01c Bijlage 1 Begroting 2026 incl. Meerjarenraming 2027-2029
Tekst van het document
Meerjarenbegroting 2026-2029
28
Wat gaan we ervoor doen? •
We gaan horeca en detailhandel zoveel mogelijk centreren.
•
We gaan centrumgebieden compacter en completer maken.
•
We optimaliseren de samenwerking met ondernemers en vastgoedeigenaren.
5.4 De juiste bedrijven op de juiste plek Wat willen we bereiken? De druk op de beschikbare ruimte neemt toe. Woningbouw, natuur, energie en landbouw concurreren met ruimte voor bedrijven. Daarom moeten we slimme keuzes maken die zowel economisch als maatschappelijk duurzaam zijn. We zien dat sommige bedrijven niet meer passen op hun huidige locatie. Dit leidt tot onhandig ruimtegebruik en kan de leefbaarheid beperken. Ook zijn sommige bedrijventerreinen verouderd en niet aantrekkelijk voor duurzame, innovatieve bedrijven. Herontwikkeling is nodig. Daarnaast is er weinig bouwgrond beschikbaar en speelt de stikstofproblematiek een grote rol. Dit maakt het extra belangrijk om zorgvuldig af te wegen waar economische activiteiten kunnen plaatsvinden. Daarom richten we ons op: •
Het juiste bedrijf op de juiste plek, afgestemd op de omgeving.
•
Ontwikkelingszones voor groei, innovatie en transitie.
•
Slim en duurzaam ruimtegebruik op bedrijventerreinen.
•
Toekomstbestendige terreinen die bijdragen aan werkgelegenheid en duurzaamheid.
•
Een goede balans tussen economie, leefbaarheid en ecologie.
Wat gaan we ervoor doen? •
Bedrijven met ontwikkelbehoefte identificeren en faciliteren: In 2026 gaan we gericht in gesprek met bedrijven om hun ontwikkelbehoefte in kaart te brengen. Bedrijven met uitbreidings- of vestigingswensen begeleiden we actief richting toekomstige locaties zoals Klaver 7 of Klaver 11. Hierdoor ontstaat ruimte op bestaande bedrijventerreinen, voor herbestemming door kleinschalige lokale bedrijvigheid, startende ondernemers of bedrijven die verplaatst worden vanuit het buitengebied.
“We moeten slimme keuzes maken die zowel economisch als maatschappelijk duurzaam zijn.”
•
Stimuleren van herstructurering en verduurzaming: In samenwerking met betrokken bedrijven onderzoeken we in 2026 de mogelijkheden voor financiële ondersteuning. Dit betreft bedrijven die willen verplaatsen naar een geschiktere locatie of die willen investeren in verduurzaming op hun huidige locatie. Doel is om herstructurering te bevorderen en toekomstbestendige bedrijventerreinen te realiseren.
Meerjarenbegroting 2026-2029
29
•
Begrenzen van solitaire uitbreidingen in het buitengebied: Bij het opstellen van nieuwe omgevingsplannen in 2026 begrenzen we uitbreidingsmogelijkheden van solitaire bedrijven in het buitengebied, om ongewenste versnippering van bedrijvigheid tegen te gaan en de ruimtelijke kwaliteit te waarborgen.
•
Versterken van regionale samenwerking en acquisitie: De bestaande samenwerking met het ontwikkelbedrijf Greenport op het gebied van acquisitie zetten we in 2026 voort. Daarnaast blijven we actief deelnemen aan de regionale afstemming over uitbreiding en herontwikkeling van bedrijventerreinen, met als doel een evenwichtige en duurzame economische ontwikkeling in de regio.
5.5 Een florerende en innovatieve agrarische sector Wat willen we bereiken? De agrarische sector is belangrijk voor onze gemeente en zit midden in een verandering. We willen deze sector toekomstbestendig houden en versterken. Daarom werken we aan een langetermijnbeleid dat breed gedragen wordt, via programma’s en gebiedsgerichte aanpakken. Voor de tuinbouw hebben we al stappen gezet richting een toekomstbestendige tuinbouwketen, samen met regionale partners. Denk aan het Toekomstperspectief brede tuinbouwketen Limburg+ met de volgende doelen:
“We willen de agrarische sector toekomstbestendig houden en versterken.”
•
Betere samenwerking tussen ondernemers, onderwijs, onderzoek en overheid zodat toekomstige opgaven goed in beeld worden gebracht.
•
Aandacht voor de energietransitie in de glastuinbouw en de groeiende behoefte aan teelt ondersteunende voorzieningen.
•
Een gezamenlijk uitvoeringsprogramma, waarbij alle partijen bijdragen met geld en inzet.
Meerjarenbegroting 2026-2029
30
Wat gaan we ervoor doen? We willen de agrarische sector in Horst aan de Maas toekomst bieden en zijn duidelijk over wat ondernemers van ons kunnen verwachten. Daarom zetten we in op: •
Gebiedsgerichte keuzes in gebieden met veel druk op ruimtegebruik, zoals in het gebiedsproces Gedeelde Peel. Hier werken we aan een balans tussen landbouw, natuur en recreatie.
