Wijkvisie Hoorn-Noord Venenlaankwartier

Samen voor

resultaat

Wijkvisie 2017-2037 Hoorn-Noord Venenlaankwartier Februari 2017

Wijkvisie

Samen voor

resultaat

Wijkvisie 2017-2037 Hoorn-Noord Venenlaankwartier Februari 2017

Colofon Deze wijkvisie is opgesteld met behulp van: • Inwoners • Ondernemers • Organisaties en instellingen • Onderwijs • Woningcorporatie Intermaris • Gemeente Hoorn

Inhoud Voorwoord

6

1.

Inleiding

3.

20

7

4.1 Inleiding

20

1.1 Aanleiding en doel

7

4.2 SWOT-analyse

20

1.2 De aanpak

7

4.3 Ontwikkelingen en trends

22

1.3 Leeswijzer

8

4.3.1 Bevolkingssamenstelling

22

Relatie structuurvisie

9

4.3.2 Economische

22

2.1 Uit de structuurvisie

9

4.3.3 Slimme stad

22

2.2 Veranderingen

9

4.3.4 Klimaat- en duurzaamheid

22

Hoorn-Noord en Venenlaankwartier nu

11

4.3.5 Omgevingswet

22

3.1 Inleiding

11

5.

Visie, ambities en doelstellingen

24

3.2 Gebiedsbeschrijving

11

5.1 Inleiding

24

3.3 Bevolkingsopbouw

12

5.2 Thema 1 - Unieke en diverse stadswijken

24

3.4 Woningvoorraad

13

5.2.1 Wonen

24

3.5 Infrastructuur, openbaar gebied en bereikbaarheid

14

5.2.2 Voorzieningen

25

3.6 Veiligheid

15

5.2.3 Potentiele ontwikkellocaties

26

3.7 Duurzaamheid

15

5.2.4 Infrastructuur en openbare ruimte

27

3.8 Sociale binding en betrokkenheid

15

5.2.5 Bereikbaarheid, verkeer en parkeren

29

3.9 (Sociaal) economisch

17

5.2.6 Economische kansen

30

3 Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

SWOT-analyse, ontwikkelingen en trends

Wijkvisie

2.

4.

5.3 Thema 2 - Klimaatbestendig en energieneutraal

5.6 Thema 5 - Bewegen en gezond leven

30

36

5.3.1 Ambitie

30

5.6.1 Ambitie

36

5.3.2 Klimaatbestendigheid

31

5.6.2 Bewegen

37

5.3.3 Energieneutraal – verduurzamen gebouwen

31

5.6.3 Gezonde voeding en leefstijl

37

5.7 Thema 6 - Cultuur, historie en kunst

38

5.4 Thema 3 - Voor jong en oud

32 32

5.7.1 Ambitie

38

5.4.2 Gevolgen demografische ontwikkeling

33

5.7.2 Communtiy Art

38

5.4.3 Aanpak woningen

33

5.7.3 Kunst in de openbare ruimte

38

5.4.4 Aanpak openbare ruimte

33

6

Overzicht van doelstellingen

40

5.4.5 Woon/zorgvoorzieningen

33

7

Vervolgaanpak

42

34

7.1 Inleiding

42

5.5 Thema 4 - Sociale veiligheid, binding en betrokkenheid

5.5.1 Ambitie

34

7.2 Aanpak

42

5.5.2 Sociale veiligheid

34

Tenslotte

43

5.5.3 Plekken voor ontmoeting en contact

35

Bronnen

43

5.5.4 Sterke mensen en netwerken

35

5.5.5 Ruimte voor initiatief

36

4 Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

5.4.1 Ambitie

Wijkvisie

Voorwoord Vitale samenleving Met trots presenteren wij u de wijkvisie voor Hoorn-Noord /Venenlaankwartier. Deze is tot stand gekomen dankzij de ervaringen, verbeterpunten, wensen en ideeën van bewoners, ondernemers, onderwijs, verenigingen en andere organisaties in de wijk. Wij zijn dankbaar voor uw betrokkenheid en uw inbreng. Met het programma stadsvernieuwing willen wij ervoor zorgen dat Hoorn-Noord/Venenlaankwartier ook in de toekomst een wijk is waar het goed wonen en werken is. Een wijk met een vitale samenleving.

Theo van Eijk Wethouder Stadsvernieuwing gemeente Hoorn

Cees Tip directeur-bestuurder Intermaris

6 Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

Ook bij het uitvoeren van de plannen uit deze wijkvisie is samenwerking tussen bewoners, bedrijven, Intermaris en de gemeente Hoorn van belang. Samen zetten we ons de komende jaren in zodat we ook in de toekomst kunnen zeggen: ‘Het is goed wonen en werken in Hoorn-Noord en Venenlaankwartier!’ Doet u met ons mee?

Wijkvisie

Intermaris gaat onderzoeken waar de mogelijkheden en kansen liggen voor vernieuwing van de huurwoningen in Hoorn-Noord. In het voorjaar van 2017 is Intermaris klaar met het energiezuiniger maken van ruim 400 huurwoningen in Hoorn-Hoorn en het Venenlaankwartier. Dit leidt tot het betaalbaar houden van huurwoningen door lagere energiekosten.

1. Inleiding 1.1

Aanleiding en doel

Hoorn is sinds de jaren zestig snel gegroeid. Veel buurten hebben een leeftijd bereikt waarop het nodig is energie te steken in de ontwikkeling naar een toekomstbestendige wijk. Dit geldt ook voor Hoorn-Noord/Venenlaankwartier.

1.2

De aanpak

“Voor en door bewoners”, dat vat de aanpak van de campagne “Laat je Hoorn!” voor Hoorn-Noord en Venenlaankwartier het beste samen. Het uiteindelijke doel is om de wijk op lange termijn leefbaar en krachtig te maken. De visie is een resultaat van een intensief traject van gemeente Hoorn en Intermaris met bewoners, ondernemers, welzijns- en onderwijsorganisaties. Actief partnerschap is dan ook één van de prioriteiten van het college van burgemeester en wethouders. Het is belangrijk om de energie en de kracht van de stad te benutten en waar nodig te stimuleren en mogelijk te maken. Betrokkenheid van bewoners, ondernemers en organisaties is bij de totstand­ koming en uitvoering van de wijkvisie heel belangrijk.

7 Mariaschool

Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

Met dit document willen we richting geven aan het behouden en versterken van de kwaliteiten in de wijk en het bevorderen van het samen leven in de wijk. Bewoners kunnen zo ook in de toekomst prettig blijven wonen, werken, recreëren en verblijven.

Wijkvisie

De wijkvisie geeft invulling aan de Structuurvisie Hoorn. Daarin wordt alleen globaal benoemd wat voor toekomstbeeld de gemeente per wijk voor ogen heeft met name in ruimtelijke zin. Het gaat bij stadsvernieuwing om meer dan dat. Ook de sociale structuur (het DNA van de wijk) vraagt om verbetering. De wijkvisie Hoorn-Noord/Venenlaankwartier is daarom een visie op de ruimtelijke, sociale en economische kwaliteiten en opgaven in de wijk met een blik vooruit op de komende twintig jaar.

Bewoners hebben hun ervaringen en ideeën over de wijk kunnen delen via deelname aan uitgebreide straatinterviews en social media in juni en juli 2016. Medewerkers van de gemeente, Intermaris en Stichting Netwerk zijn hiervoor de wijk in gegaan om in een open gesprek te horen wat er bij bewoners leeft. Meer dan 400 mensen hebben hun kijk op de wijk gedeeld. Dit heeft waardevolle informatie opgeleverd voor deze wijkvisie. De interviewresultaten zijn teruggekoppeld aan de bewoners. Verspreid over vier avonden bevestigden de ongeveer 150 aanwezigen het verkregen beeld op de wijk. Zo’n zestig mensen hebben aangegeven ook in het vervolg betrokken te willen blijven bij de wijk­ aanpak. Dit toont betrokkenheid en enthousiasme.

Voor de gevestigde bedrijven, organisaties en instellingen zijn twee avonden georganiseerd waarin deelnemers de wijkresultaten konden aanvullen. Ze zijn verder met elkaar in gesprek gegaan over de vraag hoe door samenwerking meerwaarde voor de wijk kan ontstaan. Het waren twee avonden met in totaal ruim 40 deelnemers. Gevraagd is of de gemeente de regie wil voeren om de verbinding tussen de bestaande netwerken te versterken. Dit past in de programmatische werkwijze voor de wijk.

