het creëren van ontwikkelruimte, als via de zachte kant, door relaties te versterken en samenwerking te stimuleren. We zijn trots op ons verhaal en vertellen dat ook waar nodig om bij te dragen aan onze ambities.

Wat willen we bereiken? We zetten in op sterke en vitale centra en ondersteunen initiatieven die bijdragen aan de leefbaarheid en economische vitaliteit van onze kernen. In de hoofkernen is er een detailhandels, en horeca-aanbod gerealiseerd dat past bij de woonambities. In het kader van vergrijzing is tevens nagedacht hoe in overige kernen horeca en detailhandelsfunctie bereikbaar blijven. We willen een aantrekkelijk ondernemersklimaat waarin ondernemers ruimte krijgen om te ondernemen en zich te ontwikkelen. De gemeente werkt actief samen met ondernemers en hun organisaties om knelpunten weg te nemen en kansen te benutten.

Hoe gaan we dat doen? • We nemen als gemeente een actieve regierol in de toekomstgerichte economische ontwikkeling, waarbij we richting geven en samenwerking stimuleren. Dit door het versterken van het economisch ecosysteem door samenwerking tussen bedrijven, onderwijs, kennisinstellingen, overheid en omgeving actief te verbeteren.

50

Gemeente Horst aan de Maas

• We ontwikkelen een duidelijk economisch profiel en visie, gebaseerd op onze kracht in de agrarische sector, innovatie en recreatie en toerisme. • We stimuleren innovatie, het verhogen van economisch toegevoegde waarde en de productiviteit, o.a. gericht op het verminderen van de afhankelijkheid van arbeidsmigratie en het creëren van werkgelegenheid met meer toegevoegde waarde • We combineren een faciliterende rol op de harde kant (ruimtelijke mogelijkheden, regeldruk verminderen, ontwikkelruimte creëren) met een actieve rol op de zachte kant (verbinden, netwerkvorming en relatiebeheer). • We zetten in op een positieve en stimulerende benadering van ondernemers, waarbij we ruimte bieden voor ontwikkeling en waar nodig sturen op gewenste richting. • We maken gebruik van zowel stimulerende maatregelen als sturingsinstrumenten, waarbij we verleiden waar het kan en ingrijpen waar dat nodig is. • We creëren mogelijkheden voor start ups en scale-ups, bijvoorbeeld in een bedrijfsverzamelgebouw. • We pakken samen met het bedrijfsleven kansen rondom circulaire economie op en onderzoeken en stimuleren de mogelijkheid van nieuwe verdienmodellen.

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

51

• We versterken het ondernemersklimaat en zorgen dat ondernemers ervaren dat de gemeente toegankelijk is, luistert, meedenkt en ruimte biedt om te ondernemen. • We werken actief samen met ondernemers en hun organisaties en zoeken structureel het gesprek op om knelpunten en kansen te bespreken. • We verminderen onnodige regeldruk en maken ondernemen waar mogelijk eenvoudiger. We onderzoeken op initiatief van ondernemers, de mogelijkheden van een ondernemersfonds, dat alleen wordt ingevoerd bij voldoende draagvlak. • We nemen regie op de revitalisering van bedrijventerreinen en winkelgebieden en breiden indien nodig, het revitaliseringsfonds uit. • We evalueren de rol van para commerciële activiteiten (bijvoorbeeld vanuit verenigingen of dorpshuizen), in relatie tot commerciële partijen, en zorgen waar nodig voor een evenwichtige en eerlijke balans en houden rekening met de leefbaarheid van de kernen. • We faciliteren centrummanagement in Grubbenvorst en Sevenum (inclusief reclameheffing) • We voeren een benchmark huurprijzen uit. • We kijken naar praktische oplossingen om de parkeerdruk in Horst-centrum te verminderen. Werken met venstertijden voor bevoorrading wordt overwogen. • We ontwikkelen een actieplan detailhandel en horeca voor Grubbenvorst en Horst en Sevenum

52

Gemeente Horst aan de Maas

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

53

54

Gemeente Horst aan de Maas

Ruimte voor economie Wat willen we bereiken? Ruimte is schaars en vraagt om duidelijke keuzes. We zetten beschikbare ruimte gericht in voor economische ontwikkelingen die passen bij ons DNA en bijdragen aan brede welvaart. Dus maken we bewuste keuzes over welke bedrijvigheid we wel en niet willen faciliteren. We zorgen voor voldoende ruimte voor lokale ondernemers en regionale economische ontwikkeling die aansluit bij ons economisch profiel en de brede welvaart versterken. Grootschalige logistiek willen we niet toestaan; logistiek is alleen mogelijk als ondersteunend onderdeel van lokale bedrijvigheid. We werken aan een samenhangende ontwikkeling van bedrijventerreinen, waarbij we kansen benutten, zorgvuldig omgaan met ruimte en in gesprek blijven met de omgeving.