•
Een nieuw programma voor een vitaal en natuurrijk landelijk gebied, als uitwerking van de Omgevingsvisie eind 2025.
•
We pakken de acties uit het vastgestelde uitvoeringsprogramma veehouderijen 2026-2030 op. Denk hierbij aan het ontwikkelen van beleid voor agrarische bedrijven die transformeren, verplaatsen of stoppen, vrijkomende agrarische bebouwingen en de paardenhouderij.
•
We voeren ingezette projecten uit de visie veehouderij zoals de projecten “basis op orde”, “toekomstbestendige locaties”, “landelijke beëindigingsregelingen” verder uit.
•
Agrarische bedrijven in het algemeen stimuleren en faciliteren om toekomstbestendige keuzes te maken in hun bedrijfsvoering. Zitten ze op de goede plek en in lijn met de gebiedsindeling uit de omgevingsvisie? Is er sprake van duurzaam en (zo veel mogelijk) circulair ondernemen met zo kort mogelijke ketens?
•
Waar mogelijk faciliteren we bij andere regelingen om veehouderijen toekomstperspectief te bieden.
•
We pakken knelgevallen geur vanuit actualisatie geurbeleid 2024 aan.
•
We maken het dashboard veehouderijen verder operationeel. Met een structurele monitorings- en evaluatiecyclus informeren we de raad hierover.
•
Samen met andere regionale tuinbouwgemeenten en de provincie doen we mee met een platform voor de brede tuinbouwketen. Voor de uitvoeringsagenda reserveren we capaciteit en middelen.
5.6 Een bruisende vrijetijdseconomie Wat willen we bereiken?
“We zoeken naar maatwerk: bezoekers ontvangen op een manier die past bij de draagkracht van de omgeving.”
Recreatie en toerisme zijn belangrijk voor de economie van Horst aan de Maas. We willen zorgen voor aantrekkelijke verblijfsplekken en leuke dagrecreatie, zodat iedereen zich welkom voelt. Recreatie raakt veel thema’s: wonen, natuur, verkeer, cultuur en economie. De impact verschilt per gebied, dus we zoeken naar maatwerk: bezoekers ontvangen op een manier die past bij de draagkracht van de omgeving.
Meerjarenbegroting 2026-2029
31
We streven naar een gevarieerd aanbod op de juiste plekken, passend bij het karakter van het gebied. Lokale initiatieven die onderscheidend en van kwaliteit zijn, krijgen extra aandacht. Samenwerking in de regio en met de vrijetijdssector is daarbij essentieel. In Noord-Limburg zetten we toerisme in om bredere doelen te bereiken, zoals leefbaarheid, sociale verbinding en duurzame ontwikkeling. Het Actieprogramma Toerisme & Recreatie Noord-Limburg is hierbij leidend.
Wat gaan we ervoor doen? •
In 2026 stellen we - als onderdeel van de Omgevingsvisie - een uitvoeringsprogramma Vrijetijdseconomie op. Hierin beschrijven we onze ambitie voor de komende jaren en wordt er jaarlijks een programma opgesteld met daarin beschreven welke taken en projecten we oppakken, uiteraard sluiten deze aan op de regionale beleidskaders.
•
In 2026 gaat de gezamenlijke koers van start die we hebben ingezet op het gebied van regio marketing.
•
We verstrekken subsidies aan initiatieven die de toeristisch-recreatieve sector van Horst aan de Maas (kwalitatief en onderscheidend) versterken.
•
We ontwikkelen de nieuwe digitale tourguide.
•
We optimaliseren de infrastructuur voor de dagrecreatie.
•
We geven extra aandacht aan de wandel-, fiets en ruiterroutes.
•
We versterken de samenhang en samenwerking tussen de diverse partijen in de lokale vrijetijdssector (verblijfsrecreatie, dagrecreatie, horeca, cultuur en landschap). Dit doen we onder andere door kennisdelingen en netwerkbijeenkomsten.
•
We blijven ons toeristisch gebied de Peelbergen versterken. Begin 2026 leggen we de bestemmingsplannen Grandorse en Toverland voor aan de raad.
5-2029 8 Meerjarenbegroting 2026
32
6. (Arbeids)migratie en integratie Baten 2026:
0,0
Lasten 2026:
-0,2
Saldo 2026:
-0,2
Horst aan de Maas zet zich in voor een inclusieve samenleving waarin arbeidsmigranten en statushouders volwaardig meedoen. We verbeteren huisvesting, integratie en leefbaarheid, met duidelijke kaders en verantwoordelijkheden voor alle betrokkenen. Via het ‘Meedoenplan’, regionale samenwerking en gerichte ondersteuning bouwen we aan sociale samenhang en toekomstperspectief. Statushouders krijgen intensieve begeleiding naar wonen, werk en participatie. Zo zorgen we voor een veilige, betrokken en evenwichtige gemeenschap.