Steeds vaker ontstaan ideeën, oplossingen en initiatieven vanuit de stad. We willen bij de uitvoering van het stadsvernieuwingsprogramma Hoorn-Noord/ Venenlaankwartier bewoners en andere betrokkenen de ruimte geven om deze in afstemming en samenwerking met de gemeente vorm te geven. Bij de uitvoering

1.3

Leeswijzer

De aansluiting van de wijkvisie op de overkoepelende structuurvisie is uitgewerkt in hoofdstuk 2. Daarna volgt in hoofdstuk 3 een onderzoek naar hoe de wijk er op dit moment voor staat. Gekeken is naar de bevolkingssamenstelling (demografisch en economisch), de woningvoorraad, de voorzieningen en het gevestigde bedrijfsleven, de infra­ structuur, openbare ruimte en bereikbaarheid, veiligheid, duurzaam­heid en sociale binding. Hiermee schetsen we de belangrijkste kenmerken van het gebied. De informatie die verkregen is van bewoners, ondernemers en organisaties uit de wijk is hierin verwerkt. Hoofdstuk 4 begint met een SWOT-analyse: een overzicht van sterke en zwakke punten, kansen en bedreigingen. Ook hebben de trends en ontwikkelingen hier een plek. In hoofdstuk 5 volgen de thema’s die als kernwaarden voor de wijk zijn benoemd. Per thema volgt een vertaling van de huidige situatie in een ambitie én na te streven doelen. In hoofdstuk 6 volgt een overzicht van alle doelstellingen. Tot slot geven we in hoofdstuk 7 een doorkijk op de vervolgstappen en op de vraag hoe we samen de wijkvisie gaan uitvoeren.

8 Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

De gemeente verzamelde alle informatie, coördineert de aanpak en werkt daarbij nauw samen met woningcorporatie Intermaris. De gemeente is verantwoordelijk voor bijvoorbeeld de openbare ruimte en een aantal sociale zaken. Intermaris bezit een groot aantal woningen in de wijk. Alle reden om de handen ineen te slaan.

Gemeente en Intermaris hebben bewoners en betrokken partijen gevraagd om zitting te nemen in een klankbordgroep die gevraagd is om mee te lezen met de visie. Het doel hiervan is dat het ook voor bewoners en andere gebruikers van de wijk een gedragen visie is. Op verzoek van de klankbordgroep is een samenvatting geschreven voorzien van voorbeelden van uitvoeringsprojecten. Dat biedt de inwoners meer duidelijkheid over de aanpak.

Wijkvisie

Ruim 150 kinderen uit groep 6 en 7 van vier basisscholen in Hoorn-Noord en het Venenlaankwartier kregen telefoons met een speciale fotoapplicatie (Lomap). Hiermee gaven ze in beeld en woord hun mening over de plekken waar ze graag spelen en plekken waar ze zich niet prettig voelen.

van het programma werken we vanuit de kracht van de wijk en gaan we uit van de betrokkenheid van en het mee vormgeven van de wijk door bewoners.

2. Relatie structuurvisie 2.1

Uit de structuurvisie

In de gemeentelijke structuurvisie “Ondernemend aan het blauwe hart” (2012) zijn Hoorn-Noord en Venenlaankwartier beschreven als stadswijk: “een levendige wijk met een aantrekkelijke functiemix, waar de woonfunctie overheerst maar waar ook verspreid voorzieningen aanwezig zijn”.

Om de wijkeconomie te stimuleren zijn in de wijk de oude linten aangewezen als locaties voor kleinschalige dienstverlening, horeca, detailhandel of lichte bedrijvigheid. Werk aan huis wordt overal toegestaan. Locaties voor werkplaatsen of ateliers kunnen een plek vinden langs de randen van de wijk.

2.2

Het Venenlaankwartier wordt verder omgeschreven als “oude wijk die nu al een stadse menging heeft. De ligging nabij het centrum rechtvaardigt een stedelijke sfeer. Een wijk voor een brede doelgroep met accent op de starters en senioren”. En Hoorn-Noord als: “oude karakteristieke stadswijk met stedelijke kwaliteit. De kwaliteit en diversiteit van de linten wordt doorgezet in de hele wijk. Een wijk voor een brede doelgroep met accent op de starters en senioren”.

Veranderingen

De structuurvisie was een momentopname. Inmiddels is het nodige veranderd. Geconstateerd is dat stadsvernieuwing met een integrale aanpak (fysiek, econo­ misch én sociaal) nodig is om de wijken in Hoorn ook in de toekomst leefbaar te houden. Dit is meer dan alleen het ruimtelijk kader in de Structuurvisie. Taken zijn overgedragen van het rijk naar gemeenten, waaronder de decentra­li­ satie in het sociaal domein. Binnen enkele jaren volgen duurzaamheid en de Om­gevingswet. Taken worden bij die overheid gelegd die het dichtste bij de burgers staat. Hierdoor ontstaat een andere rol voor de gemeenten in relatie tot de bewoners.

9 Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

Verder legt de structuurvisie voor deze wijk de aandacht op het beheer van de bestaande kwaliteiten. Er worden geen grootschalige ruimtelijke ontwikkelingen voorzien. De wijkprofielen zijn niet gedetailleerd uitgewerkt. De structuurvisie biedt daarmee de ruimte voor een eigen invulling in deze wijkvisie.

Wijkvisie

Relatie structuur visie

Voor dit type wijk voorziet de structuurvisie in een kleine concentratie van voor­zieningen zoals de basis voor een brede school/woonzorgzone. Het voor­ zieningen­netwerk spreidt zich daarbij uit over de hele wijk. Een concentratie van voorzieningen in een centrumzone is geen doel op zich. Dat betekent dat de zorg- en winkelvoorzieningen zich verspreid over de wijk kunnen vestigen.

3. Hoorn-Noord en Venenlaankwartier nu 3.1

Inleiding

Dit hoofdstuk beschrijft de huidige situatie. De informatie komt uit diverse bronnen, waaronder de resultaten van de campagne “LaatjeHoorn!”, gesprekken met diverse partijen, maar ook uit gegevens van gemeente en Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).

3.2

Gebiedsbeschrijving

Venenlaankwartier/Hoorn-Noord vormt de eerste stadsuitbreiding buiten de singels van de stad. Karakteristiek is dat de straten haaks op de Koepoortsweg en de Holenweg liggen. Deze oude historische structuur van linten en lanen heeft de opbouw van deze wijk bepaald en bepaalt ook nu nog de ruimtelijke kwaliteit, de sfeer en het karakter. Uniek is de diversiteit: de variatie in het straatbeeld, de bebouwing en de inrichting van de straten en buurten. Ook bijzonder is dat de

Wijkvisie

Het gebied Hoorn-Noord/Venenlaankwartier loopt van het water achter de Koepoortsweg langs de Provincialeweg, Willemsweg en Draafsingel (inclusief deel Julianapark). Het gebied grenst aan het gebied “de Poort van Hoorn” en

aan de Binnenstad. Het deelgebied Julianapark wordt door de gemeente verder uitgewerkt in afstemming met het programma Waterfront.

11 Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

Aantal Aan

3.3

Bevolkingsopbouw

Aantal personen

1600

Venenlaankwartier

1400

Hoorn Noord

1200 1000 800 600 400 200 0 15-24

25-44

45-64 45-64

65-79 65-79

80+ 80+

Leeftijd Leeftijd

Personen met migratie achtergrond 2016 Personen met migratie achtergrond 2016

20% 20% 18% 18% 16%

45-64

65-79

80+

Leeftijd

Westers Westers Niet-Westers Niet-Westers

16% 14% 14% 12% 12% 10% 10% 8% 8% 6% 6% 4%

12

4% 2% 2% 0% 0%

Venenlaankwartier Venenlaankwartier

Hoorn-Noord Hoorn-Noord

Personen met migratie achtergrond 2016 waarvan Personen met migratie achtergrond 2016 waarvan

Leeftijdsverdeling 2016

0-14

25-44 25-44

12% 12% 10% 10% 8% 8% 6% 6% 4% 4% 2% 2% 0% 0%

Venenlaankwartier Venenlaankwartier

Hoorn-Noord Hoorn-Noord

uit Marokko uit Marokko uit Nederlandse Antillen en Aruba uit Nederlandse Antillen en Aruba uit Suriname uit Suriname uit Turkije uit Turkije overige niet-westerse landen niet-westerse overige landen

Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

Hoorn-Noord/Venenlaankwartier heeft een diverse bevolkingsopbouw. Dat zien we terug in de leeftijden, de type huishoudens en het land van herkomst. In Hoorn-Noord wonen ongeveer 5.300 mensen en in Venenlaankwartier ongeveer 2.600. Het inwoneraantal is de laatste vijf jaar nauwelijks veranderd.