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

55

Hoe gaan we dat doen? • Klaver 7 geven we nadrukkelijk samen met inwoners en de omgeving vorm. We durven hier kleiner te ontwikkelen en kiezen primair voor lokale ondernemers. Gemaakte afspraken over o.a. verkeer en natuurcompensatie vormen het uitgangspunt. We zijn ervan overtuigd dat dit het beste kan door regie te hebben op de gronden en zetten verantwoord in op het overnemen van de gronden en de ontwikkeling van Klaver 7 en Klaver 11. Hiervoor maken we verschillende scenario’s inclusief financiële doorrekening. • We willen ook voor de toekomst voldoende ontwikkelruimte behouden voor lokale ondernemers en bedrijven en/of met meerwaarde in ons economisch DNA. We zoeken deze ruimte in Klaver 11. • We zetten in op het vergroten van bouwblokken als dat maatschappelijk meerwaarde biedt op andere gebieden zoals de energietransitie, dierenwelzijn, klimaatadaptatie of brandveiligheid waarbij we rekening houden met de omgeving, de plek en ruimtelijke kwaliteit.

56

Gemeente Horst aan de Maas

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

57

58

Gemeente Horst aan de Maas

Agrarische sector en landbouw Wat willen we bereiken? De agrarische sector is een belangrijke pijler onder onze economie, identiteit en leefomgeving. Tegelijkertijd staat de sector voor grote veranderingen. Wij zien deze transitie niet als een tegenstelling tussen landbouw, natuur, leefbaarheid en gezondheid, maar als een kans om deze samenhang te versterken. Een sterke primaire sector draagt tevens bij aan voedselzekerheid en is een belangrijk onderdeel van ons energievraagstuk. De transitie van de sector is een deel van de oplossing voor maatschappelijke vraagstukken. Ook als gemeente pakken we onze rol in deze transitie. Dit doen we door in te zetten op een verleidingstrategie. We staan voor een sterke primaire sector. Onderdelen daarvan, zoals veehouderij en de volle grondtuinbouw zoals we die nu kennen, staan als gevolg van de maatschappelijk opgaven onder druk. We gaan samen met de ondernemers aan de slag om de randvoorwaarden te creëren en perspectief te bieden. Dit met minimaal gelijkblijvende economische output en waarbij recht gedaan wordt aan maatschappelijke vraagstukken op het gebied van arbeid, ruimte en energie. We werken aan een toekomstbestendige landbouw waarin ecologische doelen, economische vitaliteit en leefbaarheid in samenhang worden gerealiseerd. Dit vraagt om duidelijke keuzes, een lange termijnvisie en een betrouwbare overheid. We bieden

Trots! - Bestuursakkoord Horst aan de Maas 2026 - 2030

59

perspectief aan ondernemers door ruimte te geven voor ontwikkeling, innovatie en nieuwe verdienmodellen. De gemeente neemt hierin een actieve rol, samen met agrariërs, waterschap, provincie, natuurorganisaties, financiële instellingen en andere partners. We sturen op doelen en resultaten, en bieden ruimte, daar waar kansrijk voor maatwerk en/of gebiedsgerichte aanpakken en we zorgen voor de juiste randvoorwaarden.

Hoe gaan we dat doen? • We zien landbouw als onderdeel van de bredere transitie van het buitengebied, waarbij economie, energie, natuur en leefomgeving in samenhang worden ontwikkeld en ecologische doelen worden gerealiseerd. Hierbij sluiten we aan bij het Limburgs Offensief Stikstof. • We doorbreken de tegenstelling tussen landbouw enerzijds en natuur, leefbaarheid en positieve gezondheid anderzijds en zetten in op een transitie waarin deze belangen elkaar versterken. • We bieden duidelijkheid, continuïteit en betrouwbaarheid in beleid, als randvoorwaarde voor investeringen en toekomstperspectief van agrarische bedrijven. • We helpen de agrarische de ondernemers in de transitie naar een toekomstbestendige bedrijfsvoering. De “Blijversaanpak” van de Provincie en de LLTB is daarvoor een geschikte methodiek.

60

Gemeente Horst aan de Maas

• We werken dit uit in een uitvoeringsprogramma “landelijk gebied” met duidelijke en meetbare (ecologische) doelen, zonder een plus op bestaande regels en gebaseerd op het sluiten van kringlopen. Samen met de partners zorgen we voor de benodigde middelen, een stimulerende aanpak en randvoorwaarden zoals het instrumentarium uit de oude wet inrichting landelijk gebied. We kiezen hierbij voor doelsturing. We werken gebiedsgericht omdat er verschil is tussen gebieden en we hanteren de 7 transitiespaden van de SER (waaronder verbrede landbouw). Wij nemen verantwoordelijkheid voor het compenseren van de schade die ontstaat door onze besluitvorming. Bij grootschalige ontwikkelen voeren we een Landbouw effectenrapportage uit. • We versterken de hippische sector, waarbij we inzetten op internationale samenwerking, ontwikkelen van vestigingsbeleid paardenbedrijven, inzet op soepel grensoverschrijdend verkeer van paarden en de doorontwikkeling van Grandorse. • We stimuleren innovatie en experimenten zoals het instellen van een strategisch innovatie fonds en een door het Rijk erkende pilot gericht op doelsturing.