6.1 Arbeidsmigranten doen volwaardig mee in onze samenleving Wat willen we bereiken?
“We werken aan een inclusieve samenleving waarin arbeidsmigranten niet alleen komen werken, maar ook echt meedoen.”
Horst aan de Maas is een gemeente waar arbeidsmigranten al tientallen jaren een onmisbare bijdrage leveren aan onze economie en gemeenschap. Door demografische ontwikkelingen en economische keuzes blijft hun inzet ook in de toekomst essentieel. We zien dat de balans op sommige terreinen ontbreekt. Daarom zetten we de komende jaren stevig in op het verbeteren van onder andere huisvesting, integratie en leefbaarheid. We willen dat bewoners zich thuis voelen in een veilige buurt, arbeidsmigranten waardig kunnen wonen en werken en (lokale) ondernemers de ruimte krijgen om te ondernemen. Met de in juni 2025
vastgestelde ‘Uitgangspuntennotitie Arbeidsmigratie: Toekomst in balans’ is een stevige basis gelegd. Deze notitie biedt duidelijke richting voor beleid waarin belangen worden gewogen en maatschappelijke impact centraal staat. We creëren ruimte waar dat kan en stellen grenzen waar het moet. We werken aan een inclusieve samenleving waarin arbeidsmigranten niet alleen komen werken, maar ook echt meedoen. Dat betekent: een veilige woonomgeving, beheersing van de Nederlandse taal en goede voorlichting over rechten en plichten. Ondernemers en overheden worden aangesproken op hun verantwoordelijkheid, terwijl wij als gemeente zorgen voor een solide basis.
6. (Arbeids)migratie en integratie
Meerjarenbegroting 2026-2029
33
Wat gaan we ervoor doen? •
In 2026 werken we verder aan de vertaling van de uitgangspuntennotitie naar concreet beleid en duidelijke regels. Tot dat moment geldt een stop op nieuwe huisvestingslocaties.
•
We voeren verplichte SNF+ normen in voor huisvesting, wat bijdraagt aan betere woonkwaliteit en leefomstandigheden.
•
Via de MYInfoNL-app en een regionaal dekkend netwerk van Work in NLinformatiepunten (waarvan één in onze gemeente) informeren we arbeidsmigranten over wonen, werken en leven in Horst aan de Maas. •
“Een omgevingsdialoog krijgt een verplichtender karakter bij nieuwe huisvestingsaanvragen.”
We blijven de registratie van arbeidsmigranten in de BRP verbeteren en nemen deel aan een pilot voor het vastleggen van tijdelijke adressen. Hierdoor kunnen we beter sturen en gerichter handhaven.
•
Noodopvang en handhaving. Er komen afspraken over uitvallersbedden voor noodgevallen. We handhaven streng op locaties waar sprake is van overbewoning of overlast.
•
Het ‘Meedoenplan’ wordt een verplicht onderdeel van de vergunningsaanvraag voor werkgevers, zodat zij bijdragen aan de informatievoorziening, participatie en integratie van hun medewerkers.
•
We beperken de mogelijkheid om arbeidsmigranten in dorpskernen te huisvesten om overlast te beperken en sociale samenhang in wijken en kernen te versterken.
•
We gaan ongewenste cumulatie tegen om de leefbaarheid te waarborgen.
•
We zetten in op kleinschalige en goed gespreide huisvesting, passend bij de schaal van onze kernen.
•
Een omgevingsdialoog krijgt een verplichtender karakter bij nieuwe huisvestingsaanvragen, zodat omwonenden tijdig kunnen meedenken.
•
We geven meer ruimte aan initiatieven van lokale ondernemers in plaats van grootschalige huisvesters zonder binding met onze gemeenschap.
•
We doen actief mee aan proefprojecten met partners zoals het Rijk, regio, werkgevers, onderwijs en zorgverzekeraars. Samen ontwikkelen we effectieve instrumenten en afgestemde regelgeving.
•
In de op 3 juni door de raad vastgestelde uitgangspuntennotitie ‘Arbeidsmigratie: toekomst in balans’ is opgenomen dat we de maatschappelijke kosten die arbeidsmigratie met zich meebrengt op een eerlijke en passende wijze willen toewijzen. Daarom onderzoeken we de invoering van een niet-ingezetenenbelasting of een mogelijke verruiming van de toeristenbelasting. Een van de doelen waarvoor we de extra inkomsten willen inzetten, is de structurele verankering van het Team Arbeidsmigranten in Kwetsbare situaties (TAK). De verdere uitwerking hiervan wordt opgenomen in het nog vast te stellen programma en de begroting voor 2027 en de daaropvolgende jaren.