15-24 15-24

Wijkvisie

wijk als stadswijk is aan te duiden, een overgangsgebied tussen de binnenstad en de omliggende buitenwijken, en uniek in Hoorn. Mede vanwege het stadse karakter is in het gebied weinig water aanwezig, zoals sloten of vijvers. Er is veel verharding, zoals wegen en trottoirs. Hierdoor kan het hemelwater minder goed afgevoerd worden bij extreme regenval. In de wijk ligt het Wilhelminapark. Aan de rand van de wijk ligt aan de ene zijde het Julianapark, aan de andere zijde het park Risdammerhout. De laatste maakt geen onderdeel uit van de wijk, maar is een belangrijk groengebied aan de rand van Hoorn-Noord.

1200 1000 1000 800 800 600 600 400 400 200 200 0 0 0-14 0-14

3.4

Woningvoorraad

De woningvoorraad is een mix van (sociale) huur- en koopwoningen. Dit is te zien in afbeelding 1. We zien zowel grondgebonden woningen als appartementen uit verschillende bouwperioden terug. Op afbeelding 2 is te zien welke woningen in welke periode zijn gebouwd.

Afbeelding 2. Verdeling bouwjaar

Wijkvisie

Afbeelding 1. Verdeling huur en koop

13 Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

huur

koop

gemengd

onbekend

voor 1950

1950 - 1979

1980 - 1999

2000 en later

Woningtypen We zien allerlei soorten woningtypen in de wijk terug. Appartementen en portiekwoningen zijn vooral aanwezig in Hoorn-Noord, zoals bij het Westfriese Hof en de Sint Jozefstraat. Het Venenlaankwartier heeft weinig woningen van dit type. Vrijstaande woningen zien we terug langs de oude linten en in de woonbuurt bij de Emmalaan en Rembrandtlaan. Beeldbepalend zijn verder de rij- en hoekwoningen, die in deze wijk veel voorkomen.

2

4

5

1. Joh. Poststraat 2. Juniusstraat 3. Venenlaan 4. Venenlaankwartier hofje 5. Mauritsstraat

De riolering is in verschillende delen van Hoorn-Noord/Venenlaankwartier aan vervanging toe. De openbare verlichting is verouderd. Vaak is dit het moment voor externe leveranciers om het netwerk onder de grond aan te pakken. De wegen en het straatmeubilair zijn nog in redelijke staat, maar hier en daar wat versleten. Dit alles vraagt om een verbeterslag. De leeftijd van de wijk brengt met zich mee dat er sprake is van een hoge verkeers- en parkeerdruk. De bereikbaarheid en toegankelijkheid van sommige straten is onvoldoende. Dit komt door de onevenwichtige verdeling tussen de beschikbare ruimte en het aantal geparkeerde auto’s. Bewoners en bedrijven hebben dit als knelpunt benoemd in de interviews. Het resultaat van de bewonerscampagne laat zien dat mensen ontevreden zijn over het onderhoud van de openbare ruimte. Extra aandacht is gevraagd voor het beheer en onderhoud van het openbaar groen. Bewoners geven ook aan dat er wel groen in de wijk is, maar dat dit niet ingericht is op ontmoeting. Natuur vinden bewoners belangrijk.

14 Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

3

Infrastructuur, openbaar gebied en bereikbaarheid

Wijkvisie

1

3.5

Schoutenstraat

Wijkvisie

15

Veiligheid

In het algemeen geven bewoners aan dat zij zich veilig voelen in hun wijk. Op een aantal plekken ervaren bewoners overlast en/of gevoel van onveiligheid met name als groepen jongeren samenscholen, langs de uitgaansroutes vanuit de binnenstad en bij locaties waar men het vermoeden heeft dat er gedeald wordt. Op een aantal punten is sprake van verkeersonveilige situaties.

3.7

Duurzaamheid

Duurzaamheid heeft al aandacht in de wijk. Intermaris is volop bezig om haar bezit te verduurzamen. Dit leidt tot het betaalbaar houden van huurwoningen door de lagere energielasten. Op bewonersinitiatief is ook een aantal woningen in particulier bezit verduurzaamd. Vanuit dit initiatief is ingestoken op zonnepanelen voor particulieren op (maatschappelijk) vastgoed. Voor het onderwerp duurzaamheid zijn nog veel kansen in de wijk op allerlei gebied.

3.8

Sociale binding en betrokkenheid

Bewoners geven aan dat ze zich sterk verbonden en betrokken voelen met de wijk. Mensen wonen er met veel plezier en willen er ook in de toekomst graag blijven wonen, mits hiervoor de mogelijkheden zijn. Bewoners, bedrijven en organisaties hebben aangegeven elkaar graag beter te leren kennen. Ongeveer 1/3 van de deelnemers aan de interviews is op één of andere manier actief in de wijk, bijvoorbeeld in de vorm van vrijwilligerswerk. Mensen die actief zijn in de wijk geven aan dat het vaak dezelfde mensen zijn en hebben de wens om de groep vrijwilligers te vergroten. De wijk kent een breed aanbod van maatschappelijke- en onderwijsvoorzieningen: Er zijn diverse sportvoorzieningen aanwezig in de wijk. Bewoners waarderen dat ook. Veel sportaccommodaties zijn geconcentreerd rondom Sportcentrum

Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

3.6

Hoorn aan de Holenweg. Hier zijn onder meer een tennisclub, sportschool, zwembad, wieler­ baan en fysiopraktijk terug te vinden. In het Venenlaankwartier is voetbalvereniging Always Forward gevestigd.

16 Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

In de wijk zijn verschillende zorgvoorzieningen: huisartsen, fysiotherapeuten en buurtzorg. De wijk heeft diverse scholen voor basis-, speciaalen voortgezet onderwijs en kinderdagverblijven.

Wijkvisie

Sociale en maatschappelijke voorzieningen zoals Praethuys ‘t Slot en de Zaagtand worden goed bezocht. Er zijn kerken en moskeeën in de wijk. Ook is er de Blauwe Schuit, hét centrum voor kunst, cultuur en creativiteit in West-Friesland waar mensen hun talenten kunnen ontdekken en ontwikkelen. Hoorn-Noord/Venenlaankwartier is ook de thuishaven van Hoorns enige poppodium Manifesto.

3.9

(Sociaal-)economisch

In de wijk is de inkomensverdeling divers (zie afbeelding 3). Afbeelding 4 laat zien hoe de spreiding in de wijk is naar de sociaal/economische positie van huishoudens.

Afbeelding 3. Inkomensverdeling

Het gemiddelde inkomen per inkomensontvanger in Hoorn-Noord en het Venenlaankwartier is respectievelijk € 28.000 en € 32.000. Het gemiddelde voor Hoorn is € 30.000. In Hoorn-Noord en Venenlaankwartier ontlopen de inkomens van de huishoudens elkaar niet veel.

Afbeelding 4. Sociale gebiedstypering Wijkvisie

17 Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

< 1.800 euro 1.800 euro - 2.300 euro 2.300 euro - 2.800 euro 2.800 euro - 3.500 euro > 3.500 euro

gezinnen en tweepersoons welvarend gezinnen en tweepersoons modaal een en tweepersoons welvarend een en tweepersoons modaal lage inkomens en hoog opgeleid

lage inkomens en laag opgeleid lage inkomens en vergrijzend welvarend vergrijsd gemengd onbekend

Sociale gebiedstypering

Wijkvisie

Door de decentralisatie in het sociaal domein van het Rijk naar de gemeenten én de wijze waarop de gemeente dit heeft ingericht wordt meer beroep gedaan op de individuele eigen kracht van mensen én op de kracht van de samenleving. De gemeente organiseert de ondersteuning voor kwetsbare inwoners zo dicht mogelijk binnen de wijk door inzet van 1.Hoorn. De dichtstbijzijnde locatie is gevestigd in de Grote Waal. De afstand tot deze locatie wordt als groot ervaren.

18

De winkel- en werklocaties liggen met name in Hoorn-Noord tussen Liornestraat en Koepoortsweg. Daarnaast is de Lidl gevestigd aan de Holenweg. Bewoners geven aan het jammer te vinden dat in de loop der tijd de winkels uit de wijk verdwenen zijn. Dit geldt met name voor Venenlaankwartier. Aanvullend doen bewoners boodschappen in de binnenstad en in de Huesmolen. Als gevolg van de nieuwe regelgeving voor woning­ corporaties kan Intermaris geen partij meer zijn bij de ontwikkeling van commercieel vastgoed.

Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

Winkel- en werklocaties

Nr Opmerking

Nr Opmerking

1

Philipslocatie

9

Uitvaartcentrum Johannes Poststraat

2

Brandweerkazerne

10

Het Octaaf Protestantse Gemeente Hoorn Zwaag Blokker

3

Dierenasiel

11

Moskee

4

Deloite Hoorn/Fasten

12

Moskee

5

Bercomex Retail en Bercomex

13

Autorijschool Bakker

6

CBR Holenweg

14

Autorijschool SMS

7

Leger des Heils

15

Atlas rijopleiding

8

Wering Steunpunt

16

Autorijschool Sneijders

Wijkvisie

4. SWOT-analyse, ontwikkelingen en trends 4.1

Inleiding

Ter voorbereiding op de visie, ambities en doelstellingen is een SWOT-analyse uitgewerkt. Het geeft een overzicht op hoofdlijnen van wat aan informatie over de wijk opgehaald is, verwerkt in sterktes, zwakten, kansen en bedreigingen. De wereld om ons heen verandert continue.

4.2

Een aantal belangrijke trends en ontwikkelingen die op de wijkaanpak van invloed zijn, komen aan de orde. Ze hebben gevolgen voor de korte, middellange en/of lange termijn.

SWOT- analyse ZWAKTES

Bewoners voelen zich verbonden met de wijk en willen er graag blijven wonen

-

Sommige buurten hebben een weinig diverse groep bewoners (concentratie lage inkomens)

+

Grote diversiteit aan bewoners en woningen geeft de wijk een kleurrijk en gevarieerd karakter

-

Gebrek aan parkeerplaatsen zorgt voor parkeerproblemen op sommige locaties, op sommige momenten

+

Gunstige ligging van de wijk: grenzend aan binnenstad

-

Verkeersonveilige locaties vragen aandacht

+

Bijzondere wijkopzet: uniek klein-stedelijk karakter

-

Woningen zijn deels verouderd en daarom gehorig, hoog in energiekosten en niet geschikt voor oudere bewoners

+

Goede bereikbaarheid met OV en auto

-

Sommige schoolgebouwen zijn verouderd

+

Groep actieve en betrokken bewoners

-

Weinig werklocaties

+

Voldoende en goed bezochte buurthuizen

-

Plekken die onveilig aanvoelen, mede vanwege gebrek aan verlichting en aanwezigheid van hangjongeren

+

Gevarieerd aanbod van woningen qua woningtype, huur/koop en prijssegment

-

In Venenlaan minder speelvoorzieningen dan andere wijken

+

Nabijheid van en groot aanbod onderwijsvoorzieningen

-

Er is relatief weinig oppervlaktewater zoals vijvers of sloten

+

Veel voorzieningen op het gebied van sport, kunst en cultuur

-

Beheerniveau van het openbaar groen en speelplekken kan beter

+

Maatschappelijk actieve en betrokken religieuze organisaties

-

Veel hondenpoep waar mensen lopen en kinderen spelen

20 Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

+

Wijkvisie

STERKTES

KANSEN

BEDREIGINGEN -

Ontgroening: wegtrekken van jongeren zorgt voor een meer eenzijdige samenstelling van bewoners

+

Noodzaak tot aanpak woningen zorgt voor meer wooncomfort en lagere energielasten voor bewoners

-

Toenemend risico op isolement onder ouderen door vergrijzing

+

De transitie (o.a. energietransitie en klimaatadaptatie) van de wijk samen met de bewoners en bedrijven vorm geven

-

Nieuwbouw in de binnenstad verhoogt druk op scholen

+

(Nieuwe) voorzieningen gericht op jeugd

-

Concentraties van te veel sociale huurwoningen op specifieke locaties kan leiden tot concentratie van sociale problematiek

+

Samen optrekken/vormen van netwerken met organisaties en instellingen in sociaal domein

-

Uitdaging om bewoners voor lange termijn betrokken te houden

+

Dementievriendelijke wijk

-

Klimaatverandering kan zorgen voor meer regenval en hetere zomers

+

Meer betrekken van bewoners bij nieuwbouwplannen en herinrichtingsplannen zorgen voor meer betrokkenheid en verantwoordelijkheidsgevoel

+

Stimuleren en faciliteren van lokale bewonersinitiatieven biedt bewoners (sociaaleconomische) kansen

+

Ontwikkeling Holenkwartier kan een boost geven aan de gehele omgeving

+

Ontwikkelen Julianapark

+

Vernieuwen en/of samenvoegen basisonderwijs en speciaal basisonderwijs kan leiden tot hogere kwaliteit onderwijs

+

Bevolkingsgroei van Hoorn in periode 2015-2040

+

Groeiende economie biedt kansen voor extra werkgelegen­heid en voor de ontwikkeling van werk- en winkellocaties

+

Maatschappelijk actieve en betrokken religieuze organisaties; kerken en moskeeën

21 Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

Aanpak riolering als kans voor het beter inrichten van straten

Wijkvisie

+

4.3

Ontwikkelingen en trends

4.3.1 Bevolkingssamenstelling De wijk vergrijst. Dit zorgt ook voor de uitdaging om het evenwicht tussen jong en oud in de wijk te bewaken. Meer mensen willen langer zelfstandig thuis wonen, maar moeten dit ook als gevolg van rijksbeleid. Een andere trend is dat het aantal één- en twee persoonshuishoudens (jong en oud) verder toeneemt.

22 Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

4.3.3 Slimme stad De slimme stad is in opmars. Voertuigen, gebouwen, apparaten en communi­ catie­middelen raken steeds meer met elkaar verbonden; het Internet of Things. Domotica- en roboticatechnieken ontwikkelen zich steeds verder. Handige toepassingen gericht op comfort en veiligheid in woningen en leefomgeving worden steeds meer ontwikkeld en in gebruik genomen. Ook in de openbare ruimte zijn de mogelijkheden in opmars. Uiteindelijk heeft dit verstrekkende gevolgen voor de manier waarop we leven, ons voortbewegen, contact hebben met elkaar enzovoort.

4.3.5 Omgevingswet Iedereen wil wonen, werken, ondernemen en recreëren in een aantrekkelijke leefomgeving. De Omgevingswet heeft als doel om de wetgeving en regels die gaan over de fysieke leefomgeving te verminderen en overzichtelijker te maken. Ook wil de wet meer ruimte laten voor initiatieven en lokaal maatwerk. De uitoefening van deze taak is gericht op een duurzame economische structuur, met daarbij borging van de kwaliteit en veiligheid. Kernpunten zijn integraliteit, bestuurlijke afwegingsruimte en flexibiliteit. Bij de planvorming gaat de wet uit van vertrouwen in en participatie van alle belanghebbenden. Bij nieuwe ontwikkelingen in de wijk krijgen we met deze nieuwe wetgeving te maken.

Wijkvisie

4.3.2 Economie De komende jaren wordt een verder economisch herstel verwacht. Voor de lange termijn is er onzekerheid, omdat we leven in een tijd met grote economische veranderingen. Vooralsnog blijft de vraag naar woningen relatief hoog. Voor de wijk betekent dit kansen voor nieuwe woningen. In de huidige tijd van internet-winkelen moeten de fysieke winkels zichzelf als het ware opnieuw uitvinden: een ander soort ondernemerschap is nodig. Tegelijkertijd zijn andere soorten van bedrijvigheid in opmars, waaronder de “maakbedrijven”. Een recente ontwikkeling is de opkomst van de kenniseconomie. Ontmoeting is hierbij van wezenlijk belang. De situering van de wijk als eerste schil om de binnenstad is voor deze ontwikkelingen gunstig.

4.3.4 Klimaat- en duurzaamheid De klimaatveranderingen zijn steeds meer zichtbaar: een hogere gemiddelde temperatuur, langere periodes van droogte en heviger regenbuien. Daarnaast zijn er veranderingen in het gebruik van energie. De gemeente Hoorn wil in 2040 klimaatneutraal zijn: dit houdt in dat we in 2040 evenveel energie opwekken als gebruiken. Er vindt een energietransitie plaats: een overgang van fossiele brandstoffen naar volledig duurzame energiebronnen zoals zonne- en windenergie en duurzame warmte. Aanzet hiertoe is het landelijk energieakkoord. Verder wil het rijk op basis van een landelijke energieagenda naar een CO2 arme energievoorziening. De verantwoordelijkheid en bevoegdheden hiervoor komt naar gemeenten om op lokaal niveau besluiten te kunnen nemen over de lokale energievoorziening. Er liggen uitdagingen op technisch én sociaal/ maatschappelijk gebied. Gasloos wonen, gebruik van elektrische auto’s en de verandering van mobiliteit zijn actuele thema’s . Er is een trend van bezit naar gebruik (bijvoorbeeld deelauto’s).