Meerjarenbegroting 2026-2029
34
6.2 Statushouders doen volwaardig mee in onze samenleving Wat willen we bereiken? Statushouders zijn mensen die in Nederland mogen blijven en hier een nieuw bestaan moeten opbouwen. Sinds juni 2024 starten statushouders hun inburgering vanuit de doorstroomvoorziening in Broekhuizenvorst. Vanuit deze voorziening begeleiden we hen intensief naar passende huisvesting, werk en maatschappelijke participatie. We vinden het belangrijk dat statushouders zo snel mogelijk volwaardig meedoen in onze gemeente: de Nederlandse taal leren, wonen, werken, deelnemen aan de samenleving, vrijwilligerswerk doen en onderdeel zijn van een sociaal netwerk. Het blijft lastig vooraf in te schatten hoeveel
“We vinden het belangrijk dat statushouders zo snel mogelijk volwaardig meedoen in onze gemeente.”
statushouders naar Horst aan de Maas komen, omdat dit afhankelijk is van de landelijke ontwikkelingen zoals de spreidingswet, voorrang voor huisvesting statushouders en de taakstelling. Een toenemend aantal statushouders stelt ons voor uitdagingen op het gebied van huisvesting, doorstroom en begeleiding. We monitoren dit nauw en blijven investeren in voldoende opvangcapaciteit en ondersteuning.
Wat gaan we ervoor doen? •
We vangen statushouders tijdelijk op in de doorstroomvoorziening. Van daaruit helpen we hen met het vinden van een geschikte woning binnen de gemeente.
•
Samen met partners zoals Synthese, Gilde Educatie en opleiders en werkgevers begeleiden we statushouders bij het opbouwen van een zelfstandig leven. Vrijwilligers ondersteunen hen bij het leggen van sociale contacten, het vinden van vrijwilligerswerk en het meedoen aan maatschappelijke activiteiten.
•
We zorgen ervoor dat statushouders de taal leren, kennismaken met Nederlandse normen en waarden, en zo snel mogelijk (betaald of onbetaald) aan het werk gaan. Hiervoor ontvangen we middelen van het Rijk en geven we uitvoering aan de Wet inburgering 2022.
•
De huidige contracten voor het inburgeringstraject met Gilde Educatie lopen af in 2025. We oriënteren ons hoe we dit vanaf 2026 verder vorm geven.
•
We passen onze huisvesting, begeleiding en personele capaciteit aan op het aantal statushouders dat het Rijk in 2026 aan onze gemeente koppelt. Dit is afhankelijk van de jaarlijkse taakstelling.
•
Op dit moment wordt de Doorstroomvoorziening in Broekhuizenvorst ook gedeeltelijk gebruikt als Tijdelijke Gemeentelijke Opvang. Deze regeling eindigt op 31 december 2025. Daarna kan dit overgaan in een Duurzame Gemeentelijke Opvang (DGO). Over een invulling van deze mogelijke overeenkomst zijn wij (Horst aan de Maas) in gesprek met het COA en het Ministerie van Asiel en Migratie. Er liggen nog geen definitieve afspraken.
Meerjarenbegroting 2026-2029
35
7. Een gezonde, duurzame en ondernemende gemeentelijke organisatie Baten 2026:
120,6
Lasten 2026:
-46,3
Saldo 2026:
74,3
De gemeente Horst aan de Maas werkt aan een toekomstbestendige organisatie die betrouwbaar, mensgericht en professioneel is. We verbeteren onze dienstverlening, investeren in vitale medewerkers en versterken de samenwerking tussen bestuur en ambtelijke organisatie. Tegelijkertijd spelen we flexibel in op technologische en maatschappelijke ontwikkelingen, zoals digitalisering, veiligheid en toezicht. Met een gezonde bedrijfsvoering en scherpe keuzes zorgen we voor een duurzame organisatie die klaar is voor de toekomst.
7.1 Goede dienstverlening en tevreden inwoners, ondernemers en samenwerkingspartners Wat willen we bereiken? De inwoners en ondernemers van Horst aan de Maas kunnen rekenen op goede dienstverlening. Dat betekent dat onze dienstverlening aansluit bij hun behoeften en leefwereld. Zij voelen zich oprecht geholpen door een betrouwbare gemeente. Dit klinkt logisch en simpel. Toch lukt het niet altijd. Mensen raken verstrikt in systemen, in wet- en regelgeving en hebben het gevoel dat de overheid hen niet begrijpt. De komende jaren verbeteren we onze dienstverlening. We werken aan onszelf ondersteund door bijpassende systemen en processen. Goede en mensgerichte dienstverlening is een verantwoordelijkheid van ons allemaal. Ook van collega’s die niet dagelijks in contact staan met inwoners en ondernemers. Zij zijn ook een onmisbare schakel in de keten van dienstverlening. Alles wat we doen in het kader van dienstverlening draagt bij aan de volgende uitgangspunten:
“Goede en mensgerichte dienstverlening is een verantwoordelijkheid van ons allemaal.”
•
We werken aan het juiste op basis van vertrouwen en de bedoeling.
•
We hebben de focus op de inwoner: deze wordt snel en in één keer geholpen.
•
We zijn bereikbaar, toegankelijk en transparant.
•
We stimuleren inwoners om de digitale weg te gebruiken.
7. Een gezonde, duurzame en ondernemende gemeentelijke organisatie
Meerjarenbegroting 2026-2029
36
Wat gaan we ervoor doen? •
We richten processen slimmer in, waardoor de doorlooptijden voor inwoners korter worden.
•
We gaan proces- en zaakgericht werken. We implementeren een zaaksysteem voor de inrichting van generieke processen en een nieuwe applicatie voor de teams WMO & Jeugd. Dit zorgt ervoor dat we inwoners sneller en beter van dienst kunnen zijn.
•
We starten met het introduceren van track and trace voor aanvragen van inwoners zodat zij digitaal kunnen zien hoe het staat met hun aanvraag.
•
We gaan aan de slag met klachtenmanagement gericht op dienstverlening.
•
We starten een nieuw team Dienstverlening en participatie, zodat dienstverlening duurzaam belegd is in de organisatie.
•
We passen het gemeentehuis aan om de dienstverlening te optimaliseren.
•
We geven uitvoering aan verschillende vormen van participatie.
7.2 Vitale en professionele medewerkers “We zetten in op het aantrekken, ontwikkelen en behouden van medewerkers.”
Wat willen we bereiken? Bij de gemeente Horst aan de Maas werken vitale en professionele medewerkers met plezier en passie en dat willen we behouden en verder doorontwikkelen.
Wat gaan we ervoor doen? •
We investeren continu in bewustwording, leren en ontwikkelen, nieuwe manieren van werken.
•
We scheppen duidelijkheid in rollen en processen binnen de organisatie.
•
We zetten in op het aantrekken, ontwikkelen en behouden van medewerkers, door te werken aan arbeidsmarktbenadering (aantrekkelijk werkgever), (persoonlijk) leiderschap, alsook de basis op orde.
•
We introduceren HR21, het leidende functiewaarderingssyteem voor gemeenten en passen ons loongebouw hierop aan.
•
Voor de jaren 2025 en 2026 zijn er budgetten om invulling te geven aan bovenstaande thema’s. In 2026 in aanloop op de kaderbrief / begroting 2027 evalueren we de doeltreffendheid en toereikendheid van de middelen.
7.3 Bestuurlijk-ambtelijke samenwerking Wat willen we bereiken? Ons doel is het samenspel tussen raad, college en ambtelijke organisatie verder te verbeteren. Hierbij besteden we in 2026 extra aandacht voor de start van de nieuwe raadsperiode.
Meerjarenbegroting 2026-2029
37
Wat gaan we ervoor doen? •
We ondersteunen de nieuwe raad bij het maken van een nieuw raads-of coalitieakkoord. De raad gaat over de keuzes (kaders, ambities en koers). De ambtelijke organisatie ondersteunt met informatie, scenario’s en financiële doorrekeningen. De keuzes die de raad maakt, vertalen wij naar het collegeprogramma en werken we verder uit in de Planning & Control-cyclus. Daarin wordt vastgelegd wat er gedaan wordt, wanneer en, indien van toepassing, met welke middelen. Zo sluiten ambities, middelen en uitvoering beter op elkaar aan.
•
We investeren in de directe interactie en contact tussen raad en college en organisatie.
•
We investeren in de verdere doorontwikkeling van de fractievragenapp en bezien welke mogelijkheden Artificial Intelligence (AI) biedt om het samenspel te verbeteren. •
“We ondersteunen de nieuwe raad bij het maken van een nieuw raads-of coalitieakkoord.”
We evalueren het besluitvormingsproces en evalueren en bekrachtigen onze afspraken met de griffie hierover. De overgang naar een nieuw besluitvormingssysteem maakt hier ook onderdeel van uit.
•
We investeren extra in bijeenkomsten voor medewerkers om de kwaliteit van raadsvoorstellen te verbeteren.
•
Bij de start van een nieuwe collegeperiode is het van belang dat het college slagvaardig van start kan gaan. We nemen hiervoor in 2026 en in 2027 een bedrag van € 500.000 op in de begroting. Dit budget stelt het college in staat om snel te kunnen inspelen op urgente vraagstukken, het opstarten van verkenningen of het inschakelen van externe expertise.
7.4 Burgerzaken/verkiezingen Wat willen we bereiken? We willen dat onze dienstverlening bij Burgerzaken klantvriendelijk, toegankelijk en betrouwbaar is. Alles moet voldoen aan de wet en aan hoge kwaliteitsnormen. Omdat regels en technologie veranderen, passen we onze systemen, kennis en werkwijze steeds aan. Door op tijd te investeren in medewerkers en digitale middelen zorgen we dat onze dienstverlening betrouwbaar is, voldoet aan de wet, nu en in de toekomst.
Wat gaan we ervoor doen? •
De snelheid en complexiteit van de ontwikkelingen vragen om een flexibele organisatie en goed toegeruste medewerkers. Dit betekent dat we extra investeren in scholing en certificering. Medewerkers volgen in 2026 de verplichte opleidingen om te voldoen aan de landelijke certificeringsplicht tegen woon- en identiteitsfraude. We doen hiervoor een beroep op het reguliere opleidingsbudget en vragen geen extra middelen mee.