Wijkvisie

5. Visie, ambities en doelstellingen 5.1

Inleiding

In dit hoofdstuk schetsen we een beeld voor de komende twintig jaar. Om ervoor te zorgen dat de wijk ook op lange termijn goed blijft functioneren, is deze wijkvisie ingericht aan de hand van zes thema’s, die de kernwaarden vormen voor de wijk:

2.

Klimaatbestendig en energieneutraal

3.

Voor jong en oud

4.

Sociale veiligheid, binding en betrokkenheid

5.

Bewegen en gezond leven

6.

Cultuur, historie en kunst

Kwaliteiten in de wijk willen we behouden en waar mogelijk versterken, zwaktes pakken we aan. De kansen gaan we benutten en we spelen slim in op bedreigingen. Het samen leven met elkaar willen we bevorderen. Dit alles voor een toekomstbestendige wijk. De zes thema’s beslaan gezamenlijk alle aspecten die voor de wijk van belang zijn, zoals de ruimtelijke structuur, woningen, voorzieningen, bereikbaarheid, gezondheid, sociale veiligheid en welbevinden. Ieder thema start met een ambitie die is uitgewerkt in een aantal doelen. De uitwerking van de doelen in projecten, maatregelen en activiteiten staat in het programma uitvoeringsplan.

5.2.1 Wonen Ambitie We willen de unieke ruimtelijke kwaliteiten van de wijk als stadswijk verder ­uitbouwen. Daarmee blijft de wijk, ook op lange termijn van goede kwaliteit voor haar bewoners. Daarbij moet voldoende aandacht zijn voor infrastructuur, ­kwalitatief hoogwaardige openbare ruimte, een passende invulling van mogelijke ontwikkellocaties en een goede bereikbaarheid. Dankzij het gevarieerde woning­ aanbod en de vele voorzieningen is de wijk aantrekkelijk voor allerlei doelgroepen van jong tot oud. We vinden zowel in Hoorn-Noord als in Venenlaankwartier verschillende type woningen terug. Zo hebben beide gebieden een divers samen­ gestelde groep bewoners. Hoorn-Noord/ Venenlaankwartier biedt een klein-stedelijk woonmilieu dat geen andere wijk in Hoorn biedt. De wijk is uniek omdat het de binnenstad en de overige wijken verbindt. Het is kleinschalig stedelijk wonen vlak bij de binnenstad, soms met de sfeer van het wonen in die binnenstad. Het gaat dan om straten als de Draafsingel, Eikstraat, Koepoortsweg en Drieboomlaan, maar ook om andere straten in deze omgeving. Het is een karakteristieke stadswijk in een relatief rustige omgeving met stedelijke kwaliteit en uitstraling. Deze kleinstedelijke sfeer en de nabijheid van de centrumvoorzieningen vormen een aantrekkelijk woon- en verblijfsmilieu. Een deel van de sociale huurwoningen van Intermaris is rond de 50 jaar oud.

Dit is voor Intermaris het moment om te bekijken wat er met deze woningen moet gebeuren. Sommige bewoners geven aan geluidsoverlast en vochtproblemen in hun huis te hebben. Het gaat onder meer om woningen in het Westfriese Hof, Sint Jozefstraat, Sapmastraat e.o., Commandeur Ravenstraat en Jan Molenwerfstraat. Deze woningen vragen aanpak om de woonkwaliteit weer op peil te brengen.

24 Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

Unieke en diverse stadswijk

Thema 1 - Unieke en diverse stadswijk

Wijkvisie

1.

5.2

1

2

verscheidenheid binnen het aanbod van Intermaris. Intermaris realiseert geen nieuwe woningen met een huur boven de maximale huurgrens. Hier ligt een opgave voor de particuliere markt. Doelstellingen: 1. De bevolkingsopbouw in de wijk is in goede verhouding qua leeftijd en qua grootte van huishoudens. 2. De kwaliteit van de woningen verbetert. 3. Er is sprake van een gemengd samengestelde woningvoorraad met variatie in woningtypes.

Wijkvisie

5.2.2 Voorzieningen

25

In de wijk zijn nog onvoldoende seniorgeschikte woningen. Dit beperkt de doorstroming van ouderen naar andere woningen zoals appartementen. Omdat de grotere woningen bewoont blijven door 1 en 2 persoons­huishoudens, is het voor gezinnen lastiger om aan een passende woning te komen in de wijk. Voor de wijk is het belangrijk dat deze doorstroming op gang komt.

Ambitie De woonfunctie overheerst, maar verspreid over de wijk ligt een gevarieerd voorzieningenaanbod op het gebied van zorg, onderwijs, sport, recreatie, cultuur en bedrijvigheid. De voorzieningen in deze wijk zijn gericht op de wijk, maar ook zeker op de stad en de regio. Een aantal scholen verdwijnt uit de wijk, maar er blijft voldoende aanbod voor basisonderwijs en kinderopvang, liefst ingevuld op basis van een Integraal Kind Centrum (IKC). De aanwezigheid van een basisschool in of nabij het Venenlaankwartier is zeer belangrijk wanneer de wijk jongeren en jonge gezinnen wil blijven aantrekken.

Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

De woningbehoefte in de wijk is vooral gericht op meergezinswoningen, wonin­ gen voor één- en twee persoonshuishoudens met name senioren en jongeren. Het gaat hier met name om seniorgeschikte huurappartementen net boven de maximale huurgrens (particuliere huur), de goedkope sociale huur beneden de lage aftoppingsgrens (€ 586 - prijspeil 2016) én appartementen net binnen de sociale huurgrens (tussen de lage aftoppingsgrens en de liberali­satiegrens). Voor de laatste twee ligt een opgave voor woningcorporaties. In samenhang met de bestaande woningvoorraad ontstaat zo een woningaanbod met voldoende

Onderwijs: Het brede palet aan onderwijsvoorzieningen is een kwaliteit in de wijk die behouden moet blijven. Het basisonderwijs in Hoorn-Noord (de scholen Fluitschip en de Van Bockx­meer­school) functioneert goed. Voor de lange termijn hebben de schoolbesturen uitgesproken dat onderzoek naar IKC-vorming wenselijk is. Een IKC is een samenwerking van partijen die een gezamenlijke visie op de ontwikkeling van kinderen delen. De locatie daarvoor is nog niet bekend. Belangrijk is dat het een veilige en goed bereikbare locatie is.

3

1. Commandeur Ravenstraat 2. en 3. Truidenmanshof

In het Venenlaankwartier zijn de hoofdlocatie van de Mariaschool en de ­depen­dance van de Montessorischool gevestigd. Deze schoolbesturen willen ­onderzoeken of de vorming van een IKC van beide scholen het onderwijs ver­ betert. Willen we jonge gezinnen blijven trekken naar het Venenlaankwartier, dan is het van groot belang om basisonderwijs in of nabij dit gebied te behouden.

Sportvoorzieningen: Het bestaande niveau van sportvoorzieningen wordt behouden. Als samen­ voeging voor een verbetering van de kwaliteit zorgt, behoort dat ook tot de moge­lijkheden. Er wordt onderzoek gedaan naar de mogelijkheden van bundeling van verschillende buitensportaccommodaties in de hele stad. Bij dit onderzoek is

Winkels: De winkelvoorzieningen worden door de bewoners als positief ervaren, ook al vinden inwoners het jammer dat de kleinschalige winkels steeds meer uit het straatbeeld verdwenen zijn. Bewoners vragen om behoud hiervan en met name te faciliteren dat er in het Venenlaankwartier kleine winkels mogen komen. Doelstelling: 4. Behoud en waar mogelijk toename van een gevarieerd voorzieningen­ aanbod in de wijk passend bij het klein stedelijk karakter van de wijk. 5.2.3 Potentiele ontwikkellocaties Ambitie Als in de komende jaren locaties vrijkomen in de wijk, ontstaan kansen om deze locaties een nieuwe en passende invulling te geven. De nieuwe functies sluiten dan voldoende aan op de behoeften van de omgeving en ze hebben een meerwaarde voor de wijk, zoals wonen, zorgfuncties en kleinschalige bedrijfjes en detailhandel. Bij de ontwikkelingen wordt ook gekeken naar aspecten als parkeren, groen en beeldkwaliteit.

26 Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

Het voortgezet onderwijs (de OSG West-Friesland en het Werenfridus) hebben op dit moment plannen in uitvoering ter verbetering voor de huisvesting. Hiervoor maken de scholen tijdens de verbouw gebruik van het voormalig OPDC in de Joh. Poststraat. Of de locatie op termijn zal vrij komen is nog onduidelijk. Het gebouw is geen eigendom van de gemeente. Wel is de eigenaar verplicht om het gebouw als eerste aan de gemeente aan te bieden als het gebouw niet meer voor onderwijsdoeleinden gebruikt wordt.