Meerjarenbegroting 2026-2029
38
•
Vanaf 2026 wordt het huidige decentrale Reisdocumenten Aanvraag- en Archiefstation (RAAS) vervangen door het centrale Reisdocumenten Informatiesysteem (ReIS). ReIS bundelt meerdere informatiediensten en vormt daarmee het landelijke, nieuwe hart van het reisdocumentenstelsel. Dit vraagt van ons een zorgvuldige voorbereiding, zodat de dienstverlening aan inwoners ongestoord doorgaat. Voor de overgang zijn investeringen nodig in nieuwe systemen. Deze worden bekostigd door het rijk. Dat geldt ook voor de investeringen van de implementatie van de EUDI-wallet. De invoering van de Europese Digitale Identiteitswallet (EUDI-wallet) betekent dat wij onze processen en systemen moeten aanpassen, zodat inwoners deze wallet veilig en eenvoudig kunnen gebruiken. We voeren dit uit met de huidige capaciteit.
•
We zien een toename van agressie richting medewerkers in de publieksbalie. Om onze medewerkers hiertegen te beschermen investeren we in training in weerbaarheid. Dit bekostigen we uit het regulier opleidingsbudget.
•
We evalueren onze openingstijden om beter aan te sluiten bij de behoeften van inwoners. Dit kan leiden tot verruimde of anders ingerichte openingstijden, wat gevolgen kan hebben voor personele inzet en roosterplanning.
•
Het werk bij Burgerzaken wordt steeds complexer. Daarom wordt het belangrijker om goede controles en adresonderzoeken te doen. Voor de inschrijving van arbeidsmigranten doen we mee aan een landelijk experiment. Zo krijgen we beter zicht op hun registratie en huisvesting in onze gemeente. We onderzoeken ook of een digitaal nachtregister hierbij kan helpen. We voeren dit alles uit binnen de bestaande capaciteit.
•
In maart 2026 organiseren we de gemeenteraadsverkiezingen.
7.5 Openbare orde en veiligheid Wat willen we bereiken?
“Het versterken van sociale cohesie, maatschappelijke weerbaarheid en de inrichting van de openbare ruimte wordt steeds belangrijker om sociale veiligheid te waarborgen.”
De beleving van veiligheid verschuift. De zorgen van inwoners gaan steeds minder over traditionele criminaliteit en steeds meer over maatschappelijke ontwrichting: een verharde samenleving, angst voor oorlogen en rampen, cybercrime en het gevoel buitengesloten te raken in een complexe en grenzeloze wereld. Geopolitieke spanningen (problemen tussen landen) versterken deze gevoelens van onzekerheid. Vooral jongeren ervaren mentale druk en sociale spanningen, mede door de invloed van sociale media. Digitale ontwikkelingen vergroten de kwetsbaarheid van systemen en mensen, maar bieden ook kansen voor een slimme en gerichte veiligheidsaanpak. Tegelijkertijd wordt het versterken van sociale cohesie, maatschappelijke weerbaarheid en de inrichting van de openbare ruimte steeds belangrijker om sociale veiligheid te waarborgen.
Meerjarenbegroting 2026-2029
39
Ons doel is dat inwoners en ondernemers van Horst aan de Maas zich veilig in hun leef- en woonomgeving voelen. We bouwen voort op de strategische en operationele doelstellingen uit het Integraal Veiligheidsplan (IVP) 2024–2027 en zetten deze door in de periode 2026–2029. Onze doelen zijn: •
Sociale veiligheid blijft op peil (criminaliteit, overlast, veiligheidsbeleving).
•
Ondermijning pakken we structureel aan en dringen we terug.
•
Kwetsbare groepen brengen we beter in beeld en ondersteunen we.
•
Onze crisisbeheersing is professioneel en toekomstbestendig.
Wat gaan we ervoor doen? Om deze doelen te bereiken voeren we de volgende acties uit: •
We ontwikkelen het Dashboard Veiligheid door als data gedreven hulpmiddel. Door de monitoring van trends en risico’s, kunnen we problemen sneller signaleren en gerichte interventies buiten uitvoeren.
•
We bouwen verder aan de samenwerking binnen het Zorg- en Veiligheidshuis en de triagetafel zorg & veiligheid. Het doel is om problemen vroeg te signaleren en aan te pakken. Zo willen we escalatie voorkomen, herhaling van criminaliteit verminderen en huishoudens ondersteunen die te maken hebben met geweld in afhankelijkheidsrelaties.
•
De (regionale) aanpak van ondermijning bedden we structureel in en dragen hiermee bij aan een veilige, leefbare en weerbare samenleving voor alle inwoners.
•
We implementeren het regionale beleid tegen mensenhandel en zorgfraude. Zo kunnen we mensenhandel beter voorkomen en aanpakken. Door zorgfraude tegen te gaan, beschermen we kwetsbare mensen en zorgen we voor eerlijke en rechtvaardige zorg. •
“We implementeren het regionale beleid tegen mensenhandel en zorgfraude.”
We blijven het lokale team bevolkingszorg trainen; Een goed getraind bevolkingszorgteam zorgt voor snelle crisisrespons en meer veiligheid.