Culturele voorzieningen: Poppodium Manifesto is nu vooral een pleisterplaats voor jongeren. Er ligt een kans om de functie op deze locatie, met goede parkeerruimte, uit te breiden met andere activiteiten. De Blauwe Schuit (het centrum voor kunst, cultuur en creativiteit voor WestFriesland) kijkt uit naar een andere locatie. Deze voorziening verdwijnt uiteindelijk uit de wijk.

Wijkvisie

Het speciaal onderwijs heeft de ambitie om vanaf 2017 alle deskundigheid te bundelen in een Integraal Kind en Expertise Centrum (IKEC). Door deze vergaande samenwerking van speciale scholen en voorzieningen wordt het onderwijs en de zorg voor de kinderen van 0-12 jaar versterkt. Daarbij bundelen de scholen De Piramide, De Wissel en De Eenhoorn de krachten samen met kinderdagverblijf Tamarinde en Stichting Kinderopvang Hoorn (SKH). Vanuit het uitvoeringsplan Onderwijshuisvesting (vaststelling raad 13 december 2016) komt de prioritering voor nieuwe huisvesting. De locatie daarvoor is nog niet bepaald en is ook niet gebonden aan een bepaalde wijk.

de locatie van Always Forward betrokken. In de komende jaren wordt duidelijk of deze vereniging gevestigd blijft in de wijk.

In Hoorn-Noord mag nieuwbouw een kleinstedelijk karakter hebben en woningen mogen in kleinstedelijke dichtheden gebouwd worden. Bij de ontwikkeling van nieuwe locaties vindt zorgvuldige afstemming met de omgeving plaats. Om de kwaliteit van de locaties voldoende te borgen, is het vaststellen van steden­bouw­ kundige uitgangspunten een geschikt instrument. In de periodes van sloop en nieuwbouw, kijken we of voor locaties tijdelijk andere invullingen mogelijk zijn.

Ook is er aandacht voor collectieve en speciale woonconcepten die afgestemd zijn op de maatschappelijke behoeften, zoals speciale woon/zorg concepten. Als bewoners aangeven woningen te willen ontwikkelen via (collectief of mede) particulier opdrachtgeverschap (PO/CPO/MPO) staat de gemeente daarvoor

5.2.4 Infrastructuur en openbare ruimte Ambitie De openbare ruimte is afgestemd op het authentieke karakter van de wijk. Het materiaalgebruik is daarom in delen van de wijk, waar deze waarde sterk naar voren komt, hoger van kwaliteit dan standaard. Er is ingespeeld op nieuwe technieken van wijkverlichting. Een duurzamer en vriendelijker straatverlichting is hiervan het resultaat. Ook is de benodigde infrastructuur die nodig is om innovaties op het gebied van de slimme stad beter mogelijk te maken aangelegd. Het onder­ houd van het groen in de wijk is op orde. Urgentie is aanwezig voor de riolering: in zo’n tien straten op korte termijn (0 tot 3 jaar) en zo’n tien straten op middellange termijn (4 tot 10 jaar). De aanpak van de riolering hangt samen met het onderwerp klimaatadaptatie. (Zie verder onder het thema duurzaamheid). Voor de verouderde openbare verlichting is er de kans om deze om te vormen naar duurzame oplossingen binnen de nieuwe technieken. De ontwikkeling naar ledverlichting én de aanpassing in lichtsterkte per gebied realiseren we in deze wijk. Bepaald wordt welke infrastructuur aangelegd moet worden om in het kader van digitalisering en innovaties de komende jaren als wijk goed mee te kunnen.

27 Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

Ontwikkelmogelijkheden ontstaan als locaties vrijkomen, zoals waarschijnlijk enkele onderwijslocaties. Invulling hiervan is gericht op de woonvraag die zich voordoet in de wijk, mede gericht om het langer zelfstandig wonen beter mogelijk te maken én hierdoor de doorstroming van wonen te bevorderen. Maar ook op de kansen van kleinschalige bedrijvigheid om de wijkeconomie te stimuleren en de levendigheid in de wijk te bevorderen.

Doelstelling: 5. Nieuwe ontwikkellocaties krijgen een passende invulling met meerwaarde voor de wijk. Dit geldt voor wonen en werken. Wijkvisie

Voor de ontwikkeling van het Holenkwartier (de voormalige Philips-locatie aan de Holenweg) is een ambitiedocument opgesteld. Dit is de basis voor definitieve planvorming op deze locatie. Hier wordt gedacht aan een combinatie van grondgebonden woningen en appartementen met een stedelijk karakter, maar dan met een geheel eigen smaak: behoud van het industriële erfgoed, een stoere en industriële uitstraling, een menging van functies, gericht op jongere huishoudens en “empty nesters” die op zoek zijn naar een vernieuwend woonmilieu. Op slechts vijf minuten fietsen van de binnenstad biedt dit kansen voor een uitdagend woon- en werkmilieu.

open. Bij CPO is er een verenigde groep mensen die gezamenlijk opdrachtgever zijn voor de realisatie van een aantal bij elkaar gelegen woningen voor de leden van de groep.

Eikstraat

Ontstaansgeschiedenis

Wijkvisie

28

uitgelicht worden met bijzondere bestrating en straatmeubilair. Bij herinrichting dagen we bewoners en andere partijen uit mee te denken over en te werken aan oplossingen en aanpak. Op de korte termijn zijn er “quick wins” te behalen.

De aanpak van de infrastructuur onder en boven de grond biedt kansen om de kwaliteit in de openbare ruimte beter af te stemmen op het authentieke karakter van de wijk. Met name in de meer historische delen van de wijk (zoals de groene lanen) kan het maken van een beeldkwaliteitsplan richting geven om de uitstraling op een passende wijze te verbeteren. De groene lanen kunnen bijvoorbeeld extra

Doelstelling: 6. Goed onderhouden, functionele en soms bijzondere openbare ruimte (onder en boven de grond), met kwaliteit en materiaalgebruik die passend is bij het bijzondere karakter van deze stadswijk.

Verschillende watergangen in de wijk kunnen worden verbeterd. Meer opper­ vlakte­water zorgt voor een meer klimaatbestendige omgeving.

Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

Bewoners hebben in de interviews veel gezegd over de openbare ruimte. In sommige straten raakt de bestrating en het meubilair versleten en kan daarom wel een kwaliteitsslag gebruiken. Samen hebben we geconstateerd dat het groen in de wijk zeer wordt gewaardeerd, maar dat er op bepaalde plekken onvoldoende verblijfsgroen is tussen het bebouwd gebied én dat het onderhoudsniveau van groen, struiken en bomen om verbetering vraagt.

5.2.5 Bereikbaarheid, verkeer en parkeren Drieboomlaan

Ambitie De bereikbaarheid van de wijk is goed; te voet, per fiets, per openbaar vervoer en de auto. Hoorn-Noord/Venenlaankwartier is een verkeersveilige wijk. Nieuwe vormen van mobiliteit, parkeerbeleid en het bijgestelde parkeer­ver­gun­ ningen beleid hebben bijgedragen aan een betere parkeersituatie in de wijk.

29

In delen van de wijk staan overdag veel auto’s van mensen die in de binnenstad of op andere plekken buiten de wijk moeten zijn en die niet bereid zijn parkeer­ gelden te betalen. Dit komt bovenop de al hoge parkeerdruk in delen van de wijk door inwoners en bezoekers. Maatregelen zijn nodig om de parkeerdruk terug te dringen. De gemeente stelt nieuw beleid rond parkeernormen op. Dit is van belang bij nieuwbouw en bij sloop/nieuwbouwplannen in de wijk. In deze situaties is er aandacht voor passende parkeeroplossingen. Ook uitbreiding van het vergun­ ninghoudersparkeren is een optie en zal nader worden onderzocht. Bij straten die opnieuw ingericht gaan worden, benutten we de kans om op initiatief van of in overleg met de bewoners nog eens goed naar de inrichting

Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

Een belangrijk door bewoners ervaren knelpunt zit in de ontsluiting van de wijk. Het is nuttig en nodig om onderzoek te doen naar de huidige verkeers­ cir­cu­latie in sommige gebieden, zoals in het Venenlaankwartier. Een analyse van de verkeersstructuur geeft meer inzicht in de knelpunten. Dit onderzoek zal uitwijzen of en zo ja op welke punten aanpassing van de huidige verkeers­ circulatie nodig is. Daarbij is aandacht voor het functioneren van de twee- en éénrichtingsverkeerstraten belangrijk.

Wijkvisie

Voor de wijk streven we naar een verkeersveilige wijk waar gekozen is voor de best haalbare oplossing voor verkeerscirculatie en parkeermogelijkheden. In die gebieden waar sprake is van verblijfsgebied (de woonstraten) zetten we in op het vervolmaken van de 30km zones. Plekken die door bewoners én door bedrijven als onveilig zijn aangegeven worden aangepakt. Twee knelpunten die om prioriteit vragen zijn de Koepoortsweg (op drie plekken) en de oversteek vanuit de Wabenstraat naar de Zaagtand.

van een straat te kijken. Dit moet uiteindelijk leiden tot een inrichting die beter aansluit bij de behoeften van de bewoners, waarbij het toevoegen van parkeerplaatsen tot het minimum wordt beperkt. Doelstellingen: 7. Een verkeersveilige en goed bereikbare wijk 8. De parkeerdruk in de wijk is afgenomen

Wijkeconomie is een belangrijk element voor het vooruit helpen van wijken. Het bestaat uit drie lagen: de sociale binding, de levendigheid en de werkgelegen­ heid. Er zijn kansen om de wijkeconomie te stimuleren en daarmee de vitaliteit van de wijk te bevorderen. Rekening houdend met de ontwikkeling van het Holenkwartier en situatie rond de winkels in de binnenstad is het advies om de planologische ruimte voor winkels verspreid over de wijk te beperken. Om de vraag naar andere bedrijvigheid beter te kunnen bepalen is het nodig om onderzoek te doen (wat is de sociale kaart van de wijk, hoe kan de wijk bijdragen om mensen aan werk te helpen). Daaruit zal blijken welke activiteiten nodig zijn om de bedrijvigheid te bevorderen en ondernemerschap te stimuleren.

5.3

Thema 2 - Klimaatbestendig en energieneutraal

5.3.1 Ambitie Hoorn-Noord/Venenlaankwartier is een klimaatbestendige wijk en ontwikkelt zich naar een energie-neutrale wijk. Woningen zijn energiezuinig, energieneutraal of leveren energie op. Dat geldt ook voor andere gebouwen in het gebied. In de wijk is het, ongeacht de veranderende klimaatomstandigheden prettig wonen, werken en verblijven. De wijk heeft een infrastructuur onder én boven maaiveld (onder en boven de grond) die voldoet aan de kwaliteit die nodig is door klimaatveranderingen. Er is voldoende groen en onverhard gebied voor de afwatering tijdens (extreme) regenbuien. Bewoners weten van de mogelijkheden om hun woningen te verduurzamen en denken mee over de gewenste energie­ voorzieningen en opwekkingsmogelijkheden in de woning en omgeving. Zij zijn zich bewust over hoe zij slim om kunnen gaan met het gebruik van water, energie en andere grondstoffen. Vanuit Puur Hoorn informeert de gemeente mensen over de mogelijkheden.

30 Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

Ambitie Het aantal winkels verspreid over de wijk is verminderd ten opzichte van de huidige situatie (2017). De winkelfuncties in het Holenkwartier vormen hierop een uitzondering. Er is wel een toename van kleinschalige bedrijvigheid: kleine bedrijfjes in ambachtelijke sfeer, werkplaatsen en startups. Deze zijn belangrijk voor de levendigheid van de wijk. Om dit te faciliteren is het nodig hiervoor ruimte te reserveren. De in de wijk gevestigde bedrijven ondernemen op een maatschappelijk verantwoorde wijze. De wijk draagt bij aan een economie die gericht is op hergebruik (kringloopeconomie).

Doelstelling: 9. De nieuwe economische kansen benutten en koppelen aan de sociale binding van de wijk

Wijkvisie

5.2.6 Economische kansen

Het bouwen aan netwerken is belangrijk om de samenwerking voor het maatschappelijk ondernemen te stimuleren. Een goed netwerk is ook belangrijk om een bijdrage te leveren aan een woon- en werkklimaat die sociaal is en een hoge mate van betrokkenheid van bewoners en ondernemers kent. Met een goed opgebouwd netwerk van ondernemers, bedrijven en organisaties wordt het mogelijk een bijdrage te leveren aan de kringloopeconomie.

We werken aan een klimaat adaptieve renovatie van de riolering en herinrichting van de openbare ruimte, met voldoende groen en onverhard gebied. Het bebouwde gebied is zo beter bestand tegen hevige regenbuien, periodes van droogte en hitte en de gevolgen van een mogelijke overstroming. In het samenleven in de wijk kunnen bewoners en bedrijven hiervoor zelf een aantal maatregelen nemen. Tuinen worden steeds meer met steen ingericht: voor de afvoer van regenwater een slechte ontwikkeling. We informeren bewoners over de voordelen van onverharde tuinen voor de afvoer van regenwater, daarmee

5.3.3 Energieneutraal - verduurzamen gebouwen De wijk krijgt een aanbod van woningen en andere gebouwen van duurzame kwaliteit. Intermaris gaat door met het verduurzamen van de bestaande sociale huurwoningen. Het programma van Intermaris voor renovatie en sloop en vervangende nieuwbouw levert verder een bijdrage. Dat gebeurt in overleg met bewoners. Particuliere eigenaren van koopwoningen en ander vastgoed informeren we over de subsidiemogelijkheden en we stimuleren hen de

Groene Woning

31 Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

Bij de aanpak van de riolering, de overige ondergrondse infrastructuur én activiteiten op maaiveld is het belangrijk te weten welke maatregelen nodig zijn om aan klimaatbestendigheid invulling te geven. Dit geldt voor de openbare ruimte, maar ook voor particulier gebied. Hier ligt voor de wijk een grote opgave die we met elkaar invullen. We organiseren workshops klimaatadaptatie om inzicht te krijgen in de opgave om het gebied klimaatbestendig en water-robuust in te richten.

wordt de kans op wateroverlast bij extreme regenval verkleind. Hiernaast zorgen onverharde tuinen ook voor verkoeling. Stenen houden de warmte lang vast en stadsnatuur (zoals vogels, egels, insecten) gaat verloren.

Wijkvisie

5.3.2 Klimaatbestendigheid De klimaatverandering brengt zachtere winters. Het zal minder vaak vriezen. Het wordt ook natter: in het voorjaar, het najaar en in de winter valt er meer neerslag. De zomers worden juist droger en heter. Er zijn meer zomerse en tropische dagen. Het weer wordt extremer: meer zware buien, meer hittegolven. De natuur verandert en het groeiseizoen wordt langer. Er is meer kans op overstroming en wateroverlast. Door hogere rivierafvoeren en stijging van het zeewaterpeil kunnen de dijken het water niet meer goed keren. De riolering kan bij hevige regen het water niet meer goed afvoeren. Langdurig aanhoudende hitte kan leiden tot gezondheidsproblemen (hittestress). Hoe de gevolgen van klimaatverandering opgevangen kunnen worden en of dit voldoende is geborgd in de wijk zal op korte termijn uit onderzoek blijken.

besparings­kansen om woningen en gebouwen comfortabeler en energiezuiniger te maken te benutten. Daarbij komt er ook aandacht voor het geven van financiële tegemoetkomingen voor het uitvoeren van maatregelen.

32

5.4

Thema 3 - Voor jong en oud

5.4.1 Ambitie Hoorn-Noord/Venenlaankwartier is een wijk voor iedereen, maar met accent op jongeren en ouderen. Er is daarom een passend aanbod van wonen, welzijn en zorg voor deze doelgroepen. Bewoners wonen steeds langer zelfstandig thuis en beschikken over een ondersteunende voorzieningenstructuur. Het is goed vertoeven in de openbare ruimte. Deze is levensloopbestendig, veilig en toegankelijk ingericht en zorgt voor herkenbare en bereikbare routes voor kinderen en ouderen van en naar de ondersteunende voorzieningen.

Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

Doelstellingen: 10. Bewoners en eigenaren zijn zich bewust van het belang van duurzaamheid. 11. Een wijk die goed toegerust is om de gevolgen van klimaatverandering (zoals hittestress en hevige regenval) op te vangen. 12. Een route naar een energie neutrale wijk, waarbij gemeente met bewoners en betrokken partijen besluiten voorbereidt over de lokale energievoorziening. 13. De wijk heeft een klimaatbestendige infrastructuur en openbare ruimte, met voldoende onverhard gebied zoals groen en water. 14. Geen asbest daken meer in 2024.

Wijkvisie

Vanuit campagnes via Puur Hoorn, worden bewoners en bedrijven meegenomen in de energietransitie. Via ateliers worden zij betrokken bij het maken van keuzes voor verduurzamingsmaatregelen voor gebouwen en het klimaatbestendig maken van de wijk als geheel. Iedereen wordt daarbij bewust gemaakt van het eigen aandeel en de eigen verantwoordelijkheid daarin. Op lange termijn zal de wijk worden afgekoppeld van het gasnet, net als overal in het land. Dat stelt eisen aan de woningen en vraagt om besluitvorming over alternatieven voor gas en andere vormen van duurzame opwekking van energie. Het rijk geeft de verantwoordelijkheid en de noodzakelijke bevoegdheden hiervoor aan gemeenten om de besluitvorming in samenspraak met bewoners en betrokken partijen vorm te geven. Daarnaast moeten in 2024 alle daken waar asbest aanwezig is vervangen zijn.

5.4.3 Aanpak woningen De oudere woningen zijn vaak niet geschikt om er op hogere leeftijd zelfstandig te blijven wonen. Het gaat zowel om koop- als huurwoningen. Om ervoor te zorgen dat senioren langer in de wijk kunnen blijven wonen, is actie nodig om woningen voor deze groep geschikt te maken. Ook worden nieuwe senior­geschikte woningen en andere woonvormen waar behoefte aan is toegevoegd, zodra de kansen zich hiervoor aandienen. Zeker nu ouderen langer zelfstandig blijven wonen is het voor woningeigenaren van belang een afweging te maken of het verstandig is om nog een verhuisbeweging te maken en zich te verdiepen in de mogelijkheden die er zijn om de huidige woning gereed te maken voor de toekomst. Vele toepassingen (digitaal en fysiek) zijn op de markt om veilig en comfortabel te kunnen blijven wonen. Deze zijn met name gericht op comfort en veiligheid.

5.4.4 Aanpak openbare ruimte We zorgen dat de wijk goed en veilig toegankelijk is. Bij de aanpak van de openbare ruimte is extra aandacht voor de meest kwetsbare groepen: ouderen en jonge kinderen. Dit kan door het gebruik van opvallende straatmarkering of straatmeubilair en speelplekken voor kinderen. Op deze manier worden andere verkeersdeelnemers erop gewezen dat ze langs deze route extra voorzichtig moeten zijn. Trottoirs zijn voldoende breed (voor zover mogelijk) en goed van kwaliteit om het vallen van ouderen te voorkomen. Veilige routes of “kind/ seniorenlint” tussen de belangrijkste voorzieningen voor kinderen en ouderen zonder obstakels is essentieel. 5.4.5 Woon/zorgvoorzieningen Om de wijk ook voor de kwetsbare doelgroepen leefbaar te houden moeten de zorg- en de woonzorgconcepten voldoende aansluiten op de behoeften van de doelgroepen. Dat kan door deze functies in bestemmingsplan mogelijk te maken en ze te onderzoeken als optie bij de ontwikkeling van vrijkomende locaties. We brengen in beeld of het voorzieningenniveau voldoende is om het zelfstandig wonen te kunnen faciliteren. Bewoners hebben al verschillende zaken aangegeven, waaronder het samen eten en op meer plekken een pinautomaat, bloedprikpunt etc.

33 Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

Eén van de kernwaarden is om een wijk te zijn en blijven voor jong en oud. Het is daarom belangrijk dat er aandacht is voor kinderen en jongeren in de wijk. Het is van belang om helder te krijgen welke behoefte jongeren tussen de 15 en 20 jaar hebben om zich prettig te voelen in de wijk. In de bewonerscampagne hebben we hierover onvoldoende antwoord gekregen. Dit vraagt om nader onderzoek.

Doelstelling: 15. Hoorn-Noord/Venenlaankwartier is een wijk waar mensen goed langer zelfstandig kunnen wonen. 16. Er zijn voldoende seniorgeschikte woningen in de wijk, zowel in sociale en dure huur als in de koopsector.

Wijkvisie

5.4.2 Gevolgen demografische ontwikkeling De demografische ontwikkeling laat zien dat de vergrijzing steeds verder zal toenemen. De naoorlogse geboortegolfgeneratie is tussen de 40 en 70 jaar en hiermee in 2040 tussen de 65 en 95 jaar. De vergrijzing in Hoorn-Noord/ Venenlaankwartier is bovengemiddeld in relatie tot een aantal andere wijken in Hoorn. Er komen steeds meer ouderen. Om de wijk goed te laten functioneren is het van groot belang dat ook jongeren en jonge gezinnen een plek houden in de wijk. Omdat de groep senioren (vaak ook kwetsbare en hulpbehoevende bewoners) groter wordt, vraagt dit extra aandacht. Daarom kijken we naar de aanpak van woningen, de toegankelijkheid van de openbare ruimte en de zorgvoorzieningen.

Doelstellingen: 17. Een wijk met voldoende woon- en woonzorgconcepten met de benodigde voorzieningen voor senioren en hulpbehoevende bewoners. 18. Om ook op hoge leeftijd lekker en comfortabel te wonen is er specifieke informatie beschikbaar over de fysieke en digitale mogelijkheden in en om de woning.

Thema 4 - Sociale veiligheid, binding en betrokkenheid

De wijk is van en voor de bewoners. Hun behoeften staan daarom centraal. We willen de bewoners daarom de ruimte geven mee te denken over hoe de wijk zich verder gaat ontwikkelen en daar ook naar te handelen. Daarom kijken de gemeente en Intermaris naar manieren om bewoners zo goed mogelijk te betrekken bij nieuwe ontwikkelingen. Op onderdelen wordt aan bewoners een buurtbudget beschikbaar gesteld, waarmee bewoners zelf verbetering van hun buurt tot stand kunnen brengen. 5.5.2 Sociale veiligheid Mensen voelen zich over het algemeen veilig in de wijk. Het gevoel van onveiligheid is er met name op de uitgaansroutes en op de achterpaden en in steegjes. Om het gevoel van sociale veiligheid te bevorderen komt er extra aandacht hiervoor bij de vernieuwing van de wijkverlichting. De bestaande inzet van de wijkagent en de jongerenwerker van Stichting Netwerk werkt goed. Het onderwerp veiligheid blijft vallen onder de inzet van “schoon, heel en veilig”. Gelet op de geringe problematiek in relatie tot andere wijken in Hoorn is het uitvoeren van specifieke projecten gericht op veiligheid niet aan de orde.

34 Hoorn-Noord / Venenlaankwartier

5.5.1 Ambitie Voor het sociaal welbevinden van mensen is het belangrijk dat mensen voldoende inkomen hebben, beschikken over vaardigheden en competenties, zich vrij en sociaal veilig voelen en dat er zo nodig zorg aanwezig is die stabiliteit biedt. Samen met de wijk zetten we erop in dat dit sociaal welbevinden bij zoveel mogelijk mensen aanwezig is. De bewoners van Hoorn-Noord/Venenlaankwartier herkennen zichzelf in de wijk, de leefomgeving en elkaar. Ze wonen in een wijk die veilig is en veilig voelt. Bewoners vinden elkaar vanwege de sterke sociale netwerken die er zijn in de wijk. Die netwerken worden ondersteund met sociale voorzieningen en de aanwezigheid van maatschappelijke organisaties. Er zijn voldoende plekken voor verblijf, sport en ontmoeting in het openbaar gebied. Door de wijk heen verspreidt zich een (in)formeel netwerk van inwoners, verenigingen en ondernemers. De bewoners voelen zich betrokken bij de wijk en bij elkaar. Eenzaamheid onder bewoners wordt daarmee tegengegaan.

Wijkvisie

5.5

Mensen zijn bekend met het gebiedsteam 1.Hoorn. Zorgorganisaties gaan veel de wijk in en staan dichtbij mensen. Er wordt maatwerk aangeboden in de vorm van snelle ondersteuning in een vertrouwde omgeving: op deze manier worden bewoners in hun eigen kracht gezet en gestimuleerd om hun eigen netwerk te benutten. Zorgbehoevenden worden dus niet benaderd vanuit hun beperkingen maar vanuit eigen kracht en kwaliteiten. De relatie tussen bewoners en de gemeente, Intermaris en andere organisaties is goed en constructief.

Doelstelling: 19. Er zijn voldoende plekken voor ontmoeting en contact in de openbare ruimte. 20. De speelplekken zijn van goede kwaliteit en bieden naast het spelen ook aanknopingspunten voor ontmoeting van jong en oud. 21. Er vindt verdere integratie plaats tussen inwoners zonder en inwoners met een migratieachtergrond, van jong tot oud.

Zorgbehoevenden worden benaderd vanuit hun kracht en kwaliteiten, niet vanuit hun beperkingen. Men wordt uitgedaagd zoveel mogelijk mee te doen in de eigen omgeving. Daarom zijn de gebiedsteams actief in de wijk, in de toekomst zullen zij nog meer daadwerkelijk in de wijk zijn om dicht bij de mensen te staan. Uiteindelijk moet dit leiden tot actievere bewoners en minder of geen inwoners die in isolement leven.