•
We dragen bij aan de versterking van de weerbaarheid van de samenleving. Een weerbare samenleving vergroot de veiligheid en verkleint de kans op ontwrichting.
•
We zorgen voor een beleidsmatige scheiding tussen flits- en systeemcrises en pakken de knelpunten in de crisisbeheersing aan. Dit zorgt voor een gerichte inzet en snellere respons, wat de impact op veiligheid en veiligheidsgevoel beperkt.
Meerjarenbegroting 2026-2029
40
7.6 Sterker toezicht en snellere vergunningprocessen “We verbeteren en vereenvoudigen waar mogelijk de vergunningprocessen.”
Wat willen we bereiken? De afgelopen jaren hebben we stappen gezet om toezicht en handhaving beter te organiseren. We doen dit nu volledig zelf, in plaats van het uit te besteden en zijn hiermee slagvaardiger. In 2026 gaan we hiermee door. Daarnaast verbeteren en vereenvoudigen we waar mogelijk de vergunningprocessen. Zo zorgen we voor duidelijke verwachtingen tussen gemeente, inwoners, ondernemers en organisatoren, en streven we naar korte en efficiënte procedures.
Wat gaan we ervoor doen? •
Er is een coördinator gestart op het gebied van kermissen, de weekmarkt en evenementen. Deze coördinator vormt de schakel van de vergunningverleners naar de exploitanten buiten en andersom. Dit schept duidelijkheid voor alle partijen; zij kunnen terecht bij één aanspreekpunt.
•
We hebben de aanvraagformulieren ten behoeve van een evenementenvergunning, samen met een aantal organisatoren van evenementen, bekeken en vereenvoudigd. Het nieuwe evenementenaanvraagformulier is in 2025 getest door een aantal organisatoren en is inmiddels op de website van de gemeente geplaatst. In 2026 blijven we monitoren of het formulier volstaat of dat een eventuele aanpassing nodig is.
•
We onderzoeken de mogelijkheid van meerjarige vergunningen, dan wel het versimpelen van de aanvraag van jaarlijks terugkerende evenementen. Dit bespaart zowel de aanvrager als ons, tijd en energie. De resultaten van dit onderzoek nemen we in 2026 in uitvoeringsregels c.q. het (evenementen)beleid op.
•
We implementeren en verbeteren het hanteren van een uniforme werkwijze (UWW). Dit houdt in dat we steeds op dezelfde wijze procesmatig werken en dit registreren in een nieuw zaaksysteem.
7.7 Benchmark formatie en kosten Wat willen we bereiken? In het voorjaar van 2025 heeft de gemeente Horst aan de Maas laten onderzoeken hoe haar personeelsinzet en apparaatskosten zich verhouden tot andere, vergelijkbare gemeenten. Uit de benchmark blijkt dat we relatief veel taken met eigen personeel uitvoeren. Daardoor zijn onze personeelskosten hoger, maar daar staat tegenover dat we minder uitbesteden. Per saldo liggen onze apparaatskosten ongeveer 11% boven het gemiddelde. Dit verschil komt deels door bewuste keuzes: we hebben een hoger ambitieniveau, een specifieke inrichting van onze organisatie en een actieve rol in de regio. De uitkomsten van het onderzoek zijn meegenomen in het traject van zerobased begroten en vormen samen met andere inzichten de basis voor de meerjarenbegroting 2026–2029. Zo zorgen we ervoor dat onze inzet en middelen passen bij onze ambities én bij wat inwoners van ons mogen verwachten.
Meerjarenbegroting 2026-2029
41
Wat gaan we ervoor doen? •
Over de hele organisatie de formatie verlagen. Oplopend van € 250.000 in 2026 tot € 1.000.000 in 2029. Waar mogelijk vullen we vacatures niet meer in en boeken we niet ingevulde restformatie af. Wij doen dit zonder dat dit ten koste gaat van de dienstverlening.
•
Als oplossingsrichting voor de naderende ravijnjaren (2028 en verder) onderzoeken we de dienstverlening en kijken we kritisch naar de bestedingen aan o.a. economische ontwikkeling, maatschappelijke voorzieningen, openbare orde en veiligheid, subsidies en het zwembad.
•
Door processen te verbeteren, kunnen we met minder personeel werken. Grote ondersteunende projecten pakken we voortaan aan met een duidelijke businesscase, zodat we vooraf goed weten wat ze opleveren. Wat het oplevert verwerken we direct in de begroting en hier monitoren we op.
7.8 Stelselwijziging pensioenvoorziening politieke ambtsdragers (APPA) Wat willen we bereiken? Vanaf 1 januari 2028 gaan de pensioenen van politieke ambtsdragers, zoals wethouders, over naar het nieuwe pensioenstelsel. Alle opgebouwde pensioenen worden dan in één keer overgedragen aan het ABP. We willen ervoor zorgen dat onze huidige voorziening voldoende is om deze overgang soepel te laten verlopen, zonder extra kosten.
Wat gaan we ervoor doen? •
We onderzoeken samen met het ministerie van BZK en de VNG wat de financiële gevolgen zijn van deze overgang. Het onderzoek kijkt naar de totale opgebouwde APPA-rechten, de toekomstige premie en de beschikbare middelen. Zo krijgen we duidelijkheid over de financiële impact in 2027, het jaar waarin de overdracht plaatsvindt.
7.9 Financiële ontwikkelingen Wat willen we bereiken? De gemeente Horst aan de Maas staat voor grote maatschappelijke opgaven, zoals zorg, jeugdhulp en opvang van vluchtelingen. Tegelijkertijd zijn er financiële onzekerheden, bijvoorbeeld over de algemene uitkering vanuit het Rijk. Daarom kiezen we voor een voorzichtig en koersvast financieel beleid. We willen onze ambities waarmaken zonder meer uit te geven dan er binnenkomt. Dat vraagt om scherpe keuzes en een structureel sluitende meerjarenbegroting.
Meerjarenbegroting 2026-2029
42
Hoewel we er financieel niet slecht voor staan, verwachten we vanaf 2028 hogere kosten en lagere inkomsten. Het zogeheten ‘ravijnjaar’ lijkt op te schuiven, maar blijft een reële dreiging. We blijven kritisch kijken naar onze uitgaven en stellen ons steeds de vraag: wat willen we voor onze inwoners bereiken, en wat mag dat kosten? Daarbij wegen we kosten af tegen de verwachte maatschappelijke waarde. Zo zorgen we voor een gezonde financiële basis, nu en in de toekomst.
Wat gaan we ervoor doen? •
In 2026 en 2027 is de begroting van de gemeente Horst aan de Maas in balans: we hebben genoeg inkomsten om alle uitgaven te betalen. Voor 2028 en 2029 verwachten we nog een tekort. De gemeenteraad heeft afgesproken dat dit tekort in die jaren niet groter mag zijn dan 2% van de totale uitgaven, wat neerkomt op ongeveer € 3,4 miljoen. Hier voldoen we aan.
“Daarom kiezen we voor een voorzichtig en koersvast financieel beleid.” •
•
Het ravijnjaar is opgeschoven van 2026 naar 2028. We weten dat er vanaf 2028 minder geld vanuit het Rijk komt, maar het is nog onduidelijk of er een oplossing komt. Daarom nemen we nu geen overhaaste maatregelen. We volgen de gesprekken tussen de Vereniging van Nederlandse Gemeenten en het kabinet hierover nauwgezet.
Om voorbereid te zijn op financiële tegenvallers, hebben we reserves achter de hand. De Algemene Reserve Basis is groot genoeg om risico’s op te vangen. Als we geld uit de reserves willen gebruiken, maken we dat inzichtelijk via de daarvoor bestemde ‘Algemene Reserves Onderhanden’. We proberen het aantal aparte potjes (bestemmingsreserves) zo beperkt mogelijk te houden.
•
In 2026 en 2027 storten we een bedrag van respectievelijk € 0,85 mln. en € 0,5 mln. in de algemene reserve ter versterking van ons eigen vermogen. In 2028 onttrekken we € 0,5 mln. aan de algemene reserve om aan de afspraak van de raad te voldoen dat het begrote tekort maximaal 2% mag zijn.
Meerjarenbegroting 2026-2029
43
Overzicht lasten en baten 2026 tot en met 2029 Begroot 2026 Lasten
Baten
Begroot 2027 Resultaat
Lasten
Baten
Begroot 2028 Resultaat
Lasten
Baten
Begroot 2029 Resultaat
Lasten
Baten
Resultaat
1. Vitale kernen
-42,5
21,7
-20,9
-41,1
19,9
-21,2
-38,1
16,3
-21,8
-37,6
15,7
-21,9
2. Een sterke sociale basis
-67,7
20,1
-47,5
-63,2
15,1
-48,1
-64,0
14,9
-49,1
-66,7
17,1
-49,6
3. Een natuurlijk vitaal en landelijk gebied
-8,5
0,7
-7,8
-8,1
0,3
-7,8
-8,1
0,3
-7,8
-8,1
0,3
-7,8
4. Duurzaam Horst aan de Maas
-16,8
20,5
3,8
-17,5
19,6
2,1
-18,2
18,4
0,1
-18,6
18,7
0,0
5. Een toekomstbestendige en innovatieve economie
-3,1
1,8
-1,4
-2,7
1,3
-1,5
-2,6
1,2
-1,4
-2,4
1,2
-1,2
6. (Arbeids)migratie en integratie
-0,2
0,0
-0,2
-0,2
0,1
-0,1
-0,2
0,1
-0,1
-0,1
0,1
-0,1
7. Een gezonde, duurzame en ondernemende gemeentelijke organisatie
-46,3
120,6
74,3
-44,9
121,7
76,8
-42,0
118,7
76,7
-40,9
118,6
77,6
-185,1
185,4
0,4
-177,7
177,9
0,2
-173,2
169,9
-3,4
-174,6
171,7
-2,9
Totaal lasten, baten en resultaat
bedragen in € miljoen.
Overzicht lasten en baten 2026 tot en met 2029
Meerjarenbegroting 2026-2029